Συμπεράσματα από δύο εκδηλώσεις

Η κε του μπλοκ παραθέτει σκόρπιες σκέψεις και συμπεράσματα, από δύο εκδηλώσεις που παρακολούθησε σχετικά πρόσφατα.

Η πρώτη ήταν η παρουσίαση του βιβλίου του Κώστα Λουλουδάκη - Ιουλιανού "από το Γ' Ράιχ στην Ευρωπαϊκή Ένωση", που υπογραμμίζει πολύ εύστοχα τη σύνδεση του ευρωπαϊκού αστισμού με το ναζισμό και ενδέχεται προσεχώς να γίνει μια πιο ειδική σχετική αναφορά. Αλλά ας παραμείνουμε στα της εκδήλωσης.

Από τη συγκροτημένη παρέμβαση του Δημήτρη Μαριόλη στο πάνελ, σημειώνω και συγκρατώ τα εξής:
-την αναφορά στο σύντομο εικοστό αιώνα που ήταν γεμάτος σπουδαίες μάχες αλλά και ήττες, αφήνοντας σε πολλούς ως ελάττωμα ένα είδος στείρου ιστορικισμού: ήταν κάποτε...

-την πληροφορία-"λεπτομέρεια" πως στο Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, η βαριά βιομηχανία της ναζιστικής τότε Γερμανίας πλήχθηκε μόλις κατά ένα 20%. Κι αυτό δείχνει πως η ταχύτατη μεταπολεμική της ανάκαμψη δεν προήλθε τυχαία ως οικονομικό θαύμα, ούτε μόνο στη βάση της οικονομικής ενίσχυσης από το σχέδιο Μάρσαλ.

-τη φράση ότι ο πόλεμος είναι η υγεία της καπιταλιστικής μηχανής, σε ευθεία αντίθεση με τα ανθρωποσφαγεία στα οποία καταδίκασε τους λαούς.

-το λανθασμένο, αντι-ιστορικό διαχωρισμό των δύο παγκοσμίων πολέμων που επιχειρεί η αστική ιστοριογραφία, για να παρουσιάσει το δεύτερο ως μάχη της Ευρώπης κατά του φασισμού και για να αποκρύψει πως ο τελευταίος δεν ήταν παρά μια εναλλακτική διαχείρισης για τον ευρωπαϊκό αστισμό.

-Χαρακτηριστική, ως προς το τελευταίο, είναι και μια δήλωση του περιβόητου Φον Μίζες -όνομα και πράγμα και θιασώτη της "ελεύθερης" αγοράς- που τη συμπεριέλαβε στο βιβλίο του ο Ιουλιανός και την υπενθύμισε στο κοινό της εκδήλωσης:
Ο φασισμός είναι ο σωτήρας του ευρωπαϊκού πολιτισμού, γιατί προστάτεψε την ιδιοκτησία και το δικαίωμα στην ελεύθερη ανταλλαγή.

-Σχετικά με αυτό, ο Μαριόλης σημείωσε πως ο ευγονισμός (Αρία φυλή, κτλ) δεν ήταν μια ιδέα που προέκυψε ξαφνικά στους κόλπους του ναζισμού, ο οποίος δέχτηκε επιρροές και δανείστηκε  πολλά στοιχεία από διάφορες αριστοκρατικές αντιλήψεις που στοίχειωναν καιρό την ευρωπαϊκή αστική τάξη.

-Παρόλα αυτά, ο χαρακτήρας του Β' Παγκοσμίου Πολέμου δεν είναι μόνο ιμπεριαλιστικός, για τη μοιρασιά της λείας, αλλά και αντιφασιστικός, κυρίως γιατί έτσι τον βίωσαν οι λαοί που πήραν μέρος σε αυτόν -αν και αυτό το σημείο μου φάνηκε πως έχει αδύνατη τεκμηρίωση.

-Ο φασισμός δεν εξαφανίστηκε ποτέ μεταπολεμικά, παρέμεινε σκοτεινή εφεδρεία για το σύστημα, ως η ατσάλινη καρδιά της εκμηδένισης της εργατικής τάξης. Όσο για την ΕΕ, εξήντα χρόνια μετά από την ίδρυση της πρόδρομης μορφής της, είναι φανερό πια από την πορεία της, αν δικαιώθηκαν πχ οι πολιτικές εκτιμήσεις-προβλέψεις της ΕΔΑ ή η πολιτική της σημερινής κυβέρνησης, που επιχειρεί να παρουσιαστεί ως συνέχεια της πρώτης.

-Εν κατακλείδι, η στάση κάθε χώρου απέναντι στο Β' Π.Π. και τις ιμπεριαλιστικές ολοκληρώσεις είναι ασφαλές κριτήριο διαχωρισμού των δυνάμεων που αυτοπροσδιορίζονται ως αριστερές.

Ο Χατζηστεφάνου περιορίστηκε από έναν πονόδοντο κι άφησε το βίντεο από το "Φασισμός Α.Ε." να μιλήσει για αυτόν.
Περνάμε συνεπώς στο συγγραφέα, που είπε -μεταξύ άλλων- στο γύρο των ερωτοαπαντήσεων, πως:
-Ο Μάο, βαριά άρρωστος, άφησε την Κίνα βορά στις ορέξεις του ΔΝΤ.
Κι ο Τσαουσέσκου στήριζε την Άνοιξη της Πράγας κι επέστρεψε την αγροτική οικονομία της χώρας του στο μεσαίωνα, όταν συνδέθηκε με τους Δυτικούς.

