Τα 80’ς είναι το όπιο του λαού

Το μέλλον μας δεν είναι ο καπιταλισμός
Μα πάντα δυστυχώς ο παλιός είναι αλλιώς

(Χωρίς αιχμές για αναγνώστες της κε του μπλοκ)

Η αισθητική είναι μια μορφή συνείδησης. Η δεκαετία με τις βάτες για κάποιους στέκει στη λάθος πλευρά της αισθητικής. Άρα η νοσταλγία δεν είναι μορφή συνείδησης -τουλάχιστον ριζοσπαστικής, που θα προχωρήσει το προτσές. Ο μπάτσος είναι μπουζούκι, ο Ρίζος είναι διαβήτης -όπως στο διαβητόσφυρο της ΓΛΔ με τα στάχυα. Κι εσύ νοσταλγός της ντίσκο-ποπ και του σοσιαλισμού που γνωρίσαμε, ενάντια στις διδαχές του Λουκιανού (που πήγε όμως και με τη ΔΗΜΑΡ) και του Γιοκαρίνη.

Τα 80’ς είναι μια μορφή αντι-συνείδησης, συναίσθημα, ιδέα που κατακτά τις μάζες και γίνεται υλική δύναμη σε κάθε καρναβάλι, αυθόρμητος διονυσιασμός, λανθάνουσα αγωνιστική διάθεση και ένδοξα κατάλοιπα της Μεταπολίτευσης. Κι αν κάποιοι βαφτίζουν «καλτ» τις εποχές και τις ενοχές τους, για να τα έχουν καλά με τη συνείδησή τους και το στρατευμένο πολιτικό τραγούδι, είναι σαν αυτούς που φοράνε στους παλιούς επαναστάτες φωτοστέφανο (σαν αγγελούδι, σαν τον Άγιο Στέφανο) για να τους αφαιρέσουν κάθε ζωτικό περιεχόμενο και να τους καταστήσουν ακίνδυνα εικονίσματα.

Αλλά τα «κονίσματα» του Χαρίλαου δεν είναι ποτέ ακίνδυνα -και το 13ο Συνέδριο, που έχει γενέθλια αυτές τις μέρες, δεν ήταν απλή εικονομαχία για τα σύμβολα, άνευ ουσίας. Κι αν γλιτώσει το παιδί, δηλαδή το Κόμμα που μας ανέθρεψε όλους σαν παιδιά του -και ας λένε οι κακές γλώσσες πως τα τρώει- υπάρχει ελπίδα για αλλαγή. Αυτή που επέζησε στο πρωτοσέλιδο του Ρίζου, μετά την υποστολή της σημαίας στο Κρεμλίνο. Αυτή που δεν ήρθε ποτέ γιατί έμεινε στον πάτο του κουτιού της Πανδώρας (αν και ο Βαξεβάνης ξύνει διαρκώς τον πάτο, για να βρει και παρακάτω) ή στο αποκριάτικο πάρτι της αστικής εν-αλλαγής που ντύθηκε Αλλαγίτσα.

Γιατί η νοσταλγία επαναλαμβάνεται δυο φορές, την πρώτη σαν Αλλαγή, τη δεύτερη ως ελπίδα -και πάντα ως φαρσο-τραγωδία για τους λαούς. Και η ιστορία δεν τελείωσε μαζί με τη δεκαετία του ’80. Αρχίζει εκεί που τελειώνει η νοσταλγία και οι αυταπάτες.

Η κε του μπλοκ «τήρησε τα σύγχρονα έθιμα» και πήγε συνειδητά, χωρίς ενοχές ή αυταπάτες -αν και με άπειρη νοσταλγία- να δει το δίδυμο Ρακιντζή-Χαριτοδιπλωμένου στο «Γυάλινο θέατρο». Να σου δώσω μια να σπάσεις, αχ βρε κόσμε γυάλινε και να φτιάξω μια καινούρια κοινωνία άλληνε. Ο Ρακιντζής βέβαια δεν έχει ιδιαίτερη σχέση με την επανάσταση, εκτός ίσως από έναν στίχο στον «Άγιο»: να ξέρεις θα επαναστατώ, κάθε φορά που με φωνάζεις μουλωχτό. Κι αν το τραβήξεις από τη χαίτη με τον λασπωτήρα, το «Δικός σου για πάντα» είναι μια υπόμνηση ότι δεν μπορούμε να θεωρούμε καμία νίκη της επανάστασης δεδομένη, καθώς και μια ωδή στη σοσιαλιστική νοσταλγία:

Μην κλάψεις μόνο και πιες/σε όλες τις ωραίες μας στιγμές
Σε ό,τι είχαμε ζήσει μέχρι χτες/βρίσε με ακόμα αν το θες
(αν-ύπαρκτος σοσιαλισμός, γραφειοκρατική παραμόρφωση κτλ)

Είναι αλήθεια, επίσης, ότι οι στίχοι του «Προκαλείς» (με τη νεαρή Μενεγάκη στο βίντεο, πριν καν γίνει ξανθιά), θα προκαλούσαν σήμερα σφοδρές αντιδράσεις, στη λογική του «Me Too» και δικαίως, καθώς ρίχνουν το φταίξιμο στη μικρή Ελένη που προκαλεί και στο τέλος θα στριμωχτεί από φίλο σε καμιά γωνιά, απορώντας. Αλλά αυτό είναι ένα απλό μάθημα διαλεκτικής, για να κρίνουμε κάθε δημιουργό σε ένα ιστορικό πλαίσιο, με τα μέτρα της εποχής του, και να μην παραγνωρίζουμε έτσι την αξία που έχουν μικρά στιχουργικά αριστουργήματα, όπως το «ζαλίζεσαι, μεθάς και αρχίζεις χικ και χικ», που δείχνουν πόσο ακομπλεξάριστος ήταν ο Μιχάλης και η εποχή του, μαζί με το «σι μπεμόλ ακόρντο» που έχει στην καρδιά του, αν και φάλτσο (που είναι για τη μουσική το αντίστοιχο της οπορτουνιστικής παρέκκλισης για το κίνημα) ή την φοβερή ρίμα με την Ταϊβάν -και εγώ μένω πίσω μόνος σαν χαϊβάν.
Και ας μην έχουν το «βάθος» του μεταγενέστερου «θα έρθουν οι Ρώσοι», που δεν αναφέρεται σε περίοδο, ούτε καν σε κάποια επαναστατική περίοδο -αν και όταν είσαι ερωτευμένος, πιστεύεις πως όλα τα τραγούδια έχουν γραφτεί για την αγάπη σου, και ο έρωτας είναι συνώνυμο της επανάστασης.

Αχ, ΠΑΣΟΚ, ωραία χρόνια, μαζικό κίνημα, εποχή των σταδίων, τα στάδια γεμίζαν σε κάθε συναυλία, στρίμωχνες στη γωνιά και καμιά Ελενίτσα, χωρίς φόβο για πολιτική ορθότητα και άλλες μεταμοντερνιές...

Ο Μιχαλάκης είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση, όπως μια σειρά Μιχαλάκηδες αυτού του κόσμου, που δεν μπαίνουν σε καλούπια και θεωρούνται κορυφαίοι στο είδος τους.

Όπως ο Τζόρνταν, που είναι GOAT (σαν τους Κατσίκηδες του ΠΑΟΚ), ο καλύτερος παίκτης στην ιστορία του αθλήματος και βασικά με τα μεγαλύτερα συμβόλαια, αν και τότε το μάρκετινγκ δεν ήταν τόσο έξυπνο και εναλλακτικό όσο σήμερα, γιατί «και οι Ρεπουμπλικάνοι του Ρίγκαν αγοράζουν παπούτσια».

Ή ο Μακεγιάσον, αποστάτης του χρώματος, των βασάνων της φυλής του, ακόμα και της ηλικίας του, μοναδικός σόουμαν, χορευτής, τραγουδιστής, απαράμιλλο ταλέντο, αλλά καμία λάμψη δεν μπορεί να σπάσει τα σκοτάδια του και να του δώσει συγχωροχάρτι για τη σεξουαλική κακοποίηση παιδιών. (Παρόλα αυτά, η πολυαναμενόμενη ταινία για τη ζωή του θα είναι μια ενδιαφέρουσα αφορμή για προβληματισμό και εμβάθυνση στις μυλόπετρες του συστήματος που συνθλίβει τα πιο λαμπρά αστέρια του για το κέρδος, για να καταλήξουν μαύρες τρύπες -ακόμα και με άσπρη, ξέξασπρη επιδερμίδα).

Ή ο Μιχάλης (Μίσκο) Μισούνοφ, κορυφαία καλτ μορφή Σλαβομακεδόνα, που πήρε ειδική άδεια να επαναπατριστεί για να παίξει μπάσκετ στον Άρη (συνώνυμο της δεκαετίας με τις βάτες) σαν γνήσιος Έλληνας, αλλά κουβαλούσε το ψυχικό βάρος της ρετσινιάς του «συμμοριτοπόλεμου» και κατέληξε λωποδύτης σε συμμορίες μαζί με ποινικούς.

Ή ο Μιχαλάκης από τα «Εγκλήματα», που αποδείχτηκε κορυφαίος μπι-μπιπ στην πραγματική ζωή, ως υποψήφιος της ΝΔ -αλλά μας άφησε ως ανάμνηση ένα αξέχαστο πάνελ, με τον Μιθριδάτη του ΣΥΡΙΖΑ στη χειρότερη στιγμή της καριέρας του, και τον Σερίφη που η ζωή το έφερε να μας φέρει τον Νι-Βο στο Φεστιβάλ, αλλά όχι να τον δούμε στο ίδιο πάνελ με τον Μπογδάνο και τον Μπαλάσκα.

Ή ο Μίσα -η κορυφαία μασκότ όλων των εποχών.

Ή ο Μιχαήλ Γκορμπατσόφ, ο σημαδεμένος -αν και αγνοήσαμε όλα τα σημάδια για το ποιόν του-, κορυφαίος αντεπαναστάτης και μοντέλο διαφημίσεων, που κατέληξε στον σκουπιδοτενεκέ της Ιστορίας, σαν χαρτόκουτο της πίτσας Χατ. «Θα μου κλείσεις το σπίτι... (με έχεις κάνει Αρασίτη)», όπως έγραφε μια ψυχή. Και δεν ήταν καν το κοινό μας ευρωπαϊκό, όπως έλεγε ο Γκόρμπι τη λυκοσυμμαχία της ΕΕ -και ευτυχώς οι λύκοι έμειναν έξω από το δικό μας, του λαού, -που ήταν χτισμένο από άριστα υλικά.

Ή ο Μιχάλης Ρακιντζής. Που έχει το δικό του φαν κλαμπ, που τον ακολουθεί πιστά, πάει με πανό σε συναυλίες, ξέρει απέξω τους στίχους του -καλύτερα από τον ίδιο, που τους μπερδεύει κάποιες φορές και χρειάζεται υποβολέα, ηλεκτρονικό βεβαίως-βεβαίως- και σπεύδει στις εμφανίσεις του, παρέες-παρέες ή κατά μόνας. Λίγα θεάματα είναι πιο σπουδαία από τις μοναχικές υπάρξεις που μπορείς να δεις στις συναυλίες του, μόνες περπατούν και νιώθουν μοναξιά μέσα στο πλήθος, αλλά δε χάνουν ποτέ κανένα ραντεβού μαζί του.

Ο Ρακιντζής ανήκει σε εκείνο το σπάνιο είδος που για τους φανατικούς οπαδούς του είναι κορυφαίος -και αυτό δε χωράει συζήτηση. Δεν μπορούν να το υποστηρίξουν σοβαρά -αν αρχίσουν οι συγκρίσεις- έχουν όμως σημαντικά επιχειρήματα για να πιαστούν. Κανείς άλλος δεν έχει δει -ούτε στα όνειρά του- μια συνεργασία με τον Ian Gillan των Deep Purple. Κανείς άλλος δεν έχει γράψει τραγούδι για μια φωνάρα, όπως η Bonnie Tyler. Κανείς άλλος δεν πειραματίστηκε στην εποχή του με τόση (εμπορική) επιτυχία με έθνικ μελωδίες και ηλεκτρονικούς ήχους. Κανείς άλλος δεν έχει κάνει βίντεο-κλιπ σαν το Viva Sahara -με την Μπαζάκα, πριν τα «Πέτρινα Χρόνια». 

 

Λίγοι μπορούν να επιδείξουν μέταλ (ή μεταλλίζοντες) δίσκους, όπως το «Έτσι μ’ αρέσει». Είναι ο μόνος -μαζί με τον Βασίλη- που έχει τέτοια εμβληματική μύτη -αλλά δεν τον εμπόδισε να κάνει καριέρα, έστω και με διαρκώς «συναχωμένη» φωνή. Κι έχει αν μη τι άλλο ένα δικό του μουσικό ιδίωμα και ένα αναγνωρίσιμο στίγμα -που είναι γνώρισμα μεγάλων δημιουργών, ακόμα και όσων δεν είχαν σπουδαία φωνή.

Είναι βασικά, τηρουμένων των αναλογιών, σα να λες ότι η ΛΔ Κορέας οικοδομεί τον σοσιαλισμό. Για τους περισσότερους είναι φανερό πως δεν το κάνει, αλλά δεν είναι πολύ εύκολο να ανατρέψουν τα επιχειρήματα όσων το υποστηρίζουν σοβαρά.

Το πρόβλημα για τον Ρακιντζή είναι πως παραμένει εγκλωβισμένος στην (παλιά) επιτυχία του και σε ψευδαισθήσεις μεγαλείων, τη «Μεγάλη Ιδέα» που έχει για τον εαυτό του, την εντύπωση πως είναι στη μουσική πρωτοπορία επί δεκαετίες, την ανάγκη να αποδείξει πως μπορεί ακόμα να το κάνει ή βασικά να πειράξει λίγο το υλικό του για να μην παρουσιάζει συνέχεια τα ίδια και τα ίδια. Κι επειδή πιστεύει πως δεν υπάρχει «φυσικός ήχος» -παρά μόνο στη φύση, όπου τα πουλάκια κελαηδούν και το ποταμάκι κελαρύζει- κάνει κάτι διασκευές με άθλια χρήση ΤΝ, χωρίς έλεος για το δικό του έργο και το κοινό που έχει έρθει να τον δει.
Κοίτα Μιχάλη μου, το χάλι σου...

Σε αντίθεση πχ με τον Χαριτοδιπλωμένο που είχε πλήρη συνείδηση τι ήταν (κάποτε), τι είχε έρθει να ακούσει ο κόσμος και τι χρειαζόταν για να τον ξεσηκώσει. Προλόγιζε με αυτοσαρκασμό τα κομμάτια του, σχεδόν απολογητικά κάποιες φορές (πχ όταν τα έλεγε «χαζοτράγουδα»), αν και ένα από αυτά τα σουξέ παραλίγο να του δώσει το κλειδί της πόλης της Βικτώρια και να τον κάνουν άτυπο (καλλιτεχνικό) πρέσβη για τις Σεϋχέλλες -που κάποιοι λίγοι τις είχαν μάθει από τον Μακάριο και οι περισσότεροι από το τραγούδι της Πωλίνας.

Η τέχνη είναι το «περιττό» που είναι απολύτως αναγκαίο. Δε χρειάζεται για την επιβίωση, αλλά για την επιβεβαίωση της ανθρώπινης ουσίας και το ευ ζην. Κι ο χαβαλές, τα «χαζοτράγουδα» είναι μια υπαρκτή ανάγκη για χαλάρωση, που δεν πρέπει να υποτιμάμε. Κάτι σαν το παιδικό στάδιο διαμόρφωσης της προσωπικότητάς μας. Χωρίς αυτά, σε τι αναμνήσεις θα φέρουμε τα παιδιά μας; Η νοσταλγία είναι κάτι σαν τις ανασκαφές του μέλλοντός μας, ενατένιση της (χαμένης) προοπτικής, αυτού που θα μπορούσαμε να έχουμε και να γίνουμε. Κάτι σαν το Back to the Future, που έγινε ταινία -και ο Μιχάλης το πήρε για τον τίτλο μιας δουλειάς του.

