Ζούμε για την Κυριακή

Ένα κείμενο που έπρεπε να έχει βγει από τη Δευτέρα, αλλά -κάλλιο αργά, παρά ποτέ- βρήκε το δρόμο του για το μπλοκ.

Το θέμα μας είναι η κυριακάτικη αργία, αλλά πρέπει να το πιάσεις σφαιρικά. Γιατί αν δεις στενά αυτό καθαυτό το πρόβλημα, ως συνέπεια, χάνεις την αιτία και τον υπεύθυνο κι αναρωτιέσαι τι έχουν τα έρμα τα ζωντανά (στο πειθήνιο, εκλογικό κοπάδι) και ψοφάνε. Αν δεις μόνο την Κυριακή, ως διάλειμμα στη μιζέρια της εργάσιμης εβδομάδας, η εξαίρεση θα προσαρμοστεί στον κανόνα της άχρωμης καθημερινότητας και θα τον επιβεβαιώνει.

Ζούμε για μια Κυριακή, βάλτε μας όλους φυλακή...
έλεγε ένα οπαδικό σύνθημα (αλληλεγγύης σε συλληφθέντες οπαδούς, όχι απαραίτητα "ομοϊδεάτες" τους). Αλλά αν η ζωή μας κυλάει γύρω από μια μπάλα, θα την κλοτσήσουν και θα την ψάχνουμε στην εξέδρα, πάντα από τη θέση του θεατή. Αν δε διεκδικήσουμε ολόκληρη τη ζωή μας -κι όχι απλά ένα κυριακάτικο διάλειμμα από αυτήν- θα έχουμε ζωή με δόσεις, στα όρια της επιβίωσης. Αν αφιερώνουμε την Κυριακή στο Δημιουργό κι εναποθέτουμε σε αυτόν την ελπίδα να αλλάξει κάτι, χωρίς να τα αλλάξουμε εμείς, θα κυριεύουν τον κόσμο αυτοί που έχουν για Κύριό τους το χρήμα κι εκμεταλλεύονται τους Δημιουργούς του πλούτου.
Απλώς τα μαγαζιά θα ανοίγουν στις 11, αφού τελειώσει η κυριακάτικη λειτουργία, σαν αυτή που πετύχαμε στην απεργιακή συγκέντρωση στο Μοναστηράκι, όπου έβγαιναν οι πιστοί από το εκκλησάκι και συμπλήρωναν το αντίδωρο στο χέρι με μια ανακοίνωση -ου μην και με κυριακάτικο Ρίζο, οι πιο τολμηροί.

Το δικό μας αντίδωρο

Αντίδωρο, όπως λέμε αντίμετρο. Σαν της κυβέρνησης, που ανακοίνωσε την ουσιαστική κατάργηση της κυριακάτικης αργίας ανήμερα Πρωτομαγιά -που τη θέσπισε ως αργία αντί απεργίας.
Μπορεί βέβαια να έχουμε κι εδώ κάποια αντισταθμιστικά αντίμετρα. Πχ, ναι μεν καταργούμε την Κυριακή, αλλά η Πέμπτη είναι το νέο Σάββατο. Αν και έτσι που έρχονται τα πράγματα μάλλον το Σάββατο θα γίνει η νέα Πέμπτη, αν έχεις πρωινό ξύπνημα την επομένη. Κι αν κάποιος πιστεύει πως όλα αυτά δεν τον αφορούν, πως θα σταματήσουν εδώ, στο εμπόριο, σε κάποιες Κυριακές και μερικές τουριστικές περιοχές, ας ετοιμάσει από τώρα τα ρούχα της δουλειάς του για την Κυριακή, αν έχει (στολή εργασίας, δουλειά γενικώς ή και Κυριακές, που παίζει να την καταργήσουν ως μέρα).

-Μα γιατί δαιμονοποιείτε το κέρδος;
Μα το ερώτημα πρέπει να αντιστραφεί: γιατί να το έχουμε ως ιερή αγελάδα; Τι καρπώθηκε στην πραγματικότητα ο εργαζόμενος λαός από την ανάπτυξη -στα χρόνια των "παχιών αγελάδων"- για να την περιμένει τώρα; Ή μιας και μιλάμε για τουριστικές περιοχές: τι μας πρόσφερε το τουριστικό αναπτυξιακό μοντέλο -σε έναν τομέα που έχει και κέρδη και ανάπτυξη; Ψίχουλα σε συνθήκες γαλέρας για τους υπαλλήλους και μηδενικές έως ελάχιστες διακοπές για την πλειοψηφία του κόσμου.
Κι άντε να αποδείξεις μετά -μες στην ομίχλη των στερεότυπων και της κυρίαρχης προπαγάνδας- πως δεν είσαι (ούτε ελέφαντας ούτε) τζίτζικας που καλοπερνά, αλλά μυρμήγκι που σκοτώνεται στη δουλειά χειμώνα-καλοκαίρι.