Αυτά ειπώθηκαν -μαζί με πολλά άλλα- ως απάντηση σε κάποιον περαστικό, που δεν κολλούσε πολύ με την εκδήλωση -όπως δεν κολλούσε δηλαδή κι ο ευρωπαϊστής Μηλιός που βρέθηκε στο κοινό- και ήρθε να μας πει πώς ορίζει η Ε.Ε. τα ολοκληρωτικά καθεστώτα και γιατί ήταν τέτοιο ο σοσιαλισμός που γνωρίσαμε στον εικοστό αιώνα. Εκεί φάνηκε και μια βασική διαχωριστική γραμμή του Ιουλιανού με τους συνομιλητές του στο πάνελ -κι ένα μεγάλο μέρος του κοινού του. Γιατί ναι μεν είπαν πως οι ορισμοί της Ε.Ε. στοχεύουν στο σήμερα ή μάλλον στις επαναστάσεις του μέλλοντος κι ότι είναι τελείως υποκριτικοί για περιπτώσεις όπως οι ΗΠΑ, με τους εκατομμύρια φυλακισμένους -που ξεπερνάνε σε απόλυτους αριθμούς τους φυλακισμένους της Κίνας- αλλά πήραν ταυτόχρονα σαφείς αποστάσεις από τον υπαρκτό, που "δεν ήταν σοσιαλισμός" -κι ο Χατζηστεφάνου μάλιστα το θεώρησε αυτονόητο για όσους βρίσκονταν εκεί.

Μπορούμε λοιπόν να προσθέσουμε ένα ακόμα ασφαλές κι αδιάψευστο κριτήριο, δίπλα στα προηγούμενα, για το διαχωρισμό των δυνάμεων που αυτοπροσδιορίζονται ως ριζοσπαστικές, αριστερές, κοκ. Τη στάση τους απέναντι στο Β' Π.Π, τις ιμπεριαλιστικές ολοκληρώσεις, αλλά και απέναντι στη Σοβιετική Ένωση και το σοσιαλισμό του εικοστού αιώνα, όπως ακριβώς έκαναν κι οι παλιοί κομμουνιστές.

Αν και αυτό χρειάζεται, βέβαια, ένα κατάλληλο φιλτράρισμα, σε κάποιες περιπτώσεις. Έχω υπόψη μου τη δεύτερη εκδήλωση, για το Γληνό και την εποχή του στο Αλκυονίς, που δεν την πρόλαβα από την αρχή -ελπίζω πάντως πως θα έχουμε στην Κατιούσα το κείμενο της εισήγησης του Μαργαρίτη- αλλά έφτασα εγκαίρως για να ακούσω το μορφωτικό ακόλουθο της ρωσικής πρεσβείας να εκθειάζει την πρωτοβουλία για τις εκδηλώσεις τιμής στα 100 χρόνια της ρώσικης -sic- επανάστασης, τη στιγμή που κάποιοι επιχειρούν να ξαναγράψουν την ιστορία, δε λένε ποιος νίκησε στο Β' Π.Π. και βάζουν τον Κόκκινο Στρατό στο ίδιο τσουβάλι με τους ναζί.

Όλα αυτά είναι πολύ σωστά και θα είχαν ιδιαίτερη αξία αν δεν ήταν κι οι ίδιες οι ρώσικες αρχές μεταξύ αυτών που θέλουν να ξαναγράψουν την ιστορία στα μέσα τους, όπως είχε φανεί πχ στα 60χρονα από την αντιφασιστική νίκη των λαών, που θέλησαν να αντικαταστήσουν το ιστορικό κόκκινο λάβαρο του Κόκκινου Στρατού, με τη ρωσική σημαία. Άλλο αν, φέτος ειδικά, παίζουν επιδέξια το φιλοσοβιετικό χαρτί, για τους δικούς τους λόγους, φιλοξενώντας -μεταξύ άλλων- και το Συνέδριο της ΠΟΔΝ.
Αλλά αυτά είναι μια άλλη ιστορία -που δεν έχει ξαναγραφτεί ακόμα...

Το γαρ πολύ της θλίψεως...

...γεννά παραφροσύνη, λέει ο θυμόσοφος, κυρίαρχος λαός. Αλλά πίσω από τους παράφρονες πρέπει να βλέπεις τους σκοπούς που υπηρετούν, για να μην καταλήξεις σε μια συνωμοσιολογική αντίληψη της ιστορίας, όπου όλα οφείλονται στη δράση ενός τρελού -όπως κάνει η αστική ιστοριογραφία με το Χίτλερ και το δεύτερο παγκόσμιο παγκόσμιο πόλεμο, για να συγκαλύψει την ουσία.

Ένας δεύτερος συνδετικός κρίκος με το ναζισμό είναι πως κάποιοι φαίνεται να έχουν ζηλέψει τις προπαγανδιστικές μεθόδους του Γκέμπελς: πες-πες κάτι θα μείνει. Δεν τους ενδιαφέρει η ουσία, η στοιχειώδης επαφή με τα πραγματικά γεγονότα και τα λογικά επιχειρήματα, αλλά οι εντυπώσεις, η δημιουργία ενός ακατανίκητου -λόγω βλακείας- στερεότυπου δια της διαρκούς επανάληψης. Πόσοι θα μπουν άλλωστε στον κόπο να ελέγξουν τα γραπτά και την αξιοπιστία τους;

Ο Σβέρκος της ΕφΣυν πχ έχει καυτό ρεπορτάζ, με όλες τις συγκλονιστικές λεπτομέρειες, που δείχνουν ότι οι αναγνώστες του ψώνισαν από σβέρκο. Λένε πως στη σοβιετική πολιτική ιεραρχία, όταν κάποιος έπεφτε σε δυσμένεια, υπήρχε το έθιμο να τον απομακρύνουν με εύσχημο τρόπο από τα κέντρα αποφάσεων και να τον στέλνουν πρεσβευτή στο εξωτερικό. Προφανώς ο Συριζαίος γραφιάς είχε κάτι αντίστοιχο στο μυαλό του για την ΚΕΟΕ -που τα μέλη της συμμετέχουν στις συνεδριάσεις της κετουκε- χωρίς να μπει καν στον κόπο να διαβάσει στο καταστατικό το ρόλο της. Κι έτσι έγραψε -ουσιαστικά- για κάτι σαν υποβιβασμό της Κατροδαύλη -που ήταν στην απερχόμενη ΚΕ και τώρα εκλέχτηκε στην ΚΕΟΕ. Εν τω μεταξύ, το ίδιο ακριβώς συνέβη πχ και με τον Νταγκουνάκη, αλλά δε θα μάθουμε ποτέ γιατί αυτός δεν απασχόλησε το γραφιά της ΕφΣυν με αντίστοιχα σενάρια.

