Ανακεφαλαίωση

(τραπεζών κι εξελίξεων)

Η αρχική σκέψη ήταν ένα κείμενο που να ανακεφαλαιώνει μερικά βασικά συμπεράσματα από την πείρα του πρόσφατου απεργιακού τριημέρου, αν και υπάρχει ο κίνδυνος της επανάληψης, καθώς τα περισσότερα λίγο-πολύ αναλύθηκαν ήδη στα σημειώματα των τελευταίων ημερών.

Το κλασικό ερώτημα που προκύπτει εύλογα μετά από μια τέτοια μάχη (η  οποία χάθηκε, αλλά άφησε το σπόρο της παρακαταθήκη και είναι δικό μας ζήτημα αν θα καρπίσει) είναι γιατί χάθηκε τελικά και τι παραπάνω μπορούσε να γίνει για να αποφευχθεί αυτή η έκβαση. Ενώ μια βασική διαπίστωση είναι πως άπαντες -πλην Λακεδαιμονίων- πιάστηκαν στον ύπνο ή τους παρέλυσε η μεταδημοψηφισματική τους κατάθλιψη.

Αλλά το οργανωτικό ζήτημα είναι πρωτίστως πολιτικό. Ο αιφνιδιασμός της κυβέρνησης δεν έπιασε απλά και μόνο επειδή υπάρχει κακή ως ανύπαρκτη οργάνωση και το αριστεροχώρι είναι κατά βάθος σκορποχώρι. Το δηλητήριο που παρέλυσε τη δράση του χώρου ήταν οι αυταπάτες του για την ΠΦΑ και το σοκ της απογοήτευσης, που ουδέποτε ξεπέρασε ουσιαστικά.

Η (αποδι)οργανωτική ιδιαιτερότητα του χωριού το καθιστά ευαίσθητο -ή μάλλον ευάλωτο- στα διάφορα σκαμπανεβάσματα της λεγόμενης αυθόρμητης συνείδησης, πίσω από την οποία σέρνεται -ενώ βαυκαλίζεται ότι παρεμβαίνει στις αντιφάσεις της. Κι είναι η διάθεση αυτής της συνείδησης που αντανακλά η αναιμική παρουσία του αριστεροχωριού αυτό το τριήμερο -γι' αυτό κι επιμένω τόσο σε αυτό το σημείο, σε έκταση δυσανάλογη με το πραγματικό μέγεθος και την αξία του χωριού. Αυτό το κάτι παραπάνω που θέλουν και περίμεναν να δουν κάποιοι, σχετίζεται άμεσα με το γενικό κλίμα που διαμορφώνεται, με το χύμα κόσμο που κατεβαίνει και κάνει τη διαφορά, όπως πχ στις κινητοποιήσεις του Φλεβάρη.

Αναρωτιέται κανείς πώς ξεθύμανε τόσο γρήγορα κι ανώδυνα η οργή που εκφραζόταν εκείνες τις μέρες, ακόμα και σε κλάδους προνομιούχων (για την ακρίβεια, κλάδους με αρκετούς προνομιούχους, γιατί είναι άδικο το τσουβάλιασμα) με το περιβόητο κίνημα της γραβάτας, που δεν ξανάκανε καμία άλλη εμφάνιση στην τελική ευθεία για την ψήφιση του ασφαλιστικού, έστω για μικροκομματικούς, αντιπολιτευτικούς λόγους των ηγεσιών, μετά από την παράταση που πήραν ως το 2020. Εκτός κι αν υποθέσουμε πως το κλίμα (εκείνων) των ημερών ήταν κυρίως τηλεοπτικό δημιούργημα -κάτι που καταδεικνύει τις δυσκολίες και τα εμπόδια που καλείται να υπερνικήσει η δική μας παρέμβαση.

Αναρωτιέται επίσης κανείς πού εκτονώθηκαν όλοι οι οργισμένοι χρήστες που υποδέχτηκαν φλογερά στο διαδίκτυο τις εργατικές κινητοποιήσεις στη Γαλλία (ενάντια στα νομοσχέδια που προωθεί εκεί η κυβέρνηση Ολάντ) αλλά και το νουί ντεμπού. Κελερετίλ; Estamos despiertos ya...

Τα παραπάνω δε σημειώνονται με αυτάρεσκη ικανοποίηση για την ανυπαρξία του αριστεροχωριού, ούτε μοιρολατρικά για την κατάσταση και το κλίμα που δεν αλλάζει (και πάντως δε διαμορφώνεται μόνο από εμάς και κατά βούληση). Είναι όμως μια αντικειμενική παράμετρος που οφείλει κανείς να συνεκτιμήσει, πριν προχωρήσει σε κριτική. Το ίδιο ισχύει για τους συσχετισμούς στο συνδικαλιστικό κίνημα και τα όργανά του (ΕΚ, Ομοσπονδίες) κι αυτό ακριβώς το νόημα είχε η χτεσινή ανάρτηση.

Σκεφτόμουν λοιπόν κι εγώ με τη σειρά μου τι παραπάνω μπορούσε να γίνει, κάτι που να αντιστοιχεί στο κάλεσμα του γγ για παλλαϊκό συναγερμό ενάντια στην κατεδάφιση της κοινωνικής ασφάλισης, πχ μια συμβολική κατάληψη ενός υπουργείου, κάτι που να προκαλέσει παράλληλα μια κυβερνητική αντίδραση, να παίξει με τα όρια της ΔΦΑ (που τελικά δεν περίμενε καν αφορμή να εκδηλωθεί) και να ρίξει τις μάσκες της (όποιες τις έχουν απομείνει τέλος πάντων).
Δε νομίζω όμως πως έγιναν λίγα ή ότι μπορούσαν να γίνουν πολύ περισσότερα, κάτι που θα άλλαζε δραματικά το τοπίο. Το "λίγα" θα το πούμε μόνο σε σχέση με το τι έπρεπε να γίνει, για να μπλοκάρει το σχεδιασμό της ΔΦΑ και να την οδηγήσει τουλάχιστον σε μια αναδίπλωση-υποχώρηση.

Το βασικό ζητούμενο λοιπόν δεν είναι το αν είμαστε αρκετά ισχυροί, για να το πετύχουμε αυτό -εδώ η απάντηση είναι προφανής κι είναι αρνητική. Αλλά αν βγήκαμε ενισχυμένοι από αυτή τη μάχη και πιο έτοιμοι για να διοργανώσουμε τις επόμενες. Αλλά αυτή η απάντηση ξεφεύγει, νομίζω, από αυτά που γνωρίζουμε και μπορούμε να κρίνουμε.

Το ερώτημα είναι τι υπάρχει το επόμενο διάστημα. Παλιά συνηθίζαμε να λέμε πως ναι μεν πέρασε ο νόμος, αλλά θα παλέψουμε να μην εφαρμοστεί στην πράξη (το οποίο όμως δεν μπορεί να έχει ισχύ σε αυτή την περίπτωση). Το απευκταίο σενάριο της εκλογικής νιρβάνας φαίνεται να απομακρύνεται, αφού χρησιμοποιήθηκε από την κυβέρνηση και έπαιξε το ρόλο του για να προχωρήσει ο σχεδιασμός της. Το αμέσως επόμενο χειρότερο σενάριο (από τις εκλογές) θα ήταν η νηνεμία μετά την καταιγίδα, περιμένοντας τα μπάνια του λαού και τις διάφορες μελαγχολικές επετείους (από το δημοψήφισμα, το τρίτο μνημόνιο, κτλ). Αλλά ο αντιλαϊκός κατήφορος της ΔΦΑ δεν έχει πάτο και δε νομίζω ν' αργήσει το επόμενο επεισόδιο.

