Πόλος Κομμουνιστών - Πολιτικό Γραφείο

Έτσι και αλλιώς η γη θα γίνει κόκκινη. Ή κόκκινη από ζωή ή κόκκινη από θάνατο. Αλλά όταν λέμε πως «έχει η πλάση κοκκινίσει», είναι πολιτικά και μόνο. Αλλιώς είναι (κόκκινη) από θάνατο.

Έτσι κι αλλιώς η γη θα γίνει πράσινη. Είτε από ζωή (με φωτοσύνθεση και χλωροφύλλη, αν ποτέ γίνουν τα σκοτάδια λάμψη), είτε από θάνατο, πράσινη ανάπτυξη και εις τόπο χλοερό (και πράσινο) θα καταλήξουμε όλοι.

Να λάβουμε υπόψη και την περίπτωση της νεκροφάνειας ή μάλλον της ζωντοφάνειας -ή όπως αλλιώς λέγεται το αντίθετό της. Όπως στον επαγγελματικό αθλητισμό, που παρασάπισε και ψόφησε. Αλλά και η μούχλα μια μορφή νέας ζωής είναι -και εμείς μπορεί να χτίσουμε πάνω στα θεμέλιά της.

Αρχίζεις να λυπάσαι λίγο και τον Φουρνιέ, που άφησε το μεγάλο μήλο (Νέα Υόρκη) για να λουστεί αυτό, με τόσα gusanos (χωρίς έναν Φιντέλ), και να ψάχνει στο Τουίτερ πού έχει καλό γύρο, καλές μπουγάτσες και τι σκατά σημαίνει ΠΚΠΓ. Παρισινή Κομμούνα - Προλεταριακή Γαλλία.

Λυπάσαι λίγο -όχι πολύ- και τον Βαγγέλη Ιωάννου, που πνίγει το ταμπεραμέντο του και ρίχνει τα ντεσιμπέλ, για να μην παρεξηγηθεί, σα να περιγράφει παρτίδα σκάκι. Παίξτε σκάκι, οε-οε-οε. Ή την Παντέλη, που έπρεπε να βρει αποδυτήρια στο Άμπου Ντάμπι, για να αλλάξει το πράσινο φόρεμα με ένα κόκκινο, ανάμεσα στους ημιτελικούς. (Βάλε το κόκκινο φουστάνι, εκείνο που σε κάνει να μοιάζεις ΚΚΕ). Ακόμα και τα κοράκια μπορεί να λυπόσουν -αν δεν είχαν αποστολή και οδηγίες- που τα ρίχνουν χωρίς πανοπλία στο κλουβί με τους αγρίους, χριστιανοί με λιοντάρια, να αντέξουν την πίεση και με κάποιον τρόπο να επιβιώσουν.

Θυμάσαι συνειρμικά και την ιστορία του μικρού Νικόλα -που μπήκε κουτσουρεμένη και στο βιβλίο της Γλώσσας- όπου μαζεύτηκαν στην αλάνα να παίξουν μπάλα, πλακώθηκαν για το πώς θα χωριστούν, ποιος θα είναι τέρμα και ποιος επόπτης (με βρώμικο μαντίλι) και στο τέλος δεν έπαιξαν τίποτα, γιατί είχε ξεχάσει ο Αλσέστ να φέρει την μπάλα -και να πάρει την έγκριση του Βρούτση.

Ε, σε πιάνει μια αηδία. Σα να ακούς κοινωνικά-πολιτικά σχόλια του Ραπτό, που κάποτε ψήφισε -λέει- και ΑΝΤΑΡΣΥΑ, ελέω Αβραμίδη, που χώνεται παντού και πάει με όλα. Σε πιάνει μια μπόχα, λούζεσαι με αντισηπτικό, μα δεν υπάρχει τίποτα πιο αστείο από το να βουλώνεις επιλεκτικά τη μύτη σου και να ψάχνεις τα πιο μυρωδάτα σκατά, κουνώντας το δάχτυλο στους απέναντι και κάνοντας γαργάρα τους δικούς σου, με αμήχανη σιωπή, σα να την αμόλησαν στα μουλωχτά και κάνεις πως δεν είδες - άκουσες - μύρισες τίποτα.

Ο Τράκης είναι ο ζωντανός κινούμενος ορισμός του όρου «λούμπεν αστική τάξη», που θα ταίριαζε στον «Αποδυτηριάκια» στον Φίλαθλο, αλλά τον λάνσαρε η 17Ν στις ανακοινώσεις της. Είναι όμως παράνοια να επιλέγεις καπιταλιστή, σε μια κοινωνία γεμάτη κρατικοδίαιτους επιχειρηματίες, εφοπλιστές και λοιπούς «ευεργέτες», που λειτουργούν με όρους μαφίας -δηλαδή μονοπωλίου.

Το κράτος έβγαλε το κοκαλομάχαιρο κι ετοιμάζει νόμο για τη «ρητορική μίσους». Ο Χρυσοχοΐδης φωτογραφίζει θαρραλέα τις αξιόποινες πράξεις γνωστού ανώνυμου επιχειρηματία, που ξεγλιστρά από θαύμα από τα χέρια της αστυνομίας και το αυτόφωρο. Και ο Βρούτσης καλεί τα αφεντικά των ΚΑΕ για τσάι και συμπάθεια, για να φιλιώσουν ή να κάνουν έστω μια ψωροδήλωση για τα προσχήματα και να συνεχιστεί κανονικά το πρωτάθλημα. Νόμος και (αστική) τάξη. Ο πρώτος υπηρέτης της δεύτερης.

Αλλά για όσους πέφτουν από τα σύννεφα, αυτό ακριβώς είναι το κράτος. Μηχανισμός επιβολής εξουσίας για τους από κάτω και διευθέτησης ανταγωνιστικών αντιθέσεων για τους από πάνω. Ο ιστός του νόμου κι η τσιμπίδα της καταστολής πιάνει συστηματικά μόνο τα μικρά έντομα. Πίσσα Και Πούπουλα Για τους φτωχούς 

Ο Μπαρτζωκισμός είναι δόγμα ζωής για τους κόκκινους Φιντέλ (πιστούς), που λατρεύουν το μπάσκετ του ή την ιστορία του κομμουνιστή πατέρα του (με την κινηματογραφική απόδραση από τις φυλακές). Αλλά δε χρειάζεται να έχεις τον σκοταδισμό του Sportime και την αλλεργία του στα γαμωσταυρίδια, για να δεις πως ο κόουτς Μπι το χάνει συχνά -εντός και εκτός παρκέ- γιατί (παρα)φέρεται ενίοτε σαν δίμετρος Τσουκαλάς. (Και αντίστοιχες αναφορές θα μπορούσαν να γίνουν για τον Σλούκα και άλλους πρωταγωνιστές που ρίχνουν λάδι στη φωτιά και γίνονται μέρος του προβλήματος).

Καλές και οι ευαισθησίες για τα υβριστικά, που σε ταξιδεύουν στους παιδικούς άγραφους κανόνες -όχι μάνες, όχι πατρίδες. Αλλά όταν είναι επιλεκτικές και από συγκεκριμένα άτομα με αμαρτωλό παρελθόν, μοιάζουν με εκείνη την παρέμβαση του Ιωαννίδη στο μικρόφωνο του ΣΕΦ: «μη βρίζετε, γαμώ το στανιό μου». Και στο τέλος, παρεμβαίνει η αστυνομία μόνο για τα Τέμπη και για πανό με αντικυβερνητικά συνθήματα.

Θεμιτή και η γκρίνια για τη διαιτησία, αλλά μόνο αν έχεις μνήμη χρυσόψαρου και δε θυμάσαι πως τα κόζια αλλάζουν και οι ρόλοι αντιστρέφονται -ή αν αγνοείς τους κανόνες του παιχνιδιού εκτός παρκέ.

Το πρωτάθλημα σαπίζει κατ’ εικόνα και ομοίωση του συστήματος -που μια ψυχή το είχε πει «καπιταλισμό που σαπίζει». ΠΠΚ(μπ). Κι οι πόλοι του μπασκετικού δικομματισμού χρειάζονται απεγνωσμένα ο ένας τον άλλον, για να διαιωνίζουν το αιώνιο είδος τους και να συσπειρώνονται -ακόμα και αν οδηγείται σε αφανισμό το υπόλοιπο πορτοκαλί οικοσύστημα. Πριν ένα μήνα ζούσαν στον πυρετό ενός πιθανού ελληνικού εμφυλίου στο Φάιναλ Φορ και πριν πετεινός λαλήσει τρις (για τον τρίτο, τελικό γύρο) φτάσαμε στην πιθανή ματαίωση των τελικών, υπό τον φόβο ενός εμφυλίου. Πού να ήταν και ταξικός...

Ένας σοβιετικός (Πάβελ Στεποβόι) της «χρυσής μπρεζνιεφικής εποχής» έγραφε: «Τα επαγγελματικά αθλητικά σωματεία της Δύσης είναι συνηθισμένες καπιταλιστικές επιχειρήσεις. Μεταξύ τους διεξάγεται ανταγωνισμός, όπου κύριο ρόλο παίζει συχνά όχι το αθλητικό συμφέρον αλλά το χρήμα. (...) Οι αθλητικές εκδηλώσεις των επαγγελματιών δεν είναι συχνά αγώνας, θέαμα, αλλά διαφήμιση και μπίζνες. (...) Ο αστικός επαγγελματικός αθλητισμός χρησιμοποιείται ευρύτατα για την απόσπαση των πλατιών μαζών του πληθυσμού από τα ζωτικά οικονομικά και κοινωνικά προβλήματα του καπιταλισμού (...).

Αν όλα αυτά σας πέφτουν λίγο ξύλινα και προτιμάτε καλτ περιτύλιγμα, (ξανα)δείτε τους Χούλιγκαν - Κάτω τα χέρια από τα νιάτα με την dominatrix Μπαλανίκα και τη φασιστική της οργάνωση που ψάρευε σε θολά νερά, θολωμένων οπαδικών συνειδήσεων. Και αν δε σας κάνει ούτε αυτό, ο Βασίλης το συμπυκνώνει πολύ καλά στο «Ελλάς» -που σήμερα μπορεί να θεωρούνταν ειρωνεία κατά της πατρίδας και ρητορική μίσους.

Το πρωτάθλημα αρχίζει/ η εξέδρα πλημμυρίζει/ γίνεται χαμός σε κάθε γκολ
Μα το ντέρμπι είναι στημένο/ και από πριν ξεπουλημένο/ και εσύ ντύνεσαι με δίχρωμα κασκόλ

Αλλάζουμε ρεπερτόριο

Πήρα κόκκινα γυαλιά...

Το βασικό πρόβλημα, που κάνει και τους οπαδούς μέρος του προβλήματος, δεν είναι ότι φοράν χρωματιστά γυαλιά για να ερμηνεύουν τις αμφισβητούμενες φάσεις και άλλα επεισόδια της αιώνιας κόντρας, αλλά ότι έχουν χάσει τα ταξικά γυαλιά τους και την (προ)αιώνια πάλη των τάξεων, χορεύοντας στον ρυθμό των αφεντικών των ομάδων τους. Δεν είναι θέμα τοξικότητας, δήθεν κατά παράβαση της αστικής ευγένειας. Αυτό ήταν πάντα το «σαβουάρ βιβρ» των καπιταλιστών, να παίρνουν αυτό που θέλουν με κάθε αθέμιτο μέσο. Είναι πρωτίστως ζήτημα ταξικότητας. Και το ψάρι βρωμάει πάντα από το κεφάλι, είτε μιλάμε για «βάζελους», είτε για «γάβρους», είτε για λοιπές μαρίδες.

Οπότε τι πρέπει να κάνουμε; Καλή ερώτηση. Είναι σύνθετο ζήτημα, όπως κάθε κοινωνικό φαινόμενο, όπου συναντιούνται πολλές παράμετροι. Μπορούμε όμως να ξεκινήσουμε από τα βασικά -πχ να μην ασχολούμαστε. Να κάνουμε κάτι τελείως διαφορετικό, μακριά από τα δόγμα-πεπατημένη του ΤΙΝΑ και την αυταπάτη ότι θα αλλάξουμε το σενάριο, παίζοντας τους ίδιους ρόλους. Ή έστω, να δώσουμε τα κλειδιά των ΚΑΕ στις θυγατέρες των προέδρων των ΚΑΕ, αυξάνοντας θεαματικά τις πιθανότητες για σοβαρότητα.

Μήπως να αποβάλουμε τις δύο ομάδες από το πρωτάθλημα;
Μοιάζει και αυτή μια κάποια λύση, που θα επανέφερε την ισοτιμία και το ενδιαφέρον, ευνοώντας τους μικρότερους. Οι οποίοι όμως θα διαφωνούσαν μάλλον, γιατί χωρίς το εμπορικό αιώνιο δίδυμο, το διαφημιστικό ενδιαφέρον θα κατρακυλούσε στον πάτο -ευθέως αντίστροφα με το (αντ)αγωνιστικό- και θα είχαν δραματική μείωση εσόδων. Ένα αμφίρροπο και συναρπαστικό πρωτάθλημα (πχ με πιτσιρικάδες από τις ακαδημίες αντί για ακριβούς σταρ) δεν είναι απαραίτητα δημοφιλές -και είναι ζήτημα πόσοι θα το προτιμούσαν στην πράξη. Χώρια που σε βάθος χρόνου, η φύση (του συστήματος) που απεχθάνεται τα κενά, θα τα συμπλήρωνε με κάποια άλλη ομάδα στον θρόνο του κατεστημένου, εφόσον άλλαζε απλώς η διανομή των ρόλων και όχι το έργο.

Μήπως να απομακρύνονταν οι παράγοντες που λυμαίνονται τον χώρο και να τους επιβληθεί απαγόρευση ενασχόλησης με κάθε αθλητική δραστηριότητα; Καλή ιδέα, αλλά ποιος θα την εφαρμόσει; Οι κρατικές αρχές που δεν τολμάν να τους συλλάβουν, να τους κυνηγήσουν για τα μάτια του κόσμου ή έστω να τους κατονομάσουν -για τα αυτιά του κόσμου; Και οι υπουργοί που τους καλούν για φιλική διευθέτηση των διαφορών τους, στο όνομα του κοινού καλού;

Μήπως χρειάζονται παραδειγματικές τιμωρίες;
Μεταξύ άλλων, ναι. Αλλά ποιον ακριβώς τιμωρούν, αναβάλλοντας/διακόπτοντας το πρωτάθλημα (που τελικά ούτε καν αυτό θα τολμήσουν); Και τι ακριβώς πέτυχαν τα αντίστοιχα μέτρα της κυβέρνησης κατά της βίας στη Σούπερ Λιγκ και σε όλα τα αθλήματα; Η λογική πονάει κεφάλι - κόψει κεφάλι δεν μπορεί να πάει πολύ μακριά, πόσο μάλλον όταν αφήνει πάντα στο απυρόβλητο τα μεγάλα κεφάλια -από τα οποία βρωμάει το ψάρι.