Το παπαγαλάκι "αποκαλύπτει" γαργαλιστικές, πουλιτζερικές λεπτομέρειες από την τοποθέτηση της Κατροδαύλη, που βάσει σεναρίου είναι κάτι σαν μετεμψύχωση της εργατικής αντιπολίτευσης και της Αλεξάνδρας Κολοντάι, πιστεύοντας πως τα συνδικάτα είναι το βασικό επαναστατικό υποκείμενο -και το κόμμα τα καθοδηγεί. Παράλληλα, κάνει κριτική στην κετουκε γιατί έχει στρογγυλεμένες θέσεις για τον πόλεμο, και μόνο αυτή μαζί με μερικά ακόμα στελέχη υποστηρίζουν τελικά την εφαρμογή του προγράμματος που ψήφισε το 19ο Συνέδριο.

Φως φανάρι λοιπόν ότι αυτή η διαφοροποίηση της στοίχισε την απομάκρυνση από μια ΚΕ που ναι μεν ακολουθεί σεχταριστική, αριστερίστικη πολιτική (αν πιστέψουμε άλλες αναλύσεις της ΕφΣυν), αλλά κατά βάθος είναι δεξιά ή έστω κεντριστική. Γι' αυτό κι η Κατροδαύλη παρέμεινε στα όργανα, καθώς δε θέλησε να δώσει συνέχεια το περιβάλλον του Κουτσούμπα. Το οποίο πρέπει να είναι κάτι σαν άυλο πνεύμα, που μόνο ειδικοί κουκουεδολόγοι έχουν επαφή μαζί του, αλλά την κρίσιμη στιγμή μπαίνει ένα σύννεφο μπροστά τους, και θολώνει την εικόνα (ρίξε ένα διακοσάρικο). Μπορεί να 'χουν βγάλει και τη σχολή αστροπαιδείας που πιστοποίησε πρόσφατα η ΔΦΑ.

Για την ιστορία, μπορείτε να διαβάσετε εδώ την απάντηση-διάψευση της Ελένης Κατροδαύλη. Αλλά το θέμα δεν είναι προφανώς προσωπικό, ούτε σχετικό με δεξιές και αριστερές "αποκλίσεις". Σημασία έχει να αξιοποιηθεί κάθε πρώην -αν έχει πεθάνει για να μην μπορεί να βγάλει διάψευση απ' τον τάφο του, τόσο το καλύτερο- και μη, για να εμπεδώσει ο αναγνώστης το έτοιμο συμπέρασμα πως στο ΚΚΕ γίνεται κακός χαμός και συντροφικά μαχαιρώματα -σε αντίθεση πχ με διάφορα αστικά κόμματα, που συνεχίζουν ομαλά τη "δημοκρατική", φραξιονιστική λειτουργία τους. Ο Ηλιόπουλος, ο Μαμάης από τους ΕΒΕ, ο Σκιαδιώτης από το συνδικαλιστικό, κοκ. Εδώ την προηγούμενη φορά, είχαν αξιοποιήσει τον Τσίγκα, που δεν εκλέχτηκε στην ΚΕ του 19ου συνεδρίου, προφανώς γιατί έπασχε από καρκίνο κι ένα χρόνο μετά έχασε τη μάχη με την επάρατο. Τότε άλλαξε το τροπάριο κι έγινε πως τον Τσίγκα τον έφαγε ο καημός από την κατάσταση στον 902 κι η πολιτική της ηγεσίας. Όλα μαζί στο μίξερ, μαζί με την κοινή λογική και τη νοημοσύνη μας.

Υπάρχουν όμως και πιο αριστερά δεκανίκια, που ρίχνουν νερό στο μύλο της κουκουεδολογίας. Για την ακρίβεια "νεο-αριστερά". Ο αρθρογράφος του Πριν είχε έτοιμα από πριν τα συμπεράσματά του και προσάρμοσε σε αυτά τα γεγονότα, χωρίς να τον απασχολεί αν οι εκτιμήσεις του παίζουν μπουνιές με την πραγματικότητα ή και μεταξύ τους ακόμα, πχ στο ζήτημα της αποδέσμευσης από την ΕΕ.

Το κείμενο του Πριν σχολιάζει πως η εισήγηση της ΚΕ (κι όχι του Κουτσούμπα όπως γράφει) υποτιμά την καπιταλιστική κρίση, τη διεθνή της διάσταση και τους συγκλονιστικούς κοινωνικούς αγώνες που αναπτύσσονται. Σημειώνει πως δεν περνά απαρατήρητη η αποστασιοποίηση του ΚΚΕ από το αντι-ΕΕ μέτωπο, που το διαφοροποιούσε από τον Σύριζα, κι εξετάζει το ενδεχόμενο εξόδου από την ΕΕ ως αρνητική πιθανότητα (αποπομπή ή αποδέσμευση από αστική σκοπιά) κι όχι ως στόχο πάλης. Παρακάτω βέβαια αναγκάζεται να αναγνωρίσει πως το ΚΚΕ θέτει ως προμετωπίδα του το σύνθημα της εξόδου από την ΕΕ, αλλά το ταυτίζει με την ανατροπή της αστικής εξουσίας.

Εντάξει τώρα, μην αφήνεις ποτέ μια προμετωπίδα να σου χαλάσει μια ωραία ιστορία και ένα έτοιμο συμπέρασμα. Δεν ξεγελιέται ο αρθρογράφος του Πριν από τέτοια τεχνάσματα. Όσο για τη σύνδεση-ταύτιση του στόχου με την ανατροπή της αστικής εξουσίας, τη σχολιάζει αρνητικά, και τουλάχιστον μας απαλλάσσει από την ανάγκη να αποδείξουμε πως η δική του γραμμή κινείται μακριά από αυτήν τη λογική. Αυτό είναι το κρίσιμο σημείο που διαχωρίζει το κόμμα από κάθε λογής οπορτουνιστική ανάλυση-επεξεργασία.

Τα καλύτερα όμως έρχονται στη συνέχεια.