Του Πάνου Ζάχαρη

Το τριήμερο που αρχίζει σήμερα πάντως παρουσιάζει κι αυτό ποικιλότροπο ενδιαφέρον: για άλλους μπασκετικό, για άλλους γιουροβιζιονικό, όπου η μόνη μεγαλύτερη εγγύηση επιτυχίας από ένα ρηχό, απολιτίκ τραγούδι χωρίς νόημα, είναι ένα ουκρανικό, αντισταλινικό τραγούδι, με το περιβόητο δόγμα 'no politica' να πηγαίνει περίπατο.

Υπάρχει όμως και κινηματικό ενδιαφέρον, με τις εκδηλώσεις στη Θεσσαλονίκη για τα 80χρονα του Μάη του 36' (εθελοντές για ανταπόκριση, ευπρόσδεκτοι), με Μαργαρίτη, Μαΐλη, Ζαριανόπουλο, Λεοντιάδη, και άλλους. Αλλά και την κλασική μαραθώνια πορεία ειρήνης την Κυριακή (όπως λέμε "κλασικός μαραθώνιος", σε διάκριση απ' τους υπόλοιπους, σε άλλη γη, σε άλλα μέρη).

Προτεινόμενοι σύνδεσμοι για μελέτη κι αξιοποίηση.
H Ελένη Αυλωνίτου σπάει κάθε ρεκόρ γελοιότητας.
Η τυφλή δικαιοσύνη δικαιώνει εν μέρει τους χρυσαυγίτες εναντίον του Ζαριανόπουλου, γιατί τους είπε καθάρματα. Ενώ ο Καμίνης αποφάσισε να τους δώσει μέρος για να κάνουν εκδήλωση.
Το αφιέρωμα ενός περιοδικού γάλλων φοιτητών στον Πελετίδη και το Δήμο Πατρέων.

Υγ: στην αποτίμηση του τριημέρου θα ήταν παράλειψη να μη σταθούμε.
α) στο παράδειγμα της Χαλκίδας με την κοινή πρωτομαγιάτικη κινητοποίηση Ελλήνων και προσφύγων-μεταναστών.
β) στο παράδειγμα της Θεσσαλονίκης, και μια πληροφορία που μου μεταφέρθηκε (χωρίς να μπορώ να ελέγξω την ακρίβειά της) για την Οκδε (σκέτο) που στη μία από τις τρεις μέρες του απεργιακού τριημέρου, είχε συγκέντρωση στο ύψος της Αγίας Σοφίας και μπήκε πίσω από τη δική μας πορεία.

Για τον Κάρολο ρε γαμώτο

-Μα δεν είναι πολύ καλοί;

-Μόνο; Είναι οι καλύτεροι.

-Βασικά ξεπερνούν κάθε φαντασία, και τον πιο αισιόδοξο Μπαλούρδο.

-Κι ύστερα μου λες εσύ ότι το ΚΚΕ είναι γαμάτο... (αντικειμενικά μιλώντας)

-Πσσσς... γατάκια. Ρε ΔΦΑ λέμε. Αριστερή Κυβέρνηση...

Καταρχάς το ΚΚΕ είναι μονόχνοτο, γιατί διαλέγει τη στείρα αντιπολίτευση του πεζοδρομίου, αντί να μπει στην κυβέρνηση, να συνεργαστεί (ιστορική ευκαιρία λέμε), να βάλει ως βάση ένα-δυο σημεία. Και φαντάσου λέει να έμπαινε όντως και να έβαζε ως ένα σημείο το ασφαλιστικό, ε; Και μετά και μετά;

Κατά δεύτερον, είναι αχάριστο. Γιατί η ΔΦΑ θα μπορούσε να μην το φέρει καν στη βουλή και να το περάσει με καμιά πράξη νομοθετικού περιεχομένου (ΠΝΠ). Ή να το είχε περάσει ήδη μες στο Πάσχα σε καμιά τροπολογία, ούτε καν με ένα νόμο σε ένα άρθρο -που έχει μείνει ως καλτ φράση.

Και βασικά είναι εκτός τόπου και χρόνου.

Γιατί βγαίνει πχ ο Κουτσούμπας και μιλάει για πολιτική αλητεία, λόγω των φαστ-τρακ διαδικασιών. Άσε ρε Μήτσο, αυτά να τα πεις σε κάποιον που να έχει τσίπα (και όχι Τσίπρα) και να ιδρώνει το αυτί του. Πιστεύει κανείς πως θα κώλωνε πουθενά μια τόσο γαμάτη κυβέρνηση που έφερε μνημόνιο για ψήφιση μες στο 15αύγουστο; Κι ότι από όσους έχουν μείνει στον κυβερνητικό λόχο, υπάρχει κανείς που προβληματίζεται και χρειάζεται μασάζ για να ψηφίσει οτιδήποτε;

Με το ΠαΣοΚ του ΓΑΠ όλο και φοβόντουσαν καμιά διαρροή, πως θα ξέφευγε κάποιος απ' το μαντρί, δε θα άντεχε το πολύ μασάζ, και θα διαφοροποιούνταν στην κρίσιμη ψηφοφορία. Ενώ εδώ φριουλί-φριουλό, όλα καλά, εσείς τι νέα; Εδώ μας λένε κατάμουτρα πως για αυτό ακριβώς τους ψήφισε ο λαός το Σεπτέμβρη κι ενώ γνώριζε τι θα ερχόταν. Που βασικά δεν..., αλλά μετά την απομάκρυνση από το ταμείο, ως γνωστόν...)

Αν και μπορεί να κληθούμε να ξαναπεράσουμε στα κοντά. Κι υπάρχει ένα σενάριο που λέει ότι μπορεί να ζητήσουν τα προληπτικά μέτρα (τέταρτο μνημόνιο) που ζητάει το κουαρτέτο να περάσουν με αυξημένη πλειοψηφία 180 βουλευτών. Οπότε είτε δεσμεύουν την αντιπολίτευση, για να μη μιλάει εκ του ασφαλούς, φτιάχνοντας προφίλ για τις εκλογές, ή που πέφτει η κυβέρνηση και... πάμε ταμείο. Για να πληρώσουμε.

Βγήκαν εν τω μεταξύ τα στοιχεία για την κυκλοφορία των εφημερίδων και τη διαφήμιση που παίρνουν. Όπου ο Ρίζος με πολλαπλάσια κυκλοφορία από την Αυγιανή παίρνει ένα μικρό κλάσμα (κοντά στο 1/10) από τη διαφήμιση που καταλήγει στα δικά της ταμεία. Που αφενός, σιγά, τι δεν περίμενες δηλαδή. Αφετέρου, γίνεται το έλα να δεις κι αυτό περνάει απαρατήρητο. Κι αφετρίτου, το ζήτημα είναι να χαλάσεις τον κόσμο γιατί... Α! Ο Ριζοσπάστης έχει διαφήμιση της Κοσμοτέ ξέρω γω, τρίχα-τριχιά, εναλλακτική πληροφόρηση, κτλ. Πασοκάρα ρε!

