Τρίτη 10 Μαρτίου 2026

Ο καλός, ο κακός και ο άσχημος

Οι σημειώσεις που ακολουθούν είχαν γραφτεί πριν από κάνα δίμηνο, εξ ου και κάποιες μπαγιάτικες αναφορές σε ΟΠΕΚΕΠΕ και μπλόκα. Θα είχαν μείνει λογικά αδημοσίευτες, μπαίνουν όμως ως κείμενο - κονσέρβα για να καλύψουν ένα κενό, καθώς μπορεί να καταλάγιασε ο αρχικός θόρυβος για την ταινία, υπάρχει όμως ένα γενικό ενδιαφέρον για τον Καποδίστρια και την εποχή του, που αναδείχτηκε και από την πρόσφατη αρθρογραφία του Ριζοσπάστη. Καλή ανάγνωση.

Στη δουλειά είχαμε ένα χαϊδεμένο που είχε βύσμα τη μανούλα και χωνόταν αυτοδικαίως σε κάθε κουβέντα, για να μη νιώθει στην απέξω. Πχ, η κινέζικη κουζίνα; -Εγώ θα σου πω. Δεν έχω φάει. Πάνω-κάτω δηλαδή ό,τι κάναμε όλοι μας για τον Καποδίστρια. 


Πρέπει δηλαδή να φάμε στη μάπα την ταινία του Σμαραγδή για να εκφράσουμε άποψη; -Όχι, σφοι, δε χρειάζεται να το κάνουμε αυτό. Δεν πρέπει να νιώθουμε υποχρεωμένοι να πούμε κάτι για όλα, για να μην απογοητεύσουμε το κοινό μας, που καρτερά διψασμένο τη σοφία μας. Και πρέπει να είμαστε υποψιασμένοι για τα βασικά του μάρκετινγκ -ότι δηλαδή δεν υπάρχει κακή διαφήμιση και αρνητικός ντόρος για την εισπρακτική επιτυχία μιας ταινίας.

Αυτό το κατανοεί καλύτερα απ’ όλους ο ίδιος ο Σμαραγδής. Όταν λέει πως τον πολεμά το κατεστημένο (!), πείθει αυτούς που είναι έτοιμοι να το χάψουν, με το μυαλό του στην επόμενη κρατική επιχορήγηση. Και πείθει στοχευμένα αυτούς που πιστεύουν ότι πολεμάν την πατρίδα μας, το έθνος και τα σύμβολά του -πχ τον Κάπο ντ’ Ίστρια (χωρίς τα δύο Πι του Κάππου που έλεγε πως το ένα είναι για τον λαό). Δηλαδή ένα είδος εθνικιστών woke -ξυπνάτε συν-Έλληνες-, που μόνο αμελητέο δεν είναι -αριθμητικά και γενικώς.

Κι αν υπερβάλλει και εξοργίζει και μερικούς δικούς του, που κρατάνε τα προσχήματα της σοβαρότητας, τόσο το καλύτερο, για να δείξει πόσο πλατύ είναι το φάσμα του εθνομηδενισμού και του κατεστημένου που τον πολεμά. Κι ο Σπυράδωνης μπορεί να ενοχλεί αισθητικά κάποιους δεξιούς, δεν ενδιαφέρεται όμως για τις αρνητικές γνώμες -όπου θα ήταν πρώτος με διαφορά- αλλά για τα εισιτήρια που θα κόψει στην κάλπη. Έτσι αγαπάνε αυτοί την Ελλάδα, με επιδοτήσεις και φτηνή προπαγάνδα, σαν γνήσιοι Ελλαδέμπορες. Κι αν δεν ανήκες στο ποίμνιο, μες στη ζεστή αγκαλιά των χιλιάδων θεατών (ή τυχερών του Τζόκερ και του ΟΠΕΚΕΠΕ), κάτσε και προβληματίσου μήπως είσαι ανθέλληνας, εσύ και ο κύκλος σου.

Επόμενη γραμμή επιθετικού μάρκετινγκ και επίθεσης στη νοημοσύνη μας: ναι αλλά δεν τολμάτε να κάνετε ταινία για κάποιον αριστερό -άπατη θα πήγαινε. Όπου με αυτό μπορεί να εννοούν τα πάντα, από τον Βελουχιώτη μέχρι τον Ανδρέα Παπανδρέου -τρανή απόδειξη τα εικονίσματά του στα γραφεία του ΠΑΣΟΚ, άλλωστε.

Πού να τολμήσουμε όμως τέτοιες ταινίες; Ποιος σκηνοθέτης αντέχει το βάρος της σύγκρισης με το καλτ έπος «Γράμμος-Βίτσι» και τα... αγρίμια σαν τον Άρη, που δεν κάθονταν ήρεμα να τα σφάξουν να αγιάσουν; Ένας ηθοποιός έπαιξε τον Άρη στο θέατρο και τον κατάπιε ο ρόλος, δεν μπορούσε να παίξει μετά κάτι άλλο, παρά μόνο λούμπεν ρολάκια -που τέτοιος ήταν δηλαδή και ο Άρης άμα πάρεις τοις μετρητοίς τα γραπτά του έγκριτου ΓΠ. Και η δημοσιογράφος του Ρίζου που έγραψε το θεατρικό πέθανε πρόωρα, σαν τον Φρ. Γερμανό που είδε... «αντικειμενικά» τον Ζαχαριάδη ή τον Κοτανίδη του «Ομπίντα», που έφυγε με την πίκρα του για την επικράτηση του ΟΧΙ στο δημοψήφισμα -παλιός μαοϊκός γαρ. Ενώ το (κάτι σαν) άρλεκιν του Κουτσομύτη («κόκκινο τανγκό») πήγε μάλλον άπατο και ας ήταν σχετικά «έντιμο», συγκριτικά με άλλες καλλιτεχνικές προσεγγίσεις στην προσωπικότητα του ΝΖ.

Οι καλές ταινίες θέλουν καλή παραγωγή, δηλαδή λεφτά, και άξιους συντελεστές, στο ύψος των ονείρων μας, της περίστασης και του ιστορικού προσώπου ή του θέματος. Και δεν είμαι σίγουρος ποιο από τα δύο λείπει σήμερα περισσότερο -αν κρίνουμε από τις πρόσφατες ταινίες του Βούλγαρη. Κι αυτές εθνικά αφηγήματα υπηρετούν κατά βάση, βέβαια, αλλά δεν πέφτουν τουλάχιστον στο επίπεδο του Σμαραγδή.

Αν η ταινία του Σμαραγδή ήταν αθλητική αναμέτρηση, θα ήταν απ’ αυτές που «δεν αντέχουν σε κριτική», κατά το αθάνατο κλισέ. Αυτό που έχει αντιθέτως ενδιαφέρον είναι το πολιτικό υπόβαθρο διάφορων σύγχρονων προσεγγίσεων για τον Καποδίστρια ως ιστορικό πρόσωπο.

Εκεί θα δούμε το γελοίο καλτ του Σμαραγδή να σμίγει με τους μύθους της «σοβαρής» φιλελέ ματιάς, για τον πρωτοπόρο εκσυγχρονιστή με το φιλελεύθερο μεταρρυθμιστικό όραμα για το ελληνικό κράτος, που το διέκοψαν βίαια οι τοπικές συντεχνίες και ο λαϊκισμός (οι Μαυρομιχάληδες και τα μπλόκα των αγροτών). Διακρίνουμε δηλαδή τις δύο βασικές τάσεις-αποχρώσεις της σημερινής ΝΔ, που αλλάζουν συχνά ρόλους και συνυπάρχουν ειρηνικά, αλλά με κάποια καβγαδάκια, όπως σε κάθε οικογένεια, για να δίνουν προς τα έξω εικόνα δημοκρατικής πολυφωνίας και σεβασμό σε όλες τις απόψεις: από τον φασισμό χωρίς σβάστικα, μέχρι τον άγριο νεοφιλελευθερισμό.

Στον αντίποδα...

-.-

Εδώ διακόπτονται οι παλιές σημειώσεις της κε του μπλοκ. Θα ήταν πρακτικά αδύνατο να πιάσω και να συνεχίσω με ακρίβεια το νήμα εκείνων των σκέψεων, μπορώ όμως να αφήσω μερικές... μετα-σημειώσεις στο ίδιο γενικό πνεύμα.

Ο αντίποδας μπορεί να είναι πχ ο φασαίος φοιτητής στο οικογενειακό τραπέζι, που θεωρεί (επαναστατικό) καθήκον του να αναστατώσει τη γεροντοκρατία με τα αβάσταχτα πομπώδη κλισέ, αναμασώντας με πίστη κάτι που άκουσε στο τραπεζάκι της σχολής για τον αυταρχικό Καποδίστρια που ήταν και λίγο φασίστας.

Αν πάρεις τον λόγο από το προεδρείο για να εξηγήσεις πως αυτό είναι άστοχος αναχρονισμός και ότι πρέπει να κρίνουμε κάθε προσωπικότητα με τα μέτρα της εποχής της, κινδυνεύεις να μπεις στη λίστα με τους θείτσους που δεν τους κάθισε η νεολαία, όταν πήγαν να κάτσουν μαζί της. Και αν συνεχίσεις λέγοντας πως είναι εύκολη απλούστευση να βλέπουμε τους Μαυρομιχάληδες και άλλους αστοποιημένους φεουδάρχες, προύχοντες κτλ ως συντεχνία που μάχονταν τον αστικό εκσυγχρονισμό, θα σε κοιτάνε όλοι μαζί έτοιμοι να γρυλίσουν και δε θα σε ξανακαλέσουν στο επόμενο τραπέζι, που δεν είναι απαραίτητα κακή εξέλιξη.

Αν και η σωστή τακτική θα ήταν ξεκάθαρα να αναλύσεις την αντιπαράθεση Κορδάτου - Ζεύγου για τον ταξικό χαρακτήρα της επανάστασης και τις προεκτάσεις της στην εποχή τους, το νήμα που την συνέδεε με τη λαοκρατία κτλ, για να σε κοιτάνε σιωπηλοί και να το σκεφτούν διπλά πριν ανοίξουν ξανά τέτοια συζήτηση.

Σε ένα πιο υποψιασμένο τραπέζι, πχ με διαβασμένο αριστεροχώρι, ίσως έμπαιναν πιο προχωρημένα ζητήματα. Πχ το άρθρο της Αλέκας για τον Καποδίστρια στον συλλογικό τόμο της Σύγχρονης Εποχής ή ότι το ΚΚΕ χαρίζει το '21 στην αστική τάξη και δεν τονίζει τη λαϊκή συμμετοχή στον αγώνα, όταν μιλά για αστική τάξη.

Ένα παιδί δικαιολογείται βέβαια να θεωρεί πρότυπο στην εποχή μας πχ το ελευθερία - ισότητα - αδελφότητα. Καμία παιδική αρρώστια όμως δε δίνει άλλοθι σε οργανώσεις που βάζουν εκεί το ταβάνι τους και ταυτίζουν εμμέσως την επαναστατική πάλη ενός λαού σήμερα με τα συνθήματα των επαναστάσεων του 19ου αιώνα -ίσως επειδή ένιωσαν προδομένες και απογοητεύτηκαν από τα εγχειρήματα του 20ού. Δεν πρέπει να ξεχνάμε τη διάκριση - αντίθεση ανάμεσα στις κινητήριες δυνάμεις μιας επανάστασης (χωρίς τις οποίες δε θα ξεκινούσε ποτέ, με αυτά τα χαρακτηριστικά) και αυτές που βάζουν, αποφασιστικά ή και με αφέλεια, το σύνθημα μέχρι τέλους -για να πιάσουμε άλλα συμφραζόμενα και πιο σύγχρονους συνειρμούς. Το δημοψήφισμα του '15 πχ εξυπηρετούσε τους σκοπούς του ΣΥΡΙΖΑ και της τάξης που εκπροσωπούσε (και δε θα γινόταν ποτέ χωρίς τη δική του πρωτοβουλία) και όχι των χρήσιμων κομπάρσων που πίστεψαν στο μέχρι τέλους. Κι οι Γιακωβίνοι του Ροβεσπιέρου (και του κοντόχοντρου) δεν ήταν παρά η αριστερή, ριζοσπαστική πτέρυγα της αστικής τάξης, παρά την τρομοκρατία της γκιλοτίνας - ή ότι οι αστοί φάνηκαν ασυνεπείς στα δικά τους συνθήματα.

Μια βασική αδυναμία στις αφελείς προσεγγίσεις, που αποσπούν την πολιτική από την οικονομία και τις επιθυμίες τους από την πραγματικότητα, είναι ότι ψάχνουν να βρουν τη σωστή πλευρά της ιστορίας α. υπό το πρίσμα της δικής τους εποχής και β. με όρους ηθικής - ηθικολογίας. Αναζητούν δηλαδή τους καλούς και τους κακούς της υπόθεσης, πέφτοντας ακούσια στο επίπεδο σκέψης του Τραμπ που βάζει τους ξένους ηγέτες σε λίστες good guys και bad guys, κρατώντας ίσως για τον εαυτό του τον ρόλο του άσχημου -the ugly one.

Τα ιστορικά πρόσωπα δρουν σε ένα δοσμένο πλαίσιο, υπηρετώντας τα συμφέροντα της τάξης τους, και όχι με όρους καλοσύνης ή βαναυσότητας. Είμαστε απέναντι στον Μητσοτάκη πχ γιατί ασκεί μια βάρβαρη ταξική πολιτική (εργασιακός μεσαίωνας, καταστολή κτλ) και όχι επειδή είναι κάθαρμα σε προσωπικό επίπεδο ή μια αρσενική Μαρία Αντουανέτα, χωρίς την παραμικρή επαφή με το πόπολο - που είναι, αλλά δε θα άλλαζαν πολλά αν ήταν πχ πονόψυχος.

Το βασικό ζήτημα είναι η συνείδηση και η πολιτική μιας τάξης που δε διστάζει μπροστά σε κανένα έγκλημα για να αυξήσει το κέρδος της και έχει ταυτιστεί με τα χειρότερα εγκλήματα - καθάρματα της ιστορίας, από τα πρώτα της κιόλας βήματα, όταν ο αντικειμενικά προοδευτικός ιστορικός ρόλος της συμβάδιζε με την αποικιοκρατία, το δουλεμπόριο και τα άλλα καλά της πρωταρχικής συσσώρευσης. Και αν η ιστορία αναζητά κάθε φορά εκείνα τα πρόσωπα που θα εκφράσουν την ιστορική αναγκαιότητα, την τάξη τους και ευρύτερες κοινωνικές τάσεις, η αστική τάξη αναζητά διαχρονικά τα πρωτοπόρα καθάρματα που θα ενσαρκώσουν χωρίς ηθικούς φραγμούς τις αξίες της. Και όσο πιο πολύ αυτά επικαλούνται ανώτερες δυνάμεις και αξίες για να αντλήσουν ηθική νομιμοποίηση, τόσο πιο αδίστακτα είναι.