Η Κυριακή σε κάποιους βόρειους λαούς ονομάζεται μέρα του ήλιου (Sunday, Sontag) αν και τον βλέπουν ελάχιστες φορές το μήνα. Ενώ παραδόξως, στη Νότια Ευρώπη, που τον βλέπουμε αρκετά συχνά (μέσο όρο μέρα-παραμέρα στην χειρότερη), το όνομα της ημέρας είναι αφιερωμένο στον Κύριο (Κυριακή, Domenica, domingo).

Κι εμείς έχουμε και το τραγούδι του Τσιτσάνη "συννεφιασμένη Κυριακή", σαν τα συννεφάκια που μαζεύτηκαν τις προάλλες στον αττικό ουρανό και μας δρόσιζαν. Και σαν αυτά που συγκεντρώθηκαν κι έφεραν την αντιλαϊκή θύελλα των τελευταίων ετών, που δε χρειάζεται να είσαι μετεωρολόγος για να την προβλέψεις, απλά μαρξιστής.

Αλλά αυτά τα μηνύματα είναι πανανθρώπινα -πλην ταξικά- και κατανοητά σε όλες τις γλώσσες και τους τουρίστες κάθε εθνικότητας. We don't want to work on Sundays, no queremos trabajar los domingos, jamais en dimanche, wir wollen nicht arbeiten am Sontag. Ποτέ την Κυριακή. Κι επίσης, which side are you on boys (ε πιο απλό δε γίνεται) και Working Class Hero από τα μεγάφωνα (is something to be), για να σπάει ο Θεοδωράκης.

Και τι σας φταίνε όσοι μαζεύτηκαν φιλήσυχα να απολαύσουν κυριακάτικα τον πρωινό καφέ τους και τον ανοιξιάτικο ήλιο; Δε φταίνε, αλλά πρέπει να καταλάβουν πως τα πάντα είναι διαλεκτική και πως πρέπει να ξεβολευτούν, για να μη χάσουν τη βολή τους, να τρέξουν και να κατέβουν στο δρόμο, γιατί αλλιώς θα χάσουν και τον καναπέ τους.
Κι αν όλα αυτά τους φαίνονται κάπως ξύλινα, να ρωτήσουν τους εργαζόμενους στα Λιντλ και το σωματείο τους -που ήταν στη συγκέντρωση- τι να κάνουν για να μην καταλήξουν με ελεύθερο χρόνο και εργατικά δικαιώματα από τα Λιντλ.

Σαν τη μωρομάνα (αυτό πάει να γίνει σήμα-κατατεθέν που μας προδίδει) που ήρθε στη συγκέντρωση και τάιζε το βρέφος της μες στον κόσμο, αντί να το χρησιμοποιήσει ως δικαιολογία για να μην κατέβει. Ή σαν τα δυο κοριτσάκια, που μαθαίνουν από τώρα να σηκώνουν ανάστημα μαζί με τη γροθιά τους.
Πρώτο μάθημα ταξικής πάλης: Ποτέ την Κυριακή...

Κι η έντονη αντίθεση με τα φοβισμένα βλέμματα των υπαλλήλων μέσα από τα τζάμια, μες στα μαγαζιά της Ερμού που είχαν ανοίξει και κατέβαζαν τα ρολά, για να τους εμποδίσουν να έρθουν σε επαφή με τις συντρόφισσες που μοίραζαν ανακοινώσεις, μη τυχόν κολλήσουν ταξική συνείδηση. Κι όπως τους έβλεπες πίσω από τα κάγκελα και τα ρολά, σα φυλακισμένους, σκεφτόσουν αυθόρμητα το οπαδικό σύνθημα που λέγαμε.
Ζούμε για μια Κυριακή, βγάλτε μας όλους φυλακή.

Και το χειρότερο είναι πως στο κέντρο δεν πατούσε έτσι κι αλλιώς άνθρωπος, γιατί στο κέντρο είχε έναν ποδηλατικό γύρο, με αποκλεισμένους όλους τους βασικούς δρόμους (για να συμβολίζει τη ζωή-ποδήλατο). Συνεπώς, πολλά μαγαζιά άνοιξαν για να σπάσουν την έννοια της αργίας, και όχι γιατί είχαν κάποια ελπίδα να κάνουν τζίρο. Όπως κάποιες άλλες επιχειρήσεις παρέμειναν κλειστές, για τον ίδιο ακριβώς λόγο -υπολογίζουν δηλ πως δεν τους συμφέρει- κι όχι γιατί έχουν κάποιο πονόψυχο αφεντικό.