Μένεις λοιπόν να αναλογίζεσαι τη μέρα, τις επετείους και τις σημειολογίες της. Οι φιλελέδες ξεσπαθώνουν για την επέτειο της Μαρφίν και... τα εγκλήματα της αριστερής τρομοκρατίας, χωρίς να καταλαβαίνουν(;) τον παρακρατικό χαρακτήρα του χτυπήματος και τον πραγματικό ρόλο που έπαιξε, στέλνοντας πολύ κόσμο, τρομαγμένο, σπίτι του, μετά από την πιο μαζική κινητοποίηση των τελευταίων χρόνων.

Κι η ΔΦΑ ανήμερα της επετείου της μεγάλης πορείας της 5ης Μάη και της ψήφισης του πρώτου μνημονίου, ανήμερα επίσης των γενεθλίων του Μαρξ -μην ξεχνάτε ότι ο Κατρούγκαλος δηλώνει κομμουνιστής κι αποστάτης της τάξης του- δρομολογεί την κατεδάφιση της κοινωνικής ασφάλισης και την επιστροφή στον 19ο αιώνα.

Γι' αυτό λοιπόν, το απόγευμα όλοι στις πικετοφορίες του ΠΑΜΕ κι από αύριο στη μάχη της 48ωρης.

Για τον Κάρολο ρε γαμώτο...

Πού το πάνε;

Η κοινοβουλευτική παράσταση τις προάλλες είχε κοινή αξία χρήσης για τους δύο πόλους του νεοπαγούς δικομματισμού: να δείξουνε τις βαθιές κι αγεφύρωτες διαφορές που τους χωρίζουν, καθώς βαδίζουνε μαζί στον ίδιο δρόμο (τον ευρωμουνόδρομο, όπως τον έχει χαρακτηρίσει εδώ και μερικά χρόνια ο Μπούτας) ου μην και προς μια συγκυβέρνηση σε βάθος χρόνου (ή μήπως μηνών;) για την απαρέγκλιτη εφαρμογή της μνημονιακής στρατηγικής.

Δεν είναι τυχαίο ότι ο Τσίπρας εξέφρασε από το βήμα της Βουλής την ευγνωμοσύνη του προς το Μητσοτάκη, γιατί επιτέλους έγιναν καθαρές και τέθηκαν σε πολιτική βάση οι μεταξύ τους διαφορές. Του καλού (κοινωνικά ευαίσθητου και ψυχοπονιάρη) και του κακού (πλην ρεαλιστή και τεχνοκράτη) δήμιου. Ή με άλλα λόγια, της σοσιαλδημοκρατικής και της νεοφιλελεύθερης αφήγησης, ακριβώς στην ιστορική φάση που αυτές οι διαφορές εκμηδενίζονται και δεν έχουν την παραμικρή πρακτική σημασία.

Από μια άποψη βέβαια, ο καθένας έχει δίκιο από την πλευρά του, όταν δε μιλάει για αυτήν, αλλά για τους απέναντι, για να τους πει: πόσο πασόκοι/πόσο δεξιοί είστε. Αλλά λέει μονάχα τη μισή αλήθεια, γιατί οι μεν αποσιωπούν πως εφαρμόζουν (με πόνο ψυχής και κοινωνικά κριτήρια, ταξικά μεροληπτικά) την ίδια ανάλγητη, νεοφιλελεύθερη πολιτική, και οι δε πως ο Σύριζα ούτε λαϊκίζει, ούτε κι έχει περιθώρια να το κάνει και να δράσει έξω από το πλαίσιο της αντιλαϊκής στρατηγικής του αστικού κόσμου, που συμπυκνώνεται (αλλά δεν εξαντλείται) στο Μνημόνιο.

Φτάνουμε λοιπόν στο ερώτημα του τίτλου, για να το εξετάσουμε σε διάφορα επίπεδα.

Καταρχάς σε πολιτικό επίπεδο, το βασικό ερώτημα είναι αν η ΔΦΑ θα καταφέρει να περάσει αναίμακτα για τον κυβερνητικό λόχο (για το λαό ούτε συζήτηση) το νόμο-λαιμητόμο για τα ασφαλιστικά δικαιώματα, επιβεβαιώνοντας σε κάθε περίπτωση τη γνωστή φράση του Ανιέλι (όπως κι αν ήταν η αρχική της εκδοχή) για εκείνο το είδος της χρήσιμης Αριστεράς, που μπορεί να περάσει αντιλαϊκούς νόμους, εκεί όπου απέτυχε να το κάνει η Δεξιά. Εξ ου κι η ΔΦΑ καμαρώνει ότι έχει προλάβει να νομοθετήσει πιο πολλά απ' όσα είχαν κάνει ως τώρα οι προκάτοχοί της.

Δεν ξέρω αν ο Σύριζα και η κυβερνητική πλειοψηφία βγουν αλώβητοι από αυτή τη διαδικασία ή αν θα χρειαστεί και πρόθυμα δεκανίκια (Λεβέντης, Ποτάμι). Υπάρχει πάντως μια γενική αίσθηση πως ο Σύριζα και η αξία χρήσης του για το σύστημα ίσως αρχίζει να εξαντλείται μετά την "ασφαλιστική μεταρρύθμιση" κι έτσι διερευνάται από τώρα η διάδοχη κατάσταση. Είτε με ένα οικουμενικό κυβερνητικό σχήμα (που είναι κι ο διακαής πόθος του Λεβέντη) είτε με εκλογές μες στο 16' -για αυτό κι επιχειρούν τόσο άγαρμπα κάποια ΜΜΕ να φτιάξουν το προφίλ του Κυριάκου ως σοβαρού και υπέθυνου μεταρρυθμιστή και κατά συνέπεια καταλληλότερου πρωθυπουργού.
(Σημειώνω παρεμπιπτόντως κι ακροθιγώς μια σημείωση από ένα άρθρο του Όψιμου στην Κομεπ για τις εξελίξεις στη ΝΔ, όπου λέει εύστοχα πως δεν πρέπει να βλέπουμε αφηρημένα τις διεργασίες στο αστικό πολιτικό σύστημα, αλλά να τις παρατηρούμε συγκεκριμένα, για να βγάζουμε σωστά συμπεράσματα).

Για το ασφαλιστικό, οι επιδιώξεις του αστικού μπλοκ εξουσίας είναι φανερές. Καίνε το "ξίγκι" που έχει απομείνει και στερούν από πολλές λαϊκές οικογένειες ένα από τα τελευταία στηρίγματα που είχαν. (Κι αν θέλει κανείς να βρει οπωσδήποτε ομοιότητες με την περίοδο της κατοχής, μπορεί να σκεφτεί τους απελπισμένους, που δε δήλωναν το θάνατο των συγγενικών τους προσώπων στις αρχές, για να μη στερηθούν τη μερίδα τους στο συσσίτιο, και να το συγκρίνει με τους συνταξιούχους).

