Πού να βρω ένα φιλαράκι...

...να μου πει ένα αμήχανο αστείο...

Could this BE more Chandler?

Ο πρόωρος θάνατος του Μάθιου Πέρι μες σε ένα τζακούζι είναι τόσο απροσδόκητος, τόσο τσαντλερικός, που θα μπορούσε να είναι σκηνή από τα Φιλαράκια. Πχ σαν τον ξαφνικό θάνατο του ενοχλητικού γείτονα με τη σκούπα που ενοχλούνταν από τους θορύβους και τις ζωές των άλλων. You owe me a cat.
Κι ο Τσάντλερ μας χρωστά ένα τελευταίο αστείο. Σκέφτεσαι πως μας κάνει φάρσα, ότι λείπει ταξίδι στη Υεμένη (στη Yemen street) ή έστω στην Τάλσα, για να αποφύγει την Τζάνις, και πως όλα θα τελειώσουν με ένα δικό της κακαριστό γέλιο.

Μόνο που τώρα κανείς δε χαμογελά, πικρά έστω, γιατί κανείς δεν πιάνει το αστείο. Και εσύ νιώθεις σαν τη Ρέιτσελ, στον τελευταίο κύκλο, στο προτελευταίο επεισόδιο, που μεταξύ κλαυσίγελων και αποχαιρετισμών, του λέει: έτσι κι αλλιώς ποτέ δεν καταλάβαινα τα αστεία σου...
Ή ακόμα χειρότερα, σαν τον Ρος, που δεν πήρε ποτέ τον δικό του αποχαιρετισμό (από τη Ρέιτσελ) στο ίδιο επεισόδιο. Και ο Τσάντλερ μας χρωστά έναν αποχαιρετισμό. Γιατί δεν είχαμε δει να έρχεται το τέλος και δεν πήραμε τον χρόνο μας για να το ετοιμάσουμε και να ετοιμαστούμε και εμείς. Κακώς ίσως, γιατί τα αυτοκαταστροφικά σημάδια υπήρχαν παντού, ακόμα και στη σειρά ή στην έκδοση της αυτοβιογραφίας του -λες και ήξερε πως είχε γυρίσει τον τελευταίο κύκλο.

Λένε πως ήταν ηθοποιός ενός ρόλου, όπως όλοι σχεδόν (λίγο-πολύ) οι πρωταγωνιστές από τα Φιλαράκια. Αλλά αυτό τον αδικεί, πιο πολύ από ό,τι ο ίδιος τον εαυτό του και το ταλέντο του, και ας τον ήξερε όλος ο πλανήτης ως Τσάντλερ -και πολύ λιγότεροι ως Μάθιου Πέρι. Βασικά όμως είχε να υποδυθεί τον εαυτό του, στην πραγματική ζωή, και αυτός αποδείχτηκε ο πιο δύσκολος ρόλος.

Βασικά ο Μάθιου Πέρι έπρεπε να έχει έναν φύλακα άγγελο να προσέχει μη τυχόν το σκάσει από τη ζωή, όπως ο Ρος έπρεπε να προσέχει στη σειρά τον Τσάντλερ για να μη φοβηθεί και το σκάσει από τον γάμο του. Αλλά ποιος θα μπορούσε ποτέ να σταματήσει έναν τόσο αυτοκαταστροφικό Bing;

Ψάχνεις τα κατάλληλα λόγια να τον αποχαιρετήσεις, αλλά νιώθεις σαν τον Τζόι στον επικήδειο της Εστέλ, που του έφαγε τον λόγο ο συνάδελφος με το μοναδικό ταλέντο να τρώει χαρτιά -μοναδικό, με την έννοια πως δεν είχε άλλο. Σκέφτεσαι να τον αποχαιρετήσεις με ένα στιχάκι, αλλά -όπως θα μας έλεγε και η Φοίβη- τι διάολο κάνει ρίμα με τον Τσάντλερ; -Ίσως μια μπίρα Radler;

Σε τέτοιες αμήχανες στιγμές είναι που θα χρειαζόταν ένα δικό του αμήχανο αστείο, να μας βγάλει από την αμηχανία. Και αν πρέπει να το αποφύγουμε, για να σεβαστούμε το πένθος και τη μνήμη του νεκρού, θα ήταν εξαιρετικά δύσκολο. Όπως όταν ο Τσάντλερ έπρεπε να συγκρατηθεί και να μην κάνει ούτε ένα ειρωνικό σχόλιο για μια ολόκληρη βδομάδα, ό,τι κι αν έβλεπε γύρω του. Άλλο ένα χαμένο στοίχημα -με τα Φιλαράκια του, αλλά και με τον εαυτό του.