Η συνέχεια θα δοθεί στους δρόμους -πιθανότατα όχι τους ίδιους, αν εννοούμε την Ερμού, αλλά αυτό μικρή σημασία έχει.- με κορύφωση την απεργία στις 17 του μήνα.
Η φωτό κάτω, που δείχνει την προοπτική -η έφοδος στον ουρανό- είναι από τη σημερινή συμβολική κατάληψη του ΠΑΜΕ στο Υπουργείο Οικονομικών.

Ποτέ την Κυριακή

Ζούμε για μια κυριακή, βάλτε μας όλους φυλακή, λέει ένα σύνθημα των παοκτζήδων για τους συλληφθέντες ομοϊδέατες τους, έξω από το γήπεδο της τούμπας. Κι αν το καλοσκεφτείς, δεν εκφράζει μόνο αυτούς, αλλά σχεδόν μια ολόκληρη κοινωνία.

Τι γίνεται όμως με το παλιό, κλασικό όπιο των λαών, όπως το χαρακτήριζε ο μαρξ; Αυτό τα βολεύει με τη θρησκευτική του συνείδηση για τη μέρα του κυρίου (που σε άλλους πιο βόρειους πολιτισμούς ονομάζεται ημέρα του ήλιου –sontag, sunday, κτλ), πετυχαίνοντας για το ποίμνιό του να ξεκινάει η (θεία) λειτουργία των καταστημάτων αμέσως μετά τη θεία λειτουργία. Κι έτσι να λειτουργούν όλα ρολόι για το θεό του χρήματος και το πνευματικό του είδωλο, με το οποίο δεν έχουν ούτως ή άλλως πολλά να χωρίσουν, παρά μόνο στη μοιρασιά.

Άλλοι πάλι νανουρίζονται από το όπιο της κοινωνικής ειρήνης, συνοχής και του καλού εργοδότη, του καπιταλιστή με κοινωνικές ευαισθησίες, που θα κρατήσει κλειστό το μαγαζί του, πχ όπως ο σκλαβενίτης κι η αλυσίδα του (οι προλετάριοι υπάλληλοι των σούπερ μάρκετ δεν έχουν παρά να χάσουν τις αλυσίδες τους και να κοινωνικοποιήσουν αυτές των αφεντικών τους). Το ότι το κάνει βέβαια για τους δικούς του λόγους, επειδή έχει υπολογίσει πως δεν το συμφέρει να ανοίξει κι ότι τα κέρδη του δε θα καλύψουν τα λειτουργικά έξοδα, αλλά παρόλα αυτά το πουλάει παραέξω με το περιτύλιγμα της κοινωνικής ευαισθησίας, είναι μια ασήμαντη λεπτομέρεια που δε φαίνεται να ενοχλεί πχ το εργοδοτικό σωματείο.

Κι αυτή η «χασούρα» ισχύει για πολλούς ακόμα μεμονωμένους καπιταλιστές, που δεν πρόκειται να δουν τον τζίρο τους να αυξάνεται θεαματικά αυτές τις μέρες, αλλά γνωρίζουν πολύ καλά πως θα καταγάγουν ταυτόχρονα μια στρατηγικής σημασίας νίκη απέναντι στην εργατική τάξη και σε όσους καταπίνουν αμάσητο το κουτόχορτο πως τα υποζύγια (άιντε θύμα, άιντε ψώνιο) δεν έχουν αρκετό χρόνο για να κάνουν τις αγορές τους και τα (άιντε) ψώνια τους.

Και τι θα γίνει λοιπόν αν τους μειώσουν τον ελεύθερο χρόνο και αρχίσουν να εργάζονται και τις κυριακές; Ποιος θα ψωνίζει, αν δουλεύουμε όλοι κυριακάτικα; Μήπως λοιπόν θα πρέπει τότε να λειτουργούν τα καταστήματα και τις νύχτες; Και τότε πώς θα γενούνε τα σκοτάδια φως; Πώς θα δούμε αχτίδα φωτός στην άκρη του τούνελ (που δε θα είναι η ελπίδα που έρχεται καταπάνω μας να μας τσαλαπατήσει και να ισοπεδώσει τις τελευταίες εργατικές κατακτήσεις που έχουνε μείνει όρθιες); Πώς μπορούμε να νικήσουμε τη μαυρίλα του εργασιακού μεσαίωνα και να φτιάξουμε την πολιτεία του ήλιου –όπως την είχαν φανταστεί κάποιοι πρωτοπόροι οραματιστές ήδη από τα μεσαιωνικά χρόνια;

Το βασικό ζητούμενο είναι να ξεπεράσουμε τη λογική που φανερώνει υποσυνείδητα το οπαδικό σύνθημα στην αρχή του κειμένου: ζούμε για μια κυριακή. Και για χάρη αυτής της ιερής ημέρας, που κανείς δεν μπορεί να την αγγίξει, θυσιάζουμε όλη την υπόλοιπη ζωή μας και τις ημέρες της. Ή κατ’ αντιστοιχία να θυσιάζουμε ένα αλλοτριωτικό οκτάωρο στο βωμό του κέρδους, έχοντας την ψευδαίσθηση πως θα είμαστε «ελεύθεροι» στον «ελεύθερο» χρόνο μας, να κάνουμε αυτά που θέλουμε.

