Όταν οι φονιάδες πατάνε το κουμπί

Αν υπήρχε ένα αντι-ιμπεριαλιστικό κίνημα αντίστοιχο με τους antifa, ίσως λεγόταν αντι-μπα. Που προκαλεί διάφορους ηχητικούς συνειρμούς, σαν την Ολιμπίκ Αντίμπ, την πρώτη ευρωπαϊκή ομάδα του Ντέιβιντ Ρίβερς, γιατί μεγάλο ποτάμι φουσκωμένο η οργή του λαού για τον ιμπεριαλισμό. Και δε γυρίζει πίσω πια.

Ασφαλώς ο αντιφασιστικός αγώνας είναι πολύ σοβαρή υπόθεση, για να τον αφήσουμε σε όσους δηλώνουν antifa με όρους του συρμού, χωρίς να συνοδεύουν με πολλές πράξεις τις δηλώσεις, τα σπρέι και τα αυτοκολλητάκια τους. Κι αν δεν έχει γίνει τόσο της μόδας να δηλώνει κανείς αντι-ιμπεριαλιστής (μολονότι ο φασισμός ευδοκιμεί ακριβώς εκεί όπου υπάρχει ιμπεριαλισμός και μονοπώλια -δηλαδή καπιταλισμός που σαπίζει και νιώθει να απειλείται), αυτό έχει διάφορες πιθανές εξηγήσεις.

Είτε πως οι κατά καιρούς εναλλακτικοί είναι (συνειδητά ή μη) ρηχές ,φτηνές απομιμήσεις όσων συμβαίνουν στον «δυτικό κόσμο» και τις ΗΠΑ, όπου κάθε ριζοσπαστική φωνή θα έπρεπε υποχρεωτικά να είναι αντι-ιμπεριαλιστική (δηλαδή ενάντια στο δικό της κράτος) αλλά αυτό το τελευταίο έχει φροντίσει να τις βάλει στο περιθώριο ή να τσακίσει την έκφρασή τους -όπως έκανε στον πόλεμο του Βιετνάμ, κατά την «ανήσυχη» δεκαετία του ’60, και πολύ πιο αποτελεσματικά μετά από αυτήν.

Είτε γιατί -πάντα κατ’ εικόνα και ομοίωση του δυτικού κόσμου- έχει γίνει και στη χώρα μας μια οργανωμένη προσπάθεια να ξεριζώσουν το βαθύ αντι-ιμπεριαλιστικό ρεύμα στην ελληνική κοινωνία, που βρέθηκε στο απόγειό του λίγο μετά τη χούντα (το Πολυτεχνείο και το έγκλημα κατά της Κύπρου), το ’99 (με τους βομβαρδισμούς στη Γιουγκοσλαβία και την επίσκεψη Κλίντον) ή ακόμα και τον καιρό των μνημονίων, με έναν τρόπο.

Η ανάδειξη μιας κατ’ εξοχήν Νατοϊκής Αριστεράς -χωρίς καν πειστικά προσχήματα- δίνει το μέτρο της επιτυχίας αυτής της καμπάνιας, που έχει ωστόσο αμφίβολα - επισφαλή αποτελέσματα, αν υπολογίσουμε τα ευρήματα μιας πρόσφατης έρευνας και την ελληνική πρωτιά (μεταξύ διαφόρων χωρών) στις αρνητικές κρίσεις για τον οργανισμό του ΝΑΤΟ. Μια πρωτιά που φέρει τη σφραγίδα της δράσης και των αντανακλαστικών των κομμουνιστών. Τα οποία πάντα χρειάζονται όξυνση αλλά φάνηκαν για άλλη μια φορά στην πράξη, την περασμένη βδομάδα, μετά τον made in USA βομβαρδισμό του Ιράν.

Τι έμεινε, δέκα μέρες μετά (που δε συγκλόνισαν τον κόσμο ούτε άφησαν όμως την ψευδαίσθηση της σταθερής ειρήνης), στην κε του μπλοκ από την κινητοποίηση της περασμένης Δευτέρας;

Οι χιλιάδες κόσμου που κατέβηκαν μια Δευτέρα απόγευμα, με μέτριο καύσωνα (όπως λέμε μέτριο χιούμορ), για μια θέση στον ήλιο. Η χωροταξία των δύο πρώτων προσυγκεντρώσεων, που άφησαν κενό χώρο στην πλατεία, σα να επέλεγαν να μείνουν στον ίσκιο, αλλά τελικά προοριζόταν για την τρίτη (και μεγαλύτερη) που κατέφτασε λίγο αργότερα. Η πλατεία ήταν γεμάτη και παντός καιρού.

Η θλιβερή αντίθεση με το ΣΕΚ, που είχε ιρανικές σημαίες (άραγε να είχαν και της Γιουγκοσλαβίας του Μιλόσεβιτς το ’99;), το μπλοκάκι (γιατί μπλοκ κανονικό δεν το λες) του ΜεΡΑ25 με τα 25 άτομα και της ΝεΑΡ, που έχει επιλεκτική αμνησία για τα πεπραγμένα της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ και για τη στρατηγική συμμαχία με το κράτος δολοφόνο του Ισραήλ. Κι αφού το ξύλο είναι αντιπαιδαγωγική μέθοδος, για να καταπολεμήσεις την αμνησία, ας αφήσουμε άλλους χώρους να τους δείξουν τη γαλατική τους αβρότητα και πόσο ευγενικοί μπορούν να γίνουν, Οβελίξ.

Ο μοναχικός καβαλάρης - διαδηλωτής, που δε φώναζε τα συνθήματα (πιθανότατα γιατί δε γνώριζε τη γλώσσα), με το αυτοσχέδιο πλακάτ και το λιτό σύνθημα για την πατρίδα του. Η παρέμβαση του φαντάρου (με πολιτικά) από την ΕΛΔΥΚ, που παραδόξως διέφυγε από την προσοχή των ακροδεξιών τρολ του διαδικτύου.

Η εξέλιξη ανακωχής που ανακοίνωσε μονομερώς -σαν αποκλειστική είδηση- ο Τραμπ. Την οποία περιγράφει πολύ καλά μια φράση από τα υλικά του 19ου Συνεδρίου του ΚΚΕ: «ειρήνη με το πιστόλι στον κρόταφο», που στην πλήρη αναλυτική εκδοχή της δεν είναι ακριβώς υπόδειγμα συμπύκνωσης - κωδικοποιημένου συνθήματος, αλλά σημασία έχει ότι συμπυκνώνει την ουσία.

Το πανέξυπνο σύνθημα στον τίτλο της ανάρτησης, που ξεκινά ως εξής: Όταν οι φονιάδες πατάνε το κουμπί... (και ριμάρει στο δεύτερο σκέλος με την αντίσταση που προβάλλουν οι λαοί). Που πιθανότατα (ίσως και υποσυνείδητα) παίζει με το στερεότυπο/ανέκδοτο για τη ΛΔ Κορέας και την ατάκα «Κιμ πάτα το», δείχνοντας ποιος τελικά απειλεί την ειρήνη και τους λαούς.

-.-

Η ιστορία δεν έχει επαναλήψεις (σαν το Ρετιρέ), προσφέρει όμως πολλά ντεζαβού και υλικό για διδάγματα. Και αν μας εξέταζε με ερωτήσεις κλειστού τύπου (που σε αντίθεση με τις ερωτήσεις ανάπτυξης, επιχειρούν να κλείσουν την πλούσια, αντιφατική πραγματικότητα σε φτωχά πλαίσια), μια ερώτηση - sos θα ήταν.

Ποια περίοδο σας θυμίζει η σημερινή συγκυρία;

Α. το τέλος της μπελ-επόκ, πριν τον Α’ ΠΠ ή
Β. το τέλος του Μεσπολέμου, πριν τον Β’ ΠΠ

Κι όσοι απαντήσουν το Β, μηδενίζονται και μένουν μετεξεταστέοι, ως μαρξιστικά αναλφάβητοι. Γιατί ξέχασαν πως στον Β ΠΠ υπήρχε Σοβιετική Ένωση. Ή ακόμα χειρότερα πιστεύουν πως υπάρχει κάτι αντίστοιχο τώρα. Ένα φάντασμα πλανάται πλάνην οικτράν...

Αλλά ας δούμε πρώτα το Α και μερικά υπο-ερωτήματα, για καλά διαβασμένους -που μπορεί να στερούνται πολλά, αλλά έχει μεγάλη σημασία να έχουν πρόγραμμα, σωστά επεξεργασμένο.

Αν η σημερινή εποχή θυμίζει τις παραμονές του 1914, τις αντιθέσεις για το μοίρασμα σφαιρών επιρροής και χρειάζεται απλώς μια αφορμή-θρυαλλίδα (όπως η δολοφονία του Φερδινάνδου) για να γενικευτεί η σύγκρουση, οδεύουμε προς έναν ιμπεριαλιστικό πόλεμο, που απειλεί τους λαούς με μακελειό. Ποια είναι λοιπόν τα δικά μας καθήκοντα σε αυτήν την περίπτωση;

Α) Να αποτρέψουμε το σφαγείο - Και (αν δεν πετύχουμε το πρώτο) να μετατρέψουμε τον πόλεμο σε εμφύλιο -δηλαδή σε επαναστατική κατάσταση. 

Ή Β) κατά μια άλλη εκδοχή, να παλέψουμε να ηττηθεί το πιο επικίνδυνο-επιθετικό στρατόπεδο, υποστηρίζοντας ενεργά το άλλο;

Όσοι δηλώνουν μαρξιστές και απαντούν το Β, μηδενίζονται πανηγυρικά και δε διεκδικούν καν βραβείο πρωτοτυπίας. Το 1914, υπήρχαν κι άλλες «μαρξιστικές» φωνές, που νομιμοποίησαν το σφαγείο, με τις αγαθότερες των προθέσεων -να ηττηθεί ο αντιδραστικός τσαρισμός ή οι αναχρονιστικές αυτοκρατορίες της Ευρώπης (Πρωσία, Αυστρο-ουγγαρία) ή ο επιθετικός ιμπεριαλισμός της Αγγλίας και της Γαλλίας. Μόνο που χρεοκόπησαν πολιτικά, μαζί με τη Β’ Διεθνή (και όσους επέλεξαν το Β στα παραπάνω). Και πάντως δεν είχαν πολλή σχέση με τους μπολσεβίκους του Λένιν.

Ερώτηση: αν ο επικείμενος πόλεμος είναι ιμπεριαλιστικός, δηλαδή έχει δοσμένους σκοπούς, περιεχόμενο και χαρακτήρα, έχει άραγε σημασία ποιο κράτος επιτίθεται (πρώτο); Καλό ερώτημα, με ευχαριστώ που μου το έκανα. Ας μείνει ρητορικό, ως τροφή για σκέψη.

Οι Β-μαρξιστές, λοιπόν (κατά το Β movies), δε χάνουν απλώς από το στόχαστρο την ήττα της δικής τους αστικής τάξης (η οποία μπορεί να είναι στη λάθος πλευρά της ιστορίας, δεν παύει όμως να είναι και «εξαρτημένη») αλλά παλεύουν στην πράξη για τη νίκη μιας άλλης αστικής τάξης. Αυτό στη δική μας διάλεκτο λέγεται πάλη «κάτω από ξένες σημαίες» -«ξένες» ταξικά και όχι εθνικά μιλώντας. Ή αλλιώς, επιλογή ιμπεριαλιστικού στρατοπέδου.

Κι εδώ φτάνουμε στην κορύφωση της βηταμαρξιστικής σκέψης (τεύχος 19).

Γιατί πατώντας στην μπροσούρα του Βλαδίμηρου και το σημείο για μια χούφτα κράτη-τοκογλύφους (σε αντίθεση με τα κράτη - οφειλέτες), κάνουν μια σειρά λογικά άλματα στο κενό. Πχ ότι οι υπόλοιπες χώρες, ως μη ιμπεριαλιστικές, δε διεξάγουν ακριβώς άδικο πόλεμο. Ότι αυτή η χούφτα κράτη είναι το εξής ένα, βασικά οι ΗΠΑ -ίσως και οι σύμμαχοί τους στο ΝΑΤΟ, αλλά σε συμπληρωματικό πάντα ρόλο. Κατά συνέπεια, ο επικείμενος ιμπεριαλιστικός πόλεμος έχει μόνο μια ιμπεριαλιστική πλευρά. Συνεπώς πρέπει να αγωνιστούμε για την ήττα των ιμπεριαλιστών από τα καπιταλιστικά κράτη, με τις... συμβατικές αστικές τάξεις. Κι αν ξύσουμε λίγο την επιφάνεια αυτού του σχήματος, δε θα βρούμε απλά τον «δημοκρατικό καπιταλισμό» που λανσάρει ο Αλέξης, αλλά μέχρι και αντι-ιμπεριαλιστικά, αντιφασιστικά, ενίοτε και κομμουνιστικά παράσημα και δάφνες για τις χώρες των BRICs, και τον Πούτιν. Τον ίδιο ηγέτη που 20 χρόνια πριν επιχείρησε να αφαιρέσει τα λάβαρα του Κόκκινου Στρατού από το τελετουργικό της παρέλασης της 9ης Μάη, πριν υποχρεωθεί σε αναδίπλωση λόγω των αντιδράσεων...

Κι ενώ το όργανο θέτει ρητορικά το ερώτημα, αν υπάρχουν καλοί ιμπεριαλιστές, η... ελληνική εκδοχή της Περεστρόικα (=αναδόμηση, ανασυγκρότηση) απαντά ειρωνικά με το ερώτημα αν υπάρχουν καλοί και κακοί κομμουνιστές (ενώ το ενοποιημένο Πατελιστάν μεταφράζει και δημοσιεύει αναλυσάρες για τον κομμουνιστικό φασισμό του ΚΚΕ). Πριν 110 χρόνια ίσως αναρωτιόταν αν υπάρχουν καλοί και κακοί σοσιαλιστές, στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Σε λίγο θα μας πουν κάποιοι ότι υπάρχουν και μεταλλαγμένα ΚΚ, που κράτησαν το όνομα χωρίς τη χάρη...

Σε κάθε περίπτωση, τους «καλούς κομμουνιστές» τους συσπειρώνει η Κομιντέρν του Πούτιν, που ξέρει να φτιάχνει τα Λαϊκά Μέτωπα της εποχής μας. Αλλά το ωραίο είναι πως ακόμα και το ΚΕΚΡ του Τιούλκιν -που κάποτε ήταν και για εμάς ίσως οι καλοί σφοι, σε σχέση με το πολιτικά πλαδαρό ΚΚΡΟ- παραδεχόταν προγραμματικά, στην αρχή του πολέμου, ότι η Ρωσία είναι ιμπεριαλιστική δύναμη (!) αλλά είναι «αδύναμο κι εξαρτημένο ιμπεριαλιστικό κράτος» (;) -ό,τι και αν σημαίνει αυτό στη δική τους "μαρξιστική" διάλεκτο-, οπότε πρέπει να νικήσει. Επιβεβαιώνουν δηλαδή αυτό που λέγαμε προηγουμένως: ότι επιλέγουν ιμπεριαλιστή -απλώς με «ναι μεν αλλά»...

Γηράσκουμε αεί διδασκόμενοι αλλά ευτυχώς δεν πάσχουμε από γεροντική άνοια για να ξεχάσουμε και αυτά που ξέραμε από μαρξισμό... Κι ο έρωτας με τον καλό Βλαδίμηρο (όχι τον Λένιν) ξελόγιασε αρκετούς, αποδεικνύοντας πως ου γαρ έρχεται μόνον.

Μη χάσετε στο επόμενο επεισόδιο: υπάρχουν καλοί και κακοί Βλαδίμηροι...;

Υστερόγραφο 

Μας μένει το Β σκέλος από το αρχικό ερώτημα και η διαφωνία σχετικά με τον χαρακτήρα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Αν δηλαδή ήταν ιμπεριαλιστικός ή μετατράπηκε σε αντιφασιστικό με τη συμμετοχή της Σοβιετικής Ένωσης. Αφενός είναι κοινή παραδοχή πως ο Β’ Π.Π. πυροδοτήθηκε από τους ανοιχτούς λογαριασμούς που είχε αφήσει ο πρώτος και ήταν ιστορική συνέχειά του -άρα ιμπεριαλιστικός. Παράλληλα, όμως, είναι γνωστό πως η πρώτη φάση των (μη) συγκρούσεων πέρασε στην ιστορία ως «φαιδρός-παράξενος πόλεμος», ότι το ουσιαστικό διακύβευμα ήταν η τύχη της ΕΣΣΔ και ότι οι επιχειρήσεις στο ανατολικό (γερμανοσοβιετικό) μέτωπο ήταν συντριπτικά πολλαπλάσιας κλίμακας.

Το πρόβλημα, ωστόσο, δεν είναι αν το ΚΚΕ σήμερα θεωρεί τον χαρακτήρα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου ιμπεριαλιστικό. Το πρόβλημα είναι ότι κάποιοι θεωρούν τον επικείμενο ιμπεριαλιστικό πόλεμο ως αντιφασιστικό και κατά συνέπεια κάποιες δυνάμεις των BRICs ως ιστορική συνέχεια της Σοβιετικής Ένωσης. Αυτή είναι η ουσία του πράγματος κι ας μην την ομολογούν ανοιχτά...

Χαμένοι στη μετάφραση - Δυο ξένοι

Δημοσιεύτηκε στην Κατιούσα

Πριν από μερικές βδομάδες έλαβε χώρα στην Καλλιθέα μια εκδήλωση για τα 80 χρόνια από τη Συμφωνία του Μονάχου. Πέρα από το ενδιαφέρον θέμα, περισσότερο ενδιαφέρον προσέδιδε η σύνθεση στο πάνελ των ομιλητών και η παρουσία του Ελισαίου Βαγενά -του οποίου την ομιλία αναδημοσιεύσαμε εδώ– σε μια ομιλία που διοργάνωνε η Ρωσική πρεσβεία.

Ένας σύντροφος έλεγε πως κάποια σημεία της εκδήλωσης του θύμιζαν σκηνές από τους “Δυο Ξένους”, όπου η Ντένη Μαρκορά και η Μαρούσκα (“ντα γκασπαζά”) λένε τα δικά τους, η καθεμιά στη γλώσσα της και καταφέρνουν τελικά με έναν περίεργο τρόπο να βγάζουν μια χαρά συνεννόηση μεταξύ τους. Έτσι έγινε και στην εκδήλωση, με εξαίρεση όσους περιμέναμε να βγάλουμε άκρη από τη μεταφράστρια στα ακουστικά μας, που έτρεχε ασθμαίνοντας πίσω από τους ομιλητές να τους προλάβει, σα χαμένος συνασπισμός στην κούρσα των εξοπλισμών. Κι εμείς μαζί της, χαμένοι στη μετάφραση, να νιώθουμε “δυο ξένοι” στην ίδια εκδήλωση.