Η μόνη παραδειγματική τιμωρία για όλους τους καπιταλιστές (εφοπλιστές, κρατικοδίαιτους επιχειρηματίες και λοιπούς ευεργέτες) θα ήταν η απαλλοτρίωση των ιδιωτικών τους επιχειρήσεων και η αυστηρή απαγόρευση ενασχόλησής τους με τον χώρο. Αλλά αν γίνει το πρώτο, θα χάσουν αυτομάτως και το ενδιαφέρον τους για τον αθλητισμό...

Το βασικό πρόβλημα είναι πως όλα αυτά απαιτούν μια επανάσταση. Και ο βασικός λόγος που δεν έχει γίνει ακόμα, είναι ότι δεν έχει ωριμάσει ο υποκειμενικός παράγοντας. Και μια βασική πηγή ανωριμότητας είναι -όπως είπαμε- το α-ταξικό κριτήριο των οπαδών. Που δεν είναι απλώς πρόθυμοι να παθιαστούν με έναν αθλητικό σύλλογο -ή έναν παίκτη- που δεν επηρεάζει στο παραμικρό την καθημερινότητά τους, αλλά τείνουν να ταυτιστούν με το αφεντικό της ομάδας τους και να γίνουν ο άοπλος εθελοντικός στρατός που θα υπερασπιστεί τα συμφέροντά του. Του ΠΚΠΓ, των θρυλικών μαγκών, του τίγρη, του στιχουργού, του αγίου, του-του-του... Πάρτε το μηδέν.

Ο μέσος οπαδός αντιλαμβάνεται τις αθλητικές μάχες ως πόλεμο, αναζητά πλούσιους πολέμαρχους που θα διασφαλίσουν τη νίκη και αδυνατούν να φτάσουν στο σημείο να συνειδητοποιήσουν ότι -όπως σε κάθε άδικο πόλεμο- ο βασικός εχθρός είναι προ των πυλών και θα έπρεπε να παλεύει πρώτα για την ήττα της δικής του αστικής τάξης. Και αυτό αφορά και πολλούς συντρόφους, σε περίπτωση που κάνουμε πως δεν το βλέπουμε...

-.-

Σε όλα αυτά θα χωρούσε μια αναφορά στο αθάνατο κλισέ «αυτά μόνο στην Ελλάδα γίνονται». Που δεν ισχύει -όπως και τα περισσότερα στερεότυπα άλλωστε- αλλά κάποια πρόσωπα και πράγματα μας το κάνουν ολοένα και πιο δύσκολο να το αποδείξουμε. Γιατί αλλού πχ δεν ξέρουν πώς θα τελειώσει ένας αγώνας και ποιος θα πάρει τον τίτλο. Εδώ αντιθέτως δεν ξέρουμε αν θα τελειώσει -ή αν θα αρχίσει καν- ένας αγώνας και αν θα έχουμε πρωταθλητή.

Κι όμως, πολλά κράτη χρηματοδοτούν ανοιχτά τις ομάδες τους (Σερβία και Ρωσία είναι τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα), έχουν επεισοδιακά ντέρμπι με ρεκόρ τοξικότητας που αγγίζει και τους παίκτες (όπως στο Βελιγράδι, με τους Αμερικανούς της Παρτίζαν να πλακώνονται με άσβερκους φανατικούς στους δρόμους), ενώ το ξέπλυμα χρήματος είναι κανόνας και στις πιο προηγμένες χώρες -όπως η ποδοσφαιρική Premier League που θεωρείται το κορυφαίο πρωτάθλημα του κόσμου.

Την ίδια στιγμή η Ευρωλίγκα αναζητά πετροδόλαρα στα Εμιράτα, χωρίς προσχήματα για κοινωνικές ευαισθησίες, με την Ντουμπάι BC να αγοράζει τη συμμετοχή της στη διοργάνωση της νέας χρονιάς. Αλλά αυτό θα ήταν το θέμα μιας άλλης ανάρτησης, που δεν έγινε εγκαίρως, με τίτλο «τα πικ εν ρολ ξερά και διψασμένα γυρεύουν στην έρημο χρυσό».

Οκ, ας μη φτάσουμε τις 2 χιλιάδες λέξεις (και) αυτή τη φορά. Ας μείνουν και κάποια ως προσχέδιο.

(Παράγραφος για σφους που παρασύρονται και πέφτουν στην παγίδα και έχουν μπερδέψει το «μέχρι τέλους», με το τέλος (=σκοπός) για το οποίο παλεύουμε. Για τους κρατικοδίαιτους «επενδυτές» με ξένα κρατικά κόλλυβα, που θέλουν τα δημόσια γήπεδα. Και για τον Άρη που ζητά να του ανακαινίσουν το γερασμένο Αλεξάνδρειο με δημόσιο χρήμα -μην κάνω αυτό που στηλιτεύω στους άλλους, αγνοώντας τη δική μας καμπούρα).

(Παράγραφος για πρωτοβουλίες Βαϊμάκη, τύπου «Πάμε γήπεδο», για την αξία της φιλικής καζούρας, το αυτονόητο δικαίωμα να μπορείς να δεις ματς με τους φίλους σου, χωρίς να κινδυνεύεις να μπλέξεις σε καβγά. Και για τη σχετική αξία τέτοιων μέτρων, όσο δε χτυπάμε τη ρίζα του προβλήματος).

(Παράγραφος για την παρέμβαση του κόμματος. Που δεν πρέπει να έχει καμία σχέση με οργανωμένους υπαλλήλους. Αλλά όσο πιο δυνατή γίνεται, θα έχει απήχηση σε μπουχτισμένους φιλάθλους, που δε θα έχουν οξυγόνο σε αυτόν τον βούρκο και θα αναζητούν τη λύτρωση σε ένα ερασιτεχνικό περιβάλλον, μακριά από το συμφέρον που μολύνει την αγάπη τους).

(Παράγραφος για... Φτάνει).

 Ο Φιντέλ αγαπούσε όντως το μπάσκετ -και ήταν και καλός. Και την εθνική Κούβας -που την βρήκαμε αντίπαλο και στη θρυλική δεκαετία με τις βάτες, με τον Γκάλη. Ήταν διορατικός και προφητικός αλλά δε φόρεσε ποτέ μπλουζάκι ΠΚΠΓ. Από όσο ξέρουμε τουλάχιστον...

Ο Τσε Γκεβάρα ενάντια στο Φιντέλ, τους Σοβιετικούς και άλλες ιστορίες…

Δημοσιεύτηκε στην Κατιούσα

Η συνταγή είναι παλιά και δοκιμασμένη, από τον “τσελεμεντέ του μικροαστού”.

Άλλο οι κομμουνιστές κι άλλο το κόμμα τους, η εξουσία τους, ο ένοπλος στρατός τους. Οι πρώτοι μεγαλουργούν, τους θαυμάζουμε και τους οικειοποιούμαστε σαν ηρωικές εμβληματικές μορφές. Τα δεύτερα σφάζουν, καταπιέζουν, προδίδουν τους πρώτους, τους τρώνε όπως ο Κρόνος τα παιδιά του. Πιο κλισέ κι από μπλουζάκι με τον Τσε, κονκάρδα με τον Τσε, μποξεράκι με τον Τσε και όλα τα συμπαρομαρτούντα της εμπορευματοποίησης.

Σιγά μη γλίτωνε ο Ερνέστο Γκεβάρα από αυτήν τη μόδα. Γιατί έφυγε λοιπόν ο Τσε από την Κούβα; Μήπως ήρθε σε ρήξη με το Φιντέλ; Μήπως είχε βαρεθεί να σαπίζει στα γραφεία και τα οφίτσια, για να μη βουλιάξει στη ρουτίνα και γίνει ένα γραφειοκράτης; Μήπως έβλεπε τα χρόνια να περνούν και το στόχο να απομακρύνεται, σαν το βάθος του ορίζοντα όσο τον πλησιάζεις;

Η αλήθεια είναι κάπως διαφορετική και σίγουρα πιο σύνθετη. Οι Κουβανοί όφειλαν να μείνουν στη χώρα τους για να ολοκληρώσουν την επανάστασή τους, το χτίσιμο της νέας κοινωνίας. Ο Τσε ήταν Αργεντίνος και δεν είχε τέτοια δέσμευση. Φεύγοντας από την Κούβα, για να συνεχίσει το αντάρτικο σε άλλες χώρες, της πρόσφερε την καλύτερη υπηρεσία που μπορούσε, ως προέκταση του δικού της αγώνα, και έτσι αντιλαμβανόταν το επαναστατικό του καθήκον.

Είχε ποτέ συγκρούσεις ή διαφορετικές αντιλήψεις με τον Κάστρο; Στρατηγικές διαφωνίες, σίγουρα όχι. Αυτή η ομοψυχία ήταν εξάλλου το θεμέλιο της φιλίας τους, αλλά κυρίως της διαρκούς πορείας της επανάστασης σε πιο ριζοσπαστικά μονοπάτια, με σοσιαλιστικό χαρακτήρα. Ο Τσε και ο Φιντέλ εξάλλου δε γεννήθηκαν κομμουνιστές. Διαμορφώθηκαν και συνάντησαν στην πορεία το μαρξισμό-λενινισμό, ως φυσική συνέπεια της δικής τους αγωνιστικής συνέπειας.

Αυτό δεν αποκλείει να είχαν διαφορετική αντίληψη για επιμέρους ζητήματα. Συνήθως αναφέρεται ως τέτοιο η στάση τους απέναντι στους Σοβιετικούς, οι εμπορικές σχέσεις και η συνεργασία με την ΕΣΣΔ. Είναι γνωστό πάντως πως αμφότεροι είχαν απογοητευτεί με τη στάση του Χρουτσόφ και την υπαναχώρησή του κατά την “κρίση των πυραύλων” που τους άφησε εκτεθειμένους. Ο Φιντέλ ήταν όμως υποχρεωμένος να αντιμετωπίσει τα πράγματα από τη θέση του ως ηγέτης μιας χώρας, να εξασφαλίσει στρατηγικούς συμμάχους κι επέλεξε συνειδητά να είναι στο σοσιαλιστικό στρατόπεδο και στο πλευρό των Σοβιετικών, ακόμα και στα χρόνια της Περεστρόικα. Ο Τσε αντιθέτως είχε μεγαλύτερο περιθώριο κι ελευθερία κριτικής και κινήσεων -θα επιστρέψουμε σε αυτό παρακάτω.

Πώς προκύπτει όμως η ρήξη στη σχέση των δύο ανδρών; Με ποιο κριτήριο διαχωρίζουμε τον ένα από τον άλλον; Ο Τσε έπρεπε να κρυφτεί και να αναχωρήσει μυστικά από τη χώρα, χωρίς επίσημες τελετές αποχαιρετισμού, για λόγους συνωμοτικότητας. Ο Φιντέλ δεν τον άφησε να φύγει σε μια αποστολή αυτοκτονίας χωρίς γυρισμό, αλλά βρισκόταν σε συνεχή επαφή μαζί του, του έδωσε εκλεκτούς συντρόφους και κάθε πιθανή βοήθεια, πιστεύοντας στον αγώνα του και τη δυνατότητα να νικήσει. Και όταν ήρθε το τέλος, έκλαψε ειλικρινά για την απώλειά του και τον ανέφερε ως παράδειγμα: αν με ρωτούν πώς θέλουμε να μεγαλώσουν τα παιδιά μας, θα έλεγα πως θέλουμε να γίνουν σαν τον Τσε.

Όσοι προσπαθούν να διαχωρίσουν το ηγετικό δίδυμο της κουβανικής επανάστασης -όπου έχει θέση βέβαια και ο Ραούλ και ο Σιενφουέγος και όλος ο κουβανικός λαός- ματαιοπονούν. Πλασάρουν την εικόνα του επαναστάτη που παράτησε τα αξιώματα, ενάντια στον Κάστρο που έμεινε πίσω, γαντζωμένος τάχα στην εξουσία. Στην πραγματικότητα μισούσαν το Φιντέλ και την κουβανική επανάσταση γιατί νίκησε, και τυλίγουν τον Τσε με το “φωτοστέφανο” που βάζουν στους νεκρούς κομμουνιστές, για να θάψουν τους ζωντανούς.

Ποια ήταν όμως η στάση του Τσε απέναντι στους Σοβιετικούς; Τι σημασία είχε ο λόγος του στο Αλγέρι; Ο Τσε έκανε καταρχάς συντροφική κριτική στο “σοβιετικό μοντέλο” εννοώντας βασικά την τότε κυρίαρχη γραμμή της και τη στροφή στα κριτήρια της οικονομίας της αγοράς. Άσκησε κριτική στην προτεραιότητα που δινόταν στα υλικά κίνητρα θεωρώντας τα μοχλό που οδηγεί στον καπιταλισμό και προκρίνοντας στη θέση τους τη χρήση ηθικών κινήτρων που προωθούν τη διαμόρφωση μιας άλλης προσωπικότητας με κομμουνιστικά στοιχεία. Είναι η κριτική ενός κομμουνιστή που δε βάζει απέναντι τη Σοβιετική Ένωση αλλά σημειώνει σχεδόν “προφητικά” εκείνους τους παράγοντες που δυναμιτίζουν τα θεμέλια της σοσιαλιστικής οικονομίας. Είναι, με άλλα λόγια, ακριβώς το είδος της κριτικής που έπρεπε να γίνει αλλά έλειπε σε μια κρίσιμη καμπή για το κομμουνιστικό κίνημα διεθνώς, όταν ακόμα και μια καλοπροαίρετη επισήμανση μπορούσε να θεωρηθεί ως διαφοροποίηση που δίνει πάτημα στο ιμπεριαλιστικό στρατόπεδο.

Οι διαφορές δεν εξαντλούνταν στο “μοντέλο” σοσιαλιστικής οικοδόμησης αλλά αφορούσαν και την επαναστατική στρατηγική-τακτική και σε άλλες χώρες. Όση κριτική κι αν ασκηθεί πχ στη λογική του “φοκισμού”, των πολλών ένοπλων εστιών που θα προωθήσουν τον πολιτικό αγώνα και δεν έρχονται ως επιστέγασμά του, είναι σίγουρα άλλης τάξης από αυτή που μπορεί να γίνει στην πολιτική του ειρηνικού περάσματος και τις αυταπάτες που καλλιέργησε.

Σε κάθε περίπτωση μιλάμε για την κριτική και τα “λάθη” ενός κομμουνιστή που ήταν ενάντια σε όσα αδυνάτιζαν το σοσιαλισμό, τη Σοβιετική Ένωση και το κομμουνιστικό κίνημα και όχι ενάντια στους κομμουνιστές και τις σοσιαλιστικές χώρες. Κι αυτό δεν μπορεί να αλλοιωθεί και να αλλάξει, είτε αρέσει σε κάποιους είτε όχι.