Το ζήτημα είναι να γίνει κάθε μέρα κυριακή, δηλ σαν κομμουνισμός, όπως ανέφερε κάπου και ο αλτουσέρ (κι αναπαρήγαγε αρκετά συχνά στα βιβλία του κι ο ρούσης), πιθανότατα στο «μέλλον [που] διαρκεί πολύ». Μέλλον κι όχι «ιστορία», όπως είπε σε μια πρόσφατη συνέντευξη ο τσίπρας, που δεν μπορεί να μάθει καλά-καλά τους τίτλους των βιβλίων –πόσο μάλλον τσιτάτα- που έχει ακούσει κάποτε από το μηλιό.

Σήμερα δεν υπάρχει χρυσή τομή και... «έντιμος συμβιβασμός», μεταξύ άλλων γιατί δεν υπάρχει το αντίπαλο δέος της σοβιετικής ένωσης, να διασφαλίζει τα εργατικά δικαιώματα για τους λαούς και μια κατάσταση ισορροπίας, που ανήκει στο παρελθόν. Το ουσιαστικό διακύβευμα είναι όλη η ζωή μας και όχι οι μικρές χαραμάδες, μικρές ανάσες ελευθερίας και τα διαλείμματα από την εργασία μας και τη βασική μας ενασχόληση. Είτε θα τη διεκδικήσουμε και θα την κερδίσουμε ολόκληρη, είτε θα μείνουμε να παρατηρούμε παθητικά την άμμο να γλιστρά από τα χέρια μας, περιμένοντας κάθε φορά έναν έντιμο συμβιβασμό, που απλώς θα παζαρεύει πόσα θα χάσουμε και θα διαωνίζει τον αστικό μεσαίωνα, στον εικοστό πρώτο αιώνα.

Αλλά εμείς δούλοι του εικοστού πρώτου αιώνα δε θα γίνουμε...

Καλοκαιρινές Κυριακές

Κυριακή ζωή και σκόλη, να ‘ταν η βδομάδα όλη, μας τραγουδούσε η κόρη μου η σοσιαλίστρια. Πάνε τώρα αυτά όμως, γιατί έρχεται ολοταχώς η ανάπτυξη κι όλα τα μαγαζιά πρέπει να είναι ανοιχτά για να την υποδεχτούν μετά επαίνων. Ποτέ άλλοτε όμως η διπλή σκέψη και η νέα γλώσσα του όργουελ (ως το διαλεκτικό αντίστροφο της νέας σκέψης και της διπλής γλώσσας του γκόρμπι) δεν ήταν τόσο επίκαιρα –με την ανάπτυξη να υποδηλώνει ένα τεράστιο πισωγύρισμα στον εργασιακό μεσαίωνα.

Στο θεοκρατούμενο μεσαίωνα βέβαια αναγνωριζόταν τυπικά τουλάχιστον η κυριακή ως ημέρα ξεκούρασης, αφιερωμένη στον κύριο. Και να πώς τα δύο άκρα της κοινωνίας μας, η σκοταδιστική εκκλησία κι η οπισθοδρομική κομπανία των παλαιοημερολογιτών κομπανιέρων, συγκλίνουν και βάλλουν από κοινού ενάντια στο νέο μέτρο και την ανάπτυξη που τους προσπερνά, όπως τα τροχοφόρα τους πεζούς. Άλλο αν η δεξιά του κυρίου βρήκε τρόπο να τα συνταιριάξει όλα, εφόσον μετατεθεί το άνοιγμα κατά τις 11, ώστε και τη θεία λειτουργία να προλαβαίνει ο πιστός υπάλληλος και να γίνεται απρόσκοπτα η θεία λειτουργία των καταστημάτων και του εμπορίου.

Ενώ οι κομμουνιστές είναι χειρότεροι, γιατί εκτός από το θέμα με τις κυριακές, τους ενοχλεί και εκείνο το σοφό μέτρο που καταργεί κάτι παράλογες κι αντιαναπτυξιακές αργίες, όπως πχ την πρωτοχρονιά και μία από τις δύο εθνικές γιορτές –γιατί πού ακούστηκε χώρα να έχει δύο εθνικές γιορτές, επειδή δεν της φτάνει η μία, για να ανυψώσει το εθνικό φρόνημα του λαού της; Το λογικό προφανώς, σε μια χώρα με τόσους άνεργους να σαπίζουν στην απραξία, είναι να ξεζουμίζεις όσους έχουν ήδη δουλειά και να τους κόψεις όλες τις αργίες, για να μην μπορούν να πουν κουβέντα με τόσους να περιμένουν στη γωνία, για να πάρουν τη θέση τους. Εκεί να δεις υψηλό φρόνημα ο εργαζόμενος..