Τούτων λεχθέντων και αφομοιωθέντων, δεν είναι αδιάφορο να αναδείξουμε αυτή τη βαρβαρότητα, σημειώνοντας πχ τη ροπή του Μαυροκορδάτου στη δημαγωγία και την εξαπάτηση, την... ηθική ανωτερότητα ενός συστήματος γεμάτου μίζες και σκάνδαλα, την αθλιότητα μιας κυβέρνησης που συγκαλύπτει εγκλήματα και ετοιμάζει το έδαφος για τα επόμενα Τέμπη - πάντα προς επίρρωση της ταξικής ουσίας και όχι για την υποκαταστήσει μια άλλη ερμηνεία.

Μπορούμε επίσης να αφήσουμε το "τάξις και ηθική" και να αναζητάμε μόνο τάξεις -και τους σκοπούς που θα καθορίσουν την ηθική τους. Να μην εξιδανικεύουμε πολεμικά γεγονότα όπως η πολιορκία της Τριπολιτσάς, που είχε ελάχιστο ηρωισμό. Αλλά να αντισταθούμε παράλληλα στη σχετικοποίηση των ναζιστικών εγκλημάτων και τον ιστορικό αναθεωρητισμό που ψάχνει άλλοθι για τους δωσίλογους -που αναγκάστηκαν τάχα να ενταχθούν στα Τάγματα Ασφαλείας, πολεμώντας τον κομμουνισμό κτλ 

Και μπορούμε να δούμε τέλος τον Καποδίστρια ως αυτό που πραγματικά ήταν. Ένας... Κάπο(ς) της τάξης του, με όσα καλά και ηθικά απορρέουν από αυτήν την ιδιότητα, ιδωμένα πάντα στην εποχή τους (και χωρίς τα δύο Κάππα του δικού μας Κάππου, που έλεγε ότι έχει δύο γιατί το ένα ανήκει στον λαό).

Πολύ καλύτερα από μένα τα λέει αυτό το άρθρο του Μηνά Αντύπα στον Ριζοσπάστη για τα όρια των αστικών αφηγήσεων, που συνίσταται για μελέτη.

Κυριακή 8 Μαρτίου 2026

Τα μυστικά της Λίμνης

Τι γυρεύει εδώ ένα αμιγώς αθλητικό κείμενο; Καλή ερώτηση. Αν χρειάζεται κάποιου είδους άλλοθι η ένοχη απόλαυση της κε του μπλοκ, θα ήταν μάλλον αυτό το απόσπασμα από το βιβλίο Black Power του Θ. Μήνα.

Μέχρι και τα μέσα περίπου της δεκαετίας του ’60, οι λευκοί αθλητές υπερτερούσαν αριθμητικά στις συνθέσεις των ομάδων του ΝΒΑ, με τη ζυγαριά όμως να έχει αρχίσει να γέρνει πια προς τη μεριά των Αφροαμερικανών. Πρωτοπόροι εδώ υπήρξαν οι Boston Celtics, οι οποίοι λογίζονται ως λευκή ομάδα, επειδή έχουν ως σύμβολο το ιρλανδικό τριφύλλι, καθώς οι Ιρλανδοί μετανάστες υπερτερούν αριθμητικά στη Βοστόνη. Ανέδειξαν επίσης πολυάριθμους σπουδαίους λευκούς αθλητές (...). Ωστόσο, το 1956 οι Celtics ενέταξαν στο δυναμικό τους τον διεθνή Αφροαμερικανό σέντερ Bill Russell, πολυνίκη του ΝΒΑ (έντεκα πρωταθλήματα) και αργότερα τον πρώτο μαύρο προπονητή στην ιστορία των σπορ. Ακόμα πιο σημαντικό: ο Russell ήταν πολιτικοποιημένος ακτιβιστής, στενός φίλος και συνεργάτης του Martin Luther King.

(...) Ο προπονητής που επέλεξε τον Russell ήταν ο Αμερικανο-εβραίος Red Auerbach, πρώην μέλος του CPUSA (σ.σ.: ΚΚ ΗΠΑ), ο οποίος είχε μπελάδες την εποχή του μακαρθισμού. Βασικός σχολιαστής των Celtics ήταν τότε ο Johnny Most, σοσιαλιστής και στενός φίλος του Howard Fast, συγγραφέα των μονογραφιών Spartacus (1951) και Σάκκο και Βαντσέττι (1953). Στις 26 Δεκεμβρίου του 1964, οι Celtics προχώρησαν σε κάτι ανήκουστο ως τότε: παρέταξαν στο παρκέ μια πεντάδα αποτελούμενη μόνο από Αφροαμερικανούς. Το Boston Garden, η ιστορική έδρα των Celtics, πάγωσε. Σιγή ιχθύος, όμως στη μετάδοση του αγώνα στα ερτζιανά ο Most παραληρούσε από τον ενθουσιασμό του. 

Και ποιος είναι ιστορικά ο μεγαλύτερος αντίπαλος των Σέλτικς -εκτός από τον κακό τους εαυτό; Οι Λος Άνχελες Λέικερς -από την εποχή που μετακόμισαν στη βόρεια Καλιφόρνια. Και ποιος είναι ο μεγαλύτερος λιμνάνθρωπος όλων των εποχών; Υπέροχο αντιδιαλεκτικό ερώτημα.


Ο Λεμπρόν δεν μπαίνει καν πεντάδα -το πολύ να την συμπληρώνει. Ο Κόμπε είναι απλά για τους μικρούς που έπεσαν στη χειρότερη γενιά του ΝΒΑ και τον είδαν σαν όαση. Ο Σακίλ κάνει καλύτερη καριέρα ως κωμικός στην τηλεόραση. Ο Τσάμπερλεϊν ήταν πραγματικά σπουδαίος αλλά έπεσε σε λάθος εποχή και έχανε συνέχεια απ’ τους Σέλτικς του Ράσελ. Και φτάνουμε στην κορυφή, το δίδυμο Τζαμπάρ-Τζόνσον, όπου μπορείτε να διαλέξετε όποιον θέλετε, αλλά μόνο ένας ήταν μάγος και συνέδεσε (νύχι-κρέας) το όνομά του με τη λάμψη του Showtime, δηλαδή την καλύτερή τους περίοδο.

Μπορεί ο Τζέιμς Γουόρθι να φορούσε το 42, αλλά ο Μάτζικ είναι η σωστή απάντηση στα πάντα. Ακόμα και στο κλασικό ερώτημα για την καλύτερη πεντάδα όλων των εποχών, προαιώνιο αίνιγμα που έθετε η Σφίγγα στους περαστικούς, σκοτώνοντας μόνο όσους την ξεκινούσαν από τον Λεμπρόν, για να το λύσει τελικά-εξαρχής ο Ράιλι. Στο 1 ο Μάτζικ, στο 2 τον πλαισιώνει ο Μάτζικ, στο 3 ο Μάτζικ, στο 4 ο Μάτζικ και στο 5 έχουμε τον Μάτζικ, που μπορούσε να παίξει όλες τις θέσεις με την ίδια άνεση.

Μια πεντάδα γεμάτη μαγεία που δε θα έχανε από κανέναν, παρά μόνο από τον εαυτό της και από υπερβολική ομαδικότητα, αν πάσαρε συνέχεια ο ένας Μάτζικ στον άλλο και τους έμενε η μπάλα στα χέρια, στο τέλος της ιστορίας και της επίθεσης. 

Όπως θα έκαναν δηλαδή πέντε πιστοί Θωμάδες στο Μπαρτζώκας-μπολ, για το οποίο γράφτηκε ένα σοσιαλιστικό έπος, η πορτοκαλί (αντ)επανάσταση εκδοχή του Παιδαγωγικού Ποιήματος και θα ήταν σπουδαίο πολιτικό άλλοθι για τα πάντα: αθλητικά κείμενα, ένα τεύχος-αφιέρωμα της ΚΟΜΕΠ στο μπάσκετ, ή τον παραλληλισμό ενός αθλήματος κλειστών χώρων με το αντάρτικο (πόλεων), που δεν πρέπει να συγχέεται με το ταμπούρι, το πούλμαν του Μουρίνιο και λοιπούς τσουρουκάδες, και τον οποίο εισήγαγε ο Κ. Πολίτης, που ήταν ευρωκόουτς και ευρωκομμουνιστής -με το Εσωτερικού, σαν τον πατέρα του Μπαρτζώκα. Ή έναν ακόμα μερακλίδικο παραλληλισμό της σπυριάρας με το απόστημα της ανάθεσης, που δε φεύγει με Clearasil, και τις εφηβικές συνθήκες που δεν έχουν ωριμάσει ακόμα.

Μα κατά βάθος δε ζηλεύω (πολύ) που δεν το σκέφτηκα-έγραψα εγώ, γιατί δεν είμαι οπαδός του υπαρκτού μπαρτζωκισμού (ούτε καν οπορτουνιστική του παρέκκλιση). Κι αυτό δεν έχει να κάνει με τον πατέρα του, ούτε μόνο με τη συμπεριφορά του που στηλιτεύεται στην άγνωστη Διαθήκη του Ντούντα, με τη σαφή υπόδειξη: προτείνω να μπει στη θέση του προπονητή κάποιος άλλος σ/φος, ο οποίος να διαφέρει από τον κόουτς Μπι μόνο στο εξής: να είναι πιο ευγενικός και λιγότερο δύστροπος. Ούτε καν με τα μπινελίκια, που είναι μια ανέξοδη μορφή εκτόνωσης, που διεγείρει το ποίμνιο και δίνει τροφή στα μεσαιωνικά πρωτοσέλιδα του Sportime, αλλά όχι και πραγματική διέξοδο.

Το ζήτημα δεν είναι αν μπορούσες να σταθείς στην Κόκκινη Πλατεία και να φωνάξεις δυνατά αν γαμιέται ο Μπρέζνιεφ, αλλά αν μπορείς να σταθείς στο κέντρο ενός γεμάτου ΣΕΦ και να πεις το ίδιο για το αφεντικό σου. Και δεν έχει τόση σημασία αν είναι εστέτ απόγονοι μιας θρυλικής δωσιλογικής οικογένειας ή γνήσιος εκπρόσωπος της λούμπεν αστικής τάξης, που έχει βαλθεί να δικαιώσει τις αναλύσεις της 17Ν. Την ιστορία της οποίας πρέπει κάποτε να διηγηθεί κάποιος από μια δική μας σκοπιά και να μην περιμένουμε να μάθουμε τι λέει ο Λευκός Οίκος από τον Παπαχελά, που δεν ξέρουν ποιον Αλέξη να επιλέξουν ως αγαπημένο τους.

Αλλά το κόβω εδώ, πριν μας οδηγήσουν σε άλλο γήπεδο-κείμενο οι συνειρμοί αλά Σκουντής (στο Βιγιαμπάχο ακόμα περιγράφουν -και ο Βιγιακάμπα ακόμα σουτάρει, δίπλα στον Κορνίλιους Τόμπσον που πήρε το τρίποντο). Χωρίς να επεκταθώ στον πράκτορα της 3ης Διεθνούς (που δεν είναι κίτρινη σαν τον αγαπημένο του Άρη) Σάσα Βεζένκοβ, που μοιάζει γίγας στους γίγαντες (ο Ντιμιτρόφ) αλλά με πήλινα πόδια. Και είναι ζήτημα αν κάθε πτώση του στο παρκέ είναι φλόπινγκ, κατάρρευση ή ανατροπή.

Και δε θα παρασυρθώ να απαντήσω στον Φουρνιέ πως η μπουγάτσα είναι προϊόν ΠΟΠ για τη ΛΔ του Βορρά, όπως και τα τρίγωνα, και τα καλύτερα τα εισπαράγει η «Εύα» στο Γαλάτσι, μαζί με καζάν ντιμπί. Και το μυστικό της τριγωνικής επίθεσης των Μπουλς του Φιλ Τζάκσον είναι «τρίγωνα-μπουγάτσα-πιτόγυρα», που εμείς τα λέμε σάντουιτς και οι άλλοι σουβλάκια. Κι αυτά είναι σοβαρά ταυτοτικά ζητήματα στην εποχή μας, γιατί τα πιτόγυρα δεν έχουν δυνατότητα αυτοπροσδιορισμού και χειραφέτησης από τη χαμουτζίδικη διάλεκτο. Εκτός από την ταξική πάλη υπάρχουν και τα πιτόγυρα.

Κι είναι τυχαίο, νομίζετε, πως οι δυο δικέφαλοι (ΑΕΚ και ΠΑΟΚ) έφεραν τους πρώτους ευρωπαϊκούς τίτλους το ’68 και το ’91, δηλαδή τις χρονιές της δικέφαλης διάσπασης του ΚΚΕ, με τα δυο κεφάλια (και δυο κεραμίδια στα δυο του τα φρύδια), όπου το ένα κοιτούσε στη σοβιετική Ανατολή (και την επανάσταση) και ας αλληθώριζε ενίοτε, ενώ το άλλο στον δυτικό μαρξισμό και την Ανανέωση, οπότε έπρεπε να κοπεί πριν φάμε το κεφάλι μας και γίνουμε κόμμα του κεφαλαίου.

Είναι τυχαίο ή μήπως διαλεκτική στιγμή του αναγκαίου ότι ο «Αυτοκράτορας» Άρης πήρε το τελευταίο πρωτάθλημα το ’91 και κατέρρευσε (δηλαδή ανατράπηκε εκ των έσω, τον τρύπησαν), σαν τη σοβιετική «αυτοκρατορία» του καλού; Και πιο εύκολα θα ξαναπάρει σάρκα και οστά η Σοβιετία, παρά θα δούμε τον «Αυτοκράτορα» να επιστρέφει με κινέζικα χαρακτηριστικά και τη σκέψη Σιάο Τσε Τουνγκ.

Τυχαία μήπως και η επικράτηση της Αλέκας με το μπασκετικό 57-53 επί του Δραγασάκη, που θύμιζε σκορ Λιμόζ; (Κι αν έβγαιναν ισοπαλία, τι γινόταν; 5μηνη παράταση;). Και πως όταν πήρε η Λιμόζ, το ’93, το ευρωπαϊκό μες στο ΣΕΦ με το μπρεζνιεφικό όνομα, στήνοντας αμυντικά τείχη από πορσελάνη γύρω από την μπασκέτα της, ο Φουκουγιάμα έγραψε για το τέλος του μπάσκετ και της Ιστορίας;

Αλλά όλα αυτά είναι πλέον ιστορία, που δεν τελειώνει ποτέ και θα αρχίσει να γράφεται όταν τελειώσουμε με την προϊστορία του είδους μας και τις ταξικές κοινωνίες. Κι αν η μέχρι τώρα ανθρώπινη ιστορία είναι η ιστορία της ταξικής πάλης, πολλοί παίκτες που έγραψαν ιστορία στα γήπεδα, κόβονται ως μετεξεταστέοι. 

