Εδώ θα μείνουν για πάντα

Η συγκυρία κι η ζωή τα έφεραν έτσι που η σημερινή αποκατάσταση του άρη βελουχιώτη από το κόμμα να συμπέσει χρονικά με την επέτειο της δολοφονίας του ερνέστο γκεβάρα στη βολιβία. Άκρως σατανική σύμπτωση, για να περάσει απαρατήρητη.

Οι συνειρμοί είναι αναπόφευκτοι κι οι βίοι -των αγίων του κομμουνιστικού κινήματος- σχεδόν παράλληλοι. Οι σπουδές κι η μικροαστική ζωή που άφησαν κατά μέρος για να ζήσουν επικίνδυνα. Το ανήσυχο πνεύμα τους που συνάντησε τους κομμουνιστές κι απέκτησε στόχο ζωής και περιεχόμενο. Η γενειάδα που ξύριζαν και γίνονταν αγνώριστοι, όταν μεταμφιέζονταν. Ο θρυλικός μπερές του τσε με το αστέρι, και το καπέλο που έγινε σήμα κατατεθέν των μαυροσκούφηδων του άρη. Το ψευδώνυμο του γιου του πολέμου, κι η προσφώνηση «Τσε» -κάτι αντίστοιχο με το δικό μας ρε- για να δείχνει την αργεντίνικη εθνικότητα. Τα γενέθλια του ερνέστο που πέφτουν σχεδόν μαζί με την αυτοκτονία του άρη (14 και 15 ιούνη). Κι η πολιτική αποκατάσταση του τελευταίου τη μέρα της εκτέλεσης του τσε.

Ο ένδοξος θάνατος που τους βρήκε στο βουνό, μαχόμενους με το όπλο στο χέρι. Η μάταια προσπάθεια των εχθρών τους να τους ταπεινώσουν μετά θάνατον και να αφαιρέσουν κάτι από την αίγλη τους. Κι οι θρύλοι των χωρικών που τους έζησαν από κοντά και πιστεύουν πως είναι ακόμα ζωντανοί.


Η επαφή με το λαό που τους λάτρεψε. Η τέχνη του αντάρτικου που απογείωσε τον πολιτικό αγώνα. Η επιλογή να μην επαναπαυτούν στις δόξες τους και βολευτούν, αλλά να πολεμήσουν ξανά στο βουνό. Και ο τραγικός επίλογος μιας θριαμβευτικής πορείας, που τα κκ τον είδαν από απόσταση.

Ίσως αυτός να είναι κι ο λόγος που ο βελουχιώτης κι ο γκεβάρα είναι οι μόνες παραδοσιακές μορφές που ερωτεύεται σφοδρά η παιδική αρρώστια του κομμουνισμού. Ανίκητοι στις μάχες, σαν τον έρωτα, ξενυχτούν στα κόκκινα, παθιασμένα μάγουλα των αριστεριστών και στις αφίσες πάνω απ’ το κρεβάτι τους, όπου ονειρεύονται ξύπνιοι και πλάθουν καινούριους κόσμους με το μυαλό τους.

Σαν εκείνη την αφίσα της σοβαρής συνιστώσας, με τον άρη καβάλα στο άλογο, που σου πάγωνε το αίμα με τα παράταιρα που συνέδεε. Και την πήρε για το δωμάτιό του ο κοντόχοντρος, αλλά έκοψε πρώτα με ψαλίδι την κεφαλίδα του ναρ, πριν την κρεμάσει στο φανοστάτη του τοίχου του. Όπως κάνουν περίπου απ’ την ανάποδη στον χώρο του με τις ηρωικές μορφές, που τις εξυμνούν και τις καθαγιάζουν, αφού κόψουν πρώτα την κεφαλίδα του κουκουέ από το ιστορικό πλαίσιο που τις ανέδειξε, για να μην τους χαλάει την πολιτική τους αισθητική.

