Τετάρτη 4 Μαρτίου 2026

Ή μήπως είμαστε γεροί κομμουνιστάδες;

Άνοιξε αυτό το κουτί... είπε η Πανδώρα στη μικρή Παρασκευούλα, για την οποία υπάρχουν τόσοι αστικοί μύθοι που είναι πλέον βέβαιο πως δε θα μάθουμε ποτέ την αλήθεια. Εκτός αν διαβάζουμε Ριζοσπάστη. Κάτι που ισχύει και για το διοπτροφόρο κορίτσι που, ενήλικας πια, δεν έχει λόγο να πείθεται από φαιδρές πολιτικές ή από φιγούρες - παραμυθάδες, που της λένε, στη γραμμή του ΣΙ (Τζιπίνγκ) και του ΤΙΝΑ, πως σήμερα στην ΕΕ ζούμε εμείς καλά και αυτοί καλύτερα και νανουρίζουν το πόπολο για να μην ξυπνήσει.

Κι αν πιστεύει κάποιον από την οικογένεια Σοφιανού, αυτός είναι μόνο ο Νίκος -από το Πολίτ Μπιρό- που πρέπει να είχε γκριζάρει από τότε που ήταν στην ηλικία της Παρασκευούλας, με τα ζόρια της ανασυγκρότησης της ΚΝΕ και τα απόνερα της «Ανασυγκρότησης» του Σημαδεμένου Γκόρμπι. Αλλά δεν περίμενε να ασπρίσουν τελείως τα μαλλιά του για να δει μια άσπρη μέρα και μπήκε στην ΚΝΕ για να αλλάξει τον κόσμο, με συγκάτοικο τον (υ)περαστικό Βουρνούκιο, που μπορεί να σου κάνει το άσπρο-μαύρο -αρκεί να πιάνει τα ποντίκια που πήδηξαν από το καράβι το ’91, νομίζοντας πως βουλιάζει και κρίνοντας εξ ιδίων τα ναυάγια της ταξικής πάλης.

Αλλά εμείς δεν είμαστε προσωποκεντρικό κόμμα, με έρωτα για δημοφιλία και αξιώματα, οπότε δεν έχει σημασία η κατανομή των χρεώσεων, ποιος θα είναι στη Βουλή, ποιος θα πιάνει ποντίκια ή πουλιά στον αέρα, ποιος θα κάνει τον Ρούχλα στα ντραμς, τον Φιόγκο, και ποιος θα καθαρίζει σκάλες στον Περισσό, δίπλα στην Αλέκα.


Λέγαμε λοιπόν, Παρασκευούλα, πως πρέπει να διαβάζεις τον Ρίζο. Όπου χτες μπορούσες να δεις καυτό ρεπορτάζ για τα μικρά παιδιά που ξεναγούνταν στο Σκοπευτήριο, έπαιρναν τα χωνιά του ΕΑΜ και φώναζαν «σας μιλάει η ΕΠΟΝ», ανασκαφές και πρόβες του μέλλοντός μας. Το Σάββατο κυκλοφορεί με την Πολιτική Απόφαση του Συνεδρίου που έχει πάντα ενδιαφέρον. Αλλά το πιο ζουμερό φύλλο ήταν το ΣΚ που μας πέρασε, από το οποίο η κε του μπλοκ σταχυολογεί μερικά ενδιαφέροντα άρθα και σημεία.

Φα δίεση ο Φιόγκος

Πρώτη στάση, οι «Επαναπροσδιορισμοί» από τον Γ. Μαργαρίτη, για τους 200, την Κατοχή, τον «αγαπημένο του» Μενέλαο Χαραλαμπίδη (που προωθεί με ζήλο και σοσιαλδημοκρατικές πλάτες -ΑΣΚΙ, Χάρης Δούκας- τη δημιουργία -επιτέλους!- ενός Μουσείου Εθνικής Αντίστασης) και τους Έλληνες που εισέβαλαν στη χώρα μας...

Αν δεν είσαι πολύ μυημένος, μπορεί να υποδεχτείς θετικά ή με ενθουσιασμό όσα λέει-γράφει ο Χαραλαμπίδης, που έχτισε αρχικά ένα καλό όνομα με τους ιστορικούς περιπάτους που διοργανώνει κατά καιρούς στο κέντρο της Αθήνας και είδε τη φήμη του να απογειώνεται με τη μελέτη του για τους «Δωσίλογους», που έχει σταθερά μια θέση στη λίστα με τα ευπώλητα βιβλία -ειδικά στη θεματική κατηγορία του- και έγινε «viral» σε ΜΚΔ, ακόμα και μεταξύ συντρόφων -αν και πάντα υπάρχει το ζήτημα πόσοι ποζάρουν με ένα βιβλίο, χωρίς να το διαβάζουν ή να κατανοούν το περιεχόμενο.

Ακόμα κι αν περνιέσαι για σχετικά μυημένος -στα προάστια της Ιερουσαλήμ, προς την πλευρά της Δυτικής Όχθης-, όπως η κε του μπλοκ πχ, μπορεί να βρεις αν μη τι άλλο ενδιαφέροντα τον όρο «ελληνική κατοχή», με την έννοια πως διαχωρίζεται από τα εθνικά αφηγήματα του συρμού για το έθνος μας που υποδουλώθηκε και αντιστάθηκε σύσσωμο και ενιαία, τονίζοντας τη διαφορά ανάμεσα στο έθνος των εκμεταλλευτών και το έθνος των καταπιεσμένων και ότι οποιαδήποτε κατοχή χρειάζεται πρόθυμους ντόπιους συνεργάτες για να στερεωθεί. Αλλά ένα επιχείρημα με ταξικό πρόσχημα, λέει ο Μάργκαρετ, δεν υπηρετεί πάντα σκοπούς από την ταξική πλευρά της ιστορίας.