Ο Μέσι πχ θα είναι πάντα αυτός που χειροκροτούσε τον Τραμπ, ενώ μιλούσε για τον βομβαρδισμό του Ιράν. Ο GOAT Τζόρνταν θα είναι αυτός που φοβήθηκε να πάρει δημόσια θέση, γιατί και οι Ρεπουμπλικάνοι αγοράζουν παπούτσια ΝΙΚΕ. (Ή αλλιώς και οι Ντέμοκρατς είναι ρατσιστές, και λίγοι θυμούνται πως ο Λίνκολν ήταν Ρεπουμπλικάνος, ενώ πολλοί από τους συγγραφείς της Διακήρυξης της Ανεξαρτησίας ήταν... φιλελεύθεροι δουλοκτήτες! Και ο Μάτζικ ήταν ο καλοσιδερωμένος χαμογελαστός πρώην σκλάβος (ούτε καν αυλικός, όπως στο βίντεo-κλιπ του Remember the Time, με τον Φαραώ Έντι Μέρφι), που κάθε λευκός θα ήθελε για γείτονα ή γαμπρό του, μέχρι που βρέθηκε θετικός στο AIDS και θυμήθηκε τι πάει να πει ρατσισμός.

Το φαινομενικά παράδοξο είναι πως όλοι αυτοί κουβαλάν μια ιδιαίτερη ιστορία και έγραψαν τη δική τους στα παρκέ, σε ένα πρωτάθλημα που μοιάζει κάποιες στιγμές να μην έχει ιστορικό φορτίο, μεγάλες αντιπαλότητες, καυτές έδρες, ακόμα και βαριές φανέλες, γιατί το εμπόριο τα έχει κάνει όλα ίσωμα, ακόμα και το στοιχειωμένο (από φαντάσματα που πλανώνται) για κάθε αντίπαλο Μπόστον Γκάρντεν.

Την ίδια ψευδαίσθηση έλλειψης ιστορικού βάθους μπορεί να σου δώσουν και οι ΗΠΑ -όπου κάποιες οδοί αντί για ονόματα έχουν απλώς μια πρακτική τακτική αρίθμηση- ως κράτος. Το οποίο χτίστηκε σε έναν «Νέο Κόσμο», χωρίς φεουδαρχικά βαρίδια και άλλα κατάλοιπα του παρελθόντος, χωρίς να χρειάζεται καν να περάσει Διαφωτισμό και ταξικές επαναστάσεις, για να μοιράσει τελικά απλόχερα το σκοτάδι του σε όλες τις ηπείρους της Γης.

Το κράτος των ΗΠΑ ενέγραψε εξ αρχής στην ταυτότητά του (που δεν είναι βιολογικά, αλλά ιστορικά, κοινωνικά προσδιορισμένη) τη βαρβαρότητα, την άγρια επιβολή, τους διωγμούς των... Ινδιάνων, κάθε μορφής βαρβαρότητα και όλα τα χαρακτηριστικά της «καπιταλιστικής προόδου», που γιγαντώνονταν μαζί του, καθώς αυτό επέκτεινε την κυριαρχία του στον πλανήτη.

Μπορεί να το διαπιστώσει κανείς διαβάζοντας πχ τις «Ηνωμένες Πολιτείες του Πολέμου», του Ντέιβιντ Βάιν, που έχει μια σειρά μειονεκτήματα (από την επιμέλεια και το Επίμετρο, μέχρι την επιεικώς θολή αντίληψη του συγγραφέα για έννοιες όπως ο ιμπεριαλισμός, ο υπερ-ιμπεριαλισμός κτλ), αλλά και ένα σαφές πλεονέκτημα: ότι γράφεται από έναν Αμερικανό καθηγητή, που έχει κάνει πολυετή έρευνα στο θέμα των Βάσεων -χαρακτηρίζοντας μάλιστα τις ΗΠΑ ως «Έθνος Βάσεων».
Και ο οποίος δείχνει πολύ γλαφυρά στο βιβλίο του ότι ο πόλεμος δε συνδέεται απλώς με τις μπίζνες των καπιταλιστών και την κατάκτηση νέων αγορών-σφαιρών επιρροής, αλλά είναι από μόνος του μια τεράστια μπίζνα: με εκαντοντάδες βάσεις (γνωστές και μυστικές σε όλον τον πλανήτη), εργολάβους, ιδιωτικά συμφέροντα, ακόμα και ιδιωτικούς στρατούς και γενικώς μια αγαστή σύμπραξη κράτους και ιδιωτών και σε αυτόν τον τομέα. Και προπαντός με μια τεράστια δυναμική, που επιβάλλει σε απόλυτο βαθμό πολιτικές και κυβερνήσεις.

Υπ’ όψιν, ο περίφημος όρος «στρατιωτικο-βιομηχανικό μπλοκ» (που περιέγραφε αυτή τη διαδικασία σε ένα αρκετά πρώιμο στάδιό της, σε σχέση με τη σημερινή συγκυρία) δεν ήταν επινόηση των Σοβιετικών, αλλά του Άικ. Μια προειδοποίηση -στα όρια της αγωνιώδους έκκλησης, σε κάποια σημεία- του Αϊζενχάουερ, που ασφαλώς δεν ήταν κομμουνιστής, αλλά πρόεδρος των ΗΠΑ στα χρόνια του Μακαρθισμού, στρατηγός και Ρεπουμπλικάνος.
Χρήσιμο και ενδιαφέρον ανάγνωσμα, σε κάθε περίπτωση.

Κλείνουμε επιστρέφοντας διαλεκτικά στο σημείο από το οποίο ξεκινήσαμε. Τα μυστικά του βάλτου ή μάλλον της λίμνης. Και είχε δίκιο ο Βλαδίμηρος για τους παλιούς σφους, πως έχουν κάθε δικαίωμα να τραβήξουν για τον βάλτο (ή τη λίμνη), όχι όμως να παρασύρουν το κόμμα μαζί τους. Ενώ ο Ντέμης -τον καιρό που ήταν μαρξιστής- έλεγε πως δε μας νοιάζουν οι εφήμερες χαρές σαν το πρωτάθλημα, αλλά να μεγαλώσουμε τη λίμνη. Μα από τη Βανδήέα ξεκινούν οι ορδές των αστών και επηρεάζουν το κίνημα που μετά πήγε και έπεσε στη λίμνη, καλός άνθρωπος μπορεί να ήταν, δεν παίρνω όρκο.

Αλλά η συνέχεια για τον Μάτζικ σε επόμενο κείμενο-κονσερβοκούτι.

Πέμπτη 5 Μαρτίου 2026

Όσα ξέρουν οι κομμουνιστές

Μια εικόνα χίλιες λέξεις.

Πηγή: Α.Ο. (aka σωσίας Φιντέλ στην Ελλάδα)

Ακολουθούν χίλιες πεντακόσιες τουλάχιστον, σε γραπτή μορφή.

Πρόλογος-εισαγωγή

Η επικαιρότητα τρέχει χωρίς να κοιτά τη δική σου μελαγχολία. Τους ρυθμούς σου, την ανάγκη να επεξεργαστείς τα γεγονότα για να τα χωνέψεις. Να τα δεις σε βάθος, να αποκτήσεις πολιτική άποψη, να βγάλεις συμπεράσματα που δεν είναι έτοιμα από πριν. Να αφήσεις σκέψεις στο χαρτί, σαν χρονογράφημα, αντί για μερικά τουί σε μια οθόνη, που πρέπει διαρκώς να ανανεώνει το περιεχόμενό της, για να δείχνει πως έχει τάχα περιεχόμενο.

Ας δούμε, ασθμαίνοντας πίσω τους, μερικά γεγονότα -και πώς μπορεί να προσαρμοστεί η κε του μπλοκ στη μικρή φόρμα.

Κυρίως θέμα

Ο θυμόσοφος ΓΓ είπε στον Κοτρώτσο πως η κυβέρνηση Μητσοτάκη και η ευρωατλαντική συμμορία είναι κώλος και βρακί με θεοκρατικά καθεστώτα στη Μέση Ανατολή (συνεργάζονται οικονομικά και πολιτικά), χωρίς να διευκρινίζει ωστόσο την ακριβή κατανομή ρόλων (ποιος είναι κώλος και ποιος βρακί), δείχνοντας πως είναι νύχι-κρέας με τη γλώσσα του λαού -για να μην πούμε κώλος-βρακί με τους αγώνες των σύγχρονων «αβράκωτων».

***

Στο ΕΚΑ αναδείχτηκε νέα διοίκηση, με πρόεδρο τον Στεφανάκη -ο πάγος έσπασε κτλ. Κάτι που δεν αρκεί (ούτε λίγο) για να ροδίσει το μέλλον μας, όπως δείχνουν τα πράγματα στην ΑΔΕΔΥ, όπου η πρόταση για απεργία δεν πέρασε γιατί οι δυνάμεις της ΑΝΤΑΡΣΥΑ επέμειναν στη δική τους πρόταση-σχεδιασμό για 48ωρη. Και αυτό μπορεί να προστεθεί στο πάνθεο με τους αστικούς μύθους -πχ ότι για μια ψήφο δεν έγιναν τα ελληνικά η επίσημη γλώσσα των ΗΠΑ. Μόνο που εδώ δεν είναι μύθος και είναι μάλλον μικροαστικός, στη λογική «48ωρη ή τίποτα».

Το βασικό βέβαια είναι πως τα Νατοϊκά παραμένουν η επίσημη γλώσσα της ελληνικής κυβέρνησης και αυτό δεν πρόκειται να αλλάξει με μια ψήφο, ούτε με μια αλλαγή κυβέρνησης.

Τι επικαλείται ο Μητσοτάκης για να στείλει φρεγάτες κτλ στην Κύπρο; Το άρθρο 5 του ΝΑΤΟ που μιλά για βοήθεια μεταξύ χωρών-μελών του Οργανισμού. Η Κυπριακή Δημοκρατία δεν είναι τέτοιο, είναι όμως η Βρετανία, που έχει στρατιωτικές βάσεις στο νησί, οι οποίες θεωρούνται και τυπικά βρετανικό έδαφος. Και δύσκολα μπορούν να θεωρηθούν «κομμάτι του ελληνισμού», όπως είπε ο Μητσοτάκης στη Βουλή, ψάχνοντας πρόσχημα για την εμπλοκή στον πόλεμο.

***

Ο ΓΓ αποκάλυψε σε δημοσιογραφικό πηγαδάκι πως δύο από τα τέσσερα ιρανικά (;) drone που αναχαιτίστηκαν στην Κύπρο προορίζονταν για τη βάση της Σούδας. -Έχετε πληροφορίες; τον ρώτησαν. Το ξέρουμε! απάντησε. Και ούτε μία λαλίστατη κυβερνητική πηγή δε βγήκε να τον διαψεύσει, ενώ ο Δένδιας είπε σε τηλεοπτική συνέντευξη πως δεν έχει τέτοια πληροφορία -χωρίς να την διαψεύσει ούτε αυτός.

Όσα ξέρουν οι κομμουνιστές, δεν τα ξέρει ο κόσμος όλος -και ούτε πρέπει να τα μάθει, με «περιττές» συζητήσεις στη Βουλή. Και πού τα μαθαίνουν όλα πια αυτοί οι κομμουνιστές; Έχουν τις πηγές τους, ακόμα και στο βαθύ κράτος, όπως έδειξε τις προάλλες και η συγκλονιστική μαρτυρία ενός πρώην λιμενικού για το προσφυγικό και τις επαναπροωθήσεις.

Εκτός από τους νατόγκαβλους απόστρατους καραβανάδες που παρελαύνουν αυτές τις μέρες στα κανάλια για να μας πουν υπεύθυνα πως δεν κινδυνεύουμε -και άντε να πουν το αντίθετο και να τρέχουν για την εκκένωση της Σούδας, των Χανίων και της μισής Κρήτης-, υπάρχει και ένας άλλος κόσμος στις Ένοπλες Δυνάμεις -ακόμα και στα Σώματα Ασφαλείας. Ο οποίος δεν εκδηλώνεται, για ευνόητους λόγους, ή δε βρίσκει θέση στα κανάλια, για ακόμα πιο ευνόητους λόγους.
Μπορεί όμως να τον δει κανείς στις σελίδες του Ρίζου, με το ρεπορτάζ από την εκδήλωση στο ΣΕΦ και την απόδοση τιμής σε παλιούς αγωνιστές -με τους απογόνους τους να παραλαμβάνουν τιμητικά διπλώματα, εκτός από μια περίπτωση, όπου δε βρέθηκαν γνωστοί συγγενείς και το δίπλωμα θα φυλαχτεί στην έδρα της Κετουκε.

***

Το Τουντέχ δεν είναι απαραίτητα κομμουνιστικό κόμμα (χωρίς το απαραίτητα). Αυτοί που ξεχνάν τις σφαγές και τις διώξεις των κομμουνιστών στο Ιράν είναι σίγουρα κομμουνιστές;
Ίσως όσο και αυτοί που ανασύρουν τη συζήτηση περί Αγιατολάχ και θεοκρατίας στη σημερινή συγκυρία. Αλλά δεν τους περισσεύουν λόγια κριτικής για τις δυτικές θεοκρατίες, που έχουν για θεό τους το χρήμα, τις βόμβες, την εξουσία και προώθησαν-επέβαλαν αυτές τις αξίες σε όλον τον πλανήτη. 

Τι μπορεί να είναι κάτω και από τους gusanos στη Φλόριντα, στα κατώτερα κλιμάκια-καζάνια της επίγειας κόλασης; Ίσως οι Ιρανοί που πανηγυρίζουν μπροστά στις κάμερες, όχι το τέλος μιας θεοκρατίας, αλλά τα ιμπεριαλιστικά εγκλήματα, χορεύοντας στον ρυθμό στο ταψί του Τραμπ, με τη γλοιώδη χάρη ενός Χλαπάτσα. Πώς να λένε άραγε στα φαρσί το «θα σας δείξω εγώ, θα δείτε τι θα πάθετε»;
Dance me to the end of world...

***

Η Μάγδα αφιέρωσε τη νίκη του Παύλου και του αντιφασιστικού κινήματος σε όλα τα θύματα του ναζισμού και προπαντός στους 200 της Καισαριανής, σκορπώντας ρίγη συγκίνησης σε όσους την άκουγαν.
Ο φασισμός δεν πρόκειται να πεθάνει μόνος του, ούτε βέβαια θα του κάνει ευθανασία μια δικαστική απόφαση. Θα τον τσακίσουν, όμως, όσοι έχουν το ψυχικό σθένος της Μάγδας, το αλύγιστο φρόνημά της και τη συνείδηση να συνδέσουν τη δική τους υπόθεση με έναν συλλογικό αγώνα, το μεγάλο, το ωραίο, το συγκλονιστικό.

