Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα στάλινγκραντ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα στάλινγκραντ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Τρίτη 2 Νοεμβρίου 2010

Επτά νοέμβρη

Που δεν ήταν ακριβώς νοέμβρη, αλλά οκτώβρη με το παλιό. Κι ο κομάντο βάζει το δέκα από μπροστά για να τον εκφράζει πιο πολύ. Φέτος όμως έχουμε εκλογές και δε θα τιμήσουμε τις ορδές των μπολσεβίκων και των προλετάριων που έκαναν έφοδο στον ουρανό. Κι εμείς από ποιον να περιμένουμε κάνα αφιέρωμα, λόγω της ημέρας; Από τους αναρχικούς για μάχνο και κροστάνδη; Εκτός κι αν κάνουν τα μου-λου. Λες;

Τόσο αντιδραστικός ορισμός της ημέρας των εκλογών είχε να γίνει από την πρώτη επέτειο της εξέγερσης του πολυτεχνείου που ήταν κι οι πρώτες της μεταπολίτευσης. Τότε που κατεβήκαμε ως ενωμένη αριστερά κι ούτε διψήφιο δεν πήραμε (για να μην επιστρέψουν τα τανκς). Και να φανταστείς ότι μαζί με τους ρηγάδες είχαμε απόλυτη πλειοψηφία στη συντονιστική επιτροπή του πολυτεχνείου. Κι ίσως στο εκκε να ήταν οι αναρχικοί της εποχής και να καταγγέλλανε τους 300 προβοκάτορες της βουλής που βάζουνε στο κίνημα προσκόμματα.
Τι τη θέλανε την αλλαγή στο μήνα; Μια χαρά τις είχανε βάλει οκτώβρη και δεν έπεφταν ποτέ μαζί με την οκτωβριανή.

Η σημειολογία της ημέρας κάνει πιο επιτακτικό κι επίκαιρο από ποτέ το δίλημμα εκλογές ή επανάσταση. Σε ένα δίπολο διαλεκτικής αντίφασης βέβαια, οι δυο πόλοι μπορούν κάλλιστα να συνδυαστούν και να συνυπάρχουν –όχι ειρηνικά, μη μας πουν και ρεβιζιονιστές, αλλά- με ενότητα και πάλη των αντιθέτων.

Εκλογές και ταξική πάλη. Ή εκλογές κι επανάσταση. Δεν πάνε ντε και καλά αντιπαραθετικά. Όπως λέμε κράτος κι επανάσταση, που το ‘γραψε κι ο λένιν. Για τους αναρχικούς βέβαια κι αυτά αντιπαραθετικά πάνε. Κι αν φτιάξεις το πρώτο προδίδεις το δεύτερο. Σε πολύ κόσμο η διαλεκτική πέφτει πολύ βαριά. Δεν έχουμε παρά να του εκφράσουμε τη συμπάθειά μας. Που κάποιες φορές βέβαια έχει και την έννοια του συμπάσχω, δηλ έχω την ίδια πάθηση.

Η διαλεκτική βέβαια καταντά φάρμακο για πάσα νόσο και παιδική ασθένεια. Συνήθως την επικαλούμαστε όταν κολλάμε και δε μπορούμε να εξηγήσουμε –κυρίως στους εαυτούς μας- κάποια πράγματα.
Από πού κι ως πού είναι διαλεκτική αντίφαση το δίπολο επανάσταση-εκλογές; Για να συμβεί αυτό πρέπει κάθε πόλος της αντίθεσης να μετασχηματίζεται στο αντίθετό του και οι δυο μαζί σε κάτι άλλο, καινούριο και διαφορετικό. Έτσι οι εκλογές μετατρέπονται σε μονοκομματικό σύστημα και σταλινικά ποσοστά (λατρεμένο αστικό κλισέ) κι η επανάσταση καταλήγει διαλεκτικά σε αντεπανάσταση κι εκλογές αστικού τύπου το 89’ επί γκόρμπι.