Σε κάθε περίπτωση, ο Χαριτοδιπλωμένος δεν εγκλωβίστηκε στο μεγαλείο του παρελθόντος, γι’ αυτό μπορούσε να το αναπαραστήσει πειστικά. Κι ο κόσμος του φώναζε να μη φύγει από τη σκηνή, ενώ αυτός έλεγε, μεταξύ σοβαρού και επείγοντος, πως χρειαζόταν υπογλώσσια.

Κοίτα Μιχάλη μου, το χάλι μας.

Αυτοί έχουν φτάσει 70 χρονών πλέον και εσύ έχεις καβαλήσει τα 40, αλλά νιώθεις πως έχεις χάσει τουλάχιστον μια δεκαετία και τις μετράς από την αρχή σαν τον Τσάκωνα (δέκα χρόνια μνημόνια, δέκα χρόνια Μητσοτάκης), γυρνάς πίσω στο παρελθόν να αναζητήσεις τον χαμένο χρόνο, του Προυστ και της Ιστορίας που δεν τελείωσε το ’89. Ούτε και η τέχνη, άλλωστε, αν και για αυτό δεν είσαι τόσο σίγουρος. Αδυνατείς ή αρνείσαι να παρακολουθήσεις την εξέλιξη της μουσικής, σου φαίνονται όλα τα ίδια (όπως κάθε τι που σε αφήνει αδιάφορο), οι καλύτεροί σου στίχοι δεν υπάρχουν, δε γράφεις κανείς «χικ και χικ», δε γράφονται πια τέτοια χαζοτράγουδα.

Θες η παιδική ανεμελιά, που είναι η μόνη μας πατρίδα; Θες τα χρόνια που περνάν και επιχρωματίζουν τη μνήμη με τα πιο φωτεινά χρώματα και εξιδανικεύουν ό,τι χάθηκε; Θες το μίζερο παρόν που δε σου αφήνει καμία διαφυγή, παρά μόνο στο παρελθόν; Θες το Πολυτεχνείο -που έλεγε πάντα ο Σπύρος- και όσα απόνερά του πρόλαβες; Θες τα χρόνια, όπου υπήρχε ακόμα ένα υπόβαθρο, ένα αντίπαλο δέος, και ο χαβαλές έπρεπε να είναι καλά δουλεμένος για να μας διαβρώσει και να μας νικήσει;

Είναι τελικά η νοσταλγία μια μορφή συνείδησης και μάλιστα πολιτικής -και δη ριζοσπαστικής; Όχι. Είναι μια φυγή προς τα πίσω, έμμεση ομολογία πως δεν έχεις ρεαλιστικό σχέδιο για να αλλάξεις τον κόσμο και να τον φέρεις στα μέτρα σου, πριν να σε φέρει εκείνος στα δικά του. Οι νοσταλγοί των παλιών καλών καιρών είναι σχεδόν πάντα παραιτημένοι, σπανίως κάνουν τη νοσταλγία τους δύναμη ανατροπής, για να έχουμε ανατροπή στην ανατροπή, και μια... «σοσιαλιστική παλινόρθωση».

Αλλά η νοσταλγία για τη δεκαετία με τις βάτες είναι μια παρηγοριά, κάτι σαν παυσίπονο, κάτι σαν το παιδικό στάδιο της ανθρωπότητας -ασφαλώς πρέπει να το υπερβούμε, αλλά πώς γίνεται να μην το δεις με τρυφερότητα;

Τα χρόνια του ’80 είναι η καρδιά ενός άκαρδου κόσμου, μισό χαμόγελο σε μια απέραντη κοιλάδα των δακρύων, ο στεναγμός του καταπιεσμένου πλάσματος. Τα 80’ς είναι το όπιο του λαού. Και η αλήθεια είναι στην επαναστατική αλλαγή του κόσμου και τον μαρξισμό. Γκε-γκε;

Και αν η πρώτη απόπειρα έσπασε τον πάγο και έδειξε τον δρόμο, αλλά δεν έφτασε ως το τέλος, θα επιστρέψουμε λέγοντας: «με θυμάσαι, ρε αστέ;», με σκληρό ύφος, ατσάλινου καριόλη. Γιατί έχουμε «δικαίωμα για μία συν μία», όπως τραγουδούσε ο Μιχαλάκης -και ας μην καταλαβαίνουν οι νεότερες γενιές τα μπασκετικά συμφραζόμενα. Δε βγαίνουν πια τέτοιοι στίχοι...

Ένας δεν ήταν μα διακόσιοι

Έχω ένα σοβαρό-συγκινητικό μέρος και ένα χαβαλεδιάρικο. Ποιο θέλετε να διαβάσετε πρώτο;
-Ξεκίνα σοβαρά, για να κάνεις ευχάριστο (;) φινάλε τρολάροντας.

Ωραία (;).

Ένας δεν είναι μα χιλιάδες. Και οι διακόσιοι της Καισαριανής έγιναν εκατοντάδες χιλιάδες και άλλοι τόσοι γύρω από το ΕΑΜ και τη λαοκρατία. Κάποτε ο Πέρσης βασιλιάς είχε μια επίλεκτη φρουρά από 10 χιλιάδες «Αθάνατους», όπου για κάθε νεκρό πολεμιστή υπήρχε άμεσος αντικαταστάτης και δε λιγόστευαν ποτέ. Οι διακόσιοι κέρδισαν τη δική τους θέση στην αθανασία, γιατί ο καθένας τους ενέπνευσε χιλιάδες άλλους να μπουν στις γραμμές μας και να αναπληρώσουν το κενό τους: Ένας στο χώμα, χιλιάδες στον αγώνα. Κι έγιναν λίπασμα της λευτεριάς -κι ας έμεινε μισή. 

Γιατί όπως είπε ένας μαθητής: «νόμιζαν ότι τους σκότωσαν, αλλά τους έκαναν αθάνατους και σήμερα όλη η Ελλάδα μιλάει για αυτούς».
Τώρα είναι δικός σου αυτός ο δρόμος.
Κι αυτή η απρόσμενη εμφάνιση των ξεχασμένων φωτογραφιών έχει κάτι από το θαύμα της Ανάστασης, σαν βίωμα. Θανάτω, θάνατον πατήσαντες. Περιμένετε εσείς το Πάσχα και τη Δευτέρα Παρουσία...

Η πλατεία Μακρή γεμίζει από νωρίς. Ελάχιστοι έχουν χρέωση, οι πιο πολλοί το νιώθουν χρέος τους -στη ζωή, στους 200, στον θάνατό τους που πάτησε τον θάνατο. Κι είναι όλοι τους εδώ, 200 από εμάς, σηκώνονται πικέτες με τα ονόματά τους, άπαντες παρόντες. Γιατί αν έχεις λείψει για ό,τι πρέπει, θα ’σαι για πάντα μέσα σε όλα εκείνα που γι’ αυτά έχεις λείψει -όπως λέει ο Ρίτσος.

Ζούμε μεγάλες στιγμές, τις πιο συγκινητικές μέρες από όσο θυμάμαι -είπε ένας από τους (βιολογικούς και πολιτικούς) απογόνους στο βήμα. Ίσως είναι υπερβολή, αλλά ποιος να του φέρει αντίρρηση -όλοι το ίδιο νιώθουν.
Μας είπε για την ξαφνική εμφάνιση «αυτών των τύπων, που περπατάνε ένα πρωινό στην Καισαριανή σα να έχουν βγει βόλτα στο πάρκο». Για το ψυχικό τους σθένος, που δεν είναι γνώρισμα μόνο των κομμουνιστών, αλλά είναι κυρίως δικό τους. Και για την απάντηση που δίνουν οι φωτογραφίες στη θεωρία των δύο άκρων. Από τη μια οι 200 και από την άλλη οι εκτελεστές τους. Από τη μια οι 27 εκ. σοβιετικοί νεκροί και από την άλλη οι χιτλερικοί εισβολείς. Αυτά τα «άκρα» θέλουν να εξισώσουν. 

Κι ύστερα πήγε να αναζητήσει τη συντρόφισσα με το όνομα του παππού του (και το δικό του) για να βγει μαζί της μια φωτογραφία.

Ο Κατημερτζής ήταν μικρό παιδάκι εκείνη την Πρωτομαγιά και θυμάται να απορεί πώς γίνεται να τραγουδάνε οι άνθρωποι που πάνε για εκτέλεση». 88 χρονών σήμερα, πάντα μάχιμος και οργανωμένος, ψάχνει σταθερά να βρει τι είναι αυτό που τους έδωσε τόση τόλμη και θάρρος.
Ενώ η Αθηνά Ζύμαρη είπε πως οι σφαίρες αυτές, εναντίον των 200, ήταν σκυτάλες για τους επόμενους. Γιατί όπως είπε ο σφος από τη νεολαία, οι 200 δε θέλουν να τους τιμήσουμε, αλλά να συνεχίσουμε και να νικήσουμε!

Είπε ακόμα -ο σφος απο τη νεολαία- για την αιμάτινη γραμμή που κυλούσε στους δρόμους της Καισαριανής και χωρίζει μέχρι σήμερα δύο διαφορετικούς κόσμους, του φασισμού και της εκμετάλλευσης από αυτούς που παλεύουν να ξημερώσουν καλύτερες μέρες.
Αυτές είναι οι δικές μας κόκκινες γραμμές και καμία μνημονιακή αριστερά δεν μπορεί να τις αγγίξει και να τις ευτελίσει -με στεφάνια και κούφιες επικλήσεις.

Κι όταν μίλησε ο Τάτσης από την κετουκε και είπε ότι η ΚΟΑ «ανακοινώνει τα εξής...», κόπηκαν οι ψίθυροι, πάγωσε ο χρόνος και όλοι περίμεναν να ακούσουν.
Το ΚΚΕ αναλαμβάνει την αποκατάσταση του μνημείου. Εθελοντές σφοι θα κρατούν με βάρδιες ανοιχτό και επισκέψιμο το μνημείο κάθε Κυριακή. Θα συγκροτηθούν συνεργεία σφων οικοδόμων, μηχανικών κτλ για την καλύτερη συντήρηση του μνημείου. Θα γίνουν οργανωμένες επισκέψεις στο Μουσείο Εθνικής Αντίστασης και στο Μπλοκ 15 του Χαϊδαρίου, μια συναυλία πριν την Πρωτομαγιά και μια μεγάλη συγκέντρωση αλληλεγγύης στην Κούβα -που συγκινείς τους πάντες, όσοι και οι 200.

Με τόσο ενθουσιασμό, που τον άγγιζες πηχτό στην ατμόσφαιρα, θα βρίσκαμε πρόθυμους εθελοντές για τα πάντα: για να φέρουν τις εικόνες απ' το Βέλγιο, να τις κλέψουν στη διαδρομή από το αεροδρόμιο για να τις παραδώσουν στο ΚΚΕ και το αρχείο του, ακόμα και να κυνηγήσουν απογόνους των δωσίλογων στις πέντε ηπείρους -όπως κάποτε η Μοσάντ με τον Άιχμαν. Ή βασικά σαν μια διεθνή ΟΠΛΑ, που είναι ανάγκη των καιρών.

Το ποτάμι ξεχύνεται στους δρόμους, σα να τρέχει προς τον θάνατο με βλέμμα καθαρό, οι φωνές πιο δυνατές από ποτέ, η πόλη στο πόδι, η γειτονιά στο παράθυρο και στα μπαλκόνια, τα σκοτάδια γίνονται λάμψη, ένα πλάνο από ψηλά θα ήταν σινεμά και ποίηση μαζί, οι σφοι να τρέχουν σα να παίζουν στην Αναπαράσταση, στο παλκοσένικο της ιστορίας, που τρέχει μαζί μας στον δρόμο -πάρτε κομπάρσους εσείς για τις σκηνές.

Μπαίνουμε στο Σκοπευτήριο με βήμα, ο ήχος κλείνει απότομα, ιερός χώρος, υποβλητική ατμόσφαιρα, απαράμιλλη αύρα -το σινεμά είναι μια φτωχή απομίμηση της ζωής. Ένα λεπτό σιγής, ακούγεται μόνο το βέβηλο drone, επέσατε θύματα αδέρφια εσείς, ένας γέροντας ψέλνει μόνος του τη Διεθνή, χάνει τα λόγια του, παιδιά κοιτάνε πάνω στους ώμους των γονιών τους, γίγαντες πατάνε πάνω σε άλλους γίγαντες, στον τοίχο προβάλλεται μια φωτογραφία από τους 200, περιμένει τα ονόματά τους, τις πικέτες τους, τους επόμενους, ο τοίχος είχε τη δική του ιστορία, κάποιοι την έγραψαν στον δρόμο, με πάλη ταξική και ανυπακοή, διότι δε συνεμορφώθησαν...

Βγαίνοντας πέφτουμε πάνω στο σπουδαίο κατόρθωμα των φασιστοειδών, της μαύρης νύχτας του αιώνα μας τα καμώματα. Κέρδισαν 15 λεπτά δημοσιότητας, αλλά ακόμα απορούν γιατί δε θα τους γράψει ποτέ η ιστορία, παρά μόνο με την πλάτη στον φακό και μια κουκούλα στο κεφάλι.

-.-.-

Δεύτερο μέρος
Μπορείτε να διακόψετε την ανάγνωση εδώ
Συνεχίζετε με δική σας πολιτική ευθύνη

Ένας δεν ήταν, μα διακόσιοι.

Ναι αλλά ο Σκλάβαινας από το γνωστό Σύμφωνο («πολιτικής συμβίωσης» με τους Φιλελεύθερους του Σοφούλη, που δεν προχώρησε ποτέ στην πραγματική ζωή) υπέγραψε δήλωση.

Και αργότερα προσέγγισε το ΕΑΜ και πέθανε φωνάζοντας ζήτω το ΚΚΕ. Τι να κάνουμε τώρα; Να λέμε οι 199+1 της Καισαριανής, λες και είναι λάιφ-στάιλ άρθρο για εστιατόρια και αξιοθέατα; Τα 9+1 μυστικά της μακροζωίας στην Κατοχή: μην οργανώνεστε στο ΚΚΕ, να σιτίζεστε από τρία συσσίτια, όπως ο Μητσοτάκης.

Ναι αλλά ήταν και 10 αρχειομαρξιστές, που δεν ήταν μέλη-στελέχη του ΚΚΕ, και τους είχαν απομονωμένους στην Άκρο.

Πείτε τα όλα! Βασικά τους δικούς μας τους έπαιρναν για εκτέλεση σε 19άδες. Τους άλλους τους εκτέλεσαν χωριστά, για να μη χυθεί το αίμα τους μαζί με των δικών μας και ανακατευτούν.

Καλά εσύ κοροϊδεύεις (ναι αλλά εσύ το ξεκίνησες).
Αλλά εσείς λέτε για 200 κομμουνιστές.

Και δε χαίρεστε γι’ αυτό; Πού θα ξαναβρείτε τέτοια μεγαθυμία; Τι άλλο να κάνουμε δηλαδή; Να φωνάζουμε «ΕΑΜ-ΕΛΑΣ-ΕΠΟΝ-ΟΚΔΕ-ΔΣΕ»; Να δανείσουμε μερικά μέλη στις τροτσκιστικές γκρούπες για να φτάσουν τα 200;

Όταν μιλάς για ιδιοκτησιακή λογική, το χειρότερο δεν είναι η κουβέντα περί κατοχής τους (απλή συνωνυμία με το κυρίως κατοχικό σύνδρομο) αλλά ότι τους βλέπεις σαν εμπορεύματα που τα «εξαργυρώνει πολιτικά το ΚΚΕ» και κρατάει τα ποσοστά του -όπως έγραψε στον τοίχο του ο Παπαδάκης. Κι ύστερα πας στον μπουφέ της ιστορίας -όπως έλεγε η Ρόζα- και επιλέγεις: οι 200 δικοί μας (δηλαδή όλων), η Βάρκιζα του σταλινικού ΚΚΕ, κοκ.