Μία μέρα αργότερα, ο κόσμος ανατριχιάζει και πάλι με τα νέα ντοκουμέντα που έρχονται στη δημοσιότητα. 


Αυτή η φωτογραφία από τη στιγμή της εκτέλεσης. Αυτές οι υψωμένες γροθιές, που περιφρονούν τον θάνατο και τον φασισμό. Αυτός ο τόπος, αυτό το κόμμα, αυτά τα δέντρα που δε βολεύονται με λιγότερο ουρανό και ετοιμάζουν την έφοδό τους. Αυτό το τραγούδι των Κοινών Θνητών, που υμνεί τους Κοινούς Αθάνατους 200 και βγήκε την ίδια μέρα!

Εντάξει, ήρωες, καθαρά βλέμματα, σφιγμένες γροθιές. Έρπη όμως έβγαλε κανείς τους ή δεν υπέφεραν τόσο;

Μιας και δεν είμεθα ιστότοπος-site-, ελπίζω να μη θεωρηθεί εμπορική διαφήμιση. Είναι πάντως μια καλή ευκαιρία να πάρετε (όσοι ενδιαφέρεστε) τις επόμενες μέρες, σε καλή τιμή από τον Γκούτεμπεργκ, το «Πούτζι», μια μυθιστορηματική βιογραφία ενός καλλιεργημένου μεν ανθρωπάκου δε (όπως ήταν το παρανόμι του), που «υπέκυψε» στην πολιτική γοητεία των Ναζί και τα έσπασε μαζί τους για λάθος λόγους, χωρίς τη θέλησή του και χωρίς να αποκηρύξει ποτέ τις ιδέες του ή τον θαυμασμό του για τον Φύρερ.
Δε χρειάζονται μεγαλοστομίες του τύπου «απαραίτητο ανάγνωσμα» κτλ, είναι όμως χρήσιμο και επίκαιρο, με λογοτεχνική γραφή και πολιτικό άλλοθι, σαν αυτά που αρέσουν στην κε του μπλοκ -και ενδεχομένως στους αναγνώστες της.

***

Ξεφυλλίζεις με κλικ το όργανο, πέφτεις πάνω στο όνομά του, ζουμάρεις αμέσως στην είδηση από τη χώρα των Κιμ.
Ειδικότερα, ο Κιμ Γιονγκ Ουν ισχυρίστηκε ότι «ένας πύραυλος είναι αρκετός για να σβήσει» το Ισραήλ, τονίζοντας τις δυνατότητες του πυρηνικού και βαλλιστικού οπλοστασίου της Βόρειας Κορέας.

Από μικρό (κράτος) και από «τρελό» μαθαίνεις την αλήθεια, λες μέσα σου και συνεχίζεις την ανάγνωση.

Με την αναφορά «ένας πύραυλος είναι αρκετός για να σβήσει» το Ισραήλ, ο Κιμ χρησιμοποιεί την ίδια ακραία ρητορική που είχε στις προηγούμενες αντιπαραθέσεις του με τη «Δύση».
Εντάξει τώρα, πετάει. Δυο απλωτές με τα χέρια κάνει και ξαναπέφτει.

***

Πόσο συχνά ακούς τη φράση «είναι ζήτημα ζωής και θανάτου»; Και πόσες φορές πλησιάζει την κυριολεξία, όπως για τους απεργούς ναυτεργάτες που απαιτούν την ασφαλή επιστροφή των συναδέλφων τους από την εμπόλεμη ζώνη; Ένας από τους πιο σημαντικούς απεργιακούς αγώνες (που πέρασε στα ψιλά των εφοπλιστικών ΜΜΕ), για να νικήσει η τάξη μας και η ζωή. Αυτή που δεν έχουμε πια στη Δραπετσώνα με τα καζάνια του θανάτου.


Έχουμε και λέμε.

Ο Μελισσανίδης μολύνει τη θάλασσα και την ατμόσφαιρα με τα καζάνια του θανάτου. Η ΕφΣυν είναι μαχητική, αποκαλυπτική εφημερίδα. Οπότε θα έχει αύριο πρωτοσέλιδο θέμα τη ροή των λαδιών στην Oil One.
Όχι...

Ο Μελισσανίδης κάνει χρυσές μπίζνες με τον πόλεμο. Η ΕφΣυν στηρίζει τον Αλέξη και δεν έχει χώρο για φωνές που του ασκούν κριτική. Ο Τσίπρας θα πάρει πρωτοβουλίες για να σταματήσει τον πόλεμο και την εμπλοκή της χώρας.
Ούτε...

Το βαθύ Τουίτερ αποθέωνε τον σοσιαλιστή Πέδρο Σάντσεθ, που ύψωσε ανάστημα. 11 χρόνια πριν αποθέωνε την ελπίδα που έρχεται. Έβαλε όμως μυαλό από την κωλοτούμπα της «Πρώτης Φοράς Αριστερά» και δεν την ξαναπατά τώρα.
Χμμ...

Ο Σάντσεθ φωτογραφιζόταν δίπλα στον Ζελένσκι με φόντο την Γκερνίκα -μαρτυρικό τόπο για τα θύματα των Ναζί. Ο Αλέξης πόζαρε δίπλα στον σατανικά καλό Τραμπ, για την ειρήνη και τη δημοκρατία. Η ελπίδα είναι ένα πιάτο που τρώγεται ξαναζεσταμένο.
Βφκστφτ...

Πάντα έρχεται μια μικρή λεπτομέρεια, πχ τα γεγονότα, να σου χαλάσει μια ωραία λογική ακολουθία. Μία τελευταία προσπάθεια.

Ο Σάντσεθ έβαλε βέτο για τις Νατοϊκές βάσεις (που φεύγουν, που μένουν) επί ισπανικού εδάφους. Η Ισπανία έστειλε φρεγάτα στην Κύπρο και βλέπει θετικά τις επιχειρήσεις σε ένα ευρωπαϊκό πλαίσιο. Ο Ανδρέας καμαρώνει από ψηλά την Πασοκιά (ι ελ σοθιαλίσμο) αλά ισπανικά και θυμάται το αγαπημένο του ισπανικό μόριο «θα», που έλεγε και ο Χάρρυ Κλυνν στο Nάτην, Φάτην.
Κάτι κάναμε τελικά.

***

Το άλλο το έμαθες;
Εντάξει, πρέπει να κλείσουμε, ας μείνουμε στα σημαντικά.
Πλάκωσαν οι αναρχικοί τους Αρασίτες στη Σαλούγκα.
Αυτό απαιτεί ένα άλλο κείμενο, ας κρατήσουμε τα ήσσονος σημασίας εδώ.

Επίλογος

Αυτό είναι μια ιδέα που μπορεί μελλοντικά να την αναπτύξω σε ξεχωριστό κείμενο, μπορεί να μπει και εδώ όμως ως ένα ερώτημα στους εαυτούς μας: αν και ποιον ενδιαφέρει η πολιτική σήμερα -και αν-με ποιον τρόπο ενδιαφέρει και εμάς τους ίδιους. Τι είναι πολιτική, πόσοι γοητεύονται από την τέχνη της, πόσοι σφοι έχουν πολιτική σκέψη και δράση. Πόσο μας αφορά μια μίζερη πολιτική επικαιρότητα, καταιγιστική και κουραστική, φιλτραρισμένη από διάφορους μηχανισμούς και τρολ της δεκάρας. Γιατί να ενδιαφέρει τον λαό ένα πεδίο στο οποίο δεν έχει ουσιαστική συμμετοχή, καθορίζει μεν τη ζωή του, αλλά δεν μπορεί να το καθορίσει αυτός, στο δοσμένο πλαίσιο.

Σε κάθε περίπτωση, ο πόλεμος τον αφορά άμεσα -ακόμα και όσους δεν το καταλαβαίνουν ή όσους σκέφτονται μόνο ένα πιθανό πλήγμα στον τουρισμό και την τσέπη τους ή την τιμή της βενζίνης. Μια κυβέρνηση που αρνείται να φέρει το θέμα προς συζήτηση στη Βουλή είναι δεδομένα μέρος του προβλήματος και οργανωτής της μαζικής αδιαφορίας προς την πολιτική. Και αυτό ίσως είναι ό,τι χρειάζεται να ξέρει κανείς, για να καταλάβει τις προθέσεις της γύρω από την επιστολική ψήφο και τη συμμετοχή του «κυρίαρχου λαού» στα πολιτικά δρώμενα.

***

Τις επόμενες ημέρες η κε του μπλοκ θα αδυνατεί αντικειμενικά να (παρ)ακολουθεί τις εξελίξεις της επικαιρότητας με κείμενα. Μπορεί να ανέβει κάποιο κονσέρβα -καλώς εχόντων των πραγμάτων. Ελπίζω να μην είναι εντελώς ανεπίκαιρο και βασικά να μην ξεσπάσει στο ενδιάμεσο ο Γ’ Παγκόσμιος.

Κλείνουμε όπως ξεκινήσαμε, με αυθόρμητα μηνύματα στους τοίχους, για τη Ρόζα, τον Σήφη και τις επετείους της ημέρας -5 Μαρτίου.

Τετάρτη 4 Μαρτίου 2026

Ή μήπως είμαστε γεροί κομμουνιστάδες;

Άνοιξε αυτό το κουτί... είπε η Πανδώρα στη μικρή Παρασκευούλα, για την οποία υπάρχουν τόσοι αστικοί μύθοι που είναι πλέον βέβαιο πως δε θα μάθουμε ποτέ την αλήθεια. Εκτός αν διαβάζουμε Ριζοσπάστη. Κάτι που ισχύει και για το διοπτροφόρο κορίτσι που, ενήλικας πια, δεν έχει λόγο να πείθεται από φαιδρές πολιτικές ή από φιγούρες - παραμυθάδες, που της λένε, στη γραμμή του ΣΙ (Τζιπίνγκ) και του ΤΙΝΑ, πως σήμερα στην ΕΕ ζούμε εμείς καλά και αυτοί καλύτερα και νανουρίζουν το πόπολο για να μην ξυπνήσει.

Κι αν πιστεύει κάποιον από την οικογένεια Σοφιανού, αυτός είναι μόνο ο Νίκος -από το Πολίτ Μπιρό- που πρέπει να είχε γκριζάρει από τότε που ήταν στην ηλικία της Παρασκευούλας, με τα ζόρια της ανασυγκρότησης της ΚΝΕ και τα απόνερα της «Ανασυγκρότησης» του Σημαδεμένου Γκόρμπι. Αλλά δεν περίμενε να ασπρίσουν τελείως τα μαλλιά του για να δει μια άσπρη μέρα και μπήκε στην ΚΝΕ για να αλλάξει τον κόσμο, με συγκάτοικο τον (υ)περαστικό Βουρνούκιο, που μπορεί να σου κάνει το άσπρο-μαύρο -αρκεί να πιάνει τα ποντίκια που πήδηξαν από το καράβι το ’91, νομίζοντας πως βουλιάζει και κρίνοντας εξ ιδίων τα ναυάγια της ταξικής πάλης.

Αλλά εμείς δεν είμαστε προσωποκεντρικό κόμμα, με έρωτα για δημοφιλία και αξιώματα, οπότε δεν έχει σημασία η κατανομή των χρεώσεων, ποιος θα είναι στη Βουλή, ποιος θα πιάνει ποντίκια ή πουλιά στον αέρα, ποιος θα κάνει τον Ρούχλα στα ντραμς, τον Φιόγκο, και ποιος θα καθαρίζει σκάλες στον Περισσό, δίπλα στην Αλέκα.


Λέγαμε λοιπόν, Παρασκευούλα, πως πρέπει να διαβάζεις τον Ρίζο. Όπου χτες μπορούσες να δεις καυτό ρεπορτάζ για τα μικρά παιδιά που ξεναγούνταν στο Σκοπευτήριο, έπαιρναν τα χωνιά του ΕΑΜ και φώναζαν «σας μιλάει η ΕΠΟΝ», ανασκαφές και πρόβες του μέλλοντός μας. Το Σάββατο κυκλοφορεί με την Πολιτική Απόφαση του Συνεδρίου που έχει πάντα ενδιαφέρον. Αλλά το πιο ζουμερό φύλλο ήταν το ΣΚ που μας πέρασε, από το οποίο η κε του μπλοκ σταχυολογεί μερικά ενδιαφέροντα άρθα και σημεία.

Φα δίεση ο Φιόγκος

Πρώτη στάση, οι «Επαναπροσδιορισμοί» από τον Γ. Μαργαρίτη, για τους 200, την Κατοχή, τον «αγαπημένο του» Μενέλαο Χαραλαμπίδη (που προωθεί με ζήλο και σοσιαλδημοκρατικές πλάτες -ΑΣΚΙ, Χάρης Δούκας- τη δημιουργία -επιτέλους!- ενός Μουσείου Εθνικής Αντίστασης) και τους Έλληνες που εισέβαλαν στη χώρα μας...

Αν δεν είσαι πολύ μυημένος, μπορεί να υποδεχτείς θετικά ή με ενθουσιασμό όσα λέει-γράφει ο Χαραλαμπίδης, που έχτισε αρχικά ένα καλό όνομα με τους ιστορικούς περιπάτους που διοργανώνει κατά καιρούς στο κέντρο της Αθήνας και είδε τη φήμη του να απογειώνεται με τη μελέτη του για τους «Δωσίλογους», που έχει σταθερά μια θέση στη λίστα με τα ευπώλητα βιβλία -ειδικά στη θεματική κατηγορία του- και έγινε «viral» σε ΜΚΔ, ακόμα και μεταξύ συντρόφων -αν και πάντα υπάρχει το ζήτημα πόσοι ποζάρουν με ένα βιβλίο, χωρίς να το διαβάζουν ή να κατανοούν το περιεχόμενο.

Ακόμα κι αν περνιέσαι για σχετικά μυημένος -στα προάστια της Ιερουσαλήμ, προς την πλευρά της Δυτικής Όχθης-, όπως η κε του μπλοκ πχ, μπορεί να βρεις αν μη τι άλλο ενδιαφέροντα τον όρο «ελληνική κατοχή», με την έννοια πως διαχωρίζεται από τα εθνικά αφηγήματα του συρμού για το έθνος μας που υποδουλώθηκε και αντιστάθηκε σύσσωμο και ενιαία, τονίζοντας τη διαφορά ανάμεσα στο έθνος των εκμεταλλευτών και το έθνος των καταπιεσμένων και ότι οποιαδήποτε κατοχή χρειάζεται πρόθυμους ντόπιους συνεργάτες για να στερεωθεί. Αλλά ένα επιχείρημα με ταξικό πρόσχημα, λέει ο Μάργκαρετ, δεν υπηρετεί πάντα σκοπούς από την ταξική πλευρά της ιστορίας.