Στην Εισήγηση φαίνεται και μια προσπάθεια αποστασιοποίησης από τα πειράματα με την αγορά σε Β. Κορέα, Βιετνάμ, Κούβα, αλλά και τη συμμετοχή σε κυβερνήσεις στο έδαφος του καπιταλισμού. Εντύπωση προκαλεί ότι αναφέρεται σαν αρνητικό παράδειγμα η Βενεζουέλα και όχι η Πορτογαλία, η Ν. Αφρική και η Κύπρος, τα ΚΚ των οποίων έστειλαν μήνυμα στο συνέδριο.

Τι εννοεί ο ποιητής; Ότι στην εισήγηση υπάρχει κάποια αιχμή που στοχεύει ειδικά την μπολιβαριανή διαδικασία στη Βενεζουέλα, αλλά βγάζει λάδι το Πορτογαλικό ΚΚ για τη στήριξή του στην αστική κυβέρνηση της χώρας του; Κι αυτό συνέβη επειδή άλλα κόμματα έστειλαν χαιρετιστήρια μηνύματα -για να μας καλοπιάσουν ίσως- ενώ το ΚΚ Βενεζουέλας όχι;

Κι αυτό τότε τι είναι;
Το Κομμουνιστικό Κόμμα Βενεζουέλας ευχαριστεί το ΚΚΕ για τη συνεπή αλληλεγγύη που εκφράζει στην πάλη του βενεζουελάνικου λαού. Ταυτόχρονα, επιβεβαιώνουμε τη δέσμευσή μας για την περαιτέρω ενίσχυση των δεσμών ενότητας και συνεργασίας των κομμάτων μας στο πλαίσιο του προλεταριακού διεθνισμού.

Μήπως όμως ο αρθρογράφος δεν πρόλαβε να το δει και να το συμπεριλάβει στα υπόψη; Μα αφού το μήνυμα ανέβηκε στον 902 Τετάρτη, ενώ το κείμενο του Πριν σχολιάζει την εισήγηση της Κετουκε, που έγινε την Πέμπτη. Δε γίνεται να το χάσεις, είναι ακριβώς πάνω από το μήνυμα του κόμματος από το Μπαχρέιν με το (ολίγον καλτ) όνομα "Προοδευτικό Βήμα" και το (εξίσου καλτ) πρωτότυπο σήμα.

Μήπως υπολόγιζε τότε ότι κανείς από τους αναγνώστες του δε θα έμπαινε στη διαδικασία να ελέγξει την αξιοπιστία όσων γράφει και θα τα κατάπινε αμάσητα; Τόσο το χειρότερο για την πραγματικότητα λοιπόν.

Εξίσου όμορφος είναι και ο επίλογος του κειμένου, που προσπαθεί να δημιουργήσει εντυπώσεις με την παρουσία του Βούτση (υπάρχει και συνοδευτική φωτογραφία του που παραπέμπει σε αίθουσες κινηματογράφου), "λίγες μέρες μετά τη φιέστα-καπηλεία του Μπελογιάννη".

Ο Βούτσης βρέθηκε βέβαια ως Πρόεδρος της Βουλής, όχι ως εκπρόσωπος του Σύριζα. Ενώ υπάρχει στο ίδιο φύλλο του Πριν κείμενο που αποτιμά διαφορετικά τα γεγονότα της Αμαλιάδας. Δε βαριέσαι όμως, εκεί θα κολλήσουμε τώρα; Η δουλειά να γίνεται...

Το βαρύ πυροβολικό όμως ήταν το κείμενο του Μαυροειδή στην Παντιέρα. Που επειδή δεν είχε κάτι να πει για τον κρίκο της ΕΕ, πιάνει την αλλαγή νομίσματος, διαστρεβλώνει κατάφωρα την εισήγηση, ως γράμμα και πνεύμα, και στην ουσία υπερασπίζεται άκριτα τον ευρωσκεπτικισμό της ΛαΕ και τον κρίκο της εξόδου από την Ευρωζώνη, για να καταλήξει στο συμπέρασμα πως το ΚΚΕ μας προτρέπει-νουθετεί: μέσα στην ευρωζώνη και στην ΕΕ είναι καλύτερα...

Δεν είναι τυχαίο άλλωστε πως ο Χατζηστεφάνου -που παίρνει γραμμή από τα μπιλιετάκια της ΛαΕ- παραπέμπει στο Infowar σε αυτό ακριβώς το κείμενο του Μαυροειδή, για να "αποδείξει" ότι το ΚΚΕ είναι συστημικό κι ευθυγραμμίζεται με τ' άλλα αστικά κόμματα στο ζήτημα του ευρώ. Οκτώ κόμματα μία πολιτική, είναι ο βαρύγδουπος τίτλος που επιλέγει. Παράλληλα, η δημοσιογραφική δεοντολογία του Χατζηστεφάνου του επιτάσσει να μαρκάρει τη φράση "εισήγηση της ΚΕ του ΚΚΕ" με σύνδεσμο που δεν οδηγεί στο κείμενο της εισήγησης, αλλά στο παραπάνω κείμενο του Μαυροειδή.

Αν μπορεί να βγει ένα συμπέρασμα από τα παραπάνω είναι πως το ΝΑΡ -αριστερό, δεξιό και "όλον ΝΑΡ", δεν έχει καμία διαφορά στην πράξη- μπαίνει στην υπηρεσία του ευρωσκεπτικισμού και παίζει το βρώμικο παιχνίδι της Λαφαζανικής Ενότητας (στην οποία είναι πρόθυμοι να αξιοποιήσουν ακόμα κι αστικές αναλύσεις, όπως ένα κείμενο του Κοττάκη), με την οποία πλέον ευθυγραμμίζεται και σε πιο "απλά" ζητήματα, πχ για το Μουσείο Μπελογιάννη και την πολεμική στο ΚΚΕ, αλλά και σε προγραμματικό επίπεδο -εφόσον η έξοδος από την Ευρωζώνη νοείται ως αυτόνομος τακτικός κρίκος.

Περισσότερα για αυτά όμως, στο αυριανό σημείωμα.

