Μια άλλη ματιά στον προσυνεδριακό

(του συνεργάτη μας λούντο μάρτενς)

Με αφορμή τη διεξαγωγή του συνεδρίου που ολοκλήρωσε χτες τελικά τις εργασίες του, η κε του μπλοκ είχε σκεφτεί να συγκεντρώσει και να παρουσιάσει συνοπτικά τα πιο ζουμερά και χαρακτηριστικά αποσπάσματα από τη συζήτηση που άνοιξε στον προσυνεδριακό διάλογο. Παρόλα αυτά ο όγκος των επιστολών που δημοσιεύτηκαν στις σελίδες του ρίζου και της κομεπ κατέστησε σχεδόν απαγορευτικό ένα τέτοιο εγχείρημα. Αντ’ αυτού λοιπόν σκέφτηκα να ανεβάσω κάτι πιο χαλαρό, για να ηρεμήσουν κάπως τα πνεύματα, μαζεύοντας τις καλύτερες προλεκάλτ στιγμές από όλη την προσυνεδριακή περίοδο. Προς αποφυγή παρεξηγήσεων, η διάθεση και το πνεύμα της ανάρτησης δεν είναι ειρωνικά, αλλά καθαρά σατιρικά, έως κι αυτοσαρκαστικά ακόμα –με την ένοια ότι οι επιστολές των συντρόφων εκφράζουν βασικά τις ενδόμυχες σκέψεις και τα κολλήματα όλων μας.

Ξεκινάμε το ποτ-πουρί με τη θρυλική σταλινική γιαγιά, τιτικά σαριγκούλη, που έκλεψε την παράσταση και στην έναρξη του συνεδρίου, και που την αγαπάμε όλοι, ακόμα και αν δεν καταλαβαίνουμε πού ακριβώς το πάει.

Διάβασα τις θέσεις του ΚΚΕ για το 19ο Συνέδριο και το συμπέρασμά μου είναι, πως όσο το κόμμα θα τελεί μνημόσυνα και τρισάγια, για κείνους όλους, που σαν διάτονες αστέρες πέρασαν από την ηγεσία του και το μόνον που άφησε αυτή η θλιβερή τους πρυτανεία παρακαταθήκη στο κίνημα, ήταν ετούτα τα δύο αλήστου μνήμης λογότυπα: «Η δεξιά δεν είναι πια αυτή η δεξιά». Και το δεύτερο, πακέτο με το ...συνωστισμό της ιστορικού Ρεπούση στο Κε της Σμύρνη και του Ντιροσέλ, το ...επιστημονικό ανέκδοτο, πως η Ελλάδα δεν ανήκει στην ιστορία της Ευρώπης, έχουμε το: «Ολοι οι Ελληνες κάνανε αντίσταση», προσπάθεια ωστόσο, εξομοίωσης του ΕΛΑΣ, του ΕΑΜ και της ΕΠΟΝ με τους Γερμανοτσολιάδες και τους Μπουραντάδες, τους Τσαουσαντώνηδες και όλο τον υπόκοσμο της εθνικής προδοσίας και του κοινού ποινικού εγκλήματος. (...)

Και δυστυχώς φτάσαμε στο σημείο, από επίσημο μάλιστα βήμα, όπως έγινε το 2012 στην επέτειο του ΕΑΜ στα προπύλαια, να αποδώσει ο ομιλητής την ευθύνη του «όλοι οι Ελληνες κάνανε αντίσταση» στη δεξιά, αντί να ξύσει την πληγή και να βγάλει το πύον από το σώμα του κόμματος, γιατί η αλήθεια είναι, πως η δεξιά είναι αμετάθετη στις θέσεις της για τα κονσεβοκούτια και τους κατσαπλιάδες, αφήνοντας στα κοπέλια της τα υπόλοιπα. Οπότε, όχι μόνον αυτές οι θέσεις για το 19ο Συνέδριο δεν πρόκειται να γίνουν ποτέ αντικείμενο πάλης του λαού, όσο βασιλεύει στο κόμμα η παρασιώπηση και η απόκρυψη για το ρόλο των αναθεωρητών, αλλά η κάθε λαϊκή διαδήλωση και διαμαρτυρία θα καταλήγει και στο μέλλον, σε σχολική παρέλαση και η κάθε απεργία, θα συμπληρώνει τα πολιτιστικά δρώμενα.
Μπορεί να μη βγαίνει παντού ακριβές νόημα, αλλά το πολιτικό της στίγμα είναι ξεκάθαρο, όπως και οι μπηχτές της για την αντιδεξιά ρητορική.