Εν προκειμένω η κριτική-πολεμική του στον Χαραλαμπίδη δε γίνεται γιατί... «μπλέκεται στα δικά του χωράφια», της δεκαετίας του ’40 -όπως ίσως θα υπέθετε κάποιος ανυποψίαστος. Αφορά ένα επικίνδυνο αφήγημα που επιχειρεί να βγάλει λάδι τη Ναζιστική Γερμανία για τις κτηνωδίες της Κατοχής, φορτώνοντας την ευθύνη σε κατώτερους αξιωματούχους ή τους ντόπιους συνεργάτες τους. Και έχει μια σειρά πολιτικές προεκτάσεις, από τις πολεμικές αποζημιώσεις -που δε χρειάζεται να καταβληθούν για τέτοια λάθη... «τρίτων»-, μέχρι και την πιθανή -αν όχι επικείμενη- αναψηλάφηση της δίκης της Νυρεμβέργης. και πάντα, σε τελική ανάλυση, τον Πόλεμο της Μνήμης και την οργανωμένη επιχείρηση ξεπλύματος των Ναζί, που έχουν βγει από τον τάφο τους και διεκδικούν την ιδεολογική ηγεμονία σε έναν κόσμο που σαπίζει. Κάτι ανάλογο προωθεί άλλωστε, με λιγότερο εκλεπτυσμένο τρόπο, και ο Χανδρινός, που θα μας απασχολήσει στην επόμενη ενότητα (του Ρούχλα).

Όσο για τη δημιουργία ενός κρατικού Μουσείου Εθνικής Αντίστασης (επιτέλους!), που αγνοεί σκόπιμα την ύπαρξη άλλων (στην Καισαριανή, το Περιστέρι, την Ηλιούπολη) ή το πρόσημο της πολιτικής διαχείρισής του από το κράτος (που δεν έχει συμπεριλάβει ούτε λέξη για την Αντίσταση στο μνημείο του Άγνωστου Στρατιώτη ή στο Μνημείο Πεσόντων στο ΓΕΕΘΑ), δε θέλει πολλή φαντασία (στην εξουσία) για να μαντέψει κανείς τι μηνύματα (συμψηφισμών και συμφιλίωσης) θα περνάει. Λίγο ΕΑΜ, λίγο ΠΕΑΝ, λίγο ΕΔΕΣ, λίγο Χίτες -λέει ο Μαργαρίτης-, λίγο κρασί, λίγο θάλασσα και όλα μαζί στο μίξερ, προσθέτουμε εμείς, οι λύκοι αγκαλιά με τα σκυλιά. 

Ή μήπως είμαστε...; 

Και ο Ρούχλας είναι Λα 


Δεύτερος σταθμός μας στον Ρίζο ο Κώστας Σκολαρίκος, υπεύθυνος του Τμήματος Ιστορίας της Κετουκε, με διπλή παρουσία σε αυτό το φύλλο. 

Ξεκινάμε με την απάντηση σε μια αθλιότητα. Μπορεί οι ασυναρτησίες του ΙΧ, σε ρόλο Ρούχλα, να μην αντέχουν σε ιδιαίτερη κριτική και να απαιτεί πολλαπλάσια έκταση η αναίρεσή τους -όπως κάθε ακροδεξιά μουσμουλιά, παρόλα αυτά ο Σκολαρίκος κάνει μερικές χρήσιμες υπενθυμίσεις -πχ ότι ο ΕΔΕΣ δεν είχε απλώς ασυλία στην Κατοχή, για να απομονωθεί το ΚΚΕ, αλλά στελέχωσε τα Τάγματα Ασφαλείας, (δείχνοντας πόσο λεπτή ήταν η γραμμή που χωρίζει κάποιους «Αντιστασιακούς» από τον δωσιλογισμό, που αντιστεκόταν με συνέπεια στο ΕΑΜ) ή ότι το ΚΚΕ δεν είναι απλώς μια παλιά ιστορία γεμάτη ουτοπία και συναίσθημα.
Και βασικά μας δίνει μερικές ενδιαφέρουσες -σχεδόν ψυχαγωγικές- πληροφορίες για τη μελέτη του ΙΧ για την ΟΠΛΑ -που ομολογώ πως αγνοούσα, όσο μυημένος και αν νόμιζα πως είμαι. Ότι δηλαδή δεν υπάρχει επαρκές αρχειακό υλικό για την ΟΠΛΑ, λόγω της συνωμοτικής φύσης της οργάνωσης -για την οποία δεν είναι γνωστή καν η ημερομηνία ίδρυσής της- και όχι επειδή το ΚΚΕ κρατάει κλειστά-κρυφά τα αρχεία του. Και μολονότι αυτό επισημάνθηκε στον Χανδρινό, αυτός πίστευε ότι είχε βρει έναν πιασάρικο τίτλο και θέμα, για να προχωρήσει το βιβλίο του, που τελικά δε συνεισέφερε πολλά στην ιστορική έρευνα και μόνο ένα μικρό μέρος του αφορούσε όντως την ΟΠΛΑ.

Προς επίρρωση των παραπάνω, να προσθέσω την έλλειψη σχετικών μαρτυριών από τα επιζήσαντα μέλη της οργάνωσης, όχι επειδή δε βρέθηκε κάποιος ιστορικός ή δημοσιογράφος να τις καταγράψει, αλλά επειδή αρνούνταν επίμονα οι ίδιοι να μιλήσουν για τη δράση τους, ακόμα και σε συντρόφους. Μια στάση που συμπυκνώνεται αρκετά καλά σε μια διάσημη φράση από το Fight Club: First rule of OPLA is: You do not talk about OPLA! Second rule of OPLA is: You do not talk about OPLA. Κοκ... 

Ο Σεβαστιανός διηγείται στη γραμμή του Σι

Το άλλο άρθρο του Σκολαρίκου είναι για τη 2η Ολομέλεια, που άνοιξε τον δρόμο για την ένοπλη πάλη και τη δημιουργία του ΔΣΕ, έναν χρόνο ακριβώς μετά τη Συμφωνία της Βάρκιζας, για να περνάει και σημειολογικά το μήνυμα. Με το άρθρο αυτό εγκαινιάστηκε στον Ρίζο μια θεματική ενότητα (με άρθρα, ντοκουμέντα κτλ) για τα 80χρονα του ΔΣΕ, που σε θυμικό - συμβολικό επίπεδο μπορεί να κορυφωθεί με μια λιτή εκδήλωση στο Λιτόχωρο, στα τέλη του μήνα. Και σε πιο ουσιαστικό επίπεδο να καταλήξει σε άλλον έναν τόμο (συλλογικό ή μονογραφία) για τον ΔΣΕ και να γίνει σημείο αναφοράς, χωρίς τα μειονεκτήματα που μπορεί να είχε η έκδοση για την «Τρίχρονη Εποποιία του ΔΣΕ», με τη σφραγίδα του ΓΠ.

Εν συντομία το άρθρο -και η Κετουκε- εκτιμά πως τις αρχές του ’46 είχαν διαφανεί τα αδιέξοδα της «δημοκρατικής λύσης» δια της ομαλότητας, ενώ δεν είχε ανατραπεί ο συσχετισμός δύναμης υπέρ του ΕΑΜ, σε μια σειρά επίπεδα (πχ ΓΣΕΕ με την πρωτιά του ΕΡΓΑΣ). Διαπιστώνει συνεπώς ότι υπήρχα ευνοϊκές συνθήκες αλλά και διαμορφωμένο επιτελικό σχέδιο -όπως αναφέρει η σχετική έκθεση του Κικίτσα- για να επιλεχθεί ο δρόμος μιας ένοπλης γενικής εξέγερσης. Το ΚΚΕ στράφηκε όμως σε άλλους δρόμους, υπό το βάρος της αποθαρρυντικής στάσης των Σοβιετικών, που είχαν τη γνώμη πως το ΚΚΕ έπρεπε να πάρει μέρος στις εκλογές και μετά... «βλέποντας και κάνοντας». Το Κόμμα δεν ακολούθησε τυφλά τη συμβουλή, προσπάθησε να ισορροπήσει σε ένα ναρκοπέδιο από αντιθέσεις και αντικρουόμενες γραμμές, αντιμετώπισε δυσκολίες και είχε αντιφάσεις. Κι αν εμείς τώρα, με την ασφάλεια της χρονικής απόστασης, ασκούμε κριτική, δεν είναι γιατί αγνοούμε τα παραπάνω, αλλά για να αντλήσουμε διδάγματα και να μην επαναλάβουμε τα ίδια λάθη, σε εξίσου δύσκολες, πρωτότυπες συγκυρίες.

Όπως λέει και η κατακλείδα του άρθρου:

Η 2η Ολομέλεια θα φέρει πάντα την τιμή ότι ήταν αυτή που εγκαινίασε την τρίχρονη εποποιία του ΔΣΕ, η οποία απέδειξε ότι οι όποιες υποχωρήσεις του ΚΚΕ το προηγούμενο διάστημα δεν οφείλονταν σε συνειδητό συμβιβασμό με τον ταξικό αντίπαλο, αλλά και θα αποτυπώνει τις αντιφάσεις και τα προβλήματα στη στρατηγική του ΚΚΕ και του Διεθνούς Κομμουνιστικού Κινήματος. 

Βρε μήπως είμαστε...;

Και στο Μι τραγουδάει παραμύθια η Μελιά

Τρίτος και τελικός γύρος, το άρθρο του Τμήματος Διεθνών Σχέσεων της Κετουκε, που απαντά στη συκοφαντική επίθεση και τη διαστρέβλωση των θέσεών του από ΚΕΚΡ και ΚΚΡΟ -κάποτε για το ΚΕΚΡ θα ήταν λόγος ανησυχίας από μόνη της η σύμπτωση απόψεων με τους... κομμουνιστές του Ζουγκάνοφ, αλλά οι πάλαι ποτέ σφοι έχουν ευθυγραμμιστεί ακόμα και με την πολεμική μηχανή του Πούτιν, μιλώντας πχ για τον αντιφασισμό μιας κατά τα άλλα ιμπεριαλιστικής δύναμης -όπως την έχουν χαρακτηρίσει οι ίδιοι- και μια... αντι-ιμπεριαλιστική πλατφόρμα με άλλες αστικές δυνάμεις.

Στο άρθρο το Τμήμα ΔΣ παρουσιάζει ένα σύντομο ιστορικό για τη συγκρότηση της κομμουνιστικής πρωτοβουλίας και τις διεθνείς συναντήσεις με άλλα κόμματα (ΔΣΚΕΚ), το δίκτυο Solidnet για την ανταλλαγή συντροφικών απόψεων, αλλά και την πολιτική-οργανωτική κρίση του διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος, που επιδεινώθηκε με τον πόλεμο στην Ουκρανία και τις αποκλίνουσες γραμμές που διαμορφώθηκαν στο εσωτερικό του. Παράλληλα απαντά με πολύ γλαφυρό τρόπο στη συκοφαντική επίθεση των ρωσικών κομμάτων περί λογοκρισίας στο Solidnet και προσπάθειας του ΚΚΕ να παρέμβει στο εσωτερικό τους, για να τα διασπάσει. 

Συγκεκριμένα λέει ότι δημοσιεύονται εδώ και 27 χρόνια όλες οι αποφάσεις των Κομμάτων, χωρίς κανένα πρόβλημα, με εξαίρεση τη στάση του ΚΕΚΡ, που παραβιάζει τις αρχές λειτουργίας του δικτύου και το χρησιμοποιεί για να συκοφαντήσει άλλα ΚΚ, ενώ παράλληλα δηλώνει δημόσια την πρόθεση να στήσει άλλα δίκτυα με «πατριωτικές» και «αντιφασιστικές» δυνάμεις.

Δε μας πέφτει λόγος σε αυτό. Ας προχωρήσουν με όσους συμφωνούν σε κάτι τέτοιο, αλλά δε χρειάζεται ως άλλοθι για τις ενέργειές τους να προσπαθούν να συκοφαντήσουν το ΚΚΕ και το Solidnet, το οποίο οι ίδιοι έχουν αξιοποιήσει για χρόνια.

Όσο για την κατηγορία του διεθνούς φραξιονισμού του ΚΚΕ, για να διασπάσει άλλα κόμματα, το άρθρο σημειώνει τα εξής.

Δεν ευθύνεται το ΚΚΕ όταν κομμουνιστές, αηδιασμένοι από την πολιτική της ταξι΄κης συνεργασίας που ακολουθούν κάποια κόμματα, τα εγκαταλείπουν και επιδιώκουν να συγκροτήσουν πραγματικά κομμουνιστικά μαρξιστικο-λενινιστικά κόμματα.

Σε πιάνει μια αηδία, που θα έλεγε και μια πατριωτική ψυχή...

Στο τέλος το Τμήμα ΔΣ παραθέτει εύστοχα μερικούς άξονες που είναι κριτήριο για τη δράση κάθε ΚΚ.

Ή μήπως είμαστε γεροί κομμουνιστάδες;


Οπότε, συναγωνίστρια Παρασκευούλα, για να το μαζεύουμε -τα κείμενα της κε του μπλοκ έχουν την τάση να ξεχειλώνουν εύκολα, όπως θα έχεις διαπιστώσει ίσως- και να απαντήσω στο παραφρασμένο αρχικό σου ερώτημα. Δεν είναι πως βγάλαμε το κομμουνιστόμετρο και βρήκαμε ότι μόνο εμείς είμαστε γεροί κομμουνιστάδες -εμείς, εμείς, οι μόνοι συνεπείς. Είναι βασικά πως δε φταίμε εμείς για την πολιτική κατάντια άλλων -κομμάτων, ιστορικών που ζήλεψαν τη δόξα του Παπαρατσένκο, του Γκόρμπι κοκ.

Αλλά ακόμα κι αν σε έχουν πείσει τρελοί παραμυθάδες για την κρίση του ΚΚΕ, αρκεί να ρίξεις μια ματιά στη δική τους πορεία για να το ξανασκεφτείς καλύτερα. Να αρχίσεις να σκέφτεσαι έξω από του κουτιού τα παραμύθια, για να μάθεις την αλήθεια πως «ένα πεντάγραμμο, δύο πολιτικές». Και -γιατί όχι;- να προσεγγίσεις στην τελική το ΚΚΕ. Μη φοβάσαι, να το μυρίσεις θέλει.

Ή μήπως είμαστε...;

Δευτέρα 2 Μαρτίου 2026

Ανησυχώ για σένα, ανησυχώ

Ό,τι δεν μπορείς να αγκαλιάσεις, συκοφάντησέ το, για να το μειώσεις -χρυσός κανόνας για ΜΜΕ και τρολ του διαδικτύου. Αν και το ένα δεν αποκλείει το άλλο. Δεν είναι πολύ εύκολο να διακρίνεις δημοσιογράφους από τρολ -ποιος δίνει γραμμή στον άλλον. Κι η καλύτερη συκοφαντία, πολλές φορές, είναι να αγκαλιάσεις ασφυκτικά κάτι, μέχρι πνιγμού, για να το φέρεις στα μέτρα σου.