--Άραγε αγγίζουν καθόλου όλα αυτά τις νέες γενιές;
Ασφαλώς. Με τρέντι, σύγχρονους όρους, οι φωτογραφίες είναι τρελό content και έχουν δημιουργήσει μεγάλο hype.

Άσε που παθαίνουν υστερία τα δεξιά τρολ και ξέρουν τι γραμμή να βάλουν. Ότι οι 200 ήταν γενικά πατριώτες και όχι ειδικά κομμουνιστές; Ή ότι ήταν εθνοπροδότες (που πέθαναν για την πατρίδα) και πράκτορες της Μόσχας, οπότε κομμουνιστές; Και τέλος πάντων τι να συγκρίνουν και τι να αντιπαρατάξουν σε αυτές τις φωτογραφίες με το καθαρό βλέμμα; Το δικό τους αγέρωχο duck-face και τα φίλτρα στη σέλφι με το αφεντικό τους;

Δεν είναι όμως πως δε συγκινούνται με παλιές, ασπρόμαυρες φωτογραφίες αγωνιστών. Απλώς προτιμούν αυτές με τα κομμένα κεφάλια, τους φανοστάτες, τους απαγχονισμένους κτλ.

--Στα προεόρτια της δικής μας συγκέντρωσης, οι σφοι της Σπουδάζουσας έκαναν διανομή ρόλων με τις πικέτες -που είχαν ψιλές και δασείες, αλλά ήταν σαν καινούριες, σαν επιχρωματισμένες φωτογραφίες.

-Ναπολέων Σουκατζίδης; Α, εσύ πήρες τον «σελέμπριτι».
-Εσύ τι έχεις ντυθεί;
-Εγώ Ταλαίπωρος, που δεν τον ήθελε κανείς. Λες να μου φόρτωσαν κάναν τροτσκιστή;
-Όχι, αγρότης από τη Σάμο ήταν, έγραψε και η Ρίτσου για αυτόν.
-Εντάξει, αλλά να ξέρεις ότι ο Σουκατζίδης ήταν φαλακρός. Και η πραγματική ζωή είναι πολύ πιο πεζή και ποιητική μαζί από τις εύκολες σκηνές του κυρ-Παντελή.
-Καλά, καλά, μόνο μη βάλεις την πικέτα πίσω στην τσάντα. Θα σε περάσουν όντως για Τροτσκιστή.

-Πού πάμε τώρα με τις πικέτες;
-Στο Σκοπευτήριο. Για εκτέλεση. Έχεις κάποιο Τελευταίο Σημείωμα;
-Γράψε. Η πάλη των τάξεων παραμένει ιστορικά αδικαίωτη, ενώ η διεθνής καπιταλιστική μεθοδολογία... (και μετά μας έστησαν στον τοίχο, όρκο παίρνω καλοί άνθρωποι ήτανε, ακόμα και οι τροτσκιστές).

-Κάποια τελευταία επιθυμία μήπως;
-Να δικαιωθεί η πάλη των τάξεων.
-Χμμ. Κάτι πιο άμεσο;
-Δεν πέφτουμε στην παγίδα με το μίνιμουμ πρόγραμμα και ζητάμ...
-Δηλαδή τίποτα;
-Να αποκατασταθεί ο Κάππος.
-Πού κολλάει ο Κάππος τώρα;
-Στη συγκέντρωση για την Κούβα. Της έδινε τη μισή του σύνταξη.
-Πολιτική ή κομματική αποκατάσταση;
-Πολιτική σίγουρα. Ίσως και κομματική αν κριθεί ότι δε λειτουργούσαν σωστά τα καθοδηγητικά όργανα και μας φόρεσαν καπέλο το «Κοινό Πόρισμα» με την ΕΑΡ.
-Καλώς, θα το δούμε στον επόμενο τόμο του Δοκιμίου.

--Ναι αλλά σιγά μη δώσει το κράτος στο Κόμμα το αρχειακό υλικό. Θα το πάρει και θα το θάψει κάπου ή θα βρει μια μεσοβέζικη λύση. Πχ έξι μήνες σε εμάς και έξι μήνες στον Άδη.

--Υποβλητικό λεπτό σιγής. Ένα κινητό χτυπά την πιο ακατάλληλη στιγμή. Σαν το εναλλακτικό τέλος που πρότεινε ένα παιδί στην Άλκη Ζέη για τον Μεγάλο Περίπατο του Πέτρου. Την ώρα που ο Ναζί στρατιώτης θα σημάδευε το παιδί, θα χτυπούσε το κινητό του και θα τον διέκοπτε. Γιατί και το κινητό θέλει τον Γερμανό του!

-Ναι αλλά δε λέτε τίποτα για εκείνα τα «ρεπορτάζ» για τη σχέση του ΚΚΕ με τον Γερμανό και τη Μίνι-Πράις Φόουν και...
-Φτάνει. Τέλος. Όχι άλλο κάρβουνο!

Αν θες να λέγεσαι ανθρωπάκι

Αν θες να λέγεσαι ανθρωπάκι, δε θα πάψεις στιγμή να αντιπαλεύεις το δίκιο.

Θα περπατάς μια ζωή σκυφτός, σα δαρμένο σκυλί, χωρίς να σε απασχολεί λεπτό πόσους αιώνες πήρε στο είδος μας να σηκωθεί στα δυο του πόδια.

Θα προσκυνάς τον νόμο του ισχυρού και τα όργανα της τάξης -ποτέ το δίκιο της δικής σου τάξης. Θα υποκλίνεσαι στη δύναμη, γιατί δεν έχεις καταλάβει τη δική σου.

Θα γίνεις τσάτσος του αφεντικού, τα μάτια και τα αυτιά του μες στους συναδέλφους σου. Θα του αναφέρεις τακτικά ό,τι πέφτει στην αντίληψή σου -μη σε νοιάζει αν πέφτεις έτσι στην υπόληψη των άλλων, χεσμένη την έχεις, αφού επέλεξες να κολυμπάς στα σκατά, μπας και επιπλεύσεις.

Θα παίρνεις μπόι από τις επιτυχίες και τα κέρδη του αφεντικού, αφού δεν έχεις δικό σου ανάστημα. Θα προσεύχεσαι για την ευτυχία του πολυχρονεμένου μας αγά-ευεργέτη. Ο θεός να μας κόβει μέρες, χέρια -ή ό,τι μπορεί να πιαστεί στη μηχανή- για να του δίνει εκατομμύρια και να έχουμε και εμείς ένα μεροκάματο.

Δε θα σκεφτείς ποτέ ότι θα μπορούσες να είσαι κι εσύ στη θέση ενός νεκρού εργάτη. Αυτό απαιτεί σκέψη, ενσυναίσθηση και άλλα τέτοια θολοκουλτουριάρικα. Ή ακόμα χειρότερα, ταξική συνείδηση, αλληλεγγύη και άλλα τέτοια «λαϊκίστικα».

Αν θες να λέγεσαι ανθρωπάκι, θα συμπεριφέρεσαι σαν άβουλο τετράποδο, που τους τρέχουν τα σάλια, όταν βλέπει το αφεντικό του. Δε θα δαγκώσεις ποτέ το χέρι που σε ταΐζει σου πέρασε το λουράκι και σε έκανε κατοικίδιο, πετώντας πότε-πότε κάνα κοκαλάκι από όσα παράγεις. Θα ’σαι σκυλάκι του καναπέ μπροστά του και άγριο μαντρόσκυλο που γαβγίζει όσους το απειλούν με απεργίες, αντί να κουνάνε χαρούμενα την ουρά τους. Θα προτιμάς να γίνεις ρεζίλι των σκυλιών, παρά να γραφτείς σε σωματείο.

Θα λυσσάς μόλις δεις συναδέλφους να «συνωμοτούν» με κινητοποιήσεις, ενάντια στο καλό της εταιρείας, δείχνοντας πως είσαι ο πιο πιστός φίλος του κυρίου σου. Εξάλλου, «εδώ είμαστε όλοι μια οικογένεια» και σου το θυμίζει το πιατάκι με τα μπισκότα στο πάτωμα, δίπλα στο σπιτάκι σου, στη γωνιά του κήπου.

Θα νευριάζεις με όσους σου θυμίζουν ότι θα μπορούσες να είσαι άνθρωπος, με αξιοπρέπεια και όνειρα. Θα θυμώνεις με όσους δηλώνουν ανοιχτά ότι «είναι με τον άνθρωπο» και το δείχνουν με τις πράξεις τους.

Θα ζητάς να σε αφήσουνε ήσυχο όλοι, να ζήσεις «ελεύθερος», δίχως ταυτότητα ή άλλη συλλογική ένταξη (ταξική, πολιτική κτλ). Το πολύ να κολλήσεις σε κάποια αγέλη (σύνδεσμο, συμμορία ή ό,τι άλλο) για να ξεγελάς αυτό το κενό.

Αν είσαι λίγο διαβασμένος, θα τους αντιστρέφεις τη ρετσινιά, με το «Ανθρωπάκι» από τις Ακυβέρνητες Πολιτείες του Τσίρκα, για να δείξεις πόσο τους σιχάθηκες και ότι εσύ δε θα γίνεις ποτέ ένας από αυτούς. Δε θα γίνεις ένας από τη μάζα, όπως αυτοί οι 200 για τους οποίους μιλάνε στα δελτία ειδήσεων. Εσύ είσαι ξεχωριστός, με αυτόνομη προσωπικότητα, που αγαπάς πρωτίστως τον εαυτό σου και δεν μπαίνεις σε καλούπια.

Θα βλέπεις τους 200 να περπατούν αγέρωχοι στον θάνατο και θα λες πως οι φωτογραφίες είναι πλαστές -σαν την αγάπη σου για αυτόν τον τόπο. Ρατσισμός, τυφλό μίσος, δηλητήριο, καμιά σημαία στο μπαλκόνι στην επέτειο, «έτσι αγαπάς εσύ την πατρίδα».

Θα σοκάρεσαι που δεν τρέμουν για τη ζωούλα τους, που δεν προσκύνησαν για να την γλιτώσουν. Θα λες «καλά να πάθουν» γιατί ήταν πράκτορες της Μόσχας. Θα τους βρίζεις χυδαία, όπως θα έκανες αν ζούσαν σήμερα, όπως κάνεις με όσους συνεχίζουν τον αγώνα τους, «σταλινικά απολειφάδια» κτλ. Θα πεις πως κανείς δε θα πάθαινε τίποτα, αν κοιτούσαν όλοι τη δουλειά τους -όπως εσύ- και δεν σκότωναν τον στρατηγό των Ναζί. Αν όλοι καταδίκαζαν τη βία από όπου και αν προέρχεται.

Θα είσαι εξάρτημα της μηχανής, αναλώσιμο ανταλλακτικό, σαν ανθρωπάκι play mobil, με ζωγραφιστό χαμόγελο. Κι ας σου φεύγει με τα χρόνια κάνα χέρι ή το σκαλπ.

Και δε θα ντραπείς ποτέ μπροστά σε αυτούς που ρωτάνε ρητορικά «μα καλά, δεν ντρέπεστε;», γιατί έχεις μάθει να μην κοκκινίζεις ποτέ -ιδίως πολιτικά.

Αν θες να λέγεσαι ανθρωπάκι, δε χρειάζεται να αλλάξεις τίποτα -και προπαντός τον κόσμο αυτόν και τις αξίες που τον κινούν (δηλαδή τις ανταλλακτικές, που βλέπουν τη ζωή ως εμπόρευμα).
Θα πηγαίνεις απλώς με το ρεύμα -και θα λες μετά πως σε παρέσυρε. Θα πλένεις το αίμα των αθώων από τα χέρια σου, σαν Πόντιος Πιλάτος, χωρίς προνόμια και αξιώματα. Και θα χαιρετάς πειθήνια, σαν μελλοθάνατος, την εποχή που σου θυμίζει τον Καίσαρα. Κι όσο γερνάς, περπατάς με τα τέσσερα...

📌Σχόλιο του ΠΑΜΕ για την μικρή μερίδα εργαζομένων που πήγε να εκφράσει την στήριξη της στον εγκληματία ιδιοκτήτη της Βιολάντα

«Την "ηθική των αφεντικών" την αντιπάθησα όσο και την "ηθική των δούλων". Μια τρίτη ηθική έβλεπα να διαμορφώνεται μέσα μου: Δίνε το χέρι σου σε όποιον…

— Π.Α.ΜΕ (@PAMEhellas) February 17, 2026

Αν πάλι θες να λέγεσαι άνθρωπος, δεν αρκεί να συγκρίνεσαι με τα ανθρωπάκια, για να περνάς τον πήχη. Να μιλάς για τις δύο Ελλάδες, επειδή δεν είσαι σαν αυτούς -αυτό έλειπε. Δεν αρκεί να δακρύζεις με τις εικόνες των 200, αν τις βλέπεις ως κάτι σπάνιο και μακρινό, έξω από τον δικό μας κόσμο. Δεν αρκεί να συγκινείσαι, αν δεν κινείσαι για να κάνεις κάτι. Αν δε φροντίσεις να διαβάσεις, έστω, την ιστορία τους. Να μάθεις γιατί ήταν ξεχωριστοί, αλλά και ότι δεν ήταν οι μόνοι. Γιατί έγιναν χιλιάδες εκτελέσεις, τόσα μπλόκα εκείνη τη χρονιά. Να ξέρεις να απαντάς στην καραμέλα ότι «μας έβαλαν οι ξένες δυνάμεις να σκοτωθούμε». Αλλά να μην αθωώνεις το ναζιστικό τέρας και όσους το εξέθρεψαν.

Αν θες να λέγεσαι άνθρωπος, δεν αρκεί να νιώθεις, χωρίς να δίνεις διέξοδο στην πράξη σε όσα αισθάνεσαι. Δε θα ψάχνεις στην ιστορία, σε μια φωτογραφία ή στο διαδίκτυο τις συλλογικές συγκινήσεις που λείπουν από την εποχή μας. Δε θα αναζητάς διαρκώς ήρωες για να διασκεδάσεις τις εντυπώσεις από την αντι-ηρωική μας στάση, στα χρόνια που χρεωθήκαμε να ζήσουμε.

Αν θες να λέγεσαι άνθρωπος, δε θα βλέπεις κανένας αφ’ υψηλού. Τίποτα ανθρώπινο δε θα σου είναι ξένο -ούτε καν τα ανθρωπάκια. Θα μισείς την ηθική του δούλου, όσο και του αφεντικού, αλλά θα δίνεις το χέρι σου σε όποιον σηκώνεται. Και δε θα είσαι τόσο αφελής, για να μην ξέρεις πως οι συγκεντρώσεις έξω από τα δικαστήρια δεν ήταν και τόσο αυθόρμητες, όπως σημειώνει και η ανακοίνωση του ΕΚ Τρικάλων.

Οι πρόσφατες συγκεντρώσεις κάποιων εργαζομένων της "Βιολάντα" έξω από την αστυνομική διεύθυνση και τα δικαστήρια δεν είναι καθόλου αυθόρμητες, έγιναν με οργανωμένη παρέμβαση της εργοδοσίας μέσω ενός στενού πυρήνα στελεχών της επιχείρησης και συγγενών του εργοδότη. Σε όσους εργαζομένους ενέδωσαν σ’ αυτή την καθοδηγούμενη προσπάθεια, να φτιαχτεί ένα ιδανικό προφίλ για τον εργοδότη αλλά και συνολικά σε όλους τους εργαζόμενους, απευθυνόμαστε για να σκεφτούν ορισμένα ζητήματα που σχετίζονται:

Πρώτον με το ότι θα μπορούσαν κάποιοι από αυτούς να ήταν στην θέση των θυμάτων και των οικογενειών τους.