Προωθούν τη διάλυση της κοινωνικής και την ενίσχυση της ιδιωτικής ασφάλισης. Και δεν προχωρούν σε συμβατικές μειώσεις, αλλά στη συντριβή των συντάξεων και τη σταδιακή προσαρμογή τους σε επίπεδο εξαθλίωσης, που θα πέφτουν κάτω κι από τα (θεωρητικά εγγυημένα) 380 ευρώ της περιβόητης εθνικής σύνταξης.

Μια εξέλιξη που συνδέεται με τα παραπάνω είναι το σπάσιμο παραδοσιακών συμμαχιών της αστικής τάξης με μεσαία στρώματα, που βλέπουν να φτωχοποιούνται και βγαίνουν ίσως για πρώτη φορά στους δρόμους. Από την άλλη ωστόσο, πρέπει να σημειώσουμε πως στην παρούσα φάση, βασικός σύμμαχος των κρατούντων (που καθιστά περιττό κάθε άλλη συμμαχία) είναι η δική μας αδράνεις, η ουσιαστική απουσία της εργατικής τάξης από το προσκήνιο. Κι αν κάποτε η απάθεια βασιζόταν σε μια επιφανειακή ευημερία και στη μαζική εξαγορά συνειδήσεων, σήμερα έχουμε κληρονομήσει μια εδραιωμένη νοοτροπία, χωρίς τους παράγοντες που τη διαμόρφωσαν και η περίοδος των εκπτώσεων αφορά τα πάντα: από τα δικαιώματα και τις λαϊκές διεκδικήσεις μέχρι την τιμή εξαγοράς.

Όλα αυτά συντείνουν στο συμπέρασμα πως ενδεχομένως να περνάμε σε μια νέα ποιότητα, που κάποιοι την έχουν βαφτίσει λανθασμένα νέο στάδιο, κι άλλοι την έχουν χαρακτηρίσει νέο αρχιτεκτονικό μοντέλο συσσώρευσης, που μπορεί να λειτουργεί πιλοτικά για τις προηγμένες καπιταλιστικές χώρες, με την Ελλάδα σε ρόλο πειραματόζωου. Σε κάθε περίπτωση πρόκειται για μια κινεζοποίηση των μισθών, των ημερομισθίων και του λεγόμενου... μη εργατικού κόστους στην Ελλάδα (και όχι μόνο). Μια πραγματικότητα που καθιστά φληναφήματα και αερολογίες όσα είπε ο Τσίπρας στη Βουλή για τις Σκανδιναβικές χώρες, όπου ανταγωνιστικότητα και παραγωγικότητα συμβαδίζουν με τις παροχές του κοινωνικού κράτους, χωρίς να αποκλείουν η μία την άλλη (και την υποτιθέμενη εφαρμογή αυτού του "μοντέλου" στα καθ' ημάς.

Αυτό που έχει ίσως μεγαλύτερο ενδιαφέρον να διερευνηθεί είναι αν η αστική τάξη προβαίνει σε αυτές τις κινήσεις, γιατί είναι υποχρεωμένη να αντιμετωπίσει τις συνέπειες της κρίσης και να διασφαλίσει τα υψηλά ποσοστά της κερδοφορίας της, ή γιατί βλέπει τον κοινωνικό-πολιτικό συσχετισμό να είναι συντριπτικά υπέρ της και δε συναντά σοβαρά εμπόδια. Με άλλα λόγια αν το κάνει από θέση ισχύρος (επειδή μπορεί) ή το ακριβώς αντίθετο (επειδή δεν μπορεί αλλιώς).
Κι η αλήθεια βρίσκεται (στους Σεξ Πίστολς) και στις δύο αναγνώσεις..

Συν-ταξική πάλη

Πόσα ψέματα και παραπλανητικά στερεότυπα μπορεί να χωρέσει η κυρίαρχη προπαγάνδα σε ένα ζήτημα σαν το ασφαλιστικό, αξιοποιώντας εν μέρει την άγνοια του κόσμου, τη σύγχυση που προκαλεί ο ορυμαγδός των μικρών και ασύνδετων πληροφοριών που σκεπάζουν την ουσία, και τη δυσκολία κατανόησης κάποιων στριφνών τεχνικών ζητημάτων, που όλα μαζί ως σύνολο ευνοούν τη διασπορά απλοϊκών συνθημάτων και αφορισμών, ως συνταγή για πάσα νόσο;

Για να μη χαθεί ο λογαριασμός και ο μπούσουλας, ας καταγράψουμε τα πιο βασικά.

-Η βιωσιμότητα του ασφαλιστικού.

Εδώ τα ψέματα είναι διπλής κατεύθυνσης. Τόσο όταν αποκρύπτουν τους λόγτους που δημιούργησαν τα χρέη των ταμείων (τζογάρισμα αποθεματικών στο χρηματιστήριο, το κούρεμά τους από το PSI που διαφημίστηκε ως επιτυχία, η μεγάλη εισφοροδιαφυγή των εργοδοτών, κτλ) και το σημερινό πρόβλημα, που δεν μπορεί να λυθεί, χωρίς να χτυπηθεί η ρίζα του. Όσο και όταν διαβεβαιώνουν πως με τα νέα μέτρα (που είναι σχεδόν πάντα τα τελευταία που θα παρθούν) σταματάει η αιμορραγία και διασφαλίζεται η βιωσιμότητα του συστήματος για τα επόμενα πολλά χρόνια. Μέχρι να ωριμάσει και να έρθει η επόμενη αντιασφαλιστική ανατροπή.

Οι εκτιμήσεις αυτές βασίζονται κατά κανόνα σε αναλογιστικές μελέτες, που ξεκινάνε από αυθαίρετες παραδοχές, συνήθως για τον προσδοκώμενο ρυθμό ανάπτυξης -όπως πχ ο ασφαλιστικός νόμος του Ρέππα, όπου προβλεπόταν πως με τη χορήγηση του 1% του ΑΕΠ στο ασφαλιστικό σύστημα, θα είχε καταστεί βιώσιμο ως το 2030! Επικράτησε ένας γενικός εφησυχασμός (όχι σε όλους) ότι τουλάχιστον είχαν αποφευχθεί τα μέτρα που περιελάμβανε το νομοσχέδιο του Γιαννίτση και τα υπόλοιπα παραπέμφθηκαν στο μακρινό μέλλον, που φυσικά ούτε τόσο μακρινό ήταν, ούτε και τόσο ευοίωνο.

Το βασικό πρόβλημα αυτών των μελετών δεν είναι πως οι προβλέψεις για το μέλλον είναι εκ των πραγμάτων επισφαλείς, αλλά ότι γίνονται κατά παραγγελία, υπηρετώντας συγκεκριμένες σκοπιμότητες κι ένα έτοιμο από τα πριν συμπέρασμα, που πρέπει να αποκτήσει επιστημονικοφανή ερείσματα. Το ίδιο ακριβώς που γινόταν δηλ για τον αποχαρακτηρισμό μιας σειράς επαγγελμάτων από την κατηγορία των βαρέων και ανθυγιεινών.