Αλλά φροντίζουν να ξεχνάνε τον πατριωτικό λόγο του άρη στη λαμία.
Το κεφάλαιο δεν έχει πατρίδα και τρέχει να βρει κέρδη σε όποια χώρα υπάρχουνε τέτοια. Ενώ εμείς το μόνο που έχουμε είναι οι καλύβες και τα πεζούλια μας. Ποιος μπορεί λοιπόν να ενδιαφερθεί καλύτερα για την πατρίδα του;
Όπως και το patria o muerte (πατρίδα ή θάνατος) με το οποίο έκλεινε όλες τις επιστολές του ο γκεβάρα.


Στην ίδια λογική κι η προβολή του άρη, ως αρχηγού των ατάκτων. Ενώ ο άρης μπήκε επικεφαλής των τάξεων του εργαζόμενου λαού που τoν ανέδειξε, γέννημα-θρέμμα των αγώνων του, με τακτική ευφυΐα και διορατικότητα που δεν εισακούστηκε έγκαιρα. Οι ήρωες δεν έχουν ανάγκη από τέτοιους φόρους τιμής. Η προσωπολατρία τους παρουσιάζει σχεδόν ψεύτικους και καταλήγει να βλάπτει την υστεροφημία τους.

Οι αστοί στολίζουν με φωτοστέφανο τους επαναστάτες μετά θάνατον, για να τους αφαιρέσουν κάθε επαναστατικό περιεχόμενο. Κάνουν τη μορφή του ερνέστο γκεβάρα εμπόριο με μπλουζάκια για να την ενσωματώσουν, ως ενθύμιο από ένα μακρινό κόσμο, που ανήκει στο ηρωικό παρελθόν. Πονηρές αλεπούδες που μιλάνε για την κολοβή αποκατάσταση του άρη και τους έπιασε ο πόνος για τη στάση του κόμματος. Που είπε ούτε γη ούτε νερό στο μιζέρια, ίσως γιατί το ‘χε δώσει όλο στις συμφωνίες που υπέγραψε, και δεν του περίσσευε.

Ο άρης δεν έχει ανάγκη από μια απόφαση του κόμματος για να είναι κομμουνιστής στη συνείδηση του κόσμου. Η πολιτική αποκατάσταση που έγινε σήμερα στην πλατεία του λαού –που τον ανέδειξε μέσα απ’ τα σπλάχνα του- δεν είναι μισή, ούτε ασήμαντη. Με σκοτεινό, βαρύ ουρανό κι ηλεκτρισμένη ατμόσφαιρα, όπως ταίριαζε στην περίπτωση. Και μια βροχή, για να ξεπλύνει τα λάθη του παρελθόντος, και κυρίως την πολιτική μας αυτοκτονία, που έφερε ως επακόλουθο κι αυτήν του άρη.

Εδώ θα μείνει για πάντα, το ζεστό το πέρασμά του...

Η αποκατάσταση του ζαχαριάδη

Η κομματική αποκατάσταση του νίκου ζαχαριάδη έγινε με δόξα και τιμή ένα ωραίο κυριακάτικο πρωινό, στο πρώτο νεκροταφείο. Το οποίο ήταν γεμάτο από κόσμο και κόκκινες σημαίες. Κι αν περνούσε κανείς ανυποψίαστος απ’ έξω, θα αναρωτιόταν ποιος πέθανε και μαζεύτηκε τόσος κόσμος στην κηδεία του να τον αποχαιρετήσει. Κάποιος διάσημος, το δίχως άλλο.

Κι ούτε που θα φανταζόταν πόσο σπουδαία ήταν η ιστορική προσωπικότητα, για την οποία μαζεύτηκε τέτοιο πλήθος. Απ’ τις μεγαλύτερες που ανέδειξε ποτέ η χώρα και το κομμουνιστικό κίνημα. Και την ανέδειξε ο λαός, μέσα από τους αγώνες του, όχι το ντοκιμαντέρ του σκάι.

Στο νεκροταφείο ήταν όλοι οι μεγάλοι έλληνες του παπαχελά. Κάτι σαν μουσείο ιστορίας της αστικής τάξης. Κι ανάμεσά τους, ένας κόκκινος ηγέτης, με το σεμνό του τάφο, να τους χαλάει το σκηνικό. Όπως πήγε να τους το χαλάσει κι εν ζωή, επικεφαλής του δεύτερου αντάρτικου του δσε.