Αντί επιλόγου, μπορείτε να διαβάσετε:

-τη σύνθεση του νέου ΠΓ, που είναι πιο νεανικό από ποτέ, με αρκετή "τηλεοπτική πείρα" (αν αυτό παίζει κάποιο ρόλο για την έξωθεν μαρτυρία και τις επικοινωνιακές τους ικανότητες) και με μεγάλο βαθμό ανανέωσης, που κινείται γύρω από τους παλιούς γραμματείς της ΚΝΕ. Δεν εκλέχτηκε στο ΠΓ ο πρώτος γραμματέας της ΚΝΕ, Δ. Γόντικας, ενώ εκλέχτηκαν για πρώτη φορά ο Πρωτούλης και ο Χιώνης. Και μαζί τους ο Μάκης Παπαδόπουλος, που ήταν ήδη υπεύθυνος των τμημάτων Οικονομίας και Ιδεολογίας της κετουκε, οπότε ήταν μάλλον αναμενόμενη η ανάδειξή του.

-την ανακοίνωση του κόμματος για την έκρηξη στο μετρό του Λένινγκραντ. Πετρούπολη είναι μία και δεν είναι αγία, αλλά κόκκινη, με κόκκινο δήμαρχο, στα δυτικά της Αθήνας.

-και την τελική ομιλία του ΓΓ, στο κλείσιμο του πρώτου θέματος του Συνεδρίου (από το πρωτότυπο και χωρίς υπογραμμίσεις ή ερμηνείες τρίτων), που έχει πολλά, ζουμερά κι ενδιαφέροντα σημεία.

Τρία κείμενα μόνο φωτίζουν

Η σημερινή ανάρτηση θα μπορούσε να έχει απλώς τρεις συνδέσμους (στο βουό) και από κάτω ένα "άλαλα τα χείλη των ασεβών", χωρίς περαιτέρω σχόλια, που θα περίσσευαν. Τρεις διασύνδεσμοι για ισάριθμα κείμενα που φωτίζουν τον εναλλακτικό δρόμο προς το βούρκο της αντίδρασης, φορώντας όμως ριζοσπαστικό μανδύα, για να πλασαριστούν ως τέτοια. Και σε κάνουν τελικά να αναλογίζεσαι πόσα όπλα έχει στη φαρέτρα του ο ταξικός εχθρός και πόσα "εξ οικείων" βέλη μπορεί να εκτοξεύσει εναντίον μας.

Λέω πως περισσεύουν τα σχόλια, αφενός γιατί τα κείμενα μιλάνε καλύτερα από οποιονδήποτε άλλο για τον εαυτό τους, απροκάλυπτα και χωρίς να επιχειρούν να κρύψουν κάτι, αφετέρου γιατί εάν κάποιος επιχειρήσει να τα ανασκευάσει, πιθανότατα θα πελαγώσει και δε θα ξέρει από πού να πρωτοαρχίσει.
Έτσι λοιπόν, περιορίζομαι σε μια σύντομη εισαγωγή-παρουσίαση, διευκρινίζοντας ότι τα δύο τελευταία δεν είναι εντελώς φρέσκα, απλώς έτυχε να πέσουν τώρα στη δική μου αντίληψη.

Πρώτη περίπτωση: ο εναλλακτικός Άρης Χατζηστεφάνου (της ΕφΣυν, του ρ/σ "Κόκκινο" και του περιοδικού Unfollow) γράφει για τις ΗΠΑ του Τραμπ, τις αντιδράσεις της φιλελεύθερης Αμερικής και των Ρώσων εμιγκρέδων, που κάνουν τη σκοτεινή σύνδεση με την πατρίδα τους: όχι τη Ρωσία του Πούτιν, αλλά τη Σοβιετική Ένωση του Μπρέζνιεφ. Το συμπέρασμα είναι πως...

Η φιλελεύθερη Αμερική συνειδητοποιεί με φρίκη ότι σε αρκετούς τομείς οι ΗΠΑ του Τραμπ είναι ίδιες ή χειρότερες με τις πιο σκοτεινές ημέρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης. Μήπως όμως έτσι δεν ήταν πάντα;

Στο κείμενο διαβάζουμε μεταξύ άλλων για τη δισέγγονη του Χρουτσόφ (που ανατριχιάζει όταν ακούει τη φράση "εχθρός του λαού" και πώς χρησιμοποιήθηκε) και για διάφορους διανοούμενους που νιώθουν να επιστρέφουν στο Λένινγκραντ του 79' και τη δυστοπία όπου γεννήθηκαν! Ευτυχώς όμως όλα αυτά φιλτράρονται από έναν αριστερό δημοσιογράφο, που στην κατακλείδα του λέει πως ναι μεν... εδώ και δεκαετίες (ή έστω στα χρόνια του Τραμπ) η σκοτεινή πλευρά της Αμερικής αγγίζει ή ξεπερνά σε βαρβαρότητα τα κακώς κείμενα της ΕΣΣΔ (έτσι δεν ήταν πάντοτε;), αλλά οι ΗΠΑ συγκεντρώνουν τα χειρότερα σημεία των δύο κόσμων, χωρίς να έχουν για αντιστάθμισμα τις κοινωνικές κατακτήσεις των σοβιετικών.

Να τη λοιπόν κι η αριστερή πινελιά. Κι αν κάποιος νομίζει πως έχουμε να κάνουμε με την κλασική θεωρία των δύο άκρων ή μια αριστερή εκδοχή της, ας διαβάσει πιο προσεκτικά το κείμενο, για να δει πως ο δημοσιογράφος κάθε άλλο παρά ίσες αποστάσεις κρατά, αφήνοντας βασικά τη... φιλελεύθερη Αμερική που αντιδρά εκτός τσουβαλιού.

(Υγ: να 'χαμε ένα Λαφαζάνη και ένα εθνικό νόμισμα όμως, ε...;)

Το δεύτερο κείμενο είναι μια "τυχαία" παρουσίαση ενός "τυχαίου" βιβλίου από τη μηνιαία αναρχική εφημερίδα "διαδρομές ελευθερίας". Και τώρα ας βγάλουμε τα εισαγωγικά (εκτός από τα τελευταία, που ταιριάζουν).