Η σκέψη του Τσε κι η Κούβα σήμερα

Τις προάλλες είχα αντιγράψει ένα απόσπασμα από έναν παλιό λόγο του Φιντέλ, σημειώνοντας πως δεν είχε άμεσες προεκτάσεις στη σημερινή συγκυρία.
Σήμερα η κε του μπλοκ αντιγράφει κι αναδημοσιεύει από την ίδια συλλογή ομιλιών και συνεντεύξεων (ο Φιντέλ Κάστρο μιλάει για τον Τσε, εκδόσεις Μαλλιάρη) ένα άλλο απόσπασμα που έχει όμως άμεσες προεκτάσεις στη σημερινή συγκυρία.

Είναι από μια συνέντευξη του Φιντέλ στο Νικαραγουανό Τόμας Μπόρχε, το (κάθε άλλο παρά) σωτήριο έτος 1992, αμέσως μετά την επικράτηση της αντεπανάστασης στην Ευρώπη και διεθνώς, όπου ο Κάστρο επιχειρεί να εξηγήσει γιατί είναι επίκαιρη η σκέψη του Τσε Γκεβάρα και με ποιον τρόπο συνδέεται με τις εξελίξεις στο σοσιαλιστικό στρατόπεδο, βοηθώντας μας να τις ερμηνεύσουμε.
Τα σχόλιά του είναι πολύ εύστοχα κι αξίζει να διαβαστούν από τη σκοπιά της σημερινής συγκυρίας, και της κρίσιμης καμπής στην οποία βρίσκεται η επανάσταση στην Κούβα.

Ανέκαθεν εμείς οι Κουβανοί δίναμε ιδιαίτερη σημασία στον τρόπο σκέψης του Τσε. Εγώ ο ίδιος, μάλιστα, δεν έπαψα ποτέ να έχω έντονη στο μυαλό μου τη σκέψη του, από τότε που αρχίσαμε τη διαδικασία της αποκατάστασης, πολύ πριν εμφανιστούν όλα αυτά τα προβλήματα στους κόλπους του σοσιαλιστικού στρατοπέδου και πολύ πριν εμφανιστεί στον ορίζοντα η περεστρόικα. Θυμάμαι ότι σε μία επέτειο του θανάτου του Τσε -νομίζω πως ήταν η 20ή επέτειος- αναφέρθηκα εκτενώς στον Τσε και σε όλα αυτά τα θέματα.

Ο θαυμασμός και το αίσθημα συντροφικότητάς μου για τον Τσε έχουν αυξηθεί, βλέποντας όλα αυτά που συνέβησαν στο σοσιαλιστικό στρατόπεδο, καθώς ήταν κατηγορηματικά αντίθετος με τη χρήση καπιταλιστικών μεθόδων στην οικοδόμηση του σοσιαλισμού. Ένας από τους συντρόφους μας, ένας οικονομολόγος, συγκέντρωσε όλες τις ιδέες που είχε παρουσιάσει ο Τσε γύρω από το θέμα αυτό, στα γραπτά και τις ομιλίες του, τις συνέλεξε και τις ταξινόμησε. Η αξία τους είναι τεράστια, και πρέπει να γίνουν αντικείμενο μελέτης, γιατί πιστεύω ότι η χρήση αυτών των καπιταλιστικών μεθόδων και αντιλήψεων επέφερε την αποξένωση στους κόλπους των σοσιαλιστικών χωρών.

Με ρωτήσατε για πιο λόγο απέτυχε ο σοσιαλισμός στις χώρες αυτές.
Πιστεύω ότι ο Τσε ήταν προικισμένος με μία προφητική ματιά όταν, ήδη από τα πρώτα χρόνια της δεκαετία τους 1960, διέβλεψε όλα τα μειονεκτήματα και τις επιπτώσεις της μεθόδου οικοδόμησης του σοσιαλισμού που εφαρμοζόταν στην Ανατολική Ευρώπη.

Είχε πει ότι δεν υπήρχε λόγος να καταφύγουμε σε αυτές τις μεθόδους και σε αυτή την καπιταλιστική φιλοσοφία. Σε κάποια χρονική στιγμή, αρχίσαμε να χρησιμοποιούμε τον οικονομικό σχεδιασμό και τις μεθόδους διαχείρισης που είχαμε αντιγράψει από τη σοσιαλιστική εμπειρία της Ευρώπης. Οι αντιλήψεις αυτές είχαν αρχίσει να επικρατούν, εξαιτίας του τεράστιου γοήτρου που είχε η Σοβιετική Ένωση και άλλες σοσιαλιστικές χώρες στην Κούβα και εξαιτίας των ιδεολογικών σφαλμάτων που κάναμε τα πρώτα χρόνια της επανάστασης. Όλα αυτά καλλιέργησαν μια κουλτούρα ευνοϊκή για την εμφάνιση και εφαρμογή στην Κούβα των μεθόδων οικοδόμησης του σοσιαλισμού που εφαρμοζόταν στη Σοβιετική Ένωση και σε άλλες σοσιαλιστικές χώρες.

Ανέκαθεν ξεχώριζα τη Σοβιετική Ένωση από τις υπόλοιπες χώρες, επειδή εκεί, η οικοδόμηση του σοσιαλισμού δε γινόταν αποκλειστικά με βάση τις μεθόδους αυτές. Αναφέρομαι λοιπόν κυρίως στις μικρότερες χώρες του σοσιαλιστικού στρατοπέδου, γιατί τα αναπτυξιακά προγράμματα στη Σοβιετική Ένωση ήταν πολύ δυναμικά και επειδή οι βασικές αποφάσεις που κατέστησαν δυνατή τη μεγάλη οικονομική ανάπτυξη της Σοβιετικής Ένωσης δε σχετίζονταν με την ικανότητα δημιουργίας εσόδων, με την καπιταλιστική έννοια, ή με κάποια άλλη παρεμφερή αντίληψη.

Αυτή ήταν η φιλοσοφία που εφαρμόστηκε στη χώρα μας. Ύστερα από 10 ή 11 χρόνια, και ενώ βρισκόμασταν σε αναμονή των αποτελεσμάτων της, συνέβησαν τόσο πολλές παραμορφώσεις και τόσο πολλές αποκλίσεις, ώστε έπρεπε να σταματήσω, να σκεφτώ και να έχω διαρκώς στο νου μου τον Τσε, τα προαισθήματά του και την απόρριψη εκ μέρους του αυτών των μεθόδων οικοδόμησης του σοσιαλισμού. Έχω την αίσθηση ότι όλα όσα συνέβησαν στο σοσιαλιστικό στρατόπεδο καθιστούν πιο επίκαιρη από ποτέ την οικονομική σκέψη του Τσε, σχετικά με την οικοδόμηση του σοσιαλισμού.

Με την έναρξη της διαδικασίας αποκατάστασης ενθάρρυνα την έκδοση αυτών των βιβλίων σχετικά με τον Τσε και την εξάπλωση της οικονομικής σκέψης του, όχι όμως για να χρησιμεύσουν ως εγχειρίδια, ή ως κάτι το αλάθητο, καθώς δεν πρέπει ποτέ να αντιμετωπίζεται μία σχολή πολιτικής σκέψης, ή η σκέψη οποιουδήποτε θεωρητικού ή πολιτικού ως κάτι το άκαμπτο, ως κάτι το δογματικό.

Υπήρξα εχθρός των δογμάτων σε όλη μου τη ζωή. Έχουμε το χρέος να αποτρέψουμε τη δογματοποίηση της σκέψης όλων των επιφανών πολιτικών και των πιο εξαιρετικών επαναστατών, καθώς κάθε σκέψη ανταποκρίνεται σε μία δεδομένη στιγμή, σε δεδομένες περιστάσεις στο δεδομένο σύνολο των διαθέσιμων πληροφοριών και στη δεδομένη εμπειρία. Κατά συνέπεια, η φόρμουλα που ο Λένιν θεωρούσε ως κατάλληλη για την αντιμετώπιση μιας ορισμένης κατάστασης, ίσως να μην είναι εφαρμόσιμη σε άλλες διαφορετικές περιστάσεις ή σε άλλους καιρούς.

Οι ιδέες του Μαρξ, του Ένγκελς, του Λένιν και του Τσε δεν αποτελούν δόγματα, αποτελούν λαμπρά δείγματα ταλέντου και πολιτικού, κοινωνικού και επαναστατικού οραματισμού σε μία δεδομένη χρονική περίοδο. Πάντα θα βρίσκουν εφαρμογή, αρκεί να μην αντιμετωπίζονται ως αμετάβλητα δόγματα. Αν κάναμε κάτι τέτοιο, τότε θα ήταν σαν να αφαιρούσαμε το επιστημονικό, πολιτικό και επαναστατικό τους πλαίσιο και να τα μετατρέψουμε σε θρησκευτικά δόγματα.

Όταν είδαμε ότι η Σοβιετική Ένωση και το υπόλοιπο σοσιαλιστικό στρατόπεδο έπαιρναν ένα διαφορετικό δρόμο, που τους οδηγούσε όλο και πιο μακριά από τη σκέψη του Τσε, όταν άρχισαν να προσανατολίζονται προς μία εκτενέστερη χρήση του συστήματος και των μηχανισμών του καπιταλισμού, κατέβαλα προσπάθειες για την ευρεία εξάπλωση των ιδεών του Τσε. Ενώ, δηλαδή, επιχειρούσαν να βελτιώσουν το σοσιαλισμό, χρησιμοποιούσαν όλο και μεγαλύτερες ποσότητες του δηλητηρίου που σκότωνε το σοσιαλισμό. Αυτή είναι και μία από τις αιτίες για όσα συνέβησαν στο σοσιαλιστικό στρατόπεδο.

* * *

Εύλογα αναρωτιέται κανείς αν οι Κουβανοί στρέφονται σήμερα συνειδητά σε αυτό το μεγαλύτερο, αν πιστεύουν πως το χρησιμοποιούν σε ελεγχόμενες ποσότητες, ως αναγκαίο κακό, ή αν πιστεύουν πως έχουν εφεύρει κάποιο αντίδοτο.

Παραθέτω συμπληρωματικά κι ένα μικρότερο απόσπασμα από την ομιλία του Φιντέλ στην 20ή επέτειο από την εκτέλεση του Τσε στη Βολιβία, όπου κατ' ουσίαν αναφέρεται στα υλικά και ηθικά κίνητρα, τη διαμόρφωση συνειδήσεων και την αξία τους για τη σοσιαλιστική οικοδόμηση.

Μην έχετε την εντύπωση ότι ο Τσε ήταν αφελής, ένας ιδεαλιστής ή κάποιος που δεν είχε επαφή με την πραγματικότητα. Ο Τσε καταλάβαινε και λάμβανε υπόψη του την πραγματικότητα. Αλλά ο Τσε πίστευε στους ανθρώπους . Και αν δεν έχουμε πίστη στους ανθρώπους, αν πιστεύουμε ότι είναι αδιόρθωτα μικρά ζώα, ικανά να προοδεύουν μόνο αν τα ταΐζει κάποιος με χορτάρι ή μόνο αν τα δελεάζει κάποιος με ένα καρότο ή αν τα χτυπάει κάποιος με ένα μαστίγιο- όποιος το πιστεύει αυτό, όποιος είναι πεισμένος για αυτό, δεν πρόκειται να γίνει ποτέ επαναστάτης. Όποιος το πιστεύει αυτό, όποιος είναι πεισμένος για αυτό, δεν πρόκειται να γίνει ποτέ σοσιαλιστής. Όποιος το πιστεύει αυτό, όποιος είναι πεισμένος για αυτό, δεν πρόκειται να γίνει ποτέ κομμουνιστής.

Πάντα θα υπάρχουν λόγοι να (μην) πολεμήσει κανείς

Επειδή οι καιροί είναι πονηροί και κάποια πράγματα παρερμηνεύονται, η σημερινή ανάρτηση είναι ένα απόσπασμα από κάτι που τυχαίνει να διαβάζω αυτόν τον καιρό (ο Φιντέλ μιλάει για τον Τσε) και μου φάνηκε ενδιαφέρον και διαχρονικό -για να μη μείνει κενή η ημέρα, χωρίς κείμενο. Δεν υπάρχουν πονηρές προεκτάσεις για το επίμαχο θέμα της σχέσης με το ΚΚ Κούβας, που ίσως εξεταστεί κάποια στιγμή στο κοντινό μέλλον, στην κατάλληλη συγκυρία.

Στο συγκεκριμένο απόσπασμα, λίγους μήνες μετά το θάνατο του Τσε, ο Φιντέλ ανακοινώνει στο λαό της Κούβας την έκδοση του ημερολογίου και των σημειώσεων που κρατούσε ο Τσε στο αντάρτικο της Βολιβίας, ενώ επί της ευκαιρίας βάζει στο στόχαστρο το Μόνχε (τον τότε ΓΓ του ΚΚ Βολιβίας, που πολύ σύντομα διασπάστηκε) και όσους θεωρούσαν τυχοδιωκτική τη δράση και την τακτική του Γκεβάρα. Μιλάμε εξάλλου για μια περίοδο, κατά την οποία το παγκόσμιο κομμουνιστικό κίνημα αντιμετώπιζε σοβαρά στρατηγικό προβλήματα -που εκδηλώθηκαν την ίδια χρονιά μεταξύ άλλων και με την εμφάνιση του ευρωκομμουνισμού.

* * *

Μεταξύ αυτών που ίσως ενδιαφέρονται να παραμείνει το ημερολόγιο αδημοσίευτο συγκαταλέγονται κι οι ψευδοεπαναστάτες, οι καιροσκόποι και κάθε είδους απατεώνες. Οι άνθρωποι αυτοί αυτοαποκαλούνται μαρξιστές, κομμουνιστές και δίνουν στον εαυτό τους πολλούς άλλους παρόμοιους τίτλους. Δε δίστασαν, ωστόσο, να αποκαλέσουν τον Τσε έναν τυχοδιώκτη που παρερμηνεύτηκε ή, με έναν πιο ήπιο χαρακτηρισμό, έναν ιδεαλιστή του οποίου ο θάνατος σηματοδοτεί το κύκνειο άσμα του ένοπλου επαναστατικού αγώνα στη Λατινική Αμερική. "Αν ο ίδιος ο Τσε", λένε, "ο μεγαλύτερος εκφραστής των ιδεών αυτών και ένας έμπειρος αντάρτης πολεμιστής, πέθανε στον αντάρτικο αγώνα και το κίνημά του απέτυχε να απελευθερώσει τη Βολιβία, τότε φαίνεται πόσο λάθος έκανε!" Πόσοι από αυτούς τους δυστυχισμένους ανθρώπους χάρηκαν με το θάνατο του Τσε και δεν ντράπηκαν καθόλου στη σκέψη ότι η στάση και τα επιχειρήματά τους συμπίπτουν απόλυτα με αυτά του ιμπεριαλισμού και των πιο αντιδραστικών ολιγαρχιών!