Οι μνήμες γυρίζουν στο –κάθε άλλο παρά σωτήριο- 91’, και τον επαναπατρισμό της σορού του ζαχαριάδη –λίγες μέρες μετά το συνέδριο της ανασυγκρότησης. Απ΄ τα κόκαλα βγαλμένη, των κουκουέδων τα ιερά. Επιτέλους, ξαναείμαστε με το στάλιν.

Λίγους μήνες πριν, είχε χωρίσει το στάρι απ’ τον ανανεωτικό χυλό, έτοιμο να ξαναδώσει καρπούς, παρά τη βαρυχειμωνιά που λίγο έλειψε να το καταστρέψει.
Με το ΚΚΕ δεν είχα ούτε έχω ανοιχτούς λογαριασμούς. Ούτε μπορούσα ποτέ νάχω. Απόλη μου την ψυχή εύχομαι σ’ αυτούς που φορτώθηκαν το πολύ δύσκολο έργο να ξαναστήσουν το κουκουέδικο στα πόδια του, να πετύχουν απόλυτα και ολοκληρωτικά, έγραφε ο ζαχαριάδης στο τελευταίο του γράμμα.
Οι ζευγάδες φεύγουν, αλλά η σπορά μένει. Και δεν είναι της τύχης, αλλά ώριμο τέκνο της οργής και της ανάγκης.

Εξίσου δραματική ήταν κι η διεθνής συγκυρία. Πέντε μόλις μέρες αφού κατέβηκε η κόκκινη σημαία απ’ το κρεμλίνο, σαν το τελευταίο σωληνάκι που κρατούσε στη ζωή ένα σώμα που ήταν από καιρό ήδη κλινικά νεκρό. Κι εμείς εδώ, παιδιά του σωλήνα, που νοσταλγούσαν το σωληνάκι μαζί με τους παππούδες –της κίνησης 18-55 κι άλλων ηρωικών και πένθιμων οργανώσεων του περιθωρίου- υποδεχόμασταν το φέρετρο του ζαχαριάδη, που έκλεινε μέσα του τον σοσιαλισμό που ξεψυχούσε. Και τους θάψαμε μαζί, με τις τιμές που τους αρμόζει.

Σε αυτό το φέρετρο ακουμπάν όλοι οι σύντροφοι.
Κι άλλοι λένε ότι ο υπαρκτός αυτοκτόνησε απ’ τα υπαρξιακά του αδιέξοδα και τις εσωτερικές του αντιφάσεις, σαν τον ζαχαριάδη. Ενώ άλλοι θεωρούν ατόπημα να γίνεται λόγος για αυτοκτονία, γιατί έτσι συγκαλύπτουμε την ουσία: δολοφονία κι αντεπανάσταση.

Αυτό έλεγε –μεταξύ άλλων- κι η εφημερίδα τοίχου (ντατζεμπάο) της οακκε, που γέμισε την αθήνα μες στον καύσωνα του αυγούστου, για την 38η επέτειο απ’ το θάνατο του νίκου ζαχαριάδη. Η οποία έλεγε ότι η διάλυση των παράνομων κομματικών οργανώσεων το 58’ στην ελλάδα, έγινε επειδή αρνούνταν να καταπιούν το χάπι της έβδομης ολομέλειας που διέγραψε τον ζαχαριάδη. Κι ίσως να ήταν κι αυτοί στην υποδοχή, ανάμεσα στους άλλους πιστούς.

Πόση φαντασία και δύναμη χρειάζεται για να χωρέσεις μέσα σου τέτοιες στιγμές. Με τα έφηβα γερ-οντ-άκια που αντιστάθηκαν μέχρι τέλους στα αρπακτικά του ιμπεριαλισμού, να φωνάζουνε συνθήματα για το στάλιν και τη σοβιετία που έχαναν. Στην πρώτη τους εξέγερση, πήραν φωτιά καήκαν.