Πρόκειται για το βιβλίο "κόκκινη βία, 1943-1946" με υπότιτλο "η μνήμη και η λήθη της αριστεράς". Το γράφει ο Σάκης Μουμτζής που, όπως διάβασα στον τοίχο ενός σφου, υποβαθμίζει συνειδητά το κολαστήριο της Μακρονήσου (που ήταν αναμορφωτήριο, χωρίς πολλά θύματα), ήταν υπέρ του "ναι" στο δημοψήφισμα και θεωρεί ενδοτική την ελληνική αστική τάξη απέναντι στην αριστερά. Δεν είναι τυχαία κι η υπογραφή του Βερέμη στον πρόλογο του βιβλίου, που εγγυάται ιστορική ανάλυση τύπου ΣΚΑΪ, με αναπαραγωγή όλων των στερεότυπων του αναθεωρητικού ιστοριογραφικού ρεύματος και της μαύρης αντίδρασης, καταλήγοντας να την αθωώνουν.

Το πιο εκπληκτικό όμως δεν είναι η -κάθε άλλο παρά τυχαία ή απλά ατυχής- επιλογή του βιβλίου, αλλά ο εντελώς ουδέτερος τρόπος παρουσίασης των περιεχομένων σε κάθε κεφάλαιο, χωρίς καμία προσπάθεια αποστασιοποίησης, χωρίς το παραμικρό κριτικό σχόλιο, που υπονοεί συμφωνία, αν όχι ευθυγράμμιση, με όσα λέει.

Αν ένα κομμάτι της αναρχίας γοητεύεται από τον ένοπλο επαναστατικό αγώνα κι υπερασπίζεται -με τον τρόπο του- την ιστορική κληρονομιά του, στον αντίποδα ένα άλλο κομμάτι βαδίζει στα χνάρια του Στίνα, και δε διστάζει να ταυτιστεί με την ιστορική αφήγηση του ταξικού εχθρού...
Μπορείτε επίσης να διαβάσετε σε ένα παλιό φύλλο του Ρίζου τις μπηχτές του Τηλέπαθου, που συνδέονται με το θέμα και την ομάδα που το ανακίνησε.

Και το τρίτο... είναι το δικό μας; Όχι σφοι, δεν μπορούμε να το πούμε αυτό.
Το τρίτο κείμενο είναι ενός στελέχους της ουκρανικής ομάδας Μπορότμπα, γραμμένο σχεδόν δύο χρόνια πριν, που επιχειρεί να τεκμηριώσει με λενινιστικά κριτήρια (όπως αυτός τα κατανοεί) την ανάγκη υπεράσπισης των ΛΔ του Ντονμπάς. Και είναι πραγματική αποκάλυψη, όχι γιατί μας λέει άγνωστα ή καινούρια πράγματα, αλλά γιατί συμπυκνώνει ιδέες που ακούσαμε-διαβάσαμε συχνά το τελευταίο διάστημα, είτε από το ΚΕΚΡ-ΕΚΚ του Τιούλκιν είτε από εγχώριους αναλυτές, κι αποτελεί πιθανότατα τη δεξαμενή σκέψης από την οποία αντλούν επιχειρήματα οι τελευταίοι.

Σε αυτό διαβάζουμε μεταξύ άλλων πως...

δεν έχουμε δύο μπλοκ εγκλωβισμένα σε μια θανάσιμη αναμέτρηση (όπως το 1914), αλλά μια εντελώς νέα κατάσταση, χωρίς ιστορικό ανάλογο, όπου το σύστημα καταρρέει και αρχίζει να γίνεται κομμάτια, και κάποιες καπιταλιστικές ομάδες (οργανωμένες σε έθνη και διακρατικούς σχηματισμούς) προσπαθούν να μεταβάλουν το υπάρχον πλαίσιο του συστήματος, ενώ αντίθετα άλλες ομάδες («περιφερειακές επιτροπές» της Ουάσιγκτον) προσπαθούν να διατηρήσουν το στάτους κβο και να τιμωρήσουν εκείνους που καταπατούν τις ιερές αρχές του συστήματος.

Οι συγκρούσεις στο εσωτερικό του συστήματος σχετίζονται με τις εσωτερικές αντιφάσεις του, δεν πρόκειται για σύγκρουση μεταξύ επιμέρους κέντρων συσσώρευσης κεφαλαίου και συστημάτων καταμερισμού εργασίας, όπως το 1914 και το 1939.

Η Ρωσία και οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν είναι συγκρίσιμες σε ό,τι αφορά την οικονομική τους ισχύ – αγωνίζονται σε διαφορετικές κατηγορίες. Επιπλέον, δεν υπάρχει κανένας «ρώσικος ιμπεριαλισμός», ακόμη και ο «αμερικάνικος ιμπεριαλισμός» όπως υπήρχε το 1914 δεν υπάρχει σήμερα. Αυτό που υπάρχει σήμερα είναι ένα ιεραρχικά οργανωμένο παγκόσμιο ιμπεριαλιστικό σύστημα με επικεφαλής τις Ηνωμένες Πολιτείες. Υπάρχει μια ρωσική αστική τάξη, η οποία στο οικοδόμημα αυτό δε διαμένει ούτε στον πρώτο ούτε καν στο δεύτερο «όροφο», η οποία προσπάθησε να αναβαθμίσει τη θέση της σε αυτή την ιεραρχία και τώρα τρέμει εξαιτίας της τόλμης του, επειδή συνάντησε αντίσταση από μια ενωμένη Δύση.

Ενώ στη συνέχεια ακολουθούν διάφοροι ιστορικοί παραλληλισμοί με την Ιρλανδία και τον ισπανικό εμφύλιο, καθώς και η ανάλυση των αντι-ολιγαρχικών (sic) αντι-νεοφιλελεύθερων πολιτικών των ΛΔ του Ντονμπάς.

Κι εγώ με τη σειρά μου αναρωτιέμαι αν τελικά, μετά τα διάφορα στάδια που ανακαλύφτηκαν μεταξύ καπιταλισμού και σοσιαλισμού, υπάρχει τελικά κι άλλο που μας ξέφυγε στην εξελικτική αλυσίδα και τοποθετείται χρονικά ανάμεσα στον καπιταλισμό και το ιμπεριαλιστικό του στάδιο, για να εντάξουμε σε αυτό την περίπτωση του ρώσικου καπιταλισμού...