Έτσι λοιπόν δικαιολογούν τον εαυτό τους. Και έτσι δικαιολογούν και τους ύπουλους ηγέτες τους, οι οποίοι σε μια δεδομένη στιγμή δε δίστασαν να εμπλακούν σε έναν ένοπλο αγώνα, με την πρόθεση -όπως θα αποκαλύπτονταν στη συνέχεια- να καταστρέψουν τα αντάρτικα αποσπάσματα, να βάλουν τροχοπέδη στην επαναστατική αντίδραση και να επιβάλουν τα δικά τους ξεδιάντροπα και γελοία πολιτικά σχέδια, διότι ήταν απολύτως ανίκανοι να ακολουθήσουν οποιαδήποτε άλλη γραμμή. Έτσι δικαιολογούν παραπέρα και αυτούς που δε θέλουν να πολεμήσουν, που δεν πρόκειται ποτέ να πολεμήσουν για το λαό και την ελευθερία του. Έτσι δικαιολογούν, τέλος, αυτούς που έχουν μετατρέψει τις επαναστατικές ιδέες σε μια καρικατούρα και που τις καθιστούν ένα είδος δόγματος-ναρκωτικού για τις μάζες, χωρίς περιεχόμενο και χωρίς κανένα μήνυμα, αυτούς που έχουν μετατρέψει τις οργανώσεις λαϊκού αγώνα σε όργανα συμφιλίωσης με τους εσωτερικούς και εξωτερικούς εκμεταλλευτές, καθώς και αυτούς που συνηγορούν υπέρ πολιτικών που δεν έχουν καμία σχέση με τα γνήσια συμφέροντα των υποδουλωμένων λαών αυτής της ηπείρου.

Ο Τσε αντιμετώπιζε το θάνατό του ως κάτι φυσικό και ενδεχόμενο στην πορεία της διαδικασίας. Κατέβαλλε ιδιαίτερη προσπάθεια, ειδικά στα τελευταία του κείμενα, να τονίσει ότι η πιθανότητα αυτή δε θα ήταν εμπόδιο στην αναπόφευκτη πορεία της λατινοαμερικάνικης επανάστασης. (...).
Ο Τσε θεωρούσε τον εαυτό του στρατιώτη της επανάστασης και δεν τον απασχολούσε αν θα επιζούσε. Αυτοί που βλέπουν το αποτέλεσμα του αγώνα στη Βολιβία ως ένδειξη της αποτυχίας των ιδεών του, μπορούν με την ίδια υπεραπλούστευση να αρνηθούν την ισχύ των ιδεών και των αγώνων όλων των μεγάλων προδρόμων και στοχαστών της επανάστασης. Στους τελευταίους συμπεριλαμβάνονται βέβαια και οι ιδρυτές του μαρξισμού, που δεν κατόρθωσαν να ολοκληρώσουν οι ίδιοι τον άθλο και να δουν με τα ίδια τους τα μάτια τους καρπούς των τίμιων προσπαθειών τους.

(...)

Από τος 26 Ιουλίου του 1953 -ημέρα επίθεσης εναντίον του στρατοπέδου Μονκάδα στο Σαντιάγο ντε Κούβα- μέχρι και τις 2 Δεκεμβρίου του 1956 -ημέρα προσάραξης του σκάφους Granma- ο επαναστατικός αγώνας της Κούβας έδινε την εντύπωση σε πολλούς ότι δεν είχε καμία πιθανότητα επιτυχίας, με αντίπαλο μάλιστα έναν μοντέρνο και καλά εξοπλισμένο στρατό. Η δράση μιας χούφτας πολεμιστών αντιμετωπιζόταν σαν μία χίμαιρα ιδεαλιστών και ονειροπόλων, "οι οποίοι απατώνταν οικτρά". Δυστυχώς, τα απαισιόδοξα αυτά προαισθήματα επιβεβαιώθηκαν φαινομενικά, όταν το άπειρο αντάρτικο απόσπασμα ηττήθηκε συντριπτικά και τράπηκε σε ολοκληρωτική φυγή από τους στρατιώτες του Μπατίστα στις 5 Δεκεμβρίου του 1956. Χρειάστηκαν ωστόσο μόλις 25 μήνες, για να αναπτύξουν τη δύναμη και την εμπειρία που ήταν αναγκαίες για την εξολόθρευση του ίδιου στρατού.

Πάντα θα υπάρχει μια πληθώρα δικαιολογιών, για να μην πολεμήσει κανείς, σε κάθε εποχή και υπό οποιεσδήποτε συνθήκες. Το να μην πολεμά κανείς, ωστόσο, είναι και ο μοναδικός τρόπος απώλειας της ελευθερίας. Ο Τσε δεν έζησε τόσο όσο και οι ιδέες του, πρόσφερε ωστόσο το αίμα του ως λίπασμα για αυτές. Από την άλλη πλευρά, είναι σίγουρο ότι οι ψευδοεπαναστάτες κριτές του, με όλη την πολιτική τους ανανδρία και την αιώνια έλλειψη δράσης, θα ζήσουν πολύ περισσότερο από την απόδειξη της ίδιας τους της ανοησίας.

Οι τοίχοι έχουν φωνή

Φωτογραφικό κολάζ

Εκτός από αυτιά, οι τοίχοι έχουν φωνή, όπως λέει και μια στήλη της Κόντρα (όχι του Κουρή, του Γιώτη).

Ενίοτε δε μιλάνε απλώς, μουρμουρίζουν κιόλας.

Αφισάκι του ΜΑΣ στη Φιλοσοφική

Δίνουν όμως και μια προοπτική. Το θέμα δεν είναι να ενώσουμε τις μουρμούρες, τις κουτσομούρες μας και τη σιγή ροφού σε όσα συμβαίνουν. Αλλά να ενώσουμε τις φωνές μας, να βγούμε στο δρόμο μαζικά και διεκδικητικά.

Ενίοτε και λίγο εκδικητικά.

Δεν ξεχνάμε, δε συγχωρούμε

Ο λαός δε συγχωρεί, αρκεί να μην ξεχάσει, κλεισμένος στη γυάλα των καναλιών, που του σερβίρουν κουτόχορτο και λωτούς για χρυσόψαρα.

Το παν είναι να έχεις το μέρος με το δίκιο σου, το δίκιο του εργάτη και της οργανωμένης πρωτοπορίας. Που το αναγνωρίζουν κι άλλοι, σε στιγμές ειλικρίνειας, μπροστά στη γυμνή αλήθεια κι έναν τοίχο του Πολυτεχνείου.

Καλά τα έλεγε, αλλά ποιος το άκουγε

Κάτι είναι κι αυτό.
Τουλάχιστον δεν έχουν φάει όλοι (ή τέλος πάντων το δοκίμασαν αλλά το έφτυσαν πριν το καταπιούν) το παραμύθι του αριστερού Σύριζα...

Κι από κάτω αφίσα με τον ταξικό Γ. Μάγκα

...και της "εναλλακτικής" κυβερνητικής φυλλάδας (που τους χαϊδεύει παραδοσιακά τα αυτιά, πάνω από τις κουκούλες, όχι μόνο το Δεκέμβρη, αλλά διαχρονικά) για τους ιμπεριαλιστές που είναι εταίροι (κι εμείς η εταίρα) και φίλοι μας -όπως κάποτε οι Γερμανοί.

Εξάλλου ο Σύριζα δεν απευθύνεται πια στο αριστεροχώρι (και το συμπληρωματικό του αναρχοχώρι) αλλά σε ευρύτερα ακροατήρια, όπως οι φιλήσυχοι νοικοκυραίοι και η σοβαρή ακροδεξιά -που έλεγε και μια ψυχή στο ΣΚΑΪ, πριν τη δολοφονία του Φύσσα.

Ε ναι, δεν είναι μόνο ο Καμμένος

Δεν αρκεί να υπάρχει μια σοβαρή Χρυσή Αυγή. Πρέπει να την επιβραβεύουμε κιόλας. Μπράβο καλό (μαντρο)σκυλάκι του συστήματος! Αλλά χωρίς πολλά χάδια, αφενός για τα προσχήματα κι αφετέρου γιατί καμιά φορά αυτοί οι κόπροι ξεφεύγουν και δαγκώνουν το χέρι που τους ταΐζει.

Δεν ξέρω γιατί μιλώντας για τα χρυσαυγίτικα μαντρόσκυλα, μου ήρθαν συνειρμικά στο νου και τα αφεντικά τους, οι εφοπλιστές.

Για πάντα μαζί

Οι οποίοι ως γνωστόν χτυπάνε αλύπητα την κυβέρνηση που τα βάζει με τα μεγάλα συμφέροντα. Και δεν ξέρω αν το ξέρετε, αλλά την απεργία της ΠΝΟ την ήθελαν (μη σου πω ότι την είχαν παραγγείλει κιόλας) οι εφοπλιστές. Ευτυχώς όμως μπήκε μπρος ο απεργοσπαστικός μηχανισμός των Συριζαίων συνδικαλιστών που έχουν την πλειοψηφία και σταμάτησαν οι επαναλαμβανόμενες 48ωρες, χωρίς να υπάρξει περαιτέρω κλιμάκωση.
Ο Κουρουμπλής άραγε από πού να αντλούσε τέτοια σιγουριά πως θα λήξει σύντομα η απεργία, χωρίς επιπλοκές;

Έτσι αντιφατικά τα φέρνει όμως η ζωή. Τη μια να σε καμαρώνουν πρωτοσέλιδο οι εφοπλιστές, την άλλη να ποζάρεις με το Γιούρι Γκέλερ, για να δείξεις ότι είσαι πιο αλύγιστος (διαπραγματευτής) κι από τα κουτάλια του και πριν να πηγαίνεις στην Κούβα, για να βγάλεις επικήδειο στον Κάστρο και να φτιάξεις την αριστερή σου λεζάντα.

Δεν του βγήκαν όμως οι ημερομηνίες για να πάει και στην κηδεία. Εκεί πήγαν κάτι "παροπλισμένοι" -τι δεν το 'ξερες;- όπως ο Μαυρίκος, που πήγε σαν γραμματέας της ΠΣΟ (Παγκόσμια Συνδικαλιστική Ομονσπονδία), όπου τον πετάξαμε γιατί πέταξε το μνημόνιο από τα έδρανα της Βουλής.

Μα ποιος είναι αυτός δίπλα στον ηγέτη
της παγκόσμιας εργατικής τάξης;

Το οποίο μου θύμισε συνειρμικά κι ένα μερακλίδικο αφισάκι της οργάνωσης στην Πάντειο για το Φιντέλ.

ΕΝΑΣ ΣΤΟ ΧΩΜΑ
ΧΙΛΙΑΔΕΣ ΣΤΟΝ ΑΓΩΝΑ

Ας βάλουμε, με την ευκαιρία, άλλο ένα πανό από τη Φιλοσοφική για τα 70χρονα του ΔΣΕ και μια σχετική ημερίδα.

Εύχομαι να είναι το ίδιο ενδιαφέρουσα με την ημερίδα που είχαν κάνει οι δικηγόροι πριν από λίγες μέρες. Κι αυτό το λέω ως έμμεση πίεση (ξέρει αυτός σε ποιον) για να βγει σύντομα μια ανταπόκριση από την ημερίδα.

Αντί επιλόγου μια ερασιτεχνική φωτογραφία από την κινητοποίηση που έγινε στην Πάτρα το βράδυ της Παρασκευής (για την οποία άφησε σχετικό σχόλιο κι ο Κολοκοτρώνης).

Όλοι τον ίδιο εχθρό έχουμε και στο ίδιο καζάνι βράζουμε

Στην Πάτρα εν τω μεταξύ, άκουσα πως η δημοτική αρχή θα νοικιάσει ένα κτίριο που ανήκει στην Εκκλησία για να στεγάσει πρόσφυγες-μετανάστες.
Φαντάσου να μην το νοίκιαζε και να ακούγαμε τα γνωστά, για τους κομμουνιστές που μας παίρνουν τα σπίτια για να τα δώσει στους ξένους.
Αλλά αν είναι να τα νοικιάσουν, τότε αλλάζει το πράγμα, κι οι νοικοκυραίοι (ή η Εκκλησία) γίνονται ξανά φιλάνθρωποι, με το αζημίωτο προφανώς.

Η ημέρα της Νίκης

...και του Νικόλαου, που δηλώνει τη νίκη του λαού. Hasta la Vitoria Siempre. Κι άμα έχεις τέτοιες νίκες... τι τους θέλεις τους εχθρούς. Hasta να πάνε...

Αφού πειστήκαμε να κρατήσουμε την ανάσα μας από αγωνία για το μέλλον της Ευρώπης και της δημοκρατίας (που δεν υπήρξαν ποτέ ζευγάρι, παρά τις σχετικές φήμες) και την ξανακρατήσαμε μετά τη βρωμερή ανακούφιση με την ανάδειξη του φιλελέ δεξιού προέδρου στην Αυστρία (που νίκησε όμως τον ακροδεξιό), χτες ήταν η ώρα να πάρουμε μια βαθιά ανάσα σύμφωνα με τα ΜΜΕ και την κυβέρνηση (που κατά τα άλλα βρίσκονται σε αδυσώπητο πόλεμο) για το χτεσινό Eurogroup και τα μέτρα ελάφρυνσης του χρέους. Και να την κρατήσουμε -την ανάσα μας- ως το 2060, που θα (ξανα)κουρευτεί το χρέος, αλλά μέχρι τότε, θα έχει φτάσει το μαλλί -και όχι μόνο- ως τον ποπό.

Αυτό βασικά πρέπει να ήταν το βασικό διαπραγματευτικό επιχείρημα της ελληνικής πλευράς, βγαλμένο κατευθείαν από τις σελίδες του Αστερίξ στην Ισπανία των Podemos, και το μικρό Πέπε (απλή συνωνυμία με τον Ιταλό Γκρίλο) που κρατούσε επίτηδες την αναπνοή του, μέχρι να κοκκινίσει από το κακό του και να του γίνει το χατίρι. Κι αυτή είναι μάλλον η μόνη ρεαλιστική πιθανότητα να κοκκινίσουν τα στελέχη της ΔΦΑ, αφού δεν το κάνουν από ντροπή έστω. Δεν έχεις τσίπα, Τσίπρα, δεν κάνεις ούτε για ΠαΣοΚ.

Το οποίο ΠαΣοΚ πανηγύριζε χτες για το δικό του καταπληκτικό κούρεμα (100 εκ. ευρώ), που  δεν είχε παρόμοιό του στην ιστορία, άλλο βέβαια αν περιλάμβανε και τα ασφαλιστικά ταμεία, που τα οδήγησε στη χρεοκοπία, για να ανοίξει το ασφαλιστικό.