-Το χάσμα γενεών

Κι η τεχνητή, καλλιεργούμενη αντίθεση μεταξύ των τωρινών συνταξιούχων με τις παχυλές συντάξεις, που υποθηκεύουν τις νέες γενιές και το ύψος της σύνταξής τους. Σε κάποια εκπομπή μάλιστα, ένας εκπρόσωπος του Ποταμιού στοχοποίησε ως βασική υπεύθυνη τη βολεμένη γενιά του Πολυτεχνείου, γενικά και αόριστα, πιάνοντας με ένα σμπάρο κάμποσα τρυγόνια. Κι ύστερα αναρωτιούνται γιατί τους αποκαλούν χιπστερο-ναζί και τους βάζουν στο ίδιο σακί με τους χρυσαυγίτες.

Πέραν αυτού πάντως, είναι αξιοσημείωτο πως ένα μεγάλο τμήμα της σημερινής νεολαίας έχει συμβιβαστεί με την ιδέα πως αποκλείεται να πάρει ποτέ σύνταξη και να πιάσει 15ετία εργάσιμου βίου με ένσημα. Οπότε καλοβλέπει σχεδόν την προοπτική μιας εγγυημένης εθνικής σύνταξης (από το ολότελα καλή κι η Παναγιώταινα) και δε νιώθει να το αφορούν άμεσα οι νέες αντιασφαλιστικές ανατροπές. Κάτι που είναι προφανώς λάθος, όχι μόνο γιατί τίποτα απολύτως δεν είναι εγγυημένο, ή γιατί πολλές οικογένειες σήμερα στηρίζονται ουσιαστικά από τους συνταξιούχους (αντί να συμβαίνει το αντίθετο), αλλά κι επειδή το ασφαλιστικό αφορά ακριβώς τον εργάσιμο βίο και τις συνθήκες του, και όχι στενά τις συντάξεις.

Περιττό να σημειωθεί πως αυτή η εδραιωμένη αντίληψη (που απορρέει από υπαρκτές τάσεις της πραγματικότητας και όχι ιδεοληπτικά) πριμοδοτεί την ιδιωτική ασφάλιση και τη μαύρη εργασία, στην οποία συναινεί πλέον κι ο ίδιος ο εργαζόμενος, εφόσον δε νιώθει πως έχει κάποιο κίνητρο, για να ασφαλιστεί.

Όσο για την περιβόητη μάχη των γενεών, είναι χαρακτηριστικό πως σε πολλές χώρες του τρίτου κόσμου, η παιδική εργασία θεωρείται άτυπα ως ένα είδος ασφαλιστικού συστήματος, που διασφαλίζει αξιοπρεπή γηρατειά στους απόμαχους της εργασίας. Στον ανεπτυγμένο δυτικό κόσμο αντιθέτως, οι ηλικιωμένοι συντηρούν όσο μπορούν τα άνεργα παιδιά τους ή θεωρούνται ικανοί για εργασία μέχρι τα 70 τους (στα πλαίσια της ασημένιας οικονομίας). Και σε κάθε νέα φοροεπιδρομή, θεωρούνται ως το ξίγκι που έχει απομείνει για να καεί.

-Στο όνομα της διόρθωσης των αδικιών και κάποιων σκανδαλωδών περιπτώσεων, ισοπεδώνονται όλες οι συντάξεις προς το κατώτατο όριο -λες και οι δικαιούχοι δεν δούλεψαν και δεν είχαν κρατήσεις στο μισθό τους για αυτές τις απολαβές. Άκουσα κάπου μάλιστα τον όρο "μπολσεβικοποίηση των συντάξεων"! Δεν ξέρω ποια έννοια μπορεί να αποκτά αυτός ο όρος στο μυαλό του συντάκτη που τη χρησιμοποίησε (υποθέτω αυτήν της ισοπέδωσης), αλλά αφενός είναι αστείο να χρησιμοποιείται στο συγκεκριμένο ζήτημα με αρνητικό φορτίο το ασφαλιστικό σύστημα που απολάμβαναν οι λαοί των σοσιαλιστικών χωρών, αφετέρου είχα καταλάβει πως θεωρούμαστε ως η τελευταία σοβιετική χώρα της Ευρώπης (και του κόσμου μη σου πω, αν υποχωρήσει η Κούβα) ακριβώς επειδή είχαν μείνει όρθιες κάποια ψήγματα του ριζοσπαστικού, μεταπολιτευτικού κεκτημένου και του τότε συσχετισμού δυνάμεων (σε συνδυασμό με τη φάση ανάπτυξης του καπιταλισμού). Εν πάση περιπτώσει, να οργανωθούμε παιδιά, μη λέτε ο καθένας διαφορετικά πράγματα.

-Πρέπει να υπάρξει φοροαπαλλαγή των επιχειρήσεων, για να έχουμε ανάπτυξη και να γεμίσουν τα ασφαλιστικά ταμεία (με κάποιο μαγικό τρόπο, χωρίς εργοδοτικές εισφορές). Αυτό το επιχείρημα καταλήγει να είναι μεγαλύτερη ιδεοληψία κι από αυτή την περίφημη προστασία της ελληνίδας μάνας στο παιδί της, όταν πρόκειται να φάει τη μπουκιά από το πιάτο του άλλου: μα δώστου, αφού είναι πάνω στην ανάπτυξη, μη μας βγει και καχεκτικό. Τίποτα δεν ξεπερνά ωστόσο την έγνοια του ελληνικού κράτους να ταΐσει με ζεστό κρατικό χρήμα τις επιχειρήσεις και τα μονοπώλια, για να μην τους κόψει την ανάπτυξη και την απρόσκοπτη κερδοφορία.

Και βασικά είναι κάτι πρωτότυπο, που ακούγεται κάθε φορά ως η ενδεδειγμένη λύση για όλα τα πιθανά ζητήματα. Τι χρειάζεται πχ ο Ολυμπιακός για να κάνει μια μεγάλη ευρωπαϊκή πορεία; Φοροαπαλλαγή των επιχειρήσεων (του Μαρινάκη). Ποια είναι η λύση για τα λαϊκά νοικοκυριά που κρυώνουν, χωρίς θέρμανση στο σπίτι; Μα φυσικά η (περαιτέρω) φοροαπαλλαγή των επιχειρήσεων.

Επιτέλους κάτι τελείως διαφορετικό (όπως θα έλεγαν κι οι Μόντι Πάιθονς), που δεν το έχουμε δοκιμάσει.

-Τελευταίο αλλά όχι και λιγότερο σημαντικό, οι περιβόητοι τρεις πυλώνες της κοινωνικής ασφάλισης (κράτος-εργοδότες-εργαζόμενοι), από τη φαρέτρα των κλασικών σοσιαλδημοκρατικών αιχμών. Που εφόσον συνδέεται με την παραπάνω αιχμή για τις φοροαπαλλαγές των επιχειρήσεων, αφήνει ουσιαστικά μόνο τον τρίτο πυλώνα των εργαζόμενων και τα όσα πληρώνουν αυτοί στο κράτος.

Η λίστα αυτή θα μπορούσε να συνεχιστεί επ' αόριστον, αλλά το παραπάνω σημείο θίγει δύο κομβικά ζητήματα που είναι προς κατάκτηση και αφομοίωση από το σύνολο της εργατικής τάξης.