Κατακλείδα με το "ριζοσπαστικό" πρωτοσέλιδο του "εναλλακτικού" Unfollow, που τα βάζει όλα στο μίξερ, μαζί με τα μυαλά των αναγνωστών του.

Φασισμός ΑΕ

Κι εσύ πού είδες το ντοκιμαντέρ του χατζηστεφάνου;

Σε μια εκδήλωση μεταπτυχιακών (του εξωκοινοβουλίου) στο θέατρο βλυσίδη στο κουμ καπή, που αποδείχτηκε μικρό για να χωρέσει όλους όσους ήρθαν για να το παρακολουθήσουν. Προτίμησα την εμπειρία της συλλογικής παρακολούθησης από μια απλή (τηλε)θέαση στον υπολογιστή, για να μετρήσω αντιδράσεις και σχόλια, να το συζητήσω με άλλο κόσμο, να δω πτυχές που δε θα είχα σκεφτεί μόνος μου. Κι ως τελική εκτίμηση θα δανειστώ τα λόγια ενός θεατή από το κοινό: καλό αλλά με φάουλ. Παρακάτω θα αναλύσουμε το γιατί.

Ο φασισμός αε είναι πιθανότατα η καλύτερη από τις τρεις ανεξάρτητες παραγωγές της ομάδας του infowar (οι δύο προηγούμενες δουλειές της ήταν το debtocracy και το katastroika). Όπως δηλώνει κι ο τίτλος του, το ντοκιμαντέρ εξετάζει κι αναδεικνύει με μια σειρά παραδείγματα τη σταθερή και διαχρονική σχέση μεταξύ των μεγάλων μονοπωλίων και του φασισμού ως πολιτική έκφραση της κυριαρχίας τους και της επιθετικής τους φύσης. Έτσι έρχεται κατά μία έννοια ως συνέχεια της «ανάκρισης» του πίτερ βάις και όσων είδαμε στην χτεσινή ανάρτηση. Με μια βασική διαφορά: ότι η ανάκριση είναι ένα έργο τέχνης που θυμίζει ντοκιμαντέρ, με πληθώρα στοιχείων για τη ναζιστική φρίκη και πολιτική ανάλυση του φαινομένου. Ενώ ο φασισμός αε είναι ένα ντοκιμαντέρ με πολλά, καλλιτεχνικά στοιχεία που δεν μπουκώνει το θεατή με κατεβατά και πολλές πληροφορίες, ενώ σε κάποια σημεία φαίνεται να δίνει μεγαλύτερη σημασία στο οπτικό αποτέλεσμα και το αισθητικό κομμάτι παρά στην ανάλυση αυτή καθαυτή –θα επανέλθουμε σε αυτό παρακάτω.

Ο χατζηστεφάνου ανατρέχει σε ιστορικά παραδείγματα, αναζητώντας τις ρίζες του φασισμού: στην ιταλία του μουσολίνι, τη ναζιστική γερμανία του χίτλερ, την ελλάδα του μεταξά (όλοι τους ανήλθαν στην εξουσία δια της «ευθείας δημοκρατικής οδού», χωρίς στρατιωτικό πραξικόπημα)· τα τάγματα ασφαλείας, την χούντα των συνταγματαρχών και δια της περιθωριακής επεν, που υπήρξε πρόδρομος και φυτώριο στελεχών, στη σημερινή χρυσή αυγή, το «σοβαρό λαος» και την ακροδεξιά κυβέρνηση σαμαρά. Εντοπίζει τη μήτρα του φαινομένου στα θεμέλια του καπιταλιστικού συστήματος και συμπεραίνει ότι ο φασισμός ανθεί εκεί που χάνεται μια επανάσταση.

{Παραμένει ωστόσο ανοιχτό το ερώτημα αν η φασιστική απειλή θεριεύει πάνω στα κομμάτια ενός ηττημένου κινήματος ή αν λειτουργεί προληπτικά για την αστική τάξη ενάντια σε ένα ανερχόμενο μαζικό κίνημα. Για παράδειγμα, στις εισηγήσεις που ακολούθησαν στην εκδήλωση, ένας ομιλητής απέδωσε τη στροφή της αστικής τάξης προς την εφεδρεία της χρυσής αυγής στο φόβο που της προκάλεσε η δυναμική του μαζικού ξεσπάσματος της νεολαίας το δεκέμβρη του 08’)!

Από την αφήγηση και τις συνεντεύξεις κράτησα περισσότερο τρία σημεία:

-το θάρρος της κόρης του βουλπιώτη (επιχειρηματίας συνεργάτης των ναζί) να δεχτεί να μιλήσει για τον πατέρα της σε ένα τέτοιο ντοκιμαντέρ και την αφοπλιστική ειλικρίνεια του ισχυρισμού της πως «χωρίς τα τάγματα ασφαλείας, η ελλάδα θα ήταν κομμουνιστική». Μπορεί βέβαια, όπως σημείωσε εισηγητικά ο ίδιος ομιλητής, τα τάγματα ασφαλείας να μην είχαν την παραμικρή επίδραση στην τελική έκβαση της μάχης του δεκέμβρη, χωρίς την καθοριστική επέμβαση των άγγλων· είναι όμως αξιοσημείωτη η τοποθέτηση αυτή σε αντίθεση με τα ερμηνευτικά σχήματα της αναθεωρητικής ιστορικής σχολής (καλύβας-μαραντζίδης), που αποδίδει τη συγκρότηση και δράση των ταγμάτων στην «κόκκινη τρομοκρατία».

-Τη μπλόφα της μεγάλης καθόδου των μελανοχιτώνων στη ρώμη, που κατ’ ουσίαν ήταν μοναχική πορεία του μουσολίνι στην πρωτεύουσα για να εκβιάσει την πρωθυπουργία. Και τις φωτογραφίες που έβγαζε καθ’ οδόν στο τρένο με πολιτικούς οπαδούς του –κάτι σαν πρόδρομος των σύγχρονων «selfies» που βγάζει σήμερα στα καθ’ ημάς ο υπουργός υγείας.