Ενώ το κούρεμα του Σύριζα (που διέλυσε ό,τι έμεινε όρθιο από το ασφαλιστικό) θα είναι ακόμα καλύτερο, γιατί δε θα έχει τέτοιες συνέπειες, ούτε νέα μέτρα, αλλά μνημόνια (και τέταρτο και πέμπτο κι άλλα δεκαπέντε ως το 2060). Αλλά όποιος τα λέει αυτά και θυμάται συνειρμικά τον Μπένι και τους Πασόκους, είναι συκοφάντης.

Ο θεός και η κυβέρνηση να μας κόβουν χρόνια και να δίνουν μέρες στο χρέος, για να γίνει βιώσιμο και να μας θάψει όλους. Έτσι κι αλλιώς, μέχρι το 2060, ποιος ζει, ποιος πεθαίνει, στην κυριολεξία -κι ας νευριάζει η Ρένα Δουρου-τι, όταν της λέω πως δε θα προκάμουμε με τέτοια ζωή που κάνουμε -ζούμε πάνω από τις δυνατότητές μας, όπως λένε διάφοροι φιλελέδες, τροϊκανοί, αυτοκριτικοί "αριστερούληδες", κτλ.

Η Ρένα λέει επίσης πως ο Φιντέλ ήταν γατάκι μπροστά στη μάχη που έδωσε η "αριστερή κυβέρνηση" στις Βρυξέλλες (να ακουστεί καλά, δε θα ξεμπερδέψετε με την Αριστερά) και τη διαγραφή χρέους που κατάφερε, εδώ και τώρα, άμεσα, το 2060, και όχι στη δευτέρα παρουσία του σοσιαλισμού. Που ως φράση, υπονοεί βασικά πως υπήρξε και πρώτη παρουσία, μες στον εικοστό αιώνα. Αλλά εντάξει τώρα, σοσιαλισμός ήταν αυτό το πράγμα; Είδαμε και την Κούβα που ήταν μια δικτατορία του Κάστρο, όχι όπως στην Ευρώπη των δημοκρατικών διαδικασιών και των δημοψηφισμάτων με την εκφρασμένη βούληση του κυρίαρχου λαού -που είναι όμως λίγο ντεφορμέ, γι' αυτό δεν παίρνουμε τοις μετρητοίς τις ετυμηγορίες του.

Αλλά η μαγκιά είναι να φωτογραφίζεσαι τη μια βδομάδα στην κηδεία του Κάστρο, για να αντλήσεις πολιτική υπεραξία και την άλλη να ξύνεις επιδέξια από τα τηλεοπτικά πλάνα τον Κασιδιάρη και τον Παππά -όπως κάποτε το σφυροδρέπανο από τη σημαία της ΚΟΕ (τι να κάνει αυτή η ψυχή άραγε;) και το ΚΚΕ ή το ΕΑΜ από την Εθνική Αντίσταση- για να μην μπουν στο ίδιο κάδρο με την Αυλωνίτου και το Βίτσα και τη Ρω του έρωτα του Καμμένου με τους φασίστες και το χρυσαυγίτικο πολιτικό ακροατήριο.

Κι ενώ τα Συριζοτρόλ πελάγωσαν με το αιγαιοπελαγίτικο σόου του Καμμένου, πίνοντας το αμίλητο νερό και όλο το Βόσπορο,ξαναβρήκαν τη διαδικτυακή τους λαλιά το βράδυ, για να γλεντήσουν σαν Μπαλούρδοι τη φοβερή, επωφελή συμφωνία στο Eurogroup, Στον έβδομο ουρανό όλοι αδέλφια.
Κάπως έπρεπε να ξαναπιάσουν δουλειά, άλλωστε, εν όψει της σημερινής επετείου (των "δικών τους Δεκεμβριανών").

Γιατί χαίρονται και χαμογελούν οι Συριζαίοι, πατερούλη;

Υπάρχουν δύο βασικά ενδεχόμενα: είτε γιατί πάνε σε εκλογές, είτε για να μην πάνε σε εκλογές. Είχαν πει κι αφήσει να εννοηθεί πως δε θα ήταν πρόθυμοι να σηκώσουν το βάρος μιας νέας, επώδυνης συμφωνίας, κι αν τους έφερναν μια τέτοια, θα "απειλούσαν" με παραίτηση και εκλογές, κάνοντας βασικά ηρωική έξοδο, προτού καούν εντελώς, για να έχουν ρεαλιστικές ελπίδες να επανέλθουν στα πράγματα.

Οπότε, αν θέλουν να αποφύγουν τις εκλογές, πρέπει να παίξουν το χαρτί της καταπληκτικής, φανταστικής συμφωνίας, με τους τρομερά επωφελείς όρους. Κι αν δεν μπορούν να αποφύγουν τις κάλπες, που μοιάζουν αρκετά πιθανές μες στο 17', θα επιλέξουν να παίξουν το ίδιο ακριβώς χαρτί και να το έχουν ως βασικό προεκλογικό τους επιχείρημα.

Κι αν όλα αυτά -κούρεμα, χρέος, κτλ- θυμίζουν τον Αισώπειο μύθο για το αρνί, που αντί να του κουρεύουν το μαλλί, του έκοβαν λίγο-λίγο το κρέας, όλα οδηγούν στο άλμπουμ του Ζάχαρη (το καλύτερο δώρο για τις φετινές γιορτές) και το φτηνούτσικο λογοπαίγνιο με το προβατάκι στο εξώφυλλο (που φοβάται να βελάξει, για να μην προκαλέσει πανικό στις αγορές).

Το οποίο μας θυμίζει επίσης, διδακτικά, πως η διαπραγμάτευση κι η αστική δημοκρατία εν γένει, είναι σαν την κουβέντα ενός λύκου (λυκοσυμμαχία) κι ενός αρνιού, που συζητάνε τι θα δειπνήσουν το βράδυ...

Με κομμένη την ανάσα

Χτες η Ευρώπη περίμενε με κομμένη την ανάσα για το μέλλον της αστικής δημοκρατίας και την μπόχα που αποπνέει ενώ αποσυντίθεται, τα αποτελέσματα των αυστριακών εκλογών και του ιταλικού δημοψηφίσματος. Κι η κατάληξη έμοιαζε κάπως σαν αστείο, ή μάλλον ανέκδοτο: έχω ένα καλό και ένα κακό νέο, από ποιο να ξεκινήσω;

Ή εναλλακτικά: ήταν ένας Ιταλός, ένας Αυστριακός κι ένας Κουβανός. Κι οι Ευρωπαίοι θεωρούσαν δικτάτορα τον τελευταίο, που ανέτρεψε τη δικτατορία του Μπατίστα, ακροδεξιό τον Αυστριακό, που μπορεί όμως να έβγαινε πρόεδρος με δημοκρατικές εκλογές -όπως ένας συμπατριώτης του πριν από καμιά 80αριά χρόνια στη Γερμανία- κι αριστερό το Ρέντσι, που σκεφτόταν να παραιτηθεί, για να πάρει εντολή σχηματισμού νέας κυβέρνησης, για χάρη της Ευρωλάνδης-ευρωζώνης και της ενότητάς της...
Κι η Μανιφέστο του αφιερώνει παραφρασμένο, ένα γνωστό αντάρτικο.

Παράγουμε περισσότερα Μπέλα Τσάο απ' όσα μπορούμε
να καταναλώσουμε, που λέει κι ο Ζαραλίκος...

Ανέκδοτο έχουν γίνει ανά τον κόσμο, σε διάφορες χώρες και περιστάσεις, και τα περιβόητα exit-poll, είτε γιατί ο κόσμος τρολάρει τους δημοσκόπους, είτε γιατί αυτοί τρολάρουν τον κόσμο και παίρνουν τις επιθυμίες τους ως πραγματικότητα. Αλλά χτες έκαναν την ανατροπή και προέβλεψαν σωστά το αποτέλεσμα σε Αυστρία και Ιταλία.

Ανέκδοτο είναι η ανακούφιση των Ευρωπαίων, με την εκλογή ενός φιλελεύθερου προέδρου, με μπόλικη εθνικιστική προεκλογική ρητορεία, που παραπέμπει συνειρμικά στην οργανική ανακούφιση του ανθρώπου, με εξίσου βρώμικα κι άχρηστα υλικά-διαδικασίες. Και ξέρω κάποιους σφους που δεν τους κάθεται πολύ καλά, όταν ακούν στις συγκεντρώσεις και τις ομιλίες των δικών μας τα αιτήματα και οι στόχοι πάλης για "την ανακούφιση των λαϊκών στρωμάτων". Η οποία δε βγάζει πουθενά, όσο δεν πετάμε τους υπαίτιους της κατάστασης στο καζανάκι της ιστορίας.

Ανέκδοτο είναι αυτό που θεωρείται απειλή για την καπιταλιστική Ευρωλάνδη, πχ ένας κωμικός σαν τον Μπέπε Γκρίλο (και το "κίνημα" των πέντε αστέρων, που "απειλεί τα εικοσι-τόσα της ΕΕ) ή ένας ακροδεξιός που υπηρετεί πιστά το σύστημα και τα "ανθρωπιστικά ιδανικά" της ΕΕ στο προσφυγικό.

Αυτό που δεν πρόκειται να πουν ποτέ τα αστικά μέσα είναι ποια συμφέροντα και ποιες (ενδοαστικές) αντιθέσεις βρίσκονται πίσω από πολιτικές δυνάμεις και πρόσωπα -πχ στην Ιταλία όπου ο αντίστοιχος ΣΕΒ φαίνεται διαιρεμένος, παρά την τελική απόφασή του να στηρίξει το ΝΑΙ. Βολεύονται με τις ρηχές, προσωποκεντρικές αναλύσεις, με τις οποίες αντιμετωπίζουν ιστορικά πχ και τον "άφρονα" Χίτλερ. Πού να τρέχεις τώρα να εξηγείς α) πόσα μονοπώλια στήριξαν συνειδητά αυτόν τον "άφρονα" και β) ότι είναι ο πατέρας της σύγχρονης "ενωμένης Ευρώπης" και του εργασιακού μοντέλου που οραματίζεται.

Αντίστοιχο χαρακτήρα έχουν, κατά τη γνώμη μου, οι αναλύσεις περί αριστερής εξόδου της Ιταλίας από την ευρωζώνη, που βασίζονται στην ταξική ανάλυση της ψήφου, το διαχωρισμό μεταξύ Βορρά-Νότου, κτλ. Η ιστορία μπορεί να επαναλαμβάνεται εσαεί ως φάρσα και τραγωδία μαζί, αλλά κάποιοι δε διδάσκονται τίποτα (από την κατάληξη του BRexit, ή το ελληνικό "προδομένο' δημοψήφισμα) και επιμένουν να φαντασιώνονται παντού λαϊκές νίκες. Το ζήτημα δεν είναι προφανώς αν εκφράζεται μια υπολανθάνουσα κι ενστικτώδης συνείδηση εναντίωσης στο διευθυντήριο της ΕΕ, αλλά αν αυτή η συνείδηση μπορεί να αναπτυχθεί και να ανθήσει -αντιφατικά έστω- στα θολά νερά και τα δίχτυα του ευρωσκεπτικισμού.

* * *

Κατά τα άλλα, η αστική δημοκρατία γιόρτασε χτες τον ενταφιασμό της στάχτης του Φιντέλ, ελπίζοντας πως θα ενταφιάσει οριστικά μαζί του και την επανάσταση. Κι ας μην της έδωσε αυτός πάτημα για να δέσει την -προειλημμένη- ετυμηγορία της περί "δικτάτορα", εκφράζοντας τη θέληση να μη δοθεί το όνομά του σε κανένα ίδρυμα, οργανισμό, πόλη, κτλ (βλέπε και πρόσφατη ανάρτηση περί προσωπολατρίας).

Αυτό που δεν μπορούν να θάψουν οι θιασώτες της ΕΕ είναι τα χιλιάδες παιδιά που βαφτίζονται με το όνομα του Φιντέλ, προς τιμήν του. Και προπαντός τους Κουβανούς που βγαίνουν στους δρόμους με αυτοσχέδια πλακάτ και το σύνθημα: είμαι Φιντέλ, για να διατρανώσουν πως θα συνεχίσουν το έργο του. Κι αυτό δεν είναι απλώς μια περήφανη, πατριωτική στάση, πατρίδα ή θάνατος (patria o muerte). Αλλά και σε τι πατρίδα βρήκε ο θάνατος το Φιντέλ, τι συνείδηση και ποια αισθήματα εμπνέει στους Κουβανούς αυτή η (σοσιαλιστική) πατρίδα κι η πορεία της.

Στον επίλογο, μια αναφορά στη (δεξιά εφημερίδα) Δημοκρατία που κυκλοφορούσε χτες με ένα βιβλίο των εκδόσεων Πελασγός (εγγύηση για το περιεχόμενο) για τα Δεκεμβριανά -κάτι παρόμοιο είχε και η Εστία. Με άλλα λόγια, γιορτάζουν τη νίκη της "δημοκρατίας" τους (αυτή που κινδυνεύει από τον ακροδεξιό υποψήφιο) κι είναι τουλάχιστον πιο ειλικρινείς από τους αριστερούς υπηρέτες της ίδιας δημοκρατίας και των ίδιων ταξικών συμφερόντων.

Κι όσο για τις εορτάζουσες της χτεσινής επετείου (έναρξη των Δεκεμβριανών), οι Βαρβάρες γιορτάζουν μια φορά το χρόνο, ενώ οι λοιποί βάρβαροι κι η (καπιταλιστική) βαρβαρότητα κάθε μέρα που -την αφήνουμε να- διαιωνίζει την κυριαρχία της.

Κοίτα τι έκανες

Ο Ζάχαρης λέει πως οι παρουσιάσεις "βιβλίων" (τα εισαγωγικά είναι δικά του για να διακρίνει τα εφήμερα σκίτσα από τα "κανονικά βιβλία") είναι εξ ορισμού λίγο εγωιστικές, από τη σκοπιά του συγγραφέα ή εν προκειμένω του δημιουργού (εγένετο φως, κτλ) που ακούει τους πάντες να μιλάνε για αυτόν. Θα μπορούσαμε να τις πούμε επίσης προσωποκεντρικές ή μια ιδιότυπη μορφή "προσωπολατρίας" από τον κόσμο που συνέρρευσε το Art Polis Cafe, για να ανταποδώσει στον Πάνο κάτι ελάχιστο από όσα νιώθει ο καθένας πως παίρνει καθημερινά από τη δουλειά του.

Γιατί, στην πραγματικότητα, κανείς δεν πήγε εκεί για να ακούσει το Μαλανδράκη (που κατέχει καλά το αντικείμενό του) ή τον Αναστασίου, το (κάτι σαν) καλλιτεχνικό alter ego του Πάνου, που έχω την εντύπωση πως θα ήθελε να παραφράσει τον Αλέξανδρο και να πει: αν δεν ήμουν Ζάχαρης, θα ήθελα να ήμουν Αναστασίου.