Εσείς γνωρίζατε πχ ότι το ΚΚΕ καπέλωσε τις συγκεντρώσεις του Σαββάτου; Και τον Σύλλογο των θυμάτων που «απέκλεισε» την Καρυστιανού; Και τον Ασλανίδη που έλεγε «δε μας αξίζει τέτοια πατρίδα»; Και τον Παπαγγελή που έλεγε για τη «νίκη της δημοκρατίας»; Και τον Πάνο Ρούτσι που είπε για τον απεργό πείνας στα Προσφυγικά; Και τη Μιρέλα Ρούτσι, που έλεγε πως η διαφορά γίνεται μέσα μας (βρες τον εαυτό σου); Και τη Βούλγαρη, τη μητέρα του μηχανοδηγού της εμπορικής, που παρέμεινε σιωπηλή επί τρία χρόνια (περιμένοντας το καπέλο του ΚΚΕ ίσως); Και τον Συριζαίο Γενηδούνια και την φοιτήτρια από την ΑΝΤΑΡΣΥΑ που είπε για κρατικό σιδηρόδρομο; Αυτό πια δεν είναι καπέλο, αλλά ουσάνκα της KGB που τους χωράει όλους!


Ήταν μάλιστα τόσο έμμεσο, σατανικό καπέλωμα, που κατάφερε να το κάνει στα μουλωχτά, χωρίς κομματικές σημαίες, πανό και πλακάτ, όπως όλες οι υπόλοιπες οργανώσεις -που καπελώθηκαν. Το κατάφερε απλά και μόνο με τους ομιλητές: τον Μπεκρή και τον Στεφανάκη από τα Σωματεία, τον Τσακλίδη από τους σιδηροδρομικούς και τη Βασάρα στη Θεσσαλονίκη. Ακούς εκεί να λένε για τις ευθύνες της ΕΕ και όχι για τη σύμβαση 717 ή για τη διαφθορά; Γούστο τους, καπέλο τους...


Αν το ΚΚΕ ήταν χιουμοριστική σελίδα στο ΦΒ, θα έγραφε κάπου «δεν πουλάμε καπέλα» -όπως το ποδοσφαιρικό Sombrero. Ούτε καν εργατικές τραγιάσκες, που κάποτε τις πετούσε ο λαός στον αέρα ενθουσιασμένος, ενώ σήμερα τις έχουν οι σύγχρονοι Peaky Blinders για να κρύβουν το πλατύ λαϊκό τους μέτωπο.

Καπελωμένος αλλά αηδιασμένος λοιπόν ο κυρίαρχος λαός, γύρισε την πλάτη του στο χτεσινό κάλεσμα για την επέμβαση στο Ιράν. Μια κινητοποίηση κομμένη και ραμμένη στα μέτρα σφων από την επαρχία, που πάσχουν από αστυφοβία και τους κουράζουν οι μεγάλες αποστάσεις. Σύντομη διαδρομή (Μέγαρο-Πρεσβεία), χωρίς προσυγκεντρώσεις και ομιλίες ή προεκτάσεις στην Ισραηλινή Πρεσβεία.

Οι σφοι κάνουν αλυσίδα με μέτωπο στα ΜΑΤ και το Bauhaus κτίριο του Γκρόπιους. Στη νεκρή ζώνη σουλατσάρει ένας Πέρσης, φασκιωμένος με μαντίλες και καπέλο (εκ των ων ουκ άνευ) και μια ιρανική σημαία, εκτός γραμμής. Δίπλα του μια συμπατριώτισσά του, με τη μορφή ενός χαμένου Ιρανού ηγέτη (από τους δεκάδες τέτοιους) και ένα σύνθημα στην άλλη πλευρά του πλακάτ. «Αμ εμείς θα την φτιάξουμε την αντι-ιμπεριαλιστική οργάνωση με τους BRICs, Χαμένε(ϊ), α χαμένε». (Υγ: με ενημερώνουν από το κοντρόλ ότι είναι ηγέτης της Χαμάς τελικά ο απεικονιζόμενος).



Αν έπιαναν κάποιο δημιουργικό στιγμιότυπο, όπως στη Νίκαια, τα τρολ του Μαξίμου, θα γλεντούσαν για το ΚΚΕ που συναθροίζεται με μουλάδες (και μουλούδες, που ήταν στην ουρά της σύντομης πορείας). Αλλά μην περιμένεις πρωτοτυπία και φαντασία από τρολ που παίρνουν γραμμή από την Ομάδα Αλήθειας.

Πλησιάζει τη μικρή ομήγυρη μια μαρκουτσοφόρος, οπλίζει και απασφαλίζει: «Ανησυχείτε για την κατάσταση;» Την αφήνουμε στα θυμόσοφα χείλη του σφου με το Λαϊκό στιλ και την βαθιά καφενειακή μόρφωση, που κολυμπά στις μάζες (κι ας μη φορά τραγιάσκα), ενώ εσύ αναλογίζεσαι τις πιθανές απαντήσεις του απόντος εκλογικού πτώματος.

Κάποιοι θα ανησυχούσαν πχ για τις μεγάλες μάχες του Κόλπου του πρωταθλήματος, γιατί η Κυριακή είναι μέρα ιερή, αφιερωμένη στον Κύριο (πρόεδρο της ομαδάρας) και τη στρογγυλή θεά. Οι πιο «ψαγμένοι» ανησυχούν για τους παίκτες και την εφηβική ομάδα που εγκλωβίστηκαν στα Εμιράτα ή για το πρόγραμμα της Φόρμουλα 1, που έχει Γκραν-Πρι σε Μπαχρέιν, Σαουδική Αραβία κτλ. Και το όπιο αυτό δε σου αφήνει δίαυλο επικοινωνίας, ούτε καν για την προκλητική συμμετοχή των ομάδων του Ισραήλ πχ στην Ευρωλίγκα και την ασυλία των ΗΠΑ που συνδιοργανώνουν το επόμενο Μουντιάλ.

Άλλοι ανησυχούν συγκρατημένα, αλλά καταπίνουν λίγο-λίγο το δηλητήριο, σαν το μαρτύριο της σταγόνας, νομίζουν πως το συνηθίζουν και μπερδεύουν την απάθεια με την ανοσία. Παθαίνουν μικρά, ελεγχόμενα σοκ για τον πόλεμο των 12 ημερών, την απαγωγή του Μαδούρο, τις βλέψεις για τη Γροιλανδία, τη γενοκτονία στη Γάζα, τον Χαμενεΐ και τις 150 νεκρές μαθήτριες. Αλλά μετά από λίγο τα συνηθίζουνε και αυτά -δε μας τρομάξαν αρκετά, που έλεγε και ο Λουκιανός- και η ζωή συνεχίζεται, μαζί με τον θάνατο. Οι λύκοι αγκαλιά με τα σκυλιά...

Μα ο πόλεμος δεν είναι εικόνα στις ειδήσεις. Είναι και χαβαλές στον τοίχο σου, στα ΜΚΔ. Αν η σάτιρα είναι ο πιο αιχμηρός τρόπος να πεις την αλήθεια, ο χαζοχαρούμενος χαβαλές είναι ο πιο επώδυνος τρόπος να αποδεχτείς την κτηνωδία, να την κανονικοποιήσεις σαν κομμάτι της καθημερινότητας, ένα γεγονός σαν όλα τα άλλα. Κι ενώ το Τουίτερ πέρασε όμορφα και ευτυχισμένα χρόνια με το «Κιμ, πάτα το κουμπί», τώρα φτάνουν τελικώς στο συμπέρασμα πως είναι ο μόνος που δεν το πάτησε!

Άλλοι νιώθουν μια σταγόνα ιδρώτα να κυλά στο τύμπανο του αυτιού τους, καθώς δυναμώνουν τα τύμπανα του πολέμου, πχ γιατί μένουν στη Σούδα. Όχι πως συμφωνούν με τους «γραφικούς» και το πανό τους στον Φάρο της πόλης για απεμπλοκή της χώρας, αλλά φοβούνται μήπως πέσει ο τουρισμός και γίνουν τα έσοδα όνειρο θερινής νυκτός -αυτό θα πει καταστροφή και εκατόμβη. Βρίσκουν όμως παρηγοριά στον στόλο και το ηλιοβασίλεμα με φόντο τις φρεγάτες.


Σε ρωτά ο ρεπόρτερ αν ανησυχείς, λες και είναι άσκηση life-coaching για περισσότερη ενσυναίσθηση και όχι ότι μας καίει άμεσα. Οκ, δεν είσαι ούτε λίγο ειδικός στις διεθνείς αναλύσεις -σαν αυτούς που έλεγαν πως ο Τραμπ θα τελειώσει άμεσα τον πόλεμο-, αλλά μοιάζει με παιχνίδι ισορροπίας, όπου ψάχνει ο ένας τα όρια του άλλου. Τα όρια της αμυντικής αντοχής του Ιράν, της νιρβάνας των BRICs, της επέλασης του φασισμού στον πλανήτη, του καθημερινού φασισμού γύρω μας, της βλακείας που παρελαύνει στα κανάλια και τα ΜΚΔ, της στύσης αναλυτών και ανθυπενστόλων που γκαβλώνουν με την αποτελεσματικότητα της φονικής μηχανής και μας λένε πως δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας. Του κυνισμού της... «σωστής πλευράς των εγκλημάτων», 'σωστή' γιατί είσαι (συν)ένοχος και όχι μεταξύ των θυμάτων (και νομίζεις πως οι ρόλοι δε θα αλλάξουν ποτέ). Μα πάνω απ' όλα της δικής σου υπομονής.

Φτάνεις στο όριο να ευχηθείς ένα drone στη Σούδα, μια ιρανική βόμβα, να νιώσουν τι πόνο έχει η... «κουλτούρα των φερέτρων» του Δένδια, να έχουν οι φρεγάτες το τέλος του Κίμωνα στην Κύπρο -που κείται μακράν, εκτός κι αν την φέρουν πιο κοντά μουσκεμένα χιλιόμετρα, ματοβαμμένες βάσεις και το «εθνικό συμφέρον» των εφοπλιστών. Ή να ευχηθείς όλα τα «μακάρι» του Χ στον Αμπάς, που ρίχνει την ευθύνη στο Ιράν για την επίθεση και μας θυμίζει στην πράξη τι είναι ο δωσιλογισμός σε κατεχόμενα εδάφη. Και να λες «κοίτα πού έβαλαν τη Μεγαλόνησο -όποια απ’ τις δύο-, κάτω ακριβώς από τις βάσεις», όπως λέγαμε κάποτε για το περικυκλωμένο Ιράν. Ή να ζήσει ο Τραμπ το τέλος που εύχεται για τους αντιπάλους του -καλώντας «αυθόρμητα» τον λαό να βγει στους δρόμους, αλλά να βλέπει μόνο τους Σιίτες του Μπαχρέιν να πανηγυρίζουν για τα χτυπήματα κατά των Βάσεων.


Αλλά εσύ δεν περνάς την κόκκινη (αιμάτινη) γραμμή, που μας χωρίζει απ’ τους απάνθρωπους και τα υποτελή τετράποδα του ΝΑΤΟ. Κι ας μας λένε πως δεν είναι αυτή η ώρα να κρίνουμε τη νομιμότητα του πολέμου. Δεν είναι η ώρα να συγκινηθείς για τα νεκρά κορίτσια, να αγανακτήσεις με το μακελειό, να αντιδράσεις. Δεν είναι η ώρα να ανησυχήσεις για την τιμή του πετρελαίου και τις ανατιμήσεις που έρχονται -σε λίγο θα έχουμε μεγαλύτερο κόστος, ανθρώπινο, να μας ανησυχεί. Και ο θάνατος είναι μια απλή μεταβολή της ύλης, όπως ο πόλεμος είναι μια απλή μεταβολή-συνέχεια της ιμπεριαλιστικής ειρήνης.

Λένε πως το μόνο που μας διδάσκει η Ιστορία είναι πως δεν μπορεί να μας διδάξει τίποτα -γιατί κάθε συγκυρία είναι πρωτότυπη και ανεπανάληπτη. Μόνο που αυτή η ιστορία επαναλαμβάνεται συνεχώς, φάρσα και τραγωδία μαζί, η ειρήνη της μαρμότας. Και αν δεν αντλούμε διδάγματα, είναι γιατί δε θέλουμε να τα αξιοποιήσουμε, όχι γιατί δεν υπάρχουν.

Η βασική ανησυχία είναι πως γίνεται ο οργανωμένος, συστηματικός και καθόλου τυχαίος θάνατος συνήθειά μας. Ο βασικός φόβος δεν είναι απλά ο πόλεμος και η απειλή για την ανθρωπότητα. Είναι μήπως γίνουμε είδος υπό εξαφάνιση, εμείς και η ανθρωπιά μας, ο αγώνας με τον άνθρωπο, πριν καν γενικευτεί το μακελειό. Και δεν κολλάει καν ένα λογοπαίγνιο με αυτό του Χίου...

Κυριακή 1 Μαρτίου 2026

Χωρίς ανάσα και οξυγόνο - Πριν το τέλος του κόσμου

Οι εξελίξεις τρέχουν, ο κόσμος παρακολουθεί με κομμένη την ανάσα και βασικά χωρίς οξυγόνο. Περνούν από μπροστά σου ειδήσεις, εικόνες, πληροφορίες, ανησυχείς για διάφορα, μικρά ή μεγάλα, όλα επείγοντα, για τον δικό μας μικρόκοσμο ή έναν άνθρωπο που τον αλυσοδένουνε. Η Καρυστιανού κρατάει μουτράκια, ενώ ο κόσμος καίγεται. Ο Καραλής έκανε (σχεδόν) παγκόσμια επίδοση, λίγο πριν τον Γ’ Παγκόσμιο. Ο σφος σκέφτεται πώς θα πληρώσει την ασφάλεια για το αμάξι, και εσύ τη διεθνή ασφάλεια ως σύντομο ανέκδοτο και το τίμημα που πληρώνουν οι λαοί, σε αυτήν τη μηχανή, που καίει πετρέλαιο, αίμα και ρίχνει διαρκώς την ασφάλεια.


Παραφράζοντας ελαφρώς τον Στεφανάκη -που κρατιόταν να μην πει για τις δεκάδες νεκρές μαθήτριες στο Ιράν από τις έξυπνες βόμβες της δυτικής δημοκρατίας-, αυτή είναι μια βασική πτυχή του ακήρυχτου κοινωνικού πολέμου κια τα συνεχή εγκλήματα πολέμου των αφεντικών: να συνηθίσουμε τα φέρετρα και την κουλτούρα του θανάτου για τον... κανονικό πόλεμο που μας χτυπά την πόρτα.