Τώρα λοιπόν που το αποδείξαμε, μπορούμε να προχωρήσουμε παρακάτω σε αρχέγονα ερωτήματα που προκύπτουν αναπόδραστα κάθε φορά σε κάθε εκλογική αναμέτρηση.

*Ιστορική αναδρομή. Η οκτωβριανή πρόλαβε κι εμπόδισε τη σύγκληση της συντακτικής που ήταν κάτι σαν κοινοβούλιο στην ουσία και στηρίχτηκε στα σοβιέτ. Το θέμα έχει πάρα πολλές ουρές όμως. Το σύνταγμα του 36’ που άλλαξε τη συγκρότησή τους σε εδαφική βάση (ενώ πριν βάση ήταν οι χώροι δουλειάς) και κατ’ ουσίαν γυρίσαμε σε ένα πιο αστικό εκλογικό σύστημα, όπου όλοι ήταν λαός και στη στροφή της ιστορίας και του εικοστού συνεδρίου παραμόνευε το παλλαϊκό κράτος.
Ή την περίφημη κριτική της ρόζας για το στραγγαλισμό της πολιτικής ζωής που σε βάθος χρόνου αποδείχτηκε προφητική, αλλά έγινε με αφορμή τη διάλυση της συντακτικής που πέραν του ότι ήταν αστικό κοινοβούλιο, τη δεδομένη στιγμή η σύνθεσή της δεν εξέφραζε τους πραγματικούς συσχετισμούς στην πολιτική ζωή της ρωσίας. Τέλος πάντων δε μπαίνει τέτοιο ζήτημα τώρα. Κλείνει η ιστορική παρένθεση.

Για πολλούς από εσάς όλα αυτά είναι αυτονόητα, βαρετά και χιλιοειπωμένα. Οπότε ας πούμε κάτι άλλο. Πχ γιατί λέμε οι εκλογές στον πληθυντικό αντί να πούμε στον ενικό η εκλογή. Στις τοπικές κι αυτοδιοικητικές εκλογές βέβαια δικαιολογείται, γιατί ψηφίζεις για πολλών λογιών πράγματα. Βγάζουμε δήμαρχο, περιφερειάρχη και αντί-. Ούτε αυτές όμως δικαιολογούν πια το όνομά τους, γιατί με τον καλλικράτη οι περιφέρειες γίνονται άμεσα όργανα του κράτος και δεν υφίσταται καμία απολύτως αυτοδιοίκηση.

Προσωπικά έχω κάνει μία εκλογή και καλή, κάπου στα 18 κι έκτοτε τη στηρίζω κάθε φορά ως την τελευταία της σταγόνα.
Να, για αυτό δεν το λέμε εκλογή, για να μη μοιάζει με αγορά προϊόντων. Ο ενικός φέρνει την ιδιώτευση και κάνει τον πολίτη καταναλωτή με απολίτικη σκέψη.

Ελλάς ελλήνων καταναλωτών. Που δεν ασχολούνται με τα κοινά, αλλά με πράγματα κοινά και τιποτένια. Κι αν έδιναν σε αυτό που λεγόταν παλιά αγορά του δήμου το μισό χρόνο από αυτό που αφιερώνουν στις αγορές τους, μπορεί τελικά ο νικήτας να είχε δίκιο και να είχαμε σε 20 χρόνια κομμουνισμό.

Επειδή αυτά τελικά είναι μάλλον πιο βαρετά, ας επιστρέψουμε στα αρχέγονα και κλασικά ερωτήματα. Ένας απ’ τους κλασικούς, ο ένγκελς, λέει ότι το εκλογικό δικαίωμα είναι δείκτης ωριμότητας της εργατικής τάξης και δε μπορεί να είναι τίποτα περισσότερο από αυτό μέσα στον καπιταλισμό. Αν και είναι ζήτημα πόσο ώριμο δείχνει το προλεταριάτο έτσι που ψηφίζει και με αυτούς που βγάζει, δεν είναι αυτό που μας ενδιαφέρει εν προκειμένω.

Αν πάρουμε τον ορισμό του ένγκελς και τον εφαρμόσουμε στους αναρχικούς αντιστρέφοντάς τον, θα δούμε ότι η αποχή από τις εκλογές είναι δείκτης ανωριμότητας της εργατικής τάξης κι εντός του καπιταλισμού δε μπορεί να είναι τίποτα παραπάνω απ’ αυτό, όση σημασία κι αν του δίνουν.

Πιο δύσκολες περιπτώσεις είναι αυτές που καλούν σε αποχή μετά από συγκεκριμένη ανάλυση της συγκεκριμένης κατάστασης. Ως τακτική κι όχι από θέση αρχών. Προσωπικά θεωρώ πως αυτά τα έχει καλύψει ο λένιν στον αριστερισμό με τη θέση για συμμετοχή ακόμα και στα πιο αντιδραστικά κοινοβούλια.
Ο αριστερισμός βέβαια έχει πολλά επίπεδα ανάγνωσης και προσφέρεται για να ανακαλύψει ο καθένας μας το παιδί που κρύβει μέσα του. Αυτά όμως είναι μεγάλα ζητήματα που ξεφεύγουν από τα πλαίσια μιας καθ’ όλα ασόβαρης ανάλυσης.

Αν θέλουμε πάντως να βρούμε ένα λογικό πυρήνα στα περί αποχής είναι η κριτική στη λογική της ανάθεσης που καλλιεργούν οι εκλογές. Κι αυτή είναι υπαρκτή, αντικειμενική τάση. Που μπορεί να σπάσει μόνο στο πεδίο των εργατικών αγώνων, όπου ο κόσμος αρχίζει να παίρνει την κατάσταση στα χέρια του. Κι αυτό ακριβώς είναι που λείπει στην παρούσα συγκυρία.

Το καλοκαίρι μετά τις συνεχόμενες κινητοποιήσεις, όλοι προσμέναμε ένα δεύτερο γύρο και κάποιοι έσπευδαν να μας βεβαιώσουν πως απ’ το φθινόπωρο που θα τελειώσουν τα μπάνια του λαού –αν τα έκανε κι αυτά- και θα αρχίσουν τα πάγια έξοδα για τα σχολικά είδη και το πετρέλαιο θέρμανσης, θα γινόταν χαμός στο ίσιωμα. Προς το παρόν βλέπουμε μόνο το ίσιωμα κι επικρατεί κοινωνικός λήθαργος, που δεν είναι και πολύ άσχετος με τις εκλογές.

Η κυβέρνηση περιμένει να περάσουν για να περάσει με τη σειρά της στο δεύτερο γύρο της επίθεσής της. Το έλλειμμα θα ανακοινωθεί αμέσως μετά τη δεύτερη κυριακή των εκλογών και ο προϋπολογισμός μία μέρα μετά το πολυτεχνείο.

Μέχρι τότε έχουμε κλείσει σύμφωνο μη επίθεσης, κάτι σα μολότοφ-ρίμπεντροπ. Αλλά η ήττα της περσινής άνοιξης βαραίνει και δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι κερδίζουμε εμείς χρόνο κι ότι κυλάει υπέρ μας. Είναι εντελώς σίγουρο ότι θα το σπάσουν και θα επιτεθούν και ο πι-πί μας καλεί να οργανώσουμε την άμυνά μας σε διάφορα μικρά στάλινγκραντ. Αρκεί να μη μας πάρουν στην αρχή αμπάριζα κι ελπίζουμε μετά στο στρατηγό χειμώνα και τους δεκέμβρηδες που θα φέρει.

Αλλά ως ένα βαθμό αυτό είναι αντικειμενικό. Οι σύντροφοι τρέχουν για τις εκλογές και δεν προφταίνουν να τρέξουν για όλα. Κι οι μόνες κινήσεις ήρθαν από εκεί που δεν το περιμέναμε. Τους φορτηγατζήδες και τους μπασκετμπολίστες. Κι έχασαν κι οι δυο κλάδοι ηρωικά.

Με αυτές τις σκέψεις μπορούμε να περάσουμε σε πιο πρακτικά πράγματα.

Από τη λάσυ (το χαϊδευτικό από τα αρχικά της λαϊκής συσπείρωσης) στηρίζουμε τους πάντες και το ρίχνουμε ασταύρωτο. Από τους αντάρτες δε στηρίζουμε κανέναν. Αν κάποιος παρόλα αυτά είναι αποφασισμένος να προβεί στο απονενοημένο, θα ‘πρεπε να γνωρίζει ότι ο άβερελ είναι υποψήφιος σύμβουλος στο τέταρτο διαμέρισμα. Παλιά τον έβαζαν για να έχουν πολλούς εργάτες στο ψηφοδέλτιο. Τώρα μάλλον για να τους σκάσει το 50ευρω της υποψηφιότητας, γιατί η φετινή καταγραφή θα τους κοστίσει ένα κάρο λεφτά. Από το σπίτι πάντως μόνο τη δική του ψήφο θα πάρει.
Αν είστε στην αττική μπορείτε να ψηφίσετε και το μήτσο από το φυσικό, που είναι υποψήφιος δυτικών προαστίων και περιχώρων, για να εκλεγεί και να παίρνει αρκετές άδειες τώρα που μπαίνει στρατό.

Από τις δηλώσεις στήριξης των συνδυασμών του κόμματος από ανένταχτους, ξεχωρίζουμε το νίκο αγγέλου που κατεβαίνει υποψήφιος στο νομό αργολίδας. Η φωτό με τη ντουντούκα και τη γκλίτσα εξηγεί το γιατί με γλαφυρό τρόπο.

Στην πρώτη πρόταση της δήλωσης καλεί τους μικρομεσαίους αγροτοκτηνοτρόφους του μοριά να ψηφίσουν λαϊκή συσπείρωση για να μην ξυνόμαστε εμείς στη γκλίτσα τη δική μας.

Θα έχει όμως σκληρό ανταγωνισμό από τους αντάρτες που κατεβαίνουν ως αντικαπιταλιστική παρέμβαση στο μοριά. Η ρούμελη κι ο δήμος τροπολιτσάς έμειναν χωρίς αντάρτικο, αλλά στο αιγαίο κατέβασαν ένα πειρατικό στο σήμα του συνδυασμού τους. Μπορεί να μην κερδίσουν καμία έδρα, κερδίζουν όμως στην αγάπη και το προλετ-καλτ.

Από την άποψη των αριθμών ζορίζουν τα πράγματα. Εμείς θα κρατήσουμε ελάχιστους δήμους κι αυτοί ίσως βγάλουν μερικούς δημοτικούς συμβούλους. Αμφότερα τα μεγέθη θα κυμανθούν σε μονοψήφιο νούμερο. Κι αν είσαι μπουκ, βγάζεις τις αποδόσεις για το στοίχημα και κάνεις τζέρτζελο. Το κόμμα βγάζει περισσότερους δήμους, ή οι αντάρτες πιο πολλούς συμβούλους;
Βάλτε τώρα που γυρίζει.

Είχα και κάτι προβληματισμούς για το πώς ακριβώς λειτουργούν οι δημοτικές μας κινήσεις στο ενδιάμεσο των εκλογών. Αλλά ας το αφήσουμε για πιο μετά, μαζί με την αποτίμηση.

Πέμπτη 16 Οκτωβρίου 2008

Κάποιο άγαλμα που με είδε


Η γεωργία ανήκει στο είδος της μπανανίας χωρίς δείγμα μπανάνας, το οποίο κατά την τελευταία 20ετία της νέας τάξης πραγμάτων ευδοκιμεί πια και στην ευρώπη. Διατυπώνοντάς το επιστημονικά θα την χαρακτηρίζαμε προτεκτορατική δημοκρατία, το τελευταίο σκαλοπάτι πριν την προσάρτηση και την ανυπαρξία.
Όπως μαθαίνουμε από το σημερινό ριζοσπάστη, οι γεωργιανές αρχές ανακοίνωσαν την πρόθεσή τους να ξηλώσουν άγαλμα του πατερούλη των λαών και να μετατρέψουν το πατρικό του -που λειτουργεί ως μουσείο- σε μουσείο κατοχής της γεωργίας από τη ρωσία. Όλα αυτά με θέατρο των εξελίξεων την πόλη-γενέτειρα του στάλιν γκόρι, που μέχρι πρόσφατα νόμιζα ότι είναι το παλιό ηρωικό στάλινγκραντ (αλλά δεν).

Σε πρώτη ανάγνωση το συμπέρασμα είναι εύκολο κι αναμφισβήτητο. Καραμπινάτος αντικομμουνισμός-αντισοβιετισμός. Και ειδικά ενάντια στην σοσιαλιστική οικοδόμηση επί Στάλιν, όπως σπεύδει να σημειώσει ο ριζοσπάστης.
Σε κάθε περίπτωση αυτό που ξενίζει είναι ότι οι γεωργιανοί αποφάσισαν να αποκαθηλώσουν ένα πατριωτάκι τους. Ο οποίος όμως συνδέθηκε με τη θρυλική σαβιέτσκι σαγιούζ. Κι η τελευταία για τους γεωργιανούς είναι άρρηκτα συνδεμένη με τη μαμά ρωσία.
Αν λοιπόν ο αντικομμουνισμός δικαιολογεί την αποκαθήλωση, το αντιρωσικό μένος είναι το -απαραίτητο- κομμάτι που συμπληρώνει το παζλ. Κι έτσι περνάμε στη δεύτερη ανάγνωση που κολλάει και με τα γεγονότα και την υπάρχουσα συγκυρία.

Στην ανακοίνωση του ενιαίου κκ γεωργίας -που πιάνει και το μεγαλύτερο μέρος του ρεπορτάζ- διαβάζουμε μεταξύ άλλων ότι η σημερινή εξουσία ξεκίνησε την αιματηρή επίθεση στη Νότια Οσετία, ως αποτέλεσμα της οποίας ήταν ο θάνατος και η αναπηρία χιλιάδων ανθρώπων, οσέτιας, γεωργιανής, ρωσικής και άλλων εθνοτήτων. Η ρωσία του πούτιν απουσιάζει από το εδώλιο, έστω ως απλή αναφορά. Στη συνέχεια μάλιστα η ανακοίνωση κάνει λόγω για τρομοκράτηση της αντίθετης γνώμης και των πολιτικών αντιπάλων, ιδιαίτερα εκείνων που τάσσονται υπέρ της άμεσης αλλαγής του καθεστώτος, υπέρ της αποκατάστασης της λαϊκής εξουσίας, της φιλίας με τη Ρωσική Ομοσπονδία.
Πέρα από τις φιλοσοβιετικές σάλτσες η δεύτερη ανάγνωση που επισημάναμε και πριν είναι κάτι παραπάνω από φανερή. Το γεωργιανό κκ -όπως κι άλλα κκ στις πρώην σοβιετικές δημοκρατίες- λειτουργεί περίπου όπως το ρωσικό κόμμα στην ελλάδα του όθωνα και του κωλέττη!

Εκτός από το σημείο περί φιλίας με την -κατά τα άλλα ιμπεριαλιστική- ρωσική ομοσπονδία ξεχωρίζουν κι οι χαρακτηρισμοί προς το υπάρχον γεωργιανό καθεστώς.
Υπάρχουν κατεξοχήν πολιτικού χαρακτήρα όπως το νεοφασίστες σακαασβίλιοι (sic!), αλλά κι άλλοι όπως το ψυχικά ανισόρροπος πρόεδρος, το οποίο από επίπεδο κι από ουσία μου θύμισαν τις βαθιές πολιτικές αναλύσεις για τον ηλίθιο και παράφρονα πολεμοχαρή τζορτζ μπους.

Δεν είναι όμως το μόνο άγαλμα που θα μας απασχολήσει.
Γιατί στο ίδιο φύλλο στην ίδια σελίδα, δεσπόζει και η είδηση για την τοποθέτηση μνημείου στη ρωσική πρωτεύουσα στη μνήμη του Κοσύγκιν!!

Ο αλεξέι νικολάγεβιτς ήτο μέγα καμάρι της μπρεσνιεφικής γραφειοκρατίας διατελώντας και πρωθυπουργός της ΕΣΣΔ επί 16 συναπτά έτη.
Επί τη ευκαιρία όποιος γνωρίζει τι ρόλο μπορεί να βαρούσε ένας πρωθυπουργός στη σοβιετία, τον τρόπο εκλογής, τις αρμοδιότητες και τη σκοπιμότητα ύπαρξής του, παρακαλείται να συνεισφέρει καθ' οιονδήποτε τρόπο δύναται και νομίζει.

Φυσικά οι περισσότεροι γνωρίζουμε τον κοσύγκιν από την ομώνυμη οικονομική μεταρρύθμιση που πήρε το όνομά του (εν παρόδω, ακόμα ψάχνω τη -μάλλον ανύπαρκτη- σχέση ανάμεσα στον ηρωικό σταλινικό βιάτσεσλαβ μολότοφ και τις μολότοφ για τις οποίες πρόσφατα διάβασα τη χρήσιμη διευκρίνιση ότι είναι εμπρηστικοί κι όχι εκρηκτικοί μηχανισμοί -με άλλα λόγια δεν είναι βόμβες).

Η ουσία είναι λίγο-πολύ γνωστή.
Η μεταρρύθμιση αυτή εισήγαγε το κριτήριο του κέρδους κι έτσι αντί για εμβάθυνση και ενίσχυση του σοσιαλιστικού μετασχηματισμού είχαμε γκρέμισμα και παλινόρθωση.
Πάμε όμως να σχολιάσουμε και μερικές καλτ λεπτομέρειες.
-Αρχικά από το ριζοσπάστη ο οποίος ξέθαψε από το τρομερό του αρχείο την φωτογραφία που βλέπετε στην κορυφή και τη συνοδεύει με τη θανατηφόρα λεζάντα:
Κοσίγκιν και Γκορμπατσόφ τσουγκρίζουν εις υγείαν... της αγοράς
Πεθαίνω...

Μαθαίνουμε ακόμα ότι στα αποκαλυπτήρια του μνημείου παραβρέθηκαν τρεις πρώην πρωθυπουργοί της καπιταλιστικής ρωσίας καθώς κι ο τελευταίος πρωθυπουργός της ΕΣΣΔ Ν. Ριζκόβ (που ας μου εξηγήσει κάποιος τι ρόλο μπορεί να βαρούσε στη σοβιετία κι από εμένα μετά ό,τι θέλει).
Άπαντες χαρακτήρισαν τον αλεξέι νικολάγεβιτς δάσκαλό τους!
Κι όπως λέει ο θυμόσοφος σαν φλωράκης λαός, με όποιον δάσκαλο καθίσεις...
Το ειδησεογραφικό πρακτορείο Vesti όμως έγραψε καλτ ιστορία αναφέροντάς τον ως τον σοβιετικό Ντενγκ Σιάο Πινγκ...

Την χαριστική βολή μας τη δίνει ο γκενάντι ζιουγκάνοφ πρόεδρος της κε του κουκουρούκου (τη θέση του γγ πότε την καταργήσαμε;) ο οποίος σε δηλώσεις του σημείωσε ότι την εποχή κοσύγκιν "άρχισε η ανάπτυξη των περιοχών που μας δίνουν το φυσικό αέριο. Αυτής της αγελάδας που μέχρι και σήμερα ταΐζει τη χώρα".
Πες τα γκενάντι χρυσόστομε!
Γιατί εμείς οι μπρεσνιεφικοί πρωθυπουργοί είχαμε να επιδείξουμε έργο μεγαλύτερο κι από αυτό του σημίτη. Για αυτό θα μας ψήφιζε ο λαός, άμα κάναμε εκλογές...
Κατόπιν αυτής της δήλωσης υπεράσπισης του σοσιαλισμού και του αλεξέι κοσίγκιν που γνωρίσαμε, ο γεγκόρ λιγκατσόφ κι εγώ μπορούμε να πεθάνουμε ήσυχοι και δικαιωμένοι.

Και τι να μας πει ο τιούλκιν του κεκρ με τα ήξεις-αφήξεις του στη δήλωσή του από κάτω. Τι να προλάβει να συμμαζέψει μέσα σε μια παράγραφο δηλαδή;
Εδώ εμείς έχουμε να επιδείξουμε κοτζάμ αγελάδα που ταΐζει όλη τη χώρα (κι ουχί την αστική της τάξη) με γάλα θρεπτικό και πλούσιο σε λιπαρά απ' το τσέρνομπιλ.
Αυτός τι αντίστοιχο έχει να επιδείξει;

Τα υπόλοιπα σε μορφή τηλεγραφήματος:
-Τελικά τα μ-λ είχαν δίκιο; Λέω μήπως...
-Πόσο μ-λ είμαστε κατά βάθος; Ειδικά στη βάση.
-Ο γκορμπατσόφ ήταν φίδι κολοβό κι ο χρουτσόφ οχιά διμούτσουνη και ιδεολογικός πατέρας του γκόρμπι. Αλλά ο κοσύγκιν μεταρρύθμισε το 65. Δηλ ένα χρόνο αφού εκθρόνισαν το νικήτα, πριν καλά-καλά προλάβει να κρυώσει η καρέκλα του και πάρει τη θέρμη των οπισθίων του λεονίντ ιλίτς.
Τότε ο μπρέζνιεφ γιατί έριξε τον χρουτσόφ;
Κι ο γκόρμπι γιατί τα έχωνε για τη μπρεσνιεφική στασιμότητα;
-Από πού κι ως πού στέκει η άποψη (των αναθεωρητών βασικά) ότι επί μπρέζνιεφ είχαμε σταλινική παλινόρθωση;
-Τις αποφάσεις του 20ού συνεδρίου τελικά τις έχουμε καταδικάσει επισήμως ή όχι; Τα γεγονότα της τασκένδης;

Κάτι μου λέει ότι ούτε αυτή την κυριακή θα βρούμε απαντήσεις στα ερωτήματά μας. Ίσως σε επόμενο επεισόδιο...

Υστερόγραφο αντί ηθικού διδάγματος: ο πούτιν παίζει γερά το χαρτί του ρώσικου πατριωτισμού. Αλλά είτε του αρέσει είτε όχι αυτό έχει μέσα και τις σοβιετικές φιγούρες. Ο στάλιν είναι ο βαλές που τα κόβει όλα. Και για τη ντάμα-μπάμπουσκα, πρώτο φαβορί οι μπουκ δίνουν την κρούπσκαγια.

Αυτός καλά το παίζει, το θέμα είναι να μη ξεγελιόμαστε και μπερδευτούμε οι απ' έξω. Αλλά όταν βλέπεις σοβιετικά αγάλματα και μνημεία να γκρεμίζονται σε πνίγει το συναίσθημα και θολώνεις. Κι όσο υλιστής και να είσαι και να μη δίνεις σημασία σε κάτι τέτοια, σε πιάνει το πατριωτικό και φωνάζεις ολόψυχα: κάτω τα χέρια από το μαυσωλείο ρε.