Και σα να μην έφτανε αυτό, βγαίνουν κιόλας στους δρόμους κάποιες κυριακές τα κομμούνια κι εμποδίζουν τους ενθουσιασμένους καταναλωτές να ψωνίσουν και τους τσιμισκάνθρωπους με το άδειο βλέμμα να σε διαπεράσουν σα διάφανο, για να δουν πάση θυσία τη βιτρίνα που τους κρύβεις. Γι’ αυτό δεν ψωνίζει, ξέρεις, ο κόσμος, με τις πορείες στο κέντρο των πόλεων, που βάζουν λουκέτο σε τόσα μαγαζιά, και όχι επειδή δεν έχει λεφτά να πάρει τίποτα και κάνει το απαυτό του παξιμάδι, για να τα βγάλει πέρα.

Που εγώ δηλ δε θα ψώνιζα κυριακάτικα, που να μου έλειπε ψωμί για να βουτάω στη σαλάτα, σκόρδο από το σπιτικό τζατζίκι, πατάτες να συνοδεύουν το κόκκινο κρέας μου (και κρέας για τα κανόνια τους). Αλλά τι περιμένεις, κι εγώ αντιδραστικός σαν τους άλλους. Σκέτη προσκόλληση στο δόγμα –αντί να προσαρμοστούμε ευέλικτα στα σύγχρονα μεσαιωνικά δεδομένα- κι αναμονή της δευτέρας παρουσίας

Που να μου το θυμηθείς σφε αναγνώστη, αν σώσει και έρθει ποτέ αυτή η ρημάδα, θα τη βγάλουν και αυτή παράνομη και καταχρηστική, μαζί με τις απεργίες και τις κάθε είδους αργίες –κυριακάτικες ή μη- που σαμποτάρουν την παραγωγή.

-.-.-

Το καλοκαίρι είναι η περίοδος της θερινής ραστώνης, όπου συνήθως δεν κουνιέται φύλλο κι οι ειδήσεις στο γυαλί δείχνουν ρεπορτάζ για τη ζέστη (κώλοι, βυζιά...), για τις αποδράσεις των αθηναίων στις κοντινές παραλίες (κώλοι, βυζιά...) και το μαγευτικό ασπρόπυργο με το βιομηχανικό τοπίο (πλάνα από το μαυρισμένο κορμοράνο στον περσικό, που δεν ήταν αυθεντικό πλάνο από τον κόλπο, αλλά δεν έχει καμία σημασία, αφού το έπαιξε η τηλεόραση), για τις μαγικές διακοπές των διάσημων σελέμπριτιζ (κώλοι, βυζιά με σιλικόνη) και τα διάφορα τουριστικά ρεκόρ που σπάμε το ένα μετά το άλλο (όλγα κεφαλογιάννη, κώλοι, βυζιά)... Κι αφού τηρήσουμε ενός ρεπορτάζ σιγή, για τις κτηνωδίες των... τζιχαντιστών (που είναι κάτι απόλυτα κακό και αφηρημένο, σαν τους κρατιστές, τους ρώσους ολιγάρχες, τους αμετανόητους, αιμοδιψείς αρχιτρομοκράτες, κτλ) ή για τον τραγικό θάνατο του παιδιού στη μύκονο (όπου η ευθύνη είναι αποκλειστικά των αρχών, ενώ οι καλοί, διορατικοί ιδιώτες επιχειρηματίες είχαν καταγγείλει και προειδοποιήσει πολλές φορές τους αρμόδιους για τις διάφορες παραλείψεις)... επιστρέφουμε στη γνωστή, πετυχημένη συνταγή που μας καθιέρωσε, πχ με κάποιον δημοφιλή τουριστικό προορισμό (βυζιά, κώλοι… έτσι για αλλαγή).

Τώρα που είπα αλλαγή, στα χρόνια του ανδρέα νομίζω, είχε καθιερωθεί η γνωστή φράση για τα «μπάνια του λαού», που είναι ιερά, παγκοίνως σεβαστά και δεν πρέπει τίποτα να τα διαταράσσει. Σήμερα βέβαια είναι ζήτημα πόσοι μπορούν –σε τι θάλασσες και για πόσες μέρες- να κάνουν αυτά τα μπάνια, αλλά έχει μείνει η δύναμη της συνήθειας και της αδράνειας από τον περασμένο χειμώνα και δεν αντιδρά κανείς, παρά τα όσα γίνονται στη γειτονιά μας (ουκρανία, μέση ανατολή) και στο εσωτερικό μέτωπο (ενφια, νόμος για μαζικές απολύσεις και για τη λειτουργία των συνδικάτων, κτλ). Έλα μωρέ τώρα, πού να τρέχεις και να ιδρώνεις κατακαλόκαιρο, μες στη ζέστη! Αν τυχόν προέκυπτε σήμερα, μισό αιώνα μετά, κάτι αντίστοιχο με τα ιουλιανά, θα περνούσε στο ντούκου και θα έσβηνε μες σε 48 ώρες –όχι να τραβήξει 48 μέρες κοντά, όπως τότε.