Άτιμη κοινωνία - κράτος, που σε άλλους δίνει μίζες και δώρα από τον ΟΠΕΚΕΠΕ και σε άλλους τα παιδιά τους σε φέρετρα, γιατί δε σου περίσσευαν 70 χιλιάρικα. Όσο θα κόστιζε δηλαδή ένα σύστημα σηματοδότησης με φανάρια, ως ελάχιστη ασφαλιστική δικλίδα, που θα απέτρεπε τη σύγκρουση των τρένων. Ή όσο θα κόστιζαν δυο χαλιά για το υπουργείο Τουρισμού και τα καναπεδάκια μιας πολιτικής δεξίωσης.

Τι άλλο μένει από τη χτεσινή μέρα;

Η ασφυκτική πολιορκία του κέντρου της Αθήνας από ανθρωποφύλακες σε αποστολή και τα κατορθώματά τους: προσήγαγαν μαθητές, δημοσιογράφους, σταμάτησαν και κράτησαν τον Θοδωρή Ελευθεριάδη, μολονότι ή επειδή ήξεραν ότι ήταν γιος ενός από τα 57 θύματα. Έκαναν σωματικό έλεγχο σε μικρά παιδιά, ηλικιωμένους και συνδικαλιστές, σε δυο παπαγαλάκια που τα πέρασαν για ύποπτα drone, σε ό,τι κινείται και απειλεί την τάξη και τα μυστικά του βάλτου. Στο τέλος της κινητοποίησης μάς ξεπροβόδισαν και με χημικά, απάντηση στην ασύμμετρη απειλή κάτι νεραντζιών, γιατί οι χειρότεροι μπαχαλάκηδες είναι πάντα οι ένστολοι.

Η κοσμοσυρροή σε όλες τις πόλεις. Μπορεί να μην ήταν πρωτοφανής, σαν τις περσινές συγκεντρώσεις, μπορεί φέτος να μην υπήρχε μια παραπάνω αφορμή, ηχητικό, κλειστά μαγαζιά ή το ίδιο θετικό κλίμα στα ΜΜΕ, αλλά ο κόσμος ήταν εκεί και έδωσε μήνυμα, μαζικό και πολιτικό, όχι επετειακό. Μαζί με τα σωματεία και όχι «χωρίς κόμματα», χρώματα και αρώματα. Και με πολλούς αποδέκτες, από τον Μητσοτάκη -που πέρσι έλεγε πως οι διαδηλωτές έχουν τα ίδια αιτήματα με την κυβέρνηση- μέχρι αυτούς που περίμεναν στη γωνία για να ναρχίσουν τις υψηλές αναλύσεις για τη φθίνουσα μαζικότητα και τους «νεκροθάφτες του κινήματος» αλλά έμειναν με την όρεξη και λούφαξαν.

Το γηπεδικό «κράτος γαμημένο, πουτάνα Πολιτεία», που ακούστηκε κάποια στιγμή, για να το «διορθώσουν» άμεσα τα μεγάφωνα: «κράτος-δολοφόνος, σάπια πολιτεία». Ας μην κολλάμε στις διατυπώσεις, αλλά στην ουσία. Δεν ήτανε ατύχημα, ήταν δολοφονία.

Η Γιάννα Βούλγαρη, που μίλησε πρώτη φορά και από καρδιάς, πχ για τον όρκο της να μην ξαναζήσουμε νέα Τέμπη και για τα «Τέμπη» στο εργοστάσιο της Βιολάντα. Κι αυτό έχει μια παραπάνω αξία από τα δικά της χείλη, γιατί είναι μητέρα του μηχανοδηγού της εμπορικής αμαξοστοιχίας. Και γιατί η προχτεσινή αγκαλιά της με τον Ασλανίδη στην Καισαριανή σφράγισε την ενότητα των συγγενών των θυμάτων, που κρατάνε ενιαίο μέτωπο ενάντια σε θεούς και δαίμονες (εχθρούς ντυμένους σαν φίλους, σπερμολογίες και τεχνητές αντιθέσεις που θέλουν να φορτώσουν αλλού τις εγκληματικές ευθύνες του κράτους). Και δε θα αφήσουν να το χαλάσει κανείς -πόσο μάλλον ο θιγμένος εγωισμός ενός προσώπου που δεν ανέβηκε στο βήμα, γιατί... «ένιωσε πως δεν την ήθελαν» και διάλεξε τον ρόλο της «αποκλεισμένης».

Μικρή παρένθεση. Δεν είναι καινούριο φαινόμενο τα προσωποπαγή κόμματα, που είναι πλαδαροί μηχανισμοί με αποκλειστικό ορίζοντα τις εκλογές. Το σχετικά νέο στοιχείο είναι ότι πλέον δεν επιδιώκουν να βγουν νωρίς στο προσκήνιο για να κερδίσουν χρόνο (πχ για να οργανώσουν μαζικές οργανώσεις) αλλά το ακριβώς αντίθετο: να βγουν όσο το δυνατόν πιο κοντά στις εκλογές, για να ψαρέψουν σε θολά νερά και να μην τα προλάβει η.. δημοσκοπική φθορά. Σημεία των καιρών...

Η Μιρέλα Ρούτσι. Ίσως κάποιοι ξένισαν με κάποια σημεία που έμοιαζαν με συμβουλές life-coaching, ή την εσωτερική της φωνή (βρες τον εαυτό σου... βρες τον εαυτό σου...). Ήταν όμως άμεση, συγκινητική και με ουσία για όλους τους παριστάμενους -και ιδίως τους λιγότερο μυημένους. Νικήστε τον φόβο, σταματήστε να φοβάστε! Κι αν γίνει όντως ποτέ πράξη μια αποστροφή του λόγου της (δοκιμάσαμε απεργίες διαρκείας, τρεις μήνες, αλλά δεν ιδρώνει το αυτί τους), το μόνο βέβαιο είναι πως ο φόβος θα αλλάξει πλευρά.

Η μεστή ομιλία του Τσακλίδη. Που αποδόμησε την πανάκεια της ΕΕ -με τα «Τέμπη» της Ισπανίας και τους ακατάλληλους συρμούς που έπαιρναν έγκριση από τους δικούς της ελέγχους. Και το σύνθημα για τον «κρατικό σιδηρόδρομο», που έδινε εντολή στους τεχνίτες να φέρουν δικά τους εργαλεία από το σπίτι τους, για τις επισκευές του δικτύου. Είπε επίσης για την Hellenic Train που συνεχίζει στην ίδια ακριβώς ράγα, απολύοντας δύο εγκύους με μπλοκάκι. Και για τις προτεραιότητες των αρχών, που αναβαθμίζουν το δίκτυο μεταξύ Αλεξανδρούπολης και Ορμενίου -για τις ανάγκες των νατοϊκών επιχειρήσεων- και όχι τη γραμμή Αθήνας-Θεσσαλονίκης ή άλλα σημεία με πόλεις που παραμένουν χωρίς σύνδεση επί χρόνια.

Και τέλος, η θέληση και η ανάγκη να υπάρξει συνέχεια. Χωρίς αυτήν, η συγκάλυψη θα προχωρήσει ανεμπόδιστη και τα επόμενα Τέμπη θα μας περιμένουν στη γωνία.

Στο τέλος της ημέρας ξέρεις πως υπάρχουν δύο ειδών άνθρωποι. Αυτοί που ήρθαν από νωρίς να πιάσουν θέση στην πλατεία και αυτοί που προτιμούσαν την οπισθοφυλακή, για να έχουν εύκολη διαφυγή, μόλις αρχίσουν τα μπάχαλα. Αυτοί που ζουν με τύψεις γιατί δεν κάνουμε αρκετά για να αλλάξουμε αυτό τον βούρκο και αυτοί που ζουν με τύψεις γιατί δεν κάνουν τίποτα άλλο παρά να γκρινιάζουν -δηλαδή τίποτα. Αυτοί που κάνουν την οργή τους αγώνα και αυτοί που οργίζονται όταν βλέπουν άλλους να αγωνίζονται, γιατί δεν έχουν μάτια να δουν όσα γίνονται στον κόσμο -ή τον εαυτό τους στον καθρέφτη. Αυτοί που είναι με τον άνθρωπο, σε όλα τα μήκη και πλάτη της γης, και αυτοί που πασχίζουν να ξανακάνουν τα δυο πόδια τέσσερα και να τον κάνουν να περπατά σκυφτός και υποτελής. Αυτοί που ανησυχούν για το άμεσο μέλλον της ανθρωπότητας και οι υπάνθρωποι που γκαρίζουν-αλαλάζουν χαρούμενοι, καθώς βλέπουν τον μπαλτά να πλησιάζει τον λαιμό τους.

Και βασικά, εντάξει, δεν τρέχει τίποτα που εκκενώνουν οι Αμερικάνοι τη Σούδα, ας μην κινδυνολογούμε. Στην τελική, αν ξεσπάσει ο πόλεμος και υπάρχει πραγματικός κίνδυνος, θα μας στείλει μήνυμα το 112 να εκκενώσουμε τη χώρα. Ή και όχι...

Στο τέλος της ημέρας, έρχεται πιο κοντά το τέλος του κόσμου. Του σάπιου, γέρικου κόσμου της εκμετάλλευσης -θέλεις να πιστεύεις- και όχι του ανθρώπινου γενικώς. Λίγο πριν το τέλος του κόσμου, γίνεται σε όλους φανερό πως υπάρχουν δύο κόσμοι -και η σιωπή δε μοιάζει με αγάπη μεγάλη, αλλά με συνενοχή. Σταμάτα να βουλιάζεις αλυσοδεμένος στον μικρόκοσμο και κατέβα στον δρόμο -σήμερα, χωρίς ανάσα. Μόνο εκεί μπορείς να βρεις το οξυγόνο που σου λείπει.

Σάββατο 28 Φεβρουαρίου 2026

Αμφιδέξιος αντικομμουνισμός - Ωμός προς medium rare

Αγαπητό blog/διαδικτυακό μου ημερολόγιο,

Σου γράφω πάλι από ανάγκη (σπαστά και σε διάφορες ώρες της μέρας), η συνειδητοποίηση της οποίας είναι ένα μεγάλο βήμα προς την ελευθερία. Δικτατορία (=απεριόριστη εξουσία υπεράνω νόμων) της αστικής τάξης έχουμε, οπότε έχεις το ελεύθερο να γράφεις ό,τι θέλεις, εντός κάποιων ορίων -πχ να μην το κάνεις πράξη. Αρκεί να έχεις ελεύθερο χρόνο (που να μη δεσμεύεται στη μισθωτή σκλαβιά και ξοδεύεται συνειδητά, δηλαδή να μην τον σκορπάμε σε βλακείες), δυνάμεις για να μη σε τυλίξει ο ύπνος σε μια κόλλα χαρτί ή μια ημιτελή οθόνη, συγκέντρωση, αντίδοτα στο κινητό και τη διάσπαση προσοχής, καθαρό μυαλό, κίνητρο και ίσως κάποιο κοινό, για να μη μοιάζουν οι ασκήσεις γραφής με πνευματικό αυνανισμό. Έχεις δηλαδή μια σειρά προϋποθέσεις και κοινωνικές διαμεσολαβήσεις, γιατί η ελευθερία είναι συλλογική υπόθεση και όχι ατομικό καπρίτσιο, ακόμα και/ιδίως αν μιλάμε για τον ελεύθερο χρόνο.

Πάμε λοιπόν με μια σειρά ελεύθερους -πλην κοινωνικά διαμεσολαβημένους- συνειρμούς.


Δεν είναι ακόμα αρκετά ώριμες οι συνθήκες και οι πρόχειρες σημειώσεις μου για μια συνολική ανταπόκριση από τη βιβλιοπαρουσίαση του «Θ.Ν.» στον «Παρνασσό». Αλλά αν τα κείμενα της κε του μπλοκ είχαν προδημοσιεύσεις, αυτή θα περιλάμβανε απαραιτήτως τη σπάνια εμφάνιση της Βασιλείας Παπαρήγα, που βασικά έχει γίνει ένας κλώνος της Αλέκας. Κι όπως τραγουδούσε, κάνοντας μέχρι και τον Μεράντζα θαυμαστή της, ήταν σαν διαγωνιζόμενη σε εκείνο το τηλεπαιχνίδι με τις μιμήσεις (Your Face Sounds Familiar), που πέτυχε μια άριστη μεταμφίεση, από το σουλούπι μέχρι τα γυαλιά και το ντύσιμο της μητέρας της. Θέλει μόνο λίγη δουλειά στη φωνή και το χαρακτηριστικό παπαριγέ συνοφρύωμα (με τη μύτη), για να τελειοποιήσει τη μίμηση. Κατά τα άλλα, όμως, φέρτε μας τον γιο του Δραγασάκη να τον πάρουμε φαλάγγι. 

Αλλά ο μαγικός κόσμος του διαδικτύου είναι σαν τη νύχτα -και δεν εννοώ το dark web. Δύσκολο να περιδιαβαίνεις στον ιστό και να μην πέσεις πάνω σε σκατά, που αφήνουν στις αναρτήσεις (δικές σου ή άλλων) αμετανόητα δεξιά τρολ.

Ένα εξ αυτών θεώρησε μεγάλη εξυπνάδα να τονίσει την ειρωνεία του πράγματος, δηλαδή να είσαι κομμουνίστρια και να σε λένε Βασιλεία, αγνοώντας ότι α. έτσι έλεγαν τη γιαγιά της -τι να κάνουμε; β. ότι παλεύουμε να περάσει ο άνθρωπος στο βασίλειο της ελευθερίας και γ. εμείς τον θέλουμε παιδιά τον βασιλιά, να πουλάει Ριζοσπάστη στο παλάτι κι ό,τι άλλη χρέωση έχει η ΚΟΒ Τατοΐου. Χωρίς ωστόσο να είμαστε βασιλοκομμουνιστές, σαν τον πατέρα της Βούλτεψη, η οποία είναι ο αρχηγός των τρολ και είπε σοβαρά στον Ζαχαρό πως μεταξύ των 200 της Καισαριανής ήταν και Δεξιοί -εκτός αν θεωρεί τέτοια την αρχειομαρξιστική παρέκκλιση.

Ένα άλλο εξυπνοπούλι εντόπισε το «πρόβλημα» όχι στις σπουδές της Βασιλείας σε αμερικάνικο κολέγιο αλλά στον υποκριτικό αντι-αμερικανισμό της Αλέκας, το οποίο ανταγωνίζεται ευθέως τη μουσμουλιά για τους κομμουνιστές που πίνουν κόκα-κόλα, αγοράζουν εμπορεύματα και ξεπουλάνε τις αρχές τους (πριν καν βγάλουν τον πρώτο δίσκο) αντί να γίνουν ερημίτες, για να παραμείνουν πιστοί. Ακόμα και η Όλγα Τρέμη όμως μπορεί να καταλάβει πως δύο κομματικά στελέχη, που δεν είχαν χρόνο για την ανατροφή του παιδιού τους, στράφηκαν σχεδόν αναγκαστικά στην ιδιωτική παιδεία -κι ας μην τους περίσσευαν τα λεφτά. Κι αυτό δεν είναι ψεγάδι για τις αρχές τους, αλλά για τη βοήθεια που (ΔΕΝ) δίνει το αστικό κράτος στους γονείς, γιατί έχει διαχρονικά άλλες ταξικές προτεραιότητες.