Πρώτον ότι η κοινωνική ασφάλιση είναι αυτό ακριβώς που λέει ο όρος, κοινωνική, αποτελεί κατάκτηση των λαϊκών μαζών και εμπεριέχει το στοιχείο της κοινωνικής (ταξικής) αλληλεγγύης, για όλους όσους έχουν ανάγκη, στον ένα ή τον άλλο βαθμό' και της συλλογικότητας. Δεν είναι ατομική, προσωπική υπόθεση του καθενός, για να υπολογίζεται με ανταποδοτικά κριτήρια.

Δεύτερον, ότι η ασφάλιση είναι ακριβώς κατάκτηση και όχι ευγενής παραχώρηση των κρατούντων προς τους υπηκόους τους από κάτι που δεν τους ανήκει. Είναι αναφαίρετο δικαίωμα του εργαζόμενου λαού να απολαμβάνει στα γεράματα, όταν δεν μπορεί πλέον να εργαστεί, ένα κομμάτι του πλούτου που παράγει. Συνεπώς αποτελεί στοιχειώδη υποχρέωση της πλουτοκρατίας και του κράτους της να πληρώσουν για τη χρηματοδότησή του. Όπως κι αυτοί από τη δική τους πλευρά θεωρούν απαραίτητη τη μείωση της δικής τους εμπλοκής στο ασφαλιστικό, του συντάξιμου χρόνου και φυσικά του ύψους των συντάξεων, ειδικά σε περίοδο κρίσης, για να κερδίσουν από τη μείωση του λεγόμενου μη μισθολογικού κόστους.

Όταν η εργατική τάξη μάθει να σκέφτεται με τέτοιους ταξικούς όρους και να διεκδικεί στην πράξη αυτά που δικαιούται, θα έχει γίνει το πιο σημαντικό βήμα για να αποκρούσει στην πράξη την επίθεση ενάντια στις κατακτήσεις της και να προχωρήσει κι ένα βήμα (ή περισσότερα) τον αγώνα της.

Ελλάς-Γαλλία-λυκοσυμμαχία

Αρχικά κάποιες επισημάνσεις για την κοινωνική ασφάλιση και την προωθούμενη διάλυσή της.

Όταν λέμε διάλυση, δεν εννοούμε μόνο τα ταμεία και τα αποθεματικά τους που έχουν κατακλαπεί στο παλιότερο και το πρόσφατο παρελθόν. Εννοούμε πρωτίστως τον κοινωνικό της χαρακτήρα και την αλληλεγγύη των εργαζόμενων, τον κεφαλαιοποιητικό κι εξατομικευμένο χαρακτήρα, που επιχειρούν να της δώσουν, με βάση τις προσωπικές εισφορές του καθενός. Αυτό με τη σειρά του έχει μια σειρά πρακτικές συνέπειες, όπως την έλλειψη κινήτρου για να ασφαλιστεί κανείς και την απροκάλυπτη εύνοια των ιδιωτικών ασφαλιστικών εταιριών. Εφόσον οι εισφορές κι η ανταπόδοσή τους κρίνονται σε προσωπική βάση, γιατί να μην επιλέξει κανείς μια «μεγάλη και σίγουρη» εταιρία, από ένα επισφαλές δημόσιο ταμείο;

Αυτή η έλλειψη κινήτρων αφορά και τους υπόλοιπους, που βράζουν στο ίδιο καζάνι του μισοεργαζόμενου-μισοάνεργου. Πολλοί νέοι (και όχι μόνο) σπάνε και ξεγελανε τη χρόνια ανεργία τους, με συμβάσεις, βάουτσερ και τα πεντάμηνα προγράμματα της κοινωφελούς. Δουλεύουν μερικούς μήνες κι ύστερα πάλι από την αρχή, μένουν ένα χρόνο ανενεργοί, περιμένοντας να ξαναμαζέψουν τα απαιτούμενα μόρια για την επόμενη σύμβαση/πεντάμηνο. Κι είναι φανερό πως στο ενδιάμεσο, εφόσον δε βρούνε κάτι μόνιμο, θα ψάξουν μια δουλειά του ποδαριού, που να πληρώνει μαύρα, για να μη χάσουν τα μόρια της ανεργίας.

Κι αν για πολλούς 30άρηδες (λίγο πάνω-λίγο κάτω), που υπολογίζουν πως με αυτήν την κατάσταση δε θα πάρουν ποτέ σύνταξη, η προοπτική μιας εγγυημένης εθνικής σύνταξης, έστω 390 ευρώ, δεν ακούγεται άσχημα, αυτό το ποσό δεν είναι καθόλου εγγυημένο, καθώς βασίζεται σε οικονομικά μεγέθη που διαρκώς επιδεινώνονται και έτσι διαρκώς θα μειώνεται.

Το καλύτερο σε όλα αυτά είναι η προκλητική στάση της (δεύτερη φορά) αριστεράς, που ετοιμάζεται να τα θεσπίσει κι αποτυπώνεται στο πρόσωπο του Κατρούγκαλου και της πρόσφατης εμφάνισής του στον Ενικό. Αφενός χρησιμοποίησε το άλλοθι της καμένης γης κι ότι παρέλαβαν ένα χρεοκοπημένο ασφαλιστικό σύσημα (οπότε γιατί να μην το ενταφιάσουμε;), αφετέρου έπαιζε με τη νοημοσύνη των καλεσμένων και των τηλεθεατών και συμφωνούσε μαζί τους, κλείνοντας κάθε φορά με τη μόνιμη επωδό: έχετε δίκιο. Αν κάναμε όλα όσα λέτε, δε θα ήμασταν αριστερά. Αλλά εμείς δε θα τα εφαρμόσουμε...

Ό,τι κάνουν και τώρα δηλ, στο ρόλο του καλού μπάτσου, που δε θα δεχτεί εύκολα τις προτάσεις της επιτροπής σοφών και του πορίσματος που οι ίδιοι παρήγγειλαν.

Μετά από αυτές τις γενικές επισημάνσεις, περνάμε στην ανταπόκριση από τη χτεσινή πορεία.

Η χτεσινή μέρα ξεκίνησε με μια φθινοπωρινή καταιγίδα, που πλησιάζει τα όρια της νομοτέλειας, όταν υπάρχει προγραμματισμένη πορεία –όπως σχεδόν νομοτελειακό είναι ότι στη Δυτική Αττική θα επέρθει κατακλυσμός, κάθε φορά που βρέχει τέτοια εποχή. Για το απόγευμα οι προβλέψεις έδιναν τριπλή παραλλαγή (ή θα βρέξει, ή θα χιονίσει ή καλό καιρό θα κάνει), αλλά τελικά βγήκε ένας ωραίος ήλιο να στεγνώσει την φρεσκοπλυμένη πόλη.

Στα αξιοσημείωτα της μέρας καταγράφουμε.

Τα σπιτάκια-περίπτερα, αγνώστου χρήσης και περιεχομένου, που είχαν καταλάβει το κέντρο της Ομόνοιας κι έτσι αναγκαστήκαμε να στήσουμε την κεντρική εξέδρα λίγο παραπέρα, στη γωνία με τη Σταδίου.

Η επανεμφάνιση των απεργών της Κόκα-Κόλα (που νομίζω ότι απουσίαζαν από το πρόσφατο Φεστιβάλ), των μπαλονιών τους και του εκπροσώπου τους, που μίλησε για το μποϊκοτάζ και τον αγώνα τους. Ούτε γουλιά.

Στους «φιλοξενούμενους» πρέπει να ανήκαν κι οι συνταξιούχοι του ΟΑΣΑ, που ήρθαν με δικό τους πανό, με τριχρωμία: μπλε-μαύρο-πράσινο.

Οι τροτσκιστές-σπαρτακιστές-εισοδιστές, που αυτή τη φορά πουλούσαν ένα φυλλάδιο με τίτλο: «προδομένη επανάσταση»! Δεν ξέρω όμως αν αναφέρονταν στο πρωτότυπο του Λέοντα ή υπήρχε κάποιο άλλο υπονοούμενο.

Το αυτοσχέδιο πλακάτ μιας μεσόκοπης κυρίας για τον Ολάντ και την επίσκεψή του στην Ελλάδα, που περιλάμβανε ποτό στο Γκαζάρτε με τον συστημικό χιουμορίστα Λάκη Λαζόπουλο κι ένα συνολικό πακέτο, από το γαλλικό ενδιαφέρον για τον ΟΣΕ και το ξεπούλημά του, μέχρι το ελληνικό (αλλά όχι μόνο) χρέος και το περιβόητο μέτωπό του ευρωπαϊκού νότου. Δυστυχώς όμως δεν πέρασε η ιδέα ενός συντρόφου να πούμε το σύνθημα του τίτλου της ανάρτησης: Ελλάς-Γαλλία-λυκοσυμμαχία, που θα ήταν εύστοχο κι επίκαιρο.

Όπως λέει και μια σφισσα πάντως, όταν έρχεται τέτοιος «χύμα» κόσμος, με δικά του πλακάτ, κτλ, σημαίνει πως έχουμε πολύ κόσμο. Κι όντως έτσι ήταν, με μεγαλύτερη μαζικότητα από την περασμένη Παρασκευή, μολονότι υπήρχε διάσπαση δυνάμεων και ξεχωριστή συγκέντρωση στον Πειραιά.

Αντιθέτως, αυτοί που δεν είχαν πολύ κόσμο ήταν οι δυνάμεις του εξωκοινοβουλίου, που δεν κινητοποίησαν ούτε τα μέλη τους και έκαναν μάλλον ένα τυπικό κάλεσμα, με προσυγκέντρωση στα Προπύλαια και συμμετοχή γενικά στην πορεία. Ακόμα και έτσι πάντως, ήταν θετικό ότι περίμεναν να περάσουμε, για να μπουν στην ουρά της πορείας. Κι όταν τους συναντήσαμε, φωνάξαμε «τέρμα πια στις αυταπάτες, ή με το κεφάλαιο ή με τους εργάτες», για να μας υποδεχτούν με το «ούτε ΔΝΤ, ούτε και ΕΕ, πάρε την κατάσταση στα χέρια σου λαέ».

Ακολούθως η πορεία έστριψε στο ύψος του αγάλματος του Κολοκοτρώνη, και επέστρεψε στην Ομόνοια, χωρίς να φτάσει στο Σύνταγμα, γιατί μας έκλειναν το δρόμο οι κλούβες των ΜΑΤ, που προστάτευαν τους ηγέτες της ελληνογαλλικής λυκοσυμμαχίας. Κι αν λειτουργούσαμε με όρους μάρκετινγκ, θα έπρεπε ίσως να κάναμε ένα μικρό ντου, για την τιμή των όπλων. Όχι για κανένα άλλο λόγο, αλλά για να μάθει κι ο έξω κόσμος, που κλείστηκε μέσα, πως κάτι έγινε στο κέντρο της Αθήνας. Αλλιώς δεν υπάρχει περίπτωση να μάθει κάτι από τα κυρίαρχα ΜΜΕ και τον ασφυκτικό κλοιό με τον οποίο απέκλεισαν την πορεία από τα δελτία τους, τις σελίδες τους, κτλ.

Ήλθα, είδα, νίκησα

Η ελπίδα ήρθε, είδε, νίκησε το Γενάρη του 15’. Αυτή τη φορά ελπίδα δεν υπήρχε, αλλά είχαν παραμείνει οι αυταπάτες πως αυτοί δε θα ‘ναι τόσο ανάλγητοι, ότι τουλάχιστον το πάλεψαν και πως δεν πρόκειται να φέρουν κι άλλα επώδυνα μέτρα, να μειώσουν κι άλλο μισθούς και συντάξεις. Κι ήρθε ο καιρός (βαρυχειμωνιά) να τελειώσει το παραμύθι, να χάσουν το παλιό τους κέλυφος και να χρειαστεί να ψάξουν για καινούριο, πριν καν περάσει μήνας.

Κανείς δε θα εκπλήσσεται βέβαια, αν έκανε τον κόπο να σκεφτεί τι σημαίνουν στην πράξη όλα αυτά που ακούμε κι έχουμε μάθε να αποδεχόμαστε ως θέσφατα. Γιατί όπως λέει ένας σφος, τον ένα επιχειρηματία δεν πρέπει να το φορολογήσουμε γιατί θα το γονατίσουμε, να μη φορολογήσουμε τον άλλο που έχει κέρδη, γιατί θα είναι σα να τον τιμωρούμε και να το διώχνουμε, οπότε μάντεψε ποιος θα (την) πληρώσει στο τέλος, αρχηγέ, με φόρους ή άλλα ισοδύναμα –όσο τα χνώτα μας παραμένουν τόσο αδύναμα.

Είναι πάντως φοβερό να βλέπεις να τη βγαίνουν από τα αριστερά (και αντιμνημονιακά) στη δεύτερη φορά αριστερά, ο κάθε γλυκαμένος από την πολιτική της. Τα ιδιωτικά κανάλια με τα ρεπορτάζ τους για τις συνέπειες του πολυνομοσχεδίου, ο βαθυπασόκος Κουτρουμάνης, που είχε ψηφίσει αντίστοιχα μέτρα επί των ημερών του, ή και φαρμακοβιομήχανοι σαν τον Τράκη Γιαννακόπουλο, που ενσαρκώνει (κάτι σαν) τη λούμπεν αστική τάξη και ένα από τα βασικά επιχειρηματικά στηρίγματα του πάλαι ποτέ «αντιμνημονιακού» Σύριζα (είχε βγει πχ ανοιχτά υπέρ του «όχι» στο δημοψήφισμα). Και το ωραίο της υπόθεσης δεν είναι το θράσος των παραπάνω, αλλά ότι βρίσκουν πάτημα, για να κάνουν την κριτική τους και να φαίνεται πως έχουν δίκιο.

Είναι δύσκολο να συγκεντρώσει κανείς και να αναλύσει σε ένα μόνο κείμενο τις σαρωτικές αλλαγές που έρχονται και πιάνουν από τους μηχανικούς (που επιβιώνουν με υποθέσεις για αυθαίρετα) μέχρι τα περίπτερα (στην πρεμούρα τους να επιταχύνουν τη συγκεντροποίηση και να ευνοήσουν τα πολυκαταστήματα). Αλλά αυτό που μπαίνει βασικά στο στόχαστρο είναι είναι το ασφαλιστικό κι οι συντάξεις, που αποτελούν ίσως το τελευταίο αποκούμπι για πολλά λαϊκά νοικοκυριά με έναν και παραπάνω άνεργους ή με παιδιά που δεν έχουν ακόμα απογαλακτιστεί από τους γονιείς τους. Και γίνεται με τον κλασικό, πατροπαράδοτο τρόπο, τα πορίσματα κάποιας επιτροπής σοφών, όπως έχουν ονομάσει τους εμπειρογνώμονες, για να τυλίξουν με αδιαμφισβήτητο, επιστημονικό κύρος τις αντιλαϊκές παπάτζες τους –που θα είχαν απλώς πλάκα, αν δεν ήταν ως το μεδούλι αντιλαϊκές και δε μας αφορούσαν άμεσα. Θυμάμαι πχ τον αποχαρακτηρισμό των βαρέων και ανθυγιεινών επαγγελμάτων (ΒΑΕ), που έγινε με τη μέθοδο που κάναμε και εμείς μικροί με τα ξυλαράκια, για να δούμε ποιος θα τα φυλάει κι έχανε αυτός που τραβούσε το (τρίτο το) μακρύτερο.

Το ξήλωμα του ασφαλιστικού/συνταξιοδοτικού και των λαϊκών-εργατικών κατακτήσεων είναι παράλληλα η πιο κραυγαλέα απόδειξη για τις συνέπειες του διεθνούς, καταθλιπτικά αρνητικού συσχετισμού, μετά την επικράτηση της αντεπανάστασης και την καπιταλιστική παλινόρθωση στην ΕΣΣΔ –είναι τέτοια η χρονική σύμπτωση, στο μεταίχμιο της δεκαετίας του 90’, που ‘ναι δύσκολο να μη γίνει, συνειρμικά έστω, η σύνδεση. Κι αυτός ο συσχετισμός είναι που διαμορφώνει εν πολλοίς, παράλληλα με τη φάση ανάπτυξης ή μάλλον ύφεσης του παγκόσμιου καπιταλισμού, τη σημερινή κατάσταση υποχώρησης του κινήματος και τις δυνατότητές του να διεκδικεί και να πετυχαίνει μερικούς επιμέρους στόχους πάλης. Θέλω να πω ότι ο συσχετισμός δύναμης δε διαμορφώνεται μόνο από εμάς (ή την ηττοπάθεια και την ατολμία μας, σύμφωνα με την κλασική αριστερίστικη αντίληψη, που θεωρεί πως όλα ήταν υπερώριμα από χτες και σήμερα σαπίζουν, λόγω της κακής ηγεσίας που φοβάται να δρέψει τους καρπούς) αλλά κι από εξωτερικούς παράγοντες, ανεξάρτητους από τη θέλησή μας.

Την ίδια στιγμή η κυβέρνηση δίνει παντού αντίστοιχα δείγματα γραφής. Από το γεύμα της Όλγας με την Όλγα (Τρέμη-Γεροβασίλη), που αποδεικνύει πως το μιντιακό σύστημα τρέμει το Σύριζα, όπως ο Ελευθερόπουλος τον Ντέμη, και επιχειρεί να τον καλοπιάσει. Μέχρι το γήπεδο στη Νέα Φιλαδέλφεια, την περιβόητη Α-Ρένα Δούρου και το ζεστό κρατικό χρήμα, που θα δοθεί στο Μελισσανίδη από την περιφέρεια, αποδεικνύοντας περίτρανα τη σχετική αποστροφή από τις προγραμματικές δηλώσεις του Τσίπρα, ότι δηλ η κυβέρνησή του θα ‘χει απέναντί της, ως αντιπολίτευση, τα μεγάλα συμφέροντα.

Χώρια η υπεύθυνη, ανθρωπιστική στάση στο προσφυγικό ζήτημα, από κοινού με τους ευρωπαίους εταίρους ιμπεριαλιστές –όχι όμως και με το Νατοϊκό εταίρο της Τουρκίας, γιατί ανοίγει το ζήτημα συνεκμετάλλευσης του Αιγαίου. Παρεμπιπτόντως, αυτός ο «στόχος δράσης» (της συνόδου κορυφής, της κυβέρνησης, κτλ) ενάντια στους λαθρεμπόρους, που εκμεταλλεύονται τους πρόσφυγες και την ανάγκη τους, υπονοεί πως υπάρχει και νόμιμη εμπορία ανθρώπων; Ή το συνθετικό «λαθρο-» έχει μείνει από τη συχνή χρήση του όρου «λαθρομετανάστης» και το κολλάνε παντού; Και τέλος πάντων, γιατί δεν ξεκινάνε αυτές τις «δράσεις» από το κέντρο της Αθήνας και όσους παίρνουν ταρίφα 30 ευρώ το κεφάλι σε κάθε πρόσφυγα, για να τους μεταφέρουν στα σύνορα;

Τι αντίδραση υπάρχει απέναντι σε όλα αυτά; Κάτι είχε πάρει το αυτί μου για δίωρη στάση εργασίας της Αδεδυ, ου μην και της Γσεε, που δεν ξέρω αν ισχύει, αλλά είναι φαιδρή ακόμα κι ως προς τη μορφή (κι ίσως για αυτό να μην προχώρησε τελικά στην πράξη).

Μένει λοιπόν, ως συνήθως, το αποκούμπι του ΠΑΜΕ. Που οργανώνει πολύμορφες δράσεις σε όλη τη χώρα (αναλυτικά επ’ αυτού, κατά πάσα πιθανότητα, στο αυριανό σημείωμα), με τη διήμερη κατάληψη στο Υπουργείο Εργασίας, τη σημερινή συγκέντρωση, την αντίστοιχη κινητοποίηση την επόμενη βδομάδα, και την κλιμάκωση με την απεργία στις 12 Νοέμβρη –λίγες μέρες πριν το Πολυτεχνείο- για την οποία έχουν πάρει αποφάσεις μια σειρά ταξικά σωματεία, ασκώντας πίεση στο πτώμα της Γσεε, για να κηρύξει πανεργατική απεργία και να καλύψει ουσιαστικά όσους θέλουν να απεργήσουν (γιατί δεν υπάρχει καμία περίπτωση να κυνηγήσει την επιτυχία της).

Επιστρέψαμε ουσιαστικά δηλαδή στο προμνημονιακό 09’, όταν το Παμε προσπαθούσε, με την απεργία του Δεκέμβρη, να τραβήξει μόνο του το κάρο από τη λάσπη, να κινητοποιήσει τον κόσμο, να δρομολογήσει εξελίξεις, όσο αυτό περνούσε από τις δικές του δυνάμεις. Με μια σημαντική διαφορά βέβαια. Το 2009 η ελπίδα λαγοκοιμόταν ή μάλλον ξυπνούσε σιγά-σιγά, μετά από ένα λήθαργο διαρκείας. Ενώ τώρα η «ελπίδα» ήρθε, είδε και μας «νίκησε», περνώντας από πάνω μας, και νιώθουμε σαν τον Καίσαρα στον Αστερίξ, που «ήρθα, είδα και τέλος πάντων... χμμ... ναι». Κι ω εποχή μου θυμίζει τον Καίσαρα, και οι μελλοθάνατοι σε χαιρετούν. Και η ελπίδα μας έχει θαφτεί, σαν τον Ντορή, μες στο παχνί. Αλλά άιντε θύμα, άιντε ψώνιο...