Και δεν ήταν απαραίτητα η γλώσσα το βασικό εμπόδιο στην πολιτική συνεννόηση -έτσι κι αλλιώς ο Βαγενάς και κάποιοι ακόμα δε χρειάζονταν ακουστικά και διερμηνεία. Ούτε και τα επίσημα κοστούμια των ανθρώπων της πρεσβείας, σε αντίθεση με το φοιτητικό ντύσιμο κάποιων συντρόφων της Σπουδάζουσας (και κάποιων άλλων που δεν είναι πια, εδώ και χρόνια φοιτητές ή στην ΚΝΕ).

Δυο διαφορετικοί κόσμοι, σα να λέμε καπιταλιστικός και σοσιαλιστικός. Ή μάλλον, η αντίθεση μεταξύ των κομμουνιστών και όσων βλέπουν τη Ρωσία όπως 30 χρόνια πριν -ή και 80 χρόνια πριν, για να το συνδέσουμε με το θέμα της εκδήλωσης, για τη Συμφωνία του Μονάχου και το ιστορικό της πλαίσιο. Σα να είναι η Ρωσία υποψήφιος σύμμαχος, για να συμπήξουμε μαζί της “δημοκρατικό, αντιφασιστικό Λαϊκό Μέτωπο”. Και να σκεφτείς πως τριάντα χρόνια πριν όλοι αυτοί ήταν Σοβιετικοί και πιθανότατα σύντροφοι, οργανωμένοι στο ΚΚΣΕ. Για το οποίο ίσχυε αυτό που είχε πει ο Ραφαηλίδης πως σε ένα ΚΚ μπορείς να βρεις τα πάντα, ακόμα και κομμουνιστές… Σημεία των καιρών.

Η πρώτη εντύπωση από το χωρό της εκδήλωσης ήταν εντυπωσιακή -κι ας μοιάζει ταυτολογία αυτό. Ανιχνευτής μετάλλων στην είσοδο, έδρανα με υποδοχή για ακουστικά, φορητά ακουσικά με μπαταρία που την καθιστούσαν περιττή. Και η βεβαιότητα πως οι Ρώσοι μπορεί να άργησαν αλλά έπιασαν τελικά το τρένο της ΕΤΕ (επιστημονικοτεχνική επανάσταση), αν ήταν δηλαδή δικός τους ο εξοπλισμός και όχι της αίθουσας του Υπουργείου. Μέχρι που άρχισε να χάνεται κατά διαστήματα η επαφή με τα ακουστικά, μαζί με τις φράσεις που έχανε η μετάφραση, και διαλύθηκε η ψευδαίσθηση, μαζί με κάθε ειρμό. Ακούγαμε πχ τον κύριο ομιλητή (Α. Μπορίσοφ) να κάνει χαριτωμένες παρεμβάσεις για τους vegan και τα γαϊδουράκια στη Σαντορίνη, που προφανώς σε κάποια συμφραζόμενα εντάσσονταν για να βγει νόημα, αλλά άντε να βγάλεις άκρη χωρίς αυτά… Κατά συνέπεια, είναι πρακτικά αδύνατο να γίνει ουσιαστική αποτίμηση σε όσα είπε, πέρα από σκόρπιες σκέψεις και σημεία που ξεχώρισαν.

Ότι ο Λόιντ Τζορτζ είχε χαρακτηρίσει το Χίτλερ ως τον Τζορτζ Ουάσιγκτον της Γερμανίας. Ότι στη Σοβιετική Ένωση αναφέρονταν στη “Συνωμοσία” -και όχι στη συμφωνία- του Μονάχου. Ότι σε κάποιες χώρες που βρέθηκαν υπό ναζιστική κατοχή, υπήρχαν δυνάμεις που ήθελαν να αποφύγουν πάση θυσία τον πόλεμο, πχ για να μην καταστραφεί η μεσαιωνική Πράγα, να μη βουλιάξει η Ολλανδία κοκ -καταδίκη της βίας από όπου κι αν προέρχεται, ακόμα κι αν είναι για να προστατευτείς απέναντι στους φασίστες…

Για το όχι και τόσο υψηλό επίπεδο πολιτικής ετοιμότητας της χιτλερικής μηχανής σε εκείνο το σημείο, καθώς τα μισά χιτλερικά τανκς δεν έφτασαν καν στην Πράγα. Για τη διαμάχη Στάλιν-Τρότσκι και το χαμηλό διανοητικό επίπεδο του πρώτου (;!). Για την αίσθηση που είχε ο Τσάμπερλεϊν πως με αυτή τη συμφωνία, το ζήτημα της ειρήνης είχε λυθεί θετικά για τα επόμενα εκατό χρόνια (!), που θυμίζουν συνειρμικά τις αντίστοιχες “εκτιμήσεις” για τη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος μετά από κάθε “μεταρρύθμιση”. Για τα υπόλοιπα, πιθανόν να έχουμε διαφορετική προσέγγιση σε αρκετά ζητήματα, αλλά δεν μπορούμε να πούμε σε τι έγκειται αυτή η διαφοροποίηση, αν δε γνωρίζουμε ουσιαστικά τι είπε -κάτι ανέφερε πάντως ο Βαγενάς στη συνέχεια.

Από τα παραπάνω πάντως προκύπτει η πιθανότητα να αναλύθηκαν και πιο ζουμερά σημεία, χωρίς να μας βρίσκουν απαραίτητα σύμφωνους, καθώς και η ώριμη πια ανάγκη για ανασύσταση ενός ελληνοσοβιετικόυ συνδέσμου φιλίας, που έκανεε κάποτε δωρέαν μαθήματα ρωσικών. Εξίσου φανερή ήταν και η βαριά ρώσικη προφορά που παρεισέφρυε σε κάποιες φράσεις του συντονιστή και κάποιων από τους θεατές, όπως το “διαργκανωτές” και τα “πλούτα” (που παράγουμε). Ενώ, παρεμπιπτόντως, δύο άλλα σχεδόν καλτ σημεία από τη μετάφραση, ήταν ότι “αν δεν μπορείς να αποφύγεις τη βία, ξάπλωσε κι απόλαυσέ την” και η απόδοση “συμμετείχε στην απόπειρα [κατά του Τρότσκι] που τελικά δεν έγινε (τι μας κρύβουν;)…

Υπήρχαν όμως πολύ πιο σοβαρά σημεία, για να σταθεί κανείς. Ο πρώτος ομιλητής έκανε μια εισαγωγική ομιλία για τους βασικούς άξονες της εξωτερικής πολιτικής της Βρετανίας, σημειώνοντας εύστοχα πως δεν αποτελούσε προσωπική επιλογή του Τσάμπερλεϊν η τακτική του κατευνασμού, καθώς και ότι η Τσεχοσλοβακία, που πρακτικά δόθηκε δώρο στο Χίτλερ με τη Συμφωνία του Μονάχου, κάθε άλλο παρά στρατιωτικά αμελητέα δύναμη ήταν.

Από τις παρεμβάσεις του Βαγενά, πιο πολύ ζουμί είχαν δύο σημεία στη συζήτηση που ακολούθησε, όπου στην ερώτηση στα ελληνικά, γιατί δεν αντιδρά το ΚΚΕ ενάντια στη φασιστική κυβέρνηση της Ουκρανίας και την υποτέλεια του Τσίπρα, θυμίζοντας τις πρόσφατες, μαζικές αντι-ιμπεριαλιστικές, αντι-ΝΑΤΟϊκές κινητοποιήσεις σε κάθε γωνιά της Ελλάδας, όπου υπάρχει ή σχεδιάζεται να γίνει βάση. Και σημείωσε τη βασική διαφορά με τον προηγούμενο ομιλητή για το αν μπορούν να ασκήσουν ανεξάρτητη πολιτική οι ενδιάμεσες-μικρότερες χώρες και αν “προδίδουν” οι κυβερνήσεις-αστικές τάξεις τα “εθνικά συμφέροντα”, συμμετέχοντας στους ιμπεριαλιστικούς οργανισμούς ή αν θεωρούν πως έτσι μπορούν να επωφεληθούν και να τα υπηρετήσουν καλύτερα.

Ενδιαφέρον είχε επίσης το σημείο όπου αναφέρθηκε στις 17 Νατοϊκές επιχειρήσεις σε διάφορα σημεία του πλανήτη, στις οποίες συμμετέχει ο ελληνικός στρατός, για να τον διακόψει ένα καραβανάς με κεραμιδί μαλλιά και να πει ότι είναι μόλις πέντε, γιατί οι άλλες έχουν την αιγίδα του ΟΗΕ. Ε, τότε αυτό τα αλλάζει όλα…

Το κομμάτι της συζήτησης έκλεισε σχετικά γρήγορα, γιατί όπως είπε κι ο συντονιστής, ακολουθεί δεξίωση με μπουφέ. Εκεί όπου χαλαρώνουν λίγο τα πνεύματα κι οι αντιθέσεις, και μπορεί να θυμηθείς τα παλιά, τους υπαρκτούς -σαν τον υπαρκτό- δεσμούς, που δεν ήταν όμως ακατάλυτοι (ούτε και ο υπαρκτός σοσιαλισμός, άλλωστε), γιατί είναι πρωτίστως πολιτικοί, όσα κοινά βιώματα κι αν υπάρχουν με το (σοσιαλιστικό) παρελθόν της Ρωσίας. Το αίμα νερό δε γίνεται ίσως πει κανείς. Αλλά αυτό ακριβώς δεν έκαναν όσοι κοιμήθηκαν μια ημέρα κομμουνιστές-κόκκινοι και ξύπνησαν αντισοβιετικοί σε μια νύχτα; Κι αν δε βρίσκουμε πια κοινό σημείο επαφής, δεν είναι η γλώσσα το πρόβλημα.

Συμπεράσματα από δύο εκδηλώσεις

Η κε του μπλοκ παραθέτει σκόρπιες σκέψεις και συμπεράσματα, από δύο εκδηλώσεις που παρακολούθησε σχετικά πρόσφατα.

Η πρώτη ήταν η παρουσίαση του βιβλίου του Κώστα Λουλουδάκη - Ιουλιανού "από το Γ' Ράιχ στην Ευρωπαϊκή Ένωση", που υπογραμμίζει πολύ εύστοχα τη σύνδεση του ευρωπαϊκού αστισμού με το ναζισμό και ενδέχεται προσεχώς να γίνει μια πιο ειδική σχετική αναφορά. Αλλά ας παραμείνουμε στα της εκδήλωσης.

Από τη συγκροτημένη παρέμβαση του Δημήτρη Μαριόλη στο πάνελ, σημειώνω και συγκρατώ τα εξής:
-την αναφορά στο σύντομο εικοστό αιώνα που ήταν γεμάτος σπουδαίες μάχες αλλά και ήττες, αφήνοντας σε πολλούς ως ελάττωμα ένα είδος στείρου ιστορικισμού: ήταν κάποτε...

-την πληροφορία-"λεπτομέρεια" πως στο Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, η βαριά βιομηχανία της ναζιστικής τότε Γερμανίας πλήχθηκε μόλις κατά ένα 20%. Κι αυτό δείχνει πως η ταχύτατη μεταπολεμική της ανάκαμψη δεν προήλθε τυχαία ως οικονομικό θαύμα, ούτε μόνο στη βάση της οικονομικής ενίσχυσης από το σχέδιο Μάρσαλ.

-τη φράση ότι ο πόλεμος είναι η υγεία της καπιταλιστικής μηχανής, σε ευθεία αντίθεση με τα ανθρωποσφαγεία στα οποία καταδίκασε τους λαούς.

-το λανθασμένο, αντι-ιστορικό διαχωρισμό των δύο παγκοσμίων πολέμων που επιχειρεί η αστική ιστοριογραφία, για να παρουσιάσει το δεύτερο ως μάχη της Ευρώπης κατά του φασισμού και για να αποκρύψει πως ο τελευταίος δεν ήταν παρά μια εναλλακτική διαχείρισης για τον ευρωπαϊκό αστισμό.

-Χαρακτηριστική, ως προς το τελευταίο, είναι και μια δήλωση του περιβόητου Φον Μίζες -όνομα και πράγμα και θιασώτη της "ελεύθερης" αγοράς- που τη συμπεριέλαβε στο βιβλίο του ο Ιουλιανός και την υπενθύμισε στο κοινό της εκδήλωσης:
Ο φασισμός είναι ο σωτήρας του ευρωπαϊκού πολιτισμού, γιατί προστάτεψε την ιδιοκτησία και το δικαίωμα στην ελεύθερη ανταλλαγή.

-Σχετικά με αυτό, ο Μαριόλης σημείωσε πως ο ευγονισμός (Αρία φυλή, κτλ) δεν ήταν μια ιδέα που προέκυψε ξαφνικά στους κόλπους του ναζισμού, ο οποίος δέχτηκε επιρροές και δανείστηκε  πολλά στοιχεία από διάφορες αριστοκρατικές αντιλήψεις που στοίχειωναν καιρό την ευρωπαϊκή αστική τάξη.

-Παρόλα αυτά, ο χαρακτήρας του Β' Παγκοσμίου Πολέμου δεν είναι μόνο ιμπεριαλιστικός, για τη μοιρασιά της λείας, αλλά και αντιφασιστικός, κυρίως γιατί έτσι τον βίωσαν οι λαοί που πήραν μέρος σε αυτόν -αν και αυτό το σημείο μου φάνηκε πως έχει αδύνατη τεκμηρίωση.

-Ο φασισμός δεν εξαφανίστηκε ποτέ μεταπολεμικά, παρέμεινε σκοτεινή εφεδρεία για το σύστημα, ως η ατσάλινη καρδιά της εκμηδένισης της εργατικής τάξης. Όσο για την ΕΕ, εξήντα χρόνια μετά από την ίδρυση της πρόδρομης μορφής της, είναι φανερό πια από την πορεία της, αν δικαιώθηκαν πχ οι πολιτικές εκτιμήσεις-προβλέψεις της ΕΔΑ ή η πολιτική της σημερινής κυβέρνησης, που επιχειρεί να παρουσιαστεί ως συνέχεια της πρώτης.

-Εν κατακλείδι, η στάση κάθε χώρου απέναντι στο Β' Π.Π. και τις ιμπεριαλιστικές ολοκληρώσεις είναι ασφαλές κριτήριο διαχωρισμού των δυνάμεων που αυτοπροσδιορίζονται ως αριστερές.

Ο Χατζηστεφάνου περιορίστηκε από έναν πονόδοντο κι άφησε το βίντεο από το "Φασισμός Α.Ε." να μιλήσει για αυτόν.
Περνάμε συνεπώς στο συγγραφέα, που είπε -μεταξύ άλλων- στο γύρο των ερωτοαπαντήσεων, πως:
-Ο Μάο, βαριά άρρωστος, άφησε την Κίνα βορά στις ορέξεις του ΔΝΤ.
Κι ο Τσαουσέσκου στήριζε την Άνοιξη της Πράγας κι επέστρεψε την αγροτική οικονομία της χώρας του στο μεσαίωνα, όταν συνδέθηκε με τους Δυτικούς.

Αυτά ειπώθηκαν -μαζί με πολλά άλλα- ως απάντηση σε κάποιον περαστικό, που δεν κολλούσε πολύ με την εκδήλωση -όπως δεν κολλούσε δηλαδή κι ο ευρωπαϊστής Μηλιός που βρέθηκε στο κοινό- και ήρθε να μας πει πώς ορίζει η Ε.Ε. τα ολοκληρωτικά καθεστώτα και γιατί ήταν τέτοιο ο σοσιαλισμός που γνωρίσαμε στον εικοστό αιώνα. Εκεί φάνηκε και μια βασική διαχωριστική γραμμή του Ιουλιανού με τους συνομιλητές του στο πάνελ -κι ένα μεγάλο μέρος του κοινού του. Γιατί ναι μεν είπαν πως οι ορισμοί της Ε.Ε. στοχεύουν στο σήμερα ή μάλλον στις επαναστάσεις του μέλλοντος κι ότι είναι τελείως υποκριτικοί για περιπτώσεις όπως οι ΗΠΑ, με τους εκατομμύρια φυλακισμένους -που ξεπερνάνε σε απόλυτους αριθμούς τους φυλακισμένους της Κίνας- αλλά πήραν ταυτόχρονα σαφείς αποστάσεις από τον υπαρκτό, που "δεν ήταν σοσιαλισμός" -κι ο Χατζηστεφάνου μάλιστα το θεώρησε αυτονόητο για όσους βρίσκονταν εκεί.

Μπορούμε λοιπόν να προσθέσουμε ένα ακόμα ασφαλές κι αδιάψευστο κριτήριο, δίπλα στα προηγούμενα, για το διαχωρισμό των δυνάμεων που αυτοπροσδιορίζονται ως ριζοσπαστικές, αριστερές, κοκ. Τη στάση τους απέναντι στο Β' Π.Π, τις ιμπεριαλιστικές ολοκληρώσεις, αλλά και απέναντι στη Σοβιετική Ένωση και το σοσιαλισμό του εικοστού αιώνα, όπως ακριβώς έκαναν κι οι παλιοί κομμουνιστές.

Αν και αυτό χρειάζεται, βέβαια, ένα κατάλληλο φιλτράρισμα, σε κάποιες περιπτώσεις. Έχω υπόψη μου τη δεύτερη εκδήλωση, για το Γληνό και την εποχή του στο Αλκυονίς, που δεν την πρόλαβα από την αρχή -ελπίζω πάντως πως θα έχουμε στην Κατιούσα το κείμενο της εισήγησης του Μαργαρίτη- αλλά έφτασα εγκαίρως για να ακούσω το μορφωτικό ακόλουθο της ρωσικής πρεσβείας να εκθειάζει την πρωτοβουλία για τις εκδηλώσεις τιμής στα 100 χρόνια της ρώσικης -sic- επανάστασης, τη στιγμή που κάποιοι επιχειρούν να ξαναγράψουν την ιστορία, δε λένε ποιος νίκησε στο Β' Π.Π. και βάζουν τον Κόκκινο Στρατό στο ίδιο τσουβάλι με τους ναζί.

Όλα αυτά είναι πολύ σωστά και θα είχαν ιδιαίτερη αξία αν δεν ήταν κι οι ίδιες οι ρώσικες αρχές μεταξύ αυτών που θέλουν να ξαναγράψουν την ιστορία στα μέσα τους, όπως είχε φανεί πχ στα 60χρονα από την αντιφασιστική νίκη των λαών, που θέλησαν να αντικαταστήσουν το ιστορικό κόκκινο λάβαρο του Κόκκινου Στρατού, με τη ρωσική σημαία. Άλλο αν, φέτος ειδικά, παίζουν επιδέξια το φιλοσοβιετικό χαρτί, για τους δικούς τους λόγους, φιλοξενώντας -μεταξύ άλλων- και το Συνέδριο της ΠΟΔΝ.
Αλλά αυτά είναι μια άλλη ιστορία -που δεν έχει ξαναγραφτεί ακόμα...

Σκέψεις για τον ιμπεριαλισμό

Παρεμβάλλω μια παρένθεση στις τελευταίες συνεδριακές αναρτήσεις, για να παραθέσω μια σειρά λογικών συλλογισμών, που μπορεί τελικά να μην είναι τόσο άσχετη με το θέμα των ημερών.