Κανείς επίσης δεν πήγε από περιέργεια, να δει κάτι που του ήταν καινούριο ή άγνωστο. Ήρθαν όλοι για το Ζάχαρη και τη δουλειά του, που είναι ο ορισμός του πολιτικού σκίτσου -εξάλλου σπανίως κάνει κάτι άλλο, μη πολιτικό, κι αυτό ήταν το βασικό "κουσούρι" που του καταλόγιζαν κι οι δάσκαλοί του στον Ορνεράκη. Και δεν είχαμε μια "αριστερού τύπου" παρουσία, αριστεροσκορποχώρι, τρεις κι ο κούκος, αλλά Παμίτικη, συγκροτημένη και με προσυγκέντρωση για την υποδοχή, που γέμισε το (είναι μικρό, είναι μικρό) το γήπεδο, κι ήθελε άλλο τόσο.

Έτσι λοιπόν, αυτό που έγινε, έμοιαζε κάπως σαν παλιά εκπομπή της Σεμίνας, με ένα τιμώμενο πρόσωπο, μαζί με συνεργάτες, στενούς φίλους και οπαδούς-θαυμαστές. Με τη διαφορά πως δεν είχε χορεύτριες και πως αντί για τη Διγενή ή έστω την Ακρίτα, είχε τον οικοδεσπότη στο ρόλο του πιο αδύναμου κρίκου. Έναν από αυτούς τους τύπους που φοράνε κασκόλ σε εσωτερικό χώρο, από "άποψη", που σε προσφωνούν φίλο, ενώ διαβάζουν το όνομά σου από μέσα, για να μην το μπερδέψουν και λένε τα ίδια σε τέτοιες περιστάσεις, σαν ηχογραφημένο μήνυμα στον τηλεφωνητή. Μια ζωντανή απόδειξη πως τα λίγα λόγια (ενός σκίτσου πχ) Ζάχαρη και τα καθόλου μέλι.

Μια άλλη βασική διαφορά είναι πως κανείς άλλος δεν πήρε το λόγο πλην του Στάθη, για τη σημειολογία του πράγματος. Το άλμπουμ του Πάνου ξεκινάει με ΕΕ και σαξές στόρι (το μέσο όπου δούλευε ο Μαλανδράκης -protagon), συνεχίζει με τις 17 ώρες που [δε] συγκλόνισαν τον κόσμο (την Αυγή όπου δουλεύει ο Αναστασίου) για να κλείσει με το στίχο-προειδοποίηση του Αναγνωστάκη: και προπαντός όχι αυταπάτες. Οπότε πήραν στο τέλος το λόγοι οι αυταπάτες (προσωποποιημένες) για να κλείσει η εκδήλωση, όπως ακριβώς και η έκδοση, έστω κι αν ήταν αρνητικοί οι συσχετισμοί στο χώρο για τον (πολιτικό) χώρο τους.

Βασικά όμως ήταν ένας φόρος τιμής στα παιδικά-νεανικά μας χρόνια, με τα σκίτσα του Στάθη στο Ρίζο και τις εκδόσεις της Σύγχρονης Εποχής, και για την αξιοπρεπέστατη, σε γενικές γραμμές, μετέπειτα στάση του, πχ στους βομβαρδισμούς της Γιουγκοσλαβίας, χοντρικά μέχρι και την περίοδο που ήρθε καλεσμένος σε μια εκδήλωση της ΚΝΕ στο Συρμό -προτού ενταχθεί στο Σύριζα.

Στο ενδιάμεσο μάθαμε πως το πολιτικό σκίτσο είναι το κεφάλι μιας αλήθειας στο σώμα ενός αστείου. Κι έρχεται βασικά να σαρκάσει και να αντιπαλέψει έναν κόσμο τεράτων, όσο ακόμα το καινούριο δεν μπορεί να γεννηθεί ή δεν είναι αρκετά ώριμο, για να νικήσει το παλιό, που δεν πεθαίνει οικειοθελώς.

Ότι είναι ένα είδος πολιτικής προκήρυξης, όπου ο σκιτσογράφος πληρώνεται για να "φωνάζει" και να "κουνάει το δάχτυλο" στους αναγνώστες του. Μόνο που κανείς -ούτε καν από τους μυημένους- δε θα διάβαζε εκατό προκηρύξεις στη σειρά. Ενώ τα σκίτσα του Ζάχαρη φεύγουν νεράκι, αφήνοντας πίσω τους πλατιά -σαν πολιτικό άνοιγμα- χαμόγελα και τροφή για σκέψη. Δε θα αλλάξουν από μόνα τους τον κόσμο, αν δεν πάρουμε κι εμείς μέτρα για αυτό. Αλλά φροντίζουν για τη διάθεση και το "ευ ζην" όσων αγωνίζονται να το κάνουν.
Και στην τελική, έχει σημασία ποιος γράφει τις προκηρύξεις και αν έχει μεταδοτικότητα (καλή ώρα) ή όχι.

Ότι το άλμπουμ έχει διάφορες επιρροές και συνεπώς πολλές α(δι)όρατες υπογραφές -με κορυφαία τη σεμνή υπογραφή του λαού μας στις λεωφόρους του μέλλοντος. Κι αν στις σελίδες με τις προκηρύξεις-σκίτσα, εμφανίζονται πολλά προβατάκια, δεν είναι προφανώς υπονοούμενο για τους σφους, αλλά για όσους μας βλέπουν σαν κοπάδι και φοβούνται να βελάξουν (για να μην προκαλέσουν πανικό στις αγορές) ή να ξεμυτίσουν από το μαντρί της λυκοσυμμαχίας (για να μην τους φάει ο λύκος).

Μάθαμε επίσης ότι οι σκιτσογράφοι δίνουν μια μάχη με το χρόνο, καθώς πρέπει να χωρέσουν σε τριάντα δεύτερα το πολύ (αν και ο πορτοκαλί Πάνος -σε αντίθεση με τον "κόκκινο"- θα προτιμούσε τα 24΄΄), όσο διαρκεί δηλ η ανάγνωση ενός σκίτσου, πολιτική ανάλυση και διαχρονικά μηνύματα.

Ένα χρόνο που είναι -ή μπορεί να γίνει- ιστορικός, να πάει στην επανάσταση του 21', το Σικάγο του 1886 και το Βερολίνο του 45', για να γυρίσει πίσω, φορτωμένος επίκαιρες αναλογίες και παραλληλισμούς (μόνο τυχαίο δεν είναι, ως προς αυτά, το πέρασμα του Ζάχαρη από το ιστορικό-αρχαιολογικό).

Μάχη με το χρόνο μιας εκδήλωσης, που ορίζεται συμβατικά στις οκτώ, αλλά "εννοούμε οκτώμιση" -όπως είπε το τιμώμενο πρόσωπο. Μόνο που όσοι δεν ήρθαν από νωρίς, έμειναν στο βάθος να ακούν τον... απόηχο της εκδήλωσης.
Και μια εσωτερική μάχη για τους μπασκετόφιλους, που άφησαν δύο αγώνες της Ευρωλίγκα, αλλά αποζημιώθηκαν βλέποντας το Ζάχαρη με πουκάμισο, που τηρουμένων των μπασκετικών αναλογιών, είναι όπως όταν βλέπεις τον Τόμιτς και τον Αλβέρτη με κοστούμι.

Ο απόηχος

Σε τελική ανάλυση μάχη με τη λήθη του εφήμερου, για να διασωθούν στη μνήμη κάποια γεγονότα, που θα χωρέσουν σε ένα άλμπουμ μαζί με τα αντίστοιχα σκίτσα. Όσο κι αν διαφωνεί ο Ζάχαρης με τον εαυτό του (που τον κάλεσε στην εκδήλωση να περιαυτολογήσει) και το προλογικό σημείωμα της έκδοσής του, σαν άλλος Άρης Τερίδης, που καθαρίζει, παραδεχόμενος ότι έχει αυταπάτες.
Κι αν η δική μας γενιά μεγάλωσε με σκίτσα του Ιωάννου και του Στάθη, μπορεί οι επόμενες γενιές αναγνωστών και πολιτικών σκιτσογράφων να αναπλάθουν νοερά την εποχή μας μέσα από τα σκίτσα του Ζάχαρη, και να τη φαντάζονται λίγο καλύτερη απ' όσο είναι στην πραγματικότητα. Αρκεί να μην είναι το αύριο χειρότερο, κάτι σαν σάτιρα του παρόντος...

Στο τέλος του χρόνου μας, μου έμεινε η ειρωνεία της ζωής: να είναι κανείς οδοντίατρος και να τον λένε Ζάχαρη, από όπου κληρονόμησε πιθανότατα κι ο Πάνος την αγάπη του για τα λογοπαίγνια. Και το "κνίτικο τέλος" του δικού του λόγου, ότι εκτός από μολύβια (ή πληκτρολόγια) πρέπει να λιώνουμε και σόλες. Κρίμα μόνο που δεν ήταν εκεί ο γκουρού του αριστερισμού, το Λαϊκό Στρώμα, που όταν ακούει κάτι τέτοια, συμπληρώνει: γι' αυτό τώρα, όλοι στους δρόμους, κάθε καλύβι, κάθε ρεματιά...
Όπου το "τώρα" μπορεί να είναι πχ περασμένα μεσάνυχτα.
Αλλά εντάξει, δεν άργησε δα τόσο πολύ να ξεκινήσει η εκδήλωση...

Και μια "ιερόσυλη" σύνδεση-υστερόγραφο για να τρίξουν τα κόκαλα κι οι στάχτες: Κοίτα τι έκανες (Φιντέλ)...

Και χωρίς Μπιρσίμ...

Κοινές αξίες

Κοινές αξίες με Ομπάμα, κοινές αξίες με την Κούβα του Κάστρο...
Μήπως τότε τα προς τρίτων ίσα, και μεταξύ τους ίσα; Όχι ακριβώς. Γιατί ο ένας είναι... "αμφιλεγόμενη προσωπικότητα", ενώ τον Ομπάμα τον έγλειφαν πατόκορφα μια βδομάδα πριν έρθει και μία μετά. Κι η Κούβα μπορεί να έχει τη μεγαλύτερη ιατρική σχολή στον κόσμο, θεραπεύοντας ακόμα και την πάθηση ενός από τους δολοφόνους του Γκεβάρα, αλλά τίποτα δε συγκρίνεται με το περιβόητο Obamacare και το πεντάευρο εισιτήριο για τα νοσοκομεία που κατάργησε η ΔΦΑ.

Κοινές αξίες... Το βασικό κοινό που μοιράζονται όλες οι αστικές κυβερνήσεις είναι ότι πασχίζουν να μειώσουν στα όρια της εξαθλίωσης την ανταλλακτική αξία του εμπορεύματος "εργατική δύναμη", διασφαλίζοντας έτσι τη διευρυμένη αναπαραγωγή του κεφαλαίου. Οι ίδιες έχουν μικρή ανταλλακτική αξία, για να ξεπουληθούν (αν υποτεθεί δηλ πως δεν ήταν πάντα από την άλλη ταξική μεριά) και να ξεπουλήσουν τη δημόσια περιουσία ευκολότερα. Κι έχουν συγκεκριμένη αξία χρήσης, με ημερομηνία λήξης, για να πεταχτούν ύστερα σα στυμμένες λεμονόκουπες στο σκουπιδοτενεκέ (χρονοντούλαπο) της ιστορίας.

Τι κοινές αξίες μπορεί να μοιράζεται ο Τσίπρας με τον Κάστρο όμως;
Ας δούμε μερικά σημεία που θα μπορούσε να προσθέσει στον επικήδειο λόγο του.

-Εσείς κρατάτε 57 χρόνια τώρα μια επανάσταση. Εμείς κρατήσαμε 17 ώρες μια διαπραγμάτευση και τα προσχήματα. Δεν είναι μεγάλη η απόσταση. Μια ένοπλη εξέγερση, ένας έρπης κι ένα πούρο Αβάνας δρόμος.

-Εσείς είχατε την κρίση των πυραύλων με τους Σοβιετικούς. Εμείς στείλαμε το Λαφαζάνη στους Ρώσους για δανεικά, αλλά γύρισε άπραγος. Κι έχουμε και το Φεστιβάλ Σπούτνικ.

-Υποδεχτήκαμε με θριαμβευτικά πρωτοσέλιδα (Αυγή) την εκλογή Ομπάμα και με κόκκινο χαλί τον ίδιο, στο τελευταίο του ταξίδι, όπου σημειώσαμε τις κοινές μας αξίες και μας έκανε διάλεξη περί δημοκρατίας. Στο ενδιάμεσο τον υποδεχτήκατε και εσείς με κόκκινες σημαίες στην Αβάνα, όπου ο Φιντέλ αρνήθηκε να παραστεί κι ο Ραούλ να τον αγκαλιάσει.

-ΕΕ και ΝΑΤΟ είναι το ίδιο συνδικάτο. Κι εμείς στηρίζουμε τα συνδικάτα. Είμαστε υπέρ της ευρωπαϊκής ιδέας και της ΕΕ που σας επέβαλε σκληρό εμπάργκο. Αλλά εμείς θέλουμε να την αλλάξουμε. Σύριζα-Podemos-Venceremos.

-Στηρίζουμε εκείνα τα συνδικάτα που έχουν γραφειοκρατικές ηγεσίες και την Πρωτομαγιά μαζεύονται καμιά χιλιάρα άτομα, όλοι μαζί. Μόλις τρία μηδενικά λιγότερα από το ένα εκατομμύριο κόσμου στην Αβάνα.

-Ψηφίζουμε λευκό (αντί να καταδικάσουμε) σε εναντίον σας ψηφίσματα και αφήνουμε βρόμικα υπονοούμενα για την υποχρεωτική παρουσία του λαού σας σε διάφορες εκδηλώσεις, όπως εδώ σήμερα, με τους εκατομμύρια Κουβανούς και τους οπλισμένους στρατιώτες που τους απειλούν.

-Εσείς κάνετε επανάσταση τη δεκαετία του 50', κι εμείς δικάζουμε ένα μέλος της κομμουνιστικής νεολαίας με ένα νόμο (περί διατάραξης κοινωνικής ειρήνης...) από την ίδια δεκαετία και το νομικό οπλοστάσιο της μετεμφυλιακής περιόδου.

-Εσείς έχετε ιστορικό σημείο αναφοράς την 26η Ιούλη και το κίνημά της. Εμείς έχουμε την περυσινή 5η Ιούλη (το σημαντικότερο λαϊκό αγώνα της μεταπολίτευσης, όπως το βαφτίσαμε) με το περήφανο ΟΧΙ και το ξεπούλημά του.