-Και την παρουσία του μαργαρίτη, που έκανε τη διαφορά κατά τη γνώμη μου με τις καίριες επισημάνσεις του –ξεχωρίζω αυτή για τα ναζιστικά πειράματα ευγονικής στη βάση εξοικονόμησης πόρων και εξόδων για τα νοσοκομεία και τη σύνδεση με τη σημερινή κατάσταση στην ελλάδα και το μέτωπο υγείας. Και ο οποίος, όπως σχολίασε χαριτολογώντας μια σφισσα, έκανε άτυπο εισοδισμό στο πολιτικό στίγμα του ντοκιμαντέρ και τις… περίπου αντάριζα τοποθετήσεις των υπολοίπων (μαρκέτος, τάρικ αλί, κτλ).

Ποιες είναι όμως οι αδυναμίες του ντοκιμαντέρ στις οποίες πρέπει να σταθεί κανείς κριτικά;

Καταρχάς υπάρχουν μερικά σημεία που προσωπικά τα θεωρώ προβληματικά ή τουλάχιστον με άστοχες διατυπώσεις. Πχ η σημείωση για την «παρωδία δημοκρατίας» που οδηγεί στο φασισμό, συγκρούεται με τα ιστορικά γεγονότα (και τις «άψογες κοινοβουλευτικές διαδικασίες» που έφεραν στην εξουσία τον χίτλερ πχ) και μοιάζει να διαχωρίζει με στεγανά την πρώτη από το δεύτερο (δηλ την αστική δημοκρατία από το φασισμό). Το συνδέω αυτό και με κάτι που ειπώθηκε προς το τέλος της εκδήλωσης από τον έτερο εισηγητή: ότι δηλ ο παραγκωνισμός των άλλων αστικών πολιτικών δυνάμεων από τον χίτλερ και το μουσολίνι έρχεται ως η εξαίρεση στον ευρωπαϊκό κανόνα της αγαστής σύμπλευσης του φασισμού με το μπλοκ των παραδοσιακών αστικών κομμάτων.

Αυτά ωστόσο μπορεί να τα κρίνει καλύτερα (και να τα «ξεψειρίσει») ο καθένας μόνος του, χωρίς τις δικές μου υποδείξεις.

Δεύτερο σημείο: η επιμονή σε κάποια ωραία, αφαιρετικά πλάνα, που δεν έχουν πάντα άμεση σύνδεση με όσα εκφωνούνται, θυμίζει ίσως κάτι από σταύρο θεοδωράκη χωρίς σακίδιο. Με την ειδοποιό διαφορά βέβαια πως ο χατζηστεφάνου φροντίζει για την άρτια εικόνα της δουλειάς του κι όχι για τη δική του εικόνα. Πού είναι λοιπόν το κακό στην αναζήτηση μιας ωραία επεξεργασμένης φόρμας που θα αναδεικνύει καλύτερα την ουσία;

Προφανώς η μορφή δεν μπαίνει αντιπαραθετικά προς το περιεχόμενο. Η δική μου ένσταση αφορά στα επίπεδα της συνείδησης που ενεργοποιεί ένα ωραίο, αισθητικό αποτέλεσμα, με κίνδυνο να χαθεί πίσω από τις εικόνες η γενική εικόνα και το νόημα. Εννοώ αυτό που αποτυπώνεται συνήθως στην κλισέ φράση «καλά τα είπε», χωρίς να γνωρίζουμε πάντα τι ακριβώς είπε ο εκάστοτε ομιλητής –πάντως το ‘πε καλά. Και μπορεί να μην ευθύνεται αποκλειστικά ο παραγωγός γι’ αυτό, σίγουρα όμως δε θα μπορούσε ποτέ να συμβεί στις γυμνές από αισθητική άποψη ταινίες της αλίντας δημητρίου για να φέρω ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα.

Το τρίτο και τελευταίο σημείο της κριτικής ξεκινά από το δυνατό σημείο αυτής της παραγωγής: την πολιτική ανάλυση και τη σύνδεση του φασιστικού φαινομένου με τον καπιταλισμό. Αυτός ακριβώς δηλ που έλειπε από τις δύο προηγούμενες δουλειές της ομάδας infowar για το χρέος –που ουσιαστικά ήταν μια πολιτική διαφήμιση της ελε και του κορέα στον ισημερινό- και για την καταστροφική πολιτική των ιδιωτικοποιήσεων, που θα μπορούσε να την καταδικάσει ακόμα και ένα καθαρά αστικό κόμμα.

Κατανοώ τη συνειδητή επιλογή των παραγωγών να περιοριστούν σε μια απλή ιδέα και να την αναλύσουν σε ένα μίνιμουμ πλαίσιο που θα μπορεί να φτάσει και να γίνει κατανοητό από ένα ευρύτερο κοινό, χωρίς ιδιαίτερη τριβή με αυτά τα ζητήματα. Από τη στιγμή όμως που δεν υπήρχε σύνδεση με το γενικό πλαίσιο και μια πιο βαθιά διεισδυτική ματιά στο συνολικό πρόβλημα και τις αιτίες του, η ανάλυση έμενε μισή και συνιστούσε πολιτική έκπτωση – παραχώρηση σε εκείνη την αριστερά που λειτουργεί σαν... «αντιφασισμός αε», δηλ σαν μια πολιτική επιχείρηση με αποκλειστικό σκοπό την εκλογική υπεραξία στις κάλπες και το σχηματισμό κυβέρνησης. Εκείνη την αριστερά που δε δίνει όραμα και θετική διέξοδο από τη σημερινή κατάσταση, αλλά επιμένει να αντιτίθεται και να ετεροπροσδιορίζεται επιλεκτικά από συγκεκριμένες πτυχές της, ως αντιμνημονιακή, αντιμερκελική, αντινεοφιλελεύθερη, αντιφασιστική κι αντιρατσιστική ασφαλώς, και γενικώς «αντι-κακή», ποντάροντας ολοένα και περισσότερο στα γνωστά αντιδεξιά σχήματα του πρόσφατου παρελθόντος στα οποία είχε επενδύσει το πασοκ της αλλαγής, για να εκβιάζει το λαό και να εκμαιεύει την ψήφο του.

Και είναι ακριβώς η ποιότητα και το βάθος αυτού του τελευταίου ντοκιμαντέρ, που τονίζει εμφατικά τα κενά των δύο προηγούμενων.