Ίσως να έμοιαζε κάπως με όσα περιγράφει ο πάλαι ποτέ blogger σπαρίλας, σε μια σπάνια ανάρτηση για την υποδοχή του ιούδα γκόρμπι, δύο χρόνια αργότερα. Τι να σκέφτονταν, τι να φώναζαν, τι να ελπίζανε γι’ αυτά που θα ερχόντουσαν. Την ίδια απορία είχαμε και για τα συνθήματα στην εκδήλωση της κυριακής. Ενώ ο άθλιος φώναζε μέσα του: ο ζαχαριάδης ζει, έξω οι ανανεωτικοί.

Η μνήμη, η ζωή κι ο θάνατος, μπλέκουν σε ένα πολύπλοκο, διαλεκτικό παιχνίδι, με αξεδιάλυτες αντιφάσεις. Η ζωή δεν προχωράει με μελαγχολία και πολιτικά μνημόσυνα, αλλά χωρίς ιστορική μνήμη περπατά στα τυφλά. Το παρόν τακτοποιεί τους λογαριασμούς του με το παρελθόν, αντλεί διδάγματα κι έμπνευση, για να προχωρήσει στο μέλλον.

Οι κομμουνιστές δεν είναι νεκρόφιλοι που κυκλοφορούν στα νεκροταφεία της ιστορίας. Αλλά το φάντασμα που πλανάται ακόμα πάνω από την ευρώπη και τον αστικό κόσμο. Είναι η πρωτοπορία του κόσμου της ζωντανής εργασίας ενάντια στο βρικόλακα του κεφαλαίου, που ρουφάει άπληστα, σαν αίμα την υπεραξία, για να συνεχίσει να αναπαράγεται. Οι κομμουνιστές τιμούν τους νεκρούς που θυσιάστηκαν για ένα καλύτερο, συλλογικό αύριο, γιατί είχανε τη ζωή πάρα πολύ αγαπήσει. Κι αποκαθιστούν τους αλύγιστους της ταξικής πάλης, στέκοντας κριτικά στα τακτικά λάθη τους που, δεν ήταν αρκετά ευλύγιστοι για να τα αποφύγουν.

Κι άμα δεις βρικόλακες, κόκκινους φιλάθλους, ψήσ’ τους για να βάλουν σφυροδρέπανα στους τάφους.


Στο δεύτερο μέρος ακολουθεί η σύντομη μαρτυρία μιας συντρόφισσας, που έδωσε το παρόν στην εκδήλωση, και διηγείται τις εντυπώσεις της.

Κυριακή πρωί στο πρώτο λοιπόν, δηλ. στην πλατεία απ’ έξω και μέσα να γίνονται μνημόσυνα –όχι πολιτικά, γενικώς. Κόσμος όχι πολύς, κλειστό και το κέντρο. Γέροι που περίμεναν χρόνια αυτή την στιγμή, νέοι που τώρα τα μαθαίνουν, κι αριστεριστές που τιμάν την ιστορία του κόμματος –με τους περιορισμούς του χώρου τους: εντάξει, καλές οι αποκαταστάσεις, αλλά γιατί όχι και τον άρη; Που κι αυτό να γινόταν, θα έβρισκαν κάτι άλλο να γκρινιάξουν.

Η ομιλία της αλέκας λιτή, αυτοκριτική, στα πλαίσια της απόφασης, με αυθόρμητα χειροκροτήματα όπου αναφέρονταν οι άδικες κατηγορείς, ο λαϊκός ηγέτης κι η αποκατάσταση. Από τα βιογραφικά στοιχεία ξεχώρισα ότι ο ζαχαριάδης ήρθε για πρώτη φορά σε επαφή με το κίνημα μέσω μιας αναρχοσυνδικαλιστικής οργάνωσης, ως μέλος του κομμουνιστικού της τμήματος. Από την ομιλία, την αποστροφή της αλέκας για τους εκτός κόμματος κομμουνιστές που της ζητούσαν αυτή την αποκατάσταση, όποτε την έβλεπαν.