Εν προκειμένω η κριτική-πολεμική του στον Χαραλαμπίδη δε γίνεται γιατί... «μπλέκεται στα δικά του χωράφια», της δεκαετίας του ’40 -όπως ίσως θα υπέθετε κάποιος ανυποψίαστος. Αφορά ένα επικίνδυνο αφήγημα που επιχειρεί να βγάλει λάδι τη Ναζιστική Γερμανία για τις κτηνωδίες της Κατοχής, φορτώνοντας την ευθύνη σε κατώτερους αξιωματούχους ή τους ντόπιους συνεργάτες τους. Και έχει μια σειρά πολιτικές προεκτάσεις, από τις πολεμικές αποζημιώσεις -που δε χρειάζεται να καταβληθούν για τέτοια λάθη... «τρίτων»-, μέχρι και την πιθανή -αν όχι επικείμενη- αναψηλάφηση της δίκης της Νυρεμβέργης. και πάντα, σε τελική ανάλυση, τον Πόλεμο της Μνήμης και την οργανωμένη επιχείρηση ξεπλύματος των Ναζί, που έχουν βγει από τον τάφο τους και διεκδικούν την ιδεολογική ηγεμονία σε έναν κόσμο που σαπίζει. Κάτι ανάλογο προωθεί άλλωστε, με λιγότερο εκλεπτυσμένο τρόπο, και ο Χανδρινός, που θα μας απασχολήσει στην επόμενη ενότητα (του Ρούχλα).

Όσο για τη δημιουργία ενός κρατικού Μουσείου Εθνικής Αντίστασης (επιτέλους!), που αγνοεί σκόπιμα την ύπαρξη άλλων (στην Καισαριανή, το Περιστέρι κτλ) ή το πρόσημο της πολιτικής διαχείρισής του από το κράτος (που δεν έχει συμπεριλάβει ούτε λέξη για την Αντίσταση στο μνημείο του Άγνωστου Στρατιώτη ή στο Μνημείο Πεσόντων στο ΓΕΕΘΑ) δε θέλει πολλή φαντασία (στην εξουσία) για να μαντέψει κανείς τι μηνύματα (συμψηφισμών και συμφιλίωσης) θα περνάει. Λίγο ΕΑΜ, λίγο ΠΕΑΝ, λίγο ΕΔΕΣ, λίγο Χίτες -λέει ο Μαργαρίτης-, λίγο κρασί, λίγο θάλασσα και όλα μαζί στο μίξερ, προσθέτουμε εμείς, οι λύκοι αγκαλιά με τα σκυλιά. 

Ή μήπως είμαστε...; 

Και ο Ρούχλας είναι Λα 


Δεύτερος σταθμός μας στον Ρίζο ο Κώστας Σκολαρίκος, υπεύθυνος του Τμήματος Ιστορίας της Κετουκε, με διπλή παρουσία σε αυτό το φύλλο. 

Ξεκινάμε με την απάντηση σε μια αθλιότητα. Μπορεί οι ασυναρτησίες του ΙΧ, σε ρόλο Ρούχλα, να μην αντέχουν σε ιδιαίτερη κριτική και να απαιτεί πολλαπλάσια έκταση η αναίρεσή τους -όπως κάθε ακροδεξιά μουσμουλιά, παρόλα αυτά ο Σκολαρίκος κάνει μερικές χρήσιμες υπενθυμίσεις -πχ ότι ο ΕΔΕΣ δεν είχε απλώς ασυλία στην Κατοχή, για να απομονωθεί το ΚΚΕ, αλλά στελέχωσε τα Τάγματα Ασφαλείας, (δείχνοντας πόσο λεπτή ήταν η γραμμή που χωρίζει κάποιους «Αντιστασιακούς» από τον δωσιλογισμό, που αντιστεκόταν με συνέπεια στο ΚΚΕ) ή ότι το ΚΚΕ δεν είναι απλώς μια παλιά ιστορία γεμάτη ουτοπία και συναίσθημα.
Και βασικά μας δίνει μερικές ενδιαφέρουσες -σχεδόν ψυχαγωγικές- πληροφορίες για τη μελέτη του ΙΧ για την ΟΠΛΑ -που ομολογώ πως αγνοούσα, όσο μυημένος και αν νόμιζα πως είμαι. Ότι δηλαδή δεν υπάρχει επαρκές αρχειακό υλικό για την ΟΠΛΑ, λόγω της συνωμοτικής φύσης της οργάνωσης -για την οποία δεν είναι γνωστή καν η ημερομηνία ίδρυσής της- και όχι επειδή το ΚΚΕ κρατάει κλειστά-κρυφά τα αρχεία του. Και μολονότι αυτό επισημάνθηκε στον Χανδρινό, αυτός πίστευε ότι είχε βρει έναν πιασάρικο τίτλο και θέμα, για να προχωρήσει το βιβλίο του, που τελικά δε συνεισέφερε πολλά στην ιστορική έρευνα και μόνο ένα μικρό μέρος του αφορούσε όντως την ΟΠΛΑ.

Προς επίρρωση των παραπάνω, να προσθέσω την έλλειψη σχετικών μαρτυριών από τα επιζήσαντα μέλη της οργάνωσης, όχι επειδή δε βρέθηκε κάποιος ιστορικός ή δημοσιογράφος να τις καταγράψει, αλλά επειδή αρνούνταν επίμονα οι ίδιοι να μιλήσουν για τη δράση τους, ακόμα και σε συντρόους. Μια στάση που συμπυκνώνεται αρκετά καλά σε μια διάσημη φράση από το Fight Club: First rule of OPLA is: You do not talk about OPLA! Second rule of OPLA is: You do not talk about OPLA. Κοκ... 