Δεύτερον ότι εργοδότης και εργαζόμενοι δεν είναι στην ίδια θέση αλλά τα κέρδη του εργοδότη και η ανάπτυξη του πάτησαν πάνω σε απλήρωτες υπερωρίες, σε νυχτερινά ή αργίες που δεν πληρωνόταν, σε αποζημιώσεις που δεν δίνονταν και γενικότερα σε πολύ δύσκολες συνθήκες δουλειάς, με υπερεντατικοποίηση και υπερεκμετάλλευση των εργαζομένων.

Τρίτον η δικαιολογημένη αβεβαιότητα που αισθάνονται για την δουλειά τους και το εισόδημα τους πρέπει να γίνει οργανωμένη διεκδίκηση από τον εργοδότη και από το Υπουργείο Εργασίας να διασφαλίσουν τους μισθούς τους για όσο χρονικό διάστημα παραμένει η επιχείρηση κλειστή και στα τρία εργοστάσια. Με το άνοιγμα της επιχείρησης να διεκδικήσουν ανθρώπινα ωράρια και συνθήκες εργασίας, μέτρα υγείας και ασφάλειας και μισθούς στο ύψος των αναγκών τους».

«Οι εργαζόμενοι έχουν την δύναμη να διεκδικήσουν όσα δικαιούνται μέσα από τα σωματεία τους, μέσα από την οργάνωση τους στους χώρους δουλειάς απέναντι από την εργοδοσία και τα στηρίγματα της», ξεκαθαρίζει το ΕΚΤ.

Πόση ιστορία αντέχεις;

Τελικά γίνονται πράγματα σε αυτή τη χώρα, Βάνα μου. Άλλα εντός προγράμματος και άλλα τελείως απρόβλεπτα. Τι να σου πρωτοπώ και τι να πιστέψεις. Έτσι και αλλιώς λίγα από αυτά σε ενδιαφέρουν.

Ναι, τι θέλετε; Τα οχυρά της Νάουσας; Δεν υπάρχουν πια. Και όλοι οι Μπουραντάδες πέσαν πτώματα (ε-ε-ε, πέσαν πτώματα, θυελλώδικα χειροκροτήματα).

Σας προκαλούμε να βρείτε ένα οχυρό στην ευρύτερη περιοχή της Νάουσας. Δεν μπορείτε, γιατί δεν υπάρχουν πια. Ούτε Μπουραντάδες (ε-ε-ε, ουρανομήκεις επιδοκιμασίες). Κι αν κάποιος έχει κάποια παλιά φωτογραφία τους, είναι συλλεκτική. Ας την ανεβάσει στο e-bay να κονομήσει. Μπορεί να υπάρχουν και τίποτα απόγονοι των οχυρών, μπετόστοκοι, μπετόβλακες κτλ και να ανησυχούν μην έχουν την τύχη τους.

Προφανώς υπάρχουν ακόμα ένα σωρό οχυρά που προστατεύουν την αστική εξουσία. Αλλά πέφτουν σαν ντόμινο, με τη σειρά, ή αρχίζουν να τρίζουν οι βάσεις τους. First we take Manhattan, then we take ΑΔΕΔΥ. Αύριο, ποιος ξέρει τι άλλο;

Και εδώ αρχίζουν οι πρώτες ενστάσεις. Από πότε είμαστε με τη σταδιακή κατάληψη οχυρών και τον Πόλεμο Θέσεων του Γκράμσι (τώρα που έφυγε και ο Ρούσης); Και πότε θα ωριμάσουν οι συνθήκες για το μεγάλο άλμα; Και εγώ πότε θα γίνω μάνα (του αγώνα); Βάστα μάνα και θα γίνει το μεγάλο πήδημα. ΓΣΕΕ και ΚΚΕ ήταν αδέλφια δίδυμα, καταστατικά μιλώντας, μέχρι που την κατέλαβαν κρατικοδίαιτοι εργατοπατέρες και την κρατούν με διάφορες μικρές νοθείες και μικρά πραξικοπήματα -δις ιζ ε κουπ.

Υπάρχει και ο αντίλογος που τα μηδενίζει όλα, όπως η αλεπού τα κρεμαστάρια. Και τι έγινε που βγαίνει πρώτη η Πανσπουδαστική (αφού δε νίκησαν οι καταλήψεις για το άρθρο 16); Και τι έγινε που βγήκε πρώτη η ΔΗΠΑΚ στην ΟΕΝΓΕ και την ΕΙΝΑΠ; Και τι έγινε που βγήκε πρώτη η ΕΣΑΚ στην ΑΔΕΔΥ; Και τι έγινε που βγήκε πρώτη η ΔΑΣ στο ΕΚΑ; Και τι έγινε που ανέβηκαν τα ποσοστά του ΚΚΕ; Και τι έγινε που έχει έξι κόκκινους δήμους -αφού δεν υπάρχουν σοσιαλιστικές νησίδες;

Όλα σχετικά είναι. Αύριο-μεθαύριο δε θα έχει σημασία αν πάρουμε πχ την ΟΛΜΕ. Ή σε ένα βάθος χρόνου τη ΓΣΕΕ -ιδίως αν προχωρήσει η αποσύνθεση της ΠΑΣΚΕ και της σάπιας συνδικαλιστικής μαφίας. Ή αν αλλάξουν απότομα οι συσχετισμοί στο κοινοβούλιο -όπως έλεγε και ένα παλιό πρόγραμμα, και ας μην είναι καθόλου πιθανό. Ή αν αρχίσουν οι πιο ενδιαφέρουσες διαδικασίες, αλλά σε μία μόνο χώρα του κόσμου. Ή αν αρχίσει να κοκκινίζει η πλάση, αλλά δεν απονεκρωθεί αμέσως το κράτος -γιατί είδαμε τι έγινε και στη Σοβιετία. Και πάει λέγοντας και απαξιώνοντας...

Ευτυχώς γι’ αυτούς, απέχουμε πολύ από όλα αυτά. Μπορείς να καταλάβεις όμως ότι κάτι γίνεται, να νιώσεις τις τεκτονικές πλάκες, τους σεισμούς που μέλλονται να έρθουν, τις πρώτες ρωγμές στο παγωμένο τοπίο, να αναφωνήσεις: και όμως κινείται!

Το αποτέλεσμα στις αρχαιρεσίες του ΕΚΑ είναι μια μικρή πρόγευση για όσα μπορούν να γίνουν. Με τη μεγαλύτερη συμμετοχή αντιπροσώπων των τελευταίων δεκαετιών. Με συνεχή άνοδο σε ψήφους και ποσοστά, υπερδιπλάσια δύναμη από τη δεύτερη ΠΑΣΚΕ -του πυγμάχου συνδικαλιστή, που δεν ξέρω αν εκλέχτηκε, σε αντίθεση με τον λαοφιλή συνδικαλιστή ηγέτη Παναγόπουλο. Ακόμα και αν μαζέψουν τα κομμάτια τους, οι «δικέφαλες» ΠΑΣΚΕ-ΔΑΚΕ -που διασπάστηκαν για να ελέγξουν τη δυσαρέσκεια και τις διαρροές-, μένουν καθαρά πίσω. Ενώ πέφτει -στο σύνολο- ο ενιαίος, επανενωμένος ΣΥΡΙΖΑ (που είχε διαρροές προς το ΠΑΣΟΚ του Ανδρουλάκη) και το διασπασμένο εξωκοινοβούλιο. Κι αν δεν ακούσατε τίποτα για τόσες ανακατατάξεις και μπουρμπουλήθρες στον (μικρο)αστικό χυλό, παρά μόνο για τους δεκάδες συνδικαλιστές και τα σωματεία που «χάνει το ΠΑΜΕ», δε θέλει πολλή φαντασία (στην εξουσία) για να βρειτε τους λόγους.

Τέλος πάντων, 11 αυτοί, 20 εμείς. Μόνοι τους και όλοι μας. Με περισσότερους αγώνες, συσπείρωση, σχέδιο, ελπίδα. Και με λιγότερα αστικά οχυρά -της Νάουσας πχ δεν υπάρχουν πια. Εφεξής αν δεν περνάει κάποια απεργιακή πρόταση, θα εκτίθενται χειρότερα -με βάση τα απλά μαθηματικά. Τα καλύτερα έρχονται. Και να ετοιμάζονται τα υπόλοιπα οχυρά...

Αν και... Αυτό το δέντρο δεν το λέγανε υπομονή!

-.-

Καθαρά βλέμματα, υψωμένες γροθιές, περήφανη στάση, που δεν την αλλάζει ο θάνατος -να γίνω αθάνατος. Δεν είναι κάτι που δε γνωρίζαμε, κάτι που μας εκπλήσσει. Άλλο όμως να βλέπεις χαρακτικά, δραματοποιημένες σκηνές, να διαβάζεις μαρτυρίες και λογοτεχνικές περιγραφές, και άλλο τα φωτογραφικά ντοκουμέντα από τις τελευταίες τους στιγμές, όπου νιώθεις να σου μιλά ψιθυριστά στο αυτί η ιστορία.

Ανατριχίλα, ρίγη συγκίνησης και μια άτυπη άμιλλα στους τοίχους των σφων για ένα σχόλιο που θα σε αποτελειώσει, για έναν φόρο τιμής στους 200, που είναι σα να ξαναβγήκαν στη σκηνή για μια τελευταία υπόκλιση. Εδώ πολλοί σφοι συγκινήθηκαν με τη χοντροκομμένη τέχνη του Βούλγαρη (την αργή κίνηση στην εκτέλεση, το τρικούβερτο γλέντι με τη λαϊκή ορχήστρα στις φυλακές, το ομορφόπαιδο που δεν έφερνε ούτε λίγο στον Σουκατζίδη). Δε θα συγκινούνταν με ένα τέτοιο συγκλονιστικό ντοκουμέντο; Είμαστε μαρξιστές, με τον διαλεκτικό υλισμό, αλλά είμαστε εξόχως συναισθηματικοί, τι να κάνουμε; Και το συναίσθημα μια προέκταση της ύλης είναι...

Η σημασία των φωτογραφιών επιβεβαιώνεται και απ’ την ανάποδη, από τις αντιδράσεις του (μικρο)αστικού τόξου. Τα φασιστο-τρολ της κυβέρνησης ξερνούσαν «καλά τους έκαναν τους προδότες» (όταν δεν αμφισβητούσαν απλώς την αυθεντικότητα των φωτό), ομολογώντας οικειοθελώς πως δε λιποτάκτησαν ποτέ από το στρατόπεδο των δωσίλογων. Την ίδια στιγμή ένα τάγμα ομοϊδεατών βανδάλιζε μια πλάκα για τους 200 στο Σκοπευτήριο, μεταφράζοντας το ναζιστική δηλητήριο σε πράξεις. Ενώ -άσχετο, αλλά βασικά σχετικό- η πρυτανεία του ΑΠΘ δε συμφώνησε με τη διοργάνωσης μιας εκδήλωσης για την ΕΠΟΝ, γιατί δεν αφορούσε την πανεπιστημιακή κοινότητα. Κι εμείς έχουμε απαιτήσεις να ασχοληθούν σοβαρά με τους ομαδικούς τάφους στο Γεντί Κουλέ -σαν «κοινότητα», που δε θέλει καμία σχέση με τα κοινά...

Το δίδυμο μετριοπαθές αδέρφι της σοσιαλδημοκρατίας μυρίστηκε ψητό. Ο Χρηστίδης του ΠΑΣΟΚ είπε ότι οι 200 θυμίζουν πως η δημοκρατία κι η ελευθερία δεν είναι αυτονόητες -να ξέρουν επιτέλους κι αυτοί γιατί θυσιάστηκαν. Ο Αλέξης έκανε παρέμβαση στον Κακλαμάνη και δε λέει να αφήσει τους 200 ήσυχους, να μη χορεύουν στον τάφο τους -με νταούλι και ζουρνά, για να μην ξεχνιόμαστε. Ενώ ο Βαρουφάκης έκανε ένα τουί για τους 200 της Καισαριανής, αλλά στα αγγλικά ξέχασε βολικά την πολιτική τους ιδιότητα, για να μην αναστατωθεί το φιλελέφτ κοινό του. 

Στον χορό μπαίνουν και όσοι βρήκαν αφορμή στον τοίχο της Καισαριανής να γεμίσουν τον δικό τους τοίχο με εμπάθεια για το ΚΚΕ και την «ιδιοκτησιακή λογική» του για τους 200 της Καισαριανής, ενώ κάποιοι ήταν τροτσκιστές, «μόνο» 180 - 190 ήταν μέλη του, Ακροναυπλιώτες, κατά άλλους «έγκυρους αναλυτές» 170 ή ακόμα λιγότεροι. Βασικά όσο πάνε και λιγοστεύουν, ίσως τους διαγράφει ο Περισσός μετά θάνατον, γιατί δεν πήραν άδεια να φωτογραφηθούν.

Παράλληλα ξεκίνησε η δύσκολη προσπάθεια της ταυτοποίησης των εικονιζόμενων προσώπων, ενώ υπάρχουν αναλυτικά βιογραφικά για καθέναν από τους 200 εκτελεσμένους κομμουνιστές. Το πιο δύσκολο για κάποιους είναι να δεχτούν την κομματική τους ιδιότητα κι ότι ήταν κρατούμενοι της δικτατορίας του Μεταξά, που τους παρέδωσε στις κατοχικές αρχές. Κι ότι οι 200 δεν ήταν τυχαία διαλεγμένοι από τον σωρό, αλλά πρωτοπόρα στελέχη, από το μπλοκ 15 του Χαϊδαρίου, που πρωτοστάτησαν στην αντιστροφή του κλίματος, για να σηκώσουν ανάστημα όλοι οι κρατούμενοι του στρατοπέδου. Και γι’ αυτό ακριβώς τιμάμε ειδικά τους 200 -από τους εκατοντάδες εκτελεσμένους εκείνης της χρονιάς.

Και ενώ η αρχειακή τύχη του υλικού θα κριθεί τις επόμενες ημέρες, οι φωτογραφίες βρίσκονται ήδη στα χέρια και τις οθόνες όλου του κόσμου. Κι ενώ θες να γενικεύσεις για την «κοινοκτημοσύνη του διαδικτύου» και τις πρωτόγνωρες δυνατότητες που μας προσφέρει, έρχονται οι αμφίβολης αισθητικής επιχρωματισμοί και η ετεροντροπή (κριντζάρισμα) για τα κακόγουστα βίντεο που... «ζωντανεύουν τις εικόνες» με τεχνητή νοημοσύνη, να σου χαλάσουν έναν ωραίο συλλογισμό. Κι όταν ο Ρίτσος έλεγε να σμίξουμε με τον κόσμο, να γίνουμε απλοί και να χαμογελάνε οι άλλοι λέγοντας «τέτοια ποιήματα σου φτιάχνω εκατό την ώρα», είχε υπόψη του νοήμονα όντα, που δε θα έκαναν κατάχρηση της ΤΝ, για να καλύψουν το δικό τους κενό.

Πέρα από τη συγκίνηση (που βαραίνει τα μάτια) και τη βλακεία (που βαραίνει το μυαλό), υπάρχει η ουσία. Το ΚΚΕ ζήτησε να παραδοθεί το αρχειακό υλικό στον λαό και τα Μουσεία Εθνικής Αντίστασης, αντίστοιχο αίτημα κατέθεσαν οι Δήμοι Χαϊδαρίου και Καισαριανής, το portal δημοσίευσε την επιστολή του απογόνου ενός από τους 200, με ανάλογο περιεχόμενο, ενώ ο Γόντικας στη χτεσινή εκδήλωση είπε πως θα κάνουμε ό,τι περνάει από το χέρι μας, για να τις πάρουμε.