Αρχή καλλιτεχνικού προγράμματος. Ένας τενόρος α καπέλα, κατευθείαν από την χορωδία του κόκκινου στρατού, τραγουδούσε στα ρώσικα. Κι αν σκεφτείς ποιοι είναι θαμμένοι παραδίπλα, θα έτριζαν τα κόκαλά τους μέσα στους τάφους. Απαγγελία ποιήματος (του ρίτσου;) για το ζαχαριάδη, που ήταν κάπως υπερβολικό, για τον πατέρα μας που ήρθε σπίτι και τα κυπαρίσσια που περήφανα χαιρετούν, στα όρια της προσωπολατρίας σχεδόν. Αλλά είπαμε, άλλες εποχές (ηρωικές) άλλα ήθη.
Τελειώνει το πρόγραμμα, κι απ’ το βάθος ακούγεται παπάς να ψέλνει.

Και μετά η ώρα της βόλτας στο νεκροταφείο -πρώτη φορά πρέπει να ‘μπαιναν τόσοι ριζοσπάστες μέσα. Ψηλά, πάνω απ’ τα κεφάλια μας ένα πανό: εαμ-ελας-επον-όπλα-δσε. Κρεμασμένα σε ένα νεκροταφείο, αλλά πάντα ζωντανά κι επίκαιρα.

Πρώτη στάση χριστόδουλος κι άλλοι μακαριστοί ιεράρχες –κομμάρες στο στομάχι. Δεύτερη και καλύτερη, ανδρέας κι η ελλάδα στους έλληνες. Να σε πιάνει το εακίτικό σου, για το τι ακριβώς θες να κάνεις στον τάφο του. Μετά διάφοροι διάσημοι και μεγάλοι έλληνες, θαμμένοι κάτω απ’ τα πόδια μας. Μεγαλοπρεπή γλυπτά και τάφοι, όπου θα χωρούσε να ζήσει ολόκληρη οικογένεια. Και κάπου στην άκρη λοιπόν, σε ένα λοφάκι –για να ‘χει αγνάντιο που έλεγε κι ο χαρίλαος- στο πιο παρατημένο σημείο κι ο τάφος του νζ. Σχετικά απλός –συγκριτικά με τους υπόλοιπους- γεμάτος γαρίφαλα κι αφημένο ριζοσπάστη, λόγω της ημέρας. Γειτονεύει με συντρόφους και φίλους, παρτσαλίδη, κιτσίκη, λειβαδίτη..

Φεύγοντας κρατούσαμε, σήμα κατατεθέν, ριζοσπάστες στο χέρι. Τους είδε ένας τύπος και μας έπιασε κουβέντα. Κι εγώ σύντροφος είμαι, με την ευρεία έννοια. Από αυτούς που διαφώνησαν το 55’, αλλά ήθελαν κομματική αποκατάσταση του άρη. Κάπως αντιφατικό μου φάνηκε, αλλά δε βαριέσαι. Και μας έλεγε ότι μιλάει με κομματικούς και για τη διαπάλη μες στο κόμμα. Αυτό με το κουκουέ, που είναι κλειστό και δε βγάζει τίποτα παραέξω, αλλά όλοι έχουν πληροφορίες από μέσα κι επαφές, δεν το ‘χω καταλάβει πώς γίνεται, αλλά δεν πειράζει.

Κάπου εκεί η εκδήλωση τελειώνει. Επόμενη στάση λαμία για τον άρη. Κι η έφοδος στους ουρανούς.

Αποκατάσταση

Την κυριακή που μας πέρασε συμπληρώθηκαν 17 χρόνια από την πολιτική κηδεία του νίκου ζαχαριάδη στο πρώτο νεκροταφείο αθηνών. Εκεί όπου -σύμφωνα με το ρεπορτάζ συντάκτη γνωστής αστικής φυλλάδας- παρουσία της ηγεσίας του κκε, ακούστηκε το σύνθημα "Στάλιν ζεις εσύ μας οδηγείς".

Αν οι πληροφορίες είναι σωστές, το γεγονός είναι συγκλονιστικό. Γιατί αν αφαιρέσουμε 17 χρόνια φτάνουμε στο έτος 1991. Όπου κανονικά ταιριάζει το αντώνυμο του σωτήριος, κι όποιος έχει κάποια ιδέα σχετικά ας τη συνεισφέρει.