Ας ξεκινήσουμε με ένα ερώτημα: η Ρωσία ήταν ιμπεριαλιστική χώρα το 1917, τη χρονιά της επανάστασης;
Η απάντηση δεν είναι τόσο απλή κι εύκολη, δεδομένου ότι η Ρωσία ήταν ένα είδος "καθυστερημένης υπερδύναμης", με ανισόμετρη ανάπτυξη στο εσωτερικό της και οικονομία που πατούσε με το ένα πόδι στο μεσαίωνα, ενώ με το άλλο έκανε το άλμα στο μονοπωλιακό στάδιο του καπιταλισμού, συμμετέχοντας και στον πρώτο ιμπεριαλιστικό παγκόσμιο πόλεμο, για τη μοιρασιά των αγορών.

Θα μου πεις, κάποιοι δεν έχουν καθαρό αν η σημερινή Ρωσία είναι ιμπεριαλιστική. Και θεωρούν μάλιστα λάθος ολκής να μην αξιοποιούμε τις ενδοϊμπεριαλιστικές αντιθέσεις, παίρνοντας κατά κάποιον τρόπο το μέρος της Ρωσίας ή των BRICs γενικά, της πιο αδύναμης πλευράς. Να μπούμε δηλ στη λογική να διαλέξουμε το μικρότερο κακό ή καλό ιμπεριαλιστή, με τη διαφορά πως δεν είναι ιμπεριαλιστής (αφού) αλλά καπιταλιστής σκέτο ή κάτι άλλο. Και τότε πώς ακριβώς μιλάμε για ενδοϊμπεριαλιστικές αντιθέσεις και αξιοποίησή τους;

Το ωραίο της υπόθεσης είναι πως οι απόψεις αυτές μπορεί να προέρχονται από ομάδες ή άτομα, που δικαιολογούν τη "ρωσική ιδιαιτερότητα" ως καρπό του σοσιαλιστικού της παρελθόντος, που είναι ακόμα νωπό, έχει αφήσει ανεξίτηλο το στίγμα του, δεν επιτρέπει την πλήρη ένταξή της στο διεθνές ιμπεριαλιστικό σύστημα, την πλήρη διαμόρφωση του ιμπεριαλισμού στη Ρωσία, κοκ. Αλλά μπορεί παλιότερα να θεωρούσαν τη Σοβιετική Ένωση σοσιαλ-ιμπεριαλιστική δύναμη, που επενέβαινε στα εσωτερικά άλλων χωρών, για να υπηρετήσει τα δικά της κρατικά συμφέροντα. Με άλλα λόγια, η σύγχρονη Ρωσία δεν είναι ιμπεριαλιστική, γιατί υπήρχε η σοσιαλ-ιμπεριαλιστική ΕΣΣΔ.
-Παράλογο...; Δεν απαντάει, άρα λογικό.

Το άλλο ωραίο είναι πως επιχειρούν να δικαιολογήσουν την ιδιαιτερότητα των BRICs πχ με τους ρυθμούς ανάπτυξης της κινέζικης (σ.σ.: καπιταλιστικής) οικονομίας εν μέσω κρίσης, που τους συγκρίνουν με τη Σοβιετική Ένωση του μεσοπολέμου, που είχε μείνει απρόσβλητη από το παγκόσμιο οικονομικό κραχ του 29', πετυχαίνοντας ένα μικρό, οικονομικό θαύμα. Φως φανάρι πως οι κρατικές-οικονομικές δομές που το επιτρέπουν αυτό, είναι μη ιμπεριαλιστικές, ου μην και σοσιαλιστικές.

Αλλά ας επιστρέψουμε στο αρχικό μας ερώτημα: ήταν η Ρωσία ιμπεριαλιστική το 17;
Αν ναι, δεν είναι λογικό να ισχυριστούμε πως ο ιμπεριαλισμός σήμερα -έναν αιώνα μετά- είναι πιο εξελιγμένος-διαμορφωμένος, όχι μόνο στη Ρωσία, αλλά και σε λιγότερο ισχυρές χώρες, που έχουν ωστόσο τις υλικές προϋποθέσεις για επαναστατικό πέρασμα στο σοσιαλισμό;
Αν όχι, δεν είναι αξιοσημείωτο πως μια μη ιμπεριαλιστική χώρα προχώρησε σε σοσιαλιστική επανάσταση και πως ο ημιφεουδαρχικός χαρακτήρας της Ρωσίας και η σχετική καθυστέρηση στην οικονομία της δε στάθηκε ανασταλτικός παράγοντας στην επαναστατική στρατηγική και δράση των μπολσεβίκων. Σε κάθε περίπτωση, τα συμπεράσματα για τη σημερινή συγκυρία είναι χρήσιμα και καταλυτικά.

Ας δούμε όμως κάτι άλλο. Ενώ διαρκούσε και βρισκόταν σε πλήρη εξέλιξη ο Α' Π.Π., ο Λένιν αφοσιώθηκε στη μελέτη του ιμπεριαλισμού της εποχής του, τη συγγραφή μιας εκλαϊκευμένης μπροσούρας πάνω στο ζήτημα και την επεξεργασία της θεωρίας της ανισόμετρης καπιταλιστικής ανάπτυξης και του αδύναμου κρίκου της ιμπεριαλιστικής αλυσίδας. Ο οποίος -συμφωνούμε όλοι σε αυτό, υποθέτω, πως- ήταν η Ρωσία.

Η Ρωσία αποδείχτηκε ο αδύναμος κρίκος της ιμπεριαλιστικής αλυσίδας, ανεξάρτητα από το αν ήταν-θεωρούνταν ιμπεριαλιστική. Εξάλλου, η εμπειρία του 20ού αιώνα δείχνει ότι οι αδύναμοι κρίκοι της αλυσίδας έτειναν να εντοπίζονται στη λεγόμενη "περιφέρεια", όπου οι εγχώριες αστικές τάξεις ήταν πιο αδύναμες, κι όχι στα μεγάλα ιμπεριαλιστικά κέντρα. Όταν, για παράδειγμα, εκτιμούν κάποιοι σήμερα πως η Λατινική Αμερική μπορεί να αποδειχτεί ο σύγχρονος αδύναμος κρίκος, δεν εννοούν πιθανότατα ότι χώρες σαν τη Βενεζουέλα, τον Ισημερινό, κοκ, είναι μεγάλες ιμπεριαλιστικές δυνάμεις (αν και η Βραζιλία παρουσιάζει αρκετά τέτοια χαρακτηριστικά), τις τοποθετούν όμως σε ένα ενιαίο σύνολο, όπου είναι υποψήφιες για να σπάσουν την ενότητά του.

Η ενότητα αυτή δεν ακυρώνει την ανισομετρία και τις διαφορές μεταξύ των κρίκων της αλυσίδας. Είναι, κατά μία έννοια σαν ενότητα μες στη διαφορά. Εδώ δε μας ενδιαφέρει να διαλέξουμε το πιο κατάλληλο σχήμα (πλέγμα-αλυσίδα, πυραμίδα ή κάτι άλλο) για τη θεωρητική ερμηνεία και για τις μεταξύ τους διαφορές. Το σημαντικό είναι πως αυτά τα σχήματα περιγράφουν τον πλανήτη ως ένα σύνολο και εντάσσουν σε αυτό όλα τα κράτη, χωρίς να τα εξισώνουν ως προς την ισχύ τους.

Πού καταλήγουμε με όλα αυτά;
Αν καταλαβαίνω καλά -και δεν παρερμηνεύω τη θέση του- το κόμμα χρησιμοποιεί στις επεξεργασίες του το σχήμα της πυραμίδας -που καταδεικνύει την ανισομετρία και την ανισότιμη θέση κάθε χώρας- και λέει ότι ο καπιταλισμός έχει φτάσει σε όλες τις χώρες στο ιμπεριαλιστικό του στάδιο, χωρίς αυτό να τις καθιστά όλες ιμπεριαλιστικές δυνάμεις. Δε νομίζω -ή δε θυμάμαι τουλάχιστον- να αναφέρεται το κόμμα σε "ιμπεριαλιστική Ελλάδα" σε κάποιο κείμενό του, όσο κι αν περιγράφει τις επιδιώξεις-βλέψεις της ελληνικής αστικής τάξης για επέκταση στα Βαλκάνια, αναβάθμιση της γεωστρατηγικής θέσης της, συμμετοχή σε πολεμικές επιχειρήσεις για μοιρασιά της λείας, κοκ.

Αυτή η ανάλυση ξεσηκώνει διάφορες αντιδράσεις, με το σκεπτικό πως ακυρώνει τη θεωρία του Λένιν για τον ιμπεριαλισμό κι όσα γράφει ο Βλαδίμηρος για μια χούφτα χωρών που εκμεταλλεύονται τις υπόλοιπες, βάζοντας (η ανάλυση του κόμματος) όλες τις χώρες στο ίδιο τσουβάλι, ορίζοντας τα ίδια καθήκοντα για κάθε ΚΚ, κοκ.

Δύο απλά ερωτήματα λοιπόν:
-Οι παραπάνω αγανακτούν κι αντιδρούν εξίσου άραγε και με το Βλαδίμηρο, που "ακυρώνει τη λενινιστική θεωρία για τον ιμπεριαλισμό", εντάσσοντας όλες τις χώρες στην ιμπεριαλιστική αλυσίδα που έχει ασθενείς και ισχυρούς κρίκους, αλλά είναι ενιαία;
Ή αγανακτούν μόνο με το ΚΚΕ, από θέση αρχής;

-Συμφωνούν τουλάχιστον πως το επαναστατικό μας καθήκον είναι το σπάσιμο της αλυσίδας και η σοσιαλιστική επανάσταση; Ή μήπως απορρέουν διαφορετικά καθήκοντα για κάθε ΚΚ και τη θέση της χώρας στην οποία δρα; Μήπως δεν είναι ώριμη από υλικοτεχνική άποψη η σοσιαλιστική επανάσταση στις χώρες που δεν είναι ιμπεριαλιστικές και χρειάζεται κάποιο μεταβατικό στάδιο, μεταβατικά αιτήματα, κοκ;
Κάθε απάντηση ευπρόσδεκτη.

Της κακομοίρας

Εκτός από τη σημερινή Electric Night Vol II της ΚΟΒ Γούβας-Εξαρχείων, υπάρχουν κι οι ηλεκτρισμένες βραδιές (vol τείνει στο συν άπειρο) που ζει ο πλανήτης το τελευταίο διάστημα και δεν ξέρει τι θα του ξημερώσει. Κι όσο κλιμακωνόταν η βραδιά, σαν χιονοστιβάδα (δολοφονία του Ρώσου πρέσβη, χτύπημα στη Γερμανία, πυροβολισμοί σε τέμενος στην Αυστρία, τα καμένα τρόλεϊ στο κέντρο), περίμενες με φόβο την επόμενη είδηση που θα έσκαγε, για να απογειώσει τη ροή ειδήσεων: δημοψήφισμα; Μνημόνιο; Νέος Αττίλας; Τρίτος παγκόσμιος πόλεμος;

Δε χρειάζεται πολλή φαντασία βέβαια, για να καταλάβει κανείς πως τα πράγματα οδηγούν σε αυτό το τελευταίο, με τόση μπαρούτη που έχει συσσωρευτεί στη γειτονιά μας και την ευρύτερη περιοχή, και μπορεί να πυροδοτηθεί ανά πάσα στιγμή. Είναι κι οι ιστορικές συμπτώσεις με τη δολοφονία του Αυστριακού δούκα, και την αφορμή του Α' Παγκοσμίου Πολέμου, που μας προειδοποιεί πως η ιστορία μπορεί να επαναληφθεί σαν τραγωδία για τους λαούς. Κι είναι πράγματι εντυπωσιακές κάποιες αναλογίες, για να τις περάσουμε χωρίς να τις προσέξουμε. Αυτό που δε φαίνεται να υπάρχει όμως σε σχέση με τις αρχές του εικοστού αιώνα, είναι ισχυρό κομμουνιστικό (σοσιαλιστικό τότε) κίνημα, κι ο υποκειμενικός παράγοντας που θα αξιοποιούσε τις συνθήκες για να δώσει ιστορικά μια νέα Οκτωβριανή επανάσταση, εκατό χρόνια μετά από την πρώτη.

Υπάρχει επίσης η αναλογία με την Τουρκία, που τότε ήταν ο μεγάλος ασθενής και υπήρχε το (Ανατολικό) ζήτημα της διανομής των ευρωπαϊκών εδαφών της, που οδήγησε στους Βαλκανικούς πολέμους, την πρόβα τζενεράλε του Α' Π.Π. Ενώ τώρα βρίσκεται -από πιο πλεονεκτική θέση- στο επίκεντρο των εξελίξεων, χωρίς Νεότουρκους, αλλά με Σουλτάνο και επεκτατικές βλέψεις.

Για όσους τυχόν δεν ιδρώνει το αυτί τους και θεωρούν τις εξελίξεις μακρινές (μακριά από εμάς κι όπου θέλει ας είναι) όσο δεν εμπλέκεται άμεσα η Ελλάδα σε αυτές, υπάρχουν τουλάχιστον τρία ανοιχτά μέτωπα με τη γείτονα, που μπορούν να αξιοποιηθούν για μια γενικευμένη εμπλοκή: το Κυπριακό (και μια πιθανή προσάρτηση της κατεχόμενης Κύπρου, σε περίπτωση που πιεστεί η Τουρκία), τα νησιά του Αιγαίου -και η ανοιχτή αμφισβήτηση της συνθήκης της Λωζάνης από τον Ερντογάν- και η μειονότητα στη Δυτική Θράκη.
Και να πώς η φωτιά του γείτονα μπορεί να πιάσει και στο δικό μας σπίτι.

Όσο για τη χτεσινή δολοφονία του Ρώσου πρέσβη, η υπόθεση θυμίζει συνειρμικά παρτίδα Cluedo, όπου έχεις ένα πτώμα και κάνεις διάφορες υποθέσεις, για να διαλευκάνεις το έγκλημα, που θα μπορούσε να το έχε κάνει ο καθένας. Έχουμε και λέμε:

-Αλλάχ ακμπάρ -εκδίκηση του ισλαμικού κράτους για το Χαλέπι, τη νίκη του Συριακού στρατού (Άσαντ) και το ρόλο που έπαιξε εκεί η Ρωσία.
-Γκιουλενιστής, θύμα των πρόσφατων εκκαθαρίσεων, που καθάρισε κι αυτός κάποιον με τη σειρά του, για να αποσταθεροποιήσει τον Ερντογάν. Αν και έτσι, κατάφερε μάλλον το αντίθετο.
-άνθρωπος των ΗΠΑ, που επιδιώκουν να τορπιλίσουν την προσέγγιση Ρωσίας και Τουρκίας. Είναι κάπως δύσκολο να καταπιεί κανείς ότι θέλησαν να το κάνουν με τόσο "ερασιτεχνικό" τρόπο. Αλλά το ίδιο ακριβώς ερώτημα δεν έμπαινε το καλοκαίρι και για το πραξικόπημα;
-Κάποιος από τους άμεσα εμπλεκόμενους (πχ η ίδια η Τουρκία) για να κλειδώσει τη διαφαινόμενη εξέλιξη (προσέγγιση Τουρκίας-Ρωσίας), που σκότωσε τον άνθρωπό της, για να μην υπάρχουν ενοχλητικοί μάρτυρες.

Το τελευταίο ειδικά δε μοιάζει πολύ πιθανό. Ενώ ένα εξίσου τραβηγμένο σενάριο κάνει λόγο για συνολική προσέγγιση της Τουρκίας με τη Ρωσία και τα BRICs, που θα έφτανε μέχρι και την έξοδό της από το ΝΑΤΟ και θα άλλαζε θεαματικά τους γεωστρατηγικούς συσχετισμούς στην περιοχή. Νομίζω όμως πως θα ξεσπούσε πόλεμος -κατά του Ερντογάν και γενικώς- πολύ πριν φτάσουμε εκεί (όπως πάει να γίνει τώρα δηλ).

Την ίδια στιγμή στη Γερμανία, έχουμε ουσιαστικά το πρώτο χτύπημα από τζιχαντιστές, στην καρδιά των Χριστουγέννων και του Βερολίνου, λίγες μόνο μέρες μετά από την υπόθεση της δολοφονίας μιας Γερμανίδας από Αφγανό, που ήρθε να δέσει με όλη τη γενικευμένη ισλαμοφοβία-υστερία, σε μια προεκλογική χρονιά για τους Γερμανούς.

Επίλογος, με τις θέσεις για το 20ό Συνέδριο, που επιβεβαιώθηκαν για τον... πολεμικό τους τόνο και τις συχνές αναφορές τους στο ενδεχόμενο μιας γενικευμένης σύρραξης, πριν καν κυκλοφορήσουν και τις διαβάσουμε καλά-καλά. Παραθέτω ένα εκτενές σχετικό απόσπασμα, για τις ελληνο-τουρκικές σχέσεις:

Η ελληνική αστική τάξη και η ελληνική κυβέρνηση προωθούν ήδη ενεργά τα σχέδια του ΝΑΤΟ στην περιοχή (αρμάδα στο Αιγαίο, αξιοποίηση βάσεων, στήριξη επιχειρήσεων σε Βαλκάνια, Ουκρανία κλπ).