Ο Σεβαστιανός διηγείται στη γραμμή του Σι

Το άλλο άρθρο του Σκολαρίκου είναι για τη 2η Ολομέλεια, που άνοιξε τον δρόμο για την ένοπλη πάλη και τη δημιουργία του ΔΣΕ, έναν χρόνο ακριβώς μετά τη Συμφωνία της Βάρκιζας, για να περνάει και σημειολογικά το μήνυμα. Με το άρθρο αυτό εγκαινιάστηκε στον Ρίζο μια θεματική ενότητα (με άρθρα, ντοκουμέντα κτλ) για τα 80χρονα του ΔΣΕ, που σε θυμικό - συμβολικό επίπεδο μπορεί να κορυφωθεί με μια λιτή εκδήλωση στο Λιτόχωρο, στα τέλη του μήνα. Και σε πιο ουσιαστικό επίπεδο να καταλήξει σε άλλον έναν τόμο (συλλογικό ή μονογραφία) για τον ΔΣΕ και να γίνει σημείο αναφοράς, χωρίς τα μειονεκτήματα που μπορεί να είχε η έκδοση για την «Τρίχρονη Εποποιία του ΔΣΕ», με τη σφραγίδα του ΓΠ.

Εν συντομία το άρθρο -και η Κετουκε- εκτιμά πως τις αρχές του ’46 είχαν διαφανεί τα αδιέξοδα της «δημοκρατικής λύσης» δια της ομαλότητας, ενώ δεν είχε ανατραπεί ο συσχετισμός δύναμης υπέρ του ΕΑΜ, σε μια σειρά επίπεδα (πχ ΓΣΕΕ με την πρωτιά του ΕΡΓΑΣ). Διαπιστώνει συνεπώς ότι υπήρχα ευνοϊκές συνθήκες αλλά και διαμορφωμένο επιτελικό σχέδιο -όπως αναφέρει η σχετική έκθεση του Κικίτσα- για να επιλεχθεί ο δρόμος μιας ένοπλης γενικής εξέγερσης. Το ΚΚΕ στράφηκε όμως σε άλλους δρόμους, υπό το βάρος της αποθαρρυντικής στάσης των Σοβιετικών, που είχαν τη γνώμη πως το ΚΚΕ έπρεπε να πάρει μέρος στις εκλογές και μετά... «βλέποντας και κάνοντας». Το Κόμμα δεν ακολούθησε τυφλά τη συμβουλή, προσπάθησε να ισορροπήσει σε ένα ναρκοπέδιο από αντιθέσεις και αντικρουόμενες γραμμές, αντιμετώπισε δυσκολίες και είχε αντιφάσεις. Κι αν εμείς τώρα, με την ασφάλεια της χρονικής απόστασης, ασκούμε κριτική, δεν είναι γιατί αγνοούμε τα παραπάνω, αλλά για να αντλήσουμε διδάγματα και να μην επαναλάβουμε τα ίδια λάθη, σε εξίσου δύσκολες, πρωτότυπες συγκυρίες.

Όπως λέει και η κατακλείδα του άρθρου:

Η 2η Ολομέλεια θα φέρει πάντα την τιμή ότι ήταν αυτή που εγκαινίασε την τρίχρονη εποποιία του ΔΣΕ, η οποία απέδειξε ότι οι όποιες υποχωρήσεις του ΚΚΕ το προηγούμενο διάστημα δεν οφείλονταν σε συνειδητό συμβιβασμό με τον ταξικό αντίπαλο, αλλά και θα αποτυπώνει τις αντιφάσεις και τα προβλήματα στη στρατηγική του ΚΚΕ και του Διεθνούς Κομμουνιστικού Κινήματος. 

Βρε μήπως είμαστε...;

Και στο Μι τραγουδάει παραμύθια η Μελιά

Τρίτος και τελικός γύρος, το άρθρο του Τμήματος Διεθνών Σχέσεων της Κετουκε, που απαντά στη συκοφαντική επίθεση και τη διαστρέβλωση των θέσεών του από ΚΕΚΡ και ΚΚΡΟ -κάποτε για το ΚΕΚΡ θα ήταν λόγος ανησυχίας από μόνη της η σύμπτωση απόψεων με τους... κομμουνιστές του Ζουγκάνοφ, αλλά οι πάλαι ποτέ σφοι έχουν ευθυγραμμιστεί ακόμα και με την πολεμική μηχανή του Πούτιν, μιλώντας πχ για τον αντιφασισμό μιας κατά τα άλλα ιμπεριαλιστικής δύναμης -όπως την έχουν χαρακτηρίσει οι ίδιοι- και μια... αντι-ιμπεριαλιστική πλατφόρμα με άλλες αστικές δυνάμεις.

Στο άρθρο το Τμήμα ΔΣ παρουσιάζει ένα σύντομο ιστορικό για τη συγκρότηση της κομμουνιστικής πρωτοβουλίας και τις διεθνείς συναντήσεις με άλλα κόμματα (ΔΣΚΕΚ), το δίκτυο Solidnet για την ανταλλαγή συντροφικών απόψεων, αλλά και την πολιτική-οργανωτική κρίση του διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος, που επιδεινώθηκε με τον πόλεμο στην Ουκρανία και τις αποκλίνουσες γραμμές που διαμορφώθηκαν στο εσωτερικό του. Παράλληλα απαντά με πολύ γλαφυρό τρόπο στη συκοφαντική επίθεση των ρωσικών κομμάτων περί λογοκρισίας στο Solidnet και προσπάθειας του ΚΚΕ να παρέμβει στο εσωτερικό τους, για να τα διασπάσει. 