-Κάνουμε συμβιβασμούς, όπως κι εσείς, γιατί ο δρόμος προς το σοσιαλισμό είναι δύσκολος. Και σας χρησιμοποιούμε ως παράδειγμα, όταν μας τελειώνουν τα επιχειρήματα για το Μπρεστ Λιτόφσκ και την μπροσούρα του Λένιν για τον αριστερισμό.

Έχουμε κι εμείς τον τουρισμό ως βαριά βιομηχανία.
Εσείς παράγετε ζάχαρη κι εμείς (Πάνο) Ζάχαρη* και πολλά παχιά λόγια (τα λίγα μέλι και τα καθόλου ζάχαρη).

-Θέλουμε απομείωση του δημόσιου χρέους, για την οποία πιέζει κι ο Ομπάμα, στα χνάρια των θέσεων του Φιντέλ για το ρόλο του χρέους στη μεταφορά υπεραξίας προς τα μεγάλα ιμπεριαλιστικά κέντρα.

-Έχουμε ομοφοβικά στελέχη στην κυβέρνησή μας. Αλλά προερχόμαστε και στηριζόμαστε σε ένα αριστεροχώρι που πιστεύει ακράδαντα πως στην Κούβα καταπιέζονται οι ομοφυλόφιλοι.

-Και μην ξεχνάτε. "Τιμούμε" κι "επισκεπτόμαστε" (αντλώντας πολιτική υπεραξία μάλλον παρά διδάγματα) είτε νεκρούς που δεν μπορούν να μιλήσουν, να σηκωθούν και να μας κυνηγήσουν, όπως στο Σκοπευτήριο, είτε ζωντανούς, που έχουν μισό αιώνα τώρα το πιστόλι στον κρόταφο και δε μιλάνε (εναντίον μας) γιατί ψάχνουν εναγώνια μια χαραμάδα στο τείχος του εμπάργκο -που κι εμείς συμβάλαμε να υπάρχει.

Του (Πάνου) Ζάχαρη

*Θα έλεγα -και σας λέω δηλαδή- να έρθετε στη σημερινή παρουσίαση του άλμπουμ του Πάνου Ζάχαρη στο Art Polis Cafe. Αλλά να ξέρετε πως είναι μικρό το γήπεδο. Θα γεμίσει ασφυκτικά και δεν έχει πια τόσο καλό καιρό, για να μείνει κανείς απέξω. Οπότε ελάτε καλύτερα από νωρίς, για να πιάσετε θέση ή μια γωνιά να σταθείτε.

-Αντί επιλόγου, μερικά πρωτοσέλιδα από την εποχή ακόμα που η κουβανική επανάσταση δεν είχε κηρύξει επίσημα το σοσιαλιστικό χαρακτήρα της και τα αστικά μέσα αμφιταλαντεύονταν ή είχαν πιο φιλική διάθεση απέναντί της.
Ευχαριστώ θερμά το σφο που μου τα έστειλε (δεν αναφέρω το όνομά του δημόσια, γιατί δεν ξέρω αν θα το επιθυμούσε).

Γ.Σ του ΟΗΕ, με τον Κάτρο να μένει στο Χάρλεμ, να
αποθεώνεται από τον αφροαμερικάνικο πληθυσμό
και να συναντά το Νικήτα

Αναλυτικό ρεπορτάζ από τις μέσα σελίδες

Και μια γελοιογραφία του Μποστ με το Φιντέλ

Φιντέλ και προσωπολατρία

Η προσωπολατρία είναι ένα είδος θρησκευτικής πίστης, που προσγειώνεται κι επικεντρώνεται στα εγκόσμια. Προσωπολατρία είναι πχ οι βοσκοί της Σιέρα Μαέστρα που διηγούνται κατά καιρούς πως βλέπουν οράματα με τον Τσε, πιστεύουν ότι είναι κάπου ζωντανός κι ίσως πήγε ο Φιντέλ να τον βρει, να συζητήσουν το επόμενο κόλπο τους. Κι είναι μάλλον μια αυθόρμητη μορφή μαζικής συνείδησης, παρά κάτι που καλλιεργήθηκε από τα πάνω.

Η προσωπολατρία είναι ένα σύνηθες γνώρισμα των αγροτικών κοινωνιών, σαν την κουβανική. Όπως είναι όμως κι η αγάπη για τη γη, ο έντονος πατριωτισμός, η εθνική περηφάνια, το αντιιμπεριαλιστικό φρόνημα, σε ένα μακρόστενο νησί, απέναντι από τη Φλόριδα, που μπαίνει σαν αγκάθι στο μάτι της ιμπεριαλιστικής υπερδύναμης. Στο στόμα του λύκου, όπου οποιαδήποτε άλλη χώρα θα είχε λυγίσει και θα γινόταν η 52η πολιτεία των ΗΠΑ (51η είναι το Πουέρτο Ρίκο που, εκτός από τα χρώματα της σημαίας, αντιστρέφει πλήρως και την περήφανη στάση της Κούβας).

Οι περισσότεροι Κουβανοί αγαπούν την πατρίδα τους, γαλουχούμενοι με το Patria o Muerte, με το οποίο υπέγραφε ο Τσε τις επιστολές του, κι ας μην ήταν ακριβώς δική του πατρίδα, παρά μόνο με την ευρεία έννοια της Λατινικής Αμερικής. Μια (κουβανική) πατρίδα, που δεν είναι οποιαδήποτε χώρα -τ λέει κι ο Ντιέγκο στο αποχαιρετιστήριο σημείωμά του για το Φιντέλ- αλλά το νησί της επανάστασης, που καταφέρνει να έχει την καλύτερη ποιότητα ζωής σε όλη την Καραϊβική, παρά το μακροχρόνιο κι εγκληματικό αποκλεισμό της Κούβας.

Μαζί με την πατρίδα τους, οι Κουβανοί αγαπού(σα)ν το Φιντέλ, που ήταν ένα είδος πατρικής μορφής για το λαό του. Πολλοί αγαπούσαν το Φιντέλ περισσότερο από το σοσιαλισμό και τους κομμουνιστές και πάντως, χωρίς να είναι οι ίδιοι κομμουνιστές, στην πλειοψηφία τους. Μπορεί οι περιγραφές του Ραφαηλίδη για τον κουβανέζικο σοσιαλισμό, ως ένα μείγμα ήλιου και ρούμπας, να είναι μονόπλευρες και χοντροκομμένες, αλλά καταφέρνουν μες στην υπερβολή τους να δώσουν μια γλαφυρή εικόνα για το επίπεδο συνειδητοποίησης ενός μέσου Κουβανού.

Οι Κουβανοί είναι πιθανότατα ο πιο ηρωικός λαός της εποχής μας, αλλά δεν είναι λαός φτασμένων κομμουνιστών, ούτε έχει (και δε θα μπορούσε να) υπάρξει ποτέ κάτι τέτοιο. Η προσωπολατρία από την άλλη, μπορεί να μην έχει καμία σχέση με την κομμουνιστική ιδεολογία, αλλά είναι βαθιά λαϊκή κι αυθόρμητη. Πόσο μάλλον που δεν αφορά γενικά τη λατρεία κάποιου αρχηγού, αλλά του ηγέτη της επανάστασης, που ενσαρκώνει τα ιδανικά της -και ας μην τα έχουν αφομοιώσει συνειδητά οι μάζες που τα τιμούν, στο πρόσωπο του επαναστάτη.

Είναι βέβαιο πως οι Κουβανοί θα δείξουν με διάφορους τρόπους τη λατρεία τους στη διάρκεια του λαϊκού προσκυνήματος στην περιφερόμενη σορό του Φιντέλ. Δεν μπορούν όμως όλα να μπουν στο ίδιο τσουβάλι της προσωπολατρίας. Δεν τον περιφέρουν σε κάποιο θρόνο, για να τον θάψουν πάνω σε αυτόν. Δε θα του χτίσουν μαυσωλείο. Δε γέμισαν με παράσημα τη λιτή, στρατιωτική στολή, που φοράει για το τελευταίο του ταξίδι. Και το δεκαήμερο εθνικό πένθος της Κούβας δε θα συνοδευτεί από μεσαιωνικά κι ειδωλολατρικά έθιμα, που επιβεβαιώνουν στον "πολιτισμένο, δυτικό κόσμο".

Εκεί όπου η προσωπολατρία επιβιώνει σε διάφορες πολιτικές αναλύσεις, προπαντός σε όσες δαιμονοποιούν το Φιντέλ, ως πηγή όλων των κακών, επιβεβαιώνοντας άθελά τους από την ανάποδη την αξία και το μέγεθος του ανδρός.
Επιβιώνει σε όσους φυτοζωούν, περιμένοντας έναν Φιντέλ ουρανοκατέβατο να τους σώσει, αντί να τολμήσουν οι ίδιοι την έφοδο στον ουρανό.

Επιβιώνει σε όσους βάζουν για το Φιντέλ πονηρά το δίλημμα "επαναστάτης ή κομμουνιστής", υπονοώντας πως ξεκίνησε να είναι το πρώτο, για να καταλήξει στο δεύτερο και να σκοτώσει τον επαναστάτη μέσα του! Για αυτό το είδος, οι κομμουνιστές δεν είναι επαναστάτες ακριβώς λόγω της πολιτικής του ιδιότητας, αλλά παρά κι ενάντια σε αυτήν. Είναι χρήσιμοι μόνο ως ηττημένα, ακίνδυνα σύμβολα, που όταν τύχει και νικήσουν, η "εξουσία τους αλλοιώνει". Κι ως μοναχικές, παρεξηγημένες φιγούρες, πχ ως "αρχηγοί των ατάκτων", δηλ ως ασκέρια που συγκροτούνται γύρω από έναν αρχηγό κι όχι γύρω από αρχές ή έστω κάποια συλλογική ηγεσία.

Επιβιώνει τέλος σε όσους προδικάζουν το τέλος της επανάστασης και το συνδυάζουν με το βιολογικό τέλος του Φιντέλ. Αν η φλόγα σβήσει κάποτε στο νησί της επανάστασης, αυτό βασικά έχει να κάνει με κάποιες διεργασίες που ήδη δρομολογούνται, κι όχι γιατί έσβησε ο Φιντέλ. Αυτός θα μείνει πάντα φωτεινός φάρος για όσους εξακολουθούν να θεωρούν την επανάσταση επίκαιρη κι όχι ιστορία από το μακρινό παρελθόν, για να τρώει ο λαός το φαΐ -ή μάλλον το σανό του- αμάσητο.

Αντί επιλόγου, κάτι που άκουσα σήμερα και το κλέβω γιατί το ζήλεψα -και δε νομίζω να παρεξηγηθεί από αυτόν που το σκέφτηκε.
Όσοι ταξίδεψαν στην Κούβα, για να ανακαλύψουν φτηνές πόρνες, επιβεβαιώνουν πως οι μόνες, φτηνές πόρνες (άλλου είδους) είναι οι ίδιοι και κανείς άλλος...

Υγ: φόρος τιμής στους ποσαδίστας, για το φόρο τιμής στον κομαντάντε

"Αμφιλεγόμενη" προσωπικότητα

Χτες το βράδυ η ΕΡΤ πρόβαλε το ντοκιμαντέρ "αναζητώντας το Φιντέλ". Προφανώς της πήρε λίγη ώρα αυτή η αναζήτηση, γιατί το πρωί ανέφερε τον Κάστρο ως αμφιλεγόμενη προσωπικότητα. Κάτι που μου θυμίζει από την ανάποδη, την εισαγωγή του Αστερίξ με την παρουσίαση των ηρώων και το σημείωμα για τον Κακοφωνίξ: οι γνώμες για το ταλέντο του διίστανται. Ο ίδιος βρίσκει τον εαυτό του μεγαλοφυή, όλοι οι άλλοι τον βρίσκουν αχαρακτήριστο, αλλά αξιαγάπητο κι ευχάριστο για παρέα, όταν κρατάει το στόμα του κλειστό.

Προφανώς κι ήταν αμφιλεγόμενος για την ΕΡΤ κι άλλα αστικά μέσα ο Φιντέλ. Δεν ήταν βλέπεις... κοσμαγάπητος, σαν τον Ομπάμα, που τον έγλειφαν από οθόνης ολημερίς, σαν σκυλάκια του καναπέ. Δεν ήταν καν εκλεγμένος με αρχαιρεσίες δυτικού τύπου, σαν κι αυτές στις ΗΠΑ, όπου δεν επικρατεί ούτε καν η σχετική πλειοψηφία. Τότε λοιπόν, γιατί δεν κατάφεραν να τον ρίξουν, εφόσον στερούνταν λαϊκού ερείσματος; Πώς κατάφερε να είναι καρφί στο μάτι τους για παραπάνω από μισό αιώνα και να πάει κόντρα στο ρεύμα της αντεπανάστασης; Εδώ πια μπαίνουμε στις πύλες του ανεξήγητου για τις αστικές αναλύσεις, ανεξαρτήτως απόχρωσης.

Τον θεωρούν όμως αμφιλεγόμενο, γιατί πανηγύρισαν το θάνατό του κάτι αντιφρονούντες Κουβανοί στη Φλόριδα (παραδοσιακή δεξαμενή πρακτόρων και καταφύγιο για κάθε κοινωνικό κατακάθι), που έπαιξαν περισσότερο χρόνο απ' την είδηση για το θάνατο του Φιντέλ, μεγάλοι πολιτικοί άνδρες, σαν τον πλανητάρχη Τραμπ και τον Τζήμερο, που απλώς εξέφρασαν μεγαλόφωνα το ταξικό ένστικτο και το μίσος των αστών πολιτικών που είναι υποχρεωμένοι να κρατήσουν τα προσχήματα, και η ομάδα του Protagon (του Σταύρου Θεοδωράκη, που κάποτε έχτιζε "προοδευτικό προφίλ" με τις ταξιδιωτικές εντυπώσεις του από την Κούβα).

Την ίδια στιγμή ένας άλλος Θεοδωράκης, ο Μίκης, με τις όποιες αντιφάσεις και παλινωδίες είχε κατά καιρούς, έστειλε ίσως το πιο συγκινητικό μήνυμα της ημέρας: αγαπημένε Φιντέλ, μας άφησες κι είναι η πρώτη φορά που διαφωνώ μαζί σου. Συγκινητικό, γιατί φαίνεται (και είναι) ειλικρινές, από καρδιάς, σε αντίθεση με την αβάσταχτη υποκρισία του Τσίπρα κι άλλων κυβερνητικών στελεχών. Φαντάζεσαι να ταξιδέψει ο Αλέξης στην Κούβα για την κηδεία του Φιντέλ, μία ημέρα πριν κλείσει η αξιολόγηση στην Ελλάδα, για να ρίξει "αριστερή στάχτη" στα μάτια της παλιάς του βάσης; Δεν το θεωρώ πιθανό, αλλά δε θα είναι η πρώτη φορά που θα (απο)δείξουν ότι είναι αδίστακτοι.