Τα τελευταία χρόνια βέβαια, στα πρώτα ανταμώματα μετά το 15αύγουστο, ακούς πολύ κόσμο να προβλέπει πως θα έχουμε άγριες κι ενδιαφέρουσες διεργασίες κι ότι από σεπτέμβρη θα γίνει χαμός, πχ με τα πρώτα πάγια έξοδα των γονιών για τα σχολικά ή για τη θέρμανση με τα πρώτα κρύα –και γενικώς όσο πέφτει η θερμοκρασία, τόσο πιο καυτό μέτωπο θα έχουμε λέει –όπως το 08’ που είχαν αναβληθεί και τα χριστούγεννα. Κι άλλες παρόμοιες αναλύσεις, που μοιάζουν με εκείνες τις κλασικές υποσχέσεις της νέας χρονιάς, που δεν τηρούνται ποτέ, με καλοκαιρινά ραντεβού (πάνω στο πτώμα μας), θερινούς έρωτες και σχέδια στην άμμο που σβήνουν με το πρώτο κύμα.

(Και ήξερες σφε αναγνώστη πως τις δυτικές συνοικίες εμείς οι θεσσαλονικείς τις είχαμε στο φεστιβάλ, πριν κάνουν σουξέ και γίνουν διάσημες με το «καλοκαιρινά ραντεβού», για να ξαναχαθούν τελικά από το προσκήνιο, λίγα χρόνια αργότερα;)

Το βασικό πρόβλημα πάντως στην εύκρατη και θερμόαιμη χώρα μας είναι πως έχει καλοκαίρι διαρκείας κι αντίστοιχη θερινή ραστώνη. Ή όπως λέει κι ένα άλλο σουξέ της εποχής

Δεν κάνει κρύο στην ελλάδα, κρύο δεν έκανε ποτέ…

Κι αν παρ’ ελπίδα πέσει λίγο παραπάνω η θερμοκρασία, μην ανησυχείς, υπάρχει κι η χειμερία νάρκη, για να φιδιάσουμε με την ησυχία μας (όσο δέρμα κι αν πετάξεις…)

Ποτέ την Κυριακή

Πώς θα ‘θελα να έχω ένα και δύο και τρία και πέντε μαγαζιά

Να τα ανοίγω όλα και να τα κάνω μασούρια, ένα σκασμό λεφτά

Κι εναλλακτικός στίχος από ταξική σκοπιά

Να τα κοινωνικοποιήσω και να τα κατέχει κτήμα της η εργατιά

Τη δε ημέρα εβδόμη, ο κύριος ξεκουράστηκε κι ο άνθρωπος τη βάφτισε κυριακή και την αφιέρωσε στη λατρεία του. Αν και στη βόρεια ευρώπη κάποιοι λαοί την είπανε σοφά μέρα του ήλιου (sunday, sontag, κτλ). Και να πεις ότι βλέπουν συχνά λιακάδες εκεί…

Ο θεός του χρήματος όμως διψά για απόλυτη υπεραξία (με την αύξηση της εργάσιμης εβδομάδας) και προστάζει να ανοίγουν τα μαγαζιά κυριακάτικα για να μην κλείνουν ποτέ. Κι οι επί γης εκπρόσωποί του, που θέλουν να τα έχουν καλά με όλα τα θεία, βρήκαν τη λύση και πήγαν μία ώρα πίσω το άνοιγμα των καταστημάτων (και μερικούς αιώνες πίσω τα εργατικά δικαιώματα). Αλλιώς θα έπρεπε η εκκλησία να συμφωνήσει αμήχανα με τα άθεα αριστερά κόμματα, που δεν έχουν ούτε ιερό ούτε όσιο, αλλά υπερασπίζονται την κυριακάτικη αργία. Πώς τα φέρνει καμιά φορά η ρημάδα η ζωή και ο πανάγαθος για να δοκιμάσει την πίστη μας.

Κατεβαίνοντας λοιπόν στην απεργιακή περιφρούρηση στο κέντρο των χανιών, ήμουν προετοιμασμένος να αντιμετωπίσω αγανακτισμένους καταναλωτές και το τοπικό είδος της αποκαλούμενης χανιόλας καταναλώτριας, συνοδευόμενο από ισάριθμους χανιόληδες. Το οποίο ευδοκιμεί σε πολλά μέρη με διάφορες ποικιλίες κι είναι υπεράνω φύλου και γεωγραφικών συντεταγμένων.