Η όξυνση των αντιθέσεων μεταξύ ελληνικής και τουρκικής αστικής τάξης επηρεάζεται άμεσα από τις εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, της Μέσης Ανατολής, της Βόρειας Αφρικής και μπορεί να αποτελέσει βασικό παράγοντα πυροδότησης της άμεσης πολεμικής εμπλοκής της Ελλάδας.
Η αστική τάξη της Τουρκίας -την οποία αυτή τη στιγμή, ως ένα βαθμό, προσπαθούν να αποδυναμώσουν άλλα ισχυρά καπιταλιστικά κράτη- προσπαθεί να αναβαθμίσει τη θέση της μέσω του ελέγχου και της απόκτησης νέων εδαφών και θαλάσσιων περιοχών. Συνεχίζει τη στρατιωτική κατοχή και την παραβίαση δικαιωμάτων του ελληνικού κράτους (αμφισβήτηση συνόρων, εναέριες και θαλάσσιες παραβιάσεις, "γκριζάρισμα ζωνών" του Αιγαίου, με αποκορύφωμα τις πρόσφατες επαναλαμβανόμενες δηλώσεις Ερντογάν περί αμφισβήτησης της Συνθήκης της Λοζάνης κλπ). Επιδιώκει για τα σχέδιά της την αξιοποίηση των μειονοτήτων (θρησκευτικών, εθνοτήτων κλπ) στην ευρύτερη περιοχή των Βαλκανίων.
Οι περιοχές του Αιγαίου και της Θράκης αποτελούν τα πιθανά πεδία πολεμικής σύγκρουσης ανάμεσα στις αστικές τάξεις των γειτονικών κρατών Ελλάδας και Τουρκίας, με ενδεχόμενη εμπλοκή και εμβόλιμων σχεδιασμών της Αλβανίας και της ΠΓΔΜ, που τα τελευταία χρόνια αναπτύσσουν στενή πολιτική-στρατιωτική συνεργασία με την Τουρκία. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσονται και οι προκλητικές δηλώσεις του Αλβανού πρωθυπουργού (έγερση του ανύπαρκτου ζητήματος Τσαμουριάς κ.ά.), αλλά και η έγερση αλυτρωτικών συνθημάτων εκ μέρους της ΠΓΔΜ. Η ενίσχυση του αλβανικού εθνικισμού σε βάρος της Ελλάδας και των άλλων κρατών της περιοχής τροφοδοτεί εθνικιστικούς κύκλους στην Ελλάδα και σε άλλα κράτη. Συνολικά τη "σφραγίδα" της στις εξελίξεις στην περιοχή των Βαλκανίων βάζει η διεύρυνση της ΕΕ και του ΝΑΤΟ και κατ' επέκταση η πιο άμεση εμπλοκή τους στους ιμπεριαλιστικούς ανταγωνισμούς στην περιοχή.
Πέρα από τα παραπάνω βαλκανικά κράτη, την περίοδο αυτή η Τουρκία αναπτύσσει κινήσεις προσέγγισης και συνεργασίας της και με τη Ρωσία. Πρόκειται για κινήσεις που αποτελούν νέο στοιχείο και χρειάζονται συνεχή παρακολούθηση.
Το γεγονός ότι και τα δύο κράτη, Ελλάδα και Τουρκία,, είναι μέλη του ΝΑΤΟ, περιπλέκει την κατάσταση. Μία ενδεχόμενη κλιμάκωση της μεταξύ τους αντιπαράθεσης θα σήμαινε ένα ρήγμα στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ σε μια ευαίσθητη περιοχή για τα συμφέροντά του, που όμως την ίδια στιγμή μπορεί να αξιοποιηθεί από τις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ για την ενίσχυση του ρόλου τους στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Βέβαια, ένα πολύ σοβαρό ρήγμα στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ θα είναι αποτέλεσμα κυρίως μιας κάθετης διάσπασης της όποιας συμφωνίας ή ισορροπίας στα βασικά ιμπεριαλιστικά κέντρα και όχι μόνο λόγω ελληνοτουρκικής έντασης ή αναμέτρησης.
Συνεχή παρακολούθηση απαιτεί επίσης η στάση της ελληνικής αστικής τάξης μπροστά σε ένα ενδεχόμενο πιο γενικευμένης αντιπαράθεσης Ρωσίας-ΗΠΑ ή ακόμα και Κίνας-ΗΠΑ στο μέλλον. Σήμερα η ελληνική αστική τάξη, μέσω και της πολιτικής της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ, συμμετέχει ενεργά στους ΝΑΤΟϊκούς σχεδιασμούς που στρέφονται ενάντια στη Ρωσία. Στηρίζει τις αποφάσεις που παίρνονται ενάντιά της, διευκολύνει την αυξημένη παρουσία του ΝΑΤΟ στο Αιγαίο με πρόσχημα τη διαχείριση των προσφυγικών-μεταναστευτικών ροών (αλλά με πραγματικό στόχο τον καλύτερο έλεγχο των διελεύσεων του ρωσικού στόλου), συμμετέχει σε κοινές αεροπορικές δραστηριότητες με τη Βουλγαρία με βασικό αντικείμενο την αποτροπή της "ρωσικής απειλής" στη Μαύρη Θάλασσα.
Ταυτόχρονα, η κυβέρνηση επιδιώκει να διαμορφώνει ιδιαίτερες σχέσεις με τη Ρωσία, αλλά και την Κίνα, στο πλαίσιο των επιδιώξεων αναβάθμισης της θέσης της ελληνικής αστικής τάξης μέσω του ιδιαίτερου ρόλου της Ελλάδας στη διασύνδεση της ασιατικής με την ευρωπαϊκή αγορά.
Το προηγούμενο διάστημα, η ελληνική κυβέρνηση διαφήμιζε το ρόλο της ως "γεφυροποιού" ανάμεσα σε Ρωσία και "Δύση", ρόλο που είχε την ανοχή ή ακόμα και τη στήριξη των ΗΠΑ. Σε κάθε περίπτωση, μια ενδεχόμενη όξυνση των αντιθέσεων ανάμεσα σε Ρωσία-ΗΠΑ-ΝΑΤΟ θα αποτελέσει παράγοντα όξυνσης των αντιφάσεων και διλημμάτων στην αστική τάξη της Ελλάδας, αφού η συμμετοχή της στο ευρωατλαντικό πλαίσιο την ωφελεί.
Ο άξονας συνεργασίας της Ελλάδας με το Ισραήλ δεν αποτελεί παράγοντα ειρήνης στην περιοχή, ανεξάρτητα από το εάν προχωρήσει η επαναπροσέγγιση Τουρκίας-Ισραήλ.

Καμία ελπίδα

Καμία ελπίδα είναι όταν είσαι πχ στη Θεσσαλονίκη και απλώνεις τα ρούχα στο σχοινί, αλλά ξέρεις πως δεν πρόκειται να στεγνώσουν ποτέ, με τόση υγρασία. Άρα δεν είναι κάτι εντελώς καινούριο για αυτήν την πόλη, που στα δυο είχε σχιστεί, με το επιτελικό σχέδιο αποκλεισμού της αστυνομίας το Σάββατο. Κι είναι διαρκώς υγρή, σαν το χέρι των ποιητών (που υμνούνε της πατρίδας το χαμό), για αυτό κι οι Αθηναίοι τη θεωρούν τόσο ερωτική. Χρειάζεται λοιπόν προσοχή, για να μην καταλήξεις (εκτός από υγρή) κι απαυτωμένη.
Αθήνα τιμημένη, ο Άρης/ΠΑΟΚ (και γενικά οποιοσδήποτε, δεν έχει και τόση σημασία) δεν πεθαίνει.
Μόνο λίγο καιρό ξαποσταίνει... ξαποσταίνει... ξαποσταίνει... και... εντάξει μωρέ, χαλλαρά, θα τη βρούμε την άκρη.

Καμία ελπίδα είναι ότι οι μάρτυρες του Ιεχωβά έκαναν προχτές κάτι σαν πανεξόρμηση κι έπιασαν διάφορα κεντρικά σημεία με το υλικό τους και τα όργανά τους: Ξύπνα, (αταξική) σκοπιά, κτλ. Γιατί η μεταφυσική φυτρώνει με λίπασμα το πτώμα της ελπίδας. Που αναγεννιέται όμως ως αυταπάτη κι αυτή πεθαίνει τελευταία από όλους.

Καμία ελπίδα είναι το εμπόριο ελπίδας και τα ψεύτικα τα λόγια τα μεγάλα της ΠΦΑ, που ούτε καν μεγάλα δεν ήταν, αλλά ακόμα και τα μικρά προϋποθέτουν μεγάλες, ριζικές αλλαγές, στο σημερινό ασφυκτικό πλαίσιο.
Η καμία ελπίδα έρχεται, δηλ ήρθε (είδε, νίκησε), για να περάσει από όλα τα στάδια του πένθους και να φτάσει στην αποδοχή και την απάθεια.
Ήσουν η ελπίδα μας, κοφτερή λεπίδα μας, πήδα-πήδα-πήδα μας.

Καμία ελπίδα είναι το πολιτικό θράσος της ΔΦΑ που βάζει στην ίδια πρόταση κάτι και το αντίθετό του, για να το αναιρέσει, Προστατεύουμε και αξιοποιούμε τη δημόσια περιουσία. Σαν την προστασία που δίνει ο νταβατζής στα κορίτσια του, καθώς τα αξιοποιούν οι πελάτες του. Αλλά διαφέρουμε από τους προηγούμενους και το σαξές στόρι του ξεπουλήματος. Εμείς δεν ξεπουλάμε, είμαστε μάγκες και τους τα παίρνουμε (βλέπε ΟΣΕ, τηλεοπτικές άδειες, κτλ).

Μια κυβέρνηση που μας δουλεύει στην ψύχρα για το δημόσιο χαρακτήρα του ΑΔΜΗΕ (που θα τον μοσχοπουλήσει μες στο 17') και τα λεφτά από τις άδειες, που είναι δεσμευμένα (όταν και εφόσον τα πάρει) στις μνημονιακές υποχρεώσεις.
Σανό για άλογα (όντα που τους πιστεύουν).

Που ψάχνει απεγνωσμένα παραδείγματα να πιαστεί για να αποδείξει την ειδοποιό διαφορά της από τους προηγούμενους, σαν τον πνιγμένο που πιάνεται από τα μαλλιά του. Και ξαφνικά αντικρίζει την παραλία και ένα θαλάσσιο μέτωπο, οπότε θεωρεί πολύ καλή ιδέα να προσπαθήσει να καρπωθεί και να παρουσιάσει για δικό του επίτευγμα την προσπάθεια του Πελετίδη και της κόκκινης διοίκησης του Δήμου Πατρέων.

Που λέει πως το κοινοτικό κεκτημένο ευνοεί τα εργασιακά κι ετοιμάζεται να το χρησιμοποιήσει στο επόμενο νομοσχέδιο. Λες κι ο αντεργατικός κατήφορος των τελευταίων ετών ήρθε ως εξαίρεση στον ευρωπαϊκό κανόνα της εξαθλίωσης και τη γενική κατεύθυνση της ΕΕ. Στα εργασιακά μόνο το ΔΝΤ είναι προφανώς νεοφιλελεύθερο, αλλά γίνεται κι αυτό φίλος και σύμμαχος, στο ζήτημα του χρέους.
Δείξε μου τους φίλους σου να σου πω ποιος είσαι, που λένε και στο αριστεροχώρι.

Που εξακολουθεί να παίζει το καμένο χαρτί του ευρωπαϊκού Νότου ενάντια στους κακούς Γερμανούς (παλιά ήταν οι Μερκελιστές, αλλά τώρα τους περιορίσαμε στο Σόιμπλε). Κι άντε να δεχτώ (υπόθεση εργασίας) πως η Αριστερά δεν είναι ακριβώς (ή δεν είναι μόνο) γεωγραφικός όρος, γιατί έχει και ένα ιστορικό φορτίο, που ο καθένας το χρησιμοποιεί καταπώς τον βολεύει, για να κάνει τη λεζάντα του. Ο ευρωπαϊκός νότος όμως; Ούτε αυτός είναι γεωγραφικός όρος;

Κι ο κόσμος που κατέβηκε στο δρόμο το Σάββατο λες να ήταν πωρωμένοι αντι-γερμανοί; Ή μήπως το ξανθό γένος του Βορρά (που είχε την τιμητική του στη ΔΕΘ) και δε γουστάρει συμμαχίες με τον Νότο; Μπορεί βέβαια να ήταν ο Μπάμπης ο Σουγιάς κι ο Γιάννης ο Πεταλούδας που δε γουστάρουν αυτοκίνητα με αθηναϊκές πινακίδες και ανίερες χαμουτζίδικες συμμαχίες (σαν αυτές που έχει ο Ιβάν).

Μια κυβέρνηση που διαλαλεί την πραμάτειά της (πάρτε καλέ, τζάμπα είναι), τιμώντας Ρώσους και Κινέζους επιχειρηματίες (η ΟΑΚΚΕ τώρα ξανα-δικαιώνεται) σε μια πόλη, όπου στήθηκε πρόσφατα το άγαλμα μιας βασίλισσας που ανήκε στη δυναστεία των Ρομανόφ!

Και όπου έγινε ένα φιλικό μεταξύ Ρώσων και Ελλήνων βετεράνων, με τον Κούδα να συμβουλεύει τον Τσίπρα να μάθει να κάνει προσποιήσεις, για να τις χρησιμοποιήσει ενάντια σ' αυτούς που μας κάνουν κουμάντο (που προφανώς είναι κάποιοι άλλοι, εκτός χώρας, μπορεί και εξωγήινοι)! Πάλι καλά που δεν του είπε κι ο Βάσια ότι πρέπει να μάθει να κάνει (πολιτικές) ντρίπλες. Να το παίζει πότε Βούδας, πότε Κούδας, πότε ρεαλιστής και πότε αριστερός με ευαισθησίες. Μάθε μπαλίτσα απ' τον άρχοντα...

Μάθε μπαλίτσα από τους πραγματικούς άρχοντες

Καμία ελπίδα είναι και ότι πολύς κόσμος εξακολουθεί να τρώει αμάσητο το κουτόχορτο ή και να το υπερασπίζεται ενεργά. Ότι αυτοί που δεν έχουν να χάσουν παρά μόνο τις αλυσίδες τους, τις φοράνε οικειοθελώς ή για να βγάλει τα προς το ζην. Κι ότι αυτός που το καταγγέλλει είναι ο Καραμέρος στο Τουίτερ...

Καμία ελπίδα

Ο φασισμός ξανάρχεται

πολιτική ανασκόπηση του EURO

Τα γλυκερά κλισέ για την πολιτική που δεν (πρέπει να) μπλέκει με το ποδόσφαιρο και τον αθλητισμό γίνονται τόσο πιο αφόρητα, όσο περισσότερο παίζουν μπουνιές με τα πραγματικά γεγονότα.

Στην πραγματικότητα λοιπόν, δεν υπάρχει τίποτα πιο πολιτικό από το δόγμα no politica της ΟΥΕΦΑ και την επιλεκτική εφαρμογή του. Μετά από τα αιματηρά επεισόδια της πρεμιέρας μεταξύ Άγγλων και Ρώσων χούλιγκαν, οι αρχές επέβαλαν ποινή αποκλεισμού με αναστολή, δηλαδή αποκλεισμού αν ξανασυμβεί το παραμικρό επεισόδιο, από τη διοργάνωση στη Ρωσία (και να πεις πως χρειάζονταν βοήθεια οι Ρώσοι για να αποκλειστούν), άφησε όμως στο απυρόβλητο την Αγγλία, ξεχνώντας το ρητό που λέει πως χρειάζονται δύο για να χορέψεις τάνγκο. Μην ξεχνάτε εξάλλου πως στην Αγγλία, ο χουλιγκανισμός έχει εξαλειφθεί από τα χρόνια της Θάτσερ, και αν τα γεγονότα δε συμφωνούν με αυτό, τόσο το χειρότερο για την πραγματικότητα.

Για όσους είχαν μείνει με την αμφιβολία για την πολιτική σκοπιμότητα κάποιων αποφάσεων, ήρθε να τη διαλύσει μια εξωποδοσφαιρική αφορμή και ο αποκλεισμός σύσσωμης της ρωσικής ομάδας στίβου (κι όχι κάποιων μεμονωμένων αθλητών) από τη WADA (που διώκει τις περιπτώσεις ντοπαρίσματος). Ευτυχώς δηλαδή που οι Ρώσοι έχουν αναλάβει τη διοργάνωση του Μουντιάλ το 18', αλλιώς μπορεί να τους απέκλειαν κι από αυτό (καλομελέτα έρχεται).
Όσο για την Ουκρανία, έγινε η πρώτη ομάδα που αποκλείστηκε μαθηματικά από τη συνέχεια της διοργάνωσης. Κι εδώ δυστυχώς δεν υπήρχαν οι ψήφοι κάποιας ειδικής επιτροπής για να ανατρέψει το αποτέλεσμα, όπως στη Γιουροβίζιον, και να της δώσουν την πρόκριση ή και το χρυσό.

Κατά τα άλλα, παρακολουθούμε ένα φεστιβάλ χουλιγκανισμού κι εθνικιστικής έξαρσης στις κερκίδες. Αν ο αθλητισμός είναι θεωρητικά μια εκλεπτυσμένη μορφή προσομοίωσης του πολέμου και ειρηνικής εκτόνωσης των άγριων, πολεμοχαρών ενστίκτων του ανθρώπου, σήμερα εξελίσσεται σε μία από τις πιο επικίνδυνες και βίαιες εκδηλώσεις της προχωρημένης καπιταλιστικής σαπίλας. Μόνο που εδώ δεν έχουμε να κάνουμε με αποπλανημένους ερασιτέχνες που αφιονίζονται, μεθούν, παρασύρονται κι εκτονώνονται. Αλλά με οργανωμένες, επαγγελματικές ομάδες, άκρως επικίνδυνες κι εγκληματικές.

Τα θεμέλια του κοινού ευρωπαϊκού σπιτιού τρίζουν κάτω από ποτάμια μπίρας κι αίματος, συγκρούσεις λαών που μέχρι πρότινος ζούσαν αδελφωμένοι, ξεθαμμένα πάθη που γιγαντώνονται για να κρύψουν τις συνέπειες της κρίσης και τα οξυμένα προβλήματα κάτω από το χαλάκι, και βασικά την επέλαση του νεοφασισμού, τόσο στις χώρες όπου ηττήθηκε ο σοσιαλισμός που γνωρίσαμε (και τώρα λούζονται τις συνέπειες), όσο και στην "προηγμένη, πολιτισμένη, δυτική Ευρώπη".

Οι οπαδοί μοιάζουν με εκστρατευτικά σώματα του Μεσαίωνα, που εισβάλλουν στις πόλεις, τις βανδαλίζουν και τις λεηλατούν, έρχονται σε μάχες σώμα με σώμα, μεθούν και την πέφτουν στον άμαχο, γυναικείο πληθυσμό. Και η πλάκα είναι ότι η Γαλλία παραδίδεται στο έλεος των βαρβάρων που εκπροσωπούν υποτίθεται τις πολιτιστικές αξίες της Ευρώπης σε αντίθεση με τους... άγριους απεργούς και τους μουτζαχεντίν μουσουλμάνους, που απειλούσαν να τινάξουν τη βιτρίνα της διοργάνωσης στον αέρα -κι η χώρα ήταν πάνοπλη, σαν αστακός, για να τους αντιμετωπίσει.

Η μόνη πολιτική διεργασία που δεν μπορεί να περιμένει κανείς να αποτυπώσει στις κερκίδες και το χορτάρι, είναι μια επαναστατική διαδικασία. Όπως είπε κι ο δικός μας Φερνάντο Σάντος σε μια συνέντευξη τύπου, πριν το δεύτερο αγώνα της Πορτογαλίας, όταν ρωτήθηκε για την ενδεκάδα: θα κάνουμε μερικές αλλαγές, αλλά μην περιμένετε καμιά επανάσταση. Αυτή έγινε το 74' (εννοώντας προφανώς την επανάσταση των γαριφάλων)!
Με κάτασπρο πανί ένα καράβι, σαράντα χρόνια έχει να φανεί...