Δεν έχει νόημα να πιάσουμε την κουβέντα αν τα Φιλαράκια ήταν GOAT σειρά (η καλύτερη όλων των εποχών) ή μια τυπική αμερικανιά - sitcom των 90’ς, για να ξεχωρίζουμε οι νεο-μπούμερ από τα μειράκια, με τις αναμνήσεις μας και τα εσωτερικά τους αστεία. Όλα τα παραπάνω έχουν βάση αλλά η αλήθεια δεν είναι ούτε λίγο στη μέση, παρά μόνο στα άκρα (χωρίς τη Βίκυ Φλέσσα), που ισχύουν ταυτόχρονα, από μια άλλη οπτική γωνία. Σημασία έχει πως μαζί με τον Τσάντλερ πέθανε κάθε ελπίδα για κάθε μορφή αναβίωσης της σειράς, γιατί όλοι θα μπορούσαν ίσως να αντικατασταθούν με έναν άλλο ηθοποιό -πχ ο εκλιπών Γκάνθερ. Όλοι πλην του Τσάντλερ Μπινγκ.

Ο Sniper λέει πως όλη η σειρά ΗΤΑΝ (με αυτή την προφορά) ο Τσάντλερ και πως η παρακμή της άρχισε όταν τον έβαλαν να παντρευτεί τη Μόνικα και τον σκότωσαν σαν χαρακτήρα. Ένας από τους πολλούς θανάτους του Τσάντλερ Μπινγκ και ένα από τα πολλά μεγάλα βήματα που έκανε προς τον γκρεμό. Και ίσως αυτό να ήταν το πιο χτυπητό σημάδι για την κομφορμιστική στροφή μιας σειράς προς το αμερικάνικο όνειρο και το ιδεατό πρότυπο των πετυχημένων 40άρηδων, που δεν έχουν σοβαρά προβλήματα και όσα έχουν, τα ξεπερνάν μαζί με τους φίλους τους.
I get by with a little help from my friends, που θα έλεγαν και τα Σκαθάρια, πριν το δικό τους κύκνειο άσμα, που κυκλοφορεί μες στη βδομάδα που έρχεται.

Ναι, η ζωή συνεχίζεται και βασικά έχει πολύ πιο σοβαρά προβλήματα, που δε λύνονται από μια παρέα. Ναι, η ζωή μοιάζει να αρνείται τον εαυτό της και γίνεται μια φάμπρικα εγκλημάτων μαζικής παραγωγής, που βαφτίζονται αυτοάμυνα, όπως στις μέρες μας στην Παλαιστίνη. Και η μικρή οθόνη μπορεί να μας δείξει πχ το Χάνουκα των Γκέλερ, αλλά δε θα βρει πλάνα για τις μαζικές διαδηλώσεις υπέρ των Παλαιστίνιων στις ΗΠΑ, όπου συμμετείχαν και πολλοί Εβραίοι. Μια νεκρολογία για ένα τραγικό γεγονός κινδυνεύει να γίνει τραγικά ανεπίκαιρη, αν ζει στον κόσμο της και αγνοεί τι συμβαίνει στον πραγματικό κόσμο.

Αλλά η ζωή τα έχει όλα, ακόμα και τα δευτερεύοντα. Και αυτός είναι ένας μικρός αποχαιρετισμός εκ μέρους ενός μεγάλου πλήθους. Από τη γενιά μας, από όσους έπιαναν τα αστεία του, ταυτίζονταν με την αμηχανία και τις γκάφες του, ένιωθαν το ίδιο άβολα για να προσεγγίσουν το άλλο φύλο. Από όσους δηλώνουν ως επαγγελματική ιδιότητα «αυτοκαταστροφικοί», από όσους δεν ξέρουν τι δουλειά κάνουν και δεν υπάρχει λέξη να την περιγράψουν. Από όσους θα τον ήθελαν συγκάτοικο και φίλο και δεν ξέρουν πώς να τον αποχαιρετήσουν, με μια κουλ χειραψία ή μια ζεστή αγκαλιά ή με ένα νοερό χτύπημα στην πλάτη, σαν τους παίκτες στο ποδοσφαιράκι.
Good game, Chandler Bing!

Το πιο κατάλληλο αντίο θα ήταν, όπως είπαμε, ένα δικό του αμήχανο αστείο. Αλλά πού να βρεις ένα «Φιλαράκι» να το πει, αφού κι εσύ έχεις εξαφανιστεί;

Η κουλτούρα της φυγής

Σε έναν κόσμο φτιαγμένο από αδιέξοδα που δε μας λυπάται, όλοι ψάχνουν έναν τρόπο να ξεφύγουν, ένα καταφύγιο.
Κι επειδή δεν έχουν πού να (κατα)φύγουν απλώς αποφεύγουν -ή έτσι νομίζουν- τα προβλήματά τους και δεν τα σκέφτονται. Ώσπου να φύγει και το άρθρο κι απλώς να μη σκέφτονται.

Ό,τι κάνουμε στη ζωή μας είναι κατά βάση μικρές αποδράσεις, τρόποι φυγής από την πραγματικότητα και τα προβλήματά της.
Ο τζόγος υποκαθιστά το χαμένο σασπένς μιας αδιάφορης ζωής χωρίς εκπλήξεις.
Η μπάλα τις νίκες που δε βιώνουμε σε προσωπικό και συλλογικό επίπεδο.
Τα παιχνίδια την χαρά και την χαμένη αθωότητα.
Τα ναρκωτικά τις έντονες συγκινήσεις που λείπουν.
Η τηλεόραση τους φίλους και την παρέα. (Στην τηλεόραση το βράδυ η κυρά-λένα κοιτώντας σίριαλ θα κλάψει από συγκίνηση).
Οι ταινίες το χάπι εντ που ποτέ δεν έρχεται.
Το μπλοκ την χαμένη επικοινωνία με τους συντρόφους.
Η νοσταλγία είναι η φυγή από ένα μέλλον χωρίς προοπτική.
Ο φουτουρισμός είναι η άλλη όψη του ίδιου νομίσματος.
Κι ο παλιμπαιδισμός επιστροφή στην ανεμελιά, απόδραση από έναν κόσμο γεμάτο ανασφάλεια.

Άλλοι βρίσκουν καταφύγιο σε μια ερωτική σχέση κι αδιαφορούν για τα υπόλοιπα.
Αλλά ο σύντροφος σήμερα είναι σπάνιο είδος υπό εξαφάνιση (πολιτικά και γενικώς). Κι οι περισσότεροι απλώς συνευρίσκονται χωρίς συναίσθημα (ερωτικά και γενικώς).

Το βασικό είναι να δημιουργείς έναν δικό σου κόσμο. Μια παράλληλη πραγματικότητα για να ξεφεύγεις από αυτήν που υπάρχει.
Η τελική συνέπεια αυτής της λογικής είναι η τρέλα.
Ο τρελός δεν κάνει τίποτα άλλο από το να φτιάχνει έναν δικό του φανταστικό κόσμο και να δραπετεύει σε αυτόν. Είναι η τελευταία άμυνα του οργανισμού, ή μάλλον του εγκεφάλου, για να μπορέσει να αντέξει.

Επόμενα, όλες οι αποδράσεις είναι μορφές ελεγχόμενης τρέλας.
Κι ως ένα βαθμό είναι κι αυτή μια στάσις που νιώθεται, ανθρώπινη.
Το ερώτημα είναι ως πότε θα πουλάμε τρέλα αντί να αλλάξουμε την πραγματικότητα γύρω μας.
Κι είναι αναπόδραστο, σαν την ζωή και τον εαυτό μας. Ούτε αναχωρητές, ούτε αναθεωρητές μπορούν να απαντήσουν. Μόνο κομμουνιστές.

Αρκεί να μην πέσουν κι αυτοί στην παγίδα.
Η πολυλογία για την επανάσταση είναι η φυγή από έναν κόσμο πνιγμένο στην αντεπανάσταση. Φυγή που καταντάει υπεκφυγή κι εκτόνωση.
Όπου ακούτε επαναστατικό βερμπαλισμό κρατάτε μικρό καλάθι.
Να υπερβαίνεις διαλεκτικά την πραγματικότητα δε σημαίνει να πηδάς από πάνω της για να την αποφύγεις.

Αν μπαίνεις για λάθος λόγους η οργάνωση γίνεται σα ναρκωτικό.
Γεμίζει τη ζωή σου, εκτονώνεσαι, νιώθεις πως είσαι κάτι.
Άτομα χωρίς δική τους ζωή και προσωπικότητα καλύπτουν το κενό τους με την οργάνωση, τη μόνη που μπορεί να τους κοινωνικοποιήσει (όπως κάποτε το πασοκ τις προβληματικές).
Άλλοι βρίσκουν πολιτικό άλλοθι για την ενσωμάτωσή τους. Έχουν τον ίδιο τρόπο ζωής με τους άλλους, αλλά εναλλακτικές ιδέες και στέκια (αγωνιστικά ουζερί).

Κι έτσι ανοίγει γόνιμος διάλογος με τους πλην λακεδαιμονίων.
Εμείς είμαστε ενάντια σε σκληρά, μαλακά και βαπόρια απ' την περσία κι εκείνοι ενάντια σε σκληρά και κνίτες που γι' αυτούς είναι περίπου το ίδιο.
Πρέζες υπάρχουν πολλές. Η κνε μορφώνει, αυτή είναι η διαφορά.
Κι είναι ειδοποιός. Δεν θα ήμουν ο άνθρωπος που είμαι αν δεν είχα περάσει από την οργάνωση.

Παρά το τι μπορεί να πιστεύει ο καθένας, αυτό που θέλει να πει ο ποιητής στο μπλοκ αυτό είναι ότι στηρίζει το κόμμα. Κριτικά, αλλά το στηρίζει.
Όποιος δεν το καταλαβαίνει, μπορεί να αγαπά την ποίηση που διαβάζει, αλλά όχι τον ποιητή.
Τιμή και δόξα στους σ/φους που διαβάζουν σφυροδρέπανο χωρίς να με θεωρούν αντικομματικό.

Μέρος Δεύτερο - Ασυναρτησίες

-Σήμερα έμαθα τα νέα μιας παλιάς συμφοιτήτριας, που μου 'χε χαρίσει μια φωτό των οπαδών της σενκτ πάουλι. Κάνει πρακτική σε μια εφημερίδα στη λάρισα.
Ω, διάολε, πρακτική στα 26 της; Γιατί, για να μάθει τη δουλειά;
Γιατί δεν έμενε στο αμβούργο;

Η (τωρινή) κοινωνία σου λέει κατάμουτρα πως δεν σε χρειάζεται, ούτε εσένα, ούτε τις σπουδές σου. Σου φωνάζει σε κάθε σου βήμα πως είσαι άχρηστος. Δεν υπάρχεις κι είσαι εδώ.
Είναι έγκλημα να βγαίνουν σωρηδόν απόφοιτοι στην αγορά ανεργίας.
Εκεί που ισχύει ο νόμος της προσφοράς. Οι δουλειές αυξάνονται όσο μειώνεται η αξιοπρέπεια. Η εξίσωση ισορροπεί όταν η αξιοπρέπεια φτάσει να γίνει μηδέν. Αν δεν πέσει πιο κάτω δηλ.

Για αυτό και για άλλους τόσους λόγους θα 'θελα να 'μουν στη σοβιετία. Θα είχα τουλάχιστον αξιοπρέπεια.
Θα 'χα κι ένα μπλοκ για τα κακώς κείμενα να γράφω να ξεχαρμανιάζω.
Κι ένα καλό μπουφάν για τη σιβηρία μετά.

-Ο τσάντλερ απ' τα φιλαράκια στην φάση ένα μετά από χωρισμό φοράει συνέχεια φόρμες, δείγμα κατάθλιψης και παρακμής.
Εμένα περίπου όλη η ζωή μου είναι στη φάση ένα. Κι όχι μόνο επειδή φοράω φόρμες.
Και ναι, μου αρέσει να βλέπω φιλαράκια, δεν απολογούμαι γι' αυτό, θα υπάρχουν και στο σοσιαλισμό άλλωστε.

-Η τραγική ειρωνεία για έναν κομμουνιστή είναι ότι η ελευθερία των άλλων είναι προϋπόθεση της δικής του.
Πρέπει να αλλάξει τους ανθρώπους απ' το περιβάλλον του που μισεί και τον εκνευρίζει καθημερινά.
Ενώ οι αναρχικοί τέτοια προβλήματα τα έχουν λυμένα.
Κατακτούν την ελευθερία ατομικά για λογαριασμό τους και δεν έχουν να ανησυχούν για κανέναν.

Η δεύτερη ειρωνεία για τον κομμουνιστή είναι ότι πρέπει να είναι φύσει αισιόδοξος για τα πράγματα, τη στιγμή που έχει τις περισσότερες ευαισθησίες και χαλιέται με ένα σωρό πράγματα γύρω του που αφήνουν όλους τους άλλους αδιάφορους.
Μεταξύ άλλων και τους αναρχικούς.

-Η ελληνική είναι σπουδαία γλώσσα (μεταξύ άλλων) γιατί έχει την ίδια λέξη για τον κόσμο (τη γη) και τους ανθρώπους.
Γιατί τι είναι αλήθεια ένα μέρος χωρίς τους ανθρώπους του;
Μου έλεγε το παπαγαλάκι του κρεμλίνου πόσο είχε βαρεθεί τη θεσσαλονίκη. Και πως το δεκέμβρη ξαφνικά την αγάπησε μαζί με τον κόσμο της που ήταν στους δρόμους.
Τώρα που φεύγει μοδίστρα στο ναυτικό θα έχει ευκαιρία να αγαπήσει πολύ κόσμο καθώς και τη μαμά πατρίδα που τους γέννησε.

-Στο καπάκι κολλάει να βάλω με ύφος χιλίων κομισαρίων δύο άσματα που κλείνουν ντεμέκ όλο το νόημα της ζωής (σκέφτομαι ένα της αλέξιας που μου έχει κολλήσει τώρα τελευταία).
Να βρεθούν και δυο τρεις να σχολιάσουν πόσο ψαγμένο τραγούδι είναι και να λεν μπράβο που το έβαλα.
Και ζήσαμε εμείς καλύτερα... Έλεος! Όχι άλλο δήθεν...