Κι εκεί υπήρχε μια «αντίφαση». Γιατί οι 200 ήταν η απόδειξη πως δεν μπαίνουνε τα όνειρα σε πλειστηριασμό (δεν παίχτηκε η παρτίδα μας ακόμα). Ενώ τα φωτογραφικά τεκμήρια μπήκαν σε δημοπρασία και η τιμή τους ανέβηκε σύντομα σε δυσθεώρητα επίπεδα. Ένα αν-επίσημο κάλεσμα θα ήταν αρκετό για να συγκεντρωθεί μες σε μια μέρα, ένα επαρκές ποσό για να αποκτηθεί το υλικό, το ζήτημα όμως είναι γιατί να νομιμοποιήσουμε με τη συμμετοχή μας μια τέτοια διαδικασία. Δεν μπαίνουν τα τεκμήρια σε πλειστηριασμό...

Βασικά ήταν δουλειά του κράτους να διακόψει τη δημοπρασία, αξιώνοντας να αποκτήσει το υλικό. Και όλως παραδόξως, αυτό ακριβώς έγινε, ενάντια σε κάθε πρόβλεψη -ή τουλάχιστον τη δική μου. Πώς να πιστέψεις ότι ένα κράτος με άκρως δωσιλογικές, αντικομμουνιστικές παραδόσεις θα έκανε μια τέτοια κίνηση -έστω υπό πίεση; Ας του δούμε στην πράξη -με τι όρους θα υλοποιηθεί- και το πιστεύουμε-αποτιμούμε σε δεύτερο χρόνο.

-.-

Μες στο Σαββατοκύριακο κυκλοφόρησε και η διακήρυξη της Κετουκε για τα 80χρονα του ΔΣΕ. Κι ήταν και η επέτειος από το 1ο Συνέδριο της ΚΝΕ, με το συγκινητικό βίντεο (που δεν έχει ανέβει ακόμα, ίσως γιατί φοβόμαστε μην το περιλάβει κανείς με ΤΝ), τα αποσπάσματα από την παρέμβαση του Φλωράκη, την αιώνια Φαραντούρη να καθηλώνει το κοινό ενώ ήταν καθηλωμένη σε μια καρέκλα, τον Γόντικα ως ζωντανό κρίκο της ιστορίας, ανάμεσα στο παρελθόν και το μέλλον. Αλλά ούτε ένα γαλάζιο κασκέτο (θα το προσθέσουμε αργότερα με ΤΝ).

Αλλά πόση ιστορία να χωρέσει σε ένα διήμερο και σε ένα κείμενο;

Κίνημα ανίκατο μάχαν

Χτες κάποιοι γιόρτασαν τον Βαλεντίνο με διάφορους ξενέρωτους τρόπους. Αλλά ο πραγματικός έρωτας ήταν μια μέρα πριν, στους δρόμους, εκεί που γεννιέται το πιο δυνατό συναίσθημα και όλα είναι συνειδητά. Ο έρωτας είναι συλλογική υπόθεση, που δε θέλει καταναλωτές αλλά διαδηλωτές-μαχητές και φουντώνει με τις πράξεις μας παρά με κούφια, παχιά λόγια.

Ο έρως τάξεις δεν κοιτά, σπάει όλα τα (κρατικά) δεσμά και φτιάχνει ακατάλυτους (ταξικούς) δεσμούς, λίαν ακατάλληλους για μενσεβίκους, και άκρως ποιητικούς-συμβολικούς: σφυρί καλεί δρεπάνι. Θέλει θυσίες, αλλά σου δίνει την καλύτερη αποζημίωση και σε γεμίζει με πολύτιμες εμπειρίες, ακόμα κι αν νομίζεις πως έχεις καταστραφεί και έμεινες στον άσσο. Είναι ανίκητος στη μάχη, ακόμα κι όταν χάνει επιμέρους μάχες από ζιζάνια και τις ακρίδες που τρων τις σοδειές και διψάνε για κέρδος.

Είναι άμεσος, χωρίς μεσάζοντες και εμπόρους, που καρπώνονται τη διαφορά για τις σοκολάτες και τα λούτρινα, από το χωράφι στο ράφι. Αντέχει στον χρόνο, 55 μέρες στα μπλόκα και το κρύο, και άλλες 20 μακριά απ’ τη θέρμη του συλλογικού αγώνα. Οι κυβερνήσεις πέφτουνε αλλά η αγάπη μένει. Και γιορτάζει κάθε μέρα, με μπλόκα και οδοφράγματα, συνεχίζεται με άλλα μέσα, αέναη ρωγμή στον αραιό ιστορικό χρόνο.

Δεν υπάρχει αντίδοτο γι’ αυτόν -και ας ψέκασαν τα ΜΑΤ τους κτηνοτρόφους για ευλογιά, πριν μπουν στην πόλη-, δεν τον σταματά κανένα εμπόδιο, καμιά καταστολή. Δεν έχει αναστολές και δεν τρομάζει από στολές και καρνάβαλους με κοστούμια που παριστάνουν τους ερωτευμένους με την αγροτιά.

Κι ενίοτε κάνει τους ουρανούς να δακρύσουν -ευτυχώς μερικές ψιχάλες μόνο, που δε χάλασαν τη γιορτή υποδοχής στο Σύνταγμα. Κι αν δεν ήσουν εκεί να βιώσεις την προσμονή και τη συγκίνηση, δύσκολο να χωρέσει η περιγραφή του σε λόγια ή κάποια στιγμιότυπα, πχ με τα μικρά παιδιά, την αυθόρμητη αγάπη τους για τα τρακτέρ, τις κόρνες, πανδαιμόνιο, αναταραχή, υπέροχη κατάσταση -όπως θα έλεγε και ο εκπρόσωπος ενός αγροτικού σοσιαλισμού, που ξέφτισε μάλλον γρήγορα. Μα η σπορά των ζευγάδων δίνει πάντα καρπούς.

Κάποιοι απορούσαν πότε έγινε Λονδίνο η Αθήνα, με τόσες βροχές. Κι άλλοι καμάρωναν πως γίναμε Παρίσι, με τα τρακτέρ στα βουλεβάρτα και τις λεωφόρους του μέλλοντος, να στήνουν μπλόκο στον οδοστρωτήρα της ΚΑΠ, γιατί... no farmers - no life, όπως έλεγε και το σύνθημα στο παρμπρίζ ενός τρακτέρ. 

Κι αν σβήσει ο έρωτας αυτός, τον λόγο μου σου δίνω, θα σταματήσει ο ουρανός να βρέχει στο Λονδίνο, όπως τραγουδούσε μια ψυχή. Και θα ανοίξει ο δρόμος για μια επουράνια έφοδο, λαού θέλοντος και καιρού επιτρέποντος ή και όχι -είμαστε παντός καιρού.

Τι σημειώσεις κράτησε η κε του μπλοκ στο ερωτικό-κινηματικό της ημερολόγιο;

Το σύνθημα «το σύστημά σας γέννησε χασάπη και φραπέ», που πρέπει να έκανε ωραία ρίμα με τον ΟΠΕΚΕΠΕ -αν (το) άκουσα καλά.

Το «αγρότη πολέμα, δε θα σου μείνει στρέμμα». (Πίσω απ’ το ποτάμι) Δεν υπάρχει γη, όπως θα έλεγαν κάποτε στον Βόλγα. Αυτήν που θεωρητικά υπερασπίζεται ο στρατός και οι φαντάροι μας, σαν τον δικό μας που μίλησε στη συγκέντρωση. Κι έτσι βρήκαμε το επόμενο στρατευμένο νιάτο που θα μπει στο στόχαστρο των αρχών και των τρολ, γιατί δε φοβήθηκε να μιλήσει ανοιχτά, ούτε τις καμπάνες -γιατί ξέρει για ποιον χτυπάει η καμπάνα.

Την ίδια στιγμή, βέβαια, κάποιοι από τους παριστάμενους αλληλέγγυους ίσως δε ένιωθαν τόσο άνετα με τις γαλανόλευκες, κάποια αυτοσχέδια πλακάτ και λοιπά εθνικά σύμβολα των αγροτών. Κι αν ήταν οργανωτικά στο χέρι τους, θα έκαναν την Καρυστιανού από την ανάποδη: όχι κόμματα έθνη και πατρίδες, όχι (εθνικά) χρώματα.

Βρήκαν όμως συντροφική παρηγοριά στις εναλλακτικές αγροτικές φιγούρες. Τις αγρότισσες στα τρακτέρ -με ρούχα που θα ζήλευε κάθε φασαίος-, έναν αυτοδιαχειριζόμενο σύλλογο κτηνοτρόφων, τον συνεταιρισμό «Σπάρτακος» απ’ την Κομοτηνή και τις σημαίες του Μαρίνου Αντύπα -κόντρα στο στερεότυπο πως οι αγρότες κατέβηκαν για να παν στον Αντύπα και άλλα σκυλάδικα το βράδυ.

Καμία αμηχανία όμως δε συγκρίνεται με το πολιτικό δράμα ενός «Σεκίτη μόνου (που) ψάχνει» να βρει σημεία επαφής με τους αγρότες. Με ζήλο -και λάθη- πρωτάρη, κάνοντας ως συνήθως παρέμβαση σε ήδη πεισμένο κόσμο -που δεν ήρθε εξαιτίας του ΣΕΚ- χωρίς να πτοείται από τις αδιάκοπες χυλόπιτες, γιατί ξέρει πως έτσι είναι η αγάπη και το κίνημα. Και δεν έχει σημασία αν ζαλίζεις τον έρωτα στο υποψήφιο θύμα, αρκεί να πάρει μια εφημερίδα για να πιάσεις το πλάνο σου.

Αλλά αν πουλάς τον «Σοσιαλισμό από τα κάτω στον μέσο αγρότη, είναι σα να πουλάς ποδήλατο σε ψάρια -για να παραφράσουμε τις παλιές φεμινίστριες. Μπορεί κάποιο να ψαρώσει και να αγοράσει, αλλά δε θα του βρει χρηστική αξία. Κι αν ήταν ο χώρος για χαβαλέ (στο Σύνταγμα), θα ανοίγαμε συζήτηση για τη «σοσιαλιστική, πρωταρχική συσσώρευση» του Πρεομπραζένσκι και της τροτσκιστικής αντιπολίτευσης. 

Αλλά δε φταίει απαραίτητα ο Λέοντας και η περιβόητη υποτίμηση της αγροτιάς για τη δική τους (σεκίτικη) έλλειψη επαφής με το κίνημα και το περιβάλλον γενικώς. Κι αν είχαν στοιχειώδη τέτοια, δε θα έφτιαχναν πλακάτ με το εξώφυλλο του περιοδικού και ένα σκίτσο αισθητικής αντεστραμμένου Παπανίκου, απλά επειδή ήταν ό,τι πιο κοντινό στα αγροτικά είχαν.

Αν είχαν χιούμορ θα διοργάνωναν μπριγάδες στους κάμπους, για εξοικείωση μελών και φίλων, όπως κάτι γκρούπες του Μάη του ’68, που έστελναν φοιτητές-μέλη τους να εργαστούν σε φάμπρικες. (Παρίσι γίναμε). Και αν υπήρχε (κοινωνικό) κράτος, θα φρόντιζε να έχει ειδικά προγράμματα ανταλλαγής Εράσμους (για το εξωκοινοβούλιο και όχι μόνο), ως γνωριμία με έναν νέο λαό και την κουλτούρα του, για να σπάσει το φράγμα της άγνοιας και της αγροτοφοβίας.

Η κε του μπλοκ κράτησε επίσης τα πηγαδάκια για το συνέδριο του ΕΚΑ και τις εργατοπατερικές ανακατατάξεις. Φαντάσου να διαλυθούν και να χάσουν και τη ΓΣΕΕ. Μετά δηλαδή θα καλούμε εμείς στη συγκέντρωση της επίσημης ΓΣΕΕ και θα είναι οι άλλοι διασπαστές; Τα ύστερα του κόσμου...

Κι επίσης, διάφορα στιγμιότυπα και ατάκες από τους ομιλητές -πχ των Μαλγάρων που μας μετέφερε προσωπικά τα χαιρετίσματα του Κώστα του Ανεστίδη, που δεν μπόρεσε να είναι παρών. Και αν δε σας θυμίζει κάτι το όνομα, είναι ο δεξιός αγροτοσυνδικαλιστής με τα χρέη, που έγινε ξαφνικά διάσημος για να ρεφάρει επικοινωνιακά η κυβέρνηση...

Επίλογος, μετά από κάποια ώρα, στον Μπρούκλη (καλαμάδικο που πουλάει σουβλάκια -είναι πάντα ενδιαφέρον να γνωρίζεις νέους λαούς, την κουλτούρα τους, την ορολογία τους για το φαγητό κτλ). Πολύ κοντά στον σταθμό ΗΣΑΠ αλλά και στο μπλόκο της Καλλιθέας.

-Έχουμε πάει μαζί να δεις το μπλόκο στην Μπιζανίου;
-Όχι, δεν έχουμε πάει ποτέ μαζί στους αγρότες.

Χμ, ναι. Λες να βρεθούν κι από εκεί κάποτε ιστορικές φωτογραφίες;

Υστερόγραφο

Η ημερολογιακή καταγραφή τελειώνει εδώ. Αλλά ο επίλογος είναι μια καλή ευκαιρία να στριμώξω εδώ κάποιες παλιότερες σημειώσεις, εν είδει απολογισμού, που δεν πρόλαβαν να ολοκληρωθούν και να μπουν σε άλλο κείμενο.

Οι αγρότες κατάφεραν πολλά. Τα δυο βασικότερα: Να εκθέσουν το κράτος και ένα πολυπλόκαμο σύστημα που ήθελε να τους βάλει στο χέρι, με καρότο και μαστίγιο. Και να διαψεύσουν επανειλημμένα τα προγνωστικά ότι σύντομα θα πήγαιναν σπίτι τους (δε γράφω τις Κασσάνδρες, γιατί αυτή είχε δίκιο).

Έσπασαν τον κοινωνικό αυτοματισμό, την προσπάθεια να τους διασπάσουν, το αφήγημα πως είναι όλοι τους φραπέδες με χρέη και προνόμια, τις διαρροές πως τα μαζεύουν και φεύγουν, το αβάσταχτο στερεότυπο ότι αυτά μόνο στην Ελλάδα γίνονται, τον τσαμπουκά των ΜΑΤ και τον κρατικό αυταρχισμό. Εξέθεσαν κρατούντες και διάφορους τηλεμαϊντανούς, την πηχτή τους άγνοια που ανταγωνίζεται ευθέως το μίσος τους για τον λαό. Είχαν αντοχές, τακτική ευελιξία, επικοινωνιακό χάρισμα. (Μας) έδωσαν ατάκες, στιγμιότυπα, συνθήματα, ελπίδα και ενθουσιασμό, αλλά κυρίως υλικό για σκέψη και προβληματισμό.

Στο τέλος, όμως, η Κασσάνδρα ένιωσε δικαιωμένη. Τα μπλόκα κράτησαν και μετά τις γιορτές, αλλά είχαν ημερομηνία λήξης. Η κυβέρνηση πιέστηκε, εκτέθηκε αλλά ήξερε πως... πίσω από την ΚΑΠ (και τη Μερκοσούρ) δεν υπάρχει γη -ούτε και αγροτιά σε λίγα χρόνια. Έδωσε ψίχουλα στους αγρότες -και τη Mercosur στα μονοπώλια του χώρου. Κι αυτά σε μακρινό μέλλοντα χρόνο -ούτε καν ένα ξύλινο αλογάκι για να τους ξεγελάσει.

Αν μάλιστα πετύχεις την Κασσάνδρα του αριστεροχωρίου, ίσως ακούσεις και άλλα -τετριμμένα ή πιο υποψιασμένα. Ότι δεν κατέβηκαν καν τρακτέρ στην Αθήνα, δε βγήκε ούτε μια απεργία αλληλεγγύης στους αγρότες, ότι έλυσαν τα μπλόκα χωρίς να πάρουν κάτι ουσιαστικό, με κατεβασμένο κεφάλι και ένα άδοξο τέλος που δεν άξιζε στον αγώνα τους.