Συγκεκριμένα λέει ότι δημοσιεύονται εδώ και 27 χρόνια όλες οι αποφάσεις των Κομμάτων, χωρίς κανένα πρόβλημα, με εξαίρεση τη στάση του ΚΕΚΡ, που παραβιάζει τις αρχές λειτουργίας του δικτύου και το χρησιμοποιεί για να συκοφαντήσει άλλα ΚΚ, ενώ παράλληλα δηλώνει δημόσια την πρόθεση να στήσει άλλα δίκτυα με «πατριωτικές» και «αντιφασιστικές» δυνάμεις.

Δε μας πέφτει λόγος σε αυτό. Ας προχωρήσουν με όσους συμφωνούν σε κάτι τέτοιο, αλλά δε χρειάζεται ως άλλοθι για τις ενέργειές τους να προσπαθούν να συκοφαντήσουν το ΚΚΕ και το Solidnet, το οποίο οι ίδιοι έχουν αξιοποιήσει για χρόνια.

Όσο για την κατηγορία του διεθνούς φραξιονισμού του ΚΚΕ, για να διασπάσει άλλα κόμματα, το άρθρο σημειώνει τα εξής.

Δεν ευθύνεται το ΚΚΕ όταν κομμουνιστές, αηδιασμένοι από την πολιτική της ταξι΄κης συνεργασίας που ακολουθούν κάποια κόμματα, τα εγκαταλείπουν και επιδιώκουν να συγκροτήσουν πραγματικά κομμουνιστικά μαρξιστικο-λενινιστικά κόμματα.

Σε πιάνει μια αηδία, που θα έλεγε και μια πατριωτική ψυχή...

Στο τέλος το Τμήμα ΔΣ παραθέτει εύστοχα μερικούς άξονες που είναι κριτήριο για τη δράση κάθε ΚΚ.

Ή μήπως είμαστε γεροί κομμουνιστάδες;


Οπότε, συναγωνίστρια Παρασκευούλα, για να το μαζεύουμε -τα κείμενα της κε του μπλοκ έχουν την τάση να ξεχειλώνουν εύκολα, όπως θα έχεις διαπιστώσει ίσως- και να απαντήσω στο παραφρασμένο αρχικό σου ερώτημα. Δεν είναι πως βγάλαμε το κομμουνιστόμετρο και βρήκαμε ότι μόνο εμείς είμαστε γεροί κομμουνιστάδες -εμείς, εμείς, οι μόνοι συνεπείς. Είναι βασικά πως δε φταίμε εμείς για την πολιτική κατάντια άλλων -κομμάτων, ιστορικών που ζήλεψαν τη δόξα του Παπαρατσένκο, του Γκόρμπι κοκ.

Αλλά ακόμα κι αν σε έχουν πείσει τρελοί παραμυθάδες για την κρίση του ΚΚΕ, αρκεί να ρίξεις μια ματιά στη δική τους πορεία για να το ξανασκεφτείς καλύτερα. Να αρχίσεις να σκέφτεσαι έξω από του κουτιού τα παραμύθια, για να μάθεις την αλήθεια πως «ένα πεντάγραμμο, δύο πολιτικές». Και -γιατί όχι;- να προσεγγίσεις στην τελική το ΚΚΕ. Μη φοβάσαι, να το μυρίσεις θέλει.

Ή μήπως είμαστε...;

Δευτέρα 2 Μαρτίου 2026

Ανησυχώ για σένα, ανησυχώ

Ό,τι δεν μπορείς να αγκαλιάσεις, συκοφάντησέ το, για να το μειώσεις -χρυσός κανόνας για ΜΜΕ και τρολ του διαδικτύου. Αν και το ένα δεν αποκλείει το άλλο. Δεν είναι πολύ εύκολο να διακρίνεις δημοσιογράφους από τρολ -ποιος δίνει γραμμή στον άλλον. Κι η καλύτερη συκοφαντία, πολλές φορές, είναι να αγκαλιάσεις ασφυκτικά κάτι, μέχρι πνιγμού, για να το φέρεις στα μέτρα σου.

Εσείς γνωρίζατε πχ ότι το ΚΚΕ καπέλωσε τις συγκεντρώσεις του Σαββάτου; Και τον Σύλλογο των θυμάτων που «απέκλεισε» την Καρυστιανού; Και τον Ασλανίδη που έλεγε «δε μας αξίζει τέτοια πατρίδα»; Και τον Παπαγγελή που έλεγε για τη «νίκη της δημοκρατίας»; Και τον Πάνο Ρούτσι που είπε για τον απεργό πείνας στα Προσφυγικά; Και τη Μιρέλα Ρούτσι, που έλεγε πως η διαφορά γίνεται μέσα μας (βρες τον εαυτό σου); Και τη Βούλγαρη, τη μητέρα του μηχανοδηγού της εμπορικής, που παρέμεινε σιωπηλή επί τρία χρόνια (περιμένοντας το καπέλο του ΚΚΕ ίσως); Και τον Συριζαίο Γενηδούνια και την φοιτήτρια από την ΑΝΤΑΡΣΥΑ που είπε για κρατικό σιδηρόδρομο; Αυτό πια δεν είναι καπέλο, αλλά ουσάνκα της KGB που τους χωράει όλους!


Ήταν μάλιστα τόσο έμμεσο, σατανικό καπέλωμα, που κατάφερε να το κάνει στα μουλωχτά, χωρίς κομματικές σημαίες, πανό και πλακάτ, όπως όλες οι υπόλοιπες οργανώσεις -που καπελώθηκαν. Το κατάφερε απλά και μόνο με τους ομιλητές: τον Μπεκρή και τον Στεφανάκη από τα Σωματεία, τον Τσακλίδη από τους σιδηροδρομικούς και τη Βασάρα στη Θεσσαλονίκη. Ακούς εκεί να λένε για τις ευθύνες της ΕΕ και όχι για τη σύμβαση 717 ή για τη διαφθορά; Γούστο τους, καπέλο τους...


