Ψεκασμένοι Έλληνες

Όπως δεν είναι απαραίτητο να ψηφίζει κανείς χρυσή αυγή, για να είναι φασίστας, έτσι δεν χρειάζεται να είναι και με τους ανελ, για να λογίζεται ή να συμπεριφέρεται σαν ψεκασμένος.

Εντάξει, μπορεί ο χαϊκάλης να κινείται ενίοτε στα όρια της φαιδρότητας, αλλά που διαφέρει ποιοτικά δηλ ο καφετζόπουλος, για να τον εγκαλεί; Ποια είναι τα τεκμήρια πολιτικής σοβαρότητας ενός αναρχοπασόκου, που πήγε με το γιωργάκη, τους οικολόγους, τώρα με το ποτάμι αν δεν κάνω λάθος, πουλώντας φούμαρα για πράσινη ανάπτυξη και ομόχρωμα άλογα;

Γιατί είναι αστείο και εξωφρενικό (που είναι) να γίνονται επερωτήσεις στη βουλή, για να διαπιστωθεί αν «μας ψεκάζουνε» και να ψάχνει κόσμος στο διαδίκτυο στοιχεία και ενδείξεις που να δένουν με την υποψία του και να την επιβεβαιώνουν, αλλά θεωρείται σοβαρή και υπεύθυνη στάση ή τοποθέτηση να ισχυρίζεσαι πχ ότι το χρέος είναι βιώσιμο (ενώ οι ανελ μιλάνε –ή μιλούσαν- τουλάχιστον για ελε), να τρομοκρατείς την κοινή γνώμη, κάνοντας παντιέρα την κινδυνολογία στα όρια της υστερίας, να μιλάς για κρίση χρέους, για τους υδραυλικούς και τους δημόσιους υπαλλήλους που τη δημιούργησαν, την  κακοδιαχείριση, κοκ; Ποιος τηλεθεατής θα μπορούσε να καταπιεί αμάσητο αυτό το κουτόχορτο, αν δεν ήταν «ψεκασμένος» και εθισμένος μάλιστα στο καθημερινό ψέκασμα βλακείας από τα τηλεοπτικά δελτία ειδήσεων;

Γιατί είναι παράλογο να πιστέψει κανείς πως ο λαζόπουλος έδρασε με δική του πρβτοβουλία και πως προτιμήθηκε για τις τεχνικές δυνατότητες που προσφέρει το συνεργείο του με τους μοντέρ (παντού υπάρχει τελικά μια μονταζιέρα), εάν τρώει αμάσητο πως ο καμμένος συναντήθηκε με το μητσοτάκη, χωρίς να τον ενημερώσει για την υπόθεση, να έχει κάποιου είδους συνεννόηση αν όχι έγκριση απ’ τον επίτιμο για τους χειρισμούς του;

Γιατί να θεωρείται ψεκασμένος μόνο ο βαζέχα, που κατάφερε να κλείσει αξιοπρεπώς την καριέρα του με ψηλά το κεφάλι στον παναθηναϊκό, για να λερώσει τώρα την υστεροφημία του με τον αρούλη (όχι την ομάδα) και τους ανεξέλ –ούτε καν με το πανκί; Και όχι πχ ο (so, first of all) χατζηγεωργίου, που έχει αϊ-κιου ραντανπλάν αλλά δεν επιστρατεύτηκε για να βρει την υποτιθέμενη βόμβα χτες στο οακα, με τα σκυλιά της αστυνομίας. Αλλά πόσες βόμβες μεγατόνων να σκάσουν σε μία μέρα, μετά απ’ αυτή του χαϊκάλη και τη μεταγραφή του βαζέχα; Πώς να μην έχει γκρανκινιολική, χιτσκοκική, θριλερική εξέλιξη μια αναμέτρηση που περιγράφει ο χατζηγεωργίου –και ας μην βοηθούσε πολύ ο αγώνας για αυτό. Και τι θα γίνει αν βγει κάποτε βουλευτής ο βαζέχα με τους ανελ (που δεν…) και θελήσουν να τον δωροδοκήσουν κι αυτόν; Θα του πουν, να δέσει τα κορδόνια του στη σέντρα, για να κλειδώσει η συμφωνία; Ή θα επέμβει καταλυτικά ο χαϊκάλης πριν τον αγώνα, όπως στο ποδοσφαιρικό επεισόδιο του ανδροκλή με τα λιοντάρια του;