Και κάπου εκεί σταματούσαν οι πρόχειρες σημειώσεις. Κάποια σημεία είναι πλέον ανεπίκαιρα. Τα τρακτέρ ήρθαν μαζικά στην Αθήνα -χωρίς να δεχτούν τον παραμικρό περιορισμό. Οι αγρότες έφυγαν με ψηλά το κεφάλι και έναν αγώνα που δε σταματά. Και αυτοί που μιλούσαν για απεργία, είχαν αμελητέα παρουσία προχτές, δείχνοντας πως η απεργία είναι πολύ σοβαρό όπλο, για να γίνεται καραμέλα στο στόμα αυτών που δε θα τρέξουν να την οργανώσουν για να πετύχει.

Αυτό που δεν πρέπει να ξεχνάμε είναι ότι οι κόκκινοι αγροτοσυνδικαλιστές κατάφεραν πολλά πράγματα, λειτουργώντας από την αρχή ως το τέλος ως μειοψηφία, χωρίς να έχουν σε κανένα σημείο τους συσχετισμούς εντός του Πανελλαδικού -ούτε καν για να περάσει η δική τους πρόταση για πανελλαδικό συλλαλητήριο στην Αθήνα, προτού τερματιστούν τα μπλόκα. Όλα τα άλλα είναι κούφια λόγια -που δεν τρέφουν κανέναν έρωτα ή επανάσταση- ή στην καλύτερη ευσεβείς πόθοι.

Και όταν λέμε ότι ένας αγώνας συνεχίζεται με άλλα μέσα -έστω με σκαμπανεβάσματα-, δεν είναι στρίβειν δια του αρραβώνος. Αλλά έρωτας διαρκείας που περνάει τις δικές του φάσεις -απλή συνωνυμία με τη διαρκή επανάσταση του ΣΕΚ και του συναγωνιστή με την αξίνα, ή μάλλον το πιολέ. Παρίσι γίναμε... Άντε και στο δικό μας Πέτρογκραντ.

Υστερόγραφο 2: αν έκρυβαν όλοι μέσα τους ένα ξέσπασμα αλά Παπαθεοδώρου και το έβγαζαν στο αφεντικό τους χωρίς να το φοβούνται, θα ζούσαμε σε έναν διαφορετικό κόσμο, τελείως διαφορετικό.

Σπάζοντας τον τέταρτο τοίχο, GBL edition pic.twitter.com/fz2bMWcYpL

— dimitris v. (@dimitris1395) February 14, 2026

Ήθελα να ’ξερα δεν ντρέπεσαι...

Τι είναι άραγε ευτυχία; Μην είν’ ο έρωτας, τα λεφτά και τα ταξίδια; Μην είναι οι μικρές στιγμές που περνάν και χάνονται και δε φτιάχνουν ποτέ αθροιστικά μια μέρα να μετράει σαν μήνας; Μην είναι κάτι πιο βαθύ που με οργανώνει; Η ομορφιά της οργανωμένης πάλης και του συλλογικού αγώνα -καταταγείτε, μας έλεγαν; Μην είναι άπιαστο όνειρο που πρέπει να το προσγειώσουμε στη γη, να προσαρμοστεί στα δεδομένα; Μην είναι τελικά μια κατάσταση απάθειας, όπου δεν επιθυμείς πολλά και δεν απογοητεύεσαι;

Δεν έχω ιδέα, αλλά χρειαζόμουν μια εισαγωγή για το εξής. Ευτυχία ίσως είναι να έχεις ελεύθερο χρόνο για οργανωμένο αγώνα και να αναλάβεις μαζί με άλλους σφους έναν επικουρικό ρόλο, πχ να φτιάχνεις κλίμα κάτω από από αναρτήσεις στο διαδίκτυο ή ακόμα καλύτερα δια ζώσης, ενάντια στον ξετσίπωτο ταξικό εχθρό. Να συμπυκνώνεις την ιερή αγανάκτηση και τη συσσωρευμένη οργή σε συνθήματα και ατάκες, που μιλάνε στην καρδιά του απλού κόσμου, ακόμα και αμύητων, και να είσαι δίπλα στο Λαϊκό Στρώμα, για να ξεφωνίσεις πχ έναν εργατοπατέρα.

-Καλά, δεν ντρέπεστε; Τσίπα δεν έχετε;

Όχι δεν έχουν, ασφαλώς και δεν ντρέπονται, αλλά δεν είναι αυτό το θέμα μας, ούτε θα σταθεί εμπόδιο στην ευτυχία μας και τις μικρές στιγμές που (δεν) την εξασφαλίζουν. Όπως το πρόσφατο συνέδριο του Εργατικού Κέντρου στην Αθήνα.

Μα δεν ντρέπονται τα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ και της ΝεΑΡ που ήταν μια αγκαλιά με τον Παναγόπουλο στη ΓΣΕΕ και κάνουν τώρα τους τραυματίες που έπεσαν απ’ τα σύννεφα, ζητώντας υποκριτικά την παραίτησή του;

Δεν έχουν τσίπ(ρ)α οι Συριζαίοι συνδικαλιστές, που είχαν χωρίσει τα τσανάκια τους στο προηγούμενο συνέδριο του ΕΚΑ, τάχα για λόγους αρχής (=εξουσίας), αλλά τώρα ενώθηκαν εσπευσμένα, γιατί δε θα έβρισκαν ούτε την ψήφο τους και θα έχαναν την έδρα στο ΔΣ -τη μόνη αρχή που τους ενδιαφέρει;

Δεν έχουν στάλα φιλότιμο οι εργοδοτικοί του Σκλαβενίτη που άφησαν το καμένο χαρτί του ΣΥΡΙΖΑ και έβαλαν τα ρούχα τους αλλιώς, ως κολαούζοι του Ανδρουλάκη και του ΠΑΣΟΚ; Δεν αισθάνονται ντροπή που ανεβάζουν τη σατιρική επιχείρηση «καθαρά χέρια», σε διάκριση -υποτίθεται- με τα βρώμικα του Παναγόπουλου και λοιπών εργατοπατέρων, με τους οποίους ήταν μέχρι χτες σύμμαχοι; Δεν ντρέπονται να είναι μαζί με τον εργοδότη -εργατοπατέρα Καραγεωργόπουλο, που θέλει να γίνει ο επόμενος Παναγόπουλος και βρήκε ευκαιρία να ξαναβγεί στον αφρό;

Δεν ντρέπονται λίγο να ανεβάζουν τη φαρσοκωμωδία των δύο ΠΑΣΚΕ, δηλαδή των «καλών Πασόκων» που χωρίζονται από τους κακούς, γιατί δεν τα βρήκαν στη μοιρασιά; Δεν κοκκινίζουν ούτε λίγο στο πλαίσιο της άμιλλας ποιος στηρίζει πιο πολύ τη ΝΔ του Μητσοτάκη; Οι Παναγοπουλικοί που έκαναν συνέδριο με την υψηλή προστασία των ΜΑΤ και ξεπληρώνουν το γραμμάτιο με απεργιακή απεργία -ακόμα και στην επέτειο των Τεμπών- ή τώρα με το νομοσχέδιο που βάζει ταφόπλακα στις συλλογικές συμβάσεις; Ή μήπως η ΠΑΣΚΕ του Ανδρουλάκη και του επίσημου ΠΑΣΟΚ που ψηφίζει τα μισά και βάλε νομοσχέδια της κυβέρνησης στη Βουλή;

Δε νιώθουν ξεφτίλα να τους αδειάζει η αδειασμένη ΔΑΚΕ, ως επίσημη απατημένη, που χρεώνει τον Παναγόπουλο -και άλλους Πασοκάνθρωπους- στην κυβέρνηση; (Και κατέβηκε και αυτή διασπασμένη, για τους δικούς της λόγους -πάντα από θέση αρχής).

Δεν ντρέπονται να οργανώνουν συνέδρια τύπου ριάλιτι ή televoting στη Γιουροβίζιον; Να ξεκινάνε την πρώτη μέρα οι εργασίες στο Νοβοτέλ και να μη γεμίζουν ούτε ταξί, όπως είπε και ένας δικός τους -βαθιά στιγμή αυτογνωσίας; Και εμείς, σα δε ντρεπόμαστε λίγο που τους βλέπουμε να υποφέρουν και χαιρόμαστε;

Δεν ντρέπονται, γενικώς, να αλλάζουν σαν τα πουκάμισα θέσεις και παρατάξεις, για να συμμαχήσουν μετά, σαν κοινοπραξία με μαγαζάκια; Στην τελική, δε χαλάνε οι φιλίες τα συμφέροντα για μια παράταξη, ρε μ-λ-κα. Και δεν ντρέπονται όλοι αυτοί μαζί να τα βρίσκουν εναντίον της ΔΑΣ για να την αποκλείσουν από το προεδρείο, ενώ είναι η πρώτη παράταξη;

Καλά, δε νιώθει ίχνος ντροπής ο πυγμάχος συνδικαλιστής που έφυγε καταγγέλλοντας το κακό ΠΑΜΕ και τώρα γίνεται «αριστερό κροσέ» -όπως λέει το Λ.Σ.- στο ψηφοδέλτιο του Παναγόπουλου; Δε νιώθει να ξεφτιλίζεται όταν παίζουν μπουνιές οι πράξεις του με τα παχιά του λόγια; Και δε ντρέπονται καθόλου όσοι τον έκαναν σημαία ευκαιρίας για να χτυπήσουν το ΚΚΕ; Ή αυτοί που συνεχίζουν ακάθεκτοι στον βούρκο, ανακαλύπτοντας χαμένα σωματεία (για το ΠΑΜΕ) δίπλα στη χαμένη Ατλαντίδα, ή δεκάδες συνδικαλιστές και εργατικά στελέχη που αποχώρησαν «ηχηρά»; Δεν ίδρωσε ούτε λίγο το αυτί τους, όταν ο προηγούμενος ήρωάς τους έκανε κομπρεμί με τη ΔΑΚΕ; Και ως πότε θα βγάζουν από την κοιλιά τους σενάρια για όσα τρομερά και φοβερά έγιναν στο 22ο Συνέδριο (όχι του ΕΚΑ).

Δεν ντρέπονται λίγο και όσοι ρίχνουν ανέξοδες απεργιακές κορόνες, χωρίς να τρέχουν ποτέ ουσιαστικά να τις οργανώσουν, για να είναι μαζικές; Ή όσοι κανακεύουν κινηματικούς ήρωες και παραγοντίσκους, που κλείνουν μυστικά ραντεβού με υπουργούς για να διευθετήσουν ζητηματάκια;

Αλλάζουμε κατηγορία.

Δεν ντρέπονται καθόλου όσοι λένε πως η τήρηση του διεθνούς δικαίου -για όσους βρίσκονται στη θάλασσα- θα έδινε λάθος μήνυμα; Και όσοι υποστηρίζουν χωρίς προσχήματα τις επαναπροωθήσεις και τον μισανθρωπισμό; Δεν έχουν ίχνος τσίπας (και ανθρωπιάς) αυτοί που ευγνωμονούν τους λιμενικούς που μας προστατεύουν αλλά δε δείχνουν καμία συμπόνοια στης γης τους κολασμένους; Δεν ντρέπονται όσοι καλλιεργούν συνειδητά τον καθημερινό φασισμό και μας τον πετάνε κατάμουτρα στις οθόνες -και όχι μόνο;

Δεν ντρέπονται να λένε παραμύθια για αγρίους (και ρατσιστές) ότι ένα φουσκωτό επιχείρησε να διεμβολίσει το σκάφος του λιμενικού; Δεν έχουν ίχνος τσίπας τα κανάλια που φτιάχνουν γραφικά που αναπαριστούν το ψέμα τους, μήπως και το πιστέψει κανείς; Δεν έχει ίχνος φιλότιμο ο καπετάνιος που λέει πως δεν κράτησε χειρόγραφη αναφορά (για την «επίθεση» που δέχτηκε το σκάφος του), γιατί είχε χτυπήσει το χέρι του, ενώ γράφει με το άλλο; Δεν ντρέπονται καθόλου που δεν ντρέπονται, ενώ ντράπηκε για λογαριασμό τους η ντροπή και τα ψέματα που λένε;

Δεν ντρέπονται καθόλου όσοι εντοπίζουν-περιορίζουν το πρόβλημα σε μια κυβέρνηση; Οι θιασώτες της ελευθερίας και των ευρωπαϊκών ιδανικών, που κάνουν γαργάρα την πολιτική της ΕΕ και το ιδανικό μιας ηπείρου-φρούριο; Ή όσοι προσκυνούν το ΝΑΤΟ, αλλά δε λένε κουβέντα για τις βάσεις του πολέμου, που φέρνουν με μαθηματική ακρίβεια μάχες, νεκρούς, προσφυγιά και δυστυχία;

Καλά, δεν ντρέπονται οι κρατούντες να περιστοιχίζονται στις συνεντεύξεις τύπου από πορτατίφ με ραβασάκια και γραμμένες ερωτήσεις; Δεν ντρέπονται να φιμώνουν ή να απειλούν όποιον τολμά να ξεφύγει από τον κανόνα -ή δεν ευθυγραμμίζεται αρκετά; Δεν ντρέπονται να τραμπουκίζουν, στα χνάρια του Τραμπ, και να χτίζουν συνειδητά ένα σκληρό προφίλ άτεγκτου Δαπίτη -που πιάνει πάντα στο κοινό τους και όσους γκαβλώνουν με φασισμό ή εξουσία;

Και τα πορτατίφ δεν κοκκίνισαν ούτε λίγο (με κάποιο αμπαζούρ έστω); Δεν έχουν ούτε κόκκο αξιοπρέπειας να σηκωθούν να φύγουν, σε ένδειξη διαμαρτυρίας, αλληλεγγύης και άλλες τέτοιες περίπλοκες έννοιες που δεν περιλαμβάνει το λεξιλόγιό τους; (Σα να μιλάς σε έναν υπολογιστή και να τους λες: 2).

Όχι, αυτοί δεν ντρέπονται ούτε λίγο. Δεν ιδρώνει το αυτί τους. Και όσο δε συναντούν αντιστάσεις, αποθρασύνονται. Το θέμα είναι τι κάνει η άλλη πλευρά. Και αν άκουσε-κατάλαβε ποτέ τι λέει εκείνος ο στίχος: ντροπή στον εργάτη, στον σκλάβο ντροπή, στο αίμα αν δεν πνίξει μια τέτοια ζωή. Κι αν δεν την πνίξουμε εμείς, θα πνιγεί η δική μας από τα κέρδη τους, που στάζουν αίμα.

Υστερόγραφα

Δεν ντρέπονται να μιλάνε για τα δικαιώματα των εμβρύων αλλά να λένε εισβολείς τις γυναίκες που απέβαλαν;

Δεν ντρέπεται λίγο να επιδιώκει με τόσο ζήλο το viral για να γίνει κινηματικός ήρωας;
Και δεν ντρέπονται όσοι έχουν ανάγκη από ήρωες και τους αναζητούν διαρκώς-μανιωδώς;

Αλλά δεν είναι η στιγμή να εξετάσουμε αυτά τα ερωτήματα, που θα έλεγε και μια ψυχή -που σίγουρα δεν ντρέπεται καθόλου.

Το Παναγκόπ

Κοίτα να δεις τώρα τι είπαν για τον πρόεδρα. Ότι καταχράστηκε, λέει, χρήματα. Δηλαδή, κάπου έλεος, κανείς σεβασμός. Στο τέλος θα τον πουν και εργατοπατέρα. Ρε άντε, πηγαίνετε από εδώ...