Αν το ΚΚΕ ήταν χιουμοριστική σελίδα στο ΦΒ, θα έγραφε κάπου «δεν πουλάμε καπέλα» -όπως το ποδοσφαιρικό Sombrero. Ούτε καν εργατικές τραγιάσκες, που κάποτε τις πετούσε ο λαός στον αέρα ενθουσιασμένος, ενώ σήμερα τις έχουν οι σύγχρονοι Peaky Blinders για να κρύβουν το πλατύ λαϊκό τους μέτωπο.

Καπελωμένος αλλά αηδιασμένος λοιπόν ο κυρίαρχος λαός, γύρισε την πλάτη του στο χτεσινό κάλεσμα για την επέμβαση στο Ιράν. Μια κινητοποίηση κομμένη και ραμμένη στα μέτρα σφων από την επαρχία, που πάσχουν από αστυφοβία και τους κουράζουν οι μεγάλες αποστάσεις. Σύντομη διαδρομή (Μέγαρο-Πρεσβεία), χωρίς προσυγκεντρώσεις και ομιλίες ή προεκτάσεις στην Ισραηλινή Πρεσβεία.

Οι σφοι κάνουν αλυσίδα με μέτωπο στα ΜΑΤ και το Bauhaus κτίριο του Γκρόπιους. Στη νεκρή ζώνη σουλατσάρει ένας Πέρσης, φασκιωμένος με μαντίλες και καπέλο (εκ των ων ουκ άνευ) και μια ιρανική σημαία, εκτός γραμμής. Δίπλα του μια συμπατριώτισσά του, με τη μορφή ενός χαμένου Ιρανού ηγέτη (από τους δεκάδες τέτοιους) και ένα σύνθημα στην άλλη πλευρά του πλακάτ. «Αμ εμείς θα την φτιάξουμε την αντι-ιμπεριαλιστική οργάνωση με τους BRICs, Χαμένε(ϊ), α χαμένε». (Υγ: με ενημερώνουν από το κοντρόλ ότι είναι ηγέτης της Χαμάς τελικά ο απεικονιζόμενος).



Αν έπιαναν κάποιο δημιουργικό στιγμιότυπο, όπως στη Νίκαια, τα τρολ του Μαξίμου, θα γλεντούσαν για το ΚΚΕ που συναθροίζεται με μουλάδες (και μουλούδες, που ήταν στην ουρά της σύντομης πορείας). Αλλά μην περιμένεις πρωτοτυπία και φαντασία από τρολ που παίρνουν γραμμή από την Ομάδα Αλήθειας.

Πλησιάζει τη μικρή ομήγυρη μια μαρκουτσοφόρος, οπλίζει και απασφαλίζει: «Ανησυχείτε για την κατάσταση;» Την αφήνουμε στα θυμόσοφα χείλη του σφου με το Λαϊκό στιλ και την βαθιά καφενειακή μόρφωση, που κολυμπά στις μάζες (κι ας μη φορά τραγιάσκα), ενώ εσύ αναλογίζεσαι τις πιθανές απαντήσεις του απόντος εκλογικού πτώματος.

Κάποιοι θα ανησυχούσαν πχ για τις μεγάλες μάχες του Κόλπου του πρωταθλήματος, γιατί η Κυριακή είναι μέρα ιερή, αφιερωμένη στον Κύριο (πρόεδρο της ομαδάρας) και τη στρογγυλή θεά. Οι πιο «ψαγμένοι» ανησυχούν για τους παίκτες και την εφηβική ομάδα που εγκλωβίστηκαν στα Εμιράτα ή για το πρόγραμμα της Φόρμουλα 1, που έχει Γκραν-Πρι σε Μπαχρέιν, Σαουδική Αραβία κτλ. Και το όπιο αυτό δε σου αφήνει δίαυλο επικοινωνίας, ούτε καν για την προκλητική συμμετοχή των ομάδων του Ισραήλ πχ στην Ευρωλίγκα και την ασυλία των ΗΠΑ που συνδιοργανώνουν το επόμενο Μουντιάλ.

Άλλοι ανησυχούν συγκρατημένα, αλλά καταπίνουν λίγο-λίγο το δηλητήριο, σαν το μαρτύριο της σταγόνας, νομίζουν πως το συνηθίζουν και μπερδεύουν την απάθεια με την ανοσία. Παθαίνουν μικρά, ελεγχόμενα σοκ για τον πόλεμο των 12 ημερών, την απαγωγή του Μαδούρο, τις βλέψεις για τη Γροιλανδία, τη γενοκτονία στη Γάζα, τον Χαμενεΐ και τις 150 νεκρές μαθήτριες. Αλλά μετά από λίγο τα συνηθίζουνε και αυτά -δε μας τρομάξαν αρκετά, που έλεγε και ο Λουκιανός- και η ζωή συνεχίζεται, μαζί με τον θάνατο. Οι λύκοι αγκαλιά με τα σκυλιά...

Μα ο πόλεμος δεν είναι εικόνα στις ειδήσεις. Είναι και χαβαλές στον τοίχο σου, στα ΜΚΔ. Αν η σάτιρα είναι ο πιο αιχμηρός τρόπος να πεις την αλήθεια, ο χαζοχαρούμενος χαβαλές είναι ο πιο επώδυνος τρόπος να αποδεχτείς την κτηνωδία, να την κανονικοποιήσεις σαν κομμάτι της καθημερινότητας, ένα γεγονός σαν όλα τα άλλα. Κι ενώ το Τουίτερ πέρασε όμορφα και ευτυχισμένα χρόνια με το «Κιμ, πάτα το κουμπί», τώρα φτάνουν τελικώς στο συμπέρασμα πως είναι ο μόνος που δεν το πάτησε!