Υγ1: Η μόνη εξαίρεση στο νεοναζί κανόνα είναι οι οπαδοί της Ιρλανδίας. Είναι τρελοί αυτοί οι Ιρλανδοί, αλλά είναι παιδιά για σπίτι. Τραγουδούν νανουρίσματα σε ένα παιδί που ξύπνησαν με τα συνθήματά τους, τραγουδούν συνθήματα στους γάλλους αστυνομικούς που τους λένε να διαλυθούν, καντάδα σε μια νεαρή Γαλλίδα. Τραγουδάν ακόμα και για την Ακτή Ελεφαντοστού, που έχει παρόμοια χρώματα στη σημαία της. Αλλά τη λένε σε ένα φίλο τους που τους πούλησε για μια κοπέλα (ο Τομ γνώρισε μια κοπέλα και δεν ήρθε, μη γίνεις σαν τον Τομ) και στο ματς της πρεμιέρας με τους Σουηδούς είχαν ένα πανό που έλεγε ότι πήγαν εκεί απλά και μόνο για τα κορίτσια των Σουηδών.
Χώρια η τρέλα των βορειο-Ιρλανδών (που δεν τους συμπαθούμε όμως τόσο, όσο τους αυθεντικούς) για έναν παίκτη που δεν έχει σκοράρει καν στη διοργάνωση (δεν είμαι καν σίγουρος αν έχει παίξει), αλλά έχει εμπνεύσει το σουξέ της διοργάνωσης.



Υγ2: δε νομίζω πως χρειάζεται αγωνιστικό σχόλιο για μια τόσο φτωχή σε θέαμα διοργάνωση, όπου δεν υπάρχει καν η αγωνία και το σασπένς της πρόκρισης, πολλές φορές, με το ανεκδιήγητο σύστημα διεξαγωγής, όπου πολλές ομάδες προτιμάνε να βγουν τρίτες για να προκριθούν, παρά να ρισκάρουν κάτι περισσότερο.

Το μόνο που σημειώνω, ανεξαρτήτως (της δεδομένης) συμπάθειας, είναι πως αν οι Ισπανοί σήμερα δε χάσουν από τους Κροάτες και βγουν πρώτοι στον όμιλό τους, έχουν ανοιχτό δρόμο τουλάχιστον ως τα ημιτελικά, την ίδια στιγμή που στην άλλη πλευρά του ταμπλό, θα γίνει το έλα να δεις ήδη από τα προημιτελικά (αν όχι πιο νωρίς), με το Γαλλία-Αγγλία να φαίνεται ήδη στον ορίζοντα (στην ίδια πλευρά του ταμπλό είναι η Ιταλία και εκτός απροόπτου και η Γερμανία).

Υγ3: μπορείτε επίσης να διαβάσετε στο Ατέχνως ένα κείμενο για το επικό πέναλτι του Πανένκα, που έφτιαξε δική του σχολή, και χτες έκλεισαν 40 χρόνια από την πρωτότυπη, μαγική εκτέλεση.

Σημειώσεις για το ξανθό γένος

Μάθανε πως ξεπουλάμε, πλακώσανε κι οι Ρώσοι...

Τα πιο εύκολα αστεία που ήρθαν αυθόρμητα σε όλους για την επίσκεψη Πούτιν κι αναπόφευκτα έγιναν σούπα, είχαν δύο βασικούς άξονες: το Λαφαζάνη και την ΟΑΚΚΕ, που είναι και η κύρια μορφή εκδήλωσης της βασικής αντίθεσης της σύγχρονης ελληνικής κοινωνίας.

Αν ήταν ο Πιλάφης -που ξέρει και ρώσικα- στο Μέγαρο Μαξίμου, θα αναζωπυρωνόταν η ιστορία του δανείου, της δραχμής, των εναλλακτικών στρατηγικών συμμαχιών, του αγωγού, κτλ. Τώρα ούτε καν αυτό δεν υπήρχε.

Όσο για την ΟΑΚΚΕ, είναι σκέτη απογοήτευση τελικά, μόνο λόγια κι από ουσία τίποτα. Αντί δηλ να κινητοποιήσει τις μάζες κατά του βασικού αντιπάλου, δεν έκανε ούτε μια συμβολική συγκέντρωση διαμαρτυρίας (δε σου λέω απεργία, γιατί αυτό εμπίπτει στην κατηγορία του παραγωγικού σαμποτάζ, σαν αυτά που μάστιζαν το 17' τη Ρωσία). Ξεπουλήθηκαν κι αυτοί μάλλον (μετά τον πρώτο τους δίσκο) στο ρωσόδουλο μπλοκ.

Και πώς να μη βραχυκυκλώσεις άλλωστε, όταν βλέπεις ότι οι Ρώσοι έρχονται θεωρητικά για... να επενδύσουν και να φέρουν την ανάπτυξη -που έρχεται μαζί με την ελπίδα.

Ήταν στα κοντά κι η επέτειος του Γλέζου και του Σάντα, με την ηρωική υποστολή της ναζιστικής σημαίας από την Ακρόπολη κι έδεσαν όλα μαζί συνειρμικά μες στο μυαλό μου, σε ένα κουβάρι, που ξετυλιγόταν άναρχα, σαν τις πληροφορίες της ημέρας στα όνειρά μας τη νύχτα. Είχε ιδιωτικοποιηθεί -λέει- η Ακρόπολη και την είχαν πάρει οι Ρώσοι και είχε τη δική τους σημαία κι ανέβηκε στο κοντάρι ο Γλέζος, 95 χρονών, αλλά με δυνάμεις 20χρονου, για να την κατεβάσει και να βάλει στη θέση της τη σοβιετική, και έδωσε έτσι το έναυσμα για την επανάσταση, που επικράτησε ραγδαία και το χρυσό, σοβιετικό αιώνα. Κι ύστερα ήθελαν οι σοβιετικοί να τον κάνουν γραμματόσημο και γραμματέα στο ΚΚΕ. αλλά αυτός πήγε με τη Ζωή και την Πλεύση Ελευθερίας, για να μην αφήσει (εκκολαπτόμενο) ΠαΣοΚ για ΠαΣοΚ, που να μην το έχει στηρίξει. Και μετά ιδιωτικοποιήθ... εεε αξιοποιήθηκε θέλω να πω και το Άγιο Όρος με την περιουσία του και ξεπληρώθηκε όλο το δημόσιο χρέος, που εμείς όμως είχαμε προλάβει να το διαγράψουμε μονομερώς. Και μετά...

Στα ευτράπελα της υποδοχής περιλαμβάνεται το κλίμα που καλλιεργήθηκε, προς τη μία και την άλλη πλευρά. το γλοιώδες, εξαρτημένο (και ας είμαστε ανισότιμα αλληλεξαρτημένοι) ύφος-χαμόγελο του Καμμένου, που έδινε την εντύπωση πως θα μπορούσε να ντυθεί ακόμα και μπάμπουσκα προκειμένου να βρεθεί στο ντεκόρ, μπροστά στις κάμερες. Τον ανυπόκριτα ηλίθιο θαυμασμό των ρεπορτάζ για τη ρωσική συνοδεία, τους άνδρες των ειδικών δυνάμεων που την πλαισίωναν και τις γνώσεις τους πάνω στο σπετσνάζ -που ένας σφος θέλει να μάθει για να "έχει" στα ξύλα τους φασίστες και όσους άλλους χρειαστεί. Και τα περισπούδαστα σχόλια, με ύφος χιλίων Πρετεντέρηδων, στο διαδίκτυο, που έλεγαν για τη συγγνώμη που μας οφείλει ο Πούτιν (δεν είμαι σίγουρος για ποιο πράγμα, αλλά συνήθως σε αυτά, η σωστή απάντηση είναι: σταλινικά εγκλήματα), όπως μας είχε ζητήσει ο Κλίντον για τη χούντα (και ας μην τη χαρακτηρίζει πλέον αμερικανοκίνητη το κυβερνών κόμμα) αλλά και ο Πάπας για τις Σταυροφορίες!

Στα ευτράπελα της επίσκεψης σημειώνουμε επίσης την εικόνα των δύο ηγετών, του Πούτιν και του Τσίπρα, που κάποιοι τους περνάνε ακόμα για κομμουνιστές, ενώ είναι ζήτημα αν τους έχει μείνει κάτι -σε προσωπικό επίπεδο έστω- από το πολιτικό τους παρελθόν. Άντε το πολύ να κράτησαν την αθεΐα, που τη στριμώχνουν σε μια γωνιά της συνείδησής τους, καθώς ανταλλάσσουν απόψεις για το Άγιο Όρος και την ομόδοξη πίστη μας. Επίσης, ο Αλέξης είναι αριστερός και δε φοράει γραβάτες (ακόμα), σε αντίθεση με τον Πούτιν και το μεταφραστή (Μουρίνιο, Special One) που διάλεξε μια κόκκινη. Κι ίσως να του θύμιζε κάτι από τα νεανικά του χρόνια η ανάκρουση του ρώσικου εθνικού ύμνου (που έχει κρατήσει τη μελωδία του σοβιετικού), χωρίς να μπορεί φυσικά να πει τα λόγια, σε αντίθεση με τον Πούτιν, το Λαφαζάνη και το μεταφραστή με την κόκκινη γραβάτα.

Όσο για την ουσία του πράγματος, φρόντισε να την περικλείσει ο Πούτιν στο άρθρο του στην Καθημερινή για την εμβάθυνση των εμπορικών σχέσεων και το σημείο όπου κολλάει, καθώς και σε ένα απόσπασμα των δηλώσεών του, με σαφείς αιχμές κατά των ΗΠΑ.

Παρόλα αυτά, υπάρχει και η γνωστή θεωρία που λέει ότι η Ρωσία δεν είναι ιμπεριαλιστική δύναμη, συνεπώς ο Πούτιν δεν ήρθε στη χώρα μας ως εκπρόσωπος των ρώσικων μονοπωλίων για να κλείσει μπίζνες και μη σας ξεγελάει επ' αυτού η παρουσία των συμβούλων της Gazprom κι η συνάντηση με τον Ιβάν Σαββίδη. Αλλά αυτή είναι μια άλλη ιστορία...

Χίλια μύρια βήματα

Ο καιρός θα είναι αίθριος, λιακάδα, με ασθενείς ανέμους και σποραδικές συννεφιές.

Αυτό που ο αθλητικός εκφωνητής στην αναμετάδοση του αγώνα περιγράφει συνήθως ως ιδανικές συνθήκες (για μπάλα). Άσε που στην πορεία, όλα ανατρέπονται και το συννεφάκι που σε ακολουθεί κατά πόδας, γίνεται ενίοτε το τυχερό σου.

Ιδανικές συνθήκες... Μα τέλος πάντων ποιον κοροϊδεύουμε; Δεν υπάρχουν, ξέρεις, ιδανικές συνθήκες, για το δικό μας αγώνα, για αυτό που κάνουμε, 35 χιλιόμετρα ποδαρόδρομο. Για τους συντρόφους, οι μόνες ιδανικές συνθήκες είναι οι ώριμες. Κι αυτές κατά βάση είναι παντός καιρού...

Πηγαδάκι συντρόφων, καθώς περιμένουμε την εκκίνηση.

-Η πρώτη φορά που πήγα πρέπει να ήταν το 84'...

Κοίτα να δεις. Κι εμένα τότε πρέπει να ήταν, αλλά με κουβαλούσαν μάλλον πάνω σε καροτσάκι. Που θα ήταν πολύ καλή ιδέα και για τη φετινή διαδρομή, αλλά δε νομίζω να υπάρχει κανείς πρόθυμος...

Κι αν το μετρήσεις, πρέπει να ήταν γενικώς από τις πρώτες, γιατί φέτος ήταν η 36η, που σημαίνει ότι οι πορείες ξεκίνησαν ξανά μόλις το 81' (εκτός κι αν συμπεριλαμβάνουμε στο 36 και τις αντίστοιχες προ χούντας). Είδες η Πασοκάρα; Μέχρι και στο αναγνωστικό (η γλώσσα μου) του δημοτικού, υπήρχε ένα κείμενο για ένα κοριτσάκι, την Ειρήνη, και την πορεία Ειρήνης. Τι λες τώρα...

Και τώρα όμως, δεν έχουμε παράπονο. Έρχονται διάφοροι δήμαρχοι, αντιδήμαρχοι, βλαχοδήμαρχοι, στα μέρη που συναντάμε στη διαδρομή, να κάνουν δημόσιες σχέσεις και να βγάλουν χαιρετισμό, ενώ εμείς ψάχνουμε σκιά να ξεραθούμε κι είναι ζήτημα αν τους προσέχει κανείς τι λένε. Ένας εξ αυτών όμως μπήκε στην καρδιά μας, για τα κρύα νερά με τα οποία μας υποδέχτηκε, ενώ ο Ψινάκης άνοιξε φέτος (αντίθετα με πέρσι δηλ) τις τουαλέτες του δημαρχείου στη Νέα Μάκρη για να (το) κατουρήσουμε.

Εκεί πέτυχα και το... συναγωνιστή με τη σημαία της Ρωσίας (!), (της "καπιταλιστικής Ρωσίας" βεβαίως-βεβαίως, όπως τόνισαν διάφοροι ομιλητές της ΕΕΔΥΕ), που ίσως έκανε κάποιο νυσταγμένο, αγουροξυπνημένο σχόλιο για το χαντάκωμα της Ρωσίας στη Γιουροβίζιον, αν και δε νομίζω πως ξενύχτησε κανείς από τους οδοιπόρους, που είχαν τόσο πρωινό ξύπνημα, για να το δει. Η χαρά της ΟΑΚΚΕ (μέχρι να έρθει το βράδυ η νίκη της ΤΣΣΚΑ και να της χαλάσει το τριήμερο). Και μήπως ήταν τυχαία η τριχρωμία στα καπελάκια της ΕΕΔΥΕ, άσπρο-μπλε-κόκκινο, σαν τις ταινίες του Κισλόφσκι και τα χρώματα της Ρωσίας; Τι μας κρύβουν σύντρολοι;

Το κοινό είχε σχετικά μεγάλο μέσο όρο ηλικίας. Κάτι το πρωινό ξύπνημα που πέφτει πολύ βαρύ στη νεολαία. Κάτι και τα διάφορα ρετρό στοιχεία της ΕΕΔΥΕ, όπως πχ το όνομά της ("τη διεθνή ύφεση"), που παραπέμπουν σε άλλες εποχές, με άλλη πολιτική ατμόσφαιρα. Αλλά αν πιστεύει κανείς πως το αντιπολεμικό μέτωπο έπαψε να είναι επίκαιρο στις μέρες μας, γελιέται πλάνη οικτρά.

Το μουσικό ρεπερτόριο ήταν ευτυχώς ευρύ και δεν επαναλαμβανόταν συχνά, περιλαμβάνοντας σχεδόν τα πάντα. Από τα κλασικά τραγούδια των πορειών, μέχρι ροκάκια για να ανέβει το ηθικό, τον ύμνο του Κόκκινου Στρατού, για να πάει στα ύψη, Τζον Λένον και Give Peace A Chance (γιατί κατά βάθος είμαστε κάπου στο 9ο Συνέδριο κι ουδέποτε το ξεπεράσαμε) κι άλλα που έπαιζαν με τον πόνο μας: μακριά, πολύ μακριά να ταξιδεύουμε κι ο ήλιος πάντα μόνους να μας βρίσκει... Και ο Σαρής, στο τέλος, να μας υποδέχεται

κοίτα οι άλλοι έχουν κινήσει   (που; μα τώρα μόλις φτάσαμε).

έχει η πλάση κοκκινίσει...        (η πλάτη; πότε; ε όχι να πάρει...)     

Ευτυχώς όμως έκαναν καλή δουλειά τα αντηλιακά και μύρισαν καλοκαίρι όλα τα Μεσόγεια.

Κι οι σύντροφοι ήρθαν μαζικά, όπως ήταν (ελάτε όπως είστε, που έλεγε και μια χουντική ψυχή). Με τα αμάνικά τους, τα παλαιομοδίτικα πλατύγυρα καπέλα τους, τις αυτοσχέδιες μπούρκες που θύμιζαν Λόρενς της Αραβίας, τις κάλτσες με τα σανδάλια τους.

Ε ναι ρε συ, κάλτσες με σανδάλια. Στην τελική το περιεχόμενο μετράει κι η μορφή αγνοείται διαλεκτικά. Κι ας βγαίνει καμιά φορά λίγο κιτς ή αναχρονιστική.

Σαν το προλεκάλτ τραγούδι, που έψαξα αλλά δεν μπόρεσα να το βρω, κι έλεγε να ενώσεις τη φωνή σου ενάντια στην πυρηνική καταστροφή (μα πόσο 8ο...).

Αλλά έπαιξε στο καπάκι μια περίεργη ξέπνοη διασκευή του Γιούπι-για-για (σα να το τραγουδούσαμε εμείς) και πιο μετά το "καταρρέω", για να ευθυμήσουμε. Όπως έλεγε κι Many Calavera, μετά απ' την πρώτη μέρα (Πάτρα-Αίγιο) της μαραθώνιας πορείας κατά της ανεργίας.

Δεν μπορώ άλλο             (καταρρέω)

Θα πάω να γίνω ΝΔ        (θα εισηγηθώ στον Παπανδρέου)

που θα 'ναι ξεκούραστα   (να με κάνει υπουργό).

Και δεν ξαναγαπάω σύντροφο...

Η διαδρομή κύλησε ευχάριστα (μια κουβέντα είναι αυτή) παρά τα λιγοστά απρόοπτα περιστατικά (κάτι απρόσεκτα αγριογούρουνα, κάτι ρωμαϊκές περίπολοι που ξεστράτισαν, κτλ). Ένα Samsung που άφησε την τελευταία του πνοή στο δρόμο και το πήρε ο Λαμπράκης, το πήρε μακριά... Οι ποδηλάτες, που πρέπει να είχαν κι αυτοί μια δική τους κινητοποίηση χτες, με αίτημα, λέει, μεταξύ άλλων, να αλλάξει ο ΚΟΚ. Χαρούμενα κορναρίσματα από το απέναντι ρεύμα, ο κλασικός βλάκας ως εξαίρεση στον κανόνα (πάτε να δουλέψτε ρεεεε,,,). Παλιοί γνώριμοι, όπως η στάση του ΕΘΕΛ Μοναξιά, όπου μένει ίσως ο Χριστόφορος, αλλά εκτός από τη μοναξιά υπάρχει κι ο ιμπεριαλισμός, και να δεις που αυτό θα είναι το θέμα της επόμενης ταινίας του. Η κλασική στάση στο Πικέρμι, στο μνημείο για τους 54 πατριώτες που εκτελέστηκαν από τους ναζί, που είναι μες στο εργοστάσιο του Μπουτάρη (κοίτα να δεις...). Η επιγραφή στην Παλλήνη που έλεγε "μόνο ο Χριστός σώζει..." και με έκανε να σκεφτώ πως ούτε στη Δευτέρα Παρουσία δε θα ξεμπλέξουμε, γιατί ο δρόμος που τραβάμε δεν έχει τελειωμό. Ο τερματισμός απέναντι από το Υπουργείο, στο άγαλμα του Παπάγου, για το σουρεάλ της υπόθεσης (μεγάλος αγωνιστής της ειρήνης ο μακαρίτης).

Κι η φάση με τα τρία περιπολικά που μας φυλούσαν στην Παλλήνη (για να νιώθουμε περισσότερη ασφάλεια) και το αίτημά τους να μείνουμε δεξιά, για να αφήσουμε μια λωρίδα κενή. Γιατί ρε φίλε, θα έρθει ο Σύριζα από αριστερά; Μήπως να πάμε και κατά μόνας, ο ένας πίσω από τον άλλον, και να βάλουμε και μια σιδερένια μπάλα στο πόδι; Τελικά μετά τη Ραφήνα, αφήσαμε μια λωρίδα ελεύθερη.

Αλλά επειδή εμείς το θελήσαμε, όχι γιατί μας το είπες εσύ. Εντάξει;

Από τις διάφορες μορφές της πορείας, ξεχωρίζω κι αναφέρω.

Τον νεαρό (φωτο)γραφικό φωτογράφο του 902, που έκανε τον Τιραμόλα κι είχε όρεξη για μπάσκετ στην Παλλήνη, αλλά αν έκανες το λάθος και σε έπειθε να του ποζάρεις, σε κρατούσε κάνα τέταρτο, μέχρι να (μη) βρει τη σωστή λήψη.

Το σφο που κάτι του θύμιζα, αλλά δεν εντόπισε τι. (Τώρα όμως);

Το συνταξιούχο Χρήστο από τα Εξάρχεια, με τον οποίο πιάσαμε κουβέντα για τον καλό γιο του Λαμπράκη, και τον αδερφό του που πήγε στο Ποτάμι...

Και πάνω από όλους μας, τη σφισσα με το πρόβλημα όρασης και τα τεράστια ψυχικά αποθέματα, που έβγαλε αγόγγυστα τη διαδρομή, από την αρχή ως το τέλος, μαζί με το συνοδό της!

Ηθικό δίδαγμα:
Καταρχάς, τι θα φάμε; Ε τι, τζάμπα κάψαμε τόσες θερμίδες; Πρέπει να αναπληρώσουμε τις δυνάμεις μας για τα δύσκολα που έρχονται.

Και κατά δεύτερον.
Tο κίνημα φροντίζει εκτός από τα διάφορα ταξίδια και τις παραστάσεις που κερδίζεις σε διάφορα βουνά και γωνιές του αγώνα (ΚΚΕ travel, όπως το λέγαμε χαριτολογώντας) και για την καλή φυσική σου κατάσταση (KKE fit). Επόμενος σταθμός στον Παρνασσό, στις 29 Μαΐου...

Μαυσωλείο

Αν ο Αλέξανδρος δεν ήταν Αλέξανδρος, θα ήθελε να είναι Διογένης και να ζει σε ένα πιθάρι. Κι αν η κε του μπλοκ δεν έγραφε στο Σφυροδρέπανο ως μπρεζνιεφικό απολίθωμα, θα διάλεγε για ψευδώνυμο το καπετάν-Μιζέριας και για το μπλοκ το όνομα Μαυσωλείο (που θα ταίριαζε βέβαια καλύτερα με το Απολίθωμα) εν είδει αυτοσαρκασμού. Ο οποίος όμως δεν ακυρώνει τα πάντα και να σου πει καμιά εξυπνάδα, για να τονίσει την έλλειψη εξυπνάδας-ευφυίας του: "μα πόσο απολιθώματα είστε ρε φίλε, χα-χα, το λέτε και μόνοι σας, χα-χα". Χάχα.

Όλα αυτά είναι απλώς εισαγωγικά για το κυρίως πιάτο: το Μαυσωλείο του Λένιν και τις πρόσφατες δηλώσεις του Πούτιν σχετικά με το θέμα, που πρέπει να το δούμε από δύο διαφορετικές σκοπιές.

Η ρωσική ηγεσία είναι υποχρεωμένη να παίζει, για τα ιδιοτελή της συμφέροντα, το φιλοσοβιετικό χαρτί και να ζει με το βάρος της σοσιαλιστικής κληρονομιάς, που της είναι τέτοιο -δηλ βάρος- ως ανεπιθύμητο και όχι λόγω της κοσμοϊστορικής σημασίας της. Η θέση της στη διεθνή σκακιέρα κι οι ιδιαιτερότητες της μετασοβιετικής εποχής, την υποχρέωνουν να επικαλείται κατά καιρούς το ένδοξο σοβιετικό παρελθόν, για να εκμαιεύσει το πατριωτικό συναίσθημα των λαϊκών μαζών (ιδίως των γηραιότερων που πρόλαβαν να ζήσουν σε μια διαφορετική κοινωνία κι έχουν ένα μέτρο σύγκρισης με τη σημερινή κατάσταση) ή την ευμενή ουδετερότητα ακόμα και κομμουνιστογενών δυνάμεων -που διαφαίνεται έντονα το τελευταίο διάστημα.

Κάτι που δεν αναιρεί φυσικά το ζήλο της να αποτινάξει σε κάθε ευκαιρία αυτή τη δυσάρεστη κληρονομιά, να την καταστήσει κούφιο εικόνισμα ή να το αποκαθηλώσει κι αυτό, όπως έκανε προ δεκαετίας, στις εκδηλώσεις για τα 60χρονα της αντιφασιστικής νίκης των λαών, όταν αποπειράθηκε να αντικαταστήσει το ιστορικό λάβαρο του κόκκινου στρατού (και βασικά τους ιδιαίτερους συμβολισμούς του), για να εγκαταλείψει την ιδέα μετά από τις έντονες αντιδράσεις που προκάλεσε.

Το πάθημα έγινε μάθημα κι ο Πούτιν (εν όψει και του ιωβηλαίου της Οχτωβριανής επανάστασης) είπε σχετικά με την πρόταση να κλείσει το μαυσωλείο του Λένιν πως δεν επιδοκιμάζει προτάσεις που μπορεί να διχάσουν την κοινωνία -κανείς δεν ξέρει όμως τι θα γίνει σε κάποια χρόνια, που θα έχουν αποσυρθεί βιολογικά από το ιστορικό προσκήνιο οι γενιές που είχαν πάρει μια γεύση από τη σοβιετική πείρα). Παράλληλα βέβαια, πρόλαβε να δείξει την τυπική ιμπεριαλιστική λογική του και να ρίξει χολή για τις εδαφικές απώλειες της Ρωσίας εξαιτίας του Οχτώβρη, που κατάφερε να ηττηθεί από έναν ηττημένο (Γερμανία).

Θυμάμαι παρεμπιπτόντως, ένα βιβλίο του Σάββα Μιχαήλ, αμέσως μετά την αντεπανάσταση, όπου αποτύγχανε να κάνει την παραμικρή αυτοκριτική για την πίστη του στον αντιγραφειοκρατικό, επαναστατικό χαρακτήρα της Περεστρόικα, και μιλούσε για τα προβλήματα της παλινόρθωσης και τις δυσκολίες της μετάβασης στην οικονομία της αγοράς, δηλ τον καπιταλισμό. Κάτι που σε συνδυασμό με τους σύγχρονους προβληματισμούς για την αντίστροφη μετάβαση στο σοσιαλισμό, μου είχαν δώσει την αφορμή για ένα κείμενο με τρολεταριακή διάθεση για τα προβλήματα αντεπανάστασης στη σοβιετική περίοδο και τα χρόνια της καπιταλιστικής οικοδόμησης (σε μία μόνο ομοσπονδία).
Ομολογώ πως τότε δεν μπορούσα να φανταστώ πως θα μας απασχολούσαν όντως τέτοια ζητήματα για το αν έχει ολοκληρωθεί η παλινόρθωση και αν έχει διαμορφωθεί ο ιμπεριαλισμός στη σημερινή Ρωσία -που από μια άποψη μοιάζει με το ερώτημα αν υπήρχε σοσιαλισμός ή όχι στη Σοβιετική Ένωση.

Ας πούμε συνοπτικά δυο λόγια κι από τη δική μας σκοπιά.
Είναι αυτονόητο πως οι κομμουνιστές τάσσονται κατά της προσωπολατρίας, των φαραωνικών μνημείων -που δίνουν πάτημα στα αστικά ιδεολογήματα περί ασιατικού τρόπου παραγωγής-, των συνειρμών με το μύθο του μαρμαρωμένου βασιλιά, που μια μέρα θα σηκωθεί να εκδικηθεί τους αστούς εκμεταλλευτές και λοιπούς αντεπαναστάτες, και προ παντός οποιασδήποτε μουμιοποίησης του μαρξισμού σε αποστεωμένο δόγμα. Θα πρόσθετα επίσης πως από καθαρά αισθητική άποψη προτιμώ την εικόνα του νεκρού Τσε, που φαντάζει αγέρωχος κι ωραίος, ακόμα και στο θάνατο, παρά τη βαλσαμωμένη φιγούρα του Βλαδίμηρου, με την κάπως απόκοσμη κι αφύσικη αίσθηση που του δίνει το μακιγιάζ, η στάση του σώματος -ή κάτι άλλο που δεν έχω εντοπίσει ακόμα.

Πρέπει όμως να έχουμε υπόψη μας πως η προσωπολατρία αντανακλούσε απλώς το γενικό πνευματικό επίπεδο της εποχής και τα σημάδια του παλιού στην αναδυόμενη, σοσιαλιστική κοινωνία. Και ότι, όπως μαθαίνουν κι οι φύλακες μουσείων για τη βιογραφία ενός αντικειμένου, αυτό δεν έχει μόνο τη χρήση που του αποδίδει ο κατασκευαστής του, αλλά και την αξία που του προσδίδουν οι επόμενες γενιές.

Κατά συνέπεια κι επιγραμματικά: εάν ισχύει πως όσοι κλείνουν σε μαυσωλείο μια μεγάλη μορφή της επανάστασης, για να την τιμήσουν, δεν είναι απαραίτητα και οι ίδιοι επαναστάτες (ίσα-ίσα που μπορεί να κρύβουν το πραγματικό τους πρόσωπο πίσω από αυτές τις τιμές), είναι εξίσου βέβαιο πως αυτοί που θα πάρουν την απόφαση να κλείσουν αυτό το μαυσωλείο, ανήκουν στις δυνάμεις της αντίδρασης και της αντεπανάστασης, όπως ακριβώς γίνεται με όσους καταστρέφουν αγάλματα, σύμβολα κι άλλα αντίστοιχα μνημεία. Αυτό που τους ενδιαφέρει εξάλλου, δεν είναι αυτό καθαυτό το μνημείο, αλλά οι συμβολισμοί του και η επίδρασή του στη λαϊκή συνείδηση.
Ας αναλογιστούμε πόσο αντιφατική κι αυτοαναιρούμενη ήταν για παράδειγμα, η αποκαθήλωση του Στάλιν από το μαυσωλείο, στο όνομα της καταπολέμησης της προσωπολατρίας, από τη σατιγμή που εξακολουθούσε να μένει σε αυτό ο Λένιν. Αλλά και ποιες ήταν οι πραγματικές στοχεύσεις του Χρουτσόφ και των ρεβιζιονιστικών δυνάμεων που προέτασσαν ως πρόσχημα την πάλη κατά της προσωπολατρίας.

Από αυτήν την άποψη λοιπόν, η δική μου γνώμη είναι πως μια επαναστατική εξουσία στη σοσιαλιστική/κομμουνιστική Ρωσία του μέλλοντος (που θα ξεπερνούσε τα επιτεύγηματα της ΕΣΣΔ), θα νομιμοποιούνταν να κλείσει το μαυσωλείο του Λένιν και να θάψει το Βλαδίμηρο στα τείχη του Κρεμλίνου. Αν και θα μπορούσε να το κρατήσει ως μνημείο που θα μαρτυρεί στις επόμενες γενιές από ποιο σημείο ξεκινούσε η επανάσταση και πόσο ριζικά έπρεπε να μετασχηματιστούν οι λαϊκές συνειδήσεις (και όχι μόνο) μαζί με την κοινωνία.

Η Ρωσία κι οι ενδοϊμπεριαλιστικές αντιθέσεις

Πιάνουμε το νήμα από εκεί που το είχαμε αφήσει χτες, με μια δεύτερη και τελευταία συνέχεια με αποσπάσματα από το άρθρο του Βαγενά στην Κομεπ για τη στρατιωτικο-πολιτική εξίσωση στη Συρία και το κεφάλαιο, που απαντά σε διάφορα ιδεολογήματα για τη δικαιολόγηση του πολέμου. Το άρθρο προφανώς πρέπει να κριθεί συνολικά, αλλά τα αποσπάσματα επιλέχθηκαν κι αντιγράφονται, γιατί αφορούν επίμαχα ζητήματα της διαπάλης στο διεθνές κομμουνιστικό κίνημα (και γενικότερα).

Η στάση στήριξης της λιγότερο ισχυρής δύναμης

Ορισμένοι σύντροφοι άλλων ΚΚ εκτιμούν πως η Ρωσία είναι μεν ένα καπιταλιστικό κράτος, αλλά «περιφερειακή δύναμη» στο διεθνές ιμπεριαλιστικό σύστημα που, όπως και άλλα κράτη των BRICS (Βραζιλία, Ινδία, Κίνα, Νότια Αφρική), τηρούν τους «κανόνες του Διεθνούς Δικαίου», και μάλιστα δεν εντάσσονται στον «παγκόσμιο ιμπεριαλισμό», ο οποίος θεωρείται ως «ο πυρήνας του χρηματιστικού κεφαλαίου».

Κάτι τέτοιο όμως, συνιστά απόσπαση της οικονομίας από την πολιτική, αφού σήμερα σε όλες τις καπιταλιστικές χώρες κυριαρχεί το χρηματιστικό κεφάλαιο που αποτελεί σύμφυση του βιομηχανικού και του τραπεζικού κεφαλαίου. Τόσο στις πιο «πλούσιες» όσο και στις πιο «φτωχές» καπιταλιστικές χώρες, κυριαρχούν οι μονοπωλιακοί όμιλοι που συγκεντρώνουν μετοχικές εταιρίες, βασικό γνώρισμα του μονοπωλιακού καπιταλισμού, δηλαδή του ιμπεριαλισμού.

Η διαίρεση των καπιταλιστικών χωρών σε «μητρόπολη», που σε μια από τις εκδοχές της περιγράφεται ως «χρυσό δισεκατομμύριο» (σ.σ.: του παγκόσμιου πληθυσμού) και σε «περιφέρεια» στενεύει την έννοια του ιμπεριαλισμού, περιορίζοντάς την σε ζητήματα εξάρτησης κι εκμετάλλευσης από τις καπιταλιστικές «μητροπόλεις». Η λενινιστική θεωρία του ιμπεριαλισμού, στη βάση της ανάπτυξης του μονοπωλιακού καπιταλισμού την εποχή της διατύπωσής της, έθεσε σωστά το ζήτημα της ύπαρξης μιας «χούφτας» μεγάλων ιμπεριαλιστικών δυνάμεων που εκμεταλλεύονται όλο τον υπόλοιπο πλανήτη. Η σχηματική μεταφορά στο σήμερα μιας ταυτόσημης διάκρισης των χωρών στην παγκόσμια καπιταλιστική πυραμίδα, παραγνωρίζοντας τα σημερινά επίπεδα ανάπτυξης του μονοπωλιακού καπιταλισμού σε πολύ περισσότερες χώρες, συνιστά μια καρικατούρα λενινισμού. Οδηγεί τελικά στη συνεργασία με την αστική τάξη των λιγότερο αναπτυγμένων καπιταλιστικών χωρών, ή με ένα τμήμα τους που θεωρείται «πατριωτικό», «μη μονοπωλιακό», «εθνικά σκεπτόμενο». Πρόκειται, ειδικά όταν μιλάμε για ζητήματα του ιμπεριαλιστικού πολέμου, για μια καταστροφική για το λαϊκό κίνημα αντίληψη.

Επιπλέον, πρέπει να τονιστεί πως η Ρωσία δεν μπορεί να χαρακτηριστεί «περιφέρεια», επειδή εξάγει πρώτες ύλες, όπως άλλωστε δεν μπορούν να χαρακτηριστούν «περιφέρεια» οι ΗΠΑ, κι ας είναι σήμερα η πιο υπερχρεωμένη χώρα του κόσμου. Επίσης, είναι γνωστό πως ΕΕ και Κίνα παρουσιάζουν σημαντική ενεργειακή εξάρτηση από τη Ρωσία, η οποία, εκτός των αστείρευτων πρώτων υλών, έχει πυρηνικό οπλοστάσιο ικανό να απαντήσεις στις ΗΠΑ, έχει τεχνογνωσία, υψηλά καταρτισμένο εργατικό δυναμικό, εξάγει κεφάλαια. Από την άποψη αυτή, βρίσκεται μεταξύ εκείνης της «χούφτας» των κρατών που ξεχωρίζουν στην «ατμομηχανή» για όλες τις ενώσεις των καπιταλιστικών κρατών στην Ευρασία, όπως και για το ρόλο που παίζει στις παγκόσμιες εξελίξεις.

Βεβαίως, η οικονομική ισχύς της αστικής τάξης της Ρωσίας είναι σαφώς μικρότερη από αυτή των ΗΠΑ, αλλά αυτός δεν είναι λόγος επιλογής της ως συμμάχου του εργατικού κινήματος. Αξίζει να διδαχτούμε από τη μεθοδολογία του Λένιν, πώς τοποθετούσε το συγκεκριμένο ζήτημα:

«Η πρώτη από τις κυρίαρχες χώρες κατέχει, ας υποθέσουμε, τα ¾ της Αφρικής, ενώ η δεύτερη το ¼. Το αντικειμενικό περιεχόμενο του πολέμου τους είναι το ξαναμοίρασμα της Αφρικής. Ποιας πλευράς την επιτυχία πρέπει να ευχόμαστε; Το πρόβλημα, όπως έμπαινε προηγούμενα, αποτελεί παραλογισμό, γιατί δεν ισχύουν σήμερα τα παλιά κριτήρια εκτίμησης: Δεν έχουμε ούτε μια πολύχρονη ανάπτυξη ενός αστικού απελευθερωτικού κινήματος, ούτε το πολύχρονο προτσές της κατάρρευσης της φεουδαρχίας. Δεν είναι δουλειά της σύγχρονης δημοκρατίας ούτε να βοηθήσει την πρώτη χώρα να κατοχυρώσει το «δικαίωμά» της στα ¾ της Αφρικής, ούτε να βοηθήσει τη δεύτερη (έστω κι αν αυτή έχει αναπτυχθεί οικονομικά πιο γρήγορα από την πρώτη) να αποσπάσει αυτά τα ¾.

Η σύγχρονη δημοκρατία θα παραμείνει πιστή στον εαυτό της μόνο στην περίπτωση που δε θα προσχωρήσει σε καμία ιμπεριαλιστική αστική τάξη, στην περίπτωση που θα πει ότι «και οι δυο τους είναι η μία χειρότερη από την άλλη», στην περίπτωση που σε κάθε χώρα θα εύχεται την αποτυχία της ιμπεριαλιστικής αστικής τάξης. Κάθε άλλη λύση θα είναι στην πράξη εθνικοφιλελεύθερη και δε θα έχει τίποτε το κοινό με τον αληθινό διεθνισμό [...] Στην πραγματικότητα, όμως, σήμερα είναι αναμφισβήτητο ότι η σύγχρονη δημοκρατία δεν μπορεί να σέρνεται στην ουρά της αντιδραστικής, ιμπεριαλιστικής αστικής τάξης –αδιάφορο τι «χρώμα» θα έχει αυτή η αστική τάξη...» (Λένιν, Κάτω από ξένη σημαία, Άπαντα τ. 26, ΣΕ, σελ 140, 141, 146)

Η στάση της Ρωσίας έχει υστεροβουλία, στόχους εξυπηρέτησης συμφερόντων των μονοπωλίων, αλλά στηρίζει ένα «πατριωτικό» καθεστώς, που διεξάγει από μέρους του «δίκαιο πόλεμο», για αυτό είναι θετική και αξιοποιήσιμη από το αντιιμπεριαλιστικό κίνημα

Εδώ, συχνά, ως ενισχυτικό στοιχείο, αναφέρονται οι σχέσεις της ΕΣΣΔ με τη Συρία, παρακάμπτοντας τον ταξικό χαρακτήρα της Συρίας, το γεγονός ότι τα μέσα παραγωγής είναι στα χέρια της αστικής τάξης. Το καθεστώς του Μπάαθ, που κυβερνά τη χώρα από το 1963, κυριάρχησε μετά από το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, όταν χάρη στην επιρροή της ΕΣΣΔ, στη συνεισφορά της στην Αντιφασιστική Νίκη, της δημιουργίας σοσιαλιστικών καθεστώτων στην Ανατολική Ευρώπη, την κατάρρευση της αποικιοκρατίας, συντελέστηκαν θετικές διεργασίες στον παγκόσμιο συσχετισμό δυνάμεων. Τότε στη Συρία, αλλά και στη γενική γραμμή του Διεθνούς Κομμουνιστικού Κινήματος, κυριάρχησε το ζήτημα της κατάκτησης της εθνικής ανεξαρτησίας ως πρώτης προϋπόθεσης για το ξεπέρασμα της καθυστέρησης που επικρατούσε σε όλους τους τομείς της κοινωνικής ζωής. Η ΕΣΣΔ και τα άλλα σοσιαλιστικά κράτη διαμόρφωσαν μια πολιτική οικονομική και άλλη συνεργασίας και στήριξης των νέων καθεστώτων, μεταξύ άλλων και της Συρίας, με στόχο να μην ενσωματωθούν στη διεθνή καπιταλιστική αγορά, στις ιμπεριαλιστικές ενώσεις, αλλά να ενισχυθούν οι δυνάμεις που στο εσωτερικό του κυβερνητικού μετώπου τοποθετούνταν υπέρ του σοσιαλιστικού προσανατολισμού.

Η προσπάθεια αυτή της Σοβιετικής Ένωσης να αναπτύξει οικονομικές σχέσεις, ακόμη και συμμαχίες, με κάποια καπιταλιστικά κράτη, ενάντια σε ισχυρότερες αντιιμπεριαλιστικές δυνάμεις, ήταν θεμιτή, κατανοητή, αφού στόχευε στην αποδυνάμωση του ενιαίου μετώπου των ισχυρών καπιταλιστικών κρατών, αποσπούσε από αυτό δυνάμεις, έστω προσωρινά, χρησιμοποιούσε αντιθέσεις στο ιμπεριαλιστικό στρατόπεδο. Το πρόβλημα ήταν ότι αυτή η συγκυριακή (κρατική) επιλογή της ΕΣΣΔ, που εκδηλωνόταν σε οικονομικό, διπλωματικό ή άλλο επίπεδο, με ορισμένες χώρες, αναγόταν σε αρχή, θεωρητικοποιήθηκε και γινόταν λόγος για το λεγόμενο «μη καπιταλιστικό δρόμο ανάπτυξης» σε αυτές τις χώρες, που συνδεόταν με την αντίληψη περί «ειρηνικού περάσματος» στο σοσιαλισμό και τελικά οδήγησε κομμουνιστικές δυνάμεις, και το εργατικό κίνημα, να επιδείξουν ανοχή ή ακόμα και να συμμετέχουν σε κυβερνήσεις αστικής διαχείρισης.

Μάλιστα, μέχρι σήμερα κατανοείται λαθεμένα από κομμουνιστικές δυνάμεις η λενινιστική θέση ότι «ο κρατικομονοπωλιακός καπιταλισμός είναι η πληρέστερη υλική προετοιμασία του σοσιαλισμού, είναι τα πρόθυρά του, το σκαλοπατάκι εκείνο της ιστορικής κλίμακας που ανάμεσα σε αυτό και στο σκαλοπατάκι που λέγεται σοσιαλισμός δεν υπάρχουν άλλα ενδιάμεσα σκαλοπάτια» (Λένιν, η επερχόμενη καταστροφή και πώς πρέπει να την καταπολεμήσουμε, Άπαντα, τ. 34, ΣΕ, σελ 193). Σε αυτή τη βάση, δηλαδή στο δήθεν στόχο ωρίμανσης των υλικών προϋποθέσεων, δικαιολογείται η ενεργή στήριξη και συμμετοχή των κομμουνιστών στην αστική διαχείριση και στη Συρία. Πέρα από το ότι ο κρατικομονοπωλιακός καπιταλισμός κατανοείται απλώς ως η ύπαρξη ισχυρού κρατικού τομέα στην οικονομία, και όχι ως ιμπεριαλισμός, το ανώτατο στάδιο του καπιταλισμού, όπως τον περιέγραφε ο Λένιν, πρέπει να υπογραμμίσουμε και κάτι ακόμη: Ποτέ ο Λένιν δεν κάλεσε τους κομμουνιστές να συμβάλουν από κυβερνητικές ή άλλες θέσεις στη διεύθυνση κι ενίσχυση του κρατικομονοπωλιακού καπιταλισμού. Συνεπώς, πρόκειται για λαθεμένη ερμηνεία λενινιστικών θέσεων, για να δικαιολογηθεί η συμμετοχή κομμουνιστών σε αστικές κυβερνήσεις, «αριστερές», «πατριωτικές», κοκ. Λίγο παραπάνω από το συγκεκριμένο σημείο ο Λένιν γράφει πως ο «ιμπεριαλιστικός πόλεμος είναι η παραμονή της σοσιαλιστικής επανάστασης», ωστόσο αυτό καθόλου δε σημαίνει πως οι κομμουνιστές πρέπει να χαιρετίζουμε τον ιμπεριαλιστικό πόλεμο, να συμμετέχουμε στο πλευρό της αστικής τάξης της χώρας μας σε αυτόν. Όπως γνωρίζουμε από τη ζωή, ο Λένιν ήταν αυτός που ύψωσε τη σημαία του προλεταριακού διεθνισμού ενάντια στη συμμετοχή στον ιμπεριαλιστικό Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, σημαία που είχε εγκαταλείψει η Β’ Διεθνής.

Έτσι, και ο λαθεμένος διαχωρισμός της αστικής τάξης σε «πατριωτική» και σε «ξενόδουλη», η συμμετοχή σε αστικές κυβερνήσεις, μπορεί να οδηγήσει το ΚΚ και τους εργαζόμενους να παλεύουν κάτω από «ξένη σημαία», κίνδυνο για τον οποίο προειδοποίησε ο Λένιν. Πολύ περισσότερο, που αποδείχτηκε και στην πράξη πως «τρίτος δρόμος για το σοσιαλισμό» δεν υπάρχει, όπως δεν υπάρχουν κι ενδιάμεσες εξουσίες μεταξύ καπιταλισμού και σοσιαλισμού, κάτι που φαίνεται και στην περίπτωση της Συρίας.

Μετά από την αντεπανάσταση και την ανατροπή του σοσιαλισμού στη Σοβιετική Ένωση, το συριακό κράτος ευνόησε τη συγκεντροποίηση του κεφαλαίου, ανέπτυξε παραπέρα τις σχέσεις με μονοπωλιακά συμφέροντα, εφάρμοσε πολιτική αναδιαρθρώσεων, πήρε αντιλαϊκά μέτρα.

Στόχος της αστικής τάξης κάθε καπιταλιστικού κράτους, ανάλογα με την οικονομική, πολιτική και στρατιωτική του δύναμη, είναι η διεκδίκηση καλύτερης θέσης στον ανταγωνισμό για τον έλεγχο και την εκμετάλλευση των πλουτοπαραγωγικών πηγών, του πετρελαίου, του φυσικού αερίου, του νερού, των ενεργειακών αγωγών και μεταφορικών «αρτηριών», για να αποκτήσουν περισσότερα κέρδη τα μονοπώλια  κακακτώντας μεγαλύτερα μερίδια στις αγορές, ενισχύοντας την εκμετάλλευση της εργατικής τάξης και των άλλων λαϊκών στρωμάτων. Από το γενικό αυτό «κανόνα» δεν ξέφυγε η Συρία. Το 2010 είχε αναδείξει τον Ερντογάν και την Τουρκία ως «στρατηγικό σύμμαχο», ανατρέποντας μεταξύ άλλων, μια στάση «φιλοξενίας» προς το ΡΚΚ και τον Οτσαλάν. (Δεν πρέπει να ξεχνάμε από πού ξεκίνησε η «Οδύσσεια» του Οτσαλάν, για να καταλήξει τελικά αυτός στο νησί-φυλακή του Ιμραλί). Ψήφιζε νόμους, παρά την αντίδραση των κομμουνιστών, υπέρ της λεγόμενης «απελευθέρωσης της αγοράς», με σοβαρότατες αρνητικές αλλαγές για τους εργαζόμενους (πχ χειροτέρευση εργασιακών σχέσεων, μεταξύ άλλων και την απελευθέρωση των απολύσεων, αυξήσεις στις τιμές προϊόντων λαϊκής κατανάλωσης, κ.ά) Έτσι, πριν και πολύ περισσότερο στις αρχές του 2011, εκδηλώθηκαν κινητοποιήσεις που εξέφρασαν τη λαϊκή δυσαρέσκεια ενάντια στην πολιτική των ιδιωτικοποιήσεων και της λιτότητας που ακολουθούσε η κυβέρνηση Άσαντ. Αναπτύχθηκε κίνημα που διεκδικούσε αυξήσεις στους μισθούς, διεύρυνση δημοκρατικών δικαιωμάτων, μεταρρυθμίσεις στο Σύνταγμα. Στον ένα ή τον άλλο βαθμό αρκετά αιτήματα ικανοποιήθηκαν, αλλά ήδη ήταν σε εξέλιξη σχέδιο εξωτερικής επέμβασης, στο πλαίσιο του γενικότερου σχεδίου για τη «Νέα Μέση Ανατολή». Το σχέδιο αυτό προωθήθηκε για τη δρομολόγση αλλαγών που αποσκοπούν στην αναχαίτιση και ακύρωση τάσεων που εκδηλώθηκαν σε βάρος των οικονομικών συμφερόντων των ΗΠΑ και άλλων ισχυρών ιμπεριαλιστικών δυνάμεων, όπως της Γαλλίας, αφού κράτη της περιοχής έκαναν άλλες επιλογές, κοιτώντας προς την πλευρά της Κίνας, της Ρωσίας και της Ινδίας, που βελτίωσαν τη θέση τους στον ενδοϊμπεριαλιστικό ανταγωνισμό και απειλούν την αμερικάνικη πρωτοκαθεδρίας στην ιμπεριαλιστική «πυραμίδα».

Έτσι, συνοπτικά για το ζήτημα αυτό μπορούμε να πούμε πως ο χαρακτήρας μιας εξουσίας δεν ορίζεται από τα κοσμητικά επίθετα «ξενόδουλη» ή «πατριωτική» που μπορεί κάποιος ή η ίδια να χρησιμοποιεί, αλλά από το ποια τάξη έχει στα χέρια της την εξουσία, σε ποιον ανήκουν τα μέσα παραγωγής. Εξαίρεση δεν αποτελεί ούτε η Συρία, που είναι ένα καπιταλιστικό κράτος όπου η εξουσία βρίσκεται στα χέρια της αστικής τάξης, η συμπεριφορά της οποίας, ιδιαίτερα μετά από την ανατροπή του σοσιαλισμού στην ΕΣΣΔ, προετοίμασε εκτός των άλλων και το «έδαφος» για τις σημερινές εξελίξεις· με την έννοια ότι η Συρία συμμετείχε στο παγκόσμιο καπιταλιστικό σύστημα, προχώρησε διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις με στόχο τη βαθύτερη συγχώνευσή της στη διεθνή καπιταλιστική οικονομία, χωρίς μάλιστα να διστάσει να χτυπήσει κατακτήσεις των εργατικών, λαϊκών στρωμάτων, και τέλος μπλέχτηκε στο κουβάρι των μονοπωλιακών αντιθέσεων για το μοίρασμα των καπιταλιστικών αγορών.

Βεβαίως αυτή μας η εκτίμηση καθόλου δεν παραγνωρίζει και το γεγονός πως το συριακό καθεστώς, για τους δικούς του λόγους, αντιτάχτηκε κατά καιρούς σε ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς των ΗΠΑ και του Ισραήλ στην περιοχή, υποστήριξε το δίκαιο του Παλαιστινιακού λαού, ήρθε σε σύγκρουση με το Ισραήλ, το οποίο κατέχει ακόμα συριακά εδάφη από τον πόλεμο των 6 ημερών του 1967. Η ανατροπή του συγκεκριμένου καθεστώτος ή η αναμόρφωσή του μπορεί να διευκολύνει ιμπεριαλιστικά σχέδια των ΗΠΑ και του Ισραήλ, όπως μια επίθεση κατά του Ιράν, ή ακόμη να οδηγήσει σε νέους διαμελισμούς κρατών της περιοχής και σε ντόμινο αποσταθεροποίησης κι αιματοχυσιών.

Έτσι και δε μας διαφεύγει πως το συριακό καθεστώς, αναπτύσσοντας τις προηγούμενες δεκαετίες τις οικονομικο-πολιτικές σχέσεις με τη Σοβιετική Ένωση, χωρίς να αποκόβεται από τη συνεργασία με καπιταλιστικές χώρες, αντιτάχτηκε κατά καιρούς σε ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς στην περιοχή, υποστήριξε το δίκιο του Παλαιστινιακού λαού, ήρθε σε σύγκρουση με το Ισταήλ, το οποίο κατέχει ακόμα συριακά εδάφη από τον πόλεμο των 6 ημερών του 1967. Κατανοούμε πολύ καλά πως σήμερα η αποδυνάμωση αυτών των πολιτικών δυνάμεων στις οποίες ηγήθηκε ο Πρόεδρος Άσαντ, ή ακόμη κι η ανατροπή του, μπορεί να οδηγήσει σε νέους ιμπεριαλιστικούς πολέμους κι επεμβάσεις.

Είμαστε αντίθετοι στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο, καλούμε σε οργάνωση της πάλης του λαού ενάντια στην εμπλοκή της χώρας σε αυτόν, ενάντια στη χρησιμοποίηση των εδαφών, των θαλασσών και του εναέριου χώρου της χώρας ως «ορμητήριου» για την επίθεση σε ξένα εδάφη, καθώς κι ενάντια στη συμμετοχή ελληνικών ένοπλων δυνάμεων. Για το λόγο αυτό εναντιωνόμαστε στις επιλογές και στους σχεδιασμούς της αστικής τάξης της χώρας μας, τους οποίους εξυπηρετεί και η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ, που δηλώνει την ετοιμότητά της να σπρώξει την Ελλάδα στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο, με το πρόσχημα της «καταπολέμησης της τρομοκρατίας».

Εκφράζουμε την αλληλεγγύη μας στο κομμουνιστικό κίνημα στη Συρία, που σαφώς και δεν μπορεί να είναι αδιάφορο απέναντι στην ξένη ιμπεριαλιστική επέμβαση που σημειώνεται τώρα στη χώρα του, και ούτε στα σχέδια κατοχής και διαμελισμού της. Αναλύοντας την ιστορική εμπειρία του ελληνικού και Διεθνούς Εργατικού και Κομμουνιστικού Κινήματος, πιστεύουμε επιπλέον πως η πάλη του κάθε λαού μπορεί να έχει ουσιαστικό αποτέλεσμα στο βαθμό που συνδέεται με την πάλη για μια πατρίδα απαλλαγμένη από τους κεφαλαιοκράτες, έξω απ’ όλους τους ιμπεριαλιστικούς συνασπισμούς, μια πατρίδα όπου η εργατική τάξη θα είναι στην εξουσία, ιδιοκτήτης των συγκεντρωμένων μέσων παραγωγής και του πλούτου που παράγει. Μόνο έτσι μπορεί να μπει τέλος σε εκείνες τις κοινωνικο-οικονομικές και πολιτικές αιτίες που δημιουργούν και τις πιο αποκρουστικές μορφές της καπιταλιστικής διαχείρισης, όπως είναι ο φασισμός και οι δολοφόνοι του Ισλαμικού Κράτους.

Ο ιμπεριαλιστικός πόλεμος και η Ρωσία

Η κε του μπλοκ επιστρέφει στο τρέχον τεύχος της Κομεπ για να αντιγράψει αυτή τη φορά σε δύο συνέχειες εκτεταμένα αποσπάσματα από το πολύ αξιόλογο άρθρο και ενδιαφέρον του Ελισαίου Βαγενά για την στρατιωτικο-πολιτική εξίσωση στη Συρία. Τα παρακάτω αποσπάσματα απαντούν σε διάφορες απόψεις, που αφορούν τη δικαιολόγηση του ιμπεριαλιστικού πολέμου ή το χαρακτήρα και το ρόλο της Ρωσίας. Και ουσιαστικά εντάσσονται και στο πλαίσιο της διαπάλης στο διεθνές κομμουνιστικό κίνημα και τη σχετική διαφωνία με το ΚΕΚΡ του Τιούλκιν. Από αυτήν την άποψη είναι άκρως επίκαιρο και πολύ εύστοχο, κατά τη γνώμη μου, στις απαντήσεις που δίνει.

Σε κάθε περίπτωση και αυτή η δημοσίευση (όπως και η επόμενη συνέχεια) λειτουργεί κι ως προτροπή στο σφο αναγνώστη για να πάρει και να μελετήσει το τεύχος της Κομεπ.

Παραπλανητικά ιδεολογήματα δικαιολόγησης του ιμπεριαλιστικού πολέμου

Η φανερή ρωσική εμπλοκή στη συριακή κρίση, όπως και η βομβιστική επίθεση στο Παρίσι, έχουν δημιουργήσει μια «ανακύκλωση» ιδεολογικών συγχύσεων, παλιών και νέων, που έχει σημασία να εξετάσουμε. Έτσι πχ ενώ συνήθως δεν αμφισβητείται η ταξική φύση της σημερινής καπιταλιστικής Ρωσίας, οι στοχεύσεις του ρωσικού κεφαλαίου και αναγνωρίζεται πως άλλο η σημερινή Ρωσία κι άλλο η Σοβιετική Ένωση, στην πορεία προβάλλονται διάφορα παραπλανητικά ιδεολογήματα. Επιπλέον, επανέρχονται σφοδρότερες αταξικές θεωρήσεις των διεθνών σχέσεων κι εξελίξεων. Πρόκειται για ζητήματα που αξίζει να απαντηθούν, αφού οδηγούν τους εργαζόμενους να «στοιχηθούν» και να διαλέξουν ιμπεριαλιστική δύναμη, σε έναν πόλεμο που διεξάγεται για ξένα προς αυτούς συμφέροντα και συγκεκριμένα για τα συμφέροντα του κεφαλαίου.

