Επιστροφή στο μέλλον

Όχι, δεν πρόκειται για το παλιότερο βιβλίο του Πι-Πι, αλλά για τα χρόνια της (δικής του) αθωότητας, όταν ήταν ακόμα στέλεχος της Κνε, στο ίδιο κόμμα με το Λαφάζα, αλλά απέναντί του. Και για την ομώνυμη ταινία του Σπίλμπεργκ, εν έτει 1985 –τότε που πηγαίναμε για ακόμα καλύτερες μέρες και την ανασυγκρότηση (περεστρόικα) του κομμουνιστικού κινήματος, για να πιάσουμε τελικά μηδέν στα δύο- με το Μάικλ Τζέι Φοξ, που γυρίζει τρεις δεκαετίες μπροστά το ρολόι, στις 21 Οκτωβρίου 2015, και τις διάφορες προβλέψεις, εκ των οποίων άλλες επαληθεύτηκαν κι άλλες περιμένουν στο συρτάρι της ιστορίας να επαληθευτούν στο μέλλον.

Τι θα έβλεπε όμως ο έλληνας ομόλογος του Μάικλ Τζέι Φοξ –πέραν του ότι ο βασικός πρωταγωνιστής της ταινίας πάσχει από Πάρκινσον, εδώ και μερικά χρόνια; Θα μπορούσε να δει πχ έναν νέο (και με την ηλικιακή έννοια) παπατζή, που πασχίζει να μιμηθεί τη ρητορική και τα τεχνάσματα του Ανδρέα. Αλλά αν τότε ο Χαρίλαος απαντούσε θυμόσοφα σε ένα παπαγαλάκι: «αλλαγές βλέπω, αλλαγή δε βλέπω», ο σύγχρονος παρατηρητής θα έψαχνε μάταια να βρει έστω και τις πρώτες. Ντάξει, ξέχασέ την την αλλαγή, αλλά ούτε καν μικρές αλλαγές δε βλέπω.

Το βασικό πρόβλημα ωστόσο είναι πως ο λαός σήμερα, σε ρόλο Μάικλ Τζέι Φοξ, γυρίζει τις πλάτες του στο μέλλον, όχι για να μη γίνει συνένοχος στο φόνο (καθώς η συμμετοχή του προκύπτει από την απάθεια μπροστά στο δολοφόνο), αλλά γιατί μένει κολλημένος στο χρυσό μεταπολιτευτικό παρελθόν και τη δεκαετία με τις βάτες. Και αν είχεστα χέρια του μια αντίστοιχη χρονομηχανή, θα πήγαινε πίσω στον Οκτώβρη του 85’, όχι για να διορθώσει κάτι που πήγε στραβά στη συνέχεια, πχ τη «στροφή» με το πρόγραμμα σταθεροποίησης και το πρώτο αντιλαϊκό πακέτο μέτρων του Σημίτη, από το οποίο κλείνουν τριάντα χρόνια αυτό το Φθινόπωρο (και για το οποίο αξίζει να διαβάσει κανείς, αν τη βρει, την μπροσούρα της ΕΣΑΚ για το πραξικόπημα στη ΓΣΕΕ λαο τα δημοκρατικά ήθη της Αλλαγής στο συνδικαλιστικό κίνμα). Αλλά για να μείνει για πάντα εκεί, χωρίς να βλέπει την προοπτική κι αυτό που θα ακολουθήσει. Εξάλλου, το χειρότερο σε αυτές τις συνήθεις, αντιδιαλεκτικές ερωτήσεις της αποκαλούμενης εναλλακτικής ιστορίας, «τι θα γινόταν αν...» και «τι θα αλλάζαμε, αν μπορούσαμε να γυρίσουμε πίσω το χρόνο», δεν είναι απλώς αυτή καθαυτή η αναζήτηση κι ο αντιδιαλεκτικός της χαρακτήρας, αλλά οι απλοϊκές απαντήσεις στις οποίες καταλήγει.

Σημειώνω παρενθετικά πως οι μόνοι που θα μπορούσαν ίσως να προλάβουν και να αλλάξουν κάτι, είναι οι κομμουνιστές στην περίπτωση της Σοβιετικής Ένωσης. Και πάλι όμως, δε θα ήταν τόσο απλό. Ακόμα κι αν μπορούσαμε να σκοτώσουμε πχ τον Γκόρμπι, όπως έγραψε μεταξύ σοβαρού κι αστείου (και βασικά το πρώτο) ένας σφος τουιτεράς, στη θέση του θα ήταν κάποιος Γκρίσιν (από εκεί να καταλάβεις) ή στην καλύτερη των περιπτώσεων, ο γίγαντας Λιγκατσόφ, που τα ‘χει ακόμα τετρακόσια και εν έτει 91’ θεωρούσε «αίνιγμα» τον Γκορμπατσόφ (εκτός κι αν αδυνατούσε να μιλήσει πιο καθαρά) και σήμερα παρυφεί στα αριστερά (ου μην κι εκτός) του ΚΚΡΟ, ασκώντας του κριτική από τέτοιες τίμιες θέσεις. Κλείνει η ιστορική παρένθεση.

Και το βασικό πρόβλημα είναι πως όσο ο λαός (ακόμα κι εμείς ως ένα βαθμό) σκέφτεται με τέτοιους όρους του παρελθόντος το μέλλον του, όχι για να διδαχτεί από την πείρα του και να το ετοιμάσει διαφορετικά, χωρίς τα ίδια λάθη, αλλά με όρους καθαρής νοσταλγίας, τόσο θα το βλέπει να γλιστρά μέσα από τις ανοιχτές παλάμες του, που θα στρέφονται στο κεφάλι του, για να το μουντζώσουν, σαν τους αγανακτισμένους.

Και μια μηχανή που θα μας πήγαινε στο 2045, δεδομένου ότι τα πράγματα θα είχαν μείνει όπως και τώρα, θα μας επέτρεπε να δούμε μια Ελλάδα με λαό εξαθλιωμένο, εθνική σύνταξη στα διακόσια ευρώ (αν φυσικά καταφέρουμε τον εθνικό στόχο να παραμείνουμε στο ευρώ), και τον εργασιακό μεσαίωνα να γελά ειρωνικά στην ιδέα μιας επιστροφής στο μέλλον (και την κοινωνία του μέλλοντος που προσπάθησαν να οικοδομήσουν κάποιες χώρες).

Γιατί αν θέλουμε να δούμε αλλαγές στη ζωή μας, χρειάζεται πρώτα μια ριζική, πραγματική αλλαγή –με κατεύθυνση το σοσιαλισμό, όπως λέγαμε στη δεκαετία με τις βάτες, σε έναν τελείως διαφορετικό διεθνή συσχετισμό, που μόνο ο Λιγκατσόφ έχει μείνει να μας θμίζει. Ή μάλλον άμεσα συνδεμένη με την προοπτική του, ως προϋπόθεση, όπως λέμε τρεις δεκαετίες μετά.

Ακους ρε συ; Είναι αυταπάτη λέει ότι μπορούμε να γυρίσουμε πίσω το χρόνο...

Σημειώσεις του τριημέρου

για όσα μας έκαναν σοφότερους τις τελευταίες μέρες

Η ελληνική κυβέρνηση πανηγυρίζει μια συμφωνία που την υποχρεώνει να μην προχωρήσει σε μονομερείς ενέργειες –αν υποθέσουμε δηλ πως είχε την πολιτική βούληση να το κάνει. Όπου μονομερής ενέργεια βαφτίζεται όχι πχ η παύση πληρωμών ή η διαγραφή του χρέους, αλλά η κατάργηση επιμέρους εφαρμοστικών νόμων (κι ούτε καν του συνόλου) του μνημονίου, οτιδήποτε αφορά μισθούς, συντάξεις και μπορεί να επηρέασει τα δημοσιονομικά, οπότε πρέπει να αποφασιστεί από κοινού (διμερώς ή πολυμερώς) και να πάρει έγκριση, προτού τεθεί σε εφαρμογή. Αυτά σε ό,τι αφορά την εθνικά υπερήφανα κι ανεξάρτητη πολιτική της συγκυβέρνησης.

Υπάρχει πάντως μια διόλου ευκαταφρόνητη μερίδα ανθρώπων, ακόμα και φίλων που είναι ή βρέθηκαν κάποτε κοντά στο κόμμα, που ασκούν κριτική για την επικοινωνιακή τακτική του, την πολεμική του προς τη συγκυβέρνηση, τον τρόπο που αντιμετωπίζει τις παλινωδίες της και τις ελπίδες που εναπόθεσε ο κόσμος σε αυτήν· λένε δηλ ότι θα έπρεπε να είμαστε λιγότερο αιχμηροί, συγκαταβατικοί και μετρημένοι, να αναγνωρίζουμε τις διαφορές της από την προηγούμενη κυβέρνηση και να μην προεξοφλούμε σαν κασσάνδρες την αρνητική κατάληξη.