Άλλοι νιώθουν μια σταγόνα ιδρώτα να κυλά στο τύμπανο του αυτιού τους, καθώς δυναμώνουν τα τύμπανα του πολέμου, πχ γιατί μένουν στη Σούδα. Όχι πως συμφωνούν με τους «γραφικούς» και το πανό τους στον Φάρο της πόλης για απεμπλοκή της χώρας, αλλά φοβούνται μήπως πέσει ο τουρισμός και γίνουν τα έσοδα όνειρο θερινής νυκτός -αυτό θα πει καταστροφή και εκατόμβη. Βρίσκουν όμως παρηγοριά στον στόλο και το ηλιοβασίλεμα με φόντο τις φρεγάτες.


Σε ρωτά ο ρεπόρτερ αν ανησυχείς, λες και είναι άσκηση life-coaching για περισσότερη ενσυναίσθηση και όχι ότι μας καίει άμεσα. Οκ, δεν είσαι ούτε λίγο ειδικός στις διεθνείς αναλύσεις -σαν αυτούς που έλεγαν πως ο Τραμπ θα τελειώσει άμεσα τον πόλεμο-, αλλά μοιάζει με παιχνίδι ισορροπίας, όπου ψάχνει ο ένας τα όρια του άλλου. Τα όρια της αμυντικής αντοχής του Ιράν, της νιρβάνας των BRICs, της επέλασης του φασισμού στον πλανήτη, του καθημερινού φασισμού γύρω μας, της βλακείας που παρελαύνει στα κανάλια και τα ΜΚΔ, της στύσης αναλυτών και ανθυπενστόλων που γκαβλώνουν με την αποτελεσματικότητα της φονικής μηχανής και μας λένε πως δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας. Του κυνισμού της... «σωστής πλευράς των εγκλημάτων», 'σωστή' γιατί είσαι (συν)ένοχος και όχι μεταξύ των θυμάτων (και νομίζεις πως οι ρόλοι δε θα αλλάξουν ποτέ). Μα πάνω απ' όλα της δικής σου υπομονής.

Φτάνεις στο όριο να ευχηθείς ένα drone στη Σούδα, μια ιρανική βόμβα, να νιώσουν τι πόνο έχει η... «κουλτούρα των φερέτρων» του Δένδια, να έχουν οι φρεγάτες το τέλος του Κίμωνα στην Κύπρο -που κείται μακράν, εκτός κι αν την φέρουν πιο κοντά μουσκεμένα χιλιόμετρα, ματοβαμμένες βάσεις και το «εθνικό συμφέρον» των εφοπλιστών. Ή να ευχηθείς όλα τα «μακάρι» του Χ στον Αμπάς, που ρίχνει την ευθύνη στο Ιράν για την επίθεση και μας θυμίζει στην πράξη τι είναι ο δωσιλογισμός σε κατεχόμενα εδάφη. Και να λες «κοίτα πού έβαλαν τη Μεγαλόνησο -όποια απ’ τις δύο-, κάτω ακριβώς από τις βάσεις», όπως λέγαμε κάποτε για το περικυκλωμένο Ιράν. Ή να ζήσει ο Τραμπ το τέλος που εύχεται για τους αντιπάλους του -καλώντας «αυθόρμητα» τον λαό να βγει στους δρόμους, αλλά να βλέπει μόνο τους Σιίτες του Μπαχρέιν να πανηγυρίζουν για τα χτυπήματα κατά των Βάσεων.


Αλλά εσύ δεν περνάς την κόκκινη (αιμάτινη) γραμμή, που μας χωρίζει απ’ τους απάνθρωπους και τα υποτελή τετράποδα του ΝΑΤΟ. Κι ας μας λένε πως δεν είναι αυτή η ώρα να κρίνουμε τη νομιμότητα του πολέμου. Δεν είναι η ώρα να συγκινηθείς για τα νεκρά κορίτσια, να αγανακτήσεις με το μακελειό, να αντιδράσεις. Δεν είναι η ώρα να ανησυχήσεις για την τιμή του πετρελαίου και τις ανατιμήσεις που έρχονται -σε λίγο θα έχουμε μεγαλύτερο κόστος, ανθρώπινο, να μας ανησυχεί. Και ο θάνατος είναι μια απλή μεταβολή της ύλης, όπως ο πόλεμος είναι μια απλή μεταβολή-συνέχεια της ιμπεριαλιστικής ειρήνης.

Λένε πως το μόνο που μας διδάσκει η Ιστορία είναι πως δεν μπορεί να μας διδάξει τίποτα -γιατί κάθε συγκυρία είναι πρωτότυπη και ανεπανάληπτη. Μόνο που αυτή η ιστορία επαναλαμβάνεται συνεχώς, φάρσα και τραγωδία μαζί, η ειρήνη της μαρμότας. Και αν δεν αντλούμε διδάγματα, είναι γιατί δε θέλουμε να τα αξιοποιήσουμε, όχι γιατί δεν υπάρχουν.

Η βασική ανησυχία είναι πως γίνεται ο οργανωμένος, συστηματικός και καθόλου τυχαίος θάνατος συνήθειά μας. Ο βασικός φόβος δεν είναι απλά ο πόλεμος και η απειλή για την ανθρωπότητα. Είναι μήπως γίνουμε είδος υπό εξαφάνιση, εμείς και η ανθρωπιά μας, ο αγώνας με τον άνθρωπο, πριν καν γενικευτεί το μακελειό. Και δεν κολλάει καν ένα λογοπαίγνιο με αυτό του Χίου...

Κυριακή 1 Μαρτίου 2026

Χωρίς ανάσα και οξυγόνο - Πριν το τέλος του κόσμου

Οι εξελίξεις τρέχουν, ο κόσμος παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα και βασικά χωρίς οξυγόνο. Περνούν από μπροστά σου ειδήσεις, εικόνες, πληροφορίες, ανησυχείς για διάφορα, μικρά ή μεγάλα, όλα επείγοντα, για τον δικό μας μικρόκοσμο ή έναν άνθρωπο που τον αλυσοδένουνε. Η Καρυστιανού κρατάει μουτράκια, ενώ ο κόσμος καίγεται. Ο Καραλής έκανε (σχεδόν) παγκόσμια επίδοση, λίγο πριν τον Γ’ Παγκόσμιο. Ο σφος σκέφτεται πώς θα πληρώσει την ασφάλεια για το αμάξι, και εσύ τη διεθνή ασφάλεια ως σύντομο ανέκδοτο και το τίμημα που πληρώνουν οι λαοί, σε αυτήν τη μηχανή, που καίει πετρέλαιο, αίμα και ρίχνει διαρκώς την ασφάλεια.


Παραφράζοντας ελαφρώς τον Στεφανάκη -που κρατιόταν να μην πει για τις δεκάδες νεκρές μαθήτριες στο Ιράν από τις έξυπνες βόμβες της δυτικής δημοκρατίας-, αυτή είναι μια βασική πτυχή του ακήρυχτου κοινωνικού πολέμου κια τα συνεχή εγκλήματα πολέμου των αφεντικών: να συνηθίσουμε τα φέρετρα και την κουλτούρα του θανάτου για τον... κανονικό πόλεμο που μας χτυπά την πόρτα.

Άτιμη κοινωνία - κράτος, που σε άλλους δίνει μίζες και δώρα από τον ΟΠΕΚΕΠΕ και σε άλλους τα παιδιά τους σε φέρετρα, γιατί δε σου περίσσευαν 70 χιλιάρικα. Όσο θα κόστιζε δηλαδή ένα σύστημα σηματοδότησης με φανάρια, ως ελάχιστη ασφαλιστική δικλίδα, που θα απέτρεπε τη σύγκρουση των τρένων. Ή όσο θα κόστιζαν δυο χαλιά για το υπουργείο Τουρισμού και τα καναπεδάκια μιας πολιτικής δεξίωσης.

Τι άλλο μένει από τη χτεσινή μέρα;

Η ασφυκτική πολιορκία του κέντρου της Αθήνας από ανθρωποφύλακες σε αποστολή και τα κατορθώματά τους: προσήγαγαν μαθητές, δημοσιογράφους, σταμάτησαν και κράτησαν τον Θοδωρή Ελευθεριάδη, μολονότι ή επειδή ήξεραν ότι ήταν γιος ενός από τα 57 θύματα. Έκαναν σωματικό έλεγχο σε μικρά παιδιά, ηλικιωμένους και συνδικαλιστές, σε δυο παπαγαλάκια που τα πέρασαν για ύποπτα drone, σε ό,τι κινείται και απειλεί την τάξη και τα μυστικά του βάλτου. Στο τέλος της κινητοποίησης μάς ξεπροβόδισαν και με χημικά, απάντηση στην ασύμμετρη απειλή κάτι νεραντζιών, γιατί οι χειρότεροι μπαχαλάκηδες είναι πάντα οι ένστολοι.

Η κοσμοσυρροή σε όλες τις πόλεις. Μπορεί να μην ήταν πρωτοφανής, σαν τις περσινές συγκεντρώσεις, μπορεί φέτος να μην υπήρχε μια παραπάνω αφορμή, ηχητικό, κλειστά μαγαζιά ή το ίδιο θετικό κλίμα στα ΜΜΕ, αλλά ο κόσμος ήταν εκεί και έδωσε μήνυμα, μαζικό και πολιτικό, όχι επετειακό. Μαζί με τα σωματεία και όχι «χωρίς κόμματα», χρώματα και αρώματα. Και με πολλούς αποδέκτες, από τον Μητσοτάκη -που πέρσι έλεγε πως οι διαδηλωτές έχουν τα ίδια αιτήματα με την κυβέρνηση- μέχρι αυτούς που περίμεναν στη γωνία για να ναρχίσουν τις υψηλές αναλύσεις για τη φθίνουσα μαζικότητα και τους «νεκροθάφτες του κινήματος» αλλά έμειναν με την όρεξη και λούφαξαν.

Το γηπεδικό «κράτος γαμημένο, πουτάνα Πολιτεία», που ακούστηκε κάποια στιγμή, για να το «διορθώσουν» άμεσα τα μεγάφωνα: «κράτος-δολοφόνος, σάπια πολιτεία». Ας μην κολλάμε στις διατυπώσεις, αλλά στην ουσία. Δεν ήτανε ατύχημα, ήταν δολοφονία.

Η Γιάννα Βούλγαρη, που μίλησε πρώτη φορά και από καρδιάς, πχ για τον όρκο της να μην ξαναζήσουμε νέα Τέμπη και για τα «Τέμπη» στο εργοστάσιο της Βιολάντα. Κι αυτό έχει μια παραπάνω αξία από τα δικά της χείλη, γιατί είναι μητέρα του μηχανοδηγού της εμπορικής αμαξοστοιχίας. Και γιατί η προχτεσινή αγκαλιά της με τον Ασλανίδη στην Καισαριανή σφράγισε την ενότητα των συγγενών των θυμάτων, που κρατάνε ενιαίο μέτωπο ενάντια σε θεούς και δαίμονες (εχθρούς ντυμένους σαν φίλους, σπερμολογίες και τεχνητές αντιθέσεις που θέλουν να φορτώσουν αλλού τις εγκληματικές ευθύνες του κράτους). Και δε θα αφήσουν να το χαλάσει κανείς -πόσο μάλλον ο θιγμένος εγωισμός ενός προσώπου που δεν ανέβηκε στο βήμα, γιατί... «ένιωσε πως δεν την ήθελαν» και διάλεξε τον ρόλο της «αποκλεισμένης».

Μικρή παρένθεση. Δεν είναι καινούριο φαινόμενο τα προσωποπαγή κόμματα, που είναι πλαδαροί μηχανισμοί με αποκλειστικό ορίζοντα τις εκλογές. Το σχετικά νέο στοιχείο είναι ότι πλέον δεν επιδιώκουν να βγουν νωρίς στο προσκήνιο για να κερδίσουν χρόνο (πχ για να οργανώσουν μαζικές οργανώσεις) αλλά το ακριβώς αντίθετο: να βγουν όσο το δυνατόν πιο κοντά στις εκλογές, για να ψαρέψουν σε θολά νερά και να μην τα προλάβει η.. δημοσκοπική φθορά. Σημεία των καιρών...

Η Μιρέλα Ρούτσι. Ίσως κάποιοι ξένισαν με κάποια σημεία που έμοιαζαν με συμβουλές life-coaching, ή την εσωτερική της φωνή (βρες τον εαυτό σου... βρες τον εαυτό σου...). Ήταν όμως άμεση, συγκινητική και με ουσία για όλους τους παριστάμενους -και ιδίως τους λιγότερο μυημένους. Νικήστε τον φόβο, σταματήστε να φοβάστε! Κι αν γίνει όντως ποτέ πράξη μια αποστροφή του λόγου της (δοκιμάσαμε απεργίες διαρκείας, τρεις μήνες, αλλά δεν ιδρώνει το αυτί τους), το μόνο βέβαιο είναι πως ο φόβος θα αλλάξει πλευρά.

Η μεστή ομιλία του Τσακλίδη. Που αποδόμησε την πανάκεια της ΕΕ -με τα «Τέμπη» της Ισπανίας και τους ακατάλληλους συρμούς που έπαιρναν έγκριση από τους δικούς της ελέγχους. Και το σύνθημα για τον «κρατικό σιδηρόδρομο», που έδινε εντολή στους τεχνίτες να φέρουν δικά τους εργαλεία από το σπίτι τους, για τις επισκευές του δικτύου. Είπε επίσης για την Hellenic Train που συνεχίζει στην ίδια ακριβώς ράγα, απολύοντας δύο εγκύους με μπλοκάκι. Και για τις προτεραιότητες των αρχών, που αναβαθμίζουν το δίκτυο μεταξύ Αλεξανδρούπολης και Ορμενίου -για τις ανάγκες των νατοϊκών επιχειρήσεων- και όχι τη γραμμή Αθήνας-Θεσσαλονίκης ή άλλα σημεία με πόλεις που παραμένουν χωρίς σύνδεση επί χρόνια.

Και τέλος, η θέληση και η ανάγκη να υπάρξει συνέχεια. Χωρίς αυτήν, η συγκάλυψη θα προχωρήσει ανεμπόδιστη και τα επόμενα Τέμπη θα μας περιμένουν στη γωνία.

Στο τέλος της ημέρας ξέρεις πως υπάρχουν δύο ειδών άνθρωποι. Αυτοί που ήρθαν από νωρίς να πιάσουν θέση στην πλατεία και αυτοί που προτιμούσαν την οπισθοφυλακή, για να έχουν εύκολη διαφυγή, μόλις αρχίσουν τα μπάχαλα. Αυτοί που ζουν με τύψεις γιατί δεν κάνουμε αρκετά για να αλλάξουμε αυτό τον βούρκο και αυτοί που ζουν με τύψεις γιατί δεν κάνουν τίποτα άλλο παρά να γκρινιάζουν -δηλαδή τίποτα. Αυτοί που κάνουν την οργή τους αγώνα και αυτοί που οργίζονται όταν βλέπουν άλλους να αγωνίζονται, γιατί δεν έχουν μάτια να δουν όσα γίνονται στον κόσμο -ή τον εαυτό τους στον καθρέφτη. Αυτοί που είναι με τον άνθρωπο, σε όλα τα μήκη και πλάτη της γης, και αυτοί που πασχίζουν να ξανακάνουν τα δυο πόδια τέσσερα και να τον κάνουν να περπατά σκυφτός και υποτελής. Αυτοί που ανησυχούν για το άμεσο μέλλον της ανθρωπότητας και οι υπάνθρωποι που γκαρίζουν-αλαλάζουν χαρούμενοι, καθώς βλέπουν τον μπαλτά να πλησιάζει τον λαιμό τους.

Και βασικά, εντάξει, δεν τρέχει τίποτα που εκκενώνουν οι Αμερικάνοι τη Σούδα, ας μην κινδυνολογούμε. Στην τελική, αν ξεσπάσει ο πόλεμος και υπάρχει πραγματικός κίνδυνος, θα μας στείλει μήνυμα το 112 να εκκενώσουμε τη χώρα. Ή και όχι...

Στο τέλος της ημέρας, έρχεται πιο κοντά το τέλος του κόσμου. Του σάπιου, γέρικου κόσμου της εκμετάλλευσης -θέλεις να πιστεύεις- και όχι του ανθρώπινου γενικώς. Λίγο πριν το τέλος του κόσμου, γίνεται σε όλους φανερό πως υπάρχουν δύο κόσμοι -και η σιωπή δε μοιάζει με αγάπη μεγάλη, αλλά με συνενοχή. Σταμάτα να βουλιάζεις αλυσοδεμένος στον μικρόκοσμο και κατέβα στον δρόμο -σήμερα, χωρίς ανάσα. Μόνο εκεί μπορείς να βρεις το οξυγόνο που σου λείπει.