Κάπως έτσι, οι ροζ "αριστεροί" κι "αντιμνημονιακοί", που προσπαθούν να τσιμπήσουν κάτι από τη λάμψη του Φιντέλ και την παγκόσμια θλίψη για το θάνατό του, να βγάλουν πολιτική υπεραξία από τη μορφή του και το έργο του, καταφέρνουν να γίνουν πιο προκλητικοί κι από όσους σκατόψυχους φιλελέδες, σαν τον Τζήμερο και τον Τραμπ, πανηγυρίζουν για την "πτώση του δικτάτορα". Κάτι που συνοψίζει πολύ καλά στο κείμενό του στο (αθλητικό) Contra, ένας παλιός δεξιός, ο Κ. Καίσαρης, που συν-έγραφε κάποτε τη στήλη του Αποδυτηριάκια, στο Φίλαθλο.

Αποδίδω λοιπόν τα του Καίσαρος τω Καίσαρη, μαζί με την παράθεση ενός αποσπάσματος από το κείμενο, με τον εύγλωττο τίτλο "αριστερός είναι ο Κατρούγκαλος, ο Φιντέλ ήταν επαναστάτης".

Ντροπή. Ντροπή και ιστορικό ψεύδος να αποκαλείς τον Φιντελ Κάστρο αριστερό. Αριστερός είναι ο Κατρούγκαλος. Αριστερός ειναι ο Βαρεμένος. Ο Φιντέλ Κάστρο ήταν επαναστάτης. Γι' αυτόν θα μιλήσει η ιστορία. Οχι ο κάθε αγράμματος. Oχι ο κάθε νάνος. Κι εν πάση περιπτώση τι σχέση έχουν οι νεόκοποι αριστεροί του Σύριζα με την επανάσταση, τους αγωνες των λαών, που επικαλούνται και το σοσιαλισμό; Όση σχέση έχουν με τη πατρίδα και τη θρησκεία οι ελληνες δεξιοί. Οσο πατριώτες και χριστιανοί είναι ο Αδωνις Γεωργιάδης και ο Καμμένος άλλο τόσο είναι αριστεροί ο Τσίπρας κι ο Παππάς.
Παραμύθι πουλάνε. Επαγγελματίες είναι. Οπως κάποιος πρέπει να πουλήσει τρόφιμα κάποιος άλλος αυτοκίνητα, έτσι κάποιοι πρέπει να πουλήσουν ελπίδα.Προϋπόθεση της προσφοράς είναι η ζήτηση.Οταν υπάρχουν θύματα που θέλουν να ακουνε για την πατρίδα και τη θρησκεία θα βρεθεί ένας Καρατζαφέρης να ανοίξει ένα μαγαζί γιά να τα πουλήσει. Μέχρι να βρεθεί κάποιος σαν τον Καμμένο που θα ξέρει να πουλάει καλύτερα και να τον κλείσει.
Οταν υπάρχουν ψημάρια που θέλουν να ακούνε για σοσιαλισμό, θα βρεθεί ένας Ανδρέας Παπανδρέου για να τους τον πουλήσει. Μέχρι να βρεθεί κάποιος σαν το Τσίπρα να ανοίξει απέναντι ένα καινούργιο μαγαζί και να τους κάνει να βαράνε μύγες. Κι επειδή η δουλειά τους ειναι να πουλάνε αέρα, δεν έχουνε κανένα προβλήμα μέσα στο μπαλαμούτι και τον αχταρμά που τα ανακατεύουνε ολα να μπερδέψουνε και τον Φιντέλ Κάστρο.Τι είχανε τι χάσανε;

Για τον επίλογο του σημερινού σημειώματος, επέλεξα να αποδώσω πρόχειρα το αποχαιρετιστήριο μήνυμα του Μαραντόνα, που είχε φιλική, προσωπική σχέση με τον Φιντέλ και ταξίδεψε στην Κούβα, για να αντιμετωπίσει τα προβλήματα υγείας του και την εξάρτησή του από τα ναρκωτικά. Και δεν το επιλέγω για συναισθηματικούς λόγους, ή γιατί ο Μαραντόνα είναι πρότυπο προς μίμηση και κάποια ξεχωριστή προσωπικότητα. Το διαλέγω για την ειλικρίνειά του, και για να τονίσω το κοντράστ με τα ξύλινα μηνύματα των εγχώριων υποκριτών.

Το πρωτότυπο μήνυμα μπορείτε να το δείτε εδώ, στο προφίλ του Μαραντόνα στο Facebook. Η δική απόδοση μου είναι κάπως πρόχειρη, αλλά πιστεύω πως δεν αλλοιώνει το νόημα.

Πέθανε ο φίλος μου, ο έμπιστός μου, αυτός που με συμβούλευε, που με καλούσε οποιαδήποτε στιγμή να μιλήσουμε για πολιτική, ποδόσφαιρο, μπέιζμπολ, αυτός που μου είπε πως όταν έφευγε ο Κλίντον, αυτός που ερχόταν, ήταν χειρότερος, γιατί ήταν (ο) Μπους. Όπως/επειδή δεν έσφαλλε ποτέ, για μένα ο Φιντέλ είναι, ήταν και θα είναι αιώνιος, ο μοναδικός, ο πιο μεγάλος. Πονάει η καρδιά μου γιατί ο κόσμος χάνει τον πιο σοφός από όλους.

Δεν ανατρέπει ο καθένας μια δικτατορία με είκοσι άνδρες, προκαλώντας τη βορειοαμερικάνικη αυτοκρατορία.
Δεν εξαλείφει ο καθένας τον αναλφαβητισμό σε ένα χρόνο.
Δε μειώνει ο καθένας την παιδική θνησιμότητα από το 42% στο 4%.
Δε δημιουργεί οποιοσδήποτε πάνω από 130 χιλιάδες γιατρούς, εξασφαλίζοντας ένα γιατρό για κάθε 130 άτομα, τον υψηλότερο δείκτη-ποσοστό γιατρού κατά κεφαλή στον κόσμο.
Δε δημιουργεί ο καθένας τη μεγαλύτερη σχολή Ιατρικής στον κόσμο, δίνοντας κάθε χρόνο πτυχίο σε 1500 γιατρούς από το εξωτερικό, με 25 χιλιάδες γιατρούς απόφοιτους σε 84 χώρες.
Δε στέλνει οποιοσδήποτε περισσότερο από 30 χιλιάδες γιατρούς να εργαστούν σε περισσότερες από 68 χώρες του κόσμου, σχεδόν σε 600 χιλιάδες αποστολές συνολικά.

Δεν καταφέρνει οποιοσδήποτε να είναι το μοναδικό έθνος της Λατινικής Αμερικής, χωρίς παιδικό υποσιτισμό.
Δεν καταφέρνει οποιοσδήποτε να είναι η μόνη χώρα της Λατινικής Αμερικής χωρίς πρόβλημα ναρκωτικών.
Δεν καταφέρνει οποιοσδήποτε το 100% της σχολικής εκπαίδευσης (εννοεί την ελεύθερη πρόσβαση στις βαθμίδες της).
Δεν μπορεί ο καθένας να κυκλοφορεί στην πατρίδα του χωρίς να βλέπει ούτε ένα παιδί να κοιμάται στο δρόμο.
Δεν καταφέρνει οποιοσδήποτε να είναι η μοναδική χώρα στον κόσμο που εκπληρώνει την οικολογική βιωσιμότητα.
Δεν καταφέρνει ο καθένας να έχει ο πληθυσμός του προσδόκιμο ζωής στα 79 χρόνια, όταν γεννιέται.
Δε δημιουργεί ο καθένας εμβόλια κόντρα στον καρκίνο.
Δεν καταφέρνει οποιοσδήποτε να είναι η μοναδική χώρα που εξαλείφει τη μετάδοση του ιού του AIDS από τη μητέρα στο παιδί.
Δεν καταφέρνει οποιοσδήποτε να έχει τη μεγαλύτερη ποσότητα ολυμπιακών μεταλλίων στη Λατινική Αμερική.

Δεν επιβιώνει ο καθένας από 600 και πλέον απόπειρες δολοφονίας εναντίον του και 11 προέδρους των ΗΠΑ που προσπαθούσαν να τον ανατρέψουν.

Δεν επιβιώνει ο καθένας από 50 χρόνια εμπάργκο και οικονομικού πολέμου.
Δε φτάνει ο καθένας τα 90 χρόνια, με τόσο πρωταγωνιστικό ρόλο στην παγκόσμια ιστορία.
Αγαπητός σε εκατομμύρια, ακατανόητος για άλλους τόσους. Αυτό που δεν μπορεί κανείς να κάνει είναι να τον αγνοήσει.

Q.E.P.D.* Fidel #Castro!

*είναι το σηματάκι του πένθους

Λάμπει το άστρο του Φιντέλ Κάστρο

Το όνομά του σημαίνει "πιστός" και δε θα μπορούσε να έχει πιο δυνατή κι εύστοχη σημειολογία. Ο Φιντέλ δεν ήταν μαρξιστής στα νιάτα του, αλλά συνάντησε το μαρξισμό στην πορεία και έμεινε ως το τέλος της ζωής του πιστός στα ιδανικά της επανάστασης, παρά κι ενάντια στο κύμα της παγκόσμιας αντεπανάστασης, παρά κι ενάντια στις άπειρες, ανείπωτες δυσκολίες κι εμπόδια που προκαλεί η απομόνωση που έχουν επιβάλει στην Κούβα οι ΗΠΑ και το ιμπεριαλιστικό στρατόπεδο.

Το επίθετό του είναι Κάστρο, και στα ελληνικά δε θα μπορούσε να έχει πιο δυνατή κι εύστοχη σημειολογία. Η Κούβα ήταν και παραμένει μέχρι σήμερα το νησί της επανάστασης, ένα φρούριο ελεύθερων πολιορκημένων, που αντέχουν όρθιοι και περήφανοι. Ο ορισμός του γαλατικού χωριού, που είναι περικυκλωμένο από ρωμαϊκά οχυρά, κι ένα από αυτά μάλιστα βρίσκεται στην άκρη του νησιού, σαν στρατιωτική βάση (Guantanamo). Μόνο που αντί για μαζικό ζωμό, ο κουβανικός λαός έχει ρούμι και ζαχαροκάλαμα, μια ακατανίκητη εσωτερική παρόρμηση για χορό και μια απέραντη εμπιστοσύνη κι αγάπη στον ηγέτη του, που μάλλον θα τη γιγαντώσει, παρά θα τη σβήσει ο θάνατός του (κι είναι εντελώς βέβαιο πως οι αυθόρμητες εκδηλώσεις λατρείας θα γίνουν αντικείμενο χλευασμού από τα "αντικειμενικά, δυτικά ΜΜΕ").

Ο θάνατός του ήρθε λίγους μόλις μήνες μετά από την επίσκεψη του Ομπάμα στην Κούβα και δε θα μπορούσε να έχει πιο ιδιαίτερη σημειολογία. Οι Αμερικανοί είδαν να συμβαίνει αυτό που προσπαθούσαν να πετύχουν εδώ και (παραπάνω από) μισό αιώνα, εδώ και δέκα διαφορετικούς προέδρους των ΗΠΑ, με (τουλάχιστον) 634 αποτυχημένες απόπειρες δολοφονίας του Φιντέλ. Είδαν δηλαδή να "πετυχαίνουν" ως "φίλοι" αυτό που μάταια προσπαθούσαν να πετύχουν τόσα χρόνια ως εχθροί της Κούβας -κι αυτό είναι μια συμβολική προειδοποίηση για το νησί της επανάστασης. Από την άλλη μεριά, μπορεί να πει κανείς πως ο Φιντέλ έζησε αρκετά, για να δει έναν πρόεδρο των ΗΠΑ να επισκέπτεται την Κούβα, κι από τη στιγμή που τα είχε δει όλα σε αυτή τη ζωή, μπορούσε ήσυχος να κλείσει τα μάτια του. Εκτός κι αν το έκανε, για να μη δει τη συνέχεια.

Ο Φιντέλ Κάστρο δεν ξεκίνησε ως κομουνιστής, αλλά συνάντησε το μαρξισμό στην πορεία νομοτελειακά, όπως λένε οι μαρξιστές, κι όπως θα έκανε δηλαδή κάθε συνεπής επαναστάτης. Κι αν κάπου τον "παραβίασε" δεν είναι στα όποια τυχόν λάθη έχει κάνει κατά καιρούς, στις υποχωρήσεις που έκανε για να αντιμετωπίσει τους συντριπτικά αρνητικούς συσχετισμούς ή στη σημερινή στροφή της Κούβας, που αποτυπώνεται και στις αποφάσεις του τελευταίου (7ου) συνεδρίου του ΚΚ Κούβας.

"Παραβίασε" όσα διδάσκει ο μαρξισμός για τον ιστορικό ρόλο και τα όρια της προσωπικότητας στο κοινωνικό προτσές, και το περίφημο συμπέρασμα πως είναι η ιστορία αυτή που δημιουργεί τα πρόσωπα κι όχι αντίστροφα. Είναι αυτή που ψάχνει τους πρωταγωνιστές με εκείνα τα γνωρίσματα, που θα εκφράσουν σαν αναγκαιότητα τις κοινωνικές τάσεις και μπορεί να αντικαταστήσει κάποιο πρόσωπο που θα εκλείψει από το προσκήνιο με ένα άλλο, που θα έχει παρόμοια χαρακτηριστικά.

Παραβίασε όλα τα παραπάνω, όπως κάθε μεγάλη προσωπικότητα, που ξεφεύγει από το μέσο όρο, κάνοντας τους πάντες να αναρωτιούνται ενδόμυχα αν η επανάσταση μπορεί να επιζήσει μετά από το δικό του θάνατο, την απώλεια ενός και μόνο προσώπου (αν και υπάρχει και ο Ραούλ). Αφήνει όμως μια σπουδαία, ανεκτίμητη παρακαταθήκη, το άστρο του που φωτίζει το δρόμο της επανάστασης, που επιβίωσε από τον πόλεμο (των άστρων) με τα 50 αστέρια της αστερόεσσας, και που γιγαντώνεται με το βιολογικό του τέλος, περνώντας στα όρια του μύθου, πέρα κι από την αθανασία της ιστορίας.

Αφήνει πάνω από όλα πολύτιμη παρακαταθήκη τα προφητικά του λόγια στο πρόσφατο συνέδριο του ΚΚ Κούβας (που μοιάζουν αρκετά με τη φράση του Χαρίλαου για τους ζευγάδες που φεύγουν και τη σπορά που μένει).
Για όλους έρχεται η ώρα μας, αλλά οι ιδέες των Κουβανών κομμουνιστών θα μείνουν ζωντανές...

Hasta Siempre Fidel, Hasta Siempre Comandante

Διαβάστε επίσης ένα πρόσφατο κείμενο για τα 90χρονα του Φιντέλ.