Στέλλα φύγε θα έρθει το ΠΑΜΕ

Προσωπικά μου θύμισαν τους τσιμισκάνθρωπους, που όταν κάνουμε αλυσίδα στην είσοδο των εμπορικών, νιώθεις το βλέμμα τους να σε διαπερνά σα λέιζερ και να πέφτει πάνω στη βιτρίνα με τα προϊόντα, γιατί το πάθος για κατανάλωση είναι δυνατότερο από κάθε περιφρούρηση. Κι εσύ είσαι μόνο ένα αμελητέο εμπόδιο προς την σικασιά (εκ του σικ), την κομψότητα και την καταναλωτική ευτυχία. Που εσύ την αγνοείς ως εφήμερη, γιατί τα παραπέμπεις όλα μίζερα στη δευτέρα παρουσία.

Μαζί με αυτούς θυμάσαι κι όλους τους κλασικούς τύπους, πελάτες και υπαλλήλους, που συναντάς σε αυτές τις περιφρουρήσεις έξω από πολυκαταστήματα και σούπερ μάρκετ. Τους εργαζόμενους που έχουν οδηγίες να περιμένουν και πάνε απέναντι να πιουν καφέ μέχρι να φύγουμε, για να ανοίξουν το κατάστημα. Το φοβισμένο υπάλληλο που σου λέει μυστικά με τα μάτια, μη φεύγετε, σας χρειαζόμαστε. Αυτούς που έρχονται να σε τρατάρουν κάτι, να αντέξεις και να μη φύγεις, για να σου δώσουν κουράγιο και να πάρουν κι αυτοί από σένα. Αυτοί που σε πλησιάζουν με προσποιητό ενδιαφέρον για να (σε) ψαρέψουν πότε (επιτέλους) θα φύγουμε. Το συνάδελφο που παίρνει τρεις κι εξήντα, όπως όλοι οι άλλοι, αλλά τον έχουν βαφτίσει υπεύθυνο του υποκαταστήματος κι αυτός, χωρίς να επωφελείται στο παραμικρό από αυτόν τον τίτλο, νιώθει αρχηγός, εποπ ταξίαρχος που λέγαμε και στο στρατό, που πρέπει να αναφέρει στους από πάνω, για να εκπληρώσει την αποστολή του.

Οι τσαμπουκαλήδες πελάτες, που πάνε γυρεύοντας για φασαρία κι είναι αποφασισμένοι να (την) ψωνίσουν, πάση θυσία. Κι αυτοί ψάχνουν μυστικές εισόδους για να ξεγλιστρήσουν να μπουν και σε βλέπουν σαν αντίπαλο σε ηλεκτρονικό παιχνίδι, που πρέπει να ξεγελάσουν για να περάσουν πίστα και να πάμε στο επόμενο επίπεδο αλλοτρίωσης. Συχώρα τους σύντροφε, ου γαρ οίδασι τι ποιούσι, γιατί δεν έχουν αποκτήσει ακόμα ταξική συνείδηση.

Αντ’ αυτών όμως τα πράγματα ήταν απρόσμενα ήσυχα στις δικές μας φρουρές. Στο κέντρο της πόλης άνοιξαν μόνο τα public κι ένα άλλο μαγαζί με παπούτσια. Στο λιμάνι ανοίγουν πάντα γιατί είναι τουριστικά, ενώ άνοιξαν μερικά και έξω από την πόλη, όπως το τζάμπο (αλίμονο). Ήρθαν μαζί μας ενισχυτικά και κάποιες εργαζόμενες από τα sprider, δείχνοντας πως δεν πήγε χαμένη η δουλειά που έγινε όταν έκλεισε η επιχείρηση, έμεινε η μαγιά και χτίστηκαν κάποιοι δεσμοί.

Το πρωί στο εργατικό κέντρο, που ήταν η αφετηρία μας, ήταν και δυο μέλη της ανταρσύα, που δεν ήρθαν μαζί μας· και ελπίζω να έγιναν μετά να μαζεύτηκαν περισσότεροι, γιατί αλλιώς δεν έκλειναν ούτε περίπτερο –που λέει ο λόγος. Αλλά το κυριακάτικο ξύπνημα είναι αρκετά δύσκολο μετά από σαββατιάτικη έξοδο, ειδικά στα χανιά με την τσικουδιά να κελαηδάει στα ποτήρια και την υγρασία που κάνει το πάπλωμα βαρύ κι ασήκωτο. Η κυριακή εξάλλου δεν είναι ιερή μόνο για το ποίμνιο και τους εμποροϋπάλληλους αλλά και για τους άγρυπνους περιφρουρητές, που διεκδικούν το δικαίωμα του πολεμιστή στην ξεκούραση.