Χωρίς καμία απολύτως διάθεση να αμφισβητήσω την ειλικρίνειά τους ή τις καλές τους προθέσεις (κάτι που δεν περιλαμβάνει διάφορους διαδικτυακούς καλοθελητές σχολιαστές), σημειώνω σχετικά τα εξής:

α. η κασσάνδρα είχε δίκιο, το πρόβλημα ήταν πως δεν την πίστεψαν

β. η αξία του πολιτικού μας ρόλου έγκειται στο να βοηθήσουμε το λαό να μην πατήσει την μπανανόφλουδα –πόσο μάλλον όταν το έχει κάνει αρκετές φορές κατά το παρελθόν- κι όχι στο να του γλείφουμε τις πληγές εκ των υστέρων

γ. στη συντριπτική πλειοψηφία αυτών των περιπτώσεων, η επίκληση της χαμηλής συνειδητοποίησης και των αυταπατών του κόσμου, αντανακλά τις αντίστοιχες «αδυναμίες» του συνομιλητή μας που τις επικαλείται, κοιτώντας το είδωλό του στον καθρέφτη και προβάλλοντά το ως γενική εικόνα στο σύνολο.

Αν λοιπόν η δική μας κριτική φαίνεται σκληρή κι άδικη, ας πάρουν υπόψη την γκρίνια και τα παράπονα που προέρχονται από το εσωτερικό του ίδιου του σύριζα. Οι κυβερνητικοί πανηγυρισμοί δεν μπορούν να πείσουν ούτε καν τους δικούς τους –που έχουν καταπιεί άλλα και άλλα βέβαια. Και το πιο εντυπωσιακό είναι πως αντιδρούν ακόμα και οι παλιές μεταγραφές από το πασόκ, όπως η τίμια σακοράφα και ο μητρόπουλος (που βγαίνει στα κεραμίδια, εφόσον δεν μπήκε στο υπουργικό συμβούλιο). Κάτι που μας δείχνει πως ακόμα και το πασόκ του 09’, δηλ του γαπ, είναι ψηλός πήχης σε κάποια σημεία για το σημερινό σύριζα. Κι αν ποτέ σφίξουν τα γάλατα κι αυτά τα στελέχη ακολουθήσουν τις τελικές συνέπειες της διαφωνίας τους αποχωρώντας (που δεν... αλλά ας κάνουμε υπόθεση εργασίας), είναι πολύ πιθανό να αποκτήσει από το πουθενά η ανταρσυα ευρωκοινοβουλευτική ομάδα, με γλέζο-σακοράφα, όπως είχε δηλ και το ναρ το δεσύλλα για μερικά χρόνια.

Αντέδρασε λοιπόν με τη γνωστή επιστολή του και ο γλέζος, εκπροσωπώντας αυτός το παλιό(τερο) πασόκ της αλλαγής, με το οποίο είχε εκλεγεί δύο φορές βουλευτής. Σου λέει δηλ, έχω ζήσει ως πρωταγωνιστής το αυθεντικό 81’, γιατί να λερώσω την υστεροφημία μου με την επανάληψή του ως φάρσα; Και (του) γράφει ένας συριζαίος στο twitter, πως η τελευταία φορά που είχαν χαρεί τόσο οι σταλινικοί –sic- μαζί του, ήταν όταν είχε πάει στην κηδεία του χότζα. Ξεχνάει όμως την ανείπωτη χαρά, όταν ο γλέζος συνέκρινε τις προγραμματικές δηλώσεις του αλέξη με το νίκο ζαχαριάδη –χώρια η ασύγκριτη χαρά από την επίσκεψη του πρωθυπουργού στο σκοπευτήριο της καισαριανής, όπου εκτελούσαν αβέρτα σταλινικούς. Αλλά εκεί στο σύριζα το έχουν χάσει τελείως με τους ιστορικούς παραλληλισμούς και γράφουν για συντηρητικούς-ανανεωτικούς και το... γεκόρ λιγκατσόφ (που παρεμπιπτόντως, τα έχει ακόμα 400 και κάνει κριτική εξ αριστερών στο σημερινό κκρο), που αν δε μου διαφεύγει κάτι, αφήνει στον αλέξη το ρόλο του γκορμπατσόφ –οπότε ας βιαστεί η πίτσα χατ να τον κλείσει για ένα διαφημιστικό. Αν και η δική του περεστρόικα αλά ελληνικά θα έχει κάτι γνήσια ρωμέικο, όχι σαν την αλέκα και το.. οργανάκι τον κουτσούμπα, όπως μας ενημερώνει ο αρθρογράφος του διαδικτυακού μπαρ (τι άλλο θα διαβάσουμε...)

 Οφείλεις να παραδεχτείς όμως σφε αναγνώστη πως το κατέχουν άριστα το επικοινωνιακό κομμάτι. Κάνουν κριτική και σαματά, χωρίς να διαχωρίζει κανείς τη θέση του, αποχωρώντας. Έχουν κριτικές φωνές εν είδει αριστερής αντιπολίτευσης, για να εγκλωβίζουν τους όποιους ανησυχούντες. Ξεκινούν υπόγεια μια επιχείρηση μείωσης της επιστολής του γλέζου, που σε οποιαδήποτε άλλοτε περίπτωση, θα είχε αντιμετωπιστεί ως τοτέμ, που δεν πρέπει να αγγίζεται –φανταστείτε αντιδράσεις πχ αν απαντούσε το κκε σε μια αντίστοιχη κριτική του. Η κυβέρνηση επισήμως μένει σε μια χαλαρή δήλωση, που τα αποδίδει όλα σε παρεξήγηση και κακή πληροφόρηση, για να μην χρεωθεί τίποτα η ίδια. Κι αφήνει τη βρώμικη δουλειά σε τρίτα πρόσωπα, όπως ο ζουγανέλης κι ο χάρρυ κλυνν, που κάποτε τραγουδούσε για τις βάσεις που μένουν που φεύγουν, αλλά τώρα έχει  χάσει το χιούμορ του μαζί με τη σοβαρότητα και την κριτική του ικανότητα.

Συμπέρασμα; Μία ή η άλλη, φράγκο δύο. Γράμματα κερδίζουμε, κορόνα χάνουμε, για την κυβέρνηση. Ή μάλλον win-win situation, όπως θα λέγαμε και στα πλαίσια της διαπραγμάτευσης...

Κλείνουμε το σημερινό σημείωμα με μικρές ευχάριστες στιγμές από το φετινό,  βροχερό καρναβάλι της πάτρας, όπου οι παρουσιαστές της νεριτ, έκαναν φιλότιμες προσπάθειες να μη δείξουν καν πλάνα του πελετίδη (εκτός κι αν τους έχει κηρύξει ο ίδιος εμπάργκο) ή του άρματος του παμμικρασιατικού (με το σφυροκόπημα του σήματος της εε), ενώ πήραν πχ συνέντευξη από τον υπέυθυνο καρναβαλιού της προηγούμενης δημοτικής αρχής (αυτόν ξέρουν, αυτόν εμπιστεύονται). Όπως και να ‘χει όμως, τους ήταν δύσκολο να θάψουν όλους τους καρναβαλιστές που άντλησαν έμπνευση από την κόκκινη δημοτική αρχή, πχ με το άρμα της αγίας πατρούπολης –ευθεία αναφορά στη σημερινή ονομασία του λένινγκραντ- ένα άλλο με τη μορφή μπάμπουσκας, κτλ. Μπορείτε επίσης να διαβάσετε σε αυτό το σύνδεσμο για την εντύπωση που δημιούργησε η επιλογή του πελετίδη να βρεθεί μαζί με τους άλλους θεατές της παρέλασης και την ειδοποιό διαφορά του σε σχέση με προηγούμενους δημάρχους.

ΚομμουνΤρίβιαλ

Το σύμμαχο (φιλο)λαϊκό στρώμα διασκεύασε με επιτυχία γνωστό επιτραπέζιο κι έσπασε τον πάγο με την κομμουνόπολη. Με αφετηρία τα γραφεία, εντολές κι αποφάσεις της κε του κκε (προφέρεται όλο μαζί μία λέξη) κι όλες τις ιστορικές και καλτ φιγούρες του κομμουνιστικού κινήματος, από πολ ποτ μέχρι νίκο τεμπονέρα.
Ο τελικός νικητής του παιχνιδιού τιτλοφορείται κρατικό μονοπώλιο κι ελέγχει το εξωτερικό εμπόριο και τις εισροές κεφαλαίων κατά τη διάρκεια της νεπ.

Υπήρξαν σκέψεις για κομμουνιστική διασκευή του ρισκ και του στρατέγκο με χάρτη της ελλάδας και της θεσσαλονίκης, οι οποίες ωστόσο κόλλησαν στην υλοποίηση. Οι συνθήκες δεν είχαν ωριμάσει ακόμα.
Μετά τα γεγονότα των τελευταίων μηνών, θα παρουσίαζε ενδιαφέρον μια εκδοχή της κλασικής ναυμαχίας με λουδουκορεάτες κι αμερικανούς.

Αλλά το πιο δημοφιλές επιτραπέζιο είναι με διαφορά το παιχνίδι γνώσεων τρίβιαλ περσού. Οι λόγοι πιστεύω είναι προφανείς.
Μετά τη δεκαετία με τις βάτες οι οργανωμένες πρωτοπορίες του χώρου περνούν υπαρξιακή κρίση και βρίσκονται σε περίοδο αναζήτησης. Τα μέλη και τα στελέχη τους σχεδόν εσωτερικεύουν νομοτελειακά αυτή την υπαρξιακή αγωνία κι αναζητούν τρόπους επιβεβαίωσης της χρησιμότητάς τους στην κοινωνία. Εξ ου και το σύνθημα της κοε για μια χρήσιμη αριστερά.

Συνήθως αυτό γίνεται στα σταυρόλεξα και τα παιχνίδια γνώσεων. Η απόδειξη και η εσωτερική ικανοποίηση ότι τόσοι κόποι και διάβασμα δεν ήταν χωρίς αντίκρισμα.
Δεν πήγαν χαμένες οι γνώσεις για το λιγκατσόφ, τον τσουδερό και το 13ο συνέδριο.

Σε ένα επεισόδιο στους απαράδεκτους πηγαίνει η τετράδα σε ένα τηλεπαιχνίδι για να πάρει το αυτοκίνητο. Η αλιφέρη που παρουσιάζει τις τηλεφόλες –πριν μας πει: μην ξεχνάτε, σας αγαπώ- τους ρωτάει ποιος ήταν ο στάλιν. Ο σπύρος για να βοηθήσει τη δημητρούλα της λέει ότι κουβέντιαζαν για αυτόν ένα ολόκληρο βράδυ στη μύκονο. Αλλά τη δήμητρα την είχε πάρει ο ύπνος τότε και χάνει την ερώτηση.
Απαντάει ο σπύρος που είναι στην άλλη ομάδα κι ο γιάννης τον συγχαίρει: τόσα χρόνια κομμουνιστής, πρώτη φορά του χρησίμεψε κάπου.

Η κε του μπλοκ συναισθάνεται ότι το βάρος της αποστολής είναι τέτοιο που ξεφεύγει από στενά ατομικά όρια κι απαιτεί συλλογική προσπάθεια. Για αυτό απευθύνει ανοιχτό κάλεσμα σε κάθε σύντροφο αναγνώστη με μεράκι που ενδιαφέρεται να συνεισφέρει σε αυτή την προσπάθεια. Να βρούμε τρόπο επικοινωνίας, να φτιάξουμε μια τράπεζα ερωτήσεων και να την εμπλουτίζουμε τακτικά.

Η μεγαλύτερη πρακτική δυσκολία θα είναι ο διαχωρισμός σε θεματικές κατηγορίες που απαιτούν οι κανόνες του παιχνιδιού κι η συλλογή ερωτήσεων για την τέχνη, όπου η κε του μπλοκ έχει μαύρα μεσάνυχτα. Εκτός κι αν πρόκειται για γεγονότα με πολιτική προέκταση, σαν την αυτοκτονία του μαγιακόφσκι.

Παρακάτω ακολουθούν κάποιες ενδεικτικές ερωτήσεις. Έτσι για ξεκίνημα και ως μια πρόγευση για το κυρίως πιάτο που μπορεί να μην ακολουθήσει ποτέ. Αν δε θέλετε να δείτε τις απαντήσεις, για να δοκιμάστε τις γνώσεις σας, σταματήστε εδώ και πείτε σε κάποιον δικό σας, να σας τις διαβάσει χωρίς να δείτε την απάντηση.

1. Ποιος ήταν ο σοβιετικός πρέσβης στο λονδίνο την εποχή που υπογράφτηκε το σύμφωνο μολότοφ-ρίμπεντροπ; (Απάντηση: ο Ιβάν Μάισκι).
-Μπορεί να υπάρχει και διαβάθμιση στο επίπεδο δυσκολίας.
Πχ. Τι ήταν πολιτικά ο μάισκι πριν το 17’; (Απ: Μενσεβίκος).

2. Πόσες πλατφόρμες δόθηκαν για συζήτηση στο 13ο Συνέδριο του ΚΚΕ; (Απ: Δύο)
Με τι σκορ επικράτησε η αλέκα του δραγασάκη στην τελική ψηφοφορία για εκλογή νέου γγ; (Απ: 57-53).
Ποιος ήταν ο πιο αριστερός στην επιτροπή συγγραφής των θέσεων; (Απ: ο λαφαζάνης)!

Κατηγορία εξωκοινοβούλιο.

3. Κάθε πόσα χρόνια προβλέπει συνέδριο το καταστατικό του ναρ; (Απ: κάθε τρία χρόνια).
Η πρώτη απάντηση μπορεί να λειτουργήσει παραπλανητικά για τις επόμενες ερωτήσεις.
Πόσα χρόνια μετά την ίδρυσή του (τυπικά το 1990) έγινε το ιδρυτικό του συνέδριο; (Απ: Το 1998. δηλ οκτώ).
Πόσα συνέδρια έχει κάνει το ρεύμα μέσα σε 20 χρόνια ζωής; (Απ: Δύο).

4. Πώς ονομάζεται το –ας πούμε- όργανο της νεολαίας του ΕΕΚ του σάββα μιχαήλ; (Απ: Κονσερβοκούτι).
Πού παραπέμπει συνειρμικά; (Απ: στο Μελιγαλά).

(Υποκατηγορία μ-λ).
5. Ποιος ήταν ο πρώτος γραμματέας του κκε μ-λ; (Απ: ο πολύδωρος δανιηλίδης)
Αν δυσκολεύεται ο παίκτης να απαντήσει μπορεί βοηθητικά να βάλουμε και δεύτερη ερώτηση που να έχει την ίδια απάντηση.
Σε ποιον ανήκει η ιστορική φράση: κόμμα χωρίς δημοκρατικό συγκεντρωτισμό, είναι σαν πατσάς χωρίς τη σκατίλα; (Απ: στον πολύδωρο δανιηλίδη).

Υπάρχουν κι οι λεγόμενες ερωτήσεις παγίδα, που μπορεί να προσκρούουν σε κάποια πολύ ισχυρά στερεότυπα των συντρόφων. Πχ:
6. Ποιος ήταν ο πρώτος γραμματέας του κόμματος των μπολσεβίκων; (Απ: ο ΙΒ Στάλιν). Με το ΙΒ σε αυτή τη γραφή για να παραπέμπει σε θερμιδώρ και λουδοβίκους.

Ο λένιν δεν κατείχε ποτέ αυτό το αξίωμα –μολονότι ήταν ο αδιαμφισβήτητος ηγέτης των μπολσεβίκων. Η θέση του γραμματέα εισήχθη ζώντος του λένιν μετά το πρώτο εγκεφαλικό. Κι έτσι είχαμε τα γνωστά με τις δυο διαθήκες και την υπόδειξη να αντικατασταθεί ο Ιβ από κάποιον σε όλα ίδιο, αλλά λιγότερο οξύθυμο στη σχέση του με τους συντρόφους.
Τελικά δε βρήκαμε άλλον με αυτά τα χαρακτηριστικά και κρατήσαμε την κληρονομιά μαζί με τον Ιβ και το στιλ του.

Κατηγορία σαβιέτσκι σαγιούζ (αγαπημένη)

7. Ποιος ήταν ο πρώτος ύμνος της Σοβιετικής Ένωσης; (Απ: η Διεθνής).
8. Πότε αναθεωρήθηκε το Σύνταγμα του 36’; (Απ: το 77’ επί Μπρέζνιεφ).
9. Ποιος ήταν ο πρόδρομος της NKVD; (Απ: η Γκε πε ου).
Διαβάθμιση δυσκολίας: τι σχέση είχε ο Στάλιν με την Κα γκε μπε; (Απ: καμία. Δημιουργήθηκε το 54’, ένα χρόνο μετά το θάνατό του).
10. Πότε γίνονταν κατά κανόνα, από τα χρόνια του λένιν ακόμα, οι συνεδριάσεις του πολιτμπιρό; (Απ: κάθε Πέμπτη, το πρωί).
Αυτό μας λέει τουλάχιστον στο βιβλίο του ο λιγκατσόφ και δεν υπάρχει ουδείς λόγος να αμφιβάλουμε για το πόσο τίμιος (οπορτουνιστής) ήταν.

Εν παρόδω, η κε του μπλοκ ενημερώνει όσους σφους αναγνώστες ενδιαφέρονται για το βιβλίο του γεγκόρ κουζμίτς, το αίνιγμα γκορμπατσόφ, ότι μπορούν να το βρουν στο υποκατάστημα της θεσσαλονίκης σε αρίστη κατάσταση.
Και δυο ράφια πιο κάτω μια παμπάλαια έκδοση –όχι της σύγχρονης εποχής- με το χρουτσοφικό πρόγραμμα και το καταστατικό από το ηρωικό 22ο συνέδριο του κκσε (1961) που με προτρέχουσα σύλληψη έβλεπε την έλευση του κομμουνισμού εντός της επόμενης εικοσαετίας.
Αν τα χάσετε, εσείς θα χάσετε.

Τελευταία ερώτηση μπόνους για φανατικούς αναγνώστες του μπλοκ.
Ποιος ήταν ο τελευταίος άνεργος στη σοβιετία; (Απ: ο μιχαήλ τσκούνοφ, το 1930)
Η διατύπωση μοιάζει με ανέκδοτο, αλλά δεν είναι (αν και αγνοούμε πχ το πώς πέθανε ο τελευταίος άνεργος στη σοβιετία).
Το μοναδικό ανέκδοτο εκείνα τα χρόνια ήταν να είναι κάποιος άνεργος. Και τώρα σε εμάς όλα αυτά φαίνονται σαν ανέκδοτο, γιατί η ανεργία τσακίζει και θερίζει νεανικά όνειρα.

Διαβάζουμε σε παλαιότερο –προ διετίας- κείμενο για τον μιχαήλ τσκούνοφ.
Γεννημένος στα 1905, από το 25' επιδοτούμενος από το ταμείο ανεργίας της ΕΣΣΔ στο κατατάχτηκε στα 1928 στον κόκκινο στρατό, όταν επέστρεψε έκανε αίτηση εργασίας (ήταν ο τελευταίος που έκανε σχετική αίτηση) και του βρήκαν δουλειά στο εργοστάσιο "ο κόκκινος βυρσοδέψης". Έκτοτε το ταμείο έκλεισε ελλείψει απασχόλησης!!

Εμένα αυτό που δε μου κολλάει είναι τι έγινε μετά με τους εργαζόμενους υπαλλήλους στο ταμείο ανεργίας. Αυτοί δεν έμειναν άνεργοι;

Πολιτικό Άρλεκιν

Αφού εγκρίνουμε την επιτροπή θα πρέπει να εκλέξουμε και πρόεδρο.
Στην αίθουσα απλώθηκε νεκρική σιγή.
Σήμερα δε μπορώ να θυμηθώ πόση ακριβώς ώρα διήρκεσε εκείνη η έντονα νευρική, αφύσικη παύση, αλλά τότε μου φάνηκε ατελείωτη. Το ζήτημα που είχε θέσει ο γκορμπατσώφ ήταν ως ένα βαθμό ζήτημα κλειδί. Όλοι καταλαβαίναμε ότι η εκλογή του προέδρου της επιτροπής ταφής [του τσερνιένκο] θα σήμαινε κατά κάποιον τρόπο και το πρώτο, αρκετά σαφές βήμα για την εκλογή του γενικού γραμματέα της κε. (…)

Τελικά ο μιχαήλ σεργκέγιεβιτς ήταν ανεπίσημα ο δεύτερος στην ιεραρχία του κόμματος και του κράτους κι αυτός επρόκειτο εξ ονόματος της επιτροπής ταφής να θέσει άμεσα σε εφαρμογή το βαρυσήμαντο πακέτο των αποφάσεων.
Θυμάμαι ότι είπε:
-Ο χρόνος είναι ελάχιστος, εμπρός να αρχίσουμε τη δουλειά.
Σχεδόν μέχρι τις τρεις-τέσσερις τα χαράματα δουλεύαμε εντατικά στην ίδια αίθουσα συνεδριάσεων του πγ. (…)

Στην τεταμένη ατμόσφαιρα και στην αναπόφευκτη σπουδή εκείνης της νύχτας δεν κοιτούσαμε καν το ρολόι και θυμάμαι καλά πως, όταν μαζί με τον μιχαήλ σεργκέγεβιτς και τον βίκτορ μιχαήλοβιτς τσέμπρικοφ κατεβήκαμε επιτέλους για να πάμε στα σπίτια μας και κοντοσταθήκαμε στο ψηλοτάβανο εξώστεγο του κυβερνητικού μεγάρου κάτω από τους πύργους του κρεμλίνου, είχε κιόλας αχνοχαράξει.

Αυτό το θρυλικό εξώστεγο που οδηγεί στους χώρους εργασίας της ανώτατης σοβιετικής πολιτικής ηγεσίας, βλέπει προς το τείχος του κρεμλίνου και το παλιό τσαρικό οπλοστάσιο. Στα απομνημονεύματά του, ο στρατάρχης ζούκοφ γράφει πως τον είχαν καλέσει στο κρεμλίνο στο εξώστεγο, δηλ στον στάλιν, αν και βέβαια ο ζούκοφ δε διασαφηνίζει σε ποιο ακριβώς εξώστεγο, αλλά από την περιγραφή μάλλον για εκείνο το εξώστεγο επρόκειτο. Την ημέρα από τον πύργο νικόλσκι ξανοίγεται μπροστά μια εξαίσια θέα, αλλά τη νύχτα με το φως των φανών ο ορίζοντας περιορίζεται από το τείχος.

Εκείνο το χάρμα όταν βγήκαμε από το εξώστεγο, το βλέμμα μου καρφώθηκε επάνω στο ψηλό στέρεο τείχος που μας έφραζε το δρόμο για το αύριο και πίσω του ξανοιγόταν κάτι που ήταν ακόμα άγνωστο. Και θυμάμαι πως εκείνο το χάραμα, την ώρα που στεκόμασταν στο θρυλικό εξώστεγο του κρεμλίνου, μου ήρθε στο νου και είπα μια γνωστή φράση που συμπύκνωνε την κοινή μας διάθεση:
Τι μας επιφυλάσσει το αύριο;

Όπως και πολλοί άλλοι που είχαν άμεση σχέση με τα τεκταινόμενα στην κορυφή της εξουσίας, κατανοούσα ότι εκείνη την ημέρα παιζόταν η τύχη του κόμματος και της χώρα, διότι εξαρτιόταν άμεσα από το ποιος θα εκλεγόταν γενικός γραμματέας της κε του κκσε, δεδομένου ότι στην προκειμένη περίπτωση ήταν άκρως αντίθετες προσωπικότητες τόσο ως άνθρωποι όσο κι ως εκφραστές μιας συγκεκριμένης πολιτικής φιλοσοφίας.
Αυτό το κατανοούσα θαυμάσια!

Μπορούσα όμως, μέσα στην άχλη που σκέπαζε το νου μου εκείνο το χάραμα μπροστά από τα τείχη του κρεμλίνου, να υποθέσω πως εκείνη κιόλας την ημέρα είχε κριθεί ουσιαστικά η γέννηση μιας νέας εποχής στην ιστορία όχι μόνο της χώρας, αλλά και της διεθνούς κοινότητας –μια εποχή μεγάλων προσδοκιών, αλλά και πικρών απογοητεύσεων, υψηλών επιδιώξεων, αλλά και ποταπών σκευωριών;

Καθώς στεκόμουν μαζί με τον γκορμπατσώφ στο εξώστεγο του κρεμλίνου το χάραμα εκείνο, μπορούσα μήπως να μαντέψω την αλλόκοτη εφαπτόμενη πορεία που θα χάραζαν στο μέλλον οι σχέσεις μας; Μπορούσα μήπως να σκεφτώ ότι τη νέα πολιτική περίοδο που ανέτελλε και αργότερα θα έπαιρνε την ονομασία περεστρόικα, την περίοδο που σχεδιάστηκε ως σοσιαλιστική ανανέωση, ως λύτρωση από τα σταλινικά και μετασταλινικά δεσμά που κρατούσαν αιχμάλωτη την χώρα, ορισμένες πολιτικές και κοινωνικές δυνάμεις θα την εκμεταλλεύονταν για τους ξένους προς τα συμφέροντα της χώρας ιδιοτελείς σκοπούς τους και ότι το έθνος θα βρισκόταν στα πρόθυρα της καταστροφής;

Όχι βέβαια, όχι! Εκείνο το αμυδρό πρωινό οι σκέψεις μου δε μπορούσαν να προτρέξουν πέρα από το πιο επίμαχο, το καίριο πρόβλημα των ημερών: ποιος θα ήταν ο νέος γενικός γραμματέας;

Αποχαιρετιστήκαμε και φύγαμε για τα σπίτια μας έχοντας συμφωνήσει να βρεθούμε στο γραφείο ήδη στις οκτώ το πρωί.
Φυσικά δε μπόρεσα να κοιμηθώ, δεν ήταν τις ώρες εκείνες καιρός για ύπνο. Στις οκτώ κιόλας ήμουν στο γραφείο στην παλαιά πλατεία. Είχα πάρει στην κυριολεξία αγκαλιά το τηλέφωνο κι έκανα έλεγχο στις χρεώσεις που είχαν γίνει για τις προετοιμασίες στην αίθουσα των κιόνων όπου θα γινόταν η αποχαιρετιστήρια τελετή στην προσέλευση των συμμετασχόντων στην ολομέλεια της κε κλπ. (…)

Ρίγος! Στο καπάκι τον παίρνει τηλέφωνο ο γκρομίκο και τον ρωτάει ποιον γραμματέα θα εκλέξουν. Αλλά αν θέλετε να μάθετε τη συνέχεια να αγοράστε το βιβλίο. Το αίνιγμα γκορμπατσώφ, γεγκόρ κουζμίτς λιγκατσόφ, εκδόσεις σύγχρονη εποχή, στη σειρά ζητήματα σοσιαλισμού-προβληματισμοί. Ένα από τα καλύτερα πολιτικά άρλεκιν που υπηρετεί πιστά το ύφος και τις απαιτήσεις του είδους.

Ο λιγκατσόφ ήταν δεξί χέρι του γκόρμπι στα πρώτα χρόνια της περεστρόικα (που πήγαινε καλά την πρώτη τριετία, αλλά μετά προδόθηκαν οι αρχές της) κι αποτελεί μεγάλο πουλέν της κε του μπλοκ και βασική πηγή της πτυχιακής της εργασίας.
Με τι αφορμή όμως τα θυμήθηκε όλα αυτά;

Ο βετεράνος πολιτικός Γιεγκόρ Λιγκατσόφ, πρώην μέλος του Πολιτικού Γραφείου της ΚΕ του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ενωσης (ΚΚΣΕ) την περίοδο 1985-1990, με δημόσιο άρθρο του παρέμβηκε στις τελευταίες εσωκομματικές εξελίξεις που διαδραματίζονται στο Κομμουνιστικό Κόμμα Ρωσικής Ομοσπονδίας (ΚΚΡΟ). Ο Γ. Λιγκατσόφ, που είναι μέλος της ΚΕ του ΚΚΡΟ, της Κομματικής Επιτροπής Μόσχας του ΚΚΡΟ και της Γραμματείας της Ενωσης Κομμουνιστικών Κομμάτων - ΚΚΣΕ (ΕΚΚ-ΚΚΣΕ), υποστηρίζει στο άρθρο του πως «στο ΚΚΡΟ ουσιαστικά διαμορφώνονται δύο κεντρικά καθοδηγητικά κέντρα: η Κεντρική Επιτροπή και η Κεντρική Επιτροπή Ελέγχου (ΚΕΕ)» κι εκτιμά πως «παραβιάζοντας το Καταστατικό του κόμματος το Προεδρείο της ΚΕΕ αύξησε τις αρμοδιότητές του, σε βάρος του Προεδρείου της ΚΕ του ΚΚΡΟ».

Ο Γ. Λιγκατσόφ ασκεί κριτική σε θέσεις του Προέδρου της ΚΕΕ, Βλαντιμίρ Νικίτιν, που αφορούσαν την ένταξη της ρωσικής ορθόδοξης εκκλησίας μεταξύ των δυνάμεων του «Πατριωτικού Μετώπου», που θέλει να συγκροτήσει το ΚΚΡΟ. Ο Γ. Λιγκατσόφ σημειώνει πως η εκκλησία, με βάση ομολογίες των εκπροσώπων της, έχει στενές σχέσεις με τη σημερινή εξουσία κι εχθρική στάση προς το σοβιετικό παρελθόν, σημειώνοντας πως «η εκκλησία γίνεται ιδεολογικό και πολιτικό στήριγμα του αντιλαϊκού καθεστώτος». Ταυτόχρονα τάσσεται κατά της δημόσιας τοποθέτησης του Γραμματέα της ΚΕ του ΚΚΡΟ, Σεργκέι Ομπουχοφ, που εκ μέρους του ΚΚΡΟ, τάχθηκε υπέρ της διδασκαλίας της «θρησκευτικής ηθικής» στα σχολεία. Ο Γ. Λιγκατσόφ σημειώνει πως μια τέτοια θέση «έρχεται σε αντίθεση με την αρχή του Λένιν για το διαχωρισμό του σχολείου από την εκκλησία».

Ο Γ. Λιγκατσόφ τάσσεται επίσης κατά των δηλώσεων του Β. Νικίτιν για «τη δημιουργία στο κέντρο της Ευρασίας μιας ανανεωμένης ισχυρής Δύναμης στη βάση του ρωσικού πολιτισμού» μέσω της τελωνειακής Ενωσης που συγκροτεί η Ρωσία με άλλες χώρες της πρώην ΕΣΣΔ, κι αναρωτιέται: «Στα αλήθεια δεν καταλαβαίνουν πως η συγκεκριμένη Τελωνειακή Ενωση της Ρωσίας, της Λευκορωσίας, του Καζαχστάν συγκροτείται για να βοηθήσει τη ρωσική μεγαλο-αστική τάξη να μαζέψει στα χέρια της την οικονομία της Λευκορωσίας μεταξύ των οποίων τις επιχειρήσεις υψηλής τεχνολογίας και κέρδους (αυτοκινήτων, τρακτέρ, χημικών προϊόντων), τα προϊόντα των οποίων έχουν μεγάλη ζήτηση σε δεκάδες κράτη του κόσμου;».

Ο Γ. Λιγκατσόφ ταυτόχρονα επικρίνει τις αποφάσεις του Προεδρείου της ΚΕΕ και του Προεδρείου της ΚΕ του ΚΚΡΟ, (από τις 9 Φλεβάρη και τις 12 Μάη 2010), με τις οποίες καθαιρείται η καθοδήγηση της κομματικής οργάνωσης της Μόσχας και διαλύεται το γραφείο της οργάνωσης. Ζητά να ακυρωθούν οι συγκεκριμένες αποφάσεις, που μπορεί, όπως εκτιμά, να οδηγήσουν στη διάσπαση της ΚΟ Μόσχας. Ο ίδιος προτείνει στο άρθρο του για «την ενίσχυση της ενότητας του κόμματος», να γίνουν τροποποιήσεις κι αλλαγές στο Καταστατικό του ΚΚΡΟ, ώστε να υπάρχει ένα καθοδηγητικό κέντρο στο κόμμα, και στο εξής να υπάρχει Επιτροπή κομματικού ελέγχου υπό την ΚΕ του ΚΚΡΟ.

Να σημειωθεί πως η ΚΟ Μόσχας είναι η δεύτερη μεγάλη κομματική οργάνωση του ΚΚΡΟ που αντιμετωπίζει σοβαρά εσωκομματικά προβλήματα τα τελευταία χρόνια, αφού νωρίτερα (το 2009) η ΚΕΕ και το Προεδρείο της ΚΕ του ΚΚΡΟ είχαν προχωρήσει σε ανάλογα μέτρα στην ΚΟ Λένινγκραντ του κόμματος.

Η είδηση από έναν πρόσφατο ρίζο που είναι αστείρευτη πηγή πραγματικής ενημέρωσης.
Ζει! Ζει! Με τιούλκιν και ζιουγκάνοφ μας οδηγεί.
Στην τρυφερή ηλικία των 89 χρόνων. Με παρεμβάσεις φωτιά που καίνε τους επίδοξους λικβινταριστές.

Μετά από αυτό έπεσα με τα μούτρα και ξαναδιαβάζω απ’ την αρχή το βιβλίο του που είναι γεμάτο χρήσιμα στοιχεία και καλτ περιγραφές.
Εκεί έμαθα και για τον ψυχολογικό κανόνα της πρώτης πληροφορίας. Αντιλαμβάνεσαι ένα γεγονός με βάση την πρώτη πηγή που πέφτει στα χέρια σου κι οι επόμενες που το αξιολογούν διαφορετικά συγκρούονται με την αντίληψη που έχεις ήδη σχηματίσει μέσα σου. Οπότε έχει σημασία τι είναι αυτό που διαβάζεις πρώτο.

Το ίδιο έχω πάθει κι εγώ με το εαμ, την κατοχή, τον εμφύλιο και τα βιβλία των βασικών πρωταγωνιστών που τα έζησαν.
Τώρα η κε του μπλοκ διαβάζει χατζή (η νικηφόρα επανάσταση που χάθηκε) έχει αρχίσει να συμπαθεί το σιάντο κι αντιπαθεί σφόδρα τον ιωαννίδη (τον οποίο ουδέποτε είχε συμπαθήσει). Μέχρι να βρει και τα δικά του απομνημονεύματα…

Ας κλείσουμε αισιόδοξα με λίγο λιγκατσόφ.
Έχει πει ότι θα έγραφε κι ένα δεύτερο βιβλίο για τις εξελίξεις στις άλλες λδ πλην σοβιετίας. Αν πιέσουμε όλοι μαζί το εκδοτικό του κόμματος ίσως πετύχουμε να κυκλοφορήσει στα ελληνικά.
Εξάλλου είναι απ’ τα θέματα που εκκρεμούν για περαιτέρω εξέταση.
Κι οι καλτ μαρτυρίες κρύβουν μέσα τους θησαυρό από στοιχεία.
Οι μεγαλύτεροι θησαυροί είναι πάντα θαμμένοι στα σκουπίδια.

Υγ: Συνεισφορά συντρόφου αναγνώστη του μπλοκ.
Η ακαδημία επιστημών της εσσδ για τη μαρξιστική αισθητική:
http://www.mediafire.com/?ugmbwmqomlc

Με αγάπη από το τσέρνομπιλ

Το τσέρνομπιλ ζει και σπέρνει εφιάλτες
σε αντισοβιετικούς και αντεπαναστάτες

Η προπαγάνδα των αστών οργιάζει.
Συμψηφίζει τσέρνομπιλ και χιροσίμα όπως εξισώνει στάλιν και χίτλερ.
Αλλά το πάει και παραπέρα. Ο στάλιν ήταν χειρότερος από τον χίτλερ (έκανε και το κατύν), το τσέρνομπιλ μεγαλύτερη καταστροφή από την χιροσίμα, ο στάλιν χειρότερος από ναγκασάκι και χιροσίμα μαζί γιατί σκότωσε περισσότερους και πάει λέγοντας.
Αν δεν πιάσει η μία γραμμή άμυνας πάμε στην επόμενη.
Δε μπορούν να κρύψουν όμως ότι η σοβιετία ήταν παγκόσμια υπερδύναμη, η δεύτερη στον κόσμο και σε κάποιους τομείς πρώτη (ατυχήματα, θάνατοι κτλ).

Ο αντιδραστήρας νο τέσσερα ήταν μεγάλο παληκάρι.
Κι ας μην άντεξε τελικά.
Βλέπω σε αυτόν τον εαυτό μου, τον σύντροφο δίπλα μου που δεν την παλεύει κι είναι έτοιμος να εκραγεί. Γύρω μου σύντροφοι σκάνε με πάταγο κι εγώ περιμένω τη σειρά μου.
Κι όταν έρχεται τελικά όλοι κάνουμε τους κατάπληκτους.

Μετά το πρώτο σοκ οι άλλοι αντιδραστήρες της οργάνωσης με αποφεύγουν για να μην κολλήσουν ραδιενέργεια. Η επίσημη γραμμή είναι να με απομονώσουν γιατί χύνω νερό στο μύλο της αντίδρασης.
Αφού αντιδραστήρας είμαι, τι να κάνω...

Κάποιοι αντιδραστήρες που είναι σε άλλα τμήματα με νομίζουν ακόμα δικό τους και με χαιρετάν ανυποψίαστοι.
Μέχρι να μάθουν τα γεγονότα απ' τις μετρήσεις των σουηδών και τα ρεπορτάζ του αστικού τύπου για τον πέτσα.

Σε άλλες εποχές το τσέρνομπιλ θα ακολουθούσε την τύχη της αλεζίας. Στη μάχη της ηττήθηκαν οι γαλάτες από τους ρωμαίους, αλλά σήμερα κανείς δεν ξέρει πού ακριβώς βρίσκεται.
Οι παππούδες που πρόλαβαν την έκρηξη θα αντιδρούν σαν τους παλαίμαχους στο αστερίξ.
-Αλεζία; Τι είναι αυτή η αλεζία; Και τι την θέλετε εσείς την αλεζία; Δεν ξέρω καμία απολύτως αλεζία.

Θα διασωζόταν μόνο μια μαρτυρία του ιστορικού ιζβέστιου, που είναι όμως αμφίβολης αξιοπιστίας γιατί διευθυντής του ήταν ο γιάκοβλεφ.
Σήμερα όμως με το google earth το τσέρνομπιλ το βρίσκει ο καθένας. Και να θέλαμε να το κρύψουμε δε μπορούμε.

Μπορούμε όμως να κρύψουμε άλλα.
Μια σφισσα απ' το κόμμα μας έλεγε ιστορίες απ' το 13ο συνέδριο (όταν μεγαλώσω θα λέω τέτοιες στα παιδιά μου).
Σε ένα διάλειμμα κάθονταν γύρω απ' τον χαρίλαο που τους έλεγε για την εξιδανίκευση της σοβιετίας που ανατρεπόταν.
Δούλευαν λέει κάποτε με κάτι νήματα από τη σοβιετία κι όταν κόβονταν σταματούσαν και τα ξανάδεναν. Τα σοβιετικά νήματα δε μπορούσαν παρά να είναι καλά κι ανθεκτικά, δεν ήταν δυνατόν να κόβονται.

Ο χαρίλαος βέβαια φέρεται να είπε διάφορα σε εκείνο το συνέδριο.
Σε αλμανάκ της εποχής βρήκα δηλώσεις του για την περεστρόικα που πήγαινε καλά ως το 88 αλλά μετά στράβωσε.
Εκτίμηση που συμπίπτει με τη μπρεζνιεφική γραμμή λιγκατσόφ την οποία στηρίζουμε στο μπλοκ.

Τέτοια γεγονότα τα σκεπάζει η σκόνη του χρόνου και τα μυθοποιεί. Το (σοβιετικό) νήμα της αλήθειας γίνεται κόκκινη κλωστή δεμένη (στην ανέμη τυλιγμένη) κι άντε μετά να το ξεμπλέξεις.
Ποιο κλωστοϋφαντουργείο χρησιμοποιεί κλωστές από τη σοβιετία; Και τι δουλειά είχε ο φλωράκης σε αυτό;

Ούτως ή άλλως όμως στην ιστορία με τα νήματα υπάρχει επιμύθιο.
Πάλι καλά που δε δούλευαν έλληνες κομμουνιστές κοντά στο ατύχημα. Θα κάναν ανθρώπινο τείχος (του βερολίνου) με τα κορμιά τους για να σταματήσουν τη διαρροή μέχρι να τη διορθώσουν.

Το κόμμα έστελνε στη σοβιετία με υποτροφία εθελοντές να πιουν νερό ουκρανίας και να αποδείξουν ότι είναι ακίνδυνο.
Ο 902 της εποχής έπαιζε τα σχετικά σποτ με τους συντρόφους.
-Δεν πιν'ς νερό, πιν'ς βιλούδο! (ρεντ βέλβετ).
Το οποίο παρέπεμπε άμεσα στη βελούδινη επανάσταση των επόμενων χρόνων. Του κάκου προειδοποιούσε ο κάππος για την αντεπανάσταση που έρχεται.

Την ίδια στιγμή ο ραδιοσταθμός ελεύθερη ελλάδα μετέδιδε ότι ο αντιδραστήρας νο 4 βρίσκεται στην άλλη όχθη του ατλαντικού με τα αργύρια της προδοσίας, ενώ σύμφωνα με το ειδησεογραφικό πρακτορείο τας κατά την έκρηξη του αντιδραστήρα δεν έσπασε ούτε ένα τζάμι.
Την επόμενη κυριακή η αυγή είχε δώρο ημερολόγιο με τον τίτλο:
είμαστε η γενιά της περεστρόικα, διαλύουμε τα πάντα.

Οι σοβιετικοί ταβαρίτσι ζήλευαν τον αντιδραστήρα γιατί έγινε αέριο και ταξίδεψε στη δύση.
Μαζί με τα αέρια στείλαμε αντίστροφα προπαγανδιστικά μηνύματα και το δηλητήριο του ερυθρισμού.
Οι δυτικοί τα εντόπισαν ως καρκινογόνα κι έκτοτε απέδιδαν στο τσέρνομπιλ όλα τα κρούσματα καρκίνου.

Μαζί με τον ηρωικό αντιδραστήρα έσκασε κι η φούσκα της γκλάσνοστ.
Τα νέα για το ατύχημα τα μάθαμε ένα μήνα μετά, από τους σουηδούς. Η διαφάνεια ήταν μονάχα για να φάνε το παληκάρι τον λιγκατσόφ.

Από τότε έπρεπε να 'χουμε πάρει χαμπάρι τον γκόρμπι και τι μας επιφύλασσε. Το τσέρνομπιλ ήταν σαν σκηνή απ' τα προσεχώς, οιωνός για το μέλλον της σοβιετίας.
Ένας αντιδραστήρας που θέρμαινε την ελπίδα όλου του κόσμου, αλλά δεν άντεξε κι έσκασε πέντε χρόνια μετά.

Η μαμά μας ήταν στείρα, αλλά είχε το δικό της τον ατομικό της αντιδραστήρα.
Και δυο κεραμίδια στα δυο της τα φρύδια (του λεονίντ ιλίτς που έφερναν λίγο σε καραμανλή).
Μας λείπεις μαμά...

Ο τρίτος γύρος θα είναι ο τελικός

Το κακό είναι ότι εσύ μιλάς στον εργάτη για σοσιαλισμό, για το μέλλον, για ταξική συνείδηση κι αυτός σκέφτεται τι θα φάει σήμερα.
Η αυθόρμητη συνείδηση μπορεί να φτάσει μέχρι τον οικονομισμό, όχι παραπέρα.
Το καλό είναι ότι αυτά τα δυο πάνε μαζί.
Κι η ταξική συνείδηση θα έρθει απ' έξω μαζί με τα σάντουιτς που παραγγείλαμε.

Αλλά στο δρόμο είχε κίνηση κι αντικειμενικές συνθήκες και το ντελίβερι άργησε. Τα σάντουιτς έφτασαν παγωμένα, η συνείδηση το ίδιο κι άντε να σπάσει ο πάγος για να χαράξουμε το δρόμο.
Πρέπει να τα βάλουμε στο φουρνάκι.

Τζάμπα οι ψήφοι που δώσαμε πουρμπουάρ. Την επόμενη φορά θα μαγειρέψουμε μόνοι μας.
Αλλά κάτι η ρουτίνα κι η κούραση, κάτι η αλλοτρίωση, πάλι απ' έξω θα παραγγείλουμε και το ξέρουμε.

Στην τούμπα έχουμε τον γύρο του μάκη που τον αγαπάμε σαν σοβιετία.
Το βασικό του προσόν είναι το μέγεθος (σχεδόν το ένα έκτο του πλανήτη) κι ότι βάζει μεγάλες ποσότητες υπερκαλύπτοντας τις νόρμες.
Πρόσφατα έκανε μια στροφή σε κριτήρια κέρδους αλά κοσύγκιν μειώνοντας κάπως το μέγεθος, αλλά παραμένει τεράστιος και νόστιμος.

Οι αντιμακικοί λένε ότι υστερεί σε ποιότητα.
Αλλά τι να συζητήσεις για ποιότητα με αριστερούς και στομαχάκια του σαλονιού; Ή με άτομα που προτιμούν το cd από το βινύλιο;
Το λάδι και το λίπος είναι βασικές νομοτέλειες του γύρου, όχι άρνησή του.

Ο γύρος είναι σαν την πολιτική. Έχει βρωμιές, πολλά μπαχαρικά για να μη φαίνονται, μαγειρέματα και κομπρεμί.
Ο λένιν είχε δώσει εντολή στους σοβιετικούς διπλωμάτες να βγάλουν όλα τα σάπια κρέατα στη φόρα, αλλά μετά τον θάνατό του κανείς δεν τον άκουγε. Η διαφάνεια του γκόρμπι ήταν ίσα-ίσα για να φάει το παληκάρι τον λιγκατσόφ.

Αυτό έδωσε πάτημα στην προπαγάνδα των αντι-μακικών.
Πληρωμένοι ψευδομάρτυρες κάνουν λόγο για ψόφιες κατσαρίδες που βρήκαν μέσα στα σάντουιτς. Η κλασική πτωματολογία με τα φουσκωμένα νούμερα και τα γνωστά αντιμακικά ψεύδη.

Κάποιοι το πάνε πιο πέρα και λένε ότι αυτό που φάγαμε δεν ήταν γνήσιος σοσιαλισμός από χοιρινό, αλλά δυσφήμηση του υψηλού ιδανικού του γύρου.
Άλλοι λεν ότι είναι από σκύλο (χοτ ντογκ) άλλοι από αδέσποτες γάτες κι ο όργουελ λέει ότι ήταν γουρούνια που είχαν βγάλει προγούλια όπως στη φάρμα των ζώων κι είχανε γίνει άνθρωποι.
Μας λέει δηλαδή κανίβαλους. Κρίνοντας εξ ιδίων τα αλλότρια.

Πολλοί σύντροφοι λένε ότι αν είχαμε δημοκρατία στον χώρο δουλειάς θα αποφεύγαμε τις υπερβολές και δεν θα 'χαμε κατσαρίδες μες στα σάντουιτς.
-Ναι ρε σύντροφε, αλλά αν ήταν έτσι θα βγάζαμε ένα σάντουιτς το δεκάλεπτο και ο απέναντι θα μας έπαιρνε όλη την πελατεία.

Κάποιοι λεν και για την τυροσαλάτα του που χάλασε ενώ παλιά ήταν η καλύτερη στην πιάτσα.
-Ναι ρε σύντροφοι, χάλασε η τυροσαλάτα του, αλλά αυτό πρέπει να το δούμε συγκεκριμένα στο πλαίσιο της εποχής και τις αντικειμενικές συνθήκες.
-Και πού ακριβώς κολλάνε οι αντικειμενικές συνθήκες;
-Δεν ξέρω. Αλλά κάπου θα κολλάνε, έτσι δεν είναι;

Απέναντι από εμάς είναι ο ταξικός εχθρός, το Γυράδικο.
Παλιά ήμασταν μαζί, αλλά χωρίσαμε τα τσανάκια μας κι αυτός μετακόμισε απέναντι.
Καλό γύρο έχει κι αυτός, αλλά θέμα σύγκρισης δεν τίθεται, τουλάχιστον όχι δημόσια. Όποιος έχει αμφιβολίες τις κρατάει μέσα του, ή τις λέει στα όργανα. Όπου δεν αλλάζει τίποτα, απλά τις λέει για να ξαλαφρώσει, όπως στην ψυχανάλυση και στην εξομολόγηση.

Όπως και να 'χει οι πρώην είναι ο χειρότερος εχθρός.
Το κατάλαβα από πρώτο χέρι όταν έγινα κι εγώ τέτοιος κι είδα πώς το παίρνουν οι άλλοι.

Ο δικός μας γύρος είναι βαρύς, σταλινικός και μερακλίδικος.
Ο άλλος απέναντι ξεγελάει με τη βιτρίνα του. Αγόρασε το δίπλα κατάστημα κι έφτιαξε μεγαλύτερο χώρο.
Αν συνεχίσει να μας παίρνει έτσι κόσμο θα χτίσουμε ένα τείχος κατά μήκος της λαμπράκη για να σταματήσουν οι διαρροές.
Κι όταν κάποτε το γκρεμίσουν ο κόσμος θα μας νοσταλγεί και θα θυμάται ότι σε μας έτρωγε καλύτερα.

Στο σοσιαλισμό όμως θα υπάρχουν γυράδικα;
Αυτές είναι οι κλασικές παιδικές απορίες που έχει ο κόσμος και σε αφήνουν κάγκελο.
Υπαρξιακά ερωτήματα πέφτουν σαν πιστολιές: θα υπάρχουν περίπτερα, κρουαζιερόπλοια, γιοτ, κρις-κραφτ, νοβα, γυναίκες, εξωγήινοι, χαρδαβέλας;
Οπότε βρίσκεις μια κλασική απάντηση για όλα και καθαρίζεις.
Θα υπάρχουν γυράδικα αλλά σιγά-σιγά θα απονεκρώνονται και στον κομμουνισμό θα εξαλειφθούν πλήρως.
Και στο καπάκι του εξηγείς για το μέτωπο και τη λαϊκή εξουσία.

Οι αναθεωρητές βάζουν απ' όλα, ένα τουρλού με όλες τις τάξεις και τα συστήματα και συνοδευτικό κοκα-κόλα light. Αποφεύγουν τζατζίκι-κρεμμύδι γιατί έχουν φετίχ με το ανθρώπινο πρόσωπο.
Οι αντικαπιταλιστές θέλουν μέτωπο σκέτο με γύρο, χωρίς ηγεμονία των μικροαστών και των μπαχαρικών.
Αλλά το λαϊκό μέτωπο παραμένει ανάγκη των καιρών. Και σε αυτό χωράνε κάθε αγνός αγωνιστής και υλικό.

Στρατηγικός στόχος του μετώπου είναι το σάντουιτς.
Το οποίο για εμάς τους εαμοβούλγαρους είναι το κλασικό πιτόγυρο, αλλά για το σύμμαχο χαμουτζή μπορεί να σημαίνει τοστ, σουβλάκι, καλαμάκι, πουρουφάν κι άλλα πολλά.
Δε μπαίνει ως προϋπόθεση να συμφωνήσει για να 'ναι στο μέτωπο.

Αν με τα σάντουιτς υπάρχει μια δυσκολία να συνεννοηθούμε με τους συμμάχους και μπορεί να φάμε άλλα αντ' άλλων τώρα που κατεβαίνουμε αθήνα, με τη λαϊκή εξουσία δε βλέπω τι λάθος μπορεί να γίνει στην παραγγελία.

Για εμάς η λαϊκή εξουσία είναι ο σοσιαλισμός, η δικτατορία του προλεταριάτου, αλλά για τους συμμάχους μας μπορεί να σημαίνει κάτι άλλο.
-Για κάτσε ρε πατριώτη, για τους άλλους δηλ τι μπορεί να σημαίνει λαϊκή εξουσία και θα συμμαχήσει μαζί μας;
Το 'χα απορία από παλιά.

Το θέμα δεν είναι να πεις στον κόσμο το σοσιαλισμό με άλλα λόγια για να μην τρομάξει.
Το θέμα είναι να του μιλήσεις ανοιχτά για την κοινωνία που ονειρεύεσαι και να τον εμπνεύσεις να παλέψει μαζί σου.
Άλλο πράγμα αν δεν το βάζεις προϋπόθεση για τη συμμαχία.

Αληθινά ψέματα

Η αλήθεια είναι επαναστατική λέει ο γκράμσι. Αλλά εμείς ξέρουμε απ' το μαρξ ότι πάνω απ' όλα είναι ταξική.
Το πρόβλημα -όπως το καταλαβαίνω εγώ τουλάχιστον- είναι ότι οι πιο πολλοί βλέπουν πιο πάνω την αντίθεση, αλλά όχι τη σύνδεση. Μένουν στο δεύτερο ξεχνώντας το πρώτο.

Ακόμα κι έτσι βέβαια, δεν τίθεται θέμα σύγκρισης με τους αναθεωρητές. Που αναζητούν τη μία και μόνη απόλυτη αλήθεια σε πανανθρώπινες, οικουμενικές αξίες (ελευθερία, δημοκρατία κτλ).
Ο δολοφόνος είναι δολοφόνος που λέει κι ο χέγκελ. Πώς και γιατί δεν τους αφορά. Και δεν επηρεάζει την αλήθεια που είναι απόλυτη.
Αλλά κάποτε πρέπει να πάψουμε να βρίσκουμε παρηγοριά στις συγκρίσεις.

Γιατί η αλήθεια είναι επαναστατική. Το δείχνουν κι οι καλλιτέχνες με τη δουλειά τους.
Μπορεί ένα έργο να είναι ωραίο κι εύπεπτο. Αλλά πραγματικό έργο τέχνης το κάνει μόνο η αλήθεια που έχει μέσα του. Τα νοήματά του, οι συνειρμοί με την πραγματικότητα.
Αλλιώς, τι να τα κάνω τα τραγούδια σας, ποτέ δε λένε την αλήθεια...

Όμως η αλήθεια πληγώνει. Οι πιο πολλοί δεν την αντέχουν. Προτιμούν να ζουν σ' ενα χαρούμενο ψέμα. Πχ ότι όλα στη σοβιετία πηγαίναν καλά.
Ή τουλάχιστον να πέθαιναν πριν ανατραπεί το ψέμα τους. Όπως η άρρωστη κυρία στο γκουντμπάι λένιν.

Τα συνήθη κυρίαρχα ψέματα είναι η θρησκεία κι η δημοκρατία.
Αλλά αν είσαι αρκετά έξυπνος για να τα πιστέψεις κατασκευάζεις δικές σου ψεύτικες φυγές για να βρίσκεις διέξοδο (τζόγος, ναρκωτικά, κάτι να γεμίζει το κενό).
Στην (αστική) δημοκρατία εξάλλου δεν υπάρχουν αδιέξοδα.
Άλλο αν στα (αστικά) αδιέξοδα δεν υπάρχει δημοκρατία.

Η καπιταλιστική δύση είναι το μόνο μέρος όπου το αλήθεια ή θάρρος είναι παιχνίδι.
Ίσως γιατί δεν τα έχουμε στην κανονική μας ζωή. Το πολύ να έχουμε το ένα χωρίς το άλλο.

Στη σοβιετία διηγούνταν ένα παρόμοιο ανέκδοτο για τις δυο μεγαλύτερες εφημερίδες τους.
Λέγαν πως είχαν ιζβέστια χωρίς πράβδα και πράβδα χωρίς ιζβέστια.
Που πάει να πει ειδήσεις χωρίς αλήθεια κι αλήθεια χωρίς ειδήσεις.
Κι αν υπήρχε κάποιος που δεν πείθονταν, μπορούσαμε να το λύσουμε κι αλλιώς.

Εμείς εδώ έχουμε αναπτύξει καλλιτεχνικό γούστο πάνω στο θέμα. Ξέρουμε να εκτιμάμε τα καλά ψέματα και να επιβραβεύουμε όσους τα λένε. Τους καλύτερους μάλιστα τους ψηφίζουμε. Κι ας ξέρουμε πως είναι παπατζήδες.
Η ελλάδα είναι η καλύτερη απόδειξη πως μπορείς να κοροϊδέψεις πολύ κόσμο όσες φορές θέλεις.

Η αλήθεια κι η πλάνη διαπλέκονται αξεδιάλυτα σε μια κλασική διαλεκτική σχέση.
Όλες οι προσπάθειες φιλοσοφίας είχαν μέσα τους ένα κομμάτι αλήθειας μαζί με μπόλικη πλάνη.
Την αλήθεια την πλησίασε περισσότερο αυτός που κατάλαβε ότι είναι έννοια ιστορική, όχι απόλυτη.
Άσχετα αν μετά ειπώθηκαν τα πιο χοντρά ψέματα για όσα είπε. Σε βαθμό που κι ο ίδιος ακόμα να αναγκαστεί να πει: αν είναι έτσι, τότε εγώ δεν είμαι μαρξιστής.

Ψέμα κι αλήθεια σήμερα δύσκολα διακρίνονται. Συνήθως το ψέμα μοιάζει πειστικότερο.
Η πραγματικότητα γύρω μας είναι ένας ψεύτικος κόσμος με σάπιες αξίες κι ιδανικά. Ενώ η πραγματική κίνηση των πραγμάτων που καταργεί την (ψεύτικη) σημερινή μοιάζει ουτοπία μακρινή κι απραγματοποίητη.

Πες μου ένα ψέμα να αποκοιμηθώ (να, σαν αυτό του χρουτσόφ ότι σε είκοσι χρόνια θα έχουμε κομμουνισμό).
δύσκολα τελειώνω με ό,τι αγαπώ. (Τη σοβιετία ακόμα να την ξεπεράσω).

Αλλά ο γκόρμπι τα έβγαλε όλα στη φόρα και τα γκρέμισε με τη γκλάσνοστ του.
Που χρησίμεψε μόνο για να σπιλώσουν τον λιγκατσόφ και να τον φάνε.
Γιατί πάνω στον χρόνο με το τσέρνομπιλ έδειξε τα όριά της.
Τόση αλήθεια δεν αντεχόταν. Άσε καλύτερα τους σουηδούς να την πουν δημόσια.

Κι όλα αυτά στην χώρα που ήξερε καλύτερα από οποιαδήποτε άλλη τη σημασία των χρήσιμων μύθων για να κινητοποιήσει τις μάζες.
Όπως έκανε με τους τσάρους ο σύντροφος με το μουστάκι όταν μας επιτέθηκαν οι ναζί.

Εδώ να δεις ψέμα να χορτάσει η ψυχή σου.
Την ιστορία τη γράφουν οι νικητές. Κι εμείς νικήσαμε. Αλλά οι ναζί παίρνουν ιδεολογική ρεβάνς με μισό αιώνα καθυστέρηση. Κι έχουν μαζί τους ένα σωρό δημοκράτες σε αυτή την αποκατάσταση (της ιστορίας και της δικής τους).
Που κατά τα άλλα εξοργίζονται [οι δημοκράτες] με την αποκατάσταση του στάλιν.

Σοβιετία κι αν σε χάνω δε θα σε ξαναπικράνω
Εκεί που χάνουμε λίγο στο μύθο είναι σε αυτό το αληθώς που έχουν οι άλλοι.
Κι εμείς μια δευτέρα παρουσία περιμένουμε για την οποία ο καιρός γαρ εγγύς κι οι συνθήκες ώριμες.
Αλλά για ανάσταση της σοβιετίας δε λέμε κάτι. Μόνο για επανάσταση.

Το πιο πιθανό είναι ότι οι καγκεμπίτες φρουροί που φυλούσαν τον τάφο είδαν τον βράχο να κινείται, αλλά τους μπούκωσε με χρήμα ο γέλτσιν για να μη μιλήσουν και πουν ότι η σοβιετία ανελήφθη στον ουρανό.
Το ανελήφθη στη δική μας αργκό σημαίνει έκανε έφοδο.

Ψέματα, ψέματα πες μου πως είναι ψέμα
ένα αστείο χαζό εγώ χωρίς εσένα
Όταν είσαι ερωτευμένος νομίζεις ότι όλα τα τραγούδια γράφτηκαν για την αγάπη σου. Κι αυτό για τη σοβιετία μάλλον μιλάει.

Για την αλήθεια δεν τραγουδάει κανείς, δεν έχει μάλλον πολύ γούστο.