Παραμένοντας στην ίδια κατηγορία, των καλλιτεχνών με τα υψηλά νοήματα, περνάμε στην επιστολή του βασίλη λιόγκαρη, που ασκεί κριτική σχετικά με το ρίζο, επειδή κόπηκε η στήλη του χαριτωμένου τηλέπαθου, εκφράζοντας έμμεσα το παλλαϊκό αίτημα να επιστρέψει. Δόξα σοι ο κάρολος κι ο βλαδίμηρος, που δεν εισακούονται τελικά όλες οι προτάσεις της βάσης.

Ένας περίπου συνομήλικός τους σύντροφος απ’ την τούμπα καταθέτει κι αυτός τη δική του γνώμη για τα πράγματα, αφού την προλογίσει κατάλληλα.

Αγαπητοί σύντροφοι, διάβασα τις Θέσεις της ΚΕ του ΚΚΕ για το 19ο Συνέδριο και συμφωνώ. Με τις αναλύσεις που πέρασαν από το 18ο Συνέδριο, αλλά και τις καινούριες Θέσεις για το 19ο που θα γίνει. Αλλά έχω ορισμένες απόψεις:
Κι ύστερα γίνεται ντόρος με τους διαφωνούντες που εκφράστηκαν ανοιχτά στο διάλογο. Εδώ ο σύντροφος έχει ορισμένες απόψεις κι αντιλήψεις...
Μια άλλη κατηγορία επιστολών είναι αυτές που δίνουν το στίγμα τους από τον τίτλο ακόμα κερδίζοντας το ενδιαφέρον του αναγνώστη με γκολ από τα αποδυτήρια.

Προσωπικά ξεχώρισα την ειρωνική διασκευή ενός γνωστού συνθήματος (ένας είναι ο εχθρός, ο αντι-ιμπεριαλισμός;) καθώς και τη λιτή διαβεβαίωση ενός άλλου συντρόφου, «εγώ ανησυχώ», που μου θύμισε συνειρμικά μια παλιότερη συνεργασία της ελένης δήμου με τους πάντα επίκαιρους λαθρεπιβάτες του θαλασσινού. Σύνδεσμος ή εισαγωγή βίντεο
Αυτός όμως που έκλεψε την παράσταση ήταν ο σύντροφος που επέλεξε τον τίτλο ενός τεύχους από λούκι-λουκ για να περιγράψει τον πόλεμο του πετρελαίου: στη σκιά των ντερικς (ντέρικς είναι στα ιρλανδικά κάτι μακρόστενοι σωλήνες, που χρησιμοποιούνταν στην άντληση κοιτασμάτων).

Μια άλλη καλλιτεχνική κατηγορία είναι των επιστολών που ενέταξαν κάποιο ποίημα στο περιεχόμενό τους, για να γίνουν πιο γλαφυροί. Η β.χ. από τις σέρρες πχ έχει παράδοση και στέλνει ανελλιπώς ποιήματα τουλάχιστον από το 15ο. Ενώ ο π.σ. από τη νέα ζωή κλείνει την επιστολή του «με ένα στοίχο από την γ’ διεθνή» (κι όχι τη διεθνή γενικώς κι αορίστως).

Θεοί άρχοντες βασιλιάδες (οπορτουνιστές και σοσιαλδημοκράτες)
με πλάνα λόγια μας μεθούν
εμείς οι δούλοι και οι ραγιάδες
μοναχοί τους θε να σωθούν.

Εμπρός η μόνη μας ελπίδα
είναι η σφιγμένη μας γροθιά.

Ναι, αλλά δε μας είπε ολόκληρο τον στίχο· που είναι πιο μικρός σε έκταση και από το νέο λιτό και ευκολομνημόνευτο σύνθημα του κόμματος για την περίπτωση πολέμου: Ο λαός θα δώσει την ελευθερία και τη διέξοδο από το καπιταλιστικό σύστημα που, όσο κυριαρχεί, φέρνει τον πόλεμο και την «ειρήνη» με το πιστόλι στον κρόταφο.

Πάμε τώρα όλοι μαζί. Μία η ντουντούκα, και τέσσερις εμείς..
Κάποιοι άλλοι σύντροφοι είναι ποιητές του πεζού λόγου και ξεδιπλώνουν το ταλέντο τους στις επιστολές τους.