Όσο ήμασταν εκεί πετύχαμε (ή μάλλον μας πέτυχαν) κάτι ερασιτέχνες αθλητές που έτρεχαν σε ένα αγώνα δρόμου κι από μακριά έμοιαζαν αρχικά με στίφη ευτυχισμένων καταναλωτών, που περίμεναν πώς και πώς την κυριακάτικη αργία για τα ψώνια τους και κι έτρεχαν να προφτάσουν όλες τις προσφορές. Αλλά από κοντά αντέδρασαν θετικά στα συνθήματα που φωνάζαμε καθώς περνούσαν από μπροστά μας και μερικοί από αυτούς μας χειροκρότησαν κιόλας.

Παράλληλα έδωσαν έναν σπουδαίο συμβολισμό ότι η ταξική πάλη δεν είναι ένα μικρό ξέσπασμα τύπου σπριντ (κι ας έχουμε μαζί μας τις κοπέλες απ’ τα σπρίντερ) αλλά ένας μαραθώνιος. Για την ακρίβεια ένας αγώνας ανώμαλου κι ανηφορικού ως επί το πλείστον δρόμου διαρκείας, με ζιγκ-ζαγκ και πισωγυρίσματα. Κι είναι τραγική ειρωνεία να βλέπεις τους μικροαστικά ανυπόμονους που βρίσκουν εξαιρετικά επίπονο και βαρετό το μαραθώνιο αγώνα να προσπαθούν να καπηλευτούν τους μαραθωνομάχους και να σε κατηγορούν ότι επιλέγεις τους χαμηλής έντασης αγώνες, τη στιγμή που αυτός περιμένει να λυθούν όλα στην κούρσα της μιας ανάσας. Κι αν την κρατήσουμε όλοι μαζί μπορούμε να ασκήσουμε μαζικό λαϊκό εκβιασμό κυβέρνηση για να ικανοποιήσει τα αιτήματά μας –ου μην και το μεταβατικό μας πρόγραμμα.

Όλα αυτά εξηγούν εν μέρει πόσο αντιφατικά είναι τα πράγματα και στις συνειδήσεις του κόσμου. Μία εργαζόμενη στο σούπερ μάρκετ της γειτονιάς πχ έλεγε στους πελάτες της να μην έρθει κανείς να ψωνίσει την κυριακή, για να μην ανοίξει το κατάστημα, αλλά δεν περνούσε καν από το μυαλό της να απεργήσει η ίδια, για να φτάσουμε στο ίδιο αποτέλεσμα. Άλλοι συνάδελφοί της ζητούσαν να δουλέψουν αυτοί την κυριακή, γιατί θα αμείβονταν καλύτερα. Ενώ κάποιοι διευθυντές τα έβαζαν κάτω πως δεν τους συμφέρει τελικά με τα λειτουργικά έξοδα και δεν ήθελαν να ανοίξουν την επιχείρηση

Έτσι αντιφατική είναι όμως η άτιμη ταξική κοινωνία. Που άλλους τους ανεβάζει κι άλλους τους ρίχνει να δουλεύουν τις κυριακές για ξένα χέρια..

Επίμετρο

Ο τίτλος της ανάρτησης, η αρχή κι η φωτό με τη λεζάντα στη μέση είναι εμπνευσμένα από το αυτοκολλητάκι του τοπικού συλλόγου, που αποφάσισε να παραμείνουν κλειστά τα μαγαζιά –χωρίς να κάνει κάτι βέβαια για να εξασφαλίσει την υλοποίηση της απόφασης. Κι αυτό που έμεινε αναπάντητο στο πηγαδάκι που ανοίξαμε τελικά είναι αν τελικά η μελίνα έκανε αντίσταση από το εξωτερικό κι από απόσταση ασφαλείας, όπως λέει ο θερσίτης ή αν απλώς μέχρι εκεί μπορούσε να φτάσει δεδομένης και της οικογενειακής της καταγωγής.

Όσο κι αν ψάξω

Δε βρίσκω άλλο κόμμα

Να το στηρίζω ακόμα

Όσο το κουκουέ…

Υστερόγραφο σχετικό με προηγούμενη ανάρτηση, την προσπάθεια να δέσει η θεωρία των δύο άκρων και το κλασικό νομικό ερώτημα «ποιος ωφελείται;» από τη δολοφονία των δύο χρυσαυγιτών που κηδεύτηκαν σήμερα. Δεν είναι φανερό όμως; Αναρωτιέται ο λαϊκός στρώμας. Αφού από την παρασκευή έπαψαν όλοι να ασχολούνται με το θέμα μπογιόπουλου, σχόλασε ο γάμος και πήγαν για πουρνάρια. Συνεπώς…; Χωριό που φαίνεται, σφε αναγνώστη, κολαούζο δε θέλει… Κι απορώ πώς δεν το έπιασαν ακόμα στον αέρα οι έγκριτοι δημοσιολόγοι να μας το πλασάρουν ως πόρισμα.