Οκτώβρης 91.
Είμαστε δυο μόλις μήνες πριν τον επιθανάτιο βρόγχο της εσσδ, την τυπική ληξιαρχική πράξη θανάτου της.
Χάνει η μάνα το παιδί και το παιδί τη μάνα. Όπου μάνα η μαμά πατρίδα σοβιετική ένωση που χάνουμε για πάντα και παιδιά τα ορφανά της που φεύγουν μαζικά από το κόμμα. Άλλοι στον συν κι άλλοι στο σπίτι τους.
Η ιστορία φτάνει σε τέλμα που πολλοί αστοί βιάστηκαν να βαφτίσουν τέλος της. Δεν τελειώνει βέβαια. Αλλά η εξέλιξή της μοιάζει να σταμάτησε στα τέλη του 80. Κι εμείς ακόμα ψάχνουμε τον πάτο στο πισωγύρισμα.

Οι πολιτικοί ηγέτες κοιμούνται κομμουνιστές και ξυπνάνε θιασώτες της αγοράς και της δημοκρατίας της.
Τα ΚΚ χάνουν τον μπούσουλα, απαρνούνται κονίσματα και σύμβολα, μεταλλάσσονται. Το κκε δείχνει χαρακτήρα και κρατάει. Τη στιγμή που οι άλλοι μεταλλάσσονται σε σοσιαλδημοκράτες νέας κοπής, η δική του μετάλλαξη βγάζει και λίγο ναρ.

Μες στον κακό χαμό, το κριτήριο των μαζών για άλλη μια φορά είναι αλάνθαστο. Δυο μήνες πριν πέσει η αυλαία, ξέρουν ήδη τον δολοφόνο. Τέσσερα χρόνια πριν βγάλει το κόμμα τα πρώτα συμπεράσματα, έχουν βγάλει ήδη τα δικά τους. Κι αποκαθιστούν άτυπα τον σύντροφο από ατσάλι πριν από οποιαδήποτε κομματική συνδιάσκεψη.
Και όχι απλά κι αόριστα τον σύντροφο με το μουστάκι, αλλά το σύστημα και την χώρα που αντιπροσώπευε.
Τη στιγμή που όλα τα 'σκιαζε η φοβέρα και τα πλάκωνε η σκλαβιά...
Ρίγος...

Επτά χρόνια πριν, κάποιος φίλος μου και βασικός αναγνώστης του μπλοκ, αρνούνταν πεισματικά να ενδώσει στην πίεση να μπει στην κνε κι έπαιζε φουλ άμυνα. Η καλύτερη άμυνα βέβαια ήταν να στείλει τη μπάλα στην εξέδρα κάνοντας χαβαλέ. Έτσι, μεταξύ άλλων μου έλεγε ότι θα έδινε βιογραφικό όταν το κόμμα αποκαθιστούσε τον ζαχαριάδη.

Έκτοτε κύλησε πολύ νερό στο αυλάκι (αν και ο φίλος μου παραμένει ασόβαρος και... ανοργάνωτος). Αυτός έχει ξεχάσει την αστεία δικαιολογία του κι εγώ πλέον δε μπορώ να τον βάλω πουθενά, ακόμα κι αν ήθελα.
Αλλά απάντηση σε αυτό που μου έλεγε ούτε και σήμερα μπορώ να δώσω υπεύθυνα.
Αποκατέστησε το κόμμα τον νίκο ζαχαριάδη;
Έλα ντε. Ιδού η απορία...

Για το τυπικό της υπόθεσης έχω ακούσει γνώμες που διίστανται.
Η κυρίαρχη άποψη είναι ότι η αποκατάσταση αυτή δεν έγινε ποτέ. Και η μειοψηφούσα λέει ότι η παρουσία της ηγεσίας του κόμματος στην κηδεία του ζαχαριάδη λειτούργησε τρόπον τινά εν είδει αποκατάστασής του.
Το πιο εκπληκτικό είναι ότι τυπικά η μία εκδοχή δεν αποκλείει την άλλη...