Λίγες περιγραφές είναι πιο εύστοχες από τον χαρακτηρισμό «συνδικαλιστική μαφία» για την ηγετική κλίκα της ΓΣΕΕ. Τηρουμένων των αναλογιών, η αποκαθήλωση του Παναγόπουλου επειδή καταχράστηκε ευρωπαϊκά κονδύλια -κάτι που δεν αφορά το βασικό του πεδίο δράσης ως εργατοπατήρ- είναι κάπως σαν τη σύλληψη του Αλ Καπόνε για λόγους φοροδιαφυγής.

Όπα, μισό λεπτό. Υπάρχουν τρεις ενστάσεις.
Να τις ακούσουμε.
-Συγκρίνεις τον Παναγόπουλο με τους μαφιόζους; Τι υπονοείς δηλαδή; Μίλα καθαρά κε του μπλοκ.
Τώρα που διασαφηνίστηκε, ας δούμε και τις επόμενες.

Μα ο Παναγόπουλος δεν έχει καταδικαστεί, ούτε καν συλληφθεί για την ακρίβεια. Παρακάμπτουμε δηλαδή το τεκμήριο αθωότητας;

Αυτό μπορούμε να το ρωτήσουμε σε όσους δέσμευσαν τους τραπεζικούς του λογαριασμούς. Ή στους... συντρόφους του στο ΠΑΣΟΚ που τον έθεσαν εκτός κινήματος, με συνοπτικές διαδικασίες, αντί να του συμπαρασταθούν σε μια δύσκολη στιγμή, στην οποία μπορεί να είχε βρεθεί ο καθένας τους.
Ο αναμάρτητος Πασόκος πρώτος τον λίθο βαλέτω.

Βασικά το τεκμήριο αθωότητας το χάνεις από τη στιγμή που είσαι στέλεχος του ΠΑΣΟΚ -και ας έχει μείνει τόσα χρόνια μακριά από την κουτάλα της εξουσίας. Αν φτάσουν στο σημείο να σε διαγράφουν κιόλας, για να μην κολλήσουν τη δική σου ρετσινιά, είσαι χαμένος από χέρι και απλώς σε αφήνουν να βουλιάξεις μόνος σου.

Και για τι άλλο να τον διέγραφαν δηλαδή; Επειδή στηρίζει ανοιχτά τη ΝΔ, πχ για τις συλλογικές συμβάσεις; Και το ΠΑΣΟΚ στη Βουλή το ίδιο ακριβώς κάνει.
Από την άλλη η ΝΔ έχει ενσωματώσει το μισό εκσυγχρονιστικό ΠΑΣΟΚ, ενώ σε κάποιους κλάδους στηρίζει περίπου ανοιχτά την ΠΑΣΚΕ αντί της ΔΑΚΕ, πχ στο ΥΠΠΟ, με τον αμαρτωλό Τσακοπιάκο και τα δικά του αντίστοιχα έργα -εντάξει τώρα, καταχράστηκε μερικά εκατομμυριάκια.
Μαζί σου η τύχη κληρώνει...

Και η τελευταία ένσταση;
Μα, δεν είχαμε κάποια αποκαθήλωση του Παναγόπουλου -από τη ΓΣΕΕ τουλάχιστον.

Ασφαλώς όχι. Ο Παναγόπουλος είναι θεσμός, ανώτερος από ΠτΔ, διακοσμητικά αξιώματα και άλλες εφήμερες θέσεις σε αυτόν τον μάταιο κόσμο. Αέρας είναι η ζωή σε έγχρωμο μπαλόνι, όπως τραγουδούσαν στο «Κλεφτρόνι και Τζέντλεμαν». Οι κυβερνήσεις πέφτουνε, αλλά ο Ψάλτης Παναγόπουλος μένει. Είναι καθεστώς, ενεστώς, πανάρχαιο παρελθόν και μέλλον, έξω από τον χρόνο.

Θυμάται κανείς πώς ήταν ο κόσμος πριν τον Παναγόπουλο πρόεδρα; Ένας άλλος κόσμος (που ήταν εφικτός). Δεν είχαμε μνημόνια. Ο Γιώργος ο Πετρόπουλος ήταν στον Ριζοσπάστη και ο Γιώργος ο Μπαρτζώκας στην Ολύμπια (Λάρισας). Η Ολύμπια Λιουμπλιάνας δεν είχε συγχωνευτεί με την Τσεντεβίτα. Και ο Γιώργος ο Βασιλακόπουλος ήταν πρόεδρος της ΕΟΚ -που δεν ήταν ίδιο συνδικάτο με το ΝΑΤΟ. Αλλά ακόμα και αυτός εξέπεσε από τη θέση του. Ο Γιάννης ο Παναγκόπ όχι.

Αυτό όμως μπορεί να αλλάξει. Δεν ήταν τυχαία η καταγγελία, ούτε αυτός που την έκανε. Πριν τα σπάσουν -συμβαίνουν και στις καλύτερες φαμίλιες της Σικελίας-, ο Καραγεωργόπουλος προαλειφόταν για διάδοχος. Ύστερα βγήκαν τα μαχαίρια (μεταφορικά μιλάμε, οι Μαφίες στις μέρες μας καθαρίζουν με πιστόλια) και τέθηκε στο περιθώριο. Αλλά δεν είχε πει την τελευταία του λέξη. Τέτοιοι αγωνιστές με ιδανικά δεν παραιτούνται ποτέ από τον αγώνα.

Μια ματιά στο βιογραφικό του Γιάννη Παναγκόπ μας δείχνει την «αδιάληπτη -sic- αγωνιστική του πορεία». Οι αγώνες του ξεκίνησαν το ’74, είναι συνομήλικοι της Μεταπολίτευσης, συμμετείχε όμως «ως δημοκράτης» και στην πτώση της Χούντας. Ενίσχυσε την ενότητα, τους θεσμούς της αγοράς εργασίας, αντιμετώπισε με αλλεπάλληλες κινητοποιήσεις την ανεργία και τα Μνημόνια, έκανε προσφυγές στα διεθνή όργανα, δρομολόγησε νέες δομές έρευνας και κατάρτισης (είναι και μαρτυριάρης...). Κι αν ψάχνετε για κάποιο φωτογραφικό ντοκουμέντο από αυτήν την πλούσια αγωνιστική πορεία, θα βρείτε μόνο μια εικόνα του από κάποιο Συνέδριο της ΓΣΕΕ, με φόντο τις σημαίες του ΠΑΜΕ. Ό,τι πιο κοντινό έχει ζήσει ποτέ σε εργατικούς αγώνες, ο Παναγκόπ.

Ένσταση πάνω στην ένσταση: Πόσοι αγανακτισμένοι από την επανεκλογή του Κουτσούμπα αγανάκτησαν με την 20ετή θητεία του Παναγόπουλου, που έχει καρφωθεί με ταβανόπροκες στην καρέκλα του για να μην την χάσει; Να μια ωραία εισαγωγή στη θεωρία των συνόλων και τον κόσμο των φανταστικών (ανύπαρκτων) μεγεθών, σαν τους τίμιους Πασόκους και τους εισβολείς-πρόσφυγες.

Είναι πραγματικά δύσκολο να επιλέξεις την καλύτερη αντίδραση στην αποκαθήλωση του Παναγόπουλου -θα γινόταν και ωραίος πίνακας για ντεκόρ, στα γραφεία της Πατησίων. Έχουμε όμως δύο πολύ δυνατά φαβορί. Αυτούς που στήριζαν τη διοίκηση του Παναγόπουλου και τώρα ξιφουλκούν εναντίον του -λες και εκλεγόταν μόνος του ή φύτρωσε στην καρέκλα, σαν αγριόχορτο. Και αυτούς που πήραν μια βαθιά ανάσα αξιοπρέπειας -για να αντέξουν τη σαπίλα- και θυμήθηκαν το τροπάρι «ούτε ΠΑΜΕ, ούτε ΓΣΕΕ» -ο τόνος στη λήγουσα, Παμέ, για να βγαίνει η ρίμα και το μέτρο. Όπου δεν ξέρεις αν πρέπει να γελάσεις με το περιεχόμενο ή τον τόνο. Σε κάθε περίπτωση, η γελοιότητα δίνει τον τόνο. Άλλη μια βαθιά ανάσα και συνεχίζουμε...

-.-

Σε άλλα νέα. Ο δημοσιογράφος Μάριος Διονέλλης καταγγέλλει την απόλυσή του από την Εφημερίδα των Συντακτών. Ένα ιδιαίτερο παράσημο στη διαδρομή του, καθώς ο βασικός λόγος ήταν το ελάττωμά του να λέει ανοιχτά την άποψή του. Πχ για την «απροκάλυπτη (σε σημείο αναξιοπρέπειας) στήριξη της εφημερίδας προς τον Αλέξη Τσίπρα», και μια συνέντευξη-πλυντήριο του Εξάρχου του «Άκτορα». Εντάξει, ο έρωτας της ΕφΣυν για τον Τσίπρα δεν είναι καινούριος, ούτε κρύβεται. Το νεότερο στοιχείο είναι η μηδενική ανοχή της καλής εφημερίδας στην αντίθετη άποψη.

Κοίτα να δεις τώρα... Γίνονται απολύσεις στην ΕΦΣΥΝ; Μα ναι, αφού δεν είναι πια νησίδα αυτοδιαχείρισης, την αγόρασε ο Μελισσανίδης. Δε θα συνέχιζε, όμως, την ίδια συνταγή της ανεξάρτητης, μαχόμενης δημοσιογραφίας -έστω με κάποιους εργοδοτικούς περιορισμούς; Του πολυφωνικού τραγουδιού -αρκεί να τραγουδάς για τον σκοπό του αφεντικού; Και της παλιάς γραμμής της αυτο-διαχείρισης (του συστήματος);

Ανοίγω μια παρένθεση, για να εκτονώσω μια σειρά πειρασμούς. Τον πειρασμό να σχολιάσω τα όρια της «αυτοδιαχείρισης» -ιδίως στα ΜΜΕ. Ή αυτούς που εγκαλούσαν το αναγνωστικό κοινό για την αποτυχία του εγχειρήματος (με τον ίδιο ζήλο που εγκαλούσαν κάποτε το εκλογικό σώμα για τα αδιέξοδα του ΣΥΡΙΖΑ). Ή πόσο δημοκρατικά είναι τα ΜΜΕ -ακόμα και τα «εναλλακτικά»- στις μέρες μας. Και πόσο αριστερό-ελπιδοφόρο είναι το εγχείρημα του Αλέξη, προτού καν ξεκινήσει...

Αλλά ο πιο μεγάλος πειρασμός για σχολιασμό είναι ένα άλλο σημείο από το κείμενο του Διονέλλη. Οι «συμβουλές» που του έδωσε ο πολιτικός αρχισυντάκτης της εφημερίδας, Γιώργος Πετρόπουλος: να κοιτά τη δουλειά του και να γράφει για τον ΟΠΕΚΕΠΕ (με ειρωνεία και υποτίμηση). Και ότι το ίδιο άτομο έκοψε το ρεπορτάζ του Διονέλλη για την πηγή των νομιμοποιημένων αρχαίων ευρημάτων της οικογένειας Μητσοτάκη!

Βρέθηκαν, είναι η αλήθεια, κάποιοι να με προειδοποιήσουν, να προσέχω με ποιους μαλώνω γιατί, όπως ακούγεται, ο Πρόεδρος έχει «αυτιά και μάτια» παντού μέσα στην εφημερίδα... Και σήμερα αποδεικνύεται πως είχαν δίκιο, καταλήγει ο δημοσιογράφος.

Κοίτα να δεις! Γίνονται τέτοια πράγματα στην «Εφημερίδα των Συντακτών»; Την εφημερίδα της (κεντρο)Αριστεράς, που σηκώνει το λάβαρο της σκληρής αντιπολίτευσης και του ανένδοτου αγώνα για να φύγει το σόι και το καθεστώς του; Και πώς εξηγούνται όλα αυτά; Έχουμε τακτική διείσδυση από πράκτορες της 5ης Φάλαγγας -που έχουν για ξεκάρφωμα τις σημαίες του ηρωικού (1)5ου Συντάγματος; Ή μήπως θα βρούμε την απάντηση, ακολουθώντας το αγγλοσαξονικό ρητό, δηλαδή τα χρήματα και τον εργοδότη; Και δεν εννοώ τον Μελισσανίδη...

Ο συνήθως λαλίστατος Πετρόπ, που δεν αφήνει να πέσει τίποτα κάτω, έδωσε μια ολοκληρωμένη ΜΗ-απάντηση στον τοίχο του. Όπου λέει σε μια έκλαμψη αυτογνωσίας πως ξέρει τι σημαίνει να είσαι απολυμένος αλλά αυτό δε δίνει σε κανέναν το δικαίωμα να προσπαθεί να σπιλώσει και να συκοφαντήσει τους άλλους.
Μας αφήνει όμως τελικά με την απορία. Τι είναι πιο αστείο; Ότι έχει πείσει την αυλή του πως είναι κομμουνιστής; Ή ότι έχει πείσει τους αναγνώστες της ΕφΣυν πως είναι μπροστάρης στον αγώνα να πέσει το Μητσοτάκ και η πολιτική του;

-.-

Κι ένα υστερόγραφο για την Καρυστιανού. 

Που κάποιοι την αποθέωναν, σαν πρόσωπο, και τώρα την σταυρώνουν -πολιτικά-, γιατί αγνοούσαν πως κάθε τι προσωπικό είναι και πολιτικό. Ακόμα και το πολιτικό προσωπικό της τάξης που μας κυβερνά. Και τώρα την χρειάζονται σαν μέτρο σύγκρισης, απλώς για να την κατακεραυνώνουν, δείχνοντας πόσο αριστεροί είναι οι ίδιοι, παρά την πολλοστή πτώση τους από το ροζ συννεφάκι.

Όσο για την Καρυστιανού, μια μάνα που παλεύει να δικαιωθεί το παιδί της, και μιλάει για τα δικαιώματα του εμβρύου, αλλά θεωρεί εισβολείς «της γης τους κολασμένους» και τις εγκύους που απέβαλαν εξαιτίας της επαναπροώθησης, ίσως πρέπει να αλλάξουμε κάπως την αρχή της Διεθνούς. Να το κάνουμε πχ «εμπρός της γης οι εισβολείς», που κάνει και ρίμα.

Αλλά ο φασίζων μισανθρωπισμός δεν προσφέρεται για χαβαλέ. Ίσως σε κάποια άλλη ανάρτηση, με άλλο ύφος.

Κόμματα, πίστη και δίσκοι Νίκου Μπίστη

Ο Ιανουάριος έχει ετυμολογική ρίζα από έναν θεό των Ρωμαίων, του διπρόσωπου (σα να λέμε δικέφαλου) Ιανού. Απέξω δίνεις ευχές για «καλή χρονιά» και μέσα σου τρέμεις όλα αυτά που θα γίνουν -για σένα χωρίς εσένα. Κι αν η αρχή μάς προϊδεάζει για τη συνέχεια, μες στο ’26 θα τρέχουμε να βρούμε το κοντινότερο καταφύγιο. Ως τότε, μερικές σημειώσεις για τον μήνα που έφυγε.

Αν ήμουν περσόνα του ΦΒ -μακριά από μας- και κατά φαντασίαν διαδικτυακός ινφλουένσερ, με εκατοντάδες επιρροές -πώς είναι οι μαζικοί σφοι; καμία σχέση-, θα μοιραζόμουν υποχρεωτικά με το «κοινό» μου (με το οποίο μας δένουν οι πλούσιες εμπειρίες και οι γαμάτες απόψεις μου) το δικό μου βίωμα με τον Παπαδάκη και τα (ούτε καν) 15 λεπτά δημοσιότητας στην εκπομπή του.