Ποιος ήταν στην τελική αυτός που προωθούσε πολιτικά τη λογική των ανελ κι ευνοούσε την ανέλιξή τους ως αντιμνημονιακό μαξιλαράκι ασφαλείας για το σύστημα –όταν ακόμα ήταν της μόδας αυτή η αντιπαράθεση; Ποιος προόριζε τους ανεξελ για κόμμα υποδοχής – ανάχωμα των δυσαρεστημένων δεξιών κι εκκολαπτόμενο διάδοχο του γαλάζιου δικομματικού πυλώνα, εφόσον αναγκαζόταν η νδ να μπει στο χρονοντούλαπο της ιστορίας, όπως συνέβη ουσιαστικά με το πασοκ; Και δεν έχουν εύλογα κάθε δικαίωμα οι ανελ, τώρα που η βασική αξία χρήσης τους για το σύστημα ανήκει στο παρελθόν κι απειλούνται να πεταχτούν στο περιθώριο σα στυμμένες λεμονόκουπες, να διεκδικήσουμε με όλα τα πιθανά μέσα την εκλογική τους επιβίωση και το δικαίωμά τους στην ύπαρξη –κι ας μην έχουν πολλές ρεαλιστικές πιθανότητες γι’ αυτό;

Δεν είναι ψεκασμένοι δηλ σε τελική ανάλυση, όσοι καμώνονται πως σοκάρονται από τις αποκαλύψεις και πέφτουνε εμβρόντητοι από τα σύννεφα; Και δεν είναι πολύ ύποπτο πόσο πολύ έχει χοντρύνει το παιχνίδι και γίνονται πράγματα που ξεφεύγουν από τα φίλτρα των αστικών επιτελείων και τα διάφορα δημοσιογραφικά και πολιτικά τους αποσμητικά, που σκεπάζουν τη μπόχα και τις μεγαλύτερες λέρες; Ή μήπως ολισθαίνουμε στην ψεκασμένη συνωμοσιολογία αν προσπαθούμε να διαβάσουμε πίσω από τις γραμμές και την επιφάνεια των γεγονότων;

Σήψη

Την αφορμή για το σημερινό κείμενο την έδωσε ένα παλιότερο εύστοχο σχόλιο του σεχτάρ του τρομερού (που τώρα μάλλον διακοπεύει κι έχει γίνει σεχτάρ ο θαλασσινός) σε εκείνη τη συζήτηση με τους φλογερούς φιλογερμανούς για τους γερμανούς που είναι (;) φίλοι μας. Έγραφε λοιπόν ο σεχτάρ: «λέμε πως οι «capitalies», λόγω ανεπτυγμένου καπιταλισμού είναι πιο ώριμες να περάσουν στο σοσιαλισμό. Έχω κάποιες ενστάσεις. Από πολλά χρόνια δε μιλάμε, και σωστά, απλά για ώριμο καπιταλισμό, αλλά για υπερώριμο καπιταλισμό. Καπιταλισμό που σαπίζει. Αν κάτι σαπίζει, τότε σαπίζει παντού. Σαπίζουν κι οι δυνάμεις παραγωγής, σαπίζουν κι οι άνθρωποι. Και διαπίστωνε ότι αυτές οι χώρες (σαν τη γερμανία, την αμερική και την αγγλία) ίσως να ήταν αντικειμενικά πιο εύκολο να περάσουν στο σοσιαλισμό πριν από 50-70 χρόνια, παρά σήμερα.

Η κοινωνική νομοτέλεια δεν είναι κάτι μονοσήμαντο, αλλά ένα ορισμένο φάσμα δυνατοτήτων με άξονα τη βασική αντίθεση της κάθε εποχής. Το γνωστό δίλημμα «κομμουνισμός ή βαρβαρότητα» δεν εξασφαλίζει την αναπόφευκτη νίκη της κομμουνιστικής προοπτικής, ούτε αποκλείει αυτομάτως το δεύτερο σκέλος. Αλλά προειδοποιεί την ανθρωπότητα για τις επιλογές και τις εναλλακτικές που έχει, για την καταστροφή που μας απειλεί ως αντίβαρο στο δρόμο της εξέλιξης.

Ο ιμπεριαλισμός είναι καπιταλισμός που σαπίζει, έγραφε κάποτε ο βλαδίμηρος –και μας υπενθυμίζει ο σεχτάρ. Αλλά δεν πρόκειται να πέσει από μόνος του σαν (υπερ)ώριμο φρούτο. Αν δε φροντίσουμε εμείς για αυτό, θα ρημάξει στο ενδιάμεσο κάθε ικμάδα και ζωντανό πόρο της κοινωνίας, οδηγώντας την σε σήψη και παρακμή. Η οποία δεν αναιρείται από την αντιφατική πρόοδο και τα επιτεύγματα των επιστημών και της τεχνολογίας –απεναντίας τονίζει τις δυνατότητες που μένουν εγκλωβισμένες κι αναξιοποίητες (πίσω από την κουρτίνα δύο) στον καπιταλιστικό τρόπο παραγωγής. Ούτε και από την προσωρινή νίκη της αντεπανάστασης και τις κοσμοκτονικές αλλαγές, όπου αναφέρεται εμμέσως και ο στίχος του τριπολίτη: ο σάπιος κόσμος εκεί που σάπιζε ξανατονώθηκε, και οι εξεγέρσεις μας είναι εν γένει εκτός του κλίματος.

Η σαπίλα του καπιταλιστικού κόσμου και της αστικής κοινωνίας αποτυπώνεται ανάγλυφα στα σημεία των καιρών. Σάπιες αξίες κι ιδανικά, μουχλιασμένες ιδέες. Άνεργοι που σαπίζουν άπραγοι και λιώνουν τα νιάτα μας στην ανεργία, με τα κομμάτια μας... (έλα ντε, τι μπορεί να κάνει καλή ρίμα; Η σαξεστορία;). Τόνοι φρούτων που σαπίζουν στοιβαγμένα και απούλητα, αντί να θρέφουν το λαό της χώρας που τα παράγει, ληγμένα προϊόντα για τους φτωχότερους, που δε μπορούν να έχουν και υψηλές απαιτήσεις. Παρασιτικές επενδύσεις κεφαλαίων για γρήγορο και μέγιστο κέρδος σε μη παραγωγικούς τομείς, σαπρόφυτα που παρασιτούν εις βάρος μας ως τσιράκια της εξουσίας στην τηλεόραση και σε άλλους αστικούς μηχανισμούς χειραγώγησης.  Ακόμα κι η δική μας εσωτερική σαπίλα, που επιβιώνει πολλές φορές ως κατάλοιπο κι αντανάκλαση όσων μας περιβάλλουν.

Κι η ειρωνεία της υπόθεσης είναι πως η κυρίαρχη προπαγάνδα αυτού του σάπιου κόσμου, επιχειρεί να απομονώσει τους κόκκινους ως λεπρούς, τους χλευάζει σα γραφικά απολιθώματα εκτός εποχής ή τους εξορίζει, όταν γίνονται πιο επικίνδυνοι, για να μη μολύνουν τους υπόλοιπους. Και αποδίδει σε αυτούς την εικόνα της, τη δική της σαπίλα, που μας τυλίγει από χίλιες μεριές κι όσο πάει σφίγγει τον κλοιό γύρω μας.

Γράφει επίσης ο σεχτάρ: τι να τον κάνει ο σοσιαλισμός αυτόν τον κυκεώνα, πχ το διαφημιστικό τομέα, το καρκίνωμα των ΜΜΕ, την «ανάπτυξη» της καταστροφής του περιβάλλοντος, τη βιομηχανία των ναρκωτικών, τη βιομηχανία των όπλων, όλον αυτόν τον εξαμβλωματικό καταναλωτισμό, κλπ, κλπ; Πόσο ώριμα για σοσιαλισμό είναι αντίστοιχα τα μυαλά των ανθρώπων, που είναι βουτηγμένα ως το λαιμό σε αυτή την αποχαύνωση, στη βία, στον ανταγωνισμό, στο “life-style” που μας προβάλλουν σαν πρότυπο τα παπαγαλάκια;

Κι αν η απάντηση στο «τι να (τα) κάνει/κάνουμε» φαντάζει αυτονόητη, ότι δηλαδή θα τα εξαλείψει και θα τα βάλει στο χρονοντούλαπο της ιστορίας, μαζί με όλο το ταξικό παρελθόν των ανθρώπινων κοινωνιών, το βασικό είναι αυτό που σημειώνεται στο δεύτερο σκέλος. Πόσο ώριμες και πεισμένες θα είναι για αυτό, οι συνειδήσεις που είναι χρόνια εκτεθειμένες σε αυτή τη σαπίλα;

Τις ίδιες πάνω-κάτω σκέψεις, σε κάπως διαφορετική κλίμακα, θα μπορούσαμε να κάνουμε ίσως και για την ελλάδα, συγκρίνοντας τα σημερινά δεδομένα με την εποχή του εαμ και την ευκαιρία που μας παρουσιάστηκε τότε. Εάν όμως έχασε τότε ένα τόσο δυνατό κίνημα, παλλαϊκό κι οργανωμένο, που αγκάλιαζε κάθε τομέα της καθημερινής ζωής, κάθε πτυχή της κοινωνικής δραστηριότητας, και είχε σχέδιο, ευνοϊκούς συσχετισμούς, δυναμική και δυναμικό, για να τα αλλάξει, πόσο πιο δύσκολο είναι να τα καταφέρουμε σήμερα χωρίς αυτούς τους όρους; Πόσος πραγματικός χρόνος και δυνατότητες χάθηκαν μέσα σε αυτά τα εβδομήντα χρόνια; Πόσα πισωγυρίσματα έχουν γίνει, πόσο κόπο θα ‘χαμε αποφύγει. Και πόσο πιο σύνθετα είναι σήμερα οι δυσκολίες και τα καθήκοντα που έχει μπροστά του το επαναστατικό κίνημα;

Βαθύτερα ριζωμένες προκαταλήψεις, εκλεπτυσμένη (ή μη) προπαγάνδα για κάθε γούστο, οξυμένη αλλοτρίωση, τάσεις λουμπενοποίησης σε εργατικά στρώματα, χαμένες παραγωγικές δυνατότητες, τα εκτρώματα του αναπτυξιακού μοντέλου της αντιπαροχής, κατεστραμμένα φυσικά τοπία, ναρκωτικά, τζόγος, ο υπόκοσμος της νύχτας, μικροαστισμός... Αυτά και άλλα τόσα αποτελούν την κληρονομιά, που απαρνούμαστε και καλούμαστε να μετασχηματίσουμε επαναστατικά.

Κι η οποία μπορεί να μας οδηγήσει από άλλο δρόμο στα ίδια συμπεράσματα με το βλαδίμηρο, που έλεγε πως για την ημιφεουδαρχική ρωσία ήταν πιο εύκολο να ξεκινήσει το επαναστατικό άλμα, αλλά πιο δύσκολο να συνεχίσει και να το ολοκληρώσει, σε σχέση με τις δυτικές χώρες. Στον ανεπτυγμένο δυτικό κόσμο του σήμερα, όπου οι συνθήκες είναι υπερώριμες για το πέρασμα στο σοσιαλισμό αλλά έχουν αρχίσει να σαπίζουν, το πιο δύσκολο βήμα θα είναι το πρώτο, αυτό δηλ που έκανε στον καιρό της η ρωσία, που θα είναι και το ήμισυ του παντός.

Υγ: κείμενο αφιερωμένο στη μνήμη του φιλολαϊκού blog, που χάρη στις άοκνες και αστείρευτες προσπάθειες του διαχειριστή του, έχει παραδοθεί στη σήψη, την παρακμή και την ανυποληψία.

Σαπίλα

"Θα ήταν λάθος να νομίζει κανείς ότι οι επαναστατικές τάξεις έχουν πάντα αρκετή δύναμη για να πραγματοποιήσουν την επανάσταση, όταν αυτή η επανάσταση έχει ωριμάσει πέρα για πέρα λόγω των συνθηκών της κοινωνικο-οικονομικής εξέλιξης. Όχι η ανθρώπινη δεν είναι συγκροτημένη τόσο έλλογα και τόσο βολικά για τα πωτοπόρα στοιχεία. Η επανάσταση μπορεί να ωριμάσει, ενώ οι δυνάμεις των επαναστατικών δημιουργών αυτής της επανάστασης μπορεί να φανούν ανεπαρκείς για την πραγματοποίησή της. Τότε η κοινωνία σαπίζει και αυτό το σάπισμα παρατείνεται κάποτε ολόκληρες δεκαετίες".
Έτσι τοποθετούσε το ζήτημα ο Λένιν.

Ο καπιταλισμός έιναι σύστημα που σαπίζει και η σαπίλα του μας πιάνει όλους. Περιμένοντας τις συνθήκες για επανάσταση να ωριμάσουν, ενώ παίζαμε με τις τάπες των γνωστών εδράνων, αυτές παραγίνηκαν και πλέον σάπισαν. Μαζί τους σαπίζουμε κι εμείς.

Η ωριμότητα είναι υπερεκτιμημένη αρετή. Κι αυτό ισχύει και για τις αντικειμενικές συνθήκες.
Ο ορισμός της επαναστατικής περιόδου περιέχει το στοιχείο της κρισης, όταν το σύστημα δεν μπορεί να αναπαράγει τις δομές του και τη λειτουργία του. Και συνοψίζεται στον περίφημο ορισμό του Λένιν "οι από πάνω να μη μπορούν και οι από κάτω να μη θέλουν να κυβερνηθούν όπως πριν".
Ναι, αλλά οι από πάνω, πάντα θα μπορούν όσο δεν μπορούν οι από κάτω. Που δε θέλουν στα λόγια, αλλά το ζήτημα είναι πώς το μεταφράζουν αυτό στην πράξη.

Την κρίση άραγε την περιμένουμε να εμφανιστεί ως δια μαγείας από μόνη της;
Η κρίση θα δημιουργηθεί ακριβώς επειδή και οι από κάτω θα αντιδράσουν. Αλλιώς το κεφάλαιο περνά την κρισιακή κατάσταση ανώδυνα και την κρίση την πληρώνει ο "φάε σκατά λαέ".

Χωρίς καμιά αριστερίστικη βιασύνη και υποτίμηση της γενικής κατάστασης: Οι αντικειμενικές συνθήκες είναι υπερώριμες σε βαθμό να αρχίσουν να σαπίζουν. Αυτό που υστερεί τραγικά είναι ο υποκειμενικός παράγοντας, το επαναστατικό υποκείμενο. Όσο πιο γρήγορα το χωνέψουμε τόσο το καλύτερο για μας.