Ένας φίλος του κόμματος από τον πειραιά λέει πχ ότι στην πορεία μας πρέπει να έχουμε το μάτι του αϊτού, τη γνώμη και σκέψη του λύκου και το αυτί του λαγού, γιατί ρεύματα, λαιστρυγόνες και κύκλωπες θα βρεθούν στο δρόμο μας. Αποφαίνεται επίσης για τα πολιτικά ποντίκια που πρόδωσαν το κόμμα στο μέσο του πελάγους, πως «άπαξ προδότης, εσαεί προδότης». Και κλείνει με την πρόταση, χωρίς να είμαι ελληνολάτρης, να μεταφραστούν λέξεις όπως: 

Οπορτουνισμός - καιροσκοπισμός, τουφεκιές στον αέρα

Δικτατορία του προλεταριάτου - σιδερένια εξουσία κ.λπ.
Κι αν μας δίνει μόνος του την ελληνική μετάφραση του οπορτουνισμού, αναρωτιέμαι πώς ακριβώς θα μπορούσαν να μεταφραστούν (και σε ποια γλώσσα) οι τουφεκιές στον αέρα κι όλα τα υπόλοιπα που αναφέρει.

Ένας οικοδόμος από τη λιβαδειά μιλάει αρχικά για εκείνους που παρασύρθηκαν απ' τα ψευτοκινήματα των ετερόκλητων μαζών, τα ψευτοδιλήμματα, τις αυταπάτες του ΣΥΡΙΖΑ, δίνοντας φιλί ζωής στα εμπυογλοιώδη χείλη του συστήματος. Και προσθέτει ότι πρέπει να «διώξουμε τις αυταπάτες απ' το νου, καθώς σκορπίζει τις φαντασιώσεις της νυχτός, η μέρα με το στιβαρό της χέρι, το φως» και να δείξουμε «ότι δεν είμαστε σαν τα μούτρα τους, δε μασάμε φούμαρα και ταραμά, δεν μπαίνουμε στο ίδιο τσουβάλι με του συστήματος την κοπριά να αλληλοσκωληκοφαγωθούμε από τη σαπίλα, την παλιανθρωπιά».

Κι ένας άλλος πατρινός σφος γράφει για αυτά που «λέει η γκλάβα μου» κι αρχίζει σε κάποιο σημείο να δίνει οδηγίες από το εγχειρίδιο του αντάρτη. Ο αντάρτης είναι απρόβλεπτος στις κινήσεις του. Αλλού τον περιμένεις και αλλού σου παρουσιάζεται.
Ο αντάρτης είναι διαρκώς σε κίνηση και κυρίως κινείται νύχτα. Ο αντάρτης δεν κάνει ποτέ άμυνα. Είναι πάντα επιτιθέμενος και πάντα από τα νότα του αντιπάλου. Ο αντάρτης αξιοποιεί τη μορφολογία του εδάφους και τους φίλους κρυφούς και φανερούς. Ακόμη δεν υποτιμάει τον αντίπαλο, μα και δεν τον υπερτιμάει. (...)
Μπορεί και να χρειαστεί να κάνει ένα βήμα μπροστά και δύο πίσω. Μπορεί και το καμουφλάζ να χρειαστεί.
Κάποιοι άλλοι σύντροφοι δείχνουν τους βαθιούς δεσμούς τους με τις μάζες, την κινηματική μούσα και τη λαϊκή θυμοσοφία.

Ένας σύντροφος από το κιάτο κορινθίας μεταφέρει μια παροιμία για τα τσινιάρικα άλογα:
Η λαϊκή πείρα και η ουσιαστική επαφή των στελεχών με τις ΚΟΒ και το λαό έχει να μας διδάξει πολλά. Σας μεταφέρω τι μου είπε ένας φίλος του κόμματος μετά το αρνητικό αποτέλεσμα των τελευταίων εκλογών. [Ηλία, το τσινιάρικο άλογο πρώτα το ημερεύεις και μετά το καβαλάς». Πρόλαβα να του πω «Εμείς δεν θέλουμε να καβαλήσουμε...». Φεύγοντας βιαστικά μου είπε «Σκέψου το!». Μήπως αγριεύουμε τον κόσμο;
Κάποιος άλλος στην κομεπ αναφέρεται στη συμμαχία με τους μικροαστούς, που αντιλαμβάνονται σαν πονηροί βλάχοι ποιος τους μιλάει για θυσίες και ποιος τους υπόσχεται εύκολες λύσεις και συμπεραίνει πως «κάποιος πρέπει να μιλήσει στο βλάχο για το rexona». Και δεν εννοεί προφανώς το μιχάλη βλάχο που το διαφήμιζε.
Ενώ ένας κνίτης σφος μας βεβαιώνει πως «οι λαοί θα νικήσουν όσα dislike και να γίνουν».
Η εξέλιξη της λαϊκής θυμοσοφίας στον χρόνο, από γενιά σε γενιά, είναι αν μη τι άλλο εντυπωσιακή.