Ακόμα όμως κι αν ισχύει η δεύτερη εκδοχή... Αρκεί αυτό;
Αρκεί μια τέτοιου είδους αποκατάσταση σε έναν ηγέτη που σφράγισε με την παρουσία του -ακόμα και με την απουσία του- τη σημαντικότερη περίοδο του κόμματος;
Η απάντηση προφανώς είναι όχι.
Συν τοις άλλοις τέτοιες μετά θάνατον αποκαταστάσεις έχουν λιγότερη αξία, κινούμενες ελαφρώς και στη λογική του "ο νεκρός δεδικαίωται".
Υπάρχουν όμως και ελαφρυντικά. Ας δούμε πρόχειρα τρία από αυτά.

-όσο πιο μεγάλος είναι ένας ηγέτης τόσο πιο αθόρυβα γίνεται η αποκατάστασή του. Άγραφος νόμος για σοβιετικούς και σοβιετόφιλους.
-για τους συγγενείς και τους φανατικούς οπαδούς του ζαχαριάδη -και του όποιου ζαχαριάδη- καμιά αποκατάσταση δεν θα ήταν αρκετή. Όχι όσο γίνεται κριτικά, αντί με τον ν.ζ. -νεκραναστηθέντα- καβάλα στ' άλογο.
Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις όπου οι συγγενείς έχουν μάλλον δίκιο να διαμαρτύρονται (πχ περίπτωση πλουμπίδη, που έγινε με απόφαση του ΠΓ του υπό παρανομία κόμματος, χωρίς την απαιτούμενη δημοσιότητα).
-πιο σημαντική από το τυπικό κομμάτι είναι η ουσιαστική αποκατάσταση.
Αυτό εν μέρει είναι ζήτημα πολιτικής ερμηνείας αν έχει γίνει ή όχι. Αντικειμενικά όμως και ο στάλιν και ο ζαχαριάδης χαίρουν σήμερα γενικότερης εκτίμησης στις τάξεις του κόμματος από το σύνολο των μελών του.
Και μόνο τα αναρχικά συνθήματα για σκοτάδι κτλ αρκούν να ατσαλώσουν κνίτικες συνειδήσεις απ' την ανάποδη.

Κλείνω το σημείωμα με τρία ακόμη σημεία πάνω στο ζήτημα.
-η αποκατάσταση του πλουμπίδη έγινε στα πλαίσια της αποζαχαριαδοποίησης, της ελληνικής εκδοχής της αποσταλινοποίησης (σ.σ: ωραία γλώσσα τα ελληνικά).
Δε σημαίνει ότι ήταν λάθος. Ουσιαστικά όμως αναγνωρίζει ευθύνες του ζαχαριάδη για το θέμα αυτό.
Από αυτή την άποψη το να αποκατασταθεί σήμερα ο ζαχαριάδης θα ήταν κάπως αντιφατικό. Κατά τη γνώμη μου όμως αναγκαίο.

-οι αποκαταστάσεις και οι επανατοποθετήσεις για παλιότερα ιστορικά ζητήματα είναι μεγάλο ζήτημα.
Κι εγώ θέλω πχ να αποκατασταθεί ο κώστας κάππος και να επανατοποθετηθεί το κόμμα για τα γεγονότα του 89. Πώς και με ποια αφορμή όμως θα ανακινηθεί ένα τέτοιο ζήτημα;
Θέλω να πιστεύω πάντως πως δεν θα χρειαστεί να περιμένουμε τον τρίτο τόμο του δοκιμίου ιστορίας του κκε για να γίνει αυτό.

-τι ακριβώς σημαίνει τελικά αποκατάσταση;
Ποιος είναι ο ακριβής ορισμός της;
Μια δήλωση της γγ; Μια απόφαση της κε; Του συνεδρίου; Κομματική εκδήλωση τιμής προς το πρόσωπο του αποκατασταθέντα; Συγγραφή κάποιου βιβλίου; Ή τίποτα από όλα αυτά, μιας και η ουσιαστική αποκατάσταση κρίνεται στο παρόν και στην πολιτική που ακολουθείται;

Όποιος γνωρίζει τι ακριβώς σημαίνει αποκατάσταση, ή έχει ζήσει μία κι έχει σχετική εμπειρία ας το κοινοποιήσει και στους υπόλοιπους.
Και άπαξ συμφωνήσουμε περί τίνος ακριβώς πρόκειται, μετά αποκαθιστάμε όποιον θέλετε...