Κάπου στις αρχές του αιώνα μας, τα ηρωικά και μοναχικά (σαν Λούκι Λουκ) ΜΜΕ του ΑΠΘ έχουν κατάληψη για το κτιριακό και μια ετοιμόρροπη έδρα στην παραλία, το εξίσου ηρωικό Μανδαλίδειο που έχει χαρακτηριστεί κόκκινο για τους σεισμούς που μέλλονται να έρθουν -μη πολιτικά μιλώντας.

Ο δεξιός αντιπρύτανης πετάει ειρωνικά μια χοντράδα, στο κλασικό ύφος της εξουσίας, που θα γινόταν viral στην εποχή των ΜΚΔ και τράβηξε την προσοχή των καναλιών. Τα χρόνια έχουν περάσει, δε θυμάμαι ακριβώς ποια ήταν η ατάκα, αλλά θα επινοούσα κάτι ωραίο, χάριν του κοινού και των likes, πχ: αν δεν έχουν κτίριο, ας κλείσουν τουλάχιστον Airbnb, κι ας μην υπήρχαν τότε. Τάδε έφη Αντουανέτα Αντωνόπουλος.

Προκαλεί αναβρασμό και ανακαλεί, αλλά είναι αργά για να το μαζέψει και έτσι καταλήγουμε στα μαρμαρένια αλώνια της πρωινής ενημερωτικής ζώνης. Πρώτο ημίχρονο στον Παπαδάκη, έξω από το ετοιμόρροπο κτίριο, δεύτερο στον Λευκό Πύργο -με άλλο φοιτητικό κλιμάκιο- στον Αυτιά, που είχε καλεσμένη την Μαριέττα Γιαννάκου (τις καταλήψεις άκου) στο στούντιο του ALPHA -του Κοντομηνά, με τον «κυρίαρχο των 8» και την Αννούλα του χιονιά στη φράντζα, προ στέκας και Αμφίπολης.

Εμείς θέλουμε δεσμεύσεις για λύση στο κτιριακό, ο Αντωνόπουλος να πει «δεν ήταν αυτό που νομίζετε», τα κανάλια να τον γλεντήσουν πριν περάσουν στο επόμενο θέμα και η υπουργός να δείξει πως όλα είναι λυμένα. Δεν ήταν δύσκολο να ρισκάρεις μια πρόβλεψη για τον τελικό νικητή.

Τέταρτο έτος, εργαστήριο τηλεόρασης. Οι τελειόφοιτοι της Δημοσιογραφίας μαθαίνουν (επιτέλους) να χρησιμοποιούν τον τηλεοπτικό εξοπλισμό και πώς να στήσουν μια εκπομπή. Αυτό που είναι εκτός διδακτέας ύλης είναι ο αμείλικτος, τηλεοπτικός χρόνος και το βασικό καθήκον του παρουσιαστή: να πάει την κουβέντα εκεί που θέλει και να μην αφήσει κανέναν να πει αυτό που σκέφτεται. Πάνελ είμαστε, όχι γενική συνέλευση με επίδικα.

Ε, ναι. Προφανώς δεν είχα την εμπειρία να νικήσω τον Παπαδάκη. Εδώ ήθελε (κουτο)πονηριά, ταλέντο ηθοποιού -για να παίξει καλά τον ρόλο- ή μάνας στον πάγκο της λαϊκής -για να αφήσουν τα σάπια- και κόλπα ζόρικα που κάνουν στις Ινδίες ή στα μπλόκα της αγροτιάς, όπου σπάει των ΜΜΕ ο τσαμπουκάς.

Τα χρόνια έχουν περάσει πια, όπως λέγαμε. Το μόνο που θυμάμαι -από παιδί μικρό- ήταν πως μύριζε θάλασσα (ή ό,τι άλλο μυρίζει ο Θερμαϊκός τέλος πάντων) και δεν μπήκα ποτέ στο ζουμί που μας έκαιγε. Τουλάχιστον με «άφησαν να μιλήσω», σε αντίθεση με το άλλο κλιμάκιο στον Λευκό Πύργο, που βγήκε για λίγο στις καθυστερήσεις χωρίς ήχο, φόντο στο πλάνο της Γιαννάκου -σαν καρτ-ποστάλ- που έλεγε πως όλα ήταν λυμένα και το μαθαίναμε πρώτοι σε ζωντανή μετάδοση, πριν εξαφανιστούμε από το πλάνο. Ούρααα, θυελλώδικα χειροκροτήματα, ουρανομήκεις επιδοκιμασίες! Και τι καλός άνθρωπος ο Αυτιάς, που δίνει λύσεις για όλους. Πάλι καλά που δεν άνοιξε διάλογο με τη φωτογραφία μας -συμβαίνουν αυτά στον σάπιο, μαγικό κόσμο της τηλεόρασης.

Αλλά εμείς λέγαμε για τον Παπαδάκη. Για τον οποίο διάβασα συγκινητικά σχόλια και αποχαιρετισμούς (στις παιδικές μας αναμνήσεις), όχι μόνο για τα αθλητικά πρωτοσέλιδα πριν φύγουμε για μάθημα, αλλά για το καθάριο βλέμμα του, το φιλανθρωπικό του έργο, τις δουλειές που έκανε σαν μικρός λεπτομέρειες, ένας από μας -και ας ξεχώριζε από εμάς. Από όλα αυτά, κρατάω μόνο ότι επέλεξε την καύση στη Ριτσώνα (όπως και ο Χρ. Πολίτης), φέρνοντας αμηχανία στο τηλεοπτικό του ποίμνιο. Και ότι ήταν της γενιάς της Αλλαγής, μουστάκι ΠΑΣΟΚ, οπότε πήγαινε με όλα (δεξιά και αριστερά) και ήξερε να κρατά ισορροπίες, πχ όταν καλούσε τον ΓΓ, σε αντίθεση με τις νεότερες φιλελέ φουρνιές, της ηγεμονίας των μετακλητών, όπου θεωρούνται «εναλλακτικές» η Γιάμαλη και η Τζίμα, με την επιθετικής της ειρωνεία -πχ για τους αγρότες και το «πολιτικό παιχνίδι» που παίζουν.

Δεν παραγράφω ότι κανείς δεν άντεξε στη σκιά του να παίζει τη γλάστρα. Ή ότι ήταν (;) «δάσκαλος» για μπουμπούκια σαν τον Αυτιά, την Τατιάνα και τον Χίο, που ξεκίνησε ως αθλητικός σχολιαστής (!) από την εκπομπή του, πριν βρει την κλίση του και πιο κερδοφόρες δραστηριότητες.

Και δεν ξεχνάω ότι η τηλεόραση είναι ένα σκληρό, απάνθρωπο μέσο, που δεν αφήνει πολλά περιθώρια για ευαισθησίες και καλούς ανθρώπους. Οι πρώτες, όταν βγαίνουν στο γυαλί, είναι προκάτ και για τα νούμερα. Οι δεύτεροι μένουν κατά κανόνα πίσω από το γυαλί. Κι ό,τι μπαίνει στα σπίτια μας είναι ο καθημερινός φασισμός και η φωνή της εξουσίας. Αυτό είναι το μόνο ηθικό δίδαγμα.

Τι απέγιναν όμως οι ήρωες της ιστορίας μας;

Ο Αυτιάς έγινε ευρωβουλευτής. Ο αντιπρύτανης και η Μαριέτα είναι μακαρίτες -κάνοντας πολλούς χαιρέκακους φοιτητές να σκεφτούν μεταφυσικά ότι έπιασαν τόπο οι κατάρες τους.

Οι περισσότεροι απόφοιτοι του Τμήματος δεν ασχολήθηκαν ποτέ επαγγελματικά με τη δημοσιογραφία, που ζούσε τη δική της κρίση, ήδη πριν την κρίση. Η Σία και μερικοί ακόμα είναι η εξαίρεση που επιβεβαιώνει τον κανόνα.

Τα -σταθερά ηρωικά και μοναχικά- ΜΜΕ στεγάζονται σε ένα ροζ κτίριο επί της Εγνατίας, ιδιοκτησίας μιας μονής του Αγίου Όρους που επεκτάθηκε σε real-estate δραστηριότητες για να χρηματοδοτήσει το θεάρεστο έργο της.

Το Μανδαλίδειο παραμένει όρθιο και ετοιμόρροπο, τυλιγμένο με αιώνιες σκαλωσιές που απειλούν το ρεκόρ της Ακρόπολης.

Η Πανσπουδαστική έβγαινε για πολλά χρόνια πρώτη δύναμη στη σχολή. Μετά από μια δεκαετία όμως. Απέξω δηλώνεις συγκινημένος ζευγάς για τη σπορά που έδωσε καρπούς κτλ. Από μέσα νιώθεις λίγος που δεν αξιώθηκες να το ζήσεις στα χρόνια σου και καταριέσαι τους σφους που πήραν μπρος, αφότου έφυγες. Και αν ήσουν εσύ τελικά το πρόβλημα;

-.-

Επτά οπαδοί σκοτώνονται σε ένα σοκαριστικό δυστύχημα στη Ρουμανία, που -για κατανοητούς, κανιβαλιστικούς λόγους- προβάλλεται συνεχώς στις οθόνες. Στα κανάλια φορούν μαύρες γραβάτες και άτυπο εθνικό πένθος, για να καλύψουν την επήρεια ουσιών και βασικά τον απόηχο από το έγκλημα στη «Βιολάντα». Ακούς παντού για «αετόπουλα» -αλλά όχι της ΕΠΟΝ- και στην καλύτερη «συμπεριληπτικά» σχόλια που συμψηφίζουν άθελά τους (;) θύματα και αιτίες - ενόχους.

Ξαφνικά το υπόγειο αφήγημα στο Χ αλλάζει και μια στρατιά κυβερνητικών τρολ στοχοποιούν χυδαία τα «πρεζάκια», που ξέπεσαν γρήγορα από την ιδιότητα του «ήρωα», και από το άσπρο στο μαύρο (σαν την πένθιμη εικόνα της NOVA), χωρίς ενδιάμεσες αποχρώσεις. Η ΠΑΕ ΠΑΟΚ αντιδρά και κινείται νομικά εναντίον τους.

Κι εσύ, παρατηρείς αμήχανος άλλο ένα θέμα να αποκτά «γεωπολιτικές» προεκτάσεις από το πουθενά, ελέω Σαββίδη, σαπίλας και σκατοψυχιάς. Και προλαβαίνεις να σκεφτείς πως στην κοινωνία του μέλλοντος θα βάλουμε όλους αυτούς να δουλεύουν -που είναι ο χειρότερος εφιάλτης τους. Όλοι θα κάνουν εμετό στην ανάμνηση αυτής της σαπίλας και ο Λεβαδειακός θα είναι πρώτο φαβορί για το πρωτάθλημα, αλλά χωρίς στησίματα και (κάνε την ομάδα πάλι πρώτη) Κομπότη.

-.-

Την ίδια περίπου αμηχανία που ένιωθες δηλαδή πριν μερικές μέρες, βλέποντας τις αντιδράσεις για το Ιράν και έναν αετό με δυο κεφάλια στην εποχή των τεράτων και του μέλλοντος που δε λέει να γεννηθεί. (Κι αν δε σου αρκεί ως συνδετικός κρίκος, υπάρχει και το σύνθημα: Τούμπα - Ιράν - Καμπότζη - Βιετνάμ).

Το ένα κεφάλι βλέπει τους πράκτορες του Ισραήλ, τη νατοϊκή προπαγάνδα και την ιμπεριαλιστική επέμβαση. Το άλλο βλέπει την καταπίεση, τη θεοκρατία, τη θέση της γυναίκας και τις διώξεις των κομμουνιστών.

Το ένα φτάνει ενίοτε στο σημείο να πανηγυρίζει σχεδόν για τις εφεδρείες και τις αντοχές του καθεστώτος -πάντα από αντι-ιμπεριαλιστική σκοπιά. Το άλλο τείνει να ξεχνά πως το ιράν δεν είναι πιο θεοκρατικό από άλλες αραβικές χώρες που μένουν στο απυρόβλητο του δυτικού κόσμου (ίσα-ίσα). Ούτε πολύ πιο καταπιεστικό από άλλα καπιταλιστικά καθεστώτα της «δημοκρατικής Δύσης». Κραυγαλέο παράδειγμα οι ΗΠΑ και το Ισραήλ, όπου η αξία της ανθρώπινης ζωής έχει πιάσει πάτο.

Κάποιοι πιπιλίζουν σαν καραμέλα τη φράση του Λένιν πως όσοι περιμένουν να δουν μια «καθαρή επανάσταση», θα μείνουν με την όρεξη και δε θα την ζήσουν ποτέ. Και ψάχνουν με ζήλο παρόλα αυτά άλλοθι και αποδείξεις καθαρότητας, σε ανακοινώσεις σωματείων και φωτομοντάζ.

Και εσύ νιώθεις να παίζεις στο «Περσέπολις», την αμηχανία της ηρωίδας που δε βρίσκει πουθενά την ελευθερία που ζητά. Δεν ξέρω αν ο δημιουργός του στέκει συνολικά στη σωστή πλευρά της ιστορίας, αλλά είναι αξιέπαινο ότι δείχνει τόσο γλαφυρά πως η Δύση δεν είναι η διέξοδος που ψάχνουν οι λαοί. Κι αυτό είναι ζήτημα πόσοι το καταλαβαίνουν, σε τελική ανάλυση.

-.-

Αντί επιλόγου, ορισμένα συμπεράσματα από το Συνέδριο του ΚΚΕ.

-Αυξήθηκε ο αριθμός των μελών της ΚΕ και του ΠΓ. Μπήκαν αρκετά στελέχη που είχαν πρωταγωνιστήσει σε εργατικούς αγώνες του τελευταίου διαστήματος.

-Την πιο αντικειμενική ανάλυση, σε αστικό μέσο, για το Συνέδριο μπορεί να την διαβάσει κανείς στο Documento. Κάπως παράδοξο για τους απέξω, αλλά όχι για όσους ξέρουν την Π. Μπίτσικα. Τις βρώμικες επιθέσεις στο μαγαζί του Βαξεβάνη τις αναλαμβάνουν άλλα φιντάνια -ακόμα και ο Παπαδογιάννης, μεταγραφή από το αθλητικό τμήμα.

-Πολλά ακάου έβγαλαν χολή για την ομοφωνία (ίσως τους φαίνεται ομόηχη με την ομοφοβία) για τις Θέσεις και την επανεκλογή του Κουτσούμπα, συμπεραίνοντας πως «μία από τα ίδια». Αν δεν έχουμε λίγο σασπένς, με αποχωρήσεις σαν το reality της ΝεΑΡ ή λίγο ξύλο Αρασίτικο, δεν έχει πλάκα. Πχ όπως ο Ρουβίκωνας που καταδικάζει τον εαυτό του, κάνοντας λάθος επιθέσεις σε παρακείμενους στόχους.

Παρεμπιπτόντως, ο Νίκος Μπίστης αποχώρησε από τη ΝεΑΡ, λοξοκοιτώντας προς το (υπό διαμόρφωση) κόμμα Τσίπρα και προσθέτει άλλον έναν κρίκο στην καριέρα του πολιτικού γυρολόγου, αποδεικνύοντας πως ο τρίτος γύρος δεν είναι ο τελικός. Προχωρώντας και αναθεωρώντας, hasta la reforma siempre.

«Γυριστρούλα, σε φοβάμαι» όπως έλεγε και ο Λάκης με τα ψηλά ρεβέρ -που τα γύριζε και αυτός! Αλλά σε εμάς ο μόνος φόβος είναι μην πάθει Θάνο, Μίκη κτλ και γυρίσει για να κλείσει την καριέρα του στο κόμμα που αγάπησε. Μη γυρίσεις, τίποτα μη ζητήσεις...

-Στο σημείωμα για τον Γενάρη είχαν θέση και κάποιες σημειώσεις για τους αγρότες, αλλά μένουν στο ράφι για επόμενο κείμενο.

ΥΓ: Η ενηλικίωση είναι απλώς μια μεταβολή της ύλης...