Για το τέλος έχω κρατήσει μερικές sui generis επιστολές, που είναι δηλ μία στο είδος της η καθεμιά, και δεν εντάσσεται εύκολα σε καλούπια και ομαδοποιήσεις.

Κατά πρώτον η επιστολή μιας σφισσας κνίτισσας από τη λδ του βορρά που λέει ότι πρέπει να δημιουργείται ανησυχητικό κλίμα όταν μια οβα έχει να στρατολογήσει πάνω από δύο εβδομάδες και σε κάνει να πιστεύεις ότι έχεις χάσει επεισόδια τόσο καιρό που δεν είσαι οργανωμένος στη νεολαία.


Η επιστολή ενός σφου από την πάτρα που έχει μεν σοβαρό σκεπτικό, αλλά βασίζει τα συμπεράσματά της στα αποτελέσματα μιας αναζήτησης από το ψαχτήρι του ριζοσπάστη, που δεν είναι ακριβώς και το πιο ασφαλές εργαλείο για τέτοιου είδους μετρήσεις.
Το γράμμα ενός γαλατσιώτη φίλου του κόμματος, με θέμα το καταστατικό (θεωρητικά), όπου βασικά μας διηγείται τον πόνο του, για να τα πει κάπου να ξεσπάσει. 

Επειδή η ΚΟΒ που έπαιρνα ψηφοδέλτια κάθε εκλογική αναμέτρηση, Θεμιστοκλέους και Πανεπιστημίου, έκλεισε λόγο οικονομικής δυσπραγίας, πέρασα από το κιόσκι του ΚΚΕ της Ομόνοιας, δεν είχε ψηφοδέλτια και κατέληξα στην ΚΟΒ επί της Βερανζέρου και Κοτοπούλη και αφού μου έδωσε μια γυναίκα ώριμης ηλικίας μερικά ψηφοδέλτια που ζήτησα για δικά μου και για μερικούς γνωστούς μου συνανθρώπους μου, έφυγα.
Επειτα από μικρό χρονικό διάστημα ήλθε μία κυρία από αυτούς που τους έδωσα από τα ως άνω ψηφοδέλτια και μου είπε το εξής: «Χρήστο ψήφισα το ψηφοδέλτιο που μου έδωσες αλλά συνέβη το εξής: Η κοπέλα που έδινε τα ψηφοδέλτια των κομμάτων κυκλοφορούσε ελεύθερα στην αίθουσα του εκλογικού τμήματος που ήταν δίπλα από το Δημαρχείο της Δραπετσώνας του Πειραιά και ήλθε μέχρι το παραβάν που ψηφίζουμε και παρακαλούσε να με βοηθήσει με επιμονή, εάν ήθελα βοήθεια και της απάντησα με θυμό γνωρίζω να ψηφίσω και τότε μου έδωσε τα ψηφοδέλτια των κομμάτων. Και όταν μπήκα στο παραβάν πέταξα τα ψηφοδέλτια που μου έδωσε των κομμάτων και έριξα στην κάλπη το ψηφοδέλτιο που μου έδωσες εσύ».
Κατάλαβα ότι της κυρίας της έκανε εντύπωση η συμπεριφορά της κοπέλας. Εγώ πήγα αμέσως στην ως άνω ΚΟΒ και κατήγγειλα το ως άνω συμβάν. Πληροφορήθηκα εκ των υστέρων ότι δεν είχε εκπροσώπους το Κόμμα μέσα στα εκλογικά τμήματα.
Εάν το ΚΚΕ μελλοντικά δεν τοποθετήσει στα εκλογικά τμήματα δυναμικούς και έξυπνους εκπροσώπους να παρακολουθούν τη διεξαγωγή των εκλογών και στη συνέχεια τη διαλογή των ψηφοδελτίων, φοβάμαι μην το πάνε από 4,5% στο 2,5%, δηλαδή εκτός Βουλής