Ο «πολυπολικός κόσμος» σε αντιπαράθεση με την «αυτοκρατορία των ΗΠΑ»

Ορισμένες δυνάμεις, που βλέπουν τον ιμπεριαλισμό μόνο στην «αυτοκρατορία» των ΗΠΑ, χαιρετίζουν την ανάδειξη νέων, ανερχόμενων καπιταλιστικών δυνάμεων στις παγκόσμιες υποθέσεις, όπως και την εμφάνιση νέων διακρατικών ενώσεων (BRICS, Οργάνωση Συνεργασίας της Σαγκάης, Οργάνωση Συμφώνου Συλλογικής Ασφάλειας, ALBA κοκ), που συγκροτούν καπιταλιστικά κράτη, με οικονομικό-πολιτικό και στρατιωτικό περιεχόμενο. Οι εξελίξεις αυτές χαιρετίζονται ως η αρχή της εμφάνισης ενός «πολυπολικού κόσμου», που θα «αναμορφώσει» και θα δώσει «νέα πνοή» στον ΟΗΕ και στους άλλους διεθνείς οργανισμούς, που θα ξεφύγουν από την αμερικανική «ηγεμονία». Αυτές οι υποθέσεις καταλήγουν πως με αυτόν τον τρόπο θα διασφαλιστεί και η ειρήνη. Μέσα από αυτό το πρίσμα, κι ως ένα «βήμα» σε αυτήν την κατεύθυνση, χαιρετίζεται η ρωσική στρατιωτική εμπλοκή στη Συρία.

Υποστηρίζεται πως οι νέες ενδοϊμπεριαλιστικές αντιθέσεις και η διαφαινόμενη ανακατάταξη στο παγκόσμιο σύστημα μπορεί να οδηγήσουν στον «εκδημοκρατισμό» των διεθνών σχέσεων, αφού εμφανίζεται ένας κόσμος με πολλούς «πόλους» με την ενίσχυση της Γερμανίας, Ρωσίας, Κίνας, Βραζιλίας και άλλων κρατών και την ανάλογη υποχώρηση των ΗΠΑ.

Ακούγονται και σχετικές προτάσεις, όπως πχ η διεύρυνση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ με άλλες χώρες.

Τίθεται λοιπόν το ερώτημα: Μπορεί η αύξηση του παγκόσμιου ρόλου της ΕΕ, όπως υποστηρίζει, πχ ο Σύριζα και το λεγόμενο «Κόμμα της Ευρωπαϊκής Αριστεράς», ή ακόμη ο αυξημένος ρόλος της Ρωσίας και της Κίνας να βάλουν σε άλλες, σε «φιλειρηνικές ράγες» τις παγκόσμιες εξελίξεις;

Κατά την εκτίμησή μας, σε καμία περίπτωση! Και αυτό γιατί τον ιμπεριαλιστικό πόλεμο δεν τον προκαλεί ο εκάστοτε συγκεκριμένος συσχετισμός μεταξύ των καπιταλιστικών κρατών, αλλά οι καπιταλιστικές νομοτέλειες: Ανισόμετρη καπιταλιστική ανάπτυξη, ο ανταγωνισμός, η τάση απόκτησης πρόσθετου κέρδους. Σε αυτήν τη βάση παράγονται και αναπαράγονται, τροποποιούνται οι ενδοϊμπεριαλιστικές αντιθέσεις, πρώτα απ’ όλα για τις πρώτες ύλες, την ενέργεια και τα δίκτυα μεταφοράς τους, η μάχη για τα μερίδια των αγορών. Ο μονοπωλιακός ανταγωνισμός είναι αυτός που οδηγεί σε τοπικές ή και γενικευμένες στρατιωτικές επεμβάσεις και πολέμους. Αυτός ο ανταγωνισμός διεξάγεται με όλα τα μέσα που διαθέτουν τα μονοπώλια και τα καπιταλιστικά κράτη που εκφράζουν τα συμφέροντά τους, αποτυπώνεται στις διακρατικές συμφωνίες που συνεχώς αμφισβητούνται λόγω της ανισόμετρης ανάπτυξης του καπιταλισμού. Αυτός είναι ο ιμπεριαλισμός, πηγή και πολεμικών επιθέσεων μικρότερης ή μεγαλύτερης εμβέλειας.

Να γιατί τα περί «νέας δημοκρατικής παγκόσμιας διακυβέρνησης», που σπέρνουν οι παλιότερα αστικοποιημένες σοσιαλδημοκρατικές και σύγχρονες οπορτουνιστικές δυνάμεις, έχουν στόχο να εξωραΐσουν ιδεολογικά τους νέους συσχετισμούς στην καπιταλιστική, στην ιμπεριαλιστική βαρβαρότητα, με σκοπό να παραπλανήσουν τους εργαζόμενους.

Και παλιότερα πόλεμοι, όπως ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος, εξαπολύθηκαν εν ονόματι της αποκατάστασης άδικων Συμφωνιών ή πρόληψης νέων πολέμων. Είναι επείγουσα ανάγκη οι εργαζόμενοι να χειραφετηθούν από τέτοιες πλάνες, παγίδες περί «εκδημοκρατισμού» του καπιταλισμού και των διεθνών σχέσεων, που τους στοιχίζει πίσω από ξένα συμφέροντα.

Ο «πολυπολικός κόσμος» ως μέσο εξασφάλισης της ειρήνης και των λαϊκών συμφερόντων είναι πλάνη. Επί της ουσίας αυτή η προσέγγιση αντιμετωπίζει ως σύμμαχο τον αντίπαλο, εγκλωβίζει λαϊκές δυνάμεις στην επιλογή ιμπεριαλιστή ή ιμπεριαλιστικής ένωσης, παραλύει το εργατικό κίνημα.

«Η στάση της Ρωσίας, αν και περικλείει κινδύνους γενικότερης ανάφλεξης, διευκολύνει την αντιιμπεριαλιστική πάλη»

Η άποψη αυτή συχνά διασταυρώνεται λαο με την εκτίμηση πως η Ρωσία είναι «αντιιμπεριαλιστική δύναμη». Στη Ρωσία είχε τα τελευταία χρόνια εμφανιστεί κι ένα ολόκληρο πολιτικό «ρεύμα», με την επονομασία «κόκκινοι πουτινιστές», που από τα «αριστερά» παρείχε πολιτική υποστήριξη στο σημερινό Πρόεδρο της χώρας Β. Πούτιν. Πρόκειται για παραλλαγμένη μορφή του ιδεολογήματος περί «πολυπολικού κόσμου». Είναι εξίσου παραπλανητική και παραλυτική για το εργατικό κίνημα, αφού παρακάμπτει τον κοινωνικό-ταξικό χαρακτήρα της σημερινής εξουσίας στη Ρωσία. Ποιος έχει σήμερα στα χέρια του τα μέσα παραγωγής και την εξουσία στη Ρωσία; Η απάντηση –ότι δηλαδή η αστική τάξη είναι η κυρίαρχη τάξη στη Ρωσία, όπου κι εκεί «λύνουν και δένουν» τα μονοπώλια, ενώ η μεγάλη πλειοψηφία του λαού έρχεται αντιμέτωπη με όλη την γκάμα των οικονομικών και κοινωνικών αδιεξόδων του καπιταλισμού- παρακάμπτεται από τους εκπροσώπους των παραπάνω θέσεων. Η προσοχή των συγκεκριμένων δυνάμεων εστιάζεται βασικά στη διαπάλη της Ρωσίας με τις ΗΠΑ και τις άλλες ιμπεριαλιστικές δυνάμεις. Όμως, αυτή η διαπάλη δε διεξάγεται για τα συμφέροντα του ρωσικού λαού, αλλά για τα συμφέροντα των ρωσικών μονοπωλίων.

Επιπλέον, εδώ έχει σημασία να ξεκαθαρίσουμε τι σημαίνει η έννοια «ιμπεριαλισμός». Αν αυτήν την έννοια την καταλαβαίνουμε με τα επιστημονικά κριτήρια που έθεσε ο Λένιν στο έργο του, με βάση τα οποία καταλήγει πως πρόκειται για τον καπιταλισμό στο ανώτατο, το μονοπωλιακό του επίπεδο, τότε γίνεται φανερό πως μια καπιταλιστική δύναμη, όπως είναι η Ρωσία, στην οποία κυριαρχούν τα μονοπώλια, δεν μπορεί να χαρακτηρίζεται «αντιιμπεριαλιστική δύναμη».

Δυνάμεις, ακόμη και κομμουνιστικές, που παραιτούνται από τη λενινιστική θεώρηση του ιμπεριαλισμού κι αντιμετωπίζουν τον ιμπεριαλισμό ως «επιθετική εξωτερική πολιτικήΑ» ή τον ταυτίζουν με τις ΗΠΑ και την αντίληψη περί «αυτοκρατορίας» των ΗΠΑ, μπορούν να οδηγηθούν σε τεράστια πολιτικά σφάλματα. Είναι χαρακτηριστικό πως τέτοιες δυνάμεις πριν μερικά χρόνια, όταν ο Ερντογάν όξυνε την αντιπαράθεση της Τουρκίας με το Ισραήλ  και λάμβανε θέσεις υπέρ του Ιράν, χαρακτήριζαν την Τουρκία ως «αντιιμπεριαλιστική δύναμη»· ενώ ήταν στην ιμπεριαλιστική στρατιωτική συμμαχία του ΝΑΤΟ, είχε υπό τη στρατιωτική κατοχή της το 40% της Κύπρου και απειλεί την Ελλάδα με Casus belli (αιτία πολέμου), σε περίπτωση που εφαρμόσει το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας στο Αιγαίο.

Βέβαια, και η όξυνση των ενδοϊμπεριαλιστικών αντιθέσεων, ο ιμπεριαλιστικός πόλεμος από μόνος του, δεν οδηγεί σε αλλαγή του συσχετισμού προς όφελος των εργατικών, λαϊκών δυνάμεων, όπως δείχνουν και οι σημερινές εξελίξεις στη Συρία, αλλά και στην Ουκρανία και άλλες χώρες. Προϋπόθεση είναι η ύπαρξη ισχυρών ΚΚ με επεξεργασμένη επαναστατική στρατηγική και ρίζες στο εργατικό, λαϊκό κίνημα, για να κατευθύνουν εξεγερμένες μάζες στο στόχο της ανατροπής της καπιταλιστικής βαρβαρότητας.

Αταξικές ερμηνείες για το Διεθνές Δίκαιο

Στην περίπτωση που εξετάζουμε, μια σειρά δυνάμεις (και κομμουνιστικές) ισχυρίζονται πως η Ρωσία δρα στο «πλαίσιο του Διεθνούς Δικαίου», σε αντίθεση με τις ΗΠΑ και τις άλλες δυνάμεις. Σε αυτή τη βάση δικαιολογούν διαφορετικά τη στρατιωτική επέμβαση της Ρωσίας, κατόπιν πρόσκλησης από την κυβέρνηση της Συρίας, σε σχέση με τις επεμβάσεις των άλλων καπιταλιστικών κρατών.

Ωστόσο, το σημερινό «Διεθνές Δίκαιο» προβλέπει τρεις περιπτώσεις στρατιωτικών επιχειρήσεων στο έδαφος άλλου κράτους: 1) με απόφαση του ΣΑ του ΟΗΕ, όπως έγινε στην περίπτωση της Λιβύης 2) με πρόσκληση της νόμιμης κυβέρνησης του συγκεκριμένου κράτους, όπως, δηλαδή, στην περίπτωση της Ρωσίας από τη Συρία και 3) για λόγους «αυτοάμυνας».

Τους λόγους «αυτοάμυνας» επικαλούνται από την πρώτη στιγμή οι ΗΠΑ, για τις αεροπορικές επιδρομές στη Συρία. Αλλά και η τουρκική κυβέρνηση, με επιστολή της προς το Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ, Μπαν Γκι Μουν, και το Συμβούλιο Ασφαλείας, επικαλείται ακριβώς το περιβόητο «άρθρο 51» του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.

Ωστόσο, πρέπει εδώ να διευκρινίσουμε τα εξής: Το Διεθνές Δίκαιο είναι κι αυτό κομμάτι του αστκού δικαίου. Όσο υπήρχε η ΕΣΣΔ και οι άλλες σοσιαλιστικές χώρες, αυτό διαμορφωνόταν ως αποτέλεσμα του συσχετισμού ανάμεσα στις δυνάμεις του καπιταλισμού και του σοσιαλισμού, που ωστόσο εξακολουθούσε να είναι αρνητικός, ενώ και τότε πραγματοποιούνταν ιμπεριαλιστικά εγκλήματα. Μετά από την ανατροπή του σοσιαλισμού, το Διεθνές Δίκαιο καθορίζεται αποκλειστικά ως αποτέλεσμα του συσχετισμού ανάμεσα σε καπιταλιστικά κράτη, αντιδραστικοποιείται παραπέρα και χρησιμοποιείται από τις ιμπεριαλιστικές δυνάμεις κατά το δοκούν, στο πλαίσιο των ανταγωνισμών τους και σε βάρος των λαών.

(...ακολουθεί ένα κομμάτι που εξηγεί τη μετατροπή της ερμηνείας του άρθρου 51 και της έννοιας της αυτοάμυνας, ώστε να περιλαμβάνει κι άλλες περιπτώσεις πέρα από την εισβολή ξένου στρατού)

Στις 18 Νοέμβρη 2015 και η Ρωσία δήλωσε πως στο εξής θα δρα στη βάση του άρθρου 51, θεωρώντας πως και η ίδια ασκεί τα δικαιώματά της στην "αυτοάμυνα". Η θέση αυτή, από τα πράγματα, έβαλε τέλος στη συζήτηση που διεξαγόταν και στους κόλπους του Διεθνούς Κομμουνιστικού Κινήματος, για το "αν θα πρέπει να στηρίξουμε αυτόν που τηρεί το Διεθνές Δίκαιο, έναντι των άλλων που δεν το τηρούν".

Από τη στιγμή που έχει ξεσπάσει η μια ή άλλη ιμπεριαλιστική σύγκρουση, είναι αποπροσανατολιστική η συζήτηση για το ποιος ξεκίνησε πρώτος ή ποιος τηρεί το «Διεθνές Δίκαιο», το οποίο έχει γίνει και πιο αντιδραστικό, αλλά και «λάστιχο», ώστε να το επικαλούνται όλες οι ιμπεριαλιστικές δυνάμεις. Η ουσία, την οποία πρέπει να ξεκαθαρίζουμε εμείς οι κομμουνιστές, είναι το «έδαφος» πάνω στο οποίο διεξάγεται αυτός ο πόλεμος, που δεν είναι άλλο από τα συμφέροντα των μονοπωλίων. Η ουσία βρίσκεται στο ποιες δυνάμεις συγκρούονται –και αυτές οι δυνάμεις έχουν συγκεκριμένο ταξικό περιεχόμενο.

Ο χαρακτηρισμός των ΗΠΑ ως «φασιστικής» και της Ρωσίας ως «δημοκρατικής» διεθνούς δύναμης

Και αυτό το ιδεολόγημα εδράζεται στην αταξική θεώρηση του Διεθνούς Δικαίου. Βάση του είναι η αντίληψη πως γενικά η αστική της Ρωσίας, προωθώντας τα συμφέροντά της, δρα στη βάση του υφιστάμενου Διεθνούς Δικαίου, ενώ οι ΗΠΑ, προωθώντας τα συμφέροντα τους στηρίζεται πως οι ΗΠΑ μπορεί στο εσωτερικό τους να διατηρούν κάποιες δημοκρατικές νόρμες, αλλά στην εξωτερική πολιτική τους «δρουν φασιστικά» και προκαλούν το λεγόμενο «εξαγώγιμο φασισμό». Από εδώ προκύπτουν και διάφορες εκκλήσεις για νέα «αντιφασιστικά μέτωπα».

Αυτή η εκτίμηση, συνειδητά ή ασυνείδητα, παρακάμπτει τον ενιαίο ταξικό χαρακτήρα της εσωτερικής κι εξωτερικής πολιτικής σε κάθε κράτος, προσανατολίζει το εργατικό κίνημα. Παρακάμπτεται η ταξική φύση του συστήματος ως βασικό κριτήριο. Τα συμφέροντα των μονοπωλίων υπηρετούνται στο εσωτερικό των καπιταλιστικών κρατών με την αντιλαϊκή πολιτική, όπως επίσης τα συμφέροντα των μονοπωλίων υπηρετούνται με τις επεμβάσεις και τους ιμπεριαλιστικούς πολέμους για τον έλεγχο των αγορών. Για το ζήτημα αυτό ο Β. Λένιν υπογράμμιζε: «Δεν υπάρχει πιο λαθεμένη και πιο επιζήμια ιδέα από την απόσπαση της εξωτερικής πολιτικής από την εσωτερική. Και τον καιρό ακριβώς του πολέμου, το τερατώδες λάθος παρόμοιας απόσπασης γίνεται πιο τερατώδες». Ο Λένιν σε πάρα πολλά έργα του υπογράμμιζε πως «η εργατική τάξη, εάν είναι συνειδητή, δεν μπορεί να στηρίξει καμιά ομάδα ιμπεριαλιστικών αρπακτικών».

Ο τραγικά λαθεμένος διαχωρισμός σε «φασιστικά» και «δημοκρατικά» κράτη οδηγεί το κομμουνιστικό, το εργατικό κίνημα στην επιλογή του ιμπεριαλιστή, σε μια περιφερειακή ή γενικευμένη πολεμική σύγκρουση.

Σε ό,τι δε αφορά την επίκληση της Ιστορίας της Αντιφασιστικής Πάλης, πρέπει να θυμίσουμε πως πλέον υπάρχουν ακράδαντες αποδείξεις που μαρτυρούν ότι η μεγάλη οικονομική και στρατιωτική δύναμη της φασιστικής Γερμανίας αποκτήθηκε χάρη και στην άμεση στήριξη που της έδωσαν τα «δημοκρατικά» αστικά κράτη: ΗΠΑ, Γαλλία και Βρετανία και με την ανοχή τους στις πρώτες πολεμικές επιθέσεις της. Ενώ, μετά από το τέλος του πολέμου, Γερμανοί εγκληματίες πολέμου επάνδρωσαν το ΝΑΤΟ και μυστικές υπηρεσίες των «δημοκρατικών» καπιταλιστικών κρατών. Ακόμη δεν πρέπει να μας διαφεύγει ότι εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας δε διέπραξαν μόνο οι δυνάμεις των Ναζί και του «Άξονα», αλλά και οι κυβερνήσεις των «δημοκρατικών» καπιταλιστικών κρατών. Μεγάλο, μαζικό και ανατριχιαστικό έγκλημα διέπραξαν οι ΗΠΑ, όταν, δίχως να υπάρχει στρατιωτική ανάγκη, έριξαν τις ατομικές βόμβες στη Χιροσίμα και στο Ναγκασάκι.