Ας γυρίσουμε όμως στις φωτογραφίες των 200, οι οποίες... διχάζουν (!), όπως ακούσαμε/διαβάσαμε μεταξύ πολλών άλλων μαργαριταριών αυτές τις μέρες. Πχ άλλοι συγκλονίζονται από τα ντοκουμέντα και άλλοι βγάζουν αφρούς από το στόμα τους. Δεν είναι απαραίτητα κακός και λίγος διχασμός, αν είναι να διαχωριστούμε από τους φασίστες και τα σκατά που αφήνουν στο διάβα τους -που μπορεί να προσφέρουν γέλιο ενίοτε αλλά δεν παύουν να βρωμάνε ανυπόφορα.

-Ναι αλλά δεν ήταν μόνοι οι 200, λυσσάνε. Κι έχουν απόλυτο δίκιο. Ήταν και οι 106 στο Κούρνοβο και εκατοντάδες άλλοι στης Καισαριανής τον τοίχο, πριν και μετά την Πρωτομαγιά, από το στρατόπεδο Χαϊδαρίου/μπλοκ 15, που λειτουργούσε ως αποθήκη κρατουμένων προς εκτέλεση για «αντίποινα» στην Αντίσταση, για τα οποία όμως δε διάλεγαν «από τον σωρό», αλλά από τον ανθό της οργανωμένης πρωτοπορίας, που ήταν η ψυχή του αγώνα.

Και όταν αντιπαραθέτουν στους 200 κομμουνιστές/το ΕΑΜ τους «δικούς» τους ήρωες, τον Περρίκο, τον Ιβάνοφ, την Μπίμπα και τη Λέλα Καραγιάννη (ακόμα και τους 300 του Λεωνίδα -που ήταν και 100 παραπάνω- σε κάποια αφηγήματα), γίνονται καταγέλαστοι, κρατώντας ένα ζύγι για να συγκρίνουν διαφορετικά «φρούτα». Γιατί όλοι οι παραπάνω μπορεί να είχαν ηρωική στάση, κάνοντας σαμποτάζ, αλλά δεν αρκούν από μόνοι τους να συγκροτήσουν το ρεύμα μιας συλλογικής Αντίστασης στον κατακτητή. Και δεν είναι αυστηρά ποσοτικό το θέμα, αλλά πρωτίστως πολιτικό. Ότι δεν υπήρχε κανείς άλλος μαζικός φορέας με τους σκοπούς και τις πράξεις του ΕΑΜ, που συσπείρωσε και οργάνωσε σχεδόν το σύνολο του λαού, ακόμα και δεξιούς ή βασιλικούς αξιωματικούς.

Το ζήτημα λοιπόν δεν αφορά αν όλοι οι ήρωες ήταν κομμουνιστές ή αντιστρόφως αν όλοι οι κομμουνιστές είναι ήρωες -πχ στους «αντι-ηρωικούς» καιρούς που χρεωθήκαμε να ζήσουμε. Ούτε αν όλοι οι δωσίλογοι ήταν Δεξιοί -όσοι το λένε ξεχνάνε βολικά τους βενιζελικούς ή κάποιους πρόσφυγες που συνεργάστηκαν πρόθυμα με τις κατοχικές αρχές. Αλλά το αν όλοι οι Δεξιοί κατρακυλούν πρόθυμα στον αντικομμουνισμό με τα κονσερβοκούτια, νιώθοντας γνήσια πολιτικά τέκνα του δωσιλογισμού. Η απάντηση είναι σαφώς αρνητική, αλλά δεν είναι καθόλου εύκολο να τους ξεχωρίσεις από τον συρφετό. Όχι (μόνο) γιατί είναι ένοικοι στην ίδια (ακρο)δεξιά πολυκατοικία ή γιατί τα σκατά πάνε παντού καλύπτοντας τα πάντα με τη μυρωδιά τους -και πάντως δίνουν τον τόνο με σχόλια-κουτσουλιές («καλά τους έκαναν», «ήταν προδότες» κτλ) κάτω από κάθε ανάρτηση γα τους 200. Αλλά γιατί είναι πρακτικά αδύνατο να διαχωρίσεις τα τρολ από τα πολιτικά στελέχη (Βούλτεψη, Πλεύρη, Άδωνη κτλ) και τους «σοβαρούς» επιστήμονες (τύπου Καλύβα). Έχουν τον ίδιο ρόλο, τον ίδιο λόγο, πανομοιότυπα προκάτ επιχειρήματα, την ίδια μουχλιασμένη αντικομμουνιστική ξινίλα, ενώ συμπληρώνουν οι μεν τους δε και εναλλάσσονται στις θέσεις τους, όπως ο Άδωνης που πρόδωσε πρόσφατα κατά λάθος το τρολοπροφίλ που χρησιμοποιεί στο Χ.

Και πώς να μην τους μπερδεύεις, άλλωστε, όταν πασχίζεις να ξεχωρίσεις τα κονσερβοκούτια από τον «αριστερόστροφο» λόγο κάποιων «εναλλακτικών», που έχουν ανάγκη την (ακρο)δεξιά για να πλασάρονται οι ίδιοι σαν αριστεροί, αλλά ευθυγραμμίζονται με το τέρας ενάντια στην... ιδιοκτησιακή λογική του ΚΚΕ για τους αγωνιστές του -πχ τους 200. Ως γνωστόν στους ήρωες υπάρχει «κομμουνιστική κοινοκτημοσύνη», στο ΚΚΕ ανήκουν μόνο λάθη, προδοσίες και εγκλήματα.


Και πώς να μην είναι δύσκολη η ταυτοποίηση των 200 κομμουνιστών από τέτοιες παλιές φωτογραφίες, πχ όταν δυσκολεύεσαι να ταυτοποιήσεις τον συγγραφέα μιας παλιότερης σχετικά αξιόλογης -παρά τις αδυναμίες της- μελέτης για την ΟΠΛΑ, «το τιμωρό χέρι του λαού» (που αξιοποίησε και υλικά από το ιστορικό αρχείο του ΚΚΕ), με τον ανερμάτιστο (;) λόγο ενός Ιάσωνα Χανδρινού, που διάλεξε αυτήν τη συγκυρία για να μιλήσει στον Δανίκα του Πρώτου Θέματος και να πει πχ πως το ΚΚΕ συνειδητά δεν επιδίωξε την απελευθέρωση των κρατούμενων από το Χαϊδάρι γιατί η εκτέλεσή τους είχε μεγάλη προπαγανδιστική αξία. Ή να αφήσει υπονοούμενα για την ειδική μεταχείριση του... απομονωμένου Ζαχαριάδη στο Νταχάου και την πολιτική σκοπιμότητα που κρυβόταν πίσω της. Ή να αποφανθεί πως οι Ναζί δεν είχαν πολιτικά μυαλά, γι’ αυτό ακολούθησαν μια αυτοκαταστροφική στρατηγική με τις διώξεις Εβραίων -σε ένα αριστοτεχνικό ξέπλυμα της φασιστικής κτηνωδίας. Ή να μας συστήσει με ενθουσιασμό στον επίλογο το... «λιβελοστόρημα» -sic- ενός άλλου ανανήψαντα αριστερού (Δ. Φύσσα) «Πλατεία Λένιν, πρώην Συντάγματος», όπου η εξέγερση του Πολυτεχνείου γίνεται ενάντια σε μια κόκκινη δικτατορία, ενώ ο συγγραφέας βγάζει χολή ακόμα και ενάντια στον Ρίτσο.

Κι είναι άραγε κάποιο είδος βλακείας-τραγικής ειρωνείας πως δεν εκτιμά τις πάσες του το κοινό του Πρώτου Θέματος και οι φασίστες στα σχόλια τον «βρίζουν» ως κομμούνι -και αυτόν και τον Δανίκα; Ή είναι έξυπνη κατανομή ρόλων για να είναι πιο πειστική η παράσταση;

Αν έπαιζε πάντως σε κάποιο τηλεπαιχνίδι (YFSF) με ιστορικούς, θα λέγαμε κάτι σαν: Και τώρα αποχαιρετούμε τον Ιάσωνα Χανδρινό και υποδεχόμαστε τον Στάθη Καλύβα. Και πώς να εξηγήσεις λογικά τέτοιες οβιδιακές μεταμορφώσεις, αν δεν ακολουθήσεις το χρήμα, την προοπτική καριέρας, τη συνεργασία-χρηματοδότηση με/από συγκεκριμένα ιδρύματα και φορείς και άλλους τέτοιους εντελώς υλικούς παράγοντες που διαμορφώνουν μια εύκαμπτη και ευέλικτη συνείδηση;

Κι αυτά είναι σημεία των καιρών. Κάποτε ήταν αδύνατο να διαχωρίσεις το ξέπλυμα του δωσιλογισμού και των Ταγμάτων Ασφαλείας (που γίνονταν αναγκαστικά θύτες, για να μη γίνουν θύματα του κομμουνισμού) από τον Καλύβα, με τον ιστορικό και πολιτικό αναθεωρητισμό του Μαραντζίδη, που χώρισε από τον Διόσκουρο Στάθη και βρήκε τη δική του Ιθάκη στο πλευρό του Τσίπρα, ως σύμβουλός του.

Σήμερα, αν είσαι αμύητος ή λίγο αδιάβαστος ή μένεις στα περίχωρα της Ιερουσαλήμ -και όχι στο κέντρο με τους κατεξοχήν παροικούντες-, μπορεί να χάσεις στην ερώτηση «ποιος έγραψε ότι το ΚΚΕ εξαργυρώνει ακόμα πολιτικά-εκλογικά τους νεκρούς του, όπως τους 200 της Καισαριανής. Κι ίσως να χρειαστείς τη βοήθεια του κοινού (ή της Google) για να βρεις τη σωστή απάντηση, δηλαδή τον Παπαδάκη της Ανταρσυα και του ΣΕΚ.

Είναι άραγε καλή απάντηση -για το δικό του επίπεδο- πως στις δημοτικές εκλογές ο ίδιος εξαργύρωσε την αφιλοκερδή παρουσία-συμβολή του στη δίκη της ΧΑ, ως συνήγορος της Πολιτικής Αγωγής; (Κι ελπίζω να μην αναβλήθηκε η προγραμματισμένη ανακοίνωση της απόφασης του Εφετείου για να αποφύγουν τη δημιουργία κλίματος στις σημερινές συγκεντρώσεις). Ή ότι ο χώρος του εξαργυρώνει πολιτικά την αλλεργία του αστικού κόσμου για το ΚΚΕ και τον συστημικό αντικομμουνισμό-αντισοβιετισμό, στον οποίο προσθέτουν ενίοτε κάποια λιθαράκια;

Σε αυτές τις περιπτώσεις, το πρόβλημα για τη Δεξιά δεν είναι ότι δεν ξέρει τι ποιεί η Αριστερά της, αλλά ότι δεν ξέρει τι να προσθέσει στην «αριστερόστροφη» πολεμική κατά του ΚΚΕ. Και οι 50 αποχρώσεις του (κατάμαυρου ως μουντζούρα-σύνθεση όλων των χρωμάτων-κομμάτων) αντικομμουνισμού περιλαμβάνουν ένα ευρύ φάσμα από ωμό, κονσερβοκούτικο (σπεσιαλιτέ του μαγαζιού) ή σούσι αντικομμουνισμό μέχρι μετριοπαθή προς το medium rare, αλλά πάντα με καταγγελίες για ωμά εγκλήματα...

Μιλώντας για πολιτική εξαργύρωση δε γίνεται να μη σκεφτείς αυτόματα το προσωπικό βιντεάκι της Καρυστιανού για τα Τέμπη -σαν ροκ σταρ που την ψώνισε, ονειρεύτηκε σόλο πολιτική καριέρα και εγκατέλειψε το συγκρότημα και τις συλλογικότητες που δεν υπηρετούν το «εγώ» του/της. Και οι πολιτικοί θαυμαστές της Καρυστιανού (οι νυν και οι μέχρι πρότινος) ή παλιότερα της Ζωής είναι ένα χρήσιμο παράδειγμα (από τα αρκετά των τελευταίων ετών) ώσμωσης «αριστερόστροφου» και ακροδεξιού λόγου.

Αλλά αυτό θα το δούμε καλύτερα μετά τις συγκεντρώσεις για τα Τέμπη. Ως τότε, το μοναδικό αντίδοτο για τις αριστεροδέξιες στροφές του συστήματος είναι ταξικό. Δηλαδή ένα κάλεσμα που φτιάχνει την πιο πλατιά συμμαχία, για να γίνει δύναμη ανατροπής, και δεν περιμένει από κανέναν εργάτη να αποκηρύξει τις ιδέες του, παρά μόνο τον φόβο για τα αφεντικά του και την αυταπάτη πως έχει τα ίδια συμφέροντα μαζί τους. Αλλά ακόμα και για αυτές τις περιπτώσεις, υπάρχει κατανόηση και ταξική αλληλεγγύη, γιατί για να γυρίσει ο ήλιος (και οι συνειδήσεις) θέλει δουλειά πολλή.

Αντί επιλόγου δύο φωτογραφίες. Η αγκαλιά του Ασλανίδη (προέδρου του συλλόγου των θυμάτων των Τεμπών) με τη μητέρα του μηχανοδηγού, κατά την αποκάλυψη του μνημείου για τα θύματα στην Καισαριανή (του πρώτο αντίστοιχου), που σφραγίζει μια ενότητα σε σωστή βάση, παρά τις συγκρούσεις του παρελθόντος.


Και ένα στιγμιότυπο από τις μαθητικές κινητοποιήσεις με το σύνθημα: Εργάτες στη Βιολάντα, στα Τέμπη φοιτητές -που μπορεί να είναι και ο τίτλος της επόμενης ανάρτησης...


Υστερόγραφο: το αρχικό πλάνο για το κείμενο ήταν υπερφίαλα μεγαλεπήβολο, με σταχανοβίτικο ζήλο αλλά κάκιστη εκτίμηση της συγκεκριμένης κατάστασης και αυταπάτες πως θα προλάβαινε να πιάσει και την παράσταση «Χαμένη Άνοιξη», με αφορμή ένα κηδειόχαρτο (αναγγελία μνημόσυνου για την ακρίβεια), σε μια βόλτα κοντά στο μετρό των Σεπολίων, που συνορεύει και με τον Κολωνό. Ίσως σε κάποια επόμενη ανάρτηση και αυτό...