Κι ένας ακόμα σφος από τη λδ του βορρά, που διηγείται την πικρή του πείρα από τις διασπάσεις της διετίας 89-91.Συγχωρήστε με, που το ύφος μου δεν είναι Μαρξιστικό - Λενινιστικό, αλλά είμαι από χωριό και στο χωριό μου, όταν οι «σύντροφοι» αριστεροί οπορτουνιστές του ΝΑΡ και οι «σύντροφοι» δεξιοί οπορτουνιστές του «ΣΥΝ», την «κοπάνησαν» μείναμε δύο ΚΝίτες και ψάχναμε τον τρίτο για να συνεδριάσουμε!
Ενώ απαντάει με εξίσου γλαφυρό τρόπο στη γνωστή άποψη για την ανάγκη δημιουργίας ενός νέου εαμ.
Γράφω τις τελευταίες γραμμές κάτω από «βροχή» φαγητών και έτσι αδυνατώ να προσαρμόσω στο σήμερα, την εμπειρία, την εν μέσω βομβών, του ΕΑΜ!

Θα μπορούσαμε να προσθέσουμε και διάφορες πετυχημένες στιγμές της αλέκας από την προσυνεδριακή περίοδο, αλλά τις κρατάμε κάβα, για να μην ξεφύγει και άλλο σε έκταση το κείμενο.

Κλείνουμε λοιπόν την ανάρτηση με τρία ακόμα σημεία.
-την ευχή που έδωσε ένας σφος κνίτης –από τη λδ του βορρά κι αυτός- στο κλείσιμο της επιστολής του, για καλή επιτυχία στις διεργασίες του συνεδρίου.

-τα αδελφά κκ, που μπορεί να μην ήρθαν φέτος λόγω οικονομικής στενότητας του κκε, αλλά απέστειλαν χαιρετιστήρια μηνύματα. Κι έτσι είχαμε την ευκαιρία να πληροφορηθούμε μεταξύ άλλων την ύπαρξη κομμουνιστικής πρωτοβουλίας –sic- στην αυστρία (πέρα από το κκ στυρίας, που δρα στην αυστριακή επικράτεια) αλλά και του κκ σουαζιλάνδης! Το οποίο αναφέρεται στον αντι-ιμπεριαλισμό του κκε, που είναι πραγματικός και γνήσιος.

Να τ’ ακούν και μερικοί-μερικοί κατά δω μεριά.

-τρίτο και φαρμακερό –και κάπως άσχετο χρονικά με τα υπόλοιπα, αλλά σχετικό με τη συγκυρία και επίκαιρο.
Ένα παλιότερο ρεπορτάζ του ρίζου από την εποχή του 16ου συνεδρίου από τον περιφανή θρίαμβο της ποδοσφαιρικής ομάδας του ριζοσπάστη επί της αυγής, με το μπογιό να βάζει τον οπορτουνισμό στα δίχτυα, εντός κι εκτός γηπέδου –όπως και σήμερα άλλωστε- και να δίνει απαντήσεις σε όσους επιχειρούν να αξιοποιήσουν την παρουσία του για να πλήξουν το κόμμα.
Τι την έκανε τη μπάλα ο νικολιός...

Υστερόγραφο
Καταλαβαίνω ότι κάποιους αστούς πολιτικούς δε μπορούσαμε να τους αποφύγουμε, βάση της πολιτειακής τους θέσης στους θεσμούς της αστικής δημοκρατίας (μεϊμαράκης, καμίνης, κτλ). Ο θεοδωρικάκος της τζι-πι-ο όμως ως τι ακριβώς ήρθε; Ως πολιτικός αναλυτής; Και τι ήρθε να μας πει αλήθεια; Ότι το 91’ δεν τα κατάφερε να μας διαλύσει όπως ήθελε, αλλά του γίναμε απωθημένο και μας ερωτεύτηκε παράφορα;
-Το κείμενο ήταν να ανέβει κανονικά χτες, αλλά καθυστέρησε λόγω τεχνικών προβλημάτων και μπαίνει σήμερα με τον κίνδυνο να μοιάζει τελείως ανεπίκαιρο. Αλλά για τα πιο φρέσκα κουλούρια έχουμε χρόνο να τα πούμε εν καιρώ.

Happy New Year

Στα βάθη της μπρεζνιεφικής εποχής, εν έτει 1979 προς 80’, που οι σοβιετικοί παρείχαν διεθνιστική αλληλεγγύη στις λαϊκές δυνάμεις του αφγανιστάν και κάποιοι τροτσκιστές υποστήριξαν ένθερμα αυτή τη μορφή «εξαγωγής της (διαρκούς) επανάστασης», στην ευρώπη έβγαινε ένα κομμάτι των ΑΒΒΑ (που ανήκουν στα εκλεκτά έργα-αποσπάσματα της κε του μπλοκ) με τον –τετριμμένο πια- τίτλο Happy New Year.

