Με ποιον είμαστε

Η κε του μπλοκ παίρνει πάσα από τα σχόλια -δημόσια και κατ' ιδίαν- των σφων αναγνωστών κι επιχειρεί να απαντήσει στο προαιώνιο λαϊκοστρωματικό ερώτημα του τίτλου (με ποιον είμαστε), συνεχίζοντας τις μεταμοντέρνα θρυμματισμένες αναρτήσεις, που κατακερματίζουν και τερματίζουν τις μεγάλες αφηγήσεις.

Ελληνοφρένεια-Αντισεξισμός
Γενικά είμαστε με τη συγκεκριμένη ανάλυση της συγκεκριμένης κατάστασης (που είναι η καρδιά του μαρξισμού). Αν κάναμε αφαίρεση από το συγκεκριμένο περιβάλλον της συζήτησης, θα μπορούσα να σου πω ότι δε γελάω ιδιαίτερα με την τηλεοπτική Ελληνοφρένεια, αλλά δεν το λέω ως μομφή, γιατί θεωρώ πολύ δύσκολο το ρόλο του ψυχαγωγού-διασκεδαστή, σε καθημερινή βάση, όπως για άλλους είναι εξαιρετικά δύσκολο να διατηρήσουν μια στοιχειώδη σοβαρότητα και το αποδεικνύουν συνεχώς στην πράξη. Συνεπώς παραμονεύει παντού ο κίνδυνος της γελοιότητας.

Και θα μπορούσα να προσθέσω πως δε γελάω -ακόμα περισσότερο- με τα σεξουαλικά αστειάκια -όχι από φόβο να μην τα επιβραβεύσω, αλλά γιατί δε μου φαίνονται καθόλου αστεία, ακόμα κι αν ο άλλος τα κάνει χωρίς κακή πρόθεση, ασυνείδητα -το οποίο ελέγχεται. Και ναι, ο τσολιάς ολισθαίνει συχνά-πυκνά σε τέτοιες χοντράδες.

Επειδή όμως μιλάμε συγκεκριμένα, δε γίνεται να μη δεις πίσω από τις γραμμές τις ελάχιστα συγκαλυμμένες προεκτάσεις της αντισεξιστικής κριτικής που γίνεται στον τσολιά, επιχειρώντας είτε να απαξιώσει την Ελληνοφρένεια συνολικά, είτε εμμέσως την πολιτική της ένταξη (πάντα δίπλα στα κινήματα, ή πιο ειδικά στηρίζοντας κριτικά το ΚΚΕ).

Σε κάθε περίπτωση, η Ελληνοφρένεια παραμένει όαση στο άνυδρο ραδιοτηλεοπτικό τοπίο (που ξεκαθάρισε ο Σύριζα). Και στην τελική, το ζητούμενο δεν είναι ακριβώς να αρέσει σε εμάς ή όποιον θεωρεί τον εαυτό του πεισμένο, αλλά σε ευρύτερα ακροατήρια και να τα επηρεάζει προς μια αγωνιστική κατεύθυνση.

Αίγυπτος-Μπουρκίνα Φάσο (ημιτελικός Κόπα Άφρικα)
Η Μπουρκίνα Φάσο είναι μια χώρα που αποκλείεται να μην τραβούσε την προσοχή ενός παιδιού της γενιάς μου που άρχιζε να ασχολείται με τη γεωγραφία. Αφενός την έλεγαν Άνω Βόλτα (χωρίς ποτέ να μάθουμε την τύχη της Κάτω Βόλτας), αφετέρου είχε (κι έχει) για πρωτεύουσα την Ουαγκαντούγκου, που μπορεί να στάθηκε πηγή έμπνευσης για ένα γνωστό στίχο του Χάρρυ Κλυνν.

Από την άλλη, οι Αιγύπτιοι έχον τον αρχαίο πολιτισμό, ιστορικούς ηγέτες σαν την Κλεοπάτρα και το Νάσερ -sic- το όνομα που παραπέμπει στους γύφτους-gipsy, την ελληνική παροικία με τον Καβάφη και τη σεναριογράφο των Απαράδεκτων. Και τη δική τους παροικία στην Αθήνα, που μαζεύτηκε χτες στα αιγυπτιακά καφέ του κέντρου με τους ναργιλέδες, που μαζεύουν όλες τις αφροασιατικές φυλές, για να δει τον αγώνα και να πανηγυρίσει έξαλλα την πρόκριση στο μεγάλο τελικό, κλείνοντας για λίγη ώρα το ένα ρεύμα της Αχαρνών στη γειτονιά μου. Που μέχρι να καταλάβει τι-ποιος παίζει και ποιος σκοράρει, είχαμε φτάσει στα πέναλτι και την κορύφωση.

Δεν έχω ιδέα με ποιον θα παίξουν στον τελικό και ποιος θα είναι ο άλλος ημιτελικός, αλλά καλώς εχόντων των πραγμάτων, θα υπάρξει κάποιο ειδικό κείμενο για το Κόπα Άφρικα μες στη βδομάδα.η

Βασιλακόπουλος-εκσυγχρονισμός

Μένουμε στην ίδια κατηγορία (αθλητικά), καθώς τα τελε,υταία χρόνια υπάρχει μια κόντρα στο χώρο του μπάσκετ, που θυμίζει τον παλιό, κακό δικομματισμό.
Από τη μια η Ομοσπονδία, με το αναπτυξιακό σχέδιο της Πολιτείας, που θέλει να ελέγχει πλήρως το χώρο και τα καταφέρνει υπό την ηγεσία του παπανδρεϊκού "πατερούλη" Βασιλακόπουλου. Και από την άλλη οι "εκσυγχρονιστές" που θέλουν νέα πρόσωπα και ιδέες, και ιδιωτικοοικονομικά κριτήρια -όπως στο Αμερική- χωρίς να βλέπουν ή να τους ενοχλεί πχ ότι οι μανατζαρέοι είναι μία από τις μεγαλύτερες πληγές του χώρου -ιδίως στις μικρότερες ηλικίες. Από την άλλη η ΕΟΚ (έτσι για τη σημειολογία του πράγματος), σαν παλιά, καλή Πασοκάρα, βάζει στο στόχαστρο τους παίκτες, όταν αυτοί προσπαθούν να συνδικαλιστούν και να κινητοποιηθούν σοβαρά για τα ζητήματά τους -όπως είχε γίνει επί της προεδρίας του Λάζαρου Παπαδόπουλου, που τον είχε πιάσει η κάμερα να τραγουδά ρυθμικά το σύνθημα "πούστη Βασι- πούστη Βασιλακόπουλε" -κι ευτυχώς δε βρέθηκε κανείς τότε να τον πει σεξιστή.

Τα λέω όλα αυτά με αφορμή μια περίεργη και κατακριτέα δήλωση του Σωλήνα για πιθανή εμπλοκή της μουσουλμανικής μειονότητας της Θράκης, εφόσον γινόταν ο τελικός του Κυπέλλου στην Ξάνθη -για να την ξεσκαρτάρει από πιθανή έδρα και να δρομολογήσει τη διεξαγωγή του στο ΟΑΚΑ. Αλλά και την πληρωμένη απάντηση του αρχηγού της Εθνικής ποδοσφαίρου, Βασίλη Τοροσίδη, που έγραψε στο προφίλ του πως: «Στην ιδιαίτερη πατρίδα μου, την Ξάνθη, δεν ξεχωρίζουμε τους ανθρώπους με το θρήσκευμα, αλλά με την αξία».

Ομολογώ πως δεν του το 'χα, όπως δεν έχω γενικά ικανούς τους ποδοσφαιριστές για πολλά-πολλά, σε σύγκριση με το -σαφώς καλύτερο- επίπεδο του μέσου μπασκετμπολίστα. Σε κάθε περίπτωση βέβαια, σημασία δεν έχει τι πίστευα εγώ, αλλά αυτό που είπε ο άνθρωπος, κι ας ήταν το αυτονόητο. Πολλά μπράβο του.

Έκδοση
Δεν έχω παρακολουθήσει διεξοδικά το θέμα, γι' αυτό το αναφέρω συνοπτικά. Τι προάλλες ο Άρειος Πάγος αποφάσισε να μην εκδώσει τους Τούρκους αξιωματικούς που πήραν μέρος στο πραξικόπημα και βρήκαν καταφύγιο στη χώρα μας. Το ΚΚΕ υποστήριξε αυτήν την απόφαση, προτάσσοντας ως ζήτημα το πολιτικό άσυλο.

Αυτό που δεν έχω καταλάβει είναι ποια ήταν η στάση-επιδίωξη της κυβέρνησης και των κυρίαρχων ΜΜΕ. Κι αν ο Άρειος Πάγος ακολούθησε τη δική τους "γραμμή" ή "αυτονομήθηκε", παίρνοντας μια διαφορετική απόφαση (κι αν ναι, για ποιο λόγο;).

Ευρώ ή δραχμή
Προφανώς δεν μπαίνει έτσι το δίλημμα, κι ας είναι εξίσου προφανές πως δεν πρόκειται να υπάρξει επαναστατική εξουσία και σοσιαλιστική οικοδόμηση εντός της ΕΕ και της ευρωζώνης -σε ένα είδος παράξενου "ευρωκομμουνισμού".

Από την άλλη, όταν διατυπώνεται το επιχείρημα πως δεν πρέπει να εμπλακούμε σε μια ενδοαστική διαμάχη για το νόμισμα και τα δίχτυα του αστικού "ευρωσκεπτικισμού", μπαίνει συχνά ο αντίλογος και το ερώτημα αν υπάρχει όντως τέτοια διαμάχη στις γραμμές της ελληνικής αστικής τάξης. Ποια είναι τέλος πάντων αυτή η περιβόητη μερίδα (ή έστω ένα τεμάχιο) που θέλει, σκέφτεται, φλερτάρει με το GRexit;

Ας δούμε κωδικοποιημένα μερικά σημεία, που είναι γνωστά, αλλά καλό είναι να επαναλαμβάνονται κάθε τόσο.
-Μια πρώτη σκέψη είναι πως όσο πιο ψηλά βρίσκεται μια χώρα στην ιμπεριαλιστική αλυσίδα, τόσο μεγαλύτερη ευχέρεια κινήσεων και δυνατότητα αυτονόμησης έχει η αστική τάξη της. Έτσι πχ το βρετανικό κεφάλαιο προχωρά (;) στην ολοκλήρωση του BRexit, ενώ αντιθέτως στην Ελλάδα, όλες οι αντικρουόμενες μερίδες της συντάσσονται στον ευρωμονόδρομο, που είναι στρατηγική επιλογή για την ύπαρξη και τη διαιώνιση της εξουσίας τους.

Ναι, αλλά τα πράγματα δεν είναι στατικά.
Αφενός υπάρχει ο διαχωρισμός κι η σύγκρουση συμφερόντων (πχ των φαρμακευτικών επιχειρήσεων, του τουρισμού, των εφοπλιστών) που δεν είναι αμελητέα κι έχει δώσει και κατά το παρελθόν μερικά σημαντικά αποτελέσματα (πχ στην αντίθεση για τον προσανατολισμό του ελληνικού καπιταλισμού, κατά τη δεκαετία του 60' που οδήγησε στην επιβολή του πραξικοπήματος).

Αφετέρου, αυτό δεν εμποδίζει την αστική τάξη να σκέφτεται ακόμα και ενιαία διάφορα ενδεχόμενα και να προετοιμάζεται κατάλληλα για την αντιμετώπισή τους. Αυτό δείχνουν μεταξύ άλλων κινήσεις όπως το σχέδιο Β' του Αλαβάνου -εφόσον το σχέδιο Α' δεν προχωράει- του οποίου την ποιητική πλην αταξική ανάλυση μπορείτε να διαβάσετε και να θαυμάσετε ακολουθώντας το σύνδεσμο (στο βουνό).

Ασφαλώς σε αυτήν την κατεύθυνση στοχεύει κι η επαναφορά του ζητήματος από τον Ξυδάκη -που δεν είναι ανόητος, για να πετάει μια βόμβα, χωρίς να υπάρχει λόγος. Κι ίσως όλα αυτά να μην είναι άσχετα από τη στρατηγική στροφή των ΗΠΑ και την όξυνση των αντιθέσεών τους με τη Γερμανία, που κλιμακώνεται μετά την εκλογή του Τραμπ στο Λευκό Οίκο.

Ιταλία
Στην Ιταλία όμως -αφού είπαμε ευρωκομμουνισμός- με ποιον είμαστε; Αν εννοείς στο δημοψήφισμα, με κανέναν.
Αν εννοείς για αδελφό κόμμα, το Ιταλικό ΚΚ μας τέλειωσε κι έγινε ΠαΣοΚ, Ελιά ή κάτι παρόμοιο, η Κομμουνιστική Επανίδρυση ακολούθησε με διαφορά φάσης, το ΚΚ Ιταλίας πρέπει να είναι ελεύθερο ως τίτλος-domain. Κι εμείς έχουμε σχέση, με το "ΚΚ στην Ιταλία" (ή ΚΚ, Ιταλία) αν κατάλαβα καλά από το φύλλο του Ρίζου, στην επέτειο του θανάτου του Λένιν (όπου δίπλα στο επετειακό σημείωμα για το Βλαδίμηρο ήταν ένα άλλο με τον κλασικό κι αγαπημένο τίτλο: "κουβάρι αντιθέσεων").

Παρεμπιπτόντως, δε θα έπρεπε να γίνει κάτι μεγάλο και κεντρικό για τα 100 χρόνια από τον Κόκκινο Οκτώβρη; Πχ ένα συνέδριο, σαν αυτά που γίνονται στον Περισσό για τους μεγάλους στρατευμένους καλλιτέχνες; Ή κάτι αντίστοιχο, όπου το τιμώμενο πρόσωπο θα είναι ο Λένιν -λέω εγώ τώρα;

ΚΚΕ-ΚΚΕ εσ.
Παρεμπιπτόντως, και χωρίς να αλλάξουμε κατηγορία (ευρωκομμουνισμός), πέθανε στα εκατό του χρόνια, ο Πάνος Δημητρίου, από την ηγετική ομάδα των αναθεωρητών, που πρωταγωνίστησαν στη διάσπαση του ΚΚΕ το 68', έγραψε ένα δίτομο βιβλίο (με ενδιαφέροντα ντοκουμέντα για αυτήν) ενώ είχε πρωταγωνιστικό ρόλο και στα επεισόδια της Τασκένδης, όπου οι Ζαχαριαδικοί με επικεφαλής το Βλαντά, του δάγκωσαν το αυτί, καθώς υπεράσπιζαν τα γραφεία της ΚΟΤ από την έφοδο των άλλων. Εμείς είμαστε οι άλλοι, που λέει και το ανέκδοτο. Μόνο που δεν τίθεται προφανώς ζήτημα με ποια πλευρά είμαστε στη διάσπαση.

Αυτό που μπορούμε να πούμε λοιπόν είναι ότι ο Δημητρίου πρόλαβε να δε τα πάντα και βασικά την πρακτική εφαρμογή -και κατάληξη- των "ανανεωτικών" ιδεών του, τις τελικές πολιτικές συνέπειες του ευρωκομμουνισμού, τόσο με το ρόλο της ΔΗΜΑΡ ως μνημονιακής, κυβερνητικής τσόντας, όσο και με την πορεία του Σύριζα -που ήταν παράλληλες, σαν πρόγευση και κυρίως πιάτο.

Μόνο που τα συμπεράσματα από την πείρα είναι ο μεγαλύτερος φόβος-εχθρός για έναν οπορτουνιστή. Κι αυτό δεν πάει μόνο ή κυρίως στο Δημητρίου, καθώς -ανεξαρτήτως εντιμότητας- είναι δύσκολο για ένα γέρικο σκυλί να μάθε καινούρια κόλπα. Άλλο αν κάποιοι έχασαν τα πολιτικά τους λογικά στα γεράματα και τα στερνά τους δεν τίμησαν τα πρώτα...

Ανάπτυξη-Οικολογία
Δε με παίρνει ο χρόνος να το αναπτύξω, αλλά όσοι αριστεροχωριανοί πιπιλούσαν την καραμέλα για το ΚΚΕ που συντάσσεται με τα συμφέροντα της Ελληνικός Χρυσός (τη στιγμή που έχει μέλος του να τρέχει στα δικαστήρια για τη δράση του) μπορούν να διαβάσουν, μεταξύ άλλων, αυτήν την είδηση.

Αστερίξ και Κλεοπάτρα

Μια μύτη μπορεί να είναι γαμψή και καραγκούνικη. Ή λεπτή και κομψή, σαν γαλλική. Ή γαλατική, σαν ένα μεγάλο ντολμέν. Ή σαν του Ιντεφίξ (που αποκτά μυστηριωδώς όνομα, κάπου στο μέσο της περιπέτειας, χωρίς περαιτέρω εξηγήσεις), να βρίσκει διΕΕξοδο από το εσωτερικό μιας πυραμίδας. Ή σκαμμένη, σαν της Σφίγγας, που παύει να είναι αίνιγμα, μετά απ' την επιστημονική εξήγηση που μας δίνει ο Γκοσινί για την πτώση της (ανέβηκε πάνω της ο Οβελίξ, για να δει τη θέα). Ή αρχαιοελληνική με αυστηρή γραμμή και σκυθρωπό προφίλ. Ή τριχωτή -"τρίχες στη μύτη", όπως λέει και ένας άλλος Αιγύπτιος, σε μία από τις επόμενες περιπέτειες. ΄Η απλώς πολύ νόστιμη, σαν αυτή της Κλεοπάτρας, για την οποία προφανώς αστειεύεται ο Γκοσινί. Κι οι ιστορικές πηγές την αναφέρουν ως γαμψή και μεγάλη (καραγκούνικη, σα να λέμε) ρίχνοντας νερό στο μύθο (;) της ελληνικής της καταγωγής (της μύτης και της ιδιοκτήτριάς της, γενικώς).

Η συγκεκριμένη περιπέτεια εστιάζει ουσιαστικά στο ζήτημα της υποτέλειας και της εξάρτησης. Ήδη από την πρώτη σελίδα, ο Καίσαρας λέει στη βασίλισσά του πως ο λαός της έχει παρακμάσει και το μόνο που του αξίζει είναι να ζει εξαρτημένος από τη Ρώμη, τη μεγάλη δύναμη της εποχής. Ενώ προς το τέλος μια ατάκα του Αστερίξ για τη διώρυγα του Σουέζ και τη γαλλική, τεχνική βοήθεια, δίνει το στίγμα της νεο-αποικιοκρατίας. Αν και ο νασερισμός ήταν κατά μία έννοια η "περήφανη, ανεξάρτητη φάση" της αιγυπτιακής αστικής τάξης, που έπαιξε έξυπνα το φιλοσοβιετικό χαρτί. Η γαλατική τριάδα θα μπορούσε να συμβολίζει αυτήν ακριβώς τη (βασικά αφιλοκερδή) βοήθεια με τους απεσταλμένους σοβιετικούς τεχνικούς, που έφυγαν χωρίς να βάλουν χέρι στο χρυσάφι της Κλεοπάτρας και χωρίς να αλλάξουν κάτι ουσιαστικά στη σχέση της χώρας της με το imperium του Ιούλιου Καίσαρα.

Όλα αυτά θυμίζουν αρκετά τη δική μας περίπτωση, της... Ψωροκώσταινας (ου μην και Ψαροκωστούλας, όπως την έλεγαν τον καιρό της ανασυγκρότησης οι αφοί Σοφιανοί -καμία άμεση σχέση με το Νίκο), που κράτησε τον τόπο και το όνομα, χωρίς τη χάρη του ένδοξου παρελθόντος, με το λαμπρό (σαν το φάρο -ή μάλλον τη βιβλιοθήκη- της Αλεξάνδρειας) πολιτισμό και την κραυγαλέα αναντιστοιχία με το παρόν. Όπου θα χωρούσαν μερικοί ακόμα συνειρμοί με το όνομα του καραβιού των Αιγύπτιων ("γατοπνίχτης") και το "νέο Παρθενώνα" που χτίσαμε στη Μακρόνησο (αντί για ένα νέο παλάτι, όπως στην περιπέτεια). Αλλά ας μη βαρύνουμε απότομα το κλίμα.

Η υποτέλεια αυτή έχει εντυπωθεί στην εγγενή στάση και συμπεριφορά των Αιγυπτίων, που θεωρούν ντροπή να μη φαγωθούν από τους ιερούς κροκόδειλους της Κλεοπάτρας ή να μην έχουν καλή γεύση, που θ' αφήσει ικανοποιημένα τα ζωντανά. Κι επιδρά ως νοοτροπία και στις εργασιακές σχέσεις, όπου ναι μεν δεν υπάρχουν σκλάβοι στο εργοτάξιο, αλλά οι βουρδουλιές πέφτουν εθελοντικά, με κυκλική εναλλαγή των εργαζόμενων στο μαστίγωμα, για να έχουνε κίνητρο! Και αυτός μάλιστα θεωρείται το καλό αφεντικό της υπόθεσης (κάτι σαν το Σκλαβενίτη, τηρουμένων των αναλογιών) που δε ξεθεώνει τους εργάτες του στη δουλειά.

Όταν τελικά αυτοί οι τελευταίοι πείθονται να προχωρήσουν σε μια μορφή απεργιακής κινητοποίησης (αποχή) , αυτό γίνεται γιατί τους βάζει λόγια ο Πυραμιδονίς, ο ανταγωνιστής του φίλου των Γαλατών (Νουμερομπίς). Πάνω-κάτω ό,τι λένε δηλ διάφορα παπαγαλάκια για διάφορες απεργίες στον καιρό μας. Αν τολμήσουν πχ να κινητοποιηθούν οι εργάτες στο Μετρό της Θεσσαλονίκης, θα βγει "τυχαία" μια φήμη πως τους υποκινεί πχ ο Μπόμπολας, που εποφθαλμιά το έργο και τον ανταγωνιστή του. Το ίδιο που είπαν και για την απόφαση του ΚΑΣ (συμβούλιο αρχαιολόγων) για τα ευρήματα της Μέσης οδού, στη συμβολή της Βενιζέλου με την Εγνατία.

Στην ιστορία παρακολουθούμε ένα καυστικό σχόλιο για το (αντίστοιχο) θαύμα της αντιπαροχής και της ραγδαίας ανοικοδόμησης με τα κτίρια-ανθρωποπαγίδες που καταρρέουν με ένα φτάρνισμα -πόσο μάλλον με ένα σεισμό, αλά ιταλικά. Καθώς και για το λαμογιάρικο χαρακτήρα της αστικής τάξης που έχει τους εσωτερικούς της (ενδοαστικούς) ανταγωνισμούς με θεμιτά κι αθέμιτα μέσα (πχ η "πουτίγκα δηλητήριο", που εμφανίζεται στην εκπληκτική μεταφορά της περιπέτειας στη μεγάλη οθόνη, με την ακόμα πιο εκπληκτική μεταγλώττιση), προτού τα βρουν τελικά και σχηματίσουν τραστ (ο Φίσερ κι ο Κραφτ), για να φτιάχνουν μυτερές πυραμίδες, αμφίβολης στατικότητας.



Οι οποίες πυραμίδες βρίσκονται διάχυτες σε όλη την ιστορία, ως μια διαρκής υπόμνηση ότι η οπτική του Γκοσινί δεν εξαντλείται στις εξαρτησιακές θεωρίες του Σαμίρ Αμίν, αλλά προβληματίζεται πάνω στο σχήμα της ιμπεριαλιστικής πυραμίδας και των ανισότιμων σχέσεων αλληλεξάρτησης. Οι οποίες αποτυπώνονται ανάγλυφα στη μοιρασιά της δηλητηριώδους τούρτας-πουτίγκας, σε τρία κομμάτια, από τον Οβελίξ. Που προφανώς και κρατάει για τον εαυτό του τη μερίδα του λέοντος (όχι όμως της Κλεοπάτρας, με τη γλυκιά φωνή, καθώς αυτός μένει νηστικός, μαζί με τους κροκόδειλους) αλλά δεν παύει να είναι μοιρασιά στα τρία, με οικειοθελή συμμετοχή των υπόλοιπων στη λεία.

Προσπερνώντας τέλος την υποτελή στάση του Κακοφωνίξ (που δεν τολμά καν να διαμαρτυρηθεί πως του πατάνε το πόδι, γιατί νομίζουν πως θέλει να τραγουδήσει και τρώει ξύλο) και τον τακτικό ελιγμό της ρωμαϊκής λεγεώνας, που αναπτύσσεται και συμπτύσσεται με μοναδική χάρη, δίνοντας ένα πολύ καλό παράδειγμα για το τι σημαίνει η "αναιμική ανάπτυξη" που ευαγγελίζονται τα αστικά επιτελεία, αξίζει να σταθούμε στο εξής.

Τις αλλεπάλληλες αιγυπτιακές μεταμφιέσεις του Οβελίξ, προκειμένου να ξεγελάσει τον Πανοραμίξ και να πιει μαγικό ζωμό (τελικά τα καταφέρνει από σπόντα, σε άλλο σημείο), που θυμίζουν πολύ τις αντίστοιχες μεταμορφώσεις του πολιτικού υπαλληλικού προσωπικό της αστικής τάξης και τις λογής-λογής παραλλαγές με τις οποίες εμφανίζεται.

Στην ιστορία βέβαια, ο Πανοραμίξ λέει ένα αταλάντευτο δημοψηφισματικό ΟΧΙ στον Οβελίξ, που απορεί πώς καταφέρνει και τον αναγνωρίζει, εφόσον είναι τόσο καλά μεταμφιεσμένος.
Στην πραγματική ζωή, η σχέση αυτή αντιστρέφεται κι είναι να απορεί κανείς πώς διάολο την πατάει κάθε φορά ο κυρίαρχος λαός και δεν καταλαβαίνει πως τον κοροϊδεύουν κατάμουτρα.

Έτσι καταλήγει κάθε φορά στο ίδιο σημείο, σαν τους Γαλάτες που κάνουν κύκλους στην πυραμίδα και δεν μπορούν να βρουν τη διέξοδο. Κι όχι, δεν υπάρχει εύκολη διέξοδος, μαγικός ζωμός ή κάποιο μεταβατικό κόλπο, για να κόψουμε δρόμο, κι ας έχει γίνει έμμονη ιδέα (idea fija, από όπου βγαίνει και το όνομα του Ιντεφίξ) σε κάποιους. Ούτε φυσικά μας περιμένει ένας σωρός μεγάλα κόκαλα στο τέλος, όπως υπόσχονται διάφοροι δημαγωγοί λαοπλάνοι.
Με άλλα λόγια, η διέξοδος από την ιμπεριαλιστική πυραμίδα ή θα είναι επαναστατική ή δε θα υπάρξει.

Υστερόγραφο
Η κε του μπλοκ θα διαβάσει με ευχαρίστηση σχόλια και συνειρμούς των σφων αναγνωστών πάνω στο θέμα του κειμένου, (εφόσον υπάρχουν).
Αρκεί αυτά να είναι όντως σχετικά με την ανάρτηση και να μην έχουν γλωσσολογικές προεκτάσεις, που κάνουν το μέσο αναγνώστη να νιώθει πιο κουρασμένος και από το Μαζεστίξ στο πάτωμα, όταν χάνει την ισορροπία του και την υπομονή του με τους βαστάζους του (οι οποίοι για κάποιο λόγο δεν έχουν ποτέ δικαίωμα στην κούραση).

Η προϊστορία της εξέγερσης

Μπορεί ενίοτε να το χάνει στο ταξικό, αλλά στις διεθνείς αναλύσεις ο δελαστίκ παραμένει από τους κορυφαίους του είδους. Κι είναι πάντα χρήσιμο να ανατρέχει κανείς για τα μεσανατολικά θέματα στο βιβλίο του «θύελλα στον κόλπο» που το έγραψε αρχές δεκαετίας του 90’, μαζί με τον κ. γιαννίκο, που πρέπει να είναι κάτι σαν τον μήλακα –τον φανταστικό φίλο του μπογιό.
Με ένα ξεφύλλισμα μπορεί να βρει κανείς απαντήσεις σε μια σειρά ερωτήματα: τι ήταν ο νάσερ, ποιες ήταν οι σχέσεις του με τους σοβιετικούς, τι ρόλο έχουν οι αδερφοί μουσουλμάνοι, πώς ανήλθε στην εξουσία ο μουμπάρακ κ.ά. Η κε του μπλοκ παραθέτει μερικά αποσπάσματα.

Αλεξάνδρεια, 26 ιουλίου 1956.
Ο γκαμάλ αμπντέλ νάσερ ανεβαίνει στο βήμα για να εκφωνήσει λόγο με την ευκαιρία της επετείου των τεσσάρων χρόνων από τότε που ο βασιλιάς φαρούκ εγκατέλειψε την χώρα, λίγα 24ωρα μετά την επιτυχία της επανάστασης των «ελεύθερων αξιωματικών», στις 23 ιουλίου 1952. Οι φήμες ότι θα πει κάτι πολύ σημαντικό οργιάζουν. Πρώτη έκπληξη όταν ο νάσερ αντί να χρησιμοποιήσει την επίσημη, λόγια αραβική γλώσσα, αρχίζει να μιλάει στη λαϊκή αιγυπτιακή διάλεκτο. Το πλήθος παρακολουθεί μαγεμένο.

Ξαφνικά ο τόνος της ομιλίας του ανεβαίνει, όταν αναφέρει αρκετές φορές το όνομα του φερντινάν ντε λεσέπς, του γάλλου μηχανικού που ήταν επικεφαλής της κατασκευής της διώρυγας του σουέζ. «Λεσέπς» είναι το σύνθημα που περιμένουν να ακούσουν οι επίλεκτες μονάδες καταδρομέων του αιγυπτιακού στρατού για να καταλάβουν τη διώρυγα.

Η φωνή του νάσερ γίνεται οργισμένη, απειλητική:
«Όλα εκείνα τα οφέλη που μας στερούσε η ιμπεριαλιστική εταιρία της διώρυγας, αυτό το κράτος εν κράτει, εμείς θα τα ξαναπάρουμε»! Η φωνή του νάσερ ξεχειλίζει από περηφάνια κι από χαρά. «Σας ανακοινώνω ότι αυτή τη στιγμή που σας μιλάω, τυπώνεται το φύλλο της εφημερίδας της κυβέρνησης που δημοσιεύει το νόμο της εθνικοποίησης της εταιρίας της διώρυγας. Αυτή τη στιγμή που σας μιλάω, αιγύπτιοι κυβερνητικοί υπάλληλοι παίρνουν στην κατοχή τους την έδρα της εταιρίας».

Ακριβώς στο σημείο αυτό, ο νάσερ ξεσπάει σε ένα παρατεταμένο, βροντερό γέλιο που περνάει στην ιστορία. Το πλήθος παραληρεί. Δεκάδες εκατομμύρια αιγύπτιοι βγαίνουν στους δρόμους, τραγουδάνε, φιλιούνται μεταξύ τους. Από τα βάθη του νείλου στο σουδάν ως τη μεσόγειο υψώνονται δεκάδες χιλιάδες πανό με το σύνθημα «ψηλά το κεφάλι αδερφέ μου»!

Εκείνο το βράδυ μπορεί να πει κανείς συμβολικά, ο νασερισμός γίνεται πλατύ λαϊκό ρεύμα, καθώς οι μάζες συναρπάζονται από το μήνυμα άρνησης της ιμπεριαλιστικής κυριαρχίας.

Πριν προχωρήσουμε όμως, ας αφήσουμε τον ανρί λοράνς να μας εξηγήσει επιγραμματικά τις σχέσεις του νάσερ και του συριακού μπάαθ με τον κομμουνισμό, για να ερμηνεύσουμε τις εξελίξεις που θα ακολουθήσουν τα επόμενα χρόνια.

Για το νάσερ, όπως και για το μπάαθ, οι κομμουνιστές είναι επικίνδυνοι αντίπαλοι, τόσο στο πολιτικό επίπεδο όσο και στο ιδεολογικό. Ο προλεταριακός διεθνισμός είναι απαράδεκτος για τους υπέρμαχους της ενότητας των αράβων. Ο νάσερ και το μπάαθ, ρεαλιστές καθώς είναι, ξέρουν επίσης ότι για να διαπραγματευτούν με τη σοβιετική ένωση από θέση ισχύος, πρέπει να εξαλείψουν κάθε κομμουνιστική επιρροή στο εσωτερικό της χώρας

Ενώ ο νάσερ αντιτίθεται δημόσια στον κομμουνισμό, ταυτόχρονα διαβεβαιώνει για το σοσιαλιστικό προσανατολισμό του. Σύμφωνα με τους θεωρητικούς του, ο αραβικός σοσιαλισμός διακρίνεται από την άρνηση της ταξικής πάλης που οδηγεί στη δικτατορία του προλεταριάτου. Αυτός ο σοσιαλισμός είναι μια εθνική ένωση, στην οποία οι απόκληροι δέχονται τη βοήθεια όλων κι έτσι θα εξελιχθεί μέχρι την εξαφάνιση των ταξικών διακρίσεων. Είναι εχθρικός προς την ατομική ιδιοκτησία εκείνων που εκμεταλλεύονται το λαό, αλλά όχι και σε εκείνη την ατομική ιδιοκτησία που προέρχεται από την παραγωγική εργασία. Κατά συνέπεια, η μη εκμεταλλευτική ατομική ιδιοκτησία πρέπει να διατηρηθεί. Οι εθνικοποιήσεις στην οικονομία μπορούν να είναι απλώς μερικές, όχι ολικές. Το κράτος επιβλέπει μόνο την κοινωνική δικαιοσύνη.
Τα παραπάνω μπορούν να εξηγήσουν ως ένα βαθμό και τη σημερινή τακτική των δύο κκ της συρίας που συμμετέχουν στον κυβερνητικό συνασπισμό και κάνουν λόγο για σοσιαλισμό.

Ποιοι παράγοντες αναστέλλουν την πορεία ριζοσπαστικοποίησης στη μέση ανατολή; Πρώτα απ’ όλα η ένωση συρίας και αιγύπτου. Η ένωση πραγματοποιείται την 2η φλεβάρη 1958 κι επικυρώνεται με δημοψήφισμα στις 23 του μηνός αποσπώντας το 99,98% των ψήφων. Γεννιέται έτσι η ενωμένη αραβική δημοκρατία (εαδ).

Το συριακό κόμμα τίθεται εκτός νόμου. Ο γραμματέας του αυτοεξορίζεται. Ο νάσερ σηκώνει τους αντικομουνιστικούς τόνους. «Η αντίδραση και το κκ συρίας ξεσηκώθηκαν ενάντια στην ένωση και δούλεψαν εναντίον του αραβικού εθνικισμού».

Ο ολοένα εντονότερος αντικομουνιστικός προσανατολισμός του νάσερ υποχρεώνει τον χρουτσώφ να απολογηθεί δημόσια για την υποστήριξη που του παρέχει και να καταδικάσει την πολιτική του, το μάρτη του 59: «Όταν αποκαταστήσαμε φιλικές σχέσης με την εαδ γνωρίζαμε τις αντικομουνιστικές ιδέες του προέδρου νάσερ, αλλά σκεφτόμασταν ότι στην πάλη για εθνική απελευθέρωση, που απαιτεί ενότητα όλων των αντιιμπεριαλιστικών δυνάμεων, θα έδινε μεγαλύτερη προσοχή στα δημοκρατικά αιτήματα των λαών. Δυστυχώς σήμερα παίρνει μέτρα κατάπνιξης των ιδανικών της ελευθερίας όχι μόνο στην εαδ, αλλά και σε άλλες χώρες. Φιλικά θέλουμε να του πούμε ότι αν επιμείνει σε μια τέτοια πολιτικής η αποτυχία είναι αναπότρεπτη».

Η δημιουργία της εαδ αναστέλλει την πορεία ριζοσπαστικοποίησης της αιγύπτου και της συρίας. Σε λίγο θα εμφανιστούν τα πρώτα σημάδια κάποιας προσέγγισης του νάσερ με τις ηπα. Η εαδ παύει να υπάρχει το φθινόπωρο του 61, αν και η αίγυπτος θα συνεχίσει να έχει αυτό το όνομα μέχρι το 1971.

Δεύτερος παράγοντας, το κράτος του ισραήλ. Το γέλιο του νάσερ αποτελεί θανάσιμη απειλή για τους ιμπεριαλιστές. Η απόφασή τους είναι αμετακίνητη. Ο νασερισμός πρέπει να συντριβεί με τα όπλα. Όπλο τους το ισραήλ. Η ήττα της αιγύπτου το 67’ στον πόλεμο των επτά ημερών, βάζει τέλος στον ριζοσπαστισμό του νασερισμού και τον καθιστά σημείο συσπείρωσης των δυνάμεων της δεξιάς. Η ταφόπετρα μπαίνει στην αραβική σύνοδο κορυφής της ίδιας χρονιάς στο χαρτούμ.

Στο χαρτούμ ο πρόεδρος νάσερ βγάζοντας τα συμπεράσματά του από την ήττα του, αφήνει να θριαμβεύσουν οι σαουδικές θέσεις που είναι υπέρ των δυτικών δυνάμεων απέναντι στην αριστερή γραμμή που είναι εχθρική στον ιμπεριαλισμό των μεγάλων καπιταλιστικών κρατών. Στην πραγματικότητα στο χαρτούμ παραδίνονται οι άραβες. Η αναγνώριση της κυριαρχίας των συμφερόντων των δυτικών δυνάμεων στον αραβικό κόσμο είναι ολοκληρωτική.

Τρίτος ανασταλτικός παράγοντας, το ισλάμ.
Από τις αρχές του 50’, μόλις η επανάσταση του νάσερ αφήνει να φανεί καθαρά ότι αφυπνίζεται ο αραβικός εθνικισμός, οι ηπα αναζητούν απεγνωσμένα κάποιο τρόπο να ανακόψουν από τα μέσα την έφοδο των αράβων «γιακωβίνων». Τελικά τον βρίσκουν: όργανό τους, η σαουδική αραβία. Όπλο τους ο ισλαμισμός.

Δυο λόγια για το σύγχρονο ισλαμικό κίνημα, αφού τα επόμενα χρόνια ο ρόλος του αυξάνει διαρκώς.
Το πρώτο και διασημότερο ισλαμικό ρεύμα είναι αυτό των αδερφών μουσουλμάνων. Απαιτεί ηθικό πουριτανισμό κι απορρίπτει τόσο τον ευρωπαϊκό τρόπο ζωής όσο και την πρακτική του λαϊκού ισλαμισμού και τον αραβικό κλασικό πολιτισμό. Οι αδελφοί μουσουλμάνοι αρνούνται κάθε έννοια παναραβισμού ή προτεραιότητας των αράβων στο ισλάμ. Το ισλάμ δε γνωρίζει γεωγραφικά σύνορα, φυλετικές ή πολιτικές διαφοροποιήσεις. Θεωρεί ότι όλοι οι μουσουλμάνοι είναι μια μοναδική κοινότητα-έθνος κι ότι η μουσουλμανική πατρίδα είναι μία και μοναδική, όσο απομακρυσμένες κι αν είναι μεταξύ τους οι διάφορες επαρχίες. «Πρέπει να ξανασκεφτούμε το αρχικό ισλάμ και να πραγματοποιήσουμε την αναβίωσή του σήμερα» είναι η διδασκαλία τους.

Οι αδερφοί μουσουλμάνοι δεν είναι σε θέση να προτείνουν οποιοδήποτε ρεαλιστικό πρόγραμμα κατάληψης της εξουσίας, εξαιτίας της ιδεολογικής τους άρνησης να δεχτούν την ύπαρξη πολιτικής. Η ιδιαιτερότητα του κινήματός τους οφείλεται στη ρήξη με το θεσμικό ισλάμ. Τόσο οι ιδεολογικοί τους εκπρόσωποι, όσο και τα στελέχη τους έχουν διαμορφωθεί μακριά από θρησκευτικές σχολές. Στους ΑΜ δεν υπάρχουν ουλεμάδες, λόγιοι θρησκευτικών επιστημών που βγαίνουν από τζαμιά-πανεπιστήμια, το διασημότερο των οποίων είναι το αλ-αζάρ του καΐρου. Πολύ συχνά αυτοί οι επαγγελματίες θεολόγοι, που συνήθως είναι κρατικοί υπάλληλοι ή τρέφονται από τον κρατικό κορβανά, κατηγορούν τους ΑΜ ότι δεν έχουν πραγματική θρησκευτική μόρφωση κι ότι προωθούν εξαιρετικά επικίνδυνες ιδέες στο δογματικό επίπεδο. Τους κατηγορούν ακόμα και για αναβίωση αιρέσεων από τα πρώτα χρόνια του ισλάμ.

Το δεύτερο ισλαμικό ρεύμα είναι ο σαουδαραβικός ουαχαβιτισμός. Όντας η πιο σκοταδιστική πουριτανική τάση του ισλάμ, ο ουαχαβιτισμός μέχρι τις αρχές του εικοστού αιώνα θεωρούνταν αίρεση από τους υπόλοιπους σουνίτες μουσουλμάνους. Σε πλήρη αντίθεση όμως με τους ΑΜ, ο ουαχαβιτισμός έχει τρομερή πρακτική πείρα κοσμικής εξουσίας, αφού πάνω στη βάση του οικοδομήθηκε η σαουδική αραβία και μόνο η ύπαρξη του ως κοινής θρησκείας δικαιολογεί την ύπαρξη της σαουδ. αραβίας ως ενιαίου κράτους. Διαφορετικά αυτό που ονομάζεται σαουδική αραβία είναι ένα συνονθύλευμα από εντελώς εχθρικές μεταξύ τους φυλές βεδουίνων.

Η διδασκαλία του ουαχαβιτισμού, σε αντίθεση με εκείνη των ΑΜ είναι κατεξοχήν έργο των ουλεμάδων. Παρουσιάζεται ως διδασκαλία αποκατάστασης μιας παραδοσιακής ισλαμικής τάξης, που βασίζεται στις σχέσεις ανάμεσα στους θρησκευτικούς ηγέτες και μια μοναρχική εξουσία που ακούει στις συμβουλές τους. Λιγότερο ή περισσότερο ανοιχτά πρεσβεύει την οικοδόμηση ενός χαλιφάτου για το σύνολο του μουσουλμανικού κόσμου. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι ο σαουδάραβας βασιλιάς πήρε τον τίτλο του φρουρού των ιερών πόλεων μέκκας και μεδίνας.

Το τρίτο ισλαμικό ρεύμα, σουνίτικο κι αυτό κι ίσως ακόμα πιο αντιδραστικό (!) από τα προηγούμενα, είναι εξωαραβικό, προϊόν της τεχνητής δημιουργίας του κράτους του πακιστάν. Στο δογματικό επίπεδο το ρεύμα αυτό βρίσκεται πολύ κοντά στους ΑΜ, με τους οποίους συμπίπτει και στην απόρριψη των ουλεμάδων.

Το τέταρτο ισλαμικό ρεύμα, ο επαναστατικός σιιτισμός, είναι εντελώς διαφορετικό από τα τρία προηγούμενα. Αποτέλεσμα μακρόχρονης θεολογικής εξέλιξης, αρχικά σήμαινε τη συσπείρωση όλων των πιστών γύρω από το πρόσωπο του ιμάμη. Η κυρίαρχη τάση του ισλάμ, οι σουνίτες δεν αναγνώρισαν ποτέ τους ιμάμηδες, τους οποίους οι χαλίφηδες καταδίωξαν αμείλικτα.

Αντιμαχόμενοι (ως ένα βαθμό) τον καπιταλισμό, αλλά και τον κομμουνισμό, οι θρησκευτικοί αυτοί ηγέτες καθορίζουν τις αρχές μιας ισλαμικής πολιτικής οικονομίας, η οποία επεκτείνεται και συμπληρώνεται με τη διατύπωση μιας καινούριας πολιτικής θεωρίας που καταλήγει στην ιδέα της ισλαμικής δημοκρατίας. Αυτή ορίζει την ανωτερότητα του ισλαμικού νόμου απέναντι σε όλα τα ανθρώπινα έργα. Η εφαρμογή του δε μπορεί να γίνει παρά μόνο από θρησκευτικούς ηγέτες όπως διακηρύσσει το 1970 ο χομεϊνί.

Επιστροφή στη ροή των γεγονότων. Το 1970 ο νάσερ πεθαίνει και τον διαδέχεται ο σαντάτ.
Η άνοδος του σαντάτ στην εξουσία συνοδεύεται από το βίαιο αναπροσανατολισμό της εξωτερικής πολιτικής της χώρας, με χαρακτηριστικό στοιχείο την απομάκρυνση των 20.000 σοβιετικών συμβούλων τον ιούλιο του 72. Στον οικονομικό τομέα εγκαταλείπεται ο νασερισμός και υιοθετείται η πολιτική της ινφιτάχ, των ανοιχτών θυρών προς τα δυτικά κεφάλαια με όρους κυριολεκτικά αποικιοκρατικούς. Αρχίζει η υπερχρέωση προς τις ηπα και τις πετρονομαρχίες του κόλπου, ενώ από το 77 ο σαντάτ παύει να αποπληρώνει το τεράστιο στρατιωτικό χρέος προς την εσσδ.

Η πολιτική της ινφιτάχ οξύνει τις κοινωνικές αντιθέσεις. Αξιοποιείται η διαφθορά του καθεστώτος για την ανάπτυξη ενός παρασιτικού καπιταλισμού, με μοναδικό προσανατολισμό προς την παροχή υπηρεσιών. Οι συνθήκες ζωής του λαού επιδεινώνονται δραματικά. Έτσι ο σαντάτ επιλέγει τη λύση της μετανάστευσης για να αποφύγει την κοινωνική έκρηξη.

Τον ιανουάριο του 77, κάτω από την αφόρητη πίεση του δντ, ο σαντάτ ανακοινώνει μείωση των κρατικών επιδοτήσεων στα βασικά προϊόντα, πράγμα που οδηγεί σε μεγάλες αυξήσεις τιμών. Σε όλη την χώρα ξεσπούν εξεγέρσεις πεινασμένων αιγυπτίων. Το καθεστώς αντιδρά με ωμή βία.

Η εξαθλίωση συνδυάζεται με κούφιες πομπώδεις επιδείξεις μεγαλομανίας του καθεστώτος. Ο σαντάτ δε διστάζει να εμφανίζεται στις επίσημες τελετές κρατώντας μια ράβδο αρχιστράτηγου που είναι φτιαγμένη όπως τα σκήπτρα των φαραώ!

Ταυτόχρονα ενθαρρύνει αδίστακτα τα ισλαμικά κινήματα. Ο σαντάτ δίνει τα πάντα για να ενθαρρύνει τον ισλαμικό εξτρεμισμό, ιδιαίτερα στα πανεπιστήμια, όπου τα εξτρεμιστικά ισλαμικά κινήματα αναπτύσσονται σε βάρος της αριστεράς και των νασερικών. Την ώρα της δύσκολης συνεύρεσής του με τη δύση, κι ενώ πρέπει να εκχωρήσει πολλά στο ισραήλ, ο κρατικός θρησκευτικός εξτρεμισμός φαίνεται στην κυβέρνηση σαντάτ –φιλοδυτική χωρίς αποχρώσεις και αντισοβιετική χωρίς όρια- το καλύτερο χαρτί που μπορεί να παίξει στο εσωτερικό μέτωπο για να παραλύσει την αντιπολίτευση.

Αιγυπτιακή βουλή, νοέμβρης 77’. Ο σαντάτ αφήνει την χώρα άναυδη, δηλώνοντας έτοιμος να πάει στην κατεχόμενη ιερουσαλήμ και να μιλήσει στο κνεσέτ, το ισραηλινό κοινοβούλιο. Ούτε ο πιο απαισιόδοξος δε φανταζόταν ότι ο σαντάτ είναι σε τέτοιο βαθμό όργανο των ηπα.

Η πίεση της ουάσιγκτον καρποφορεί θριαμβευτικά δέκα μήνες αργότερα. Στο καμπ ντέιβιντ των ηπα ο κάρτερ καλεί τους σαντάτ και μπέγκιν να υπογράψουν χωριστή συνθήκη ειρήνης. Οι διαπραγματεύσεις διαρκούν 13 συνεχείς μέρες. Στο τέλος ο σαντάτ τα έχει δώσει όλα! Μοναδικό αντάλλαγμα: η επιστροφή στην αίγυπτο του κατεχόμενου από το ισραήλ σινά.

Στη σύνοδο κορυφής των αράβων η συμφωνία απορρίπτεται ομόφωνα κι αποφασίζεται η μεταφορά της έδρας του αραβικού συνδέσμου από το κάιρο στην τύνιδα. Η απομόνωση του σαντάτ τον καθιστά σχετικά άχρηστο για την αμερικανική πολιτική. Η ουάσιγκτον πόνταρε στην αίγυπτο, που ήταν ανέκαθεν πολιτικό, πνευματικό κέντρο όλου του αραβικού κόσμου, για να την κάνει φάρο ακτινοβολίας της πολιτικής της σε όλη την αραβία. Αλλά με τον σαντάτ καμένο είναι αδύνατο να παίξει τέτοιο ρόλο.

Έχει φτάσει η ώρα που ο σαντάτ θα καταβροχθιστεί από το τζίνι που απελευθέρωσε για να πολεμήσει την αριστερά και το νασερισμό. Η μυστική οργάνωση αλ τζιχάντ (ιερός πόλεμος) των αδερφών μουσουλμάνων ετοιμάζει τη δολοφονία του. Ένα ισλαμικό δικαστήριο της οργάνωσης συνέρχεται κρυφά κι αποφασίζει ότι ο σαντάτ δεν είναι ευσεβής μουσουλμάνος κι επομένως δεν υπάρχει θρησκευτικό εμπόδιο για να προχωρήσουν στην εκτέλεσή του.

Στις 6 οκτώβρη 1981, στη διάρκεια στρατιωτικής παρέλασης, ο σαντάτ δολοφονείται με θεαματικό τρόπο, μπροστά στις κάμερες της τηλεόρασης. Κανείς δε θα τον κλάψει. Ο σαντάτ κηδεύεται με την παρουσία ενός μεγάλου αριθμού πολιτικών προσωπικοτήτων του δυτικού κόσμου, αλλά απουσία των αράβων ηγετών και του αιγυπτιακού πληθυσμού, σε κραυγαλέα αντίθεση με την κηδεία του προκατόχου του, νάσερ. Την ηγεσία της χώρας αναλαμβάνει ο χόσνι μουμπάρακ, ίδιων πολιτικών πεποιθήσεων με το σαντάτ. Είναι πραγματικά ο άνθρωπος που χρειάζονται οι αμερικανοί εκείνη τη στιγμή.

Αντί επιλόγου λίγα στοιχεία από τα πρώτα χρόνια της διακυβέρνησης μουμπάρακ.
Το 1970 το εξωτερικό χρέος της αιγύπτου ήταν μόλις 1,7 δις δολάρια. Το 88’ είχε αυξηθεί 25 φορές φτάνοντας τα 43 δις. Ο πληθωρισμός που ήταν μόλις 3,8%, είχε εκτοξευθεί στο 21,9%. Οι εισαγωγές αυξήθηκαν κατά 22,5 φορές, ενώ οι εξαγωγές μόλις κατά έξι.

Παράλληλα ευδοκιμεί το φρούτο των ισλαμικών εταιριών τοποθέτησης χρημάτων. Οι ισλαμικοί κύκλοι δημιουργούν εταιρίες προσφέροντας επιτόκια, διπλάσια από τα επίσημα, χωρίς καμία εγγύηση για τους καταθέτες, πέρα από τη θρησκευτική τους τιμιότητα. Τρομοκρατημένο από τις συνέπειες το καθεστώς μουμπάρακ ψηφίζει νόμο για τον περιορισμό και έλεγχο των δραστηριοτήτων τους. Αλλά οι πρώτες δίκες φανερώνουν την εμπλοκή ενός μεγάλου αριθμού πολιτικών στελεχών της κυβέρνησης, διευθυντών του δημοσίου τομέα, δημοσιογράφων κλπ που αγκαλιάζει όλη την αιγυπτιακή κοινωνία. Οι δίκες σταματάνε.

Εδώ σταματάει κι η ανάρτηση γιατί έχει ξεφύγει σε μέγεθος. Αλλά από τις παραθέσεις αυτές μπορούν να βγουν χρήσιμα συμπεράσματα.