Ένα βήμα μπρος...

Το τελευταίο διάστημα, ζήσαμε μέρες που έδιναν την ψευδαίσθηση ότι καθεμιά μετράει για μήνας. Και μια κατάσταση, που πιάνεσαι από τις επιθυμίες σου για να την πεις προ-επαναστατική. Κι ίσως να έχει κάτι από το σπέρμα της επανάστασης, αλλά να χρειάζονται πολλά ακόμη για τη γονιμοποίηση, και τελικά να έχει μια μακρινή συγγένεια, όπως έχεις με τον προπάππο σου. Αλλά αν το απλουστεύσεις πολύ και το δεις μηχανιστικά, θα είναι σαν να πιστεύεις ότι ο προπάππος σου πήγε με την προγιαγιά έχοντας για σκοπό του να βγάλει εσένα, που προέκυψες πολύ αργότερα. Η δική μας γενιά όμως, έχει τη δυνατότητα να γεννήσει κάτι καλό (όχι τεχνητά, αλλά) συνειδητά.

Μία μέρα πριν (νωρίς -κι επέτειος του τιρινίνι επίσης) φοβόμουν πως είτε έτσι είτε αλλιώς μας την είχανε στημένη. Αν δεν πηγαίναμε σύνταγμα, θα γινόταν ο συνήθης κακός χαμός, με το κόμμα που τα έστριψε κι έστριψε κάπου στα λουδουδάδικα, ή εκεί γύρω. Κι αν πηγαίναμε, θα γινόταν ο άλλος κακός χαμός. Θα έκαιγαν ξέρω ‘γω τη βουλή, να το φορτώσουν στο ντιμιτρόφ και να δείξουν ότι ήρθαν οι κακοί διαδηλωτές, κόμματα και συνδικάτα, και χάλασαν την όμορφη κι ειρηνική κινητοποίηση των απλών ανθρώπων. Ο γκάντι ζει και σπέρνει εφιάλτες. (Που δηλ αυτό έκαναν, αλλά δεν τους βγήκε έτσι όπως ήθελαν. Το κόμμα έδειξε πολύ καλά αντανακλαστικά, που ποτέ καμιά γραφειοκρατία δε θα μπορούσε να δείξει).
Κι έτσι όλοι θα ασχολούνταν με το πού πήγε και τι έκανε το παμε. Κι όχι με αυτούς που πήγαν πλατεία και δεν έστησαν απεργιακές φρουρές, ή με τη συνέλευση της πλατείας που πήρε απόφαση να καταργηθούν τα κόμματα.

Μία μέρα μετά (αργά) το πράγμα πήγαινε ήδη για ανασχηματισμό κι εκτόνωση. Μέχρι την επόμενη -νίκη, δόση, κρίση- όπως είχε πει κι ο γκάλης τις μέρες του τιρινίνι, μετά τη νίκη με τους ιταλούς.

Την κρίσιμη μέρα η ελευθεροτυπία κυκλοφορούσε με άρθρο των ζινόβιεφ, κάμενεφ, με τίτλο γιατί δε θα γίνει δικτατορία του προλεταριάτου στην ελλάδα. Ο κόσμος κατέβηκε μαζικά στους δρόμους και το ασφαλίτικο σχέδιο δεν ήταν σε θέση να ακυρώσει την ορμή του και τις εξελίξεις που πυροδότησε. Αλλά όπως είπε κι ένας φίλος της κε του μπλοκ...

Σήμερα μας έκανε ο ΓΑΠ, να νιώσουμε σαν τη γκόμενα που γουστάρουμε και μας λέει το βράδυ θα σου πω κάτι, εμείς όλο αγωνία, γιατί περιμένουμε αυτό που φανταζόμαστε, αλλά τελικά ακούμε ότι μας θέλει να τη βοηθήσουμε σε μια εργασία... Δεν κάηκε τελικά το χαρτάκι της Νουδουλας δυστυχώς σήμερα...

Προχτές τα κανάλια κι όλοι οι ταγοί του συστήματος κραύγαζαν για συναίνεση, το φώναζαν με κάθε τρόπο. Αυτό πρακτικά σήμαινε κυβέρνηση συνεργασίας, αλλιώς εκλογές. Αλλά ο τζέφρυ κατάφερε τελικά να κάνει μηδέν στα δύο. Κι ανακοίνωσε ανασχηματισμό χωρίς να τον έχει σίγουρο, κάνοντας τελικά αναπαλαίωση με τα ίδια υλικά.

Τι μεσολάβησε όμως κι έγιναν όλα αυτά; Είναι τόσο πωρωμένος αστός που θέλει πάση θυσία να περάσει το μεσοπρόθεσμο, ακόμα κι αν γίνει ο ίδιος θυσία βραχυπρόθεσμα; Τζέφρυ σε ρόλο ιφιγένειας εν αυλίδι; Πήρε εντολή να πάει μόνος του για να μην καεί από τώρα η νουδούλα; Τον έπεισαν οι πασόκοι να μην χάσουν τη μαρμίτα με το μέλι; Τον έπεισε ο αδερφός κι η μαργαρίτα;

Κι ύστερα ήρθαν τα ιουλιανά. Κι η ιστορία επαναλήφθηκε ως φαρσο-τραγωδία. Ο αρχι-αποστάτης ορκίστηκε αντιπρόεδρος της κυβέρνησης. Ε ας κάνει τώρα και μια βόλτα απ’ το καστρί στο μαξίμου ο τζέφρυ, να βγει ο κόσμος στο δρόμο να τον ράνει με βάγια, σαν τον παππού του. Αν τολμάει δηλ.

Δε γίνεται να σταθεί αυτή η κυβέρνηση. Το παιδί εκτός από τελειωμένο είναι και ηλίθιο. Ούτε με πάταγο δε μπορεί να πέσει, γιατί από μέσα είναι κούφιο, βασικά στο κεφάλι. Η γγ μας έχει δίκιο. Πρέπει να μπερδεύτηκε και να πήρε κάνα λόγο περσινό.
Κι είπε κι άλλα η αλέκα. Για κοινωνικο-πολιτική συμμαχία (όχι σκέτη κοινωνική, αλλά και πολιτική). Για τους από πάνω που δε μπορούν. Κι είναι καιρός να (μη) θελήσουν κι οι κάτω.

Κι αν σημαίνει κάτι εκείνο το σημείο στο πρόγραμμα του κόμματος, για τη ραγδαία απαξίωση των αστικών δυνάμεων, όπου μπορεί να προκύψει μια λαϊκή κυβέρνηση (...) που αργά ή γρήγορα (…) και την χωρίζει τυπική απόσταση...
Κι είχαμε φάει θυμάμαι μια ολόκληρη όβα σχεδόν, να δούμε αν αυτό το «μπορεί» σημαίνει δύναται ή ενδέχεται. Και βασικά για να εκλαϊκεύσουμε στον κόσμο τη διαφορά.
Το ένα σημαίνει ότι «παίζει και να», ενώ το άλλο...

Κι είναι που λες κάποια σημεία, που μοιάζουν τελείως γενικόλογα, ώσπου τα βλέπεις μπροστά σου, να τα επιβεβαιώνει η ίδια η ζωή, σαν χρησμούς. Αν και όλοι οι χρησμοί είναι σκόπιμα γενικόλογοι για να επιβεβαιώνονται πάντα στη ζωή.

Κι αν σημαίνει λοιπόν κάτι αυτό το απόσπασμα, ίσως είναι αυτό που αρχίζει να εκτυλίσσεται μπροστά μας, με τα χαρτιά του πολιτικού συστήματος των αστών να καίγονται το ένα μετά το άλλο. Αλλά είμαστε ακόμα πολύ πίσω απ’ το να τους ρίξουμε και να πάρουμε εμείς τη θέση τους. Δε φτάσαμε -ούτε κατά προσέγγιση- ακόμα στο 17, να γίνει μια οικουμενική κυβέρνηση ενάντια στους μπολσεβίκους.

Την ίδια στιγμή βέβαια πολλοί ονειρεύονται πετρούπολη και1905, την ίδρυση λαογέννητων φορέων σαν τα σοβιέτ, και τις πλατείες (που δεν είναι καν κόκκινες) να εκλέγουν αντιπροσώπους –ένα χτύπημα κατά της αμεσοδημοκρατίας που ονειρευτήκαμε- για το ανώτατο σοβιέτ του συντάγματος. Κι είναι κρίμα που κάποιες λέξεις δε μεταφράζονται στα ελληνικά, να καταλαβαίνουν όλοι τι ακριβώς σημαίνουν.
Γιατί τι σχέση έχουν οι πλατείες με τα εργατικά συμβούλια; Τι γείωση έχουν στους χώρους δουλειάς, πέρα απ’ το φραστικό επίπεδο; Εκτός και αν είναι σοβιέτ σε εδαφική βάση, όπως στην εσσδ το 36’ –κι ύστερα εμάς λένε σταλινικούς. Σαν αυτό στη γειτονιά μου πχ, που μάζεψε 30 άτομα για δύο περιοχές 300 χιλ. κατοίκων (τούμπα, χαριλάου). Για τους υπόλοιπους 299.970 δεν πειράζει, ήταν δικαιολογημένα απόντες. Δεν είχαν πάρει χαμπάρι ότι συγκροτείται τοπικό σοβιέτ.

Ο τσίπρας πάντως φρόντισε ως κερένσκι να πάρει αποστάσεις από τα σοβιέτ. Κι όταν του είπαν για τις εκατό χιλιάδες θέσεις εργασίας για τις οποίες είχε μιλήσει προεκλογικά, είπε αμέσως ότι εμείς δεν είμαστε με το δημόσιο και το σοβιετικό κράτος, αλλά με την κοινωνία. Α μάλιστα.
Κι είχε πει και την προηγούμενη μέρα κι άλλα ενδιαφέροντα. Δίκαια ρύθμιση χρέους, κατά το δίκαια αμοιβή για δίκαια εργάσιμη ημέρα, που εξόργιζε το μαρξ. Και για τη δημοκρατία όπου δεν υπάρχουν αδιέξοδα –βρε που το ‘χω ακούσει αυτό και τι μου θυμίζει.

Πιο πριν η λιάνα είχε πει άλλα. Για το ζόμπι το μητσοτάκη (και την παρανομία του κκε), την κλιμακτήριο που πέρασε -αφού πρώτα έγινε αριστερή-, την χήρα του μάο και το ραντεβού με την κάτια μακρή για την ομιλία της αλέκας, στο χόντος, -δίπλα από τα γουναράδικα. Και την επομένη στο μέγκα για την άρνηση του χρέους, που είναι πολύ εύκολο να γίνει.

Κι είχε διάφορα τηλεοπτικά. Τον θηλυκό μητσοτάκη να ξεκινάει με την ανησυχία του για τις βρυκσέλ-λες (με προφορά τζέλλας) όπου η αδρεναλίνη έχει φτάσει πενήντα, και να δείχνει τους ακατάλυτους δεσμούς της με το λαϊκό αίσθημα της χώρας όπου γεννήθηκε.
Και τον άδωνη να λέει στο δελατόλλα, πόσο του αρέσουν οι αναλύσεις του καζάκη στο ποντίκι. Ένας πραγματικός, υπερκομματικός ηγέτης, που μπορεί να μας βγάλει απ’ την κρίση, με ένα νέο εαμ, χωρίς συμμορίτες.

Το δίδυμο της συμφοράς στο σκάι, να περιγράφει με τα μάτια της ψυχής του, τη μέρα που έσκασε η απεργία, μολότοφ και κουκουλοφόρους, ενώ την ίδια ώρα η κάμερα έδειχνε τελείως διαφορετικά πράγματα.

Την απευθείας σύνδεση του μέγκα με μια ρεπόρτερ που ξεκίνησε το ρεπορτάζ λέγοντας, εδώ τα ντου συνεχίζονται. Και το λιάρο συντονιστή να παίρνει τη σκυτάλη, για να πάμε τώρα στο μπάχαλο του συντάγματος. Όπου κάποιοι έσπαγαν μαρμαρόπλακες και πλάκα γενικώς, κι αυτός έλεγε για το μάρμαρο που όλοι πληρώσαμε, χωρίς να πιάνει όμως τη διττή σημασία της φράσης που έλεγε. Σε τούτα εδώ τα μάρμαρα κακιά σκουριά δεν πιάνει.

Αλλά η πραγματική ιστορία γράφεται στους δρόμους, όπου γεννιούνται συνειδήσεις. Κι όπου αυτές τις δυο μέρες είχαμε συνεχή αγωνιστικά ραντεβού κύρια με τη βροχή. Όλοι στην κομματική συγκέντρωση του κάπα κάπα έψιλον. Θα τραγουδήσει ο σύντροφος κακοφονίξ!

Η κυβέρνηση της τελευταίας σοβιετικής οικονομίας στην ευρώπη βομβάρδισε μάλλον τα σύννεφα, όπως έκανε η πραγματική σοβιετική κυβέρνηση πριν από τις παρελάσεις, για να ‘χει καλό καιρό τη μέρα της παρέλασης. Στην αθήνα είχαμε χτες μπουρίνι τη μέρα που θα μιλούσε η αλέκα -η προβοκάτσια που περιμέναμε. Αλλά τελικά ο κόσμος δε μάσησε και πήγε μαζικά.

Εδώ χτες μείναμε σχετικά στεγνοί –μας έφτυνε ο ουρανός όπου εφοδεύουμε κι εμείς λέγαμε ότι ψιχάλιζε. Αλλά προχτές στην απεργία μας έριξε με το τουλούμι κι άρχισε να ρίχνει καρέκλες, αμέσως μόλις τελειώσαμε, κι ενώ οι άλλοι σχεδίαζαν περικύκλωση του παλιού υπουργείου. Κι έτσι σταθήκαμε σε ένα υπόστεγο και βλέπαμε να περνάνε ατρόμητοι αριστεριστές σα βρεγμένες μαυρόγατες. Κορμιά νταβραντισμένα, εαακίτες γυμνόστηθοι, συναγωνίστριες με μπλούζες που γίνονταν ένα με το σώμα κι ύστερα διάφανες. Πανδαισία.

Κι έτσι το βήμα έμεινε μετέωρο, σαν του πελαργού, που φέρνει, λένε, την επανάσταση. Κι ίσως να έγινε απλώς, για να πάρουμε φόρα προς τα πίσω, να πλησιάσουμε το μεσαίωνα. Όλοι δίνουμε εξετάσεις το επόμενο διάστημα και πιθανή αποτυχία θα οδηγήσει στην ιερά εξέταση και τη διαιώνιση της μισθωτής σκλαβιάς.
Δουλοπάροικοι όλων των χωρών ενωθείτε.

Τρεις εκπλήξεις και τρία διακυβεύματα

Επειδή εσχάτως η αναγνωσιμότητα του μπλοκ είναι κάπως πεσμένη, ξεκινάμε τις χαρντ κορ αποκαλύψεις.

Έκπληξη πρώτη: το μπρεζνιεφικό απολίθωμα είναι φοιτητής της θεολογίας.
Ε, ναι λοιπόν, ουδέν κρυπτόν υπό του ήλιου.
Τρία χρόνια πριν, εν όψει στρατού έψαχνα τρόπο να παίρνω φοιτητικές άδειες, να έχω πάσο και πρόσβαση στο ποσείδι (με άλλα λόγια μια δεύτερη σχολή). Αλλά οι βάσεις με το 10% ανέβηκαν σε δυσθεώρητα ύψη και το μοιραίο επήλθε. Πάλι καλά που την έβαλα τελευταία επιλογή (ως δικλείδα ασφαλείας) και πέρασα κάπου, αλλιώς θα έμενα με το μηχανογραφικό στο χέρι.

Η φρίκη ήταν δεδομένη -αν και πολύς κόσμος περνάει κατά λάθος θεολογία. Το [ότι είμαι] άθεος το είχα λήξει μέσα μου πολύ πριν το κομμουνιστής. Ακόμα και την εγγραφή μου την έκαναν άλλοι για μένα.

Έκτοτε η σχέση μας διατηρείται πλατωνική. Μόνο πάσο, κάτι βεβαιώσεις σπουδών κι εκλογές.
Όταν πήγα πρώτη φορά να ψηφίσω και με ρώτησαν αν είμαι θεολογικό ή ποιμαντικό, δεν ήξερα την σωστή απάντηση γιατί δε με είχε απασχολήσει ως τότε το θέμα.
Τελικά γλιτώσαμε τον βούρκο, γιατί ήμουν θεολογία. Αλλά εκ των υστέρων ο βενιαμίν μου είπε πως το στιλ ποιμένας μου πάει περισσότερο. Τι διάολο πρωτοπορία (θέλουμε να) είμαστε;

Δεύτερη έκπληξη: το μπρεζνιεφικό απολίθωμα δέχτηκε να είναι υποψήφιος της πανσπουδαστικής στις εκλογές.
Έκπληξη, όχι τόσο ότι δέχτηκα, όσο που μου το πρότειναν οι σφοι, που είχαν να μου μιλήσουν κάτι μήνες.
Το εύκολο συμπέρασμα είναι ότι ο εκλογικός μύλος της πανσπουδαστικής όλα τα αλέθει.
Αλλά δεν είναι έτσι. Η κοπέλα που με πήρε τηλέφωνο μου είπε και για επιτροπή αγώνα και για μια συνέλευση.
Τα οποία δεν έγιναν ποτέ, αλλά αυτό δεν αλλάζει την ουσία.

Σε κάποια φάση η υπαπαντή (ό,τι πρέπει για θεολογία και για επαναστατικό ψευδώνυμο) μου κάνει την κρίσιμη ρητορική ερώτηση των πενήντα εκατομμυρίων: δεν νομίζω ότι υπάρχουν πολιτικές διαφωνίες...(;)
Αν μου άφηνε ένα λεπτό θα μπορούσα να σκεφτώ πρόχειρα πεντ-έξι, αλλά την καθησύχασα βιαστικά: όχι-όχι....
Συμφωνούμε σε πολλά και βασικά. Και μόνο η σοβιετία μου φτάνει.

Θυμήθηκα εξάλλου και την αλέκα που λέει να έρθουμε κοντά στο κόμμα, όπως είμαστε, με τις διαφωνίες, τις αντιρρήσεις και τα σκουλαρίκια μας. Να πάμε μαζί του γιατί κι αυτό μας πάει.

Ένα μήνα μετά στην πορεία με πλησιάζει μια άγνωστη κοπέλα και με χαιρετάει. Ρωτάει για το πόδι, γνωρίζει λεπτομέρειες.
Τι έγινε ρε παιδιά, μας την πέσανε; Πού τα ξέρει όλα αυτά;
Λες να διαβάζει το μπλοκ; Μπα, σε πορεία του παμε, τι πιθανότητες παίζουν να βρούμε αναγνώστες;
Σπάω το κεφάλι μου να θυμηθώ, δεν την έχω δει ποτέ στη ζωή μου. Κι είναι και όμορφη, αν ήταν θα την θυμόμουνα.

Απαντάω τα τυπικά, για να κερδίσω χρόνο. Τη ρωτάω πώς είναι, μου λέει σχετικά καλά. Ώπα, σκέφτομαι, εδώ είναι η ευκαιρία.
-Γιατί σχετικά; τη ρωτάω.
-Ε, να μωρέ ξέρεις, το άγχος, η επίθεση που μας κάνουν οι άλλες παρατάξεις...
Εντάξει, σε καταλάβαμε, όλα εξηγούνται πλέον.

Τώρα γιατί ακριβώς ο σύντροφος πρέπει να βγάζει καρκίνο σε κάθε εκλογές από το άγχος δεν το έχω καταλάβει ακόμα κι ας το έχω ζήσει κι ο ίδιος. Ψυχολογικά εξηγείται, πολιτικά όχι και τόσο. Ή μάλλον εξηγείται αν είναι ο βασικός σου στόχος. Που μόνο έτσι δεν πρέπει να είναι.

Θυμάμαι παλιά εκλογές στη δημοσιογραφία. Αντί να χαλαρώσω και να το απολαύσω (έτσι κι αλλιώς οι πασόκοι θα της έπαιρναν) με έτρωγε η αγωνία να μην ανέβει πολύ η συμμετοχή, γιατί θα έφευγε πολλή γιούχου ψήφος κι η γιούχου ψήφος ποτέ δεν ήταν υπέρ μας.
Να είσαι δηλ κνίτης κι αντί να θες να είναι μαζική η διαδικασία να φοβάσαι μη τυχόν έρθει πολύς κόσμος, γιατί ξέρεις το ποιον της σχολής σου και δε θες να το βρεις και στις κάλπες.

Φέτος όμως τα κόζια άλλαξαν στη σχολή κι η πανσπουδαστική έγινε μόδα. Οι πασόκοι βγήκαν πάλι πρώτοι, αλλά αν ερχόταν παραπάνω κόσμος παίζει και να τους είχαμε. Από τότε που πήρα πτυχίο όλοι ξαφνικά έχουν μια πελώρια λαχτάρα να τρέχουν και να δουλεύουν (εγώ πιστεύω για να με εκθέσουν).

Άλλαξαν όμως τα κόζια και σε όλο το απθ, γενικά. Πιο πολύ από τα πεσμένα ποσοστά οι σφοι φέτος στενοχωρήθηκαν για την πτώση στις ψήφους, δηλ σε απόλυτους αριθμούς. Γιατί έτσι μετράνε τι βήματα κάναμε, πόσο κόσμο πείσαμε κι αυτό το βάζουν πάνω απ' όλα. Και καλά κάνουν.

Την τρίτη έκπληξη την έμαθα τη μέρα των εκλογών κι ήταν όλη δική μου. Δεν ήμουν τελικά στο ψηφοδέλτιο της πκσ!
Είχε γίνει ένα λάθος με το όνομα, δε με ήξεραν για να με ειδοποιήσουν (αφού τόσα χρόνια δεν έχω πατήσει το πόδι μου στο άνδρο του θεού) και με έβγαλαν τελευταία στιγμή για να μη γίνει θέμα συνολικά.

Η υπαπαντή με το που με προϋπάντησε μου είπε τα καθέκαστα, να μην υπάρχει παρεξήγηση.
Το κλείδωσα ρωτώντας την καθοδήγηση και στο τέλος πείστηκα ότι ήταν ανθρώπινο λάθος (σαν το τσέρνομπιλ), δεν έπαιζε κάτι άλλο.
Γενικά είμαι καλόπιστος άνθρωπος κι ας μη μου φαίνεται. Ίσως να πίστευα και τον γκόρμπι αν τον προλάβαινα.

Από μια άποψη καλύτερα ίσως, γιατί λείπει ένα ένζυμο από τον οργανισμό μου (το G6PD για τους γιατρούς) και δεν αντέχω τα κουκιά (εκλογικά ή μη), τις ασπιρίνες (μαζί με αυτές του ναυτικού και τα μέτρα ασπιρίνη απέναντι στο σύστημα) και τη ναφθαλίνη (ή τις ιδέες που είναι μέσα σε αυτήν).
Κι άντε να κάνεις ζύμωση στις μάζες χωρίς το ένζυμο.

Βασικά όμως ένιωθα μέσα μου ένα απέραντο κενό (σαν την κοιλιά του οβελίξ όταν δεν τρώει). Πρώτη φορά μετά από οκτώ χρόνια που δεν ήμουν υποψήφιος της πανσπουδαστικής!
Κάπου μέσα μου πιστεύω ότι αυτός ήταν κι ο βαθύτερος λόγος της πτώσης μας φέτος. Κυκλοφόρησε από στόμα σε στόμα.

Σε ένα δεύτερο επίπεδο εξηγώ την πτώση μας με ένα συνειρμό με τη σοβιετία (σιγά την πρωτοτυπία).
Η νίλα του 90 με την κνε του γράψα ήταν σαν την καταστροφή μετά το βήτα παγκόσμιο (χωρίς να υπονοώ ότι τα εαακ είναι ναζί ή ότι χαιρετούν φασιστικά την ευρωπαϊκή ένωση, όπως η ανακοίνωσή μας στη σθε).
Η ανοδική μας πορεία τα επόμενα χρόνια ήταν ο θρίαμβος των ζηλωτών συντρόφων που πάνω απ' το κρεβάτι τους έχουν αφίσες του σταχάνοβ και του πάβελ κορτσάγιν.

Αλλά αυτή ήταν ανάπτυξη εκτατικού τύπου κι είχε ένα λογικό όριο. Το στοίχημα ήταν να προωθήσουμε την εντατική ανάπτυξη της παράταξης για να μην χάσουμε το τρένο της ετε και των κινημάτων. Εμείς ωστόσο, υιοθετήσαμε ποσοτικά, αξιακά κριτήρια (εκλογικό κέρδος, βιογραφικά, ιδιοσυντήρηση κτλ) κι οδηγηθήκαμε σε μπρεζνιεφική στασιμότητα των ποσοστών και της απήχησής μας.
Ελπίζω τουλάχιστον να έχουμε διαφορετικό τέλος (και να μη μας διαλύσει κανένας μπόρμπι με περεστρόικες).

Για κάποιους βέβαια η πτώση μας έχει να κάνει με το δεκέμβρη και τη στάση μας στο θέμα με τις εργολαβίες.
Που για αυτούς ήταν τα δυο βασικά διακυβεύματα των φετινών εκλογών. Για το μέσο φοιτητή όμως όχι.

Δε λέω ότι δεν έπαιξαν ρόλο σε ένα κομμάτι υποψιασμένου κόσμου. Αλλά η πλειοψηφία παραμένει ανυποψίαστη.
Όπως λέει κι ο μηνακάκης, ο δεκέμβρης του 08 απέχει λίγους μόλις μήνες από την άνοιξη του 09, αλλά στην πράξη μοιάζει πολύ πιο μακρινός. Το ψόφιο κλίμα των φετινών εκλογών το αποδεικνύει. Η άνοδος των πασόκων -που ήταν ανύπαρκτοι στα γεγονότα του δεκέμβρη- επίσης.

Όσο για τους υποψιασμένους, οι περισσότεροι απλώς δεν ψήφισαν γιατί τους κέρδισε η αναρχία που πλέον παίρνει τα καλύτερα κομμάτια της νεολαίας.
Και δεν ξέρω αν για αυτό φταιν αυτοί που πήγαν σε άλλο γήπεδο και τους αφήσαν να παίξουν μόνοι τους μπάλα, ή αυτοί που τους είχανε συμπαίκτες. Μάλλον φταιν κι οι δυο εξίσου.

Οι αναρχικοί λεν ότι οι κοινωνικοί αγώνες δεν εξαργυρώνονται στην κάλπη κι η τυπική λογική τους δικαιώνει.
Το εξωκοινοβούλιο μένει σε αυτό κι αποτυγχάνει να τους συνδέσει διαλεκτικά με τον πολιτικό αγώνα.

Φάνηκε αυτό στην πρωτομαγιά, όπου οι ανεξάρτητοι μάζεψαν συγγενείς και φίλους.
Και δεν είναι ποσοτικό το θέμα. Πού ήταν οι εργαζόμενοι του απθ που είχαν δίπλα τους τους φοιτητές στο θέμα με τις εργολαβίες; Τι συμπεράσματα βγάλανε; Τι δεσμοί δημιουργήθηκαν;
Και με ποιον να δημιουργηθούν αλήθεια; Ούτε καν οι φοιτητές δεν πήγαν στην καμάρα. Ψιλά γράμματα για αυτούς η πρωτομαγιά.

Το τρίτο επίδικο των εκλογών είναι η εφεε κι είναι το πιο μπερδεμένο.
Μια ματιά στο εξωκοινοβούλιο αρκεί για να δει κανείς το γιατί.
Η μία συνιστώσα είναι υπέρ, η άλλη κατά κι η τρίτη υπέρ με προϋποθέσεις (τους κατάλληλους συσχετισμούς).
Η τελευταία το βλέπει πιο διαλεκτικά, αλλά δε δίνει απάντηση στο δίλημμα γενικές συνελεύσεις ή εκλογές (πώς θα βγαίνουν οι συσχετισμοί και ποιος θα συντονίζει).

Το πρόβλημα των άλλων δύο είναι ότι το βλέπουν ως θέμα αρχής.
Οι μεν ότι πρέπει να υπάρχει ένα κεντρικό όργανο να συντονίζει (όπως το κάνει η γσεε;).
Κι οι δε θεωρούν οτιδήποτε τριτοβάθμιο, από θέση αρχής, γραφειοκρατία που καπελώνει το κίνημα (στο εργατικό κίνημα τι αλλάζει;).
Όπως έγραφε κι ο κον μπεντίτ στον αριστερισμό, οι μάζες είναι πιο αριστερά από το κόμμα και το κόμμα πιο αριστερά από την κεντρική του επιτροπή (τσιτάτο που βρήκε στον τρότσκι) (ο οποίος με τη σειρά του το αποδίδει στον λένιν).

Στην ουσία μπαίνει το δίλημμα γραφειοκράτες ή αμεσοδημοκράτες. Τα οποία εν τέλει δεν απέχουν και τόσο πολύ στην πράξη (δυστυχώς).
Τα συντονιστικά (όπως τα έζησα εδώ τουλάχιστον) λειτούργησαν τελείως γραφειοκρατικά. Δεν πήγαν μπροστά το κίνημα, απέτυχαν να συντονίσουν οτιδήποτε και να κρατήσουν μέχρι τέλους ανένταχτο κόσμο πέρα απ' τους συνδικαλιστές.

Αυτά δεν ήταν αδυναμίες του κινήματος στη σωστή κατεύθυνση.
Γραφειοκρατικές στρεβλώσεις ήταν που το κίνημα δεν ενδιαφέρθηκε να τις αλλάξει γιατί ήταν θέμα αρχής και φετιχισμού να κρατήσουμε τη λαογέννητη δομή της ομοφωνίας και των δεκάωρων συζητήσεων για βάλιουμ χωρίς αντίκρισμα.

Το θέμα εφεε πρέπει να μπει συγκεκριμένα μακριά από φετίχ.
Το θετικό που βλέπω εγώ είναι ότι οι πασόκοι θα εκτίθενται πολύ πιο άμεσα, ενώ τώρα έχουν όλη την άνεση να πουλάν ανέξοδα αγωνιστικό προφίλ χωρίς να χρεώνονται τίποτα.
Και κάπου εκεί τα θετικά σταματάν. Η αναδιοργάνωση του κινήματος δεν είναι υπόθεση ενός οργάνου από τα πάνω.

Δυσκολεύομαι εξίσου όμως να βρω κι αρνητικά.
Αν έπρεπε οπωσδήποτε να πω κάτι θα έλεγα ότι ιστορικά η εφεε, ακόμα και στα καλύτερά της το 79 με συσχετισμούς σοβιέτ πετρούπολης, έμεινε πίσω από τις διαθέσεις των μαζών στο κίνημα για τον ν.815.
Αλλά το κίνημα δεν έμεινε πίσω. Κι ας υπήρχε εφεε.

Μπορεί η κυβέρνηση να θέλει μια γαλάζια εφεε να υποκαταστήσει ως φωνή των φοιτητών το κίνημα. Το ίδιο γίνεται με τους εργαζόμενους και τη γσεε. Σε τι εμποδίζει αυτό το κίνημα να αναπτυχθεί και να ανατρέψει τους συσχετισμούς;
Η εφεε δε μπορεί να αναχαιτίσει ένα κίνημα, όπως ένα δ.σ. δε μπορεί να σταματήσει τοπικά τον αγώνα σε μια σχολή.

Δεν είναι πολύ λογικό να καταρτίζει κανείς ψηφοδέλτια για πρωτοβάθμια όργανα, αλλά να απορρίπτει τα τριτοβάθμια.
Πιο πολύ μοιάζει με ακροβασία σχιζοφρενή αρρώστου ανάμεσα σε δυο βάρκες (μια κόκκινη και μια μαύρη). Η αρρώστεια δεν είναι πολύ σοβαρή (κάτι σε ιλαρά, ή μαγουλάδες) αλλά πρέπει να μείνει στην κόκκινη βάρκα για να γιατρευτεί. Αλλιώς τον πνίγει η μαυρίλα κι ησυχάζει.

Το χειρότερο στην υπόθεση είναι ότι μετά από κάτι δηλώσεις γιωργάκη κι αλαβάνου για λαϊκή κατανάλωση, η ανασύσταση της εφεε θεωρείται περίπου στρατηγική επιλογή του πολιτικού συστήματος.
Το ότι η δαπασπ αρνήθηκε να γίνουν οι εκλογές πρωταπριλιά (που θα ήταν φοβερή σημειολογία) και τις πήγαν μετά το πάσχα (οπότε αφενός δε μπορεί να συγκλιθεί συνέδριο κι αφετέρου εντάχτηκαν σε προ-ευρω-εκλογικό κλίμα) θεωρείται τεχνική λεπτομέρεια. Αλλά όπως λεν και στη σχολή μου (και στην παλιά και στην καινούρια) μην αφήνεις ποτέ μια λεπτομέρεια να σου χαλάσει μια ωραία ιστορία.

Ίσως όντως συγκροτηθεί κάποτε εφεε (μάλλον όχι τώρα στα κοντά).
Αν αυτό για κάποιους σημαίνει συμπόρευση της κνε με τις επιλογές του συστήματος μπορεί κάποιος άλλος να αντιπαραθέσει γόνιμα ότι η μέχρι στιγμής κωλυσιεργία για την ανασύστασή της είναι επίσης στρατηγική επιλογή του συστήματος και χαρακτηρίζει όλους όσους τη στηρίζουν.
Κι ο δεύτερος θα μιλάει με πραγματικά δεδομένα.

Όσο για τον περιβόητο συντονισμό των συλλόγων και του κινήματος, η πιο σοβαρή πρόταση κατά τη γνώμη μου είχε γίνει καταμεσίς του κινήματος για το ν. πλαίσιο. Ήταν αυτή που έκανε λόγο για αιρετούς κι ανακλητούς εκπροσώπους των γενικών συνελεύσεων.
Ακόμα κι αυτοί που βλέπουν τους συλλόγους ως σοβιέτ φοιτητών και βάζουν το σύνθημα όλη η εξουσία στις συνελεύσεις, θα έπρεπε να ξέρουν ότι ακόμα και τα σοβιέτ με αντιπροσώπευση λειτουργούσαν σε κεντρικό επίπεδο.

Την πρόταση απ' όσο ξέρω την έκανε η οργάνωση (κι απ' ό,τι μου είπαν τη στήριζαν και ναρίτες). Τι ακριβώς έγινε κι εγκαταλείφθηκε τόσο γρήγορα είναι ένα ζήτημα στο οποίο δεν έχω απάντηση.
Αν έχει κάποιος άλλος, επιβάλλεται να τη μοιραστεί μαζί μας.

Κατάληψη στα ΜΜΕ

Σε αυτό το κείμενο περιγράφω προσωπική εμπειρία από την κατάληψη των μμε το 2002. Πριν πείτε εδώ ο κόσμος καίγεται κι αυτός φτιάχνει τη φράντζα του (ποτέ δεν χτενίζομαι, είναι γραμμή) διαβάστε το κείμενο ως το τέλος.
Δεν είναι άσχετο με όσα συμβαίνουν.

Η κατάληψη έγινε το 2002, ένα χρόνο μετά το κύμα των καταλήψεων με την ανωτατοποίηση των τει. Στα μμε που ήταν εκτός πανεπιστημιούπολης -δηλ στην κοσμάρα τους- έφτασε με καθυστέρηση. Όπως ο μάης του 68 στην ελλάδα ένα πράγμα.
Η καθυστέρηση πάει με την απόσταση. Και συνδυάζεται με την αντίστοιχη νοητική.

Η κατάληψη ήταν για το κτιριακό της σχολής που τότε στεγαζόταν σε ένα άθλιο ετοιμόρροπο κτίριο στην παραλία, που είχε κριθεί κόκκινο από το σεισμό του 78.
Μόνο η πανσπουδαστική κυνηγούσε το θέμα, τη στιγμή που οι πασπίτες έλεγαν ότι το κτίριο τους αρέσει από άποψη (παραλία και κουλτούρα να φύγουμε).

Ένα χρόνο μετά η αλλαγή ήταν θεαματική. Οι πασπίτες και το νεογέννητο δίκτυο δεν χάιδευαν απλά τα αυτιά του αυθόρμητου. Του δίναν κανονικά γλωσσόφιλα στο αυτί.
Εμείς λέγαμε σωστά ότι δεν είναι δική μας δουλειά να ψάξουμε για καινούριο κτίριο και βάζαμε συνολικά την υποχρηματοδότηση της παιδείας.
Αλλά παλαιόθεν ευέλικτοι, στην τακτική το χάσαμε. Θέλαμε πολύμορφα και αγωνιστικά, χωρίς να κάνουμε φετίχ την κατάληψη. Ναι, αλλά ο κόσμος δεν ήταν για πολύμορφα.
Ω, ναι. Τον μαϊούνη τον είχα ζήσει με σχήμα πρωθύστερο στη σχολή μου.

Η κατάληψη για εμάς ήταν εξαρχής άμαζη κι άνευρη.
Και πράγματι ήταν από ένα σημείο κι έπειτα. Στο τέλος την κρατούσαμε καμιά 20αριά άτομα κι οι υπόλοιποι κάθονταν σπίτια τους.
Ναι, αλλά πριν δεν ασχολούνταν ούτε είκοσι. Και πέρα από συνδικαλιστές ήταν κι άτομα που ασχολήθηκαν πρώτη φορά με τα "κοινά".
Πόσους να τραβούσε εξάλλου μια σχολή 300 άτομα όλα κι όλα;

Θυμάμαι στην πρώτη συνέλευση ερχόταν μαζικά κόσμος.
Συνήθως μαζευόμασταν οι ίδιοι. Λίγοι και γνωστοί, σε οικογενειακό κύκλο. Εκτός απ' το καλοκαίρι του 01 που βάζαμε κατάληψη, αλλά την πήρε τη συνέλευση η δαπασπ συνασπισμένη.

Τώρα όμως ερχόταν μιλιούνια. Κι αντί να χαίρομαι, θυμάμαι αγχωνόμουν. Δεν το περίμενα, μας ξέφευγε. Ήταν λίγο κι η κολούμπρα μπροστά στο πλήθος. Αν δεν έχεις πείρα λογικό είναι να σε πιάνει.
Αλλά αν το φιλοσοφήσεις, γιατί να φοβάσαι τις μάζες;
Έλα ντε...

Ευτυχώς δεν είχαμε εαακ. Είχαμε όμως μουλάρια.
Εισαγόμενα, όχι ντόπια. Made in ιατρική. Μυρίστηκαν παρθένο αυθόρμητο κι ορμήσαν. Ξημεροβραδιάζονταν στην κατάληψη. Συνθήματα στα τραπεζάκια: η ιατρική συμπαραστέκεται στον αγώνα της δημοσιογραφίας. Ναι, όπως η σοβιετική ένωση που ενισχύει τα μικρά κράτη.
Άτοκα δάνεια μια φορά δε μας δώσανε. Κι ανάθεμα αν ήξερε κανείς στην ιατρική για τα μμε. Καπέλο να γίνεται...

Η πλάκα είναι πως κατεβάσαν και πλαίσιο.
Ενώ δεν είχαν κανέναν στη σχολή. Το μοίρασαν στη ζούλα κι ό,τι ψάρια πιάνανε.
Αλλά τα δίχτυα ήταν τρύπια. Δεν τους ψήφισε κανείς.
Εμ, φίλε μουλά χωρίς δυνατό κκε από πού θα πάρεις να κερδίσεις; Κι εδώ δεν είναι καν βουλευτικές να μη βλέπει ο παππούς την παρένθεση δίπλα στο κκε και να μπερδεύεται.

Κι είχες και τον άλλο να πιάνει αναλύσεις στο κυλικείο ότι στο κκε δεν είναι γνήσια αντισταλινικοί. Να σου δώσω μια με το κοντόξυλο να σου πω εγώ ποιος δεν είναι σταλινικός, ρε.
Αυτά να τα πεις στο ρούση. Γράψ' τα και στον προσυνεδριακό άμα θες. Ανοιχτός είναι. Έτσι κι αλλιώς δε διαφέρεις με αυτούς που γράφουν. Για μια παρένθεση θα τα χαλάσουμε τώρα;

Εν τω μεταξύ οι πασόκοι με το αυθόρμητο λεηλατούσαν κι έδερναν.
Εμείς πηγαίναμε σα βλάκες τα ξημερώματα, που ήταν δύσκολη ώρα και δεν πατούσε κανείς. Κι αυτοί ξενυχτούσαν τα βράδια, το κάνανε κωλάδικο με μπουζούκια και αλκοόλ και γνώρισαν όλο τον κόσμο.
Εκεί πέσαν και τα γλωσσόφιλα που λέμε. Στην κυριολεξία. Κι αυτή είναι η λάιτ εκδοχή.
Το δίκτυο από κοντά τσιμπούσε κι αυτό το κατιτίς του.

Κι ο καιρός κυλούσε αγωνιστικά.
Εμείς βλέπαμε τον εκφυλισμό ως δικαίωση. Ήδη εκτός κοινού [πλαισίου] απ' τη δεύτερη βδομάδα. Και μακριά απ' το κοινό που δυσκολευόταν να καταλάβει.
-Μα εσείς δεν λέγατε για το κτιριακό;
-Ναι αλλά εμείς θέλουμε το ευέλικτο και πολύμορφο.
-Ααα...

Την ίδια στιγμή το δίκτυο ζούσε τη σύντομη άνοιξη του γιούχου. Στον αγώνα για τη χαζοχαρούμενη κοινωνία. Όπου δε θα υπάρχει εκμετάλλευση και σαρκοφάγα ζώα.
Κι η πασπάρα μαγείρευε για το χειμώνα των εκλογών που ερχόταν. Όπου πλάκωσε πράσινη βαρυχειμωνιά με την πασπάρα να σαρώνει. Κι ακόμα κρατάει.
Η δαπ ήταν κατά των καταλήψεων από άποψη. Και σε κάποια φάση πήγε να στηρίξει δικό μας πλαίσιο για να έχει πιθανότητες.
Ε, όχι ρε φίλε. Οι άλλοι ξαναζούν το 91 κι εγώ θα κάνω 89;
Τους το ξεκόψαμε κι ησυχάσαμε.

Ξαφνικά, δυο βδομάδες πριν τις εκλογές, η πασπάρα έκρινε ότι ο αγώνας μας είχε πετύχει αρκετά κι έπρεπε να τον σταματήσουμε.
Ήξερε ότι είχε μαζέψει αρκετή υπεραξία κι έπρεπε να ανοίξει η αγορά για να την πραγματοποιήσει σε κέρδος. Όταν είναι για πολιτική υπεραξία, οι πασόκοι παίζουν το μαρξισμό στα δάχτυλα.
Τόσο ξαφνικά λοιπόν.

Το δίκτυο έπεσε από τα σύννεφα. Η δεξιά σοσιαλδημοκρατία πούλησε την αριστερή. Κι ο πάντσο βίλα τον δον κιχώτη. Πηδούσε στα κρυφά και τη δουλτσινέα.
Και τώρα, χωρίς ροσινάντε και πράσινα άλογα, χωρίς τους πιστούς πασόκους αγωνιστές πώς θα κυνηγάμε ανεμόμυλους;
Ο αγώνας σκόρπισε στους πέντε ανέμους. Κι έμεινε ο μύλος. Ε, ναι είναι άθλιο κλισέ, αλλά ήταν της αντίδρασης.

Ναι, αλλά τους πασόκους δε θα τους καταγγείλει κανείς;
Ε, μείναν οι γνωστοί γραφικοί να βγάλουν το φίδι από την τρύπα. Και γίναμε οι κακοί της υπόθεσης. Επειδή είπαμε καθαρά και ξάστερα, αυτό που όλοι ήξεραν, όλοι ψιθύριζαν, αλλά δεν τολμούσαν να πουν δημόσια.
Οι πασόκοι το κάναν για τις εκλογές.
Δεν ήθελε κολαούζο. Αλλά κάποιος έπρεπε να τα πει.

Η μαυριανή της επομένης είχε πρωτοσέλιδο τίτλο μια ατάκα μου από όσα είπα στη συνέλευση.
Και στο αμφιθέατρο χαμός.
Μου την έπεσε άσχημα μια οπαδός του κόμματος που υπεράσπισε τους αγωνιστές πασπίτες. Η οποία ψήφιζε δίκτυο λόγω μιας φίλης, μετά δούλεψε στην κανέλλη και στον 902 και τώρα μας βρίζει και πάλι.

Αλλά ένας μπερδεμένος αναρχικός ενθουσιάστηκε και φώναζε: που-κου-σου, που-κου-σου, μπράβο!
Ο οποίος κατέβηκε υποψήφιος με το δίκτυο [φως φανάρι πως του χαιδεύαν τα αυτιά] αλλά ψήφισε εμάς για να πάρουμε έδρα.
Για τη σχολή μου το μαλακά-σκληρά είναι ψεύτικος διαχωρισμός. Εκεί τα αγαπάνε όλα...

(σ.σ: Σήμερα νομίζω κανείς από τους δύο δεν έχει πάρει πτυχίο. Παίζει να πήρε ο ένας. Κι αυτό λέει πολλά για μια σχολή όπου στα 5 χρόνια παίρνουν πτυχίο ακόμα κι όσοι βαριούνται. καλή ώρα).

Για την πασπάρα τα είπαμε. Η κατάληψη για αυτήν έγινε ό,τι ήταν το πολυτεχνείο για λαλιώτη και δαμανάκη. Αγωνιστικό παρελθόν (ντεμέκ) για εξαργύρωση.
Το δίκτυο το έπαιζε ανεξάρτητο κι έγινε η παράταξη του αγώνα μας. Προπονούνταν για παράταξη του άρθρου 16.
Αλλά και για σύριζα. Με διψήφια ποσοστά, τα μεγαλύτερα πανελλαδικά. Κράτησε τρία χρόνια μέχρι να ξεφουσκώσει. Οι εκλογές στα μμε ήταν η χαρά του φυντανίδη. Σα δημοσκόπηση της ελευθεροτυπίας.
Στα πρωτοπόρα μμε το είχαμε ζήσει πρώτοι και αυτό.

Η δαπ μετά από από δυό χρόνια ψόφησε. Έκτοτε υπάρχει τυπικά. Πλανάται σα φάντασμα πάνω απ' τα κεφάλια μας.
Από τις λίγες σχολές που είναι κατ' ουσίαν ανύπαρκτη.
Ιδιομορφία κι αυτή του σοβιέτ φοιτητών δημοσιογραφίας.
Λόγω των ιδιαίτερων συνθηκών: παραγωγική και νοητική καθυστέρηση.

Ο ντε γκωλ δεν κατέβηκε. Ούτε και τα τανκς.
Κι εμείς; Ανεβήκαμε κι εμείς. Χάρη σε κάτι κύπριους αδερφούς. Όπου μας ψήφισε ως κι η εγγονή του γρίβα. Του γνωστού.
Νάτη κι η σύμπραξη με τους ακροδεξιούς...

Τα επόμενα χρόνια όμως υποκύψαμε στη λαίλαπα του εκσυγχρονισμού και της ελευθεροτυπίας.
Αλλά αυτό άσχετα με την κατάληψη.
Το κίνημα δεν παίζει πάντα ρόλο στις εκλογές. Απ' τους αγώνες δε βγαίνουν πάντα πολιτικά συμπεράσματα. Κι η εξαργύρωση δεν είναι πολιτικό συμπέρασμα.

Οι συνειρμοί με το σήμερα πολλοί και προφανείς.
Τα συμπεράσματα ας τα βγάλει ο καθένας μόνος του. Για να βγάλει κι αυτά που θέλει. Αρκεί να είναι πολιτικά.

Εγώ θα πω μόνο για εκείνη τη συνέλευση που καταγγείλαμε τους πασόκους.
Καλά κάναμε και να αγιάσει ο στόμας μας από μια άποψη.
Αν δεν το κάναμε εμείς κανείς δεν θα τολμούσε.
Από μια άλλη παίζει και να ήταν άστοχη κίνηση.
Να μην είχε τακτ, τάιμινγκ κι άλλα τέτοια ξενόγλωσσα επικοινωνιακά.

Σε κάθε περίπτωση πάντως έδειξε το εξής.
Την ψηφοθηρία των πασόκων την καταγγείλαμε γιατί οι εκλογές μας ένοιαζαν κι εμάς. Για αυτό εξάλλου ήμασταν σε θέση να την καταλάβουμε και να την καταγγείλουμε.

Ο νοών νοείτω...

Τα Οκτωβριανά

Πέρα από το γνωστό κόκκινο οκτώβρη, στον οποίο εν πολλοίς οφείλουμε το ζην ως κόμμα και το ευ ζην ως άνθρωποι, υπάρχει ένας ακόμη οκτώβρης, εξίσου κόκκινος γιατί ήταν ματωμένος.
Ο οκτώβρης του 93.

Τότε που όλα τα σκιαζε η φοβέρα και τα πλάκωνε η σκλαβιά. Τότε που τελείωνε το πρόγραμμα των 500 ημερών του γέλτσιν κι η ρωσία γυρνούσε 500 χρόνια πίσω. Με την έννοια ότι ανακάλυπτε εκ νέου την αμερική (1492), τον δυτικό τρόπο ζωής, τις καπιταλιστικές αξίες.

Τότε που γύρισε ο κόσμος ανάποδα κι είχαμε εποχή περάσματος από το σοσιαλισμό στον καπιταλισμό.
Κι αυτό το τελευταίο δεν είναι για γέλια. Ειδικά όταν κολοσσοί της μαρξιστικής σκέψης όπως ο σάββας μιχαήλ μιλούσαν για αβέβαια έκβαση και μεταβατική περίοδο. Ούτε δυαδική εξουσία να είχαμε.
Πρόκειται για τον ίδιο τροτσκιστή που λίγα χρόνια πριν εξυμνούσε την περεστρόικα στην οποία κι έβλεπε την αντιγραφειοκρατική επανάσταση που είχε θέσει ως ζητούμενο από την εποχή του σταλινικού θερμιδώρ (sic εις τον κύβο που ερρίφθη) ο λέων τρότσκι.

Αν το δούμε τυπικά πάντως δυαδική εξουσία υπήρχε.
Όπως το 17. Από τη μια η αστική κυβέρνηση του κάποτε μεγάλου κομμουνιστή μπαρίς γέλτσιν. Που πριν καν διαλυθεί κι επισήμως η θρυλική σοβιετία, είχε κηρύξει εκτός νόμου το ΚΚΣΕ στη ρωσία όπου ήταν πρόεδρος.
Κι από την άλλη τα σοβιέτ. Τα οποία είχαν μείνει σαν κατάλοιπο από τη σοβιετία. Ναι μεν είχαν ήδη γίνει σαν αστικό κοινοβούλιο δυτικού τύπου, τυπικά όμως υπήρχαν ακόμα. Και τον οκτώβρη του 93 έπαιξε για αυτά το ρέκβιεμ. Η δημοκρατία στη ρωσία δε σήκωνε ούτε καν αυτά τα αστικά σοβιέτ ως θεσμό αντιπροσώπευσης.

Καμιά φορά κι η απλή συνωνυμία ακόμα μπορεί να διατηρεί επικίνδυνες μνήμες που ίσως κάποτε εκφραστούν στην πράξη.
Κι αυτό ισχύει και για την ένωση. Αν η εσσδ ήταν κρατικο-καπιταλιστική ήδη πριν πέσει, χαζοί ήταν να τη διαλύσουν οι από πάνω;

Έτσι λοιπόν, έγινε πράξη έστω και για μια διετία το όνειρο ενός πολύχρωμου αντιδραστικού φυράματος, από αναρχικούς μέχρι μενσεβίκους. Το οποίο συνοψίζεται στο περίφημο σύνθημα: σοβιέτ χωρίς μπολσεβίκους.
Σύνθημα βέβαια που στην ουσία είχε γίνει πράξη ήδη πριν τις ανατροπές. Το από πότε ακριβώς είναι μεγάλο ζήτημα. Ας πούμε το 85 για να είμαστε τυπικά εντάξει.

Τα γεγονότα σήμερα δεν είναι ευρέως γνωστά.
Για περισσότερα μπορώ να παραπέμψω σε ένα αφιέρωμα του ριζοσπάστη (στη στήλη ιστορία από το κυριακάτικο ένθετο) στη συμπλήρωση δέκα χρόνων από αυτά. Εκεί εξάλλου έμαθα κι εγώ για αυτά πρώτη φορά.

Αν υπάρχει κάτι που πρέπει να κρατήσουμε από το χρονικό είναι η μαζική παρουσία του κόσμου στους δρόμους.
Ο ίδιος κόσμος που δυο χρόνια πριν δεν πάλεψε να υπερασπίσει το καθεστώς που έπεφτε και όλοι απορούσαν με την απουσία του, κατέβηκε μαζικά στους δρόμους.

Γιατί όμως το 93 κι όχι δυο χρόνια πριν;
Ίσως γιατί στο ενδιάμεσο κατάλαβαν τι είχαν χάσει και τι ήταν αυτό που ερχόταν. Αν δεν είναι αυτός ο λόγος (που αυτός είναι) πρέπει να ανησυχούμε.

Όπως και να 'χει τον τελευταίο λόγο τον είχαν (δυστυχώς) τα δημοκρατικά τανκς του γέλτσιν που βομβάρδισαν εν ψυχρώ το κτίριο του κοινοβουλίου κι ανάγκασαν τους υπερασπιστές του που είχαν κλειστεί μέσα να το εγκαταλείψουν.


-Αυτή την κυριακή στα πλαίσια των συναντήσεων που κάνουμε με το σοβιετικό κυριούλη που αναφέρω συχνά-πυκνά, θα προβληθεί ένα βίντεο ντοκουμέντο από αυτά τα γεγονότα. Ο σοβιετικός κυριούλης τα έζησε ο ίδιος από κοντά κι ήταν στο κτίριο του κοινοβουλίου μέχρι και λίγες ώρες πριν από τον βομβαρδισμό του.

Η συνάντηση θα γίνει την κυριακή το πρωί κατά πάσα πιθανότητα (θα ενημερώσω με υστερόγραφο για την ακριβή ώρα μόλις οριστικοποιηθεί), στη σχολή του παιδαγωγικού στο απθ.
Όσοι μένετε θεσσαλονίκη έχετε την ευκαιρία να παρακολουθήσετε ένα σπάνιο ντοκουμέντο, αρκεί να ξεπεράστε τα πολιτικά σας ταμπού και να έρθετε.
Για τους υπόλοιπους θα υπάρξει ενημέρωση για πιθανή ανάρτηση του βίντεο στο διαδίκτυο (εφόσον αυτό καταστεί δυνατό). Θα ήταν πάντως πιο συγκινητικό αν ναυλώνατε πούλμαν και δίνατε κι εσείς το παρόν.

Μετά την προβολή του βίντεο θα ακολουθήσει σίγουρα συζήτηση επ' αυτού και επί ό,τι άλλου προκύψει για τη σοβιετία.
Τελευταία μάλιστα αρκετό σουξέ ως θέμα συζήτησης έχουν κι οι θέσεις μας για το σοσιαλισμό.

Για αυτές ειδικά μπορεί να ακούσετε και πράγματα που δε θα σας αρέσουν. Για τη σοβιετία εν γένει όμως η συζήτηση θα είναι οπωσδήποτε απολαυστική, μακράν η πιο ενδιαφέρουσα που έχετε παρακολουθήσει σχετικά.
Εγγυώμαι προσωπικά για αυτό.

Απλά μαθήματα διαλεκτικού φορμαλισμού

Η ευτυχία ενός ανθρώπου κατά βάση συνίσταται σε δύο πράγματα: δημιουργική εργασία και ουσιαστικές, βαθιές ανθρώπινες σχέσεις.
Αυτό θα μπορούσε να διατυπωθεί και με τη μορφή εξίσωσης:
ευτυχία = δημιουργική εργασία+ουσιαστικές ανθρώπινες σχέσεις.

Βαδίζουμε έτσι στα χνάρια του μαρξισμού-λενινισμού (ακολουθώντας τα πετραδάκια που μας έχει αφήσει η καθοδήγηση) και του λενινιστικού τρόπου σκέψης που φτάνει στο αποκορύφωμά της με τη διατύπωση μιας σειράς από ακατανίκητες και ανυπέρβλητες διαλεκτικές φόρμουλες που επιβεβαιώνονται και θριαμβεύουν στη ζωή.

Είναι περίφημη πχ η φόρμουλα που είχε διατυπώσει ο βλαντιμίρ ιλίτς για τον κομμουνισμό απευθυνόμενος προς τις σοβιετικές μάζες:
Κομμουνισμός δεν είναι τίποτα άλλο παρά ο εξηλεκτρισμός της χώρας σε συνδυασμό με τη σοβιετική εξουσία.

Κι αυτό το τσιτάτο με τη σειρά του μπορεί να διατυπωθεί με τη μορφή εξίσωσης για να είναι πλατιά κατανοητό από τις μάζες και να γίνει κατάκτηση της λαϊκής συνείδησης.
Κομμουνισμός = εξηλεκτρισμός+εξουσία των σοβιέτ.

Με αυτή τη φόρμουλα δημιουργούνται νέα δεδομένα, τα οποία οφείλουμε να εκλαϊκεύσουμε.
Λύνοντας την εξίσωση ως προς τον εξηλεκτρισμό βρίσκουμε ότι:
εξηλεκτρισμός = κομμουνισμός-σοβιετική εξουσία.

Τι μας δείχνει σε αυτή τη μορφή της η εξίσωση;
Καταρχάς τον εξηλεκτρισμό ας τον εκλάβουμε με την ευρεία του έννοια ως παραγωγικότητα, η αύξηση της οποίας ήταν πρωταρχικός στόχος για τους σοβιετικούς. Όχι μόνο για να οικοδομήσουν σοσιαλισμό, αλλά και για να μπορέσουν να επιβιώσουν.
Αυτό το πέτυχαν με κραταιό ΚΚ αλλά χωρίς πολλή σοβιετική εξουσία.
Κρατήσαν δηλ το κκσε στην εξουσία, τις ωραίες χρουτσωφικές υποσχέσεις για κομμουνισμό μες στα επόμενα 20 χρόνια, αλλά τα σοβιέτ πήγαν κατά διαόλου. Η πολλή δημοκρατία βλάπτει την παραγωγικότητα και τα ομιλούντα εργαλεία παράγουν περισσότερο υπό μονοπρόσωπη διεύθυνση, όχι όταν σκέφτονται και αποφασίζουν μόνα τους.
Βέβαια αν ο εργάτης δε νιώθει δικό του αυτό που γίνεται, τα ρίχνει όλα μια μούτζα κι αυτό σε βάθος χρόνου ρίχνει και την παραγωγικότητα. Και σε ακόμα μεγαλύτερο βάθος το ΚΚ από την εξουσία.

Υπάρχουν κι αυτοί που ζητάν το ακριβώς αντίθετο.
Δηλαδή, αντί για κομμουνισμό χωρίς ουσιαστική σοβιετική εξουσία, αυτοί θέλουν σοβιέτ χωρίς κομμουνιστές (κατά το σοβιέτ χωρίς μπολσεβίκους στον ρωσικό εμφύλιο).
Αυτό όμως είναι βαθιά αντιδραστικό και συνάγεται και μαθηματικά κι από την εξίσωση.
Όπου αν: κομμουνισμός = σοβιετ+εξηλεκτρισμός
τότε: σοβιέτ = κομμουνισμός-εξηλεκτρισμός
οπότε: σοβιέτ-κομμουνισμός = -εξηλεκτρισμός.
Στην ουσία δηλαδή μιλάμε για εκπληκτικό πισωγύρισμα και επικράτηση του σκοταδισμού από κάθε άποψη.

Για κάποιους ρομαντικούς βέβαια, το ιδανικό αταξικό στάτους κβο είναι η επιστροφή στη φύση.
Όμως, εκτός του ότι αυτός θα ήταν ένας "κομμουνισμός" βασισμένος στη φτώχεια και πολύ σύντομα θα αναπαράγονταν όλες οι παλιές βρωμιές, εκτός του ότι όλα τα ιδεολογήματα περί πρωτόγονου κομμουνισμού είναι καθαρή ουτοπία, υπάρχει και κάτι άλλο.

Αντιδραστικός στην κυριολεξία είναι αυτός που υπερασπίζεται το παλιό και αρνείται να δεχτεί το καινούριο.
Αν και δυσκολεύομαι να χαρακτηρίσω αντιδραστικούς τους ρομαντικούς και μολονότι η νοσταλγία είναι το αγαπημένο μου ίσως συναίσθημα, ο ορισμός του αντιδραστικού με βρίσκει σε γενικές γραμμές σύμφωνο.
Ο οικολογικός, φιλικός προς το περιβάλλον τρόπος παραγωγής είναι άλλη υπόθεση και σε κάθε περίπτωση στόχος άρρηκτα δεμένος με την κομμουνιστική κοινωνία. Όχι με την ουτοπική επιστροφή σε κάποιο ανύπαρκτο ιδανικό παρελθόν, όπου ο άνθρωπος ζούσε -υποτίθεται- ευτυχισμένος μέσα στη φύση.

Τέλος, αν λύσουμε την εξίσωση ως προς τη σοβιετική εξουσία (= κομμουνισμός-εξηλεκτρισμός), έχουμε μια εικόνα της ιδανικής κοινωνίας του μέλλοντος. Όπου εν πλήρη αφθονία κι ευημερία δε θα μοχθεί κανείς για να αυξήσει την παραγωγικότητα. Αυτό θα είναι κατακτημένο.
Ο καθένας θα κάνει καθημερινή ασχολία το χόμπι και τις ιδιαίτερες κλίσεις του. Και η σοβιετία του μέλλοντος θα είναι απ' άκρη σε άκρη μια απέραντη κομμουνιστική λέσχη συζητήσεων, λαϊκών συνελεύσεων και (αμπελο)φιλοσοφίας. Ειδικά αυτό το τελευταίο ζούμε κι αναπνέουμε να το δούμε στην πράξη.
Επειδή βέβαια αυτό θα θελήσουν όλοι να το κάνουν πράξη πριν την τελική έλευση του κομμουνισμού (που θα έρθει με το τρένο), είναι ένα ζήτημα τι ακριβώς θα γίνει με την οικονομία και την παραγωγικότητα της σοβιετίας στο μεταβατικό διάστημα. Αλλά ως τότε έχουμε μπόλικο καιρό (να κοροϊδεύουμε).

Υστερόγραφα:
-το πόσο δημιουργική μπορεί να είναι η αξιοποίηση τέτοιων τσιτάτων φαίνεται και από το βιβλίο μια άλλη ματιά στο στάλιν, όπου ο μάρτενς βασίζεται στο εν λόγω σύνθημα του λένιν για να φτάσει στο συμπέρασμα ότι ήταν δυνατή η τελική επικράτηση του σοσιαλισμού σε μία χώρα.
Και του κομμουνισμού μη σου πω... (άμα το πάρουμε τοις μετρητοίς αυτό βγαίνει).

-παλιότερα υπήρχε ολόκληρη σειρά με τέτοια απλά μαθήματα. Η ΚΟΑ είχε βγάλει μπροσουρίτσα με απλά μαθήματα πολιτικής οικονομίας που είναι εκ των ων ουκ άνευ σε όλα τα παλιά γραφεία του κόμματος. Ομώνυμο δίσκο είχε βγάλει μέχρι κι ο λουκιανός κηλαηδόνης!
Το προτσές της ιδεολογικής εκλαΐκευσης στα καλύτερά του...

Είναι κάτι παραπάνω από κρίμα που δεν έχει βγει κάτι αντίστοιχο με αναλύσεις πάνω στις λενινιστικές φόρμουλες.
Αν και κάπου στα θρυλικά 80'ς κυκλοφόρησε ένα συλλεκτικό βιβλίο όπου είχε συγκεντρωμένα κατά λήμμα διάφορα λενινιστικά τσιτάτα παρμένα από όλο το φάσμα των απάντων! Πήγαινες ας πούμε στο λήμμα ειρηνική συνύπαρξη και διάλεγες αυτό που σε βόλευε κατά περίπτωση. Κομματάκια των 4-5 σειρών -μικρά κι ευκολομνημόνευτα- αποσπασμένα από λοιπά αχρείαστα συμφραζόμενα. Κατευθείαν στην ουσία.
Το απόλυτο πνευματικό εφόδιο για κάθε ινστρούχτορα νέου τύπου.

-το παραπάνω μάθημα είναι πολύ σοβαρό -ως συνήθως άλλωστε. Αλλά μόνο μέχρι ενός σημείου - ως συνήθως επίσης.
Για όποιον τα παίρνει τοις μετρητοίς και μένει μόνο σε αυτά, να θυμίσω απλώς μια ρήση του ένγκελς (μακάρι να θυμόμουν και από ποιο έργο ακριβώς) όπου έλεγε ότι: αν το ζήτημα της επανάστασης ήταν τόσο απλό όσο το φαντάζονται κάποιοι, τότε δεν θα ήταν δυσκολότερο από μια εξίσωση πρώτου βαθμού. Στην πραγματικότητα όμως έχουμε να κάνουμε με ανώτερα μαθηματικά...

Σοβιέτ και Κόμμα

Αρχικά προέχει μια ιδεολογική μάχη μέχρις εσχάτων. Ενάντια σε όσους αρνούνται την αναγκαιότητα και το ρόλο της πρωτοπορίας στην επανάσταση. Ανεξάρτητα από ποια αφετηρία ξεκινάν (αναρχική, σοσιαλδημοκρατική, ή απροκάλυπτα αστική). Είναι ενδιαφέρον και χρήσιμο να αναλυθεί το γιατί, αλλά όχι επί του παρόντος.
Αφού κερδίσουμε αυτή τη μάχη, μπορούμε να κάνουμε ένα νέο συνέδριο των νικητών και να συζητήσουμε τι ακριβώς σημαίνει πρωτοπορία και ποιος είναι ο ρόλος της. Η αυτονόητη απάντηση είναι ότι η πρωτοπορία είναι το οργανωμένο και συνειδητό κομμάτι της εργατικής τάξης, με άλλα λόγια το κόμμα της.
Στην πράξη όμως δεν είναι τόσο απλό γιατί ο καθένας μπορεί να αυτοαναγορευτεί σε πρωτοπορία αλλά κανείς δεν έχει α πριόρι κατακτημένο αυτόν τον ρόλο. Στην ελλάδα πχ, πολλοί διεκδικούν αυτόν τον τίτλο, μόνο εμείς τον πλησιάζουμε με αξιώσεις, αλλά στην πράξη κανείς δεν μπορεί να περηφανευτεί ότι τον έχει κατακτημένο σε ικανοποιητικό βαθμό.
Ένα άλλο σημαντικό ζήτημα είναι το πάρσιμο της εξουσίας. Ποιος την καταλαμβάνει και ποιο ακριβώς είναι το υποκείμενο που την ασκεί; Η εργατική τάξη, το κόμμα, ή η πρώτη μέσω του δεύτερου που είναι η οργανωμένη πρωτοπορία της;

Παρακάτω παραθέτω (ελαφρώς επιμελημένο -sic-) απόσπασμα από ένα κείμενο που καταπιάνεται με μια πολύ ενδιαφέρουσα πτυχή.

"Ξεκινώντας από την ήττα των επαναστάσεων στη δύση και την εφαρμογή της ΝΕΠ, δεν αλλάζει η πολιτική μορφή μετάβασης που παραμένει η δικτατορία του προλεταριάτου. Χάνει όμως αντικειμενικά βάρος η πλευρά της εξάπλωσης της προλεταριακής δημοκρατίας, που θεμελιώνεται πάνω στα σοβιέτ. Τα σοβιέτ οπωσδήποτε δεν καταργούνται, αλλά αναδιατάσσονται σε βάθος σε σχέση με το ρόλο που τους είχε αποδώσει ο Λένιν το 1919, ως θεμελίων των νέων θεσμών της σοσιαλιστικής δημοκρατίας.
(...) Αν τα σοβιέτ χάνουν τον αντικειμενικό κεντρικό τους ρόλο στο σύστημα της δικτατορίας του προλεταριάτου, ο λόγος μετατίθεται εξ ολοκλήρου στο κόμμα, ως βασική κινητήρια δύναμη της μετάβασης.
Στις ομιλίες και στις αναφορές πάνω στη δικτατορία του προλεταριάτου που εκφώνησε ο Λένιν στο πρώτο συνέδριο της Κομιντέρν και σε άλλες σημαντικές επίσημες συνεδριάσεις ανάμεσα στο 1919 και στο 1920, το κομμουνιστικό κόμμα δεν αναφέρεται σχεδόν ποτέ και κυρίως δεν καταδεικνύεται ως ένας από τους θεσμούς μέσω των οποίων αρθρώνεται η προλεταριακή δημοκρατία. Και αντιλαμβανόμαστε την αιτία αυτού του γεγονότος: το κόμμα είναι οπωσδήποτε καθοδηγητική δύναμη της μετάβασης, αλλά δεν είναι ένας από τους θεσμούς της, δεν έχει κληθεί από την αρχή να διαχειριστεί το κράτος.
Μόνο ως αποτέλεσμα της αναδιάταξης ακριβώς του σοβιετικού σχεδίου, (το κόμμα) αναλαμβάνει καθήκοντα αναπλήρωσης των νέων θεσμών της σοβιετικής δημοκρατίας καθιστάμενο αναπόφευκτα η βάση και η φέρουσα δομή της. Ρόλος ο οποίος, πολλά χρόνια αργότερα, στη δύση της σοβιετικής εμπειρίας, θα καταγραφεί και τυπικά στο "μπρεζνιεφικό" σύνταγμα του 1977 (άρθρο 6):
Το κομμουνιστικό κόμμα της Σοβιετικής Ένωσης είναι η δύναμη που καθοδηγεί και διοικεί τη σοβιετική κοινωνία, ο πυρήνας του πολιτικού της συστήματος, των κρατικών και κοινωνικών οργανώσεων".

Πρόκειται αναμφισβήτητα για μια "στρέβλωση", μια πραγματικότητα που μόλις το 1977 (στα πλαίσια του εορτασμού των 60χρονων ίσως) και μόνο από τον φάρο της επανάστασης Λεονίντ Ιλίτς κατοχυρώθηκε επίσημα.
Ο συγγραφέας ωστόσο, επισημαίνει πολύ σωστά ότι "την αναδιάταξη αυτή, ή τη μερική υποβάθμιση των σοβιέτ στη Ρωσία, δεν πρέπει να την ερμηνεύσουμε με βάση τη βούληση και τις συγκεντρωτικές καταχρηστικές πρακτικές που υπήρχαν στο μπολσεβίκικο κόμμα". "Δεν πρέπει να την αντιμετωπίσουμε ως ολοκληρωτική σύλληψη, έξω από την μαρξιστική και ειδικά τη λενινιστική-μπολσεβίκικη παράδοση", ούτε ως "ιστορία προδοσιών της λενινιστικής κληρονομιάς ή αναθεωρητισμών".
Όπως λέει χαρακτηριστικά: "είναι εύκολο να ερμηνεύεις την ιστορία βρίσκοντας κάθε φορά τον κακό της υπόθεσης, ακόμα κι αν αυτός υπάρχει".

Αντιθέτως, "πρέπει να ξαναγυρίσουμε στη μαρξική υλικότητα των αντικειμενικών συνθηκών, στο εσωτερικό των οποιών οι πρωταγωνιστές αυτής της ιστορίας βρέθηκαν να δρουν και να επιτελούν επιλογές τεράστιας σημασίας".
Η μετατόπιση του βάρους της εξουσίας στο κόμμα είναι "το αποτέλεσμα της πράξης αναπλήρωσης, που το κόμμα κλήθηκε να εκπληρώσει σε μια ιστορικά δοσμένη κατάσταση αδυναμίας των θεσμικών οργάνων της προλεταριακής δημοκρατίας" (σ.σ: ουδέν μονιμότερο της προσωρινής αναπλήρωσης βέβαια, όπως τελικά αποδείχτηκε), την οποία ο συγγραφέας αποδίδει "στην ανωριμότητα των παραγωγικών δυνάμεων που στο βαθμό που δεν μπορεί να ξεπεραστεί βουλησιαρχικά, ή με νομοθετικά διατάγματα εξελίσσεται σε αντικειμενικό, δομικό στοιχείο". Παράγοντα που δεν πρέπει να τον κρίνουμε μόνο με βάση τις μηχανές και την τεχνολογία, αλλά και "από την οπτική γωνία του επιπέδου της κουλτούρας και του πολιτισμού". Ειδικά από τη στιγμή που η βασικότερη παραγωγική δύναμη δεν είναι άλλη από τον ίδιο τον άνθρωπο -προσθέτω εγώ.

Το κείμενο είναι του ιταλού μαρξιστή andrea catone, διευθυντή του κέντρου μελετών για τα προβλήματα της μετάβασης στο σοσιαλισμό που και μόνο από τον τίτλο φαίνεται ότι τα σπάει (Θέλω να πω είναι αξιόλογο). Δημοσιεύτηκε στο αφιέρωμα της ουτοπίας για την οκτωβριανή επανάσταση το περασμένο φθινόπωρο.
Δε μπαίνει παρά μόνο ως εισαγωγή και σε καμία περίπτωση για να εξαντλήσει το θέμα. Εννοείται βέβαια ότι για να μπαίνει εδώ ο προβληματισμός που βάζει και η συλλογιστική του με εκφράζουν σε μεγάλο βαθμό. Εξάλλου δικές μου είναι και οι υπογραμμίσεις στο κείμενο (πάντα ήθελα να το γράψω κάπου αυτό).