Σε κάποιο κουπλέ λοιπόν οι στίχοι του τραγουδιού –που αργότερα κυκλοφόρησαν στα αγγλικά- λένε.

It’s the end of a decade

In an other ten years time

Who can say what we‘ll find  

What lies waiting down the line  

In the end of eighty nine (89’)

Που σε κάπως ελεύθερη μετάφραση σημαίνει.

Είναι το τέλος μιας δεκαετίας

Σε άλλα δέκα χρόνια

Ποιος μπορεί να πει τι θα βρούμε

Τι μας περιμένει στο τέλος του δρόμου

Στο τέλος του 89’

Αναλογίζεσαι εκ των υστέρων ποια γεγονότα σημάδεψαν το τέλος της επόμενης δεκαετίας και ειδικά τους τελευταίους μήνες του 89’ και μένεις με ανοιχτό το στόμα. Οι στίχοι είναι σχεδόν προφητικοί, αυτό που στη λογική της ιστορίας θα λέγαμε προτρέχουσα σύλληψη του κοινωνικού προτσές. Εκτός κι αν έχει γίνει κάποια λαθροχειρία στη μεταφορά των στίχων στα αγγλικά –που έλαβε χώρα πολύ αργότερα- ώστε ο στιχουργός να φαίνεται σαν μετά χριστόν προφήτης.

Σε κάθε περίπτωση όλα αυτά είναι απλές χαριτωμένες συμπτώσεις, που μπορεί να τις πάρει κανείς με παιχνιδιάρικη, εορταστική διάθεση και να τις τραβήξει μέχρι να τις ξεχειλώσει για να βρει κρυφά νοήματα εκεί που δεν υπάρχουν. Κι αν είναι λίγο καπάτσος, μπορεί να στήσει και μια ολόκληρη βιομηχανία βιβλίων και τηλεπωλήσεων με όλα αυτά. Κάμερα σε μένα.

Αλλά δεν έχουμε φτάσει σε αυτό το σημείο (ακόμα). Το μόνο που μπορούμε να πούμε είναι ότι αν κάποιος θέλει πάρα πολύ να βγάλει κάποιο προκαθορισμένο συμπέρασμα, όπως το πολιτικό υπόβαθρο της ποπ του ογδόντα εν προκειμένω, συνωμοτούν όλες οι αισθήσεις και το περιβάλλον του, για να του δώσουν τις απαραίτητες αποδείξεις ότι έχει δίκιο. Κι αν υπάρχουν κάποιες μικρές λεπτομέρειες που δε συμφωνούν με το λογικό μας συμπέρασμα, υπάρχει ο χρυσός κανόνας της δημοσιογραφίας που λέει να μην τις αφήνουμε να χαλάνε μια ωραία ιστορία, με αντίστοιχο ηθικό δίδαγμα.

Ένα άλλο παράδειγμα αυτής της δημιουργικής λογικής έρχεται πάλι από την χώρα του ούλοφ πάλμε και το συγκρότημα Ace of Base, που έσκασε μεν μύτη στα 1993, αλλά οι αρχές του ενενήντα ως τεχνοτροπία μπορούν να θεωρηθούν οργανικά ενταγμένες στα ύστερα 80’ς και το μουσικό κλίμα της δεκαετίας με τις βάτες.

Το τραγούδι τους Happy Nation ξεκινά με μερικά λατινικά για θεωρητικούς και τριτοδεσμίτες και συνεχίζει περιγράφοντας πώς θα είναι αυτό το ευτυχισμένο έθνος, που θα μπορούσε να είναι κι η περιγραφή της κοινωνίας του μέλλοντος.

For the people for the good, for mankind brotherhood

Where the people understand and dream of perfect man

Δηλ σε ελεύθερη απόδοση

Για το καλό των ανθρώπων, για την ανθρώπινη αδερφότητα

Όπου ο κόσμος καταλαβαίνει κι ονειρεύεται τον τέλειο άνθρωπο.

Με αυτό το τελευταίο μπορεί να υπονοείται κι ο νέος τύπος ανθρώπου, που οραματίστηκαν οι σοβιετικοί και ο τσε γκεβάρα –καταφέρνοντας να ενσαρκώσουν ως ένα βαθμό κάποια χαρακτηριστικά του.

