Ματ σε τρεις κινήσεις

Σημειώσεις για το τούρκικο δημοψήφισμα

Ένα αστικό δημοψήφισμα που σέβεται τον εαυτό του, πρέπει να έχει ένα βασικό ψευτοδίλημμα και πόλωση γύρω απ' αυτό, που να ενισχύει και τα  δύο σκέλη του ερωτήματος, εις βάρος κάποιας τρίτης εναλλακτικής. Πρέπει να έχει λίγη νοθεία, για να κλειδώσει το αποτέλεσμα, αλλά και θριάμβους της (αστικής) δημοκρατίας, που καταλήγουν να ενισχύουν την αστική δικτατορία, γιατί δεν την αφήνουν γυμνή, χωρίς φύλλα συκής και την απαραίτητη "δημοκρατική νομιμοποίηση".
Η δημοκρατία τους όντως νίκησε, πετυχαίνει διαρκώς νίκες εις βάρος μας, και μάλιστα άνευ αγώνα, όσο λογίζουμε τους εαυτούς μας στο στρατόπεδο των νικητών και βαυκαλιζόμαστε για την εφαρμογή της αμεσοδημοκρατίας με δημοψηφίσματα.

Παρεμπιπτόντως, η μεγάλη επιτυχία της αστικής τάξης στο ελληνικό δημοψήφισμα του 15' δεν ήταν το "ναι" με το οποίο συντάχθηκε, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, αλλά η χειραγώγηση του "όχι" και η τρομακτική ευκολία με την οποία ενσωμάτωσε αυτό το 'αποφασισμένο' εκλογικό σώμα, που πνίγηκε στην απογοήτευση και τις αυταπάτες του. Αυτά δε σημειώνονται προφανώς χαιρέκακα, με τη γεύση της πικρής δικαίωσης στα χείλη της Κασσάνδρας (που ήταν η πρώτη σας-τα-λεγάκιας στην ιστορία), αλλά ως αντικειμενικές διαπιστώσεις, για να ξέρουμε πού βρισκόμαστε και σε τι βάσεις πατάμε.

-Η ανάλυση των αποτελεσμάτων του τουρκικού δημοψηφίσματος -παρά την όποια νοθεία υπήρξε- δίνει ενδιαφέροντα αποτελέσματα, καθώς ο Ερντογάν αποδοκιμάζεται στα μεγάλα αστικά κέντρα της χώρας: Άγκυρα, Σμύρνη και στην Κωνσταντινούπολη, όπου είχε διατελέσει δήμαρχος, στη δεκαετία του 90' (και με συντριπτικό ποσοστό στην περιοχή του Μπεσίκτας, που είχε πολύ ενεργό ρόλο στην πρόσφατη εξέγερση της πλατείας Ταξίμ). Ισοφαρίζει όμως αυτό το μειονέκτημα στην επαρχία και την τουρκική ενδοχώρα.

Ο εκλογικός χάρτης του δημοψηφίσματος εμφανίζει μια διαιρεμένη χώρα, με τη σαφή αποδοκιμασία της κυβέρνησης στα δυτικά παράλια και τις νοτιοανατολικές επαρχίες των Κούρδων, και μια εικόνα που θυμίζει αρκετά τον αντίστοιχο εκλογικό χάρτη των ΗΠΑ, και την αντίθεση που παρουσιάζουν οι δύο ακτές, σε Ατλαντικό κι Ειρηνικό, με την ακραιφνώς συντηρητική ενδοχώρα.

Το χτεσινό δημοψήφισμα αναδεικνύει δύο διαφορετικούς κόσμους, δύο διαφορετικές Τουρκίες, που ζουν και σκέφτονται διαφορετικά. Συσκοτίζει όμως τη βασική ταξική αντίθεση στη γείτονα χώρα, τις δύο Τουρκίες -των πλουτοκρατών και του εργαζόμενου λαού- που μπαίνουν στο ίδιο εθνικό τσουβάλι.

-Οι εξελίξεις στο άμεσο μέλλον είναι αμφίρροπες. Ο Ερντογάν μοιάζει να έχει ημερομηνία λήξης και να μένει χωρίς στρατηγικούς συμμάχους (οι Ρώσοι μπορούν να τον "δώσουν" ανά πάσα στιγμή, για τα δικά τους συμφέροντα), αλλά είναι επικίνδυνος σαν πληγωμένο θηρίο, διατηρεί λαϊκό έρεισμα και δείχνει τα δόντια του, όταν μπορεί. Διαμορφώνεται μια ισορροπία τρόμου, όπου ούτε ο ίδιος μπορεί να προχωρήσει με λυμένα χέρια σε όσες κινήσεις θα ήθελε -αφού ένα μεγάλο ποσοστό εναντιώνεται στα σχέδιά του- ούτε οι αντίπαλοί του όμως μπορούν να τον εκπαραθυρώσουν εύκολα -τουλάχιστον όχι τόσο εύκολα όσο πίστευαν αρχικά.

Περιττό να σημειωθεί πως και στη μία και στην άλλη περίπτωση, το λογαριασμό θα κληθεί να τον πληρώσει ο τουρκικός λαός (αυτό για κάποιους που παίζουν στα δάχτυλα τη "διαλεκτική", τόσο που δυσκολεύονται να αντιληφθούν την ίδια εκτίμηση περί επιδείνωσης σε άλλα συμφραζόμενα, πχ για το νόμισμα. Επ' αυτού όμως, περισσότερα σε άλλο νήμα).

-Οι σύντροφοι του ΤΚΡ στην Τουρκία βρίσκονται στην πιο δύσκολη θέση, δρουν κατ' ουσίαν σχεδόν σε συνθήκες παρανομίας, και έχουν τεθεί υπό διωγμό από το νέο "σουλτάνο". Παρόλα αυτά είναι στην πρώτη γραμμή του αγώνα και των λαϊκών διαμαρτυριών σε πολλές πόλεις στην Τουρκία, όπως μπορείτε να δείτε σε αυτόν το σύνδεσμο. Μπορείτε επίσης, για πιο άμεση ενημέρωση, να ακολουθείτε τον αγγλόφωνο λογαριασμό των τούρκων συντρόφων στο τουίτερ (για όσο ακόμα είναι ενεργός και δεν τον κατεβάζουν), που έχει συνεχή ροή πληροφοριών, ειδήσεων κι ανακοινώσεων.

Αυτό για το οποίο δεν έχω προσωπικά καθαρή εικόνα είναι αν εξακολουθεί να υφίσταται το σχίσμα μεταξύ των δύο μερίδων του ΤΚΡ -που διασπάστηκαν το 14', υποσχέθηκαν να μη χρησιμοποιήσουν την ιστορική ονομασία του κόμματος, αλλά υιοθέτησαν το καθένα μια άλλη πανομοιότυπη, με σαφή παραπομπή σε αυτήν. Ή αν ενώθηκαν στις αρχές του χρόνου, όπως αναφέρεται στο λήμμα της -όχι ιδιαίτερα αξιόπιστης- wikipedia.

Υπό αυτές τις συνθήκες, μπορεί σε κάποιους να μοιάζουν κοινότοπες ή εκτός πραγματικότητας οι επισημάνσεις-στοχεύσεις των κομμουνιστών, ότι ο τουρκικός λαός πρέπει να πάρει στα χέρια του τις δικές του τύχες, να σταματήσει να αγωνίζεται κάτω από ξένες σημαίες, κοκ. Γίνεται όμως φανερό ότι ο περιβόητος εκδημοκρατισμός της Τουρκίας δεν πρόκειται ποτέ να προκύψει πχ στα πλαίσια της (ενδοαστικής) αντίθεσης μεταξύ Ισλαμιστών-Κεμαλιστών, ή της ιμπεριαλιστικής διελκυστίνδας των συμφερόντων που συγκρούονται στην ευρύτερη περιοχή.

-Αν η υδρόγειος μετατρέπεται σε σκακιέρα για αυτά τα συμφέροντα, οι λαοί είναι που θυσιάζονται, για να σώσουν το βασιλιά.
Σκέψου να 'ταν το πάτωμα ασπρόμαυρο και να 'σουν το πιόνι,
όπως λέει ένας στίχος στο "πριν το τέλος" (πως μοιάζει η σιωπή με αγάπη μεγάλη).

Αλλά πριν τον πόλεμο, η σιωπή είναι εγκληματική απάθεια.
Ο πόλεμος βρίσκεται δυο κινήσεις μακριά μας, από τη Συρία, στη γειτονική Τουρκία, που συνδέεται με τους Κούρδους, με το Κυπριακό, με το Αιγαίο, την Ελλάδα...
Καμία απάθεια δε δικαιολογείται. Η παθητική αντίδραση που παραπέμπει σε πτώματα, μπροστά στον επικείμενο ιμπεριαλιστικό πόλεμο, κι όσο συσσωρεύονται τα σύννεφα στην περιοχή μας, δεν μπορεί παρά να προδικάζει εκατόμβες πραγματικών πτωμάτων, που θα έχουν σκάψει μόνα τον τάφο τους...

Βγάζω συμπεράσματα

Πριν από λίγες μέρες διάβασα το βιβλίο του Μάζη (με τη συμβολή διάφορων συνεργατών του) για τη "γεωπολιτική και τις γεωστρατηγικές της συριακής κρίσεως". Το ότι η ανάλυση του Μάζη γίνεται από μια αστική σκοπιά, μπορεί να το καταλάβει κανείς πχ από τα συμπεράσματά του, όπου θεωρεί πως η ελληνική κυβέρνηση πρέπει να αξιοποιήσει τη δύσκολη θέση της Τουρκίας και τον τυχοδιωκτισμό της, για να προωθήσει τα συμφέροντα της δικής "μας" πλευράς (στερεώνοντας μεταξύ άλλων και τη συνεργασία με το Ισραήλ), ή ακόμα και από την καθαρευουσιάνικη γλώσσα του (αυτό το "κρίσεως" στον τίτλο δεν είναι ασφαλώς τυχαίο). Αυτό δε σημαίνει όμως πως δεν είναι διεισδυτική και χρήσιμη για να κατατοπιστεί ο αμύητος αναγνώστης ή να τακτοποιήσει σε μια σειρά, σε ένα χάρτη και σε ένα συνεκτικό, ερμηνευτικό πλαίσιο κάποιες σκόρπιες γνώσεις-πληροφορίες ο πιο διαβασμένος. Με δυο λόγια δηλ έχει την ευκαιρία να καταλάβει και να βγάλει συμπεράσματα, όπως λέει και ο τίτλος του κειμένου. Παρακάτω εκθέτω συνοπτικά μερικά δικά μου.

-Στην ευρύτερη περιοχή υπάρχει ένα κουβάρι, διαπλεκόμενων συμφερόντων, αντιθέσεων κι αντιφατικών επιδιώξεων, ακόμα και στο πλαίσιο των στοχεύσεων του ίδιου κράτους. Η φράση αυτή (κουβάρι) δε συσκοτίζει με απλοϊκό τρόπο την ουσία των ενδοϊμπεριαλιστικών ανταγωνισμών, αλλά -απεναντίας- αναδεικνύει τον εξαιρετικά περίπλοκο κι οξυμένο χαρακτήρα τους.

-Υπάρχει ένα σουνίτικο τόξο περιφερειακών δυνάμεων στην περιοχή (Τουρκια, Σαουδική Αραβία, Κατάρ) που είναι/ήταν στρατηγικοί σύμμαχοι των ΗΠΑ και ενίσχυαν συστηματικά τους τζιχαντιστές (ή γκεχαντιστές, όπως τους αναφέρει το βιβλίο).

Στο βιβλίο "Η επιστροφή των Τζιχαντιστών" ο Πάτρικ Κόκμπερν σημειώνει σχετικά:

οι θετοί γονείς του Ισλαμικού Κράτου και των άλλων σουνιτικών τζιχαντισικών κινημάτων είναι η Σαουδική Αραβία, οι μοναρχίες του Κόλπου και η Τουρκία. Αυτό δε σημαίνει βέβαια ότι οι τζιχαντιστές δεν είχαν ρίζες στις περιοχές που αναπτύχθηκαν, αλλά η υποστήριξη από τις σουνιτικές δυνάμεις του εξωτερικού αποδείχτηκε κρίσιμη για την άνοδό τους. Η βοήθεια της Σαουδικής Αραβίας και του Κατάρ ήταν κατά κύριο λόγο χρηματική, συνήθως δια μέσου ιδιωτικών δωρεών (...) Ο ρόλος της Τουρκίας στη βοήθεια προς το Ισλαμικό Κράτος και άλλες τζιχαντιστικές ομάδες είναι διαφορετικός αλλά το ίδιο σημαντικός με αυτόν της Σαουδικής Αραβίας. Η πιο σημαντική της πράξη είναι να κρατάει ανοιχτά τα 820 χιλιομέτρων σύνορά της με τη Συρία. Αυτό προσέφερε στο Ισλαμικό Κράτος, την Αλ Νούσρα κι άλλες ομάδες της αντιπολίτευσης τη δυνατότητα να διαθέτουν μια ασφαλή βάση στα νώτα τους, από την οποία έφερναν ανθρώπους και όπλα.

Σημειωτέον πως η Τουρκία δεν τήρησε την ίδια στάση κατά τη διάρκεια της επίθεσης του ISIS στο Κομπάνι, την κουρδική πόλη κοντά στα τουρκο-συριακά σύνορα.

Παράλληλα όμως υπάρχει κι ένας ενδοσουνίτικος ανταγωνισμός, κυρίως μεταξύ Τουρκίας και Σαουδικής Αραβίας, βασικά για το πάνω χέρι στα πλαίσια αυτής της συμμαχίας, και διαφωνίες πχ για τη στάση απέναντι στους Μουσουλμάνους Αδελφούς (στην Αίγυπτο, τη Συρία, κ.α).

Παράλληλα υπάρχει ένας σιίτικος άξονας Ιράν-Συρίας-Λιβάνου. Η ανάμειξη του Ιράν βοήθησε τον Άσαντ να συγκρατήσει την επίθεση του Ισλαμικού Κράτους και η τοπική δράση της Χεσμπολά στη διατήρηση της πρωτεύουσας Δαμασκού και της κρίσιμης παραθαλάσσιας λωρίδας στη Μεσόγειο, υπό τον έλεγχο του εθνικού στρατού.

Το στερεότυπο για τους σκληροπυρηνικούς Σιίτες, σε διάκριση με τους πιο κοσμικούς Σουνίτες δεν αντέχει στην κριτική των ίδιων των γεγονότων -αν λάβουμε υπόψη τα δεδομένα στην αλαουίτικη και σχετικά κοσμική για τα δεδομένα της περιοχής Συρία, και τη συνεργασία των Σουνιτών με τον ISIS.
Εξάλλου, η βάση της σύγκρουσης κάθε άλλο παρά θρησκευτική είναι.

Η βασική παράμετρος είναι σαφώς η ενεργειακή και συνδέεται με το φυσικό αέριο, την αξιοποίηση του πλούσιου κοιτάσματος στον Περσικό (που το μεγαλύτερο μέρος του βρίσκεται προς το Κατάρ και το υπόλοιπο προς το Ιράν), τις πιθανές εναλλακτικές διαδρομές των αγωγών και το στρατηγικό στόχο της ΕΕ (και των ΗΠΑ) για μερική ενεργειακή απεξάρτηση από το φυσικό αέριο της Ρωσίας.
Ένας στόχος που είναι δύσκολα υλοποιήσιμος, καθώς η κοινή (;) ευρωενωσιακή πολιτική υπονομεύεται από τις φυγόκεντρες τάσεις και τις επιμέρους συμφωνίες κρατών μελών με τους Ρώσους. Πρακτικά, παρά τις τεταμένες σχέσεις, λόγω της Ουκρανικής κρίσης, η ενεργειακή σχέση μεταξύ Ρωσίας και ΕΕ δε διακόπηκε παρά μονάχα για ένα δεκαπενθήμερο.

Ο πόλεμος στη Συρία έχει περάσει από τρία βασικά στάδια, καθώς μετά τις αρχικές επιτυχίες του Ισλαμικού Κράτους, είχαμε την εξισορροπητική παρέμβαση του Ιράν και αργότερα την πιο ενεργό ανάμειξη της Ρωσίας, που οδήγησε στην πρόσφατη ανακατάληψη της πόλης του Χαλεπίου από τον εθνικό, συριακό στρατό (το βιβλίο γράφτηκε το καλοκαίρι και δεν πρόλαβε αυτήν την εξέλιξη).

Ο χάρτης των πολεμικών συγκρούσεων μας δείχνει δύο βασικά μέτωπα: το πρώτο είναι γύρω από την πρωτεύουσα, με βασικό διακύβευμα τη λωρίδα που εξασφαλίζει την έξοδο προς τη Μεσόγειο (και περιλαμβάνει μεταξύ άλλων τη ναυτική βάση της Ρωσίας). Κι άλλη μία που κινείται ουσιαστικά κατά μήκος της συνοριακής γραμμής με την Τουρκία, στην οποία εμπλέκονται και οι δυνάμεις των Κούρδων.

Η διαφαινόμενη συγκρότηση κουρδικού κράτους, τουλάχιστον σε ένα τμήμα της Συρίας και του Ιράκ που τελεί υπό τριχοτόμηση, είναι αφενός ένα σημαντικό και διφορούμενο (νομίζω) ζήτημα για τους κομμουνιστές (που παραδοσιακά έβλεπαν με συμπάθεια τον αγώνα των Κούρδων για αυτοδιάθεση) και αφετέρου το κλειδί για να ερμηνεύσουμε τη στάση της Τουρκίας και το ρήγμα στη Ν/Α πτέρυγα του ΝΑΤΟ.

Σε αυτή τη βάση, μπορούμε να ερμηνεύσουμε επίσης την απόπειρα πραξικοπήματος το καλοκαίρι (που ήταν σχεδιασμένη, αλλά όχι καλά οργανωμένη -τουλάχιστον όχι τόσο, ώστε να νικήσει) και τη θεαματική αλλαγή στη στάση της Άγκυρας, με τη στρατηγική επαναπροσέγγιση της Ρωσίας (που δεν τοποθετείται αρνητικά, πάντως, στις απαιτήσεις των Κούρδων).

Μπαίνει λοιπόν το ερώτημα κατά πόσο είναι πρόσκαιρη αυτή η συμμαχία κι επίσης πώς θα αντιδράσει η Τουρκία σε μια πιθανή συγκρότηση κουρδικού κράτους (ιδίως αν συμπεριλάβει εδάφη της δικής της επικράτειας). Αν δηλ σκοπεύει να ζητήσει ανταλλάγματα προς τα δυτικά (το Αιγαίο ή την Κύπρο) κι αν αυτό εντείνει τις επιθετικές της βλέψεις.

Όσο για τη Ρωσία, θεωρητικά βγαίνει χαμένη από οποιοδήποτε σχέδιο ενεργειακής σύνδεσης της Ευρώπης με τον Περσικό, οπότε μπορεί απλώς να στοχεύει στην κωλυσιεργία και την καθυστέρηση της υλοποίησής τους. Αν όμως προωθηθεί η εκδοχή του αγωγού με το σιίτικο άξονα, μέσω Ιράν, Ιράκ (τριχοτομημένου ή μη), Συρίας, Λιβάνου, μπορεί να εξισορροπήσει τις ζημιές με την ενίσχυση του ρόλου της κι άλλα πιθανά οφέλη στην ευρύτερη περιοχή.

Η Συρία βρίσκεται στο μάτι του κυκλώνα γιατί είναι η μοναδική χώρα στην οποία συμπίπτουν και τα δύο σχέδια, περιλαμβάνοντάς την στην προτεινόμενη διαδρομή (αν και διερευνάται το ενδεχόμενο να παρακαμφθεί, κάτι που θα ήταν βέβαια πολυδάπανο και χρονοβόρο ως εγχείρημα). Όπως αναφέρει μια ανάλυση του 12' που ουσιαστικά προβλέπει όσα ακολούθησαν (και μεταφράζεται στο βιβλίο).

Η ανακάλυψη κατά το 2009, νέων κοιτασμάτων [φυσικού] αερίου κοντά στο Ισραήλ, την Κύπρο, το Λίβανο και τη Συρία, δημιουργεί νέες δυνατότητες να παρακαμφθεί το Σαουδαραβικό εμπόδιο και να εξασφαλιστεί νέα πηγή εσόδων. Οι αγωγοί είναι ήδη τοποθετημένοι στην Τουρκία, ώστε να μεταφέρουν το [φυσικό] αέριο. Μόνο ο Αλ Άσαντ μπαίνει στη μέση.

Κατακλείδα και βασικό συμπέρασμα: η συριακή κρίση είναι διεθνής (ούτε καν περιφερειακή) κι έχει στον πυρήνα της τον πόλεμο συμφερόντων για τον έλεγχο και την εκμετάλλευση ενεργειακών αποθεμάτων. Οποιαδήποτε προσέγγιση ξεχνάει ή υποτιμάει αυτό το σημείο, δεν μπορεί παρά να οδηγηθεί αναπόφευκτα σε τραγικά λανθασμένα συμπεράσματα. Κι αυτό δεν αλλάζει στο παραμικρό αν προβάλλει τις δικές της αδυναμίες στους άλλους και τους κατηγορεί για τη στάση τους.

Της κακομοίρας

Εκτός από τη σημερινή Electric Night Vol II της ΚΟΒ Γούβας-Εξαρχείων, υπάρχουν κι οι ηλεκτρισμένες βραδιές (vol τείνει στο συν άπειρο) που ζει ο πλανήτης το τελευταίο διάστημα και δεν ξέρει τι θα του ξημερώσει. Κι όσο κλιμακωνόταν η βραδιά, σαν χιονοστιβάδα (δολοφονία του Ρώσου πρέσβη, χτύπημα στη Γερμανία, πυροβολισμοί σε τέμενος στην Αυστρία, τα καμένα τρόλεϊ στο κέντρο), περίμενες με φόβο την επόμενη είδηση που θα έσκαγε, για να απογειώσει τη ροή ειδήσεων: δημοψήφισμα; Μνημόνιο; Νέος Αττίλας; Τρίτος παγκόσμιος πόλεμος;

Δε χρειάζεται πολλή φαντασία βέβαια, για να καταλάβει κανείς πως τα πράγματα οδηγούν σε αυτό το τελευταίο, με τόση μπαρούτη που έχει συσσωρευτεί στη γειτονιά μας και την ευρύτερη περιοχή, και μπορεί να πυροδοτηθεί ανά πάσα στιγμή. Είναι κι οι ιστορικές συμπτώσεις με τη δολοφονία του Αυστριακού δούκα, και την αφορμή του Α' Παγκοσμίου Πολέμου, που μας προειδοποιεί πως η ιστορία μπορεί να επαναληφθεί σαν τραγωδία για τους λαούς. Κι είναι πράγματι εντυπωσιακές κάποιες αναλογίες, για να τις περάσουμε χωρίς να τις προσέξουμε. Αυτό που δε φαίνεται να υπάρχει όμως σε σχέση με τις αρχές του εικοστού αιώνα, είναι ισχυρό κομμουνιστικό (σοσιαλιστικό τότε) κίνημα, κι ο υποκειμενικός παράγοντας που θα αξιοποιούσε τις συνθήκες για να δώσει ιστορικά μια νέα Οκτωβριανή επανάσταση, εκατό χρόνια μετά από την πρώτη.

Υπάρχει επίσης η αναλογία με την Τουρκία, που τότε ήταν ο μεγάλος ασθενής και υπήρχε το (Ανατολικό) ζήτημα της διανομής των ευρωπαϊκών εδαφών της, που οδήγησε στους Βαλκανικούς πολέμους, την πρόβα τζενεράλε του Α' Π.Π. Ενώ τώρα βρίσκεται -από πιο πλεονεκτική θέση- στο επίκεντρο των εξελίξεων, χωρίς Νεότουρκους, αλλά με Σουλτάνο και επεκτατικές βλέψεις.

Για όσους τυχόν δεν ιδρώνει το αυτί τους και θεωρούν τις εξελίξεις μακρινές (μακριά από εμάς κι όπου θέλει ας είναι) όσο δεν εμπλέκεται άμεσα η Ελλάδα σε αυτές, υπάρχουν τουλάχιστον τρία ανοιχτά μέτωπα με τη γείτονα, που μπορούν να αξιοποιηθούν για μια γενικευμένη εμπλοκή: το Κυπριακό (και μια πιθανή προσάρτηση της κατεχόμενης Κύπρου, σε περίπτωση που πιεστεί η Τουρκία), τα νησιά του Αιγαίου -και η ανοιχτή αμφισβήτηση της συνθήκης της Λωζάνης από τον Ερντογάν- και η μειονότητα στη Δυτική Θράκη.
Και να πώς η φωτιά του γείτονα μπορεί να πιάσει και στο δικό μας σπίτι.

Όσο για τη χτεσινή δολοφονία του Ρώσου πρέσβη, η υπόθεση θυμίζει συνειρμικά παρτίδα Cluedo, όπου έχεις ένα πτώμα και κάνεις διάφορες υποθέσεις, για να διαλευκάνεις το έγκλημα, που θα μπορούσε να το έχε κάνει ο καθένας. Έχουμε και λέμε:

-Αλλάχ ακμπάρ -εκδίκηση του ισλαμικού κράτους για το Χαλέπι, τη νίκη του Συριακού στρατού (Άσαντ) και το ρόλο που έπαιξε εκεί η Ρωσία.
-Γκιουλενιστής, θύμα των πρόσφατων εκκαθαρίσεων, που καθάρισε κι αυτός κάποιον με τη σειρά του, για να αποσταθεροποιήσει τον Ερντογάν. Αν και έτσι, κατάφερε μάλλον το αντίθετο.
-άνθρωπος των ΗΠΑ, που επιδιώκουν να τορπιλίσουν την προσέγγιση Ρωσίας και Τουρκίας. Είναι κάπως δύσκολο να καταπιεί κανείς ότι θέλησαν να το κάνουν με τόσο "ερασιτεχνικό" τρόπο. Αλλά το ίδιο ακριβώς ερώτημα δεν έμπαινε το καλοκαίρι και για το πραξικόπημα;
-Κάποιος από τους άμεσα εμπλεκόμενους (πχ η ίδια η Τουρκία) για να κλειδώσει τη διαφαινόμενη εξέλιξη (προσέγγιση Τουρκίας-Ρωσίας), που σκότωσε τον άνθρωπό της, για να μην υπάρχουν ενοχλητικοί μάρτυρες.

Το τελευταίο ειδικά δε μοιάζει πολύ πιθανό. Ενώ ένα εξίσου τραβηγμένο σενάριο κάνει λόγο για συνολική προσέγγιση της Τουρκίας με τη Ρωσία και τα BRICs, που θα έφτανε μέχρι και την έξοδό της από το ΝΑΤΟ και θα άλλαζε θεαματικά τους γεωστρατηγικούς συσχετισμούς στην περιοχή. Νομίζω όμως πως θα ξεσπούσε πόλεμος -κατά του Ερντογάν και γενικώς- πολύ πριν φτάσουμε εκεί (όπως πάει να γίνει τώρα δηλ).

Την ίδια στιγμή στη Γερμανία, έχουμε ουσιαστικά το πρώτο χτύπημα από τζιχαντιστές, στην καρδιά των Χριστουγέννων και του Βερολίνου, λίγες μόνο μέρες μετά από την υπόθεση της δολοφονίας μιας Γερμανίδας από Αφγανό, που ήρθε να δέσει με όλη τη γενικευμένη ισλαμοφοβία-υστερία, σε μια προεκλογική χρονιά για τους Γερμανούς.

Επίλογος, με τις θέσεις για το 20ό Συνέδριο, που επιβεβαιώθηκαν για τον... πολεμικό τους τόνο και τις συχνές αναφορές τους στο ενδεχόμενο μιας γενικευμένης σύρραξης, πριν καν κυκλοφορήσουν και τις διαβάσουμε καλά-καλά. Παραθέτω ένα εκτενές σχετικό απόσπασμα, για τις ελληνο-τουρκικές σχέσεις:

Η ελληνική αστική τάξη και η ελληνική κυβέρνηση προωθούν ήδη ενεργά τα σχέδια του ΝΑΤΟ στην περιοχή (αρμάδα στο Αιγαίο, αξιοποίηση βάσεων, στήριξη επιχειρήσεων σε Βαλκάνια, Ουκρανία κλπ).

Η όξυνση των αντιθέσεων μεταξύ ελληνικής και τουρκικής αστικής τάξης επηρεάζεται άμεσα από τις εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, της Μέσης Ανατολής, της Βόρειας Αφρικής και μπορεί να αποτελέσει βασικό παράγοντα πυροδότησης της άμεσης πολεμικής εμπλοκής της Ελλάδας.
Η αστική τάξη της Τουρκίας -την οποία αυτή τη στιγμή, ως ένα βαθμό, προσπαθούν να αποδυναμώσουν άλλα ισχυρά καπιταλιστικά κράτη- προσπαθεί να αναβαθμίσει τη θέση της μέσω του ελέγχου και της απόκτησης νέων εδαφών και θαλάσσιων περιοχών. Συνεχίζει τη στρατιωτική κατοχή και την παραβίαση δικαιωμάτων του ελληνικού κράτους (αμφισβήτηση συνόρων, εναέριες και θαλάσσιες παραβιάσεις, "γκριζάρισμα ζωνών" του Αιγαίου, με αποκορύφωμα τις πρόσφατες επαναλαμβανόμενες δηλώσεις Ερντογάν περί αμφισβήτησης της Συνθήκης της Λοζάνης κλπ). Επιδιώκει για τα σχέδιά της την αξιοποίηση των μειονοτήτων (θρησκευτικών, εθνοτήτων κλπ) στην ευρύτερη περιοχή των Βαλκανίων.
Οι περιοχές του Αιγαίου και της Θράκης αποτελούν τα πιθανά πεδία πολεμικής σύγκρουσης ανάμεσα στις αστικές τάξεις των γειτονικών κρατών Ελλάδας και Τουρκίας, με ενδεχόμενη εμπλοκή και εμβόλιμων σχεδιασμών της Αλβανίας και της ΠΓΔΜ, που τα τελευταία χρόνια αναπτύσσουν στενή πολιτική-στρατιωτική συνεργασία με την Τουρκία. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσονται και οι προκλητικές δηλώσεις του Αλβανού πρωθυπουργού (έγερση του ανύπαρκτου ζητήματος Τσαμουριάς κ.ά.), αλλά και η έγερση αλυτρωτικών συνθημάτων εκ μέρους της ΠΓΔΜ. Η ενίσχυση του αλβανικού εθνικισμού σε βάρος της Ελλάδας και των άλλων κρατών της περιοχής τροφοδοτεί εθνικιστικούς κύκλους στην Ελλάδα και σε άλλα κράτη. Συνολικά τη "σφραγίδα" της στις εξελίξεις στην περιοχή των Βαλκανίων βάζει η διεύρυνση της ΕΕ και του ΝΑΤΟ και κατ' επέκταση η πιο άμεση εμπλοκή τους στους ιμπεριαλιστικούς ανταγωνισμούς στην περιοχή.
Πέρα από τα παραπάνω βαλκανικά κράτη, την περίοδο αυτή η Τουρκία αναπτύσσει κινήσεις προσέγγισης και συνεργασίας της και με τη Ρωσία. Πρόκειται για κινήσεις που αποτελούν νέο στοιχείο και χρειάζονται συνεχή παρακολούθηση.
Το γεγονός ότι και τα δύο κράτη, Ελλάδα και Τουρκία,, είναι μέλη του ΝΑΤΟ, περιπλέκει την κατάσταση. Μία ενδεχόμενη κλιμάκωση της μεταξύ τους αντιπαράθεσης θα σήμαινε ένα ρήγμα στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ σε μια ευαίσθητη περιοχή για τα συμφέροντά του, που όμως την ίδια στιγμή μπορεί να αξιοποιηθεί από τις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ για την ενίσχυση του ρόλου τους στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Βέβαια, ένα πολύ σοβαρό ρήγμα στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ θα είναι αποτέλεσμα κυρίως μιας κάθετης διάσπασης της όποιας συμφωνίας ή ισορροπίας στα βασικά ιμπεριαλιστικά κέντρα και όχι μόνο λόγω ελληνοτουρκικής έντασης ή αναμέτρησης.
Συνεχή παρακολούθηση απαιτεί επίσης η στάση της ελληνικής αστικής τάξης μπροστά σε ένα ενδεχόμενο πιο γενικευμένης αντιπαράθεσης Ρωσίας-ΗΠΑ ή ακόμα και Κίνας-ΗΠΑ στο μέλλον. Σήμερα η ελληνική αστική τάξη, μέσω και της πολιτικής της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ, συμμετέχει ενεργά στους ΝΑΤΟϊκούς σχεδιασμούς που στρέφονται ενάντια στη Ρωσία. Στηρίζει τις αποφάσεις που παίρνονται ενάντιά της, διευκολύνει την αυξημένη παρουσία του ΝΑΤΟ στο Αιγαίο με πρόσχημα τη διαχείριση των προσφυγικών-μεταναστευτικών ροών (αλλά με πραγματικό στόχο τον καλύτερο έλεγχο των διελεύσεων του ρωσικού στόλου), συμμετέχει σε κοινές αεροπορικές δραστηριότητες με τη Βουλγαρία με βασικό αντικείμενο την αποτροπή της "ρωσικής απειλής" στη Μαύρη Θάλασσα.
Ταυτόχρονα, η κυβέρνηση επιδιώκει να διαμορφώνει ιδιαίτερες σχέσεις με τη Ρωσία, αλλά και την Κίνα, στο πλαίσιο των επιδιώξεων αναβάθμισης της θέσης της ελληνικής αστικής τάξης μέσω του ιδιαίτερου ρόλου της Ελλάδας στη διασύνδεση της ασιατικής με την ευρωπαϊκή αγορά.
Το προηγούμενο διάστημα, η ελληνική κυβέρνηση διαφήμιζε το ρόλο της ως "γεφυροποιού" ανάμεσα σε Ρωσία και "Δύση", ρόλο που είχε την ανοχή ή ακόμα και τη στήριξη των ΗΠΑ. Σε κάθε περίπτωση, μια ενδεχόμενη όξυνση των αντιθέσεων ανάμεσα σε Ρωσία-ΗΠΑ-ΝΑΤΟ θα αποτελέσει παράγοντα όξυνσης των αντιφάσεων και διλημμάτων στην αστική τάξη της Ελλάδας, αφού η συμμετοχή της στο ευρωατλαντικό πλαίσιο την ωφελεί.
Ο άξονας συνεργασίας της Ελλάδας με το Ισραήλ δεν αποτελεί παράγοντα ειρήνης στην περιοχή, ανεξάρτητα από το εάν προχωρήσει η επαναπροσέγγιση Τουρκίας-Ισραήλ.

Δικαστικό ρεπορτάζ

Κι ενώ ο Ερντογάν συλλαμβάνει για πλάκα μέλη του HDP -που είναι κάτι σαν τον τουρκικό Σύριζα και συνεργάζεται εκλογικά με το χοτζικό ΕΜΕΡ, που έχει πολύ καλές σχέσεις με το πανταολικό Ναρ- επειδή δε συνεργάζονται στις ανακρίσεις και βασικά επειδή κατήγγειλαν και τη δική του πλευρά για το πραξικόπημα κι όσα το ακολούθησαν...

Ενώ τα δυτικά ΜΜΕ πανηγυρίζουν για την επικείμενη λύση του Κυπριακού, που είναι πιο κοντά από ποτέ, χάρη στην ομοθυμία και το πνεύμα συνεργασίας μεταξύ των ηγετών των δύο κοινοτήτων...

Ενώ η φοράδα βρίσκεται πάντα στο Γενί-Τζαμί και περιμένει να μας ενημερώσει για την παραμικρή εξέλιξη σχετικά με τον ανασχηματισμό -που τον προανήγγειλαν σήμερα η Αυγή κι η ΕφΣυν- και την κυβερνητική (απο)σύνθεση...

Ενώ οι συνταξιούχοι μας βάζουν τα γυαλιά από κινηματική άποψη και μας κάνουν περήφανα νιάτα (λέμε τώρα) για τα (πραγματικά) τιμημένα γερατειά...

...η κε του μπλοκ έχει ημι-αργία, καθώς σκέφτηκε να γράψει κάτι σχετικά με την πρώτη βδομάδα της δίκης των χρυσαυγιτών για τη δολοφονική ενέδρα σε ΠΑΜίτες στο Πέραμα, με κάποιες εκτιμήσεις και τα πρώτα συμπεράσματα. Αλλά δεν υπήρχε ουσιαστικός λόγος να επαναλάβω με διαφορετική διατύπωση όσα έγραψα σε αυτό το κείμενο και αντιγράφω-παραθέτω παρακάτω.

Τα φασισταριά της Χρυσής Αυγής δεν έστησαν καρτέρι στους κομμουνιστές και τα μέλη του ΠΑΜΕ στο Πέραμα, επειδή είχαν πολιτικές διαφορές, γενικά και αόριστα, ή γιατί είναι αντικομμουνιστές από θέση αρχής και πολιτικής ιδεολογίας, ούτε επειδή ερεθίστηκαν από τις κόκκινες αφίσες του Φεστιβάλ ΚΝΕ-Οδηγητή. Λειτούργησαν κατ’ εντολή των αφεντικών τους, για να χτυπήσουν το εργατικό κίνημα, να τσακίσουν κάθε οργανωμένη συλλογική αντίσταση στη Ζώνη του Περάματος. Για αυτό αναζητούσαν λυσσασμένα τον πρόεδρο του Συνδικάτου Μετάλλου, για αυτό έλεγαν δημόσια πως πρέπει να καθαρίσουν τη Ζώνη από το απόστημα του ΠΑΜΕ, για αυτό έστησαν ένα “σωματείο” που λειτουργεί σαν υπεργολαβία, εν είδει γραφείου εύρεσης εργασίας, με εξευτελιστικούς όρους -“δουλειά για όλους τους Έλληνες με 15 ευρώ μεροκάματο" ήταν ο διακηρυγμένος στόχος τους. 

Οι φασίστες δε δρουν ως οργανωμένες ομάδες περιφρούρησης, αλλά ως τάγματα εφόδου και μπράβοι της νύχτας, που χτυπάνε μαφιόζικα και φεύγουν, κατόπιν ειδοποίησης από τις αστυνομικές πλάτες που έχουν. Δεν είναι κάποιου είδους παρεκτροπή από το αστικό, συνταγματικό τόξο, αλλά ο εγκληματικός, εκτελεστικός του βραχίονας, η πιο ωμή, επιθετική έκφρασή του. Πότε ως χίτες-ταγματασφαλίτες, πότε ως βασανιστές και πρωτεργάτες της χούντας, πότε ως χρυσαυγίτες με τα σύγχρονα τάγματα εφόδου, είναι διαχρονικά το όπλο του συστήματος ενάντια στο λαϊκό κίνημα. Λυσσασμένα μαντρόσκυλα, που γλείφουν τα πόδια του αφεντικού, για να τους πετάξει μερικά κοκαλάκια, και γαβγίζουν απειλητικά όποιον το απειλεί. Αλλά δαγκώνουν θρασύδειλα εκ του ασφαλούς, μόνο όταν τους παίρνει κι έχουν ευνοϊκούς συσχετισμούς. Κι ύστερα κατεβάζουν την ουρά στα σκέλια και κρύβονται στις τρύπες τους ή τους τραβάει το αφεντικό από το λουράκι, για να τους προστατεύσει. 

Ο ναζιστικός υπόκοσμος λειτουργεί συμπληρωματικά προς τον “υψηλό κόσμο” και την εξουσία του. Είναι δολοφόνοι γιατί είναι νεοναζί και τσιράκια του συστήματος που τους γέννησε, κι όχι λόγω κάποιας “εκτροπής” ή “διαστροφής” -όπως είναι δηλ η κυρίαρχη αφήγηση για τον “παρανοϊκό Χίτλερ”, τον ηττημένο του 45′ που είναι ο ιδεολογικός τους πατέρας. 

Οι οργανικές σχέσεις των νεοναζί με το εφοπλιστικό κεφάλαιο και τους κρατικούς μηχανισμούς καταστολής δείχνουν, από μία άποψη, και τα όρια της “ανεξάρτητης” συστημικής δικαιοσύνης, σε αυτή τη δίκη. Μπορεί τελικά να αναγκαστούν να θυσιάσουν κάποια πιόνια -πάντα έτσι λειτουργεί το παιχνίδι της “κάθαρσης”- αλλά δε θα βάλουν ποτέ στο στόχαστρο το χέρι που τους όπλισε και τους μίσθωσε ή τα όργανα της (κυρίαρχης) τάξης, που τους έκαναν τις πλάτες και τους παρέχουν υψηλή προστασία σε διάφορες περιστάσεις. Εξάλλου για το δικαστήριο, δεν υπάρχουν “χειροπιαστές αποδείξεις” για αυτή τη σχέση. Οι πιθανοί μάρτυρες φοβούνται για τη σωματική ακεραιότητα και την ίδια τη ζωή τους. Και αυτό ακριβώς ήταν το βασικό μήνυμα της δολοφονικής επίθεσης στο Πέραμα. “Δες τι έπαθαν τα οργανωμένα μέλη του σωματείου και ο πρόεδρός του και φαντάσου τι θα πάθεις εσύ, μόνος κι απροστάτευτος, αν δε σκύψεις το κεφάλι, να κάνεις ό,τι σου λέμε”. 

Αυτές οι σχέσεις και η γενναία κατάθεση του Σ. Πουλικόγιαννη που τις κατέδειξε, θα υπαγορεύσουν λογικά και το περιεχόμενο της επίθεσης που θα επιχειρήσουν να του κάνουν οι φασίστες στη συνέχεια της δίκης, για να μειώσουν την αξία των όσων λέει (ήδη από τώρα έχουν δώσει δείγματα γραφής, διακόπτοντας συχνά τη ροή της διαδικασίας, με άναρθρες κραυγές). Και δε θα είναι τυχαίο ούτε έκπληξη αν τους δούμε να χρησιμοποιούν επιχειρήματα από όλο το φάσμα του αντικομμουνιστικού οπλοστασίου (πχ διάφορων “αντιεξουσιαστών” για την 20ή Οκτώβρη του 11′). 

Χρειάζεται πολύ κουράγιο και δύναμη, για να μπει κανείς στο μάτι των φασισταριών και να σηκώσει το ανάστημά του απέναντι σε πληρωμένους δολοφόνους και το νεοναζιστικό υπόκοσμο. Αλλά αυτή η δύναμη δεν έπεσε από τον ουρανό, ούτε είναι υπεράνθρωπη, αλλά βαθιά ανθρώπινη. Είναι η δική μας δράση, η χτεσινή μαζική παρουσία έξω από το δικαστήριο, η δύναμη της εργατικής τάξης, της ταξικής αλληλεγγύης και της συλλογικής οργανωμένης πάλης. Του μόνου αγώνα που μπορεί να τσακίσει το φασισμό και το σύστημα που το γεννάει, όπως έχει κάνει άλλωστε και στο παρελθόν.

Στα παραπάνω προσθέτω από το ρεπορτάζ της πρώτης μέρας, με τη μαζική ανταπόκριση από το αντιφασιστικό κάλεσμα του ΠΑΜΕ έξω από το δικαστικό μέγαρο το "επεισόδιο" με ένα φασισταριό σε ένα στενάκι κάθετο στη Λεωφόρο, που ούρλιαζε εκ του ασφαλούς πίσω από μια αλυσίδα μπάτσων: "εσάς προστατεύουν ρε, εσάς..."

Ό,τι πιο κοντινό έχω δει δια ζώσης στη σκηνή με το Ζήκο-μπακαλόγατο (κι άλλες πολλές που την αντέγραψαν).

Κράτα με κυρά μου, κράτα με...

Κρίμα που δεν τον άφησαν όμως να γίνει όντως της κακομοίρας (που είναι κι ο πραγματικός τίτλος της ταινίας).

Σε άλλη κατηγορία, υπό τη μορφή ανέκδοτου, μπορεί να μπει και το εξής. Πότε καταλαβαίνεις πως μια κινητοποίηση οδεύει προς το τέλος της και φεύγουμε; Όταν βλέπεις τους Σεκίτες της ΚΕΕΡΦΑ να τα μαζεύουν, πανό, εφημερίδες και πλακέτες (από μία ο καθένας, όπως και τα πανό άλλωστε). Σιγά μη μείνουν πίσω, να αντιμετωπίσουν μόνοι τους τον οποιονδήποτε.

Κι είχαν άπειρη πλάκα (σε αντίθεση με το πλήθος τους) καθώς είχαν χρέωση ακόμα και στις εφημερίδες τους για να πουληθούν στο συγκεκριμένο σημείο ("Ε.Α. για δικαστήρια" έγραφε μια σακούλα) και προσπαθούσαν να τις πουλήσουν στους δικούς μας, με την ψευδαίσθηση-αυταπάτη πως κάνουν παρέμβαση στις μάζες.

Τουλάχιστον όμως αυτοί ήρθαν, όπως άλλωστε και κάποιοι αναρχικοί, σε αντίθεση με άλλους, που τους πέφτει βαρύ το πρωινό ξύπνημα.

Επίλογος στη σημερινή ανάρτηση με ένα άλλο στιγμιότυπο από το δικαστικό ρεπορτάζ, με την αθώωση των κατηγορούμενων για την υπόθεση Μαρφίν, που ήταν απολύτως αναμενόμενη, καθώς δεν υπήρχε κανένα επιβαρυντικό στοιχείο εναντίον τους. Κι επειδή η εκτίμηση του ΚΚΕ (αλλά και μερικών αναρχικών ακόμα) είναι πως η πυρκαγιά στη Μαρφίν και η δολοφονία τριών υπαλλήλων -με τη συνέργεια της διοίκησης που τους απαγόρευσε να φύγουν- ήταν μια τεράστια και προμελετημένη προβοκάτσια εις βάρος του λαϊκού κινήματος, αλλά κάποιοι (κανάλια, δημοσιολόγοι και το πολιτικό προσωπικό της άρχουσας τάξης) φροντίζουν επιμελώς να την αγνοούν, για να αξιοποιήσουν αλλιώς την υπόθεση, νομίζω πως ήρθε η στιγμή να τους αντιστρέψουμε το αγαπημένο τους ερώτημα:

Ναι αλλά για τη Μαρφίν δε λέτε τίποτα...

Ο Στάλιν, η Τουρκία και το φεγγάρι

Σήμερα η κε του μπλοκ κινήθηκε σε ρυθμούς θερινής ραστώνης. Για να μη μείνει λοιπόν κενή η μέρα, αντιγράφω ένα μικρό ιστορικό ανέκδοτο, με πρωταγωνιστή το σύντροφο με το μουστάκι.

Το 1952, ο πρέσβης της Τουρκίας στη Μόσχα, διαμαρτυρήθηκε στη σοβιετική κυβέρνηση, γιατί μια ποδοσφαιρική ομάδα της Αρμενίας είχε την ονομασία "Αραράτ", όνομα του βουνού που ένα τμήμα του ανήκει και στην Τουρκία. Και ο Στάλιν του απάντησε με χιούμορ:
-Μα και το φεγγάρι ανήκει σε όλο τον κόσμο, αλλά εσείς το κάνατε σύμβολο στη σημαία σας...

Και δεν ήξερε καν τότε πως θα φτάναμε πρώτοι στη σκοτεινή πλευρά του. Άσε που κατά μία έννοια κι εμείς το είχαμε στη σημαία μας...

Αντέγραψα το παραπάνω απόσπασμα από το προλεκάλτ βιβλίο του Λάμπρου Μάλαμα "το χρονικό της άλωσης του Υπαρκτού Σοσιαλισμού", που ίσως παρουσιαστεί σε κάποια προσεχή ανάρτηση (μην το πάρετε όμως, εκτιμώ πως δεν αξίζει τον κόπο και τα λεφτά του).

Εσύ αποφασίζεις

Θυμάσαι σφε αναγνώστη, στα πρώτα χρόνια της ιδιωτικής τηλεόρασης και του Μέγκα, μια σειρά με τον τίτλο της ανάρτησης και αυτοτελή επεισόδια, όπου έφτανε η υπόθεση κάπου στη μέση και τότε το κοινό αποφάσιζε με την ψήφο του ποιο από τα δύο εναλλακτικά σενάρια, που είχαν γυριστεί, θα έβλεπε στη συνέχεια: η τηλε-δημοκρατία στα καλύτερά της, όχι όπως τώρα που φιμώνουν την τίμια φωνή του Μέγκα (που αποκλείστηκε από τα προκριματικά για τις άδειες), αλλά ευτυχώς αφήνει πίσω άξιους συνεχιστές για το έργο του.

Ας δούμε όμως μια μεταφορά-παραλλαγή του παραπάνω σχεδίου στα σύγχρονα δεδομένα, με βάση την επικαιρότητα και τα όσα συμβαίνουν στη γειτονική Τουρκία.

Σενάριο Α

Το πραξικόπημα βρωμάει από χιλιόμετρα, ως σχεδιασμός και εκτέλεση. Γιατί ποια στοιχειωδώς οργανωμένη απόπειρα δεν εξασφαλίζει το βασικό της στόχο, δηλ τη σύλληψη των στελεχών της πολιτικής ηγεσίες που θέλει θεωρητικά να ανατρέψει, για να ελέγξει την κατάσταση; (Αυτό που έκανε δηλ ακόμα και το εντελώς πρόχειρο -αν όχι στημένο εξαρχής- πραξικόπημα του Αυγούστου του 91' στη Σοβιετική Ένωση, περιορίζοντας τον Γκορμπατσόφ -αλλά όχι και το Γιέλτσιν- σε κατ' οίκον περιορισμό, στο χώρο που παραθέριζε, στην Κριμαία.

Πώς μπορεί να δικαιολογηθεί ένας τέτοιος "ερασιτεχνισμός" σε ένα πραξικόπημα, που λογικά εμπλέκεται ιμπεριαλιστικός δάχτυλος, σε ρόλο οργανωτή και επιτελικού παράγοντα; Μπορούμε να πιστέψουμε πως τα πραξικοπήματα αποτυγχάνουν τόσο απλά, επειδή κατέβηκαν κάποιες χιλιάδες απλού (;) κόσμου στο δρόμο και αφόπλισαν με θαυμαστό τρόπο τα τανκς και το στρατό; Δεν είχαν προβλέψει δηλ αυτό το ενδεχόμενο; Δεν είχαν σχεδιασμό για να αντιδράσουν; Αν είναι τελικά τόσο απλό, πώς δεν το είχαν σκεφτεί από πριν αυτό, πχ οι εξεγερμένοι φοιτητές στο Πολυτεχνείο ή και η αμέσως προηγούμενη γενιά, που είδε τα τανκς να βγαίνουν στο δρόμο τον Απρίλη του 67' και να καταλαμβάνουν την εξουσία;

Δε δικαιούμαστε άραγε να θέσουμε το κλασικό νομικό ερώτημα: ποιος ωφελείται από αυτές τις εξελίξεις; Και δεν είναι φανερή η ενίσχυση της θέση του "σουλτάνου", που βρήκε την ευκαιρία, σαν έτοιμος από καιρό, να εκκαθαρίσει το στράτευμα από ανεπιθύμητα στοιχεία και να εξαπολύσει ένα άτυπο πογκρόμ ενάντια στους πολιτικούς του αντιπάλους, συμπεριλαμβανομένων προφανώς -και σε περίοπτη θέση μάλιστα- των διαφόρων οργανώσεων με κομμουνιστική αναφορά;

Σενάριο Β

Οι άγριες κι αιματηρές μάχες στην Άγκυρα, έξω από το στρατηγείο της Αστυνομίας, και σε άλλα στρατηγικά σημεία, η σκληρή μεταχείριση των επικεφαλής της απόπειρας που συνελήφθησαν και μια σειρά άλλες παράμετροι διαψεύδουν παταγωδώς το σενάριο συνωμοσίας περί σκηνοθεσίας και δεν αφήνουν περιθώρια αμφιβολίας για τον... αυθεντικό χαρακτήρα του πραξικοπήματος. Αυτό σημειώνει και το ΚΚ Τουρκίας, αλλά και το ΚΚΕ στη χτεσινή ανακοίνωσή του.

Η οργανωμένη κίνηση σημαντικών δυνάμεων του στρατού, η απόπειρα δολοφονίας του Ερντογάν, ο αριθμός των νεκρών, τραυματιών και συλληφθέντων, ανάμεσά τους και πολλοί στρατηγοί, οι πολύωροι βομβαρδισμοί στην Άγκυρα, οι οδομαχίες σε άλλες πόλεις δεν δικαιολογούν τη θέση για "σκηνοθετημένο" πραξικόπημα ή πραξικόπημα-οπερέτα. Ο χρόνος θα ξεκαθαρίσει πολλά από αυτά, όπως και το ποιος τελικά ωφελείται ή θα ωφεληθεί από αυτή την κατάσταση.

Οι ενδοαστικές και ενδοϊμπεριαλιστικές αντιθέσεις στην πλάτη του τούρκικου λαού, είναι κάτι παραπάνω από φανερές, για να αποκρυφτούν και να υποβαθμιστούν σε... γιαλαντζί σχήματα. Το πραξικόπημα έγινε κι απέτυχε στον άμεσο στόχο του, παρά τους ισχυρούς υποστηρικτές του (που περίμεναν να δουν πού θα καθίσει η μπίλια, για να κάνουν στροφή 180 μοιρών και να πάρουν θέση στο πλευρό του κυρίαρχου Ερντογάν) και τα διεθνή του ερείσματα.

Ο Ερντογάν φάνηκε να έχει ισχυρό λαϊκό έρεισμα και να ελέγχει κρίσιμα πόστα, για να αποκρούσει τέτοιες επιθέσεις. Δεν πρέπει να παρασυρόμαστε σε βιαστικές κρίσεις, θεωρώντας πανίσχυρους και άτρωτους τους ιμπεριαλιστές και τις επεμβάσεις τους, όπως αποδεικνύουν η επίθεση των ΗΠΑ στον κόλπο των Χοίρων στην Κούβα ή το (ενορχηστρωμένο πλην) αποτυχημένο πραξικόπημα κατά του Τσάβες, 40 χρόνια αργότερα.

Συμπληρωματικά σενάρια

-Ο Ταγίπ ενημερώθηκε εγκαίρως για το επικείμενο πραξικόπημα, αλλά άφησε βάση σχεδίου τα πράγματα να εξελιχθούν, θεωρώντας πως μπορεί να τα ελέγξει και να τα γυρίσει μπούμερανγκ εις βάρος των αντιπάλων του. Είναι λογικό όμως να πάρει ένα τέτοιο επικίνδυνο ρίσκο, με τη δυναμική των γεγονότων που μπορούσε να ξεφύγει από τα χέρια του και να πάρει μεγαλύτερες διαστάσεις που τον προσπερνούν;

-Ο Ερντογάν αναγκάστηκε να διαπραγματευτεί, αμέσως μετά την εκδήλωση του πραξικοπήματος, με τις ΗΠΑ, για να κρατηθεί στη θέση του και να πετύχει μια Πύρρειο νίκη, που ισοδυναμεί μάλλον με βαριά ήττα και με κάποιο εξίσου βαρύ αντάλλαγμα (για το οποίο γίνονται διάφορες εικασίες, αλλά θα φανεί στη συνέχεια). Για κάποιους άλλους πάλι, ο Ερντογάν έχει ημερομηνία λήξης ή έχει πέσει, χωρίς να το ξέρει (αλλά το φαντάζεται).

-Σενάριο: ο λαός να πάρει τις τύχες στα χέρια του, το οποίο μπορεί να φαντάζει μακρινό σε αυτή τη συγκυρία αλλά δεν είναι επιστημονικής (ή επαναστατικής) φαντασίας. Σενάριο όμως που δεν απαιτεί κομπάρσους και παθητικούς θεατές, αλλά το λαό πρωταγωνιστή, να γράφει το δικό του σενάριο. Αλλιώς, ποτέ δε θα αποφασίζει ο ίδιος για το σενάριο της ζωής του...

Σουλτάνος ή τανκς

Είναι κάποιες φορές που το ποτήρι της ιστορίας ξεχειλίζει από τραγική ειρωνεία.

Ο τουρκικός στρατός κάνει πραξικόπημα στην επέτειο των Ιουλιανών και του πραξικοπήματος της χούντας των συνταγματαρχών στην Κύπρο, εναντίον του Μακάριου. Ο Ερντογάν, που είχε κλείσει κατά διαστήματα και προσπαθήσει να ελέγξει τα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης (ΜΚΔ), απευθύνει μήνυμα στον τουρκικό λαό μέσω διαδικτυακής εφαρμογής-προγράμματος. Καλεί τον τουρκικό λαό να κατέβει στους δρόμους και τις πλατείες, εκεί δηλ όπου τους αντιμετώπισε άπειρες φορές με ωμή καταστολή, απαγορεύσεις και παρακρατικά χτυπήματα -καθώς το παρακράτος είναι απαραίτητο συμπλήρωμα του αστικού κράτους. Και φέρεται να ζήτησε άσυλο στη Γερμανία (που προφανώς απέρριψε το αίτημα), ενώ το πραξικόπημα φαίνεται να έχει καθαρά τη σφραγίδα του ευρωνατοϊκού ιμπεριαλισμού.

Κάποιοι θυμήθηκαν το πραξικόπημα του 60' στη γείτονα, που είχε γίνει εκτός στρατιωτικής ιεραρχίας (κάτι σαν το δικό μας απριλιανό πραξικόπημα) και σύμφωνα με τη Wikipedia (σπουδαία πηγή, θα μου πεις) συνέβαλε στον εκδημοκρατισμό της χώρας, καθώς στις ενδοαστικές (ου μην και... ενδοχουντικές) αντιθέσεις, ο στρατός εκπροσωπεί και συσπειρώνει τους Κεμαλιστές, που θεωρητικά επιδίωκαν σχετικά ήπιες μεταρρυθμίσεις για τον εκσυγχρονισμό του πολιτικού συστήματος. Αρκετές επιφανειακές ομοιότητες υπάρχουν και με το πραξικόπημα του Αυγούστου του 91', στην ΕΣΣΔ, με τον Γκόρμπι να είναι σε διακοπές στην Κριμαία, και με τα πυρά στο κτίριο των Σοβιέτ (κοινοβούλιο) δύο χρόνια αργότερα. Μόνο που αυτό το πραξικόπημα έγινε Ιούλιο και δε φαίνεται να 'ναι γιαλαντζί κι ανοργάνωτο. Ή μήπως είναι τελικά;

Ο Ερντογάν εκθρονίστηκε (ή μάλλον αποπειράθηκαν να τον εκθρονίσουν) τη στιγμή που φαινόταν πολύ ισχυρός, να ελέγχει απόλυτα το εσωτερικό μέτωπο. Και μπορεί η Τουρκία να προβάλλει ως ο χωροφύλακας της περιοχής, που όλοι θέλουν να έχουν στην πλευρά τους, αλλά πήρε το μήνυμα ότι δεν πρέπει να απλώνει τα πλοκάμια της πέρα από τα όριά της και να μπαίνει στο μάτι των (πιο) ισχυρών. Που ξεκίνησαν χαρακτηρίζοντας ως εξέγερση τα γεγονότα (δίνοντας ξεκάθαρο στίγμα για τις προτιμήσεις τους), για να καταλήξουν να συμπαρίστανται στη νόμιμα εκλεγμένη κυβέρνηση.
Μέχρι κι ο Γκιουλέν, που τον φωτογράφιζαν στις ανακοινώσεις τους ως επικεφαλής των δυνάμεων του πραξικοπήματος, κατέληξε να το καταδικάζει και να αρνείται κάθε σχέση-ανάμειξη. Ενώ άλλες πληροφορίες έλεγαν ότι οι υπερασπιστές της Συρίας φαίνονταν (προσωρινά) ικανοποιημένοι από μια εξέλιξη που έφερε τους Γκρίζους Λύκους να πανηγυρίζουν δίπλα στο στρατό.

Στην Ελλάδα, οι δημοσιογράφοι που κατακρίνουν συνεχώς τους ανεύθυνους πληροφοριοδότες του διαδικτύου, ξεσηκώνουν και μεταδίδουν οποιαδήποτε ανεπιβεβαίωτη πληροφορία πέφτει στα χέρια τους. Κάποιοι Ελληνάρες που δάκρυζαν και προσεύχονταν στα ΜΚΔ, με την ετικέτα NiceAttack (που διαβάζεται και ως "καλή επίθεση-καλό χτύπημα", με το ζόρι κρατούν τα προσχήματα και τη χαρά τους για την πυρκαγιά που έφτασε στη γειτονιά μας. Ο Τσίπρας ανέλυσε στο συνονόματο, αμερικανό υπήκοο, Παπαχελά την ασφάλεια που μας δίνει η στρατηγική συμμαχία με το ΝΑΤΟ, λίγες ώρες πριν την εκδήλωση του δημοψηφίσματος. Πάλι καλά που δεν κυκλοφόρησε κι η Αυτή με πρωτοσέλιδο: γιατί το ΝΑΤΟ αποτελεί παράγοντα σταθερότητας στην περιοχή. Η κυβέρνηση, κατά τα φαινόμενα, ήταν ενήμερη για τις κινήσεις του τουρκικού στρατού και δεν πιάστηκε στον ύπνο με τις πιτζάμες, αλλά με τα στρατιωτικά τζάκετ του Καμμένου, που είναι έτοιμος να πάρει την Πόλη. Ενώ η κοινή γνώμη παρακολουθεί συγκλονισμένη τις ραγδαίες εξελίξεις στον πλανήτη, τρώγοντας ποπ-κορν και πατατάκια.

Κι ο λαός της Τουρκίας; Βγήκε μαζικά στους δρόμους για να αποτρέψει το πραξικόπημα, αλλά είναι αυτός που θα πληρώσει, σε κάθε περίπτωση, τη νύφη. Και τα διλήμματα στα οποία καλείται να πάρει θέση γίνονται ολοένα και πιο πλαστά. Στρατός ή αστυνομία; Ερντογάν ή τανκς; Ποιος από τους δύο προτιμάτε να διευθύνει τη δικτατορία που θα σας δυναστεύει;

Έτσι κι αλλιώς έχει μπροστά του μεγάλο ανήφορο να τραβήξει. Αλλά και την αμέριστη αλληλεγγύη του λαϊκού κινήματος στην Ελλάδα.
Πώς να είναι άραγε στα τούρκικα το "πρέπει ο λαός να πάρει τις τύχες στα χέρια του...";

Η φωτιά στη γειτονιά μας

Η κε του μπλοκ διακόπτει τη φεστιβαλική ροή των αναρτήσεων, για να πιάσει το φλέγον ζήτημα της βομβιστικής επίθεσης στην Τουρκία, σε μια καθ’ όλα ειρηνική συγκέντρωση για την ειρήνη. Είναι πολύ χαρακτηριστικό το πλάνο με το στιγμιότυπο της έκρηξης, όπου οι διαδηλωτές απλώς χορεύουν ανέμελα, όσο ανέμελος μπορεί να είσαι δηλ ως διαδηλωτής στο τουρκικό κράτος, με τις δυάμεις καταστολής του. Οι διοργανωτές είχαν πάρει μάλιστα άδεια από τις αρχές, για να μην τους δώσουν κανένα πάτημα, αλλά υπολόγιζαν χωρίς το παρακράτος.

Συνδετική γέφυρα με το φεστιβαλικό κλίμα, η σύντομη εισαγωγική αναφορά του ΓΓ στην κεντρική ομιλία, που ουσιαστικά κινούνταν στο ίδιο μήκος κύματος με την ανακοίνωση του κόμματος: Το ΚΚΕ καταδικάζει την αποτρόπαια εγκληματική βομβιστική επίθεση, που εκδηλώθηκε σήμερα ενάντια σε μαζική κινητοποίηση στην Άγκυρα και οδήγησε στο θάνατο 50 και πλέον διαδηλωτών και τον τραυματισμό δεκάδων άλλων.Το ΚΚΕ εκφράζει την αλληλεγγύη του στην εργατική τάξη, στο λαό της Τουρκίας, στις οικογένειες των θυμάτων. Οι εξελίξεις επιβάλλουν να δυναμώσει η ετοιμότητα και η κοινή δράση των λαών της περιοχής κόντρα στα αντιλαϊκά σχέδια των αστικών τάξεων, των ιμπεριαλιστών.

Ακολουθούν μερικές πρόχειρες σημειώσεις, πιο πολύ ως αφορμή για να ανοίξει η συζήτηση, παρά ως ολοκληρωμένη ανάλυση.

Απ’ όσα μπόρεσα να πιάσω στο περίπτερο της Διεθνούπολης, ο τούρκος σφος έλεγε πως το αδελφό κόμμα (που δε λέγεται ΤΚΡ, γιατί έχει διασπαστεί και υπήρξε από κοινού δέσμευση των δύο μερών να μη χρησιμοποιήσουν τον ιστορικό τίτλο κι έτσι έχουν έναν παραπλήσιο) δεν καλούσε στη συγκεκριμένη συγκέντρωση, αλλά πρέπει να συμμετείχαν φίλοι κι οπαδοί του. Προσπαθώντας να εξηγήσει τι πρεσβεύουν πολιτικά οι διοργανωτές της, απάντησε με μια διεθνή λέξη, που είναι κι ο πιο εύκολος τρόπος συνεννόησης, σε αυτές τις περιπτώσεις: οπορτουνίστ. Αν και δεν είναι απλή υπόθεση να μοιράσεις τέτοιους χαρακτηρισμούς στην Τουρκία, με τις ιδιαίτερες συνθήκες της και τα διάφορα ένοπλα κινήματα.

Η είσοδος του HDP στη Βουλή, ενός κόμματος που θα μπορούσε να θεωρηθεί αντίστοιχο με το δικό μας Σύριζα αλλά έχει παράλληλα και ένοπλο τμήμα που πολέμησε με τους Κούρδους εναντίον του ISIS, στις τελευταίες εκλογές (όπου το δικό μας αδελφό κόμμα κατέβασε μόνο γυναίκες υποψηφίους, για το συμβολισμό του πράγματος, αλλά έπεσε σε ψήφους, εξαιτίας και της διάσπασης), άφησε το ΑΚΡ του Ερντογάν χωρίς την απόλυτη πλειοψηφία και το οδήγησε στην επιλογή των πρόωρων εκλογών της 1^ης Νοεμβρίου για να ελέγξουν εκ νέου το παιχνίδι. Η προχτεσινή βομβιστική επίθεση δημιουργεί προφανώς νέα δεδομένα, αν και είναι πολύ νωρίς για να εκτιμήσει κανείς τι μέλλει γενέσθαι και προς ποια κατεύθυνση θα κινηθούν τα πράγματα. Οι εκλογικοί συσχετισμοί εξάλλου είναι η λιγότερο ενδιαφέρουσα πτυχή σε αυτή την υπόθεση.

Μπορείτε πάντως συμπληρωματικά να διαβάσετε ένα κείμενο της Χριστίνας Μαυροπούλου στο Ατέχνως, καθώς και μια συνέντευξη ενός στελέχους του ΕΜΕΡ (που είχε παλιά σχέσεις με το ΚΚΕ) στο Πριν, όπου εξηγεί και δικαιολογεί τη θέση τους να συνεργάζονται με το HDP (για το οποίο παραδέχεται πως είναι συστημικό κόμμα) και να μη βάζουν το ζήτημα της ΕΕ ως κριτήριο για τις συνεργασίες τους, ενώ ασκεί τη γνωστή κριτική περί τακτικής στο ΚΡ, αλλά και στο ΚΚΕ! Σημειώνω παρενθετικά, πάντως, πως το ΚΡ καλεί και συμμετέχει στις συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας αυτών των ημερών, όσο και στην απεργία που έχει κηρυχθεί στο ίδιο πλαίσιο.

Η τουρκική κυβέρνηση, που για πολλούς αστικούς κύκλους της χώρας μας θεωρείται ίσως υπόδειγμα προς μίμηση για τον κραταιό τρόπο άσκησης της εξουσίας, την καταστολή του κινήματος, κτλ, αρνούνταν αρχικά να κηρύξει εθνικό πένθος, αλλά αναγκάστηκε να υποχωρήσει κάτω από τη γενική κατακραυγή και την αντικειμενική πίεση των γεγονότων. Προχώρησε όμως σε όλα τα άλλα: το «δημοκρατικό» έλεγχο του διαδικτύου και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και την απαγόρευση διαδηλώσεων, η οποία ακυρώθηκε στην πράξη, με τη δυναμικήχτεσινή διαδήλωση διαμαρτυρίας στην Άγκυρα και τις χιλιάδες κόσμου, που κατέβηκε στους δρόμους.

Αν ο στόχος του παρακρατικού χτυπήματος ήταν να τρομοκρατήσει και να κάμψει το κίνημα, πέτυχε μάλλον το ακριβώς αντίθετο. Είναι όμως πολύ σημαντικό να κρατήσουμε ως στοιχείο την ευρεία χρήση προβοκατόρικων τρομοκρατικών μεθόδων, με ό,τι σημαίνει αυτό για τα πρακτικά ζητήματα και τις δυσκολίες που έχουν να αντιμετωπίσουν οι Τούρκοι σύντροφοι, αλλά και την επιχείρηση να παρουσιαστεί το χτύπημα ως ενέργεια κουρδικών οργανώσεων (κάτι σαν... «ενδοκινηματικές αντιθέσεις», για να παραφράσουμε ένα γνωστό όρο).

Το χτύπημα αυτό ωστόσο έχει πιθανότατα ευρύτερη εμβέλεια και γενικότερη γεωπολιτική σημασία, πχ ως προς το σύνθετο Κουρδικό ζήτημα και όχι μόνο. Οι εστίες έντασης/πολέμου τρέφονται και πολλαπλασιάζονται, οι μικρές «τυχαίες» σπίθες αυξάνονται διαρκώς κι όπως είπε ο Παφίλης στο Φεστιβάλ, η κατάσταση μοιάζει με την εικόνα της Ευρώπης, λίγο πριν ξεσπάσει ο Α’ Παγκόσμιος (ιμπεριαλιστικός) Πόλεμος.

Οι κομμουνιστές πρέπει να ετοιμάζονται και να προετοιμάσουν και το λαό για κάθε πιθανό ενδεχόμενο, όχι για να τον τρομάξουν, αλλά για να τον προειδοποιήσουν, να τον εξοπλίσουν με τα απαραίτητα πολιτικά εφόδια, να οργανώσουν την πάλη του ενάντια στον πόλεμο και τις ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις. Και η στάση που θα κρατήσει το κομμουνιστικό κίνημα στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο είναι λυδία λίθος για όλη τη δουλειά του, κομβικό σημείο για την ίδια την ύπαρξη, δράση και συνέχειά του.

Σώπασε κυρα-Δέσποινα

Την περασμένη κυριακή, η εφημερίδα «δημοκρατία» νομίζω πρόσφερε στους αναγνώστες της μια σημαία του βυζαντίου, με αφορμή την επέτειο της άλωσης της πόλης, πιθανότατα για να τους προειδοποιήσει για τον άμεσο κίνδυνο που διέτρεχε η πατρίδα, αν αλώσουν την εξουσία «τα σκυλιά, οι αριστεροί» -να ‘ταν κιόλας- και να φτιάξουν τζαμί στο κέντρο της αθήνας, όπως έγινε δηλ η αγια-σοφιά. Νομίζω βέβαια πως αυτή είναι η σημαία του βασιλείου της τραπεζούντας, που την πήραν αργότερα οι παλαιολόγοι και ότι ως τότε οι βυζαντινοί είχαν, όπως κι οι ρωμαίοι, απλά έναν αετό ως έμβλημα. Αλλά κι έτσι να είναι, ας μην αφήσουμε μια ασήμαντη λεπτομέρεια να χαλάσει μια τόσο ωραία ιστορία, τρισχιλιόχρονη και ελληνοχριστιανική. Παρόλα αυτά η «δημοκρατία» έμεινε ένα κλικ πίσω σε γραφικότητα από την πιο σκληρή «ελεύθερη ώρα» που προετοίμαζε τους δικούς της αναγνώστες για εμφύλιο πόλεμο, προσφέροντας ένα καλτ αντικομμουνιστικό πόνημα της δεκαετίας του 40’ με τον τρομερό τίτλο «πώς θα γίνει ο τρίτος γύρος».

Οι ιστορίες κι οι αφηγήσεις που έχουν σωθεί για την άλωση της πόλης, προσφέρονται για μια σειρά συνειρμούς με τα καθ’ ημάς στο κομμουνιστικό κίνημα κι όχι μόνο επειδή οι διάφορες μεταξύ μας διαφωνίες κι αντιπαραθέσεις φαίνονται πολλές φορές σχολαστικές βυζαντινολογίες στον απλό κόσμο. Η ύπαρξη της κερκόπορτας μπορεί να αμφισβητείται ιστορικά, αλλά καταδεικνύει σε συμβολικό επίπεδο τους εχθρούς στα ενδότερα σε ρόλο πέμπτης φάλαγγας ή τις εσωτερικές αντιφάσεις που αλώνουν το κάστρο από μέσα. Ο μύθος του μαρμαρωμένου βασιλιά στην κόκκινη μηλιά παρουσιάζει συγκλονιστικές ομοιότητες με την ταρριχευμένη μούμια του λένιν και το μαυσωλείο στην κόκκινη πλατεία. Και το έκτο δάχτυλο της λαϊκής ιδεοληψίας  για τον εξαδάχτυλο παλαιολόγο που την έχασε (την πόλη) και τον εξαδάχτυλο τάχα κοκό (που θα την ξαναπάρει, μετατρέπεται σε προχωρημένη τριχόπτωση και φαλάκρα. Ο φαλακρός βλαδίμηρος την οικοδόμησε (η σοβιετία), ο καραφλός πράκτωρ γκόρμπι της αστικής τάξης τη διέλυσε και καραφλός θε να την πάρει πίσω. Αλλά αυτός δεν πρόκειται να είναι προφανώς ο ζιουγκάνοφ του κουκουρούκου, αν και θα ήταν αρκετά καλός ως πρόεδρος στα διαγγέλματα.

Μπορούν επίσης να γίνουν διάφοροι συνειρμοί σε θρησκευτικό-εκκλησιαστικό επίπεδο –που κι αυτό με τη σειρά του αντανακλούσε βαθύτερες κοινωνικές σχέσεις. Το σχίσμα των δύο εκκλησιών το 1054 θυμίζει εξωτερικά το σινοσοβιετικό σχίσμα στη δεκαετία του 60’ και τις οικουμενικές συνόδους των κκ που συντάσσονταν με το πατριαρχείο της μόσχας, για να καταδικάσουν διάφορες παρεκκλίσεις κι αιρέσεις της κομμουνιστικής ορθοδοξίας. Ενώ η εικονομαχία στα χρόνια των ίσαυρων μεταξύ των δύο αντικρουόμενων πλευρών (εικονομάχοι κι εικονολάτρες) θυμίζουν φαινομενικά τη διαμάχη γύρω από τη φυσιογνωμία του κκε και τα ‘κονίσματα, όπως τα έλεγε ο χαρίλαος.

Συνδετικός κρίκος με τα δικά μας ζητήματα είναι κατά μία έννοια και η δίτομη επισκόπηση της βυζαντινής ιστορίας του τηλέμαχου λουγγή, που πέρασε από σαράντα κύματα μέχρι να βγει στην τελική του μορφή, αλλά κατά τη γνώμη μου ήταν μάλλον κατώτερο των προσδοκιών στο δεύτερο σκέλος της, αφενός λόγω της μακρόχρονης αναμονής που ανέβασε πολύ ψηλά τον πήχη τους, αφετέρου λόγω αντικειμενικών δυσκολιών, καθώς, όπως παραδέχεται εισαγωγικά κι ο λουγγής, όταν ξεκινούσε τη συγγραφή της στη δεκαετία με τις βάτες, πίστευε πως η ολοκλήρωσή της βάση προγραμματισμού θα ήταν καρπός συλλογικής προσπάθειας και δεν μπορούσε προφανώς να φανταστεί και να προβλέψει όσα θα ακολουθούσαν στο δυναμικό του κόμματος και του κμε.

Περισσότερο απ’ όλα πάντως η ιστορίας της άλωσης και η κατάσταση που επικρατούσε στο εσωτερικό της πόλης και το στρατόπεδο των υπερασπιστών της, με τους ενωτικούς που φαίνονταν στα μάτια του απλού κόσμου σαν ενδοτικοί και τους ανθενωτικούς, που υπονόμευαν ανοιχτά την άμυνα της πόλης, γιατί προτιμούσαν να τη δουν υποταγμένη στους τούρκους, παρά στον πάπα, θυμίζει συνειρμικά τη σημερινή εικόνα της ευρώπης, με μια άλλη ένωση, όχι των εκκλησιών, αλλά την ευρωπαϊκή και τα δύο (θεωρητικά) αντιμαχόμενα στρατόπεδα, που συμπληρώνουν το ένα το άλλο: των ενωτικών και των ευρωσκεπτικιστών. Κανένα από τα δύο όμως δεν προσφέρει πραγματική διέξοδο και σωτηρία για το λαό της πόλης.

Τους πιο ενδιαφέροντες συνειρμούς ωστόσο του προσφέρει η κομμούνα της θεσσαλονίκης, όπως την ονομάζει ο ιστορικός κορδάτος με τον συνήθως απολαυστικά ωμό υλισμό του. Θυμάμαι μάλιστα ένα σφο που είχε προτείνει κάποτε την κομμούνα ως θέμα μιας προφεστιβαλικής εκδήλωσης που έπρεπε να ετοιμάσουμε, αλλά ήταν αντικειμενικά έξω από την εμβέλεια των δικών μας δυνατοτήτων. Κι ένας άλλος σφος έλεγε γελώντας να αξιοποιήσουμε και τα φύλλα από το αρχείο του ριζοσπάστη της εποχής. Οι ζηλωτές μπορεί να μην είχαν βέβαια ριζοσπάστη κι εφημερίδα, υπήρχε όμως ένα οργανωμένο (ας το πούμε) κόμμα, που στηριζόταν πολύ στους ναυτεργάτες κι υπήρχε μάλιστα και ένας δημοφιλής επικεφαλής τους, που ήταν κάτι σαν τον αντίστοιχο τσιμπόγλου εκείνων των χρόνων.

Ο κορδάτος προειδοποιεί πως δεν πρέπει να συγχέουμε τους ζηλωτές με τους κομμουνιστές, ούτε το καθεστώς τους με κάποια εκδοχή πρώιμου κομμουνισμού –αν και ο ίδιος το αποκαλεί, σχηματικά ίσως, λαϊκή δημοκρατία. Η κομμούνα των ζηλωτών μοιάζει περισσότερο μάλλον με τις πρώτες αστικές επαναστάσεις στις εμπορικές ιταλικές πόλεις, την προσωρινή τους επικράτησε και την ήττα τους. Αν και όπως τα διηγείται ο κορδάτος {που προσπαθεί να βγάλει άκρη από τις πηγές των αντιπάλων –γιατί οι λαοί γράφουν την ιστορία, αλλά οι νικητές τη συγγράφουν} η περιβόητη μεσαία τάξη δε στάθηκε συνεπής, όπως τα λαϊκά στρώματα, στην υπεράσπιση της εξουσίας των ζηλωτών, γιατί σταδιακά άρχισαν να θίγονται και τα δικά της συμφέροντας –όπως ακριβώς δηλ στις αστικές επαναστάσεις του 19^ου αιώνα.

Παρόλα αυτά μια σύντομη αναφορά στα πεπραγμένα της επταετίας των ζηλτών (1342-49), αρκεί για να τους φέρει πιο μπροστά (ακόμα και με τα σημερινά μέτρα για το τι είναι προοδευτικό και τι όχι) από διάφορες επίδοξες αριστερές κυβερνήσεις, που είναι ζήτημα αν θα τα βάλουν πχ με την εκκλησία και την αμύθητη περιουσία της, για να προχωρήσουν έστω σε έναν εκσυγχρονισμό αστικού τύπου.

Από τους κατήγορους των ζηλωτών ξέρουμε τα εξής: κατάσχεσαν τις περιουσίες των ευγενών, που πήραν εχθρική στάση  και συνεργάζονταν με τον καντακουζηνό. Ακόμα υποχρέωσαν όλους εκείνους τους ευγενείς, που έμειναν μέσα στη θεσσαλονίκη να δώσουν μέρος από τον πλούτο τους, για να συντηρηθούν οι φτωχοί κι οι στρατιώτες. Πήραν από τις εκκλησίες και τα μοναστήρια τους θησαυρούς τους, για να θρέψουν και να οπλίσουν τους στρατιώτες της δημοκρατικής πολιτείας. Καθιέρωσαν άμεσες εισφορές για τα έξοδα του πολέμου. Κατάργησαν τη γερουσία, που ήταν θεσμός αντιδραστικός και όργανο των ευγενών. Προνόμια δεν υπήρχαν πια. Όλοι οι πολίτες ήταν ίσοι μπροστά στο νόμο και είχαν τα ίδια δικαιώματα. Ούτε η ηλικία έπαιζε κανένα ρόλο. Οι νέοι από τα 18 και πάνω μπορούσαν να διοριστούν σε κρατικές θέσεις και να έχουν γνώμη στις λαϊκές συνελεύσεις. Αναδιοργάνωσαν τη δικαιοσύνη και οι δικαστές εκλέγονταν από το λαό. Όλοι οι παλιοί νόμοι και θεσμοί, που προστάτευαν και κατοχύρωναν την προνομιακή θέση των ευγενών, των πλουτοκρατών και του κλήρου καταργήθηκαν. Ακόμα εξισώθηκαν με τους ντόπιους κι οι ξένοι κάτοικοι, που ανήκανε στα κατώτερα στρώματα του πληθυσμού και πήγαν με το μέρος των ζηλωτών.

Εκκρεμούν κάποιες συνειρμικές σκέψεις περί ακμής, παρακμής, βαρβάρων και αδύναμου κρίκου, αλλά ας τις κρατήσουμε κάβα για κάποια άλλη φορά έχοντας τη βαθιά πεποίθηση και γνώση, βάση του διαλεκτικού υλισμού, πως…

…πάλι με χρόνια με καιρούς, πάλι δικά μας θα ‘ναι

Οι Τούρκοι είναι φίλοι μας

Ένα από τα πρώτα πράγματα που πρέπει να κάνεις, εάν κατέβεις να ζήσεις στην αθήνα, είναι να προσπαθήσεις να νοστιμέψεις τη ζωή σου, μεταφορικά αλλά κυρίως κυριολεκτικά. Και αυτό, σε μια πόλη χωρίς τα φαγάδικα της λδ του βορρά, σημαίνει πρωτίστως να μάθεις τα τούρκικα στέκια, για να βρεις καμιά πικάντικη γεύση με μπαχαρικά, να σου ξυπνήσει αναμνήσεις απ’ τη μαμά-πατρίδα και να νιώσεις συγκίνηση, σαν τον χωραφά στην πολίτικη κουζίνα· ή τον οβελίξ, όταν επιστρέφει από τη βρετανία και το «γελαστό αγριογούρουνο», που δεν είχε κανένα απολύτως λόγο να είναι χαμογελαστό, από τη στιγμή που επιμένουν να το σερβίρουν με μέντα (και τζατζίκι χωρίς σκόρδο).

Το δεύτερο πράγμα που ανακαλύπτεις σε αυτά τα μέρη, μετά τις φοβερές γεύσεις, είναι πως κατά κανόνα οι ιδιοκτήτες τους είναι αριστεροί και πολιτικοί πρόσφυγες. Που μπορείς να το καταλάβεις και από κάποιες κινήσεις, κάποια αφίσα που τους «προδίδει», κάποιες γνωστές φυσιογνωμίες στις οποίες σκοντάφτεις και στις πορείες, ή και από τον κόσμο που συχνάζει, σε τελική ανάλυση. Ή να το μαντέψεις απλώς με παιδική βεβαιότητα, γιατί σου φαίνονται καλοί άνθρωποι, και δεν μπορεί παρά να είναι δικοί μας.

Ναι αλλά τι ακριβώς σύντροφοι είναι και πού ανήκουν πολιτικά; Αυτό δεν είναι και τόσο εύκολο να προσδιοριστεί με ακρίβεια. Καταρχάς γιατί ο πολιτικός χάρτης και το «αριστερόμετρο» της τουρκίας είναι αρκετά μπερδεμένα, ακόμα και για τα δικά μας δεδομένα. Βασικές σταθερές είναι το έντονο κουρδικό στοιχείο κι η δράση που κινείται μεταξύ των παρυφών της νομιμότητας και του ένοπλου κινήματος. Κι αυτή η ιδιαιτερότητα κάνει τους τούρκους συντρόφους να ανοιγοκλείνουν κατά περίσταση, σα βεντάλια. Καχύποπτοι και σκληρόπετσοι, από τις συνθήκες, απέναντι σε κάθε άγνωστο υποψήφιο εχθρό· έξω καρδιά –παρά τα βιώματα, που έχουν αφήσει το αποτύπωμά τους- με τους συντρόφους· κι εντελώς πλατιοί στον απλό κόσμο, όταν βρουν μια χαραμάδα για να ρθουν σε επαφή με τις λαϊκές μάζες. Κι αυτό δεν το συνάγω μόνο από την τωρινή στάση του τεκαπέ αλλά κι από την εμπειρία μου στην τουρκία, στο διεθνές κάμπινγκ του εμεπ, που είχε τέτοιο χαρακτήρα, και σε κάποιες στιγμές δε θύμιζε χώρο πολιτικής νεολαίας, αλλά εφηβική κατασκήνωση.

Υπάρχει λοιπόν καταρχάς το αδελφό τεκαπε, που βάση μεγέθους και του μύθου για τη δημιουργία του υπό την καθοδήγηση του θανάση παπαρήγα θα μπορούσε να θεωρηθεί νομαρχιακή οργάνωση του κουκουέ, χωρίς φυσικά να λειτουργεί ως τέτοια. Το κόμμα έχει καλές σχέσεις και με το εμεπ. το οποίο διατηρεί επαφές και με το ναρ. Αλλά το ελληνικό του αντίστοιχο είναι η κίνηση ανασύνταξη 1918-55. Και συμμετέχουν μαζί στη διεθνή των οπαδών του χότζα. Αν και το εμεπ συμμετέχει και σε ένα ευρύτερο ενωτικό μέτωπο όπου πρέπει να παίρνουν μέρος και κάτι τροτσκιστές αν θυμάμαι καλά. Αυτό ακριβώς, τίποτε άλλο.

Υπάρχουν επίσης τέσσερα διακριτά μου-λου (για όσους τυχόν θεωρούν υπερβολή τα δύο δικά μας και δεν κατανοούν το λόγο ύπαρξής τους) που κατηγορούν το ένα το άλλο για ρεφορμισμό, όπως τα ιουδαϊκά λαϊκά μέτωπα των μόντι πάιθονς. Αλλά και το dhkp-c, που θα το δούμε λίγο πιο κάτω. Και αυτός ο κατάλογος δεν είναι ούτε κατά προσέγγιση εξαντλητικός για τις οργανώσεις και τις πολιτικές ομάδες που δρουν στην τουρκία.

Κατά δεύτερον, η χαρτογράφηση αυτή καθίσταται δύσκολη, γιατί όλες οι παραπάνω οργανώσεις δεν έχουν ακριβώς τις καλύτερες σχέσεις, γι’ αυτό κι όταν συζητάς για τις μεταξύ τους διαφορές με κάποιο μέλος τους, νιώθεις σα να περπατάς σε ναρκοπέδιο όπου πρέπει να είσαι πολύ προσεκτικός για να μην πυροδοτήσεις με κάποια άστοχη φράση την έκρηξη του συνομιλητή σου και τον δεις να γίνεται τούρκος από το θυμό του.

Αλλά ας περάσουμε στο κυρίως πιάτο. Το καλύτερο φαγητό το έχει μακράν η «ασία», σε μια πολύ ιδιαίτερη περιοχή, πίσω από την πλατεία αμερικής, στην ευρύτερη περιοχή του άγιου παντελεήμονα. Ανήκει σε μια οικογένεια αριστερών πολιτικών προσφύγων, (όπως προδίδει και μια αφίσα του τσε), αγνώστων –σε μένα τουλάχιστον- λοιπών πολιτικών στοιχείων, με πατέρα σπουδαγμένο γιατρό, που αξιοποιεί τις γνώσεις του στο ψήσιμο των κεμπάπ.

Ακολουθεί από κοντά το λέιλιμ-λέι στου γκύζη, όπου –όπως είχαμε πει σε παλιότερη ανάρτηση- κάθε δεύτερο σάββατο εμφανίζονται ζωντανά οι υπεραστικοί του βουρνούκιου. Οι οποίοι έβγαλαν πρόσφατα ένα ωραίο τραγούδι για την αντιφασιστική νίκη των λαών, με δεσπόζουσα αναφορά στο σύντροφο με το μουστάκι στην πρώτη στροφή –που πέρασε παρά τις αντιδράσεις της εσωτερικής αριστερής αντιπολίτευσης.

Η κολεκτίβα του μαγαζιού διοργανώνει διάφορες εκδηλώσεις (καλή ώρα αυτή τη δευτέρα για την εξέγερση στην τουρκία) και παραδίδει δωρεάν μαθήματα τούρκικων –με μια σφισσα που συμμετείχε να προσπαθεί να εξηγήσει στην καχύποπτη μητέρα της για ποιο λόγο το κάνουν δωρεάν και ότι δεν κρύβεται κάποια τούρκικη προπαγάνδα πίσω από όλα αυτά. Παράλληλα φιλοξενεί τη λασυ (λαϊκή συνέλευση) του γκύζη, που κινείται μάλλον σε λογική αντάριζα, και με αυτούς διατηρούν και τις περισσότερες πολιτικές επαφές σαν κολεκτίβα.

Αλλά ο κιαμίλ, που είναι πρώτος μεταξύ ίσων εκεί, σου κερδίζει το σεβασμό με τις ιστορίες που διηγείται από τα νιάτα του στην τουρκία. Όπου είχε αγοράσει, έφηβος, το πρώτο πολιτικό βιβλίο του με το υστέρημα από το χαρτζιλίκι του (μια συλλογή του χικμέτ), αλλά αναγκάστηκε με πόνο ψυχής να το καταστρέψει για να μην πέσει στα χέρια των αρχών ως ενοχοποιητικό στοιχείο. Εκεί επικρατούσε ένα ιδιότυπο καθεστώς λογοκρισίας, όπου κάποια μαρξιστικά βιβλία κυκλοφορούσαν ελεύθερα μεν στα ράφια των βιβλιοπωλείων, αλλά πρακτικά απαγορευόταν η πώλησή τους στο αναγνωστικό κοινό. Γι’ αυτό κι οι σύντροφοι πήγαιναν με το πιστόλι στο χέρι και εξηγούσαν στον βιβλιοπώλη τι επιλογές είχε: ή να τους πουλήσει τα βιβλία που ήθελαν, ή να του τα κλέψουν.

Κάτι ανάλογο ισχύει και με τους κούρδους που έχουμε στη θεσσαλονίκη, που είχαν επαφές με οτιδήποτε συνεπές κινούνταν αριστερά του σύριζα, αλλά τελευταία έχουν αραιώσει από εμάς και κλίνουν μάλλον κριτικά προς το εξωκοινοβούλιο. Και έχουν μια ταβέρνα κοντά στην ετ-3, όπου συχνάζει και ο ηλεκτρολόγος της κίνησης 18-55, που είναι ο αδελφός πολιτικός φορέας του εμεπ, όπως είδαμε, (δύο αναφορές στην ίδια ανάρτηση παίζει να είναι και κάποιου είδους ρεκόρ για την οργάνωση!). Η οποία ταβέρνα είχε μπει πρόσφατα και στο στόχαστρο κάτι ντόπιων φασιστοειδών. Και μια φορά που πήγαμε ο σύντροφος που μας σέρβιρε, μας έφερνε τα πιάτα με χέρια τρεμάμενα, που του είχε μείνει κουσούρι από τα βασανιστήρια στις φυλακές. Και εκεί σου κόβεται η όρεξη και σκέφτεσαι σιωπηλός με τι μούτρα να του ασκήσεις σοβαρή πολιτική κριτική απ’ την ασφάλεια της θέσης σου.
Αν και εκεί που το χάνουν περισσότερο, δεν είναι στο πολιτικό, αλλά στις γεύσεις. Μα είναι δυνατό να έχουν οι χαμουτζήδες καλύτερη τούρκικη κουζίνα από εμάς εδώ;

Άφησα για το τέλος το dhkp-c, που έχει άριστες σχέσεις με το κόμμα (αλλά όχι και με το τεκαπε) κι είναι κάτι σαν το κουκουέ του 50’, με το όπλο παρά πόδας και τσακισμένο απ’ την παρανομία, αλλά χωρίς την εδα και τον κύρκο. Οι σύντροφοι έχουν το σόφρα, ένα ωραίο μαγαζί στην κάνιγγος, που εμείς το λέμε μεταξύ μας εζμέ, γιατί (θεωρούμε πως) είναι η σπεσιαλιτέ του, και ο σύντροφος εκεί μας έχει μάθει και το φέρνει πριν καν το παραγγείλουμε, που λέει ο λόγος.

Εκεί λοιπόν τις προάλλες εκτυλίχθηκε ένα γκανγκστερικό σχεδόν σκηνικό, τύπου οτσαλάν, με την απαγωγή ενός μέλους της οργάνωσης από τις τούρκικες μυστικές υπηρεσίες. Ο σύντροφος είχε καταφέρει να το σκάσει από την τουρκία, όπου έχει ακόμα υπόλοιπο δώδεκα χρόνων ποινής στη φυλακή, αλλά οι ασφαλίτες της χώρας του τού είχαν στήσει καρτέρι ένα τετράγωνο μακριά από το σόφρα και τον βούτηξαν, με την πλήρη ανοχή φυσικά των ελληνικών αρχών –μην πάει τζάμπα και το ταξίδι σαμαρά στην τουρκία, που επιβεβαίωσε τη φιλία και συνεργασία των δύο κυβερνήσεων.

Οι άλλοι σφοι από το μαγαζί άκουσαν τη φασαρία και κάποιους διαλόγους στα τούρκικα (μαζί με αγγλικά κι ελληνικά), που τους υποψίασαν για την ταυτότητα του απαγωγέα, αλλά δεν πρόλαβαν να παρέμβουν κι έσπευσαν να καταγγείλουν το περιστατικό στο ατ εξαρχείων, όπου βρέθηκαν αντιμέτωποι με αθώες περιστερές. Μπα, εμείς δε γνωρίζουμε τίποτα απολύτως.
Τους είπαν ότι υποψιάζονται δάχτυλο των τουρκικών μυστικών υπηρεσιών. Αποκλείεται, δεν γίνονται τέτοια πράγματα στην ελλάδα. Κάποιοι αυτόπτες είχαν προλάβει να σημειώσουν και την πινακίδα του αυτοκινήτου, όπου έβαλαν το σύντροφο. Α, ναι… εε… σε εμάς ανήκει το αυτοκίνητο, αλλά… ξέρετε μας το έχουν κλέψει και δεν ξέρουμε τι απέγινε.

Το θέατρο του παραλόγου ήταν πολύ κακής ποιότητας και δεν υπήρχε λόγος να συνεχίζεται. Λίγες μέρες μετά ο απαχθείς σφος κατάφερε μέσω δικηγόρου να επικοινωνήσει μαζί τους από την τουρκία, όπου τον είχαν μεταφέρει –χωρίς να τους ελέγξει κανείς φυσικά στα σύνορα- και τους διηγήθηκε τα καθέκαστα, καθώς και ότι στη διαδρομή οι πράκτορες τον προπηλάκιζαν κι απειλούσαν να τον σκοτώσουν. Και μπορεί να το ‘χαν κάνει, αν δεν είχε πάρει έκταση το θέμα με την καταγγελία που εξέδωσε η οργάνωσή του.

Τι λένε όμως οι σύντροφοι για όσα γίνονται σήμερα στην τουρκία; Πως ο λαός εκεί ήταν ναρκωμένος για πολλά χρόνια και τώρα ξύπνησε. Οπότε λογικό είναι, σκεφτήκαμε εμείς, να είναι λίγο μουδιασμένος από την απραξία και να έχει ακόμα τσίμπλες στα μάτια που δεν τον αφήνουν να δει καθαρά τι γίνεται και τι πρέπει να κάνει στη συνέχεια.

Το θέμα είναι εμείς τι κάνουμε βέβαια. Εσείς ήσασταν πριν δυο χρόνια στους δρόμους, αλλά τώρα... μας λέει ο σφος που μιλάει καλύτερα τα ελληνικά από τους άλλους. Και τι να του πεις; Ότι «εμείς estamos despiertos ya»;
Αλλά αυτό είναι το θέμα μιας άλλης ανάρτησης..

Εγώ Χριστό κι εσύ Αλλάχ

(*πρόλαβε τον τίτλο –ελαφρώς παραλλαγμένο- ο μπογιό βέβαια, αλλά τι να γίνει)

Αλλά κι οι δυο μας αχ και βαχ. Που βασικά ούτε εγώ, ούτε κι εσύ μάλλον πιστεύουμε σε κάποια ανώτερη δύναμη. Σαν εκείνο το βουλευτή του ενιαίου συνασπισμού σε ένα νομό της δυτικής θράκης –άραγε αν μιλήσουμε για θράκη σκέτη, χωρίς γεωγραφικό προσδιορισμό, αυτό υποδηλώνει κάποιας μορφής αλυτρωτισμό, όπως στην περίπτωση της μακεδονίας-σκοπίων, ή εκεί αλλάζουνε τα σταθμά;- που διαφωνούσε με τον χαρακτηρισμό «μουσουλμανική μειονότητα» κι έλεγε στους έλληνες συντρόφους του: αφού εγώ είμαι κομμουνιστής κι άθεος, γιατί να προσδιοριστώ με βάση το θρήσκευμα;

Βασικά λοιπόν, ούτε εγώ, ούτε κι εσύ μάλλον πιστεύουμε σε κάποιο θεό, αλλά το αχ και βαχ παραμένει σταθερά ως κοινή συνισταμένη, επειδή οι κρατούντες δεν έχουν το θεό τους, ή μάλλον γιατί δεν έχουν άλλο θεό πέρα απ’ αυτόν του χρήματος και του μέγιστου κέρδους. Το οποίο μεγιστοποιείται όσο περισσότερο χρησιμοποιούν το θρησκευτικό όπιο για να φανατίζουν τους λαούς και να ναρκώνουν την ταξική συνείδηση.

Βέβαια η περίπτωση της τουρκίας προσφέρεται για διάφορους ιντριγκαδόρικους συνειρμούς και συμπεράσματα. Εμένα πχ τα βάθη της ανατολίας μου θυμίζουν σε μικρογραφία τις ασιατικές σοβιετικές δημοκρατίες, όπου επικρατούσε πλήρης καθυστέρηση και τα παλιρροϊκά κύματα του σοσιαλισμού αργούσαν να φτάσουν και να αλλάξουν το απαρχαιωμένο εποικοδόμημα. Αλλά αυτό ισχύει σήμερα και από την ανάποδη, καθώς στη μέση της βαϊκάλης, υπάρχει ένα νησάκι με σοβιετική σημαία, που επικοινωνεί με τη στεριά όταν παγώνει η επιφάνεια του νερού κατά τους χειμερινούς μήνες κι αποτελεί τον ορισμό της σοσιαλιστικής νησίδας, όπου δεν έχουν φτάσει ακόμα τα νέα της αντεπανάστασης.

Για άλλους τα γεγονότα στην τουρκία είναι κάτι μεταξύ δεκέμβρη και πλατειών: το πρώτο ως προς την (κατασταλτική) αφορμή και την ένταση των γεγονότων, το δεύτερο ως προς τη μαζικότητα, τη μορφή και το επίκεντρό τους, στην πλατεία ταξίμ. Κυρίως όμως αποτελούν μια ακλόνητη απόδειξη για τη φοβική στάση του κκε απέναντι σε ό,τι δεν ελέγχει, σε αντίθεση ακόμα και με αδελφά κόμματα, όπως το τούρκικο κκ –που στην πραγματικότητα δημιουργήθηκε σχεδόν αποκλειστικά με πρωτοβουλία του κόμματος- και δε δίστασε να αναμειχθεί με τις μάζες στο δρόμο.

Θα μπορούσα να ανταποδώσω το χτύπημα με την αντιπαραβολή αυτής της εντυπωσιακής ανθρωπογέφυρας

με τα μεταβατικά γεφύρια της άρτας που χτίζουν οι επικριτές μας κι απαιτούν να θυσιαστεί το ταξικό κριτήριο για να στεριώσουν. Αντ’ αυτού θα περιοριστώ να σημειώσω επιγραμματικά ότι:

α. το κκε δεν ήταν ακριβώς απόν από το δεκέμβρη, ούτε και είχε χειρότερη στάση από τους θαυμαστές της εξέγερσης, που τον υπερτίμησαν. Και β. συγκρίνουμε τελείως ανόμοια πράγματα και καταστάσεις αν πάρουμε ως σημείο αναφοράς την προσπάθεια ενός κόμματος να βρει χαραμάδες στο τείχος της απομόνωσης και το καθεστώς παρανομίας υπό το οποίο καλείται να δράσει. Ή αν παραλληλίσουμε το ξέσπασμα της λαϊκής οργής στην τουρκία με τις υπερπροβεβλημένες πλατείες που αγκαλιάστηκαν από το σύνολο σχεδόν των αστικών μέσων. Κι αποφεύγω να αναλύσω περαιτέρω τα παραπάνω για να μην εξοκείλουμε εντελώς από το θέμα μας.

Που είναι ότι εγώ χριστό κι εσύ αλλάχ, αλλά… Εγώ σύνταγμα κι εσύ ταξίμ, αλλά το ζητούμενο είναι η ταξι(μι)κή συνειδητοποίηση όσων κατεβαίνουν οργισμένοι στους δρόμους. Εγώ μνημόνια και δντ, ενώ εσύ μόλις ξεχρέωσες. Αλλά κι οι δυο λαοί γονατίζουν υπό το βάρος της κρίσης που τους καλούν να πληρώσουν τα σπασμένα, για να συνεχίσουν να ευημερούν οι αριθμοί της αστικής ανάπτυξης. Εγώ κουκουέ και εσύ τεκαπέ (ΤΚΡ), που μόλις πιάνει κάτι δεκαδικά στις εκλογές, αλλά η καταστολή το χτυπά αλύπητα, ακριβώς για να το κρατήσει στην υποδιαστολή κι επειδή οι τούρκοι σύντροφοι δεν έχουν περισσότερες δυνάμεις να την αποκρούσουν. Κι αυτό είναι που ονειρεύονται κάποιοι εν ελλάδι και για το κόμμα.

Εσύ ερντογάν, κι εγώ κυβερνητική τρόικα, με σαμάρ-αγά, δημάρ-αγά και γομάρ-αγά. Αλλά εμείς έχουμε δημοκρατία και την καλύτερη σοσιαλ-δημοκρατία που είχαμε ποτέ, με πληθώρα αντικειμενικής ενημέρωσης, για να χάνεται η ουσία μες σε έναν ωκεανό ασημαντότητας. Έχουμε κανάλια που αγαπάνε τις πλατείες και τις κινητοποιήσεις που δεν πλήττουν τον ελληνικό τουρισμό. Που μεταδίδουν αντικειμενικά τα γεγονότα της τουρκίας, σα λαϊκό γλέντι ή ένα μεγάλο πάρτι, όπου οι μπάτσοι πλακώνουν προφανώς γιατί είχε φασαρία από τη μουσική κι ενοχλούνταν οι γείτονες σε ώρες κοινής ησυχίας. Έχουμε κανάλια που αναγνωρίζουν μετριοπαθώς και χωρίς ακρότητες, πως ο άτυχος διαδηλωτής βρέθηκε απλώς στην αύρα των αστυνομικών, αφού τους προκάλεσε.

Φαντάσου πχ πώς θα περιέγραφαν επί χούντας το μαρτύριο της σταγόνας, με τους ταραξίες-τεντιμπόηδες, που προκαλούσαν το καθεστώς και αυτό απλώς τους δρόσιζε, χωρίς εκδικητική διάθεση. Απλή παράθεση γεγονότων, χωρίς διασταλτικές ερμηνείες.

Μέχρι να έρθει η λαϊκή αύρα (παρτσαλίδου) να τους δια(ολο)στείλει όλους μαζί. Και τότε δε θα τους ξεπλένει ούτε η αύρα της αστυνομίας στο μαξιμου(μ).

Παρεμπιπτόντως, ενώ ο πόλεμος πλησιάζει στη γειτονιά μας και οι φλόγες του φουντώνουν, απειλώντας να ξεσπάσουν σε ανεξέλεγκτη πυρκαγιά, προσπαθώ να καταλάβω τι στάση ακριβώς θα κρατούσαμε σε έναν πιθανό μελλοντικό πόλεμο με τη γείτονα, όπου θα εμπλακεί η ελληνική αστική τάξη για τα συμφέροντά της και τη μοιρασιά της λείας. Υπάρχει φυσικά ως μπούσουλας το σύντομο, εύληπτο και κατανοητό σύνθημα για τον πόλεμο που έριξαν στις μάζες οι θέσεις για το 19^ο συνέδριο: ο λαός θα δώσει την ελευθερία και τη διέξοδο από το καπιταλιστικό σύστημα που, όσο κυριαρχεί, φέρνει τον πόλεμο και την «ειρήνη» με το πιστόλι στον κρόταφο.

Το οποίο προσφέρεται για εύκολη αποστήθιση κι αναπαραγωγή στα αντιπολεμικά συλλαλητήρια. Μία η ντουντούκα κι –απνευστί- τέσσερις εμείς. Σε διάκριση με κάποιους χώρους, όπου αυτό το τέσσερα υποδηλώνει τον αριθμό των διαδηλωτών στο μπλοκ που φωνάζει το σύνθημα και καλούνται να απαντήσουν στο έναυσμα της ντουντούκας.

Εάν έχω καταλάβει καλά λοιπόν αρνούμαστε να πολεμήσουμε υπό τις οδηγίες και τη διεύθυνση της αστικής τάξης και δίνουμε την απάντηση με το όπλο στο χέρι. Δίνουμε δηλ τον πόλεμο συγκροτώντας δικό μας στρατό κι όχι μέσα από τις γραμμές του εθνικού στρατού; Παίρνουμε τα όπλα και τα στρέφουμε κατά της δικής μας αστικής τάξης, καλώντας τον τουρκικό λαό να κάνει το ίδιο; Πηγαίνουμε στο μέτωπο και συμφιλιωνόμαστε με τα ταξικά μας αδέλφια; Επιδιώκουμε την ήττα της δικής μας άρχουσας τάξης και τη μετατροπή του πολέμου σε επαναστατική κατάσταση κι εμφύλιο ταξικό πόλεμο; Παίρνουμε το σύνθημα του συνεδρίου να το τυπώσουμε με στάμπες σε χιλιάδες μπλουζάκια και τα μοιράζουμε; Που για να χωρέσει ολόκληρο δηλ πρέπει να φοράει κανείς από XL και πάνω και να ‘χει τα κυβικά του λαϊκού στρώματος ή έστω τα δικά μου.

Κι αυτή ήταν η βασική απορία που μου έμεινε φεύγοντας από την εκδήλωση στο παμακ με την μπέλλου –για να ικανοποιήσω και το αίτημα ενός ανώνυμου σχολιαστή, αφού του υπενθυμίσω ταυτόχρονα ότι δε δημοσιεύονται ανώνυμα σχόλια. {Απ’ την οποία κράτησα επίσης παρενθετικά μια αναφορά της στο «ισχυρό πασιφιστικό κίνημα» που υπήρχε πιο παλιά, κατά τη δεκαετία του 80’!}

Αλλά θα μου πεις, σφε πασιφιστή, πως αυτό πρέπει να το δούμε συγκεκριμένα. Και όπως λέει εξάλλου και το –εμφανώς αδυνατισμένο- λαϊκό σ(τρ)ώμα: προφανώς έχουμε καμιά δεκαριά επιλογές να διαλέξουμε, και όλες συμφέρουσες. Συνεπώς θα το δούμε ευέλικτα εκείνη την ώρα..

Δεν κάνει ζέστη στην τουρκία

Ημερολόγια κατασκήνωσης - ημέρα όγδοη

Το εστιατόριο γίνεται μια μικρή γιάλτα όπου οι αποστολές μοιράζουν τον κόσμο. Σμύρνη μπιζίμ, ο παοκ δικός σας.
Κι απέναντι μια δικιά μας με τα μπιζίμ της να προεξέχουν κι ένα όμορφο χαμόγελο. Αμοιβαία χαμόγελα που συνεχίζονται μέχρι να εξελιχθούν ποιοτικά σε κάτι ανώτερο ή να παγώσουν σα μισθοί σε περίοδο συναισθηματικής λιτότητας.
Κι όχι πως κολλάει ιδιαίτερα, αλλά ο γούφιους λέει για την πολυγαμία ότι αν έχεις σχέση είναι μπελάς κι όταν δεν έχεις είναι μοναξιά. Σοφία αποκρυσταλλωμένη.

Κάθομαι χωρίς να μπορώ να σηκώσω ανταπόκριση γιατί στους υπολογιστές είναι ένα σωρό άσχετοι που έχουν να κάνουν πολύ σημαντικά πράγματα, όπως να δουν φωτογραφίες, να μπούνε στο facebook και να μοντάρουν πλάνα για τα ρεπορτάζ του camp tv που είναι αισθητικής σταρ τσάνελ. Αλλά δε μπορούν να δουν βιντεάκια γιατί δεν έχουν πρόσβαση στο youtube. Κι είναι ζήτημα αν η ευθύνη είναι της κυβέρνησης ή των διοργανωτών.

Απέναντί μου ένας ρώσος αναλύει τα χρόνια του μπρέσνιεφ, πνίγοντας τον πόνο του στην κόκα κόλα –ελλείψει βότκας. Κι εγώ ελλείψει καρέκλας κάθομαι σε ένα άβολο καφάσι που είχε άγουρα σταφύλια της οργής. Μαζεύτηκε κόσμος πολύς για την ομιλία του προέδρου του εμεπ κι όλοι μαζί παίζουμε τις μουσικές καρέκλες με κακόγουστη μουσική υπόκρουση που φτάνει μέχρι ανατολίτικο μέταλ.
Παίρνω την καρέκλα μου και σε κυνηγώ.

Κι ο τουρκοκνίτης συνάδελφος να αγνοεί όλη τη βρωμιά γύρω του και να κολλάει σε ένα παρατημένο μπουκάλι.
Ήθελα να ξέρω, ποιος ασυνείδητος το ‘κανε. Εσύ στη θέση μου τι θα έκανες;
Κοίτα να δεις, εγώ στη θέση σου θα έκανα μάλλον ό,τι κι ο μαγιακόφσκι. Και δεν εννοώ να αρχίσεις να γράφεις ποιήματα.

Στην προηγούμενη διμερή συνάντηση είχαμε στείλει αδιάβαστο τον τυνήσιο. Βουζ ετ μαρξιστ ε βουζ ετ λενινίστ, με βουζ ετ πα μαρξίστ-λενινίστ; Σε πα ποσίμπλ. Ή κάπως έτσι.
Στην ερώτηση για το στάλιν, αρχίσαμε τη διαβούλευση στα ελληνικά και περίμενε με υπομονή. Αλλά το πράγμα τραβούσε πολύ και στο τέλος δεν κρατήθηκε.
Τι έγινε, βγάλατε απόφαση;

Είπαμε, στάλιν γουόζ ράιτ εντ τρότσκι λεφτ. Κι όπως το πάρει κανείς.
Η γενική γραμμή ήταν τα ιδεολογικά να τα αφήνουμε για μετά, σε πιο χαλαρές συζητήσεις και να τα λύνουμε (ως συνήθως) με όρους παρέας, για να αποφεύγονται οι μετωπικές.
Λίγο κρασί, λίγο θάλασσα και ο στάλιν μου.

Αλλά αυτή τη φορά ήταν η σειρά μας να χάσουμε το μπούσουλα με το κκ συρίας. Που ζήλεψε γιατί μιλήσαμε με το συριακό κκ και ζήτησε κι αυτό συνάντηση.
Η συρία είναι ένας επίγειος παράδεισος, όπου όλοι είναι συνασπισμένοι στο πατριωτικό μέτωπο (στην αρχή μας το είπαν πατριαρχικό, αλλά μετά το διόρθωσαν) και το βασικό τους πρόβλημα είναι ότι δεν υπάρχουν κακοί. Δεν υπάρχει δεξιά, ούτε θρησκευτικά κόμματα κι οι αμερικάνοι δεν έχουν κανένα πολιτικό στήριγμα στην χώρα, πλην ατομικών εξαιρέσεων. Παιδεία κι υγεία είναι δωρεάν για το λαό.
Εντάξει υπάρχουν και μερικά στραβά, αλλά γράφουμε γι' αυτά στην εφημερίδα μας. Α, εντάξει τότε.

Το συριακό κκ συμμετέχει κι αυτό στον κυβερνητικό συνασπισμό. Και τότε ποιες μπορεί να είναι οι διαφορές μεταξύ τους; Διασπάστηκαν λέει το 86, επειδή είχαν ιδεολογικές διαφορές για τη σοβιετία κι οι άλλοι δεν ήταν ανοιχτοί σε καινούριες, ανανεωτικές ιδέες.
Ρε λες να είναι οπαδοί της περεστρόικα;
Αλλά το μάτι μου πήρε κάπου στις σημειώσεις τους ένα ανάποδο σφυροδρέπανο. Λες τελικά να είναι τροτσκιστές; Και από πότε συμμετέχουν οι τρότσκες σε πατριωτικά μέτωπα; Εκτός κι αν έχουν σχέσεις με τον πι-πι.
Πραγματικά αγεφύρωτες διαφορές για να περνάει η ώρα. Τζερτζελές να γίνεται.

Ο κοντορεβιθούλης δεν άντεξε και τους ρώτησε: δηλ στη συρία έχετε σοσιαλισμό;
-Μα ναι, αφού σας είπα ότι όλα είναι δωρεάν. Μάλιστα.
Όταν σε έχουν βάλει στον άξονα του κακού οι αμερικάνοι, είναι λογικό να έχεις μια λαϊκή ενότητα ενάντια στον ιμπεριαλισμό. Αλλά όχι κι έτσι σύντροφοι.

Αλλάξαμε παραστάσεις και πήγαμε για καθαρό αέρα στον κιρκιτζέ, το χωριό του μανώλη αξιώτη και της διδώς σωτηρίου. Που κανονικά είναι της διδούς, αλλά δε μου πάει καθόλου να το πω έτσι. Όπως δε μου πάει και να την πω εθνικίστρια.
Λένε ότι ο αξιώτης –τη ζωή του οποίου διηγείται η σωτηρίου στα ματωμένα χώματα- διαφώνησε με όσα έλεγε το βιβλίο κι έγραψε κάτι δικό του από άλλη σκοπιά, πιο διεθνιστική.

Τούτα τα χώματα είναι μπιζίμ κι είναι και δικά τους, ποτισμένα απ’ τον ιδρώτα και το αίμα των δυο λαών που σκοτώθηκαν για τ’ αφέντη το φαΐ. Πώς είναι δυνατόν να διαβάζεις για το πώς μάτωσαν και να σου βγάζει εθνικισμό; Μόνο αν πάσχεις από κάποιον Ιό, παιδική αρρώστια, ή οτιδήποτε άλλο που σε τυφλώνει.

Μπορεί στη σμύρνη να μη βρήκαμε τίποτα απ’ όσα περιμέναμε, αλλά το συλλογικό φαντασιακό κι οι αναμνήσεις απ’ τα βιβλία κι απ’ τις περιγραφές πήραν εκδίκηση στον κιρκιτζέ. Παραδοσιακά σπίτια, στενά σοκάκια, ελληνικές επιγραφές. Πικάντικα φαγητά –επιτέλους- για να δοκιμάσεις τις αντοχές του ουρανίσκου σου.

Κι ένα ανατολίτικο παζάρι όπου οι χαρμανιασμένοι σύντροφοι βρήκαν αλκοόλ και τοπικά κρασιά με γεύση φρούτων. Μεταξύ άλλων και με γεύση ναρ (στα τούρκικα σημαίνει ρόδι) το οποίο έβγαινε σε τρία διαφορετικά είδη. Ένα παραπάνω από τα καθ’ ημάς όπου έχουμε τους κλασικούς και τους μεταμοντέρνους. Αν και τα τασάκια είναι πιο κλασικοί από τους νεόκοπους κλασικούς. Αυτοί είναι το ναρ που γνωρίσαμε που λέει κι ο κομάντο.

Μεγάλη συγκίνηση να βρίσκεσαι στο χωριό της διδώς σωτηρίου. Κι ίσως είναι τραγικά πεζό, αλλά ακόμα πιο μεγάλη συγκίνηση να ξαλαφρώνεις στο χωριό της διδώς σωτηρίου.
Σε ένα παραδοσιακό, τούρκικο καμπινέ, επιστρωμένο βιαστικά με πλακάκια για να κρύψει τα χρόνια του και την ασιατική καταγωγή του. Που μου έφερε μνήμες από τα παιδικά μου χρόνια και τους καμπινέδες του χωριού μου. Μαζί και εκ των υστέρων τύψεις που ως παιδί γκρίνιαζα γιατί ήταν έξω από το σπίτι και δε μου φαίνονταν πολύ βολικοί.

Κι η έφεσος είχε την πλάκα της. Μια μεγάλη πόλη σε διάφορα επίπεδα με πολλά σημεία να σώζονται εξ ολοκλήρου. Ένα αμφιθέατρο που ήταν λίγο μεγαλύτερο από το χαριλάου σε χωρητικότητα κι εμείς σκεφτόμασταν αν θα κάναμε σολντ άουτ. Κάτι αριστοκρατικές χέστρες όπου κάθονταν πρώτα οι δούλοι να τις ζεστάνουν για τους αφέντες τους με τους αριστοκρατικούς πισινούς. Και το σύστημα αποχέτευσης που το είχαν εδώ και χιλιετίες, ενώ η ελληνική επαρχία το απέκτησε πριν κάτι δεκαετίες.

Και κάτι κιτς αναπαραστάσεις της ρωμαϊκής εποχής, με καίσαρες, σκλάβους κι αυτοκρατορικά θεάματα που απευθύνονται σε σύγχρονους μισθωτούς σκλάβους χωρίς άρτο, που ξεγελάνε την πείνα τους με ψεύτικα θεάματα κι οφθαλμόλουτρα που είναι οφθαλμαπάτες. Φάτε μάτια ψάρια, που λένε.

Το πολιτικό θερμόμετρο ανέβηκε επικίνδυνα κι έγινε αφόρητο ακόμα και για τους λατινοαμερικάνους που είναι συνηθισμένοι από ισημερινό και αδύναμους κρίκους. Ειδικά μες στο φορτηγάκι του δήμου που μας ανέβασε μισούς-μισούς, σε δυο δόσεις στο χωριό, για να μην κλατάρει. Στην επιστροφή όμως το ηθικό ήταν ακμαίο –όπως κάθε φορά που αφήναμε πίσω το κάτεργο- και ζήσαμε κορυφαίες στιγμές διεθνισμού τραγουδώντας τη διεθνή σε τρεις γλώσσες και το hasta siempre comandante.

Επιστροφή στον παιδισμό και στην πραγματικότητα της κατασκήνωσης με την ελληνική αποστολή κομμένη στα δύο σα βερολίνο. Οι μεν ήρθαν για διεθνείς γνωριμίες κι είναι ιδιότυπα εξωστρεφείς. Κι οι άλλοι ξενέρωσαν που δε βλέπουν πολλά μέρη, είναι πιο κλειστοί κι αναπαράγονται μεταξύ τους.

Συντάσσομαι από θέση αρχής με τους δεύτερους.
Τα πολλά ανοίγματα θα μας κλείσουν το σπίτι και θα την πατήσουμε όπως η πανδώρα. Που άνοιξε το κουτί με το νόμο της αξίας και πλάκωσαν οι άνεμοι των σκόρπιονς και της περεστρόικα. Εμείς μείναμε ιδεολογικά στους πέντε δρόμους κι η ελπίδα σκόρπισε στους πέντε ανέμους. Αλλά εμείς πιστεύουμε πως έμεινε στον πάτο του κουτιού και συνεχίζουμε μέχρι να τον πιάσουμε.

Στο εστιατόριο αρχίζει το εργαστήριο ελληνικών χορών. Μαθαίνουμε τα βήματα που μας οδηγούν στις ζεμπεκιές και στα χνάρια της ελληνοτουρκικής φιλίας του γιωργάκη. Ατομικό ξέσπασμα κι αποθέωση. Νταλγκάδες και σεκλέτια βγαίνουν στην επιφάνεια υπό τους ήχους της ανατολής κι όλοι χειροκροτούν ενθουσιασμένοι γύρω.
Αφού όλοι διασκεδάζουνε γιατί είσαι λυπημένη;

Κι είναι που λες κάτι τέτοιες στιγμές που νιώθω τόσο –μα τόσο- αρανίτης...
Σε αυτό το κάμπινγκ που στα δυο έχει σχιστεί, με έχω βαρεθεί.

Η Σμύρνη μάνα μ’ καίγεται

Το πιο εκνευριστικό με τους τούρκους οικοδεσπότες είναι ότι στήνουν χορό όπου βρεθούν κι όπου σταθούν. Από τις τουαλέτες, μέχρι τα μαγειρεία και την ουρά για το φαγητό. Έναν περίεργο χορό όπου πιάνονται απ’ το μικρό το δαχτυλάκι –να τελικά πού χρησιμεύει- και κινούν κυκλικά τα χέρια, σα να τραβάνε κουπί.

Ο χορός είναι όπλο των λαών, ενάντια στην απαλεψιά και τη ζωή που είναι δύσκολη. Αλλά όσο πιο απάλευτη είναι η ζωή, τόσο περισσότερο χορεύει ο κόσμος για να ξεχάσει τις αλυσίδες του –αντί να τις χάσει απλώς και να χορέψει στο ταψί τα αφεντικά του. Κι αν είναι όντως έτσι, αρχίζω να ανησυχώ για το νησί της επανάστασης όπου ακούν και χορεύουν ρούμπα όλη την ώρα.

Κι είναι κι άλλα πολλά. Το ξέσπασμα του πολεμιστή πριν τη μάχη, η υπέρβαση του φόβου και της ύπαρξής του. Το ξέσπασμα του λαού πριν από κάθε μικρή μάχη που έχει να δώσει στην καθημερινή του ζωή. Ο πόνος, ο έρωτας, οι παραδόσεις και τα συναισθήματα.
Κι ένα σωρό άλλα που είναι αμφίβολο αν τα σκέφτονται και τα βιώνουν όσοι χορεύουν. Οι περισσότεροι χουφτώνουν, κάνουν επίδειξη, ή απλώς εκτονώνονται. Αλλά έχουν και μια σειρά επιχειρήματα να σου αποδείξουν γιατί δεν είναι έτσι.

Διασκεδάζουμε με πολιτικό άλλοθι. Και μιζεριάζουμε με τον ίδιο ακριβώς τρόπο για να διαφέρουμε από τους άλλους. Πετάμε μαζί με τα απόνερα το μωρό. Και μαζί με τους χαζοχαρούμενους την χαρά που αγνοείται και την βγάλαμε ερήμην ένοχη.

Αλλά για πρώτη φορά έχουμε διεθνιστική επιχειρηματολογία, ντεμέκ μη αντικοινωνική, που δεν απαξιώνει τις παραδόσεις, το λαϊκό στοιχείο, τα αρχέγονα ένστικτα και δε συμμαζεύεται.
Δεν τους καταλαβαίνω αυτούς τους χορούς, είπε η δομινικανή συντρόφισσα. Οι δικοί μας είναι πάντα με ζευγάρια.
Πες τα χρυσόστομη! Μου χαρίζεις αυτό τον χορό;

Κι εσύ γιατί δεν χορεύεις; ρώτησε ο καψιμιτζής. Δεν έχεις καλή σχέση με το αυθόρμητο;
Κοίτα να δεις που μέσω φρόιντ θα βγάλουμε πολιτική φλέβα.

Η τέταρτη μέρα περιελάμβανε απόδραση απ’ το αλκατράζ κι εκδρομή στη σμύρνη με πρώτη στάση την παλιά πόλη. Αλλά τις παραδοσιακές ομορφιές τις συναντάς πια μόνο στα βιβλία της διδώς σωτηρίου. Η παλιά πόλη έχει γίνει ένα μοναστηράκι αλά τουρκ με στενούς δρόμους, όπου κυκλοφορούν ελεύθερα αυτοκίνητα.

Και μετά σε ένα ύψωμα παράκεντρα, όπου βλέπεις πιάτο την πόλη κι αφήνεις πίσω σου τα στρώματα της ατμόσφαιρας καθώς ανεβαίνεις με το ασανσέρ του ξενοδοχείου που το έχτισε κάποτε ένας πλούσιος εβραίος γιατί δεν υπήρχε τότε άλλος τρόπος για να ανέβει. Και λίγα τετράγωνα πιο πέρα, η αυθεντική φτώχεια και μια άγρια ομορφιά, που πιο πολύ τη λες άγρια, παρά ομορφιά. Αλλά είναι τέτοια γιατί δεν είναι προκάτ, όπως το παζάρι.

Όπου οι συντρόφισσες καλλωπίζαν το φαίνεσθαι με χρωματιστές πασμίνες. Κι εσύ να αναρωτιέσαι αν το κάνουν για να καλύψουν με παραλλαγή βαθύτερα κενά κι αν είναι θύματα του φορμαλισμού που δίνουν σημασία στη μορφή κι όχι στο περιεχόμενο.
Ή αν είναι που το όμορφο περιεχόμενο πρέπει να αναζητά αντίστοιχα όμορφες φόρμες για να εκφραστεί και να αναδειχτεί.

Ούτως ή άλλως είχαμε τις πιο όμορφες συντρόφισσες του κάμπινγκ και τη σοβαρότερη αποστολή, όσο παράδοξο κι αν φαίνεται.
Ειδικά αν σκεφτείς πως το μόνο που ένοιαζε τις πασμινοφόρες συντρόφισσες ήταν να μην εκθέσω στο μπλοκ τα μικροαστικά, καταναλωτικά τους ένστικτα.

Και το παζάρεμα για την τελική τιμή που αν δεν το κάνεις τους προσβάλλεις και σε κυνηγάν από πίσω όπως στη ζωή του μπράιαν. Αλλά κανείς σφος δεν είχε θάρρος να το κάνει. Δεν είναι δα και προκηρύξεις για μοίρασμα, να νικήσει τις αναστολές του.
Κι ακούει και τη φωνή της συνείδησης μέσα του να του λέει ρυθμικά: δεν είναι για παζάρια και για διάλυση...

Και τι αγοράσαμε τελικά;
Χάντρες και καθρεφτάκια, όπως και στον ελληνοκουβανικό, αλλά αυτά αντί για τον τσε είχαν τον κεμάλ. Τους τα πήγαμε πεντακόσια χρόνια πριν και τώρα παίρνουν εκδίκηση και τα στέλνουν πίσω να τα αγοράσουμε οικειοθελώς. Εμπόριο να γίνεται...

Κι οι ταξιτζήδες που τρέχουν σαν τρελοί και νοσταλγείς τους ταρίφες της ελλάδας. Αλλά αν ο αντικειμενικός πολιτικός μας στόχος είναι η σύγκρουση, ο δικός μας τον πέτυχε με το παραπάνω και τράκαρε με ένα άλλο γιώτα χι.
Κι αν κάνουν όπως στα συγκρουόμενα και μας δώσουν δωρεάν έξτρα γύρο, θα λέμε ο τρίτος γύρος θα είναι ο τελικός. Νικηφόρος δεν ξέρω, αλλά μοβόρικος θα ‘ναι σίγουρα.

Έχουν φαίνεται μέσα τους συσσωρευμένη ενέργεια και βγάζουν τα σπασμένα στο τιμόνι. Αυτό στα φροϋδικά λέγεται μετουσίωση. Κάποιοι σφοι διοχετεύουν τη δική τους στην οργάνωση. Και κάτι άλλοι που ξέρω στα μπλοκ και στο διαδίκτυο. Αν την κρατάς μέσα σου, κάπου τρελαίνεσαι και σε πιάνει κρίση υπερσυσσώρευσης, κυκλική κι επαναλαμβανόμενη.

Κι ήταν κι η ξεναγός μας η ζουχάλ που ασφυκτιά γιατί σκέφτεται ευρωπαϊκά -έχει και κάτι ιδεολογικές διαφωνίες- πίνει αλκοόλ στα κρυφά κάθε βράδυ κι ήταν μακράν ο πιο συμπαθητικός τούρκος/άλα που γνώρισα.
Άσε που ξέρει κι ισπανικά. Αλλά όταν ξέρεις τα βασικά η επικοινωνία περιορίζεται σε αυτά και μοιάζει με εξετάσεις προφορικών. Πώς σε λένε, πού μένεις, τι ωραία αυτά τα σπίτια και βράσε ρύζι. Με ρεβίθια.

Κι ήταν στα κοντά κι ένα δημοψήφισμα όπου είχαν να διαλέξουν μεταξύ πλαστήρα και παπάγου –στρατού κι εκκλησίας, αν κατάλαβα καλά- και το εμεπ καλεί σε αποχή.
Μια χώρα που έγινε δυτική με άγαρμπο τρόπο και τώρα φαίνεται άγαρμπη η ίδια, όπως και πολλές γυναίκες της για τον ίδιο ακριβώς λόγο. Σαν βίαιοι ρυθμοί κολεκτιβοποίησης που δεν πήραν υπ’ όψιν τους, ανθρώπους και συνθήκες.

Κι αυτή είναι η μεγάλη τραγωδία κάθε ασιατικής χώρας. Όπου ο καπιταλισμός επιβλήθηκε έξωθεν, κυρίως σαν βαρβαρότητα, γιατί δεν χρειάστηκε τίποτα προοδευτικό να τον επιβάλει.
Κι η ελλάδα στέκει στη μέση δύο κόσμων και παντρεύει ιδανικά δύση κι ανατολή χωρίς να ξέρει κι η ίδια πού ακριβώς ανήκει. Αλλά κρατάει κι απ’ τους δύο τα χειρότερα.

Είναι πάντα συγκινητικό να βρίσκεις πατριώτες στο εξωτερικό. Ειδικά ηλίθια πρόβατα που τρέμουν τους γκρίζους λύκους και στοιβάζονται στο μαντρί του εθνικισμού για να νιώσουν ασφάλεια πίσω από προστάτες κι εθνικούς νταβατζήδες.
Μας σύστησε να πάμε σε ένα ελληνικό εστιατόριο για να το ενισχύσουμε, ο κοντόχοντρος άρχισε να της λέει για τα γκούντις και τους τούρκους μικροεβέ που πρέπει κι αυτούς να τους ενισχύσουμε κι αυτή φρίκαρε κι είπε στεγνά ότι είναι ρατσίστρια και μισεί τους τούρκους.
Εγώ πάλι τους έξω τους συμπάθησα πολύ περισσότερο από τους δικούς μας στο κάμπινγκ.

Γυρίσαμε στο αλκατράζ με ανεβασμένο ηθικό. Η πόλη ήταν μέτρια, κατώτερη των περιγραφών και θύμιζε κάπως θεσσαλονίκη. Αλλά η εμπειρία ήταν μοναδική. Σαν πενταήμερη, αλλά αυτή τη φορά με άτομα που πραγματικά συμπαθώ κι έχουν πλάκα.

Κι ύστερα επιστροφή στο ίδιο σκηνικό με τα συνεδριακά καρτελάκια μπροστά απ’ το μπλουζάκι με τον τσε. Και τους τούρκους με τη σταλινική ιδεολογία και τον τρόπο ζωής σύριζα.
Μα πες μου, έχεις ξαναδείς σταλινικούς συριζαίους; Α, ναι. Την κοε.

Για μια μέρα όμως οι πέτρες έσπαγαν πιο εύκολα και με χαμόγελο...

Υγ: η κε του μπλοκ διαψεύδει κατηγορηματικά οποιαδήποτε σχέση δική της, ή της αποστολής με τις φωτιές που ξέσπασαν πρόσφατα στην ευρύτερη περιοχή της σμύρνης κι αναφέρει ενημερωτικά απλώς ότι μετά από εμάς στο κάμπινγκ θα πήγαιναν κάποιοι τροτσκιστές.
Ρε μήπως μπέρδεψαν τα κάμπινγκ εκεί στη νΚα;