Φυσικά όλα αυτά μπορεί να μην είναι τίποτα άλλο παρά φαντασιοπληξίες και το συγκρότημα να αναφέρεται στη γλυκιά ρεφορμιστική αυταπάτη του τρίτου δρόμου και το σουηδικό μοντέλο ή σε κάτι τελείως διαφορετικό (κατά μια άλλη εκδοχή οι στίχοι είναι σαρκαστικοί και στρέφονται ενάντια στο φασισμό των ναζί). Οπότε ο στίχος a man will die but not his ideas (ένας άνθρωπος μπορεί να πεθάνει, αλλά όχι οι ιδέες του), μπορεί να αναφέρεται με τη σειρά του στον ούλοφ πάλμε και όχι τον κάρολο, όπως θα θέλαμε ίσως ενδόμυχα.

Υπάρχει ωστόσο ένα σημείο που φαίνεται να δικαιώνει την αρχική (έμμονη) ιδέα και προκαλεί χειρότερο σκάλωμα. Δεν εννοώ το στίχο no man's fit to rule the world alone (σε κανένα άνθρωπο δεν ταιριάζει να κυβερνήσει μόνος του τον κόσμο), που αν συνεχίσουμε τους συνειρμούς στο ίδιο πνεύμα, μπορούμε να το εκλάβουμε ως έμμεση κριτική στο φαινόμενο της προσωπολατρίας και το σύντροφο με το μουστάκι –δε μπορούμε να τα έχουμε όλα σε αυτή τη ζωή, ειδικά από ένα ποπ τραγούδι. Αλλά τη γέφυρα στο μέσο του κομματιού που λέει –και επαναλαμβάνει αρκετές φορές: tell them we've gone too far (πες τους ότι πήγαμε πολύ μακριά).

Υπενθυμίζω ότι βρισκόμαστε στα 1993, μόλις δυο χρόνια μετά την ολοκλήρωση των ανατροπών που άλλαξαν τον κόσμο κι η θύμησή τους ήταν ακόμα νωπή. Εξ ου ίσως κι η επιλογή ενός χρόνου με παρελθοντική χροιά. Πήγαμε πολύ μακριά. Αλλά προφανώς πισωγυρίσαμε, δεν είμαστε πλέον στο ίδιο σημείο. Οπότε ο στίχος αυτός μπορεί να εκληφθεί ως ένας μικρός φόρος τιμής σε αυτήν την ημιτελή προσπάθεια. Κι αυτό το εμείς θα μπορούσε να αναφέρεται στους σοβιετικούς και το σοσιαλισμό που γνωρίσαμε, ο οποίος πέτυχε πολλά και έφτασε πολύ μακριά. Ίσως πιο μακριά απ’ όσο μπορούσαν να πάνε οι λαοί κι οι δυνάμεις της επανάστασης στη δοσμένη συγκυρία.

Αν πάλι όλα αυτά σας φαίνονται συνειρμοί τραβηγμένοι από τα μαλλιά, υπάρχει μια πολύ καλή δικαιολογία. Όταν είσαι ερωτευμένος νομίζεις πως όλα τα τραγούδια έχουν γραφτεί για τη δική σου αγάπη. Και δεν είναι απαραίτητο να είναι η σοβιετία. Μπορεί να είναι κι η δεκαετία του 80’.

Η οποία είναι πλούσια σε τραγούδια με καλτ στίχους και πολιτικές προεκτάσεις μεταξύ σοβαρού και χαβαλέ. Όπως για παράδειγμα στη νάντια του καρβέλα, όπου ο ποιητής -sic- καταφέρνει να ριμάρει την περεστρόικα με τα καουμπόικα, σε μια πραγματικά διορατική ομοιοκαταληξία.

Αυτό που ξεχωρίζει ωστόσο κατά τη γνώμη μου και ταιριάζει απόλυτα στη σημερινή συγκυρία της κρίσης είναι η αθάνατη ποζεριά There's no Easy Way Out από το soundtrack του Rocky IV, που όπως έχουμε αναλύσει και στο πρόσφατο παρελθόν αποτελεί ένα καλτ διαμάντι του ωμού σοσιαλιστικού σουρεαλισμού.

Αν πάρουμε λοιπόν το ρεφρέν έξω από τα συμφραζόμενα του τραγουδιού, θα μπορούσε να σταθεί αυτοτελώς, ως ένα ταξικό κάλεσμα στον εργαζόμενο λαό να κρατήσει αγωνιστική στάση χωρίς αυταπάτες για τον χαρακτήρα της κρίσης.

There’s no easy way out

Δεν υπάρχει εύκολη, ανώδυνη διέξοδος από την κρίση, χωρίς θυσίες, όπως του υπόσχονται οι επίδοξοι ποικιλώνυμοι σωτήρες του. Κι όπως λέει το σύνθημα στις πορείες, οι μόνες θυσίες που έχουνε αξία είναι στον αγώνα για άλλη εξουσία.

There’s no short cut home

Το σπίτι συμβολίζει τη θαλπωρή της «belle epoque» πριν από το 09’ που ξέσπασε η κρίση. Δεν υπάρχει όμως κάποια παρακαμπτήριος για να κόψουμε δρόμο προς τα πίσω. Η μόνη διέξοδος είναι προς τα μπρος, όχι στο γκρεμό στον οποίο μας σπρώχνουν, ούτε στο απατηλό καταφύγιο ενός κίβδηλα χρυσού παρελθόντος.

Giving in can(’t) be wrong

Επειδή καμιά φορά η ιστορία γράφεται και με λαθροχειρίες, επιφέρουμε μια μικρή αλλαγή στον στίχο, απαλείφοντας την άρνηση κι έχουμε ένα ριζικά διαφορετικό νόημα. Η παράδοση άνευ όρων και αγώνα είναι λάθος ολέθριο κι ασυγχώρητο.

Η κε του μπλοκ και τις δικές σας –αντίστοιχου και μη ύφους- μουσικές προτάσεις, εμμονές και σκαλώματα, ακόμα κι ευτυχείς παρανοήσεις, που κάνουν ένα τραγούδι να γίνει καλύτερο, με πιο δυνατούς στίχους.

Ένας Κύρκος δε φέρνει την άνοιξη

Την περασμένη τρίτη συμπληρώθηκε ένας χρόνος από το θάνατο του λεωνίδα κύρκου, του μεγάλου ηγέτη του ευρύτερου αναθεωρητικού χώρου. Η κετουκε δεν είχε στείλει τότε συλλυπητήριο μήνυμα, θεωρώντας πως κάτι τέτοιο θα ήταν υποκριτικό, ενώ ο ρίζος αναφέρθηκε στο γεγονός με ένα λιτό δημοσίευμα πέντε αράδων όπου σημείωνε μεταξύ άλλων στο βιογραφικό του:  μετά τη διάσπαση του ΚΚΕ το 1968, ηγήθηκε του «ΚΚΕ Εσωτερικού», κόντρα στο ΚΚΕ, της ΕΑΡ και υπήρξε γραμματέας του «Συνασπισμού της Αριστεράς και της Προόδου» μέχρι τον Μάρτη του 1991 παραμένοντας στη συνέχεια ένα από τα ηγετικά του στελέχη συνεχίζοντας την αντιΚΚΕ δράση του.

Η κε του μπλοκ δεν είχε γράψει κάτι γιατί πιάστηκε εξ απήνης και μακριά από το αρχειακό της υλικό. Σήμερα όμως τιμά τη μνήμη του μεγάλου οπορτουνιστή ηγέτη, σταχυολογώντας τα καλύτερα αποσπάσματα από τις βιογραφικές μαρτυρίες του στη νίτσα λουλέ-θεοδωράκη  –της οποίας η μετέπειτα πορεία στο συν και από εκεί στο δημοτικό ψηφοδέλτιο της μπακογιάννη προσθέτει μία ακόμα καλτ σημειολογία στην υπόθεση. Οι μεταξύ τους συζητήσεις γίνονται το διάστημα 86-87, χρονιά διάσπασης του εσ , λίγο πριν την επαναπροσέγγιση με το κκε και τη συγκρότηση του ενιαίου συνασπισμού.

Ας δούμε την περιγραφή του λεωνίδα για το πώς έσπασε αρχικά με το χαρίλαο και πως χαράχτηκε ο δρόμος. Να σου διηγηθώ ένα περιστατικό που μου συνέβη με το χαρίλαο σε μια δεξίωση όταν ακόμα δε λέγαμε καλημέρα; Ήταν σε ένα από αυτά τα μεγάλα ξενοδοχεία. Φτάσαμε κατά σύμπτωση μαζί. Ο πορτιέρης άνοιξε το ασανσέρ και έκανε τόπο να περάσουμε. Ήμασταν μόνοι. Θέλαμε πέντε ή έξι πατώματα για να φτάσουμε στη δεξίωση

– Γεια σου χαρίλαε, του λέω. Δε μου απαντά.

- Χαρίλαε γεια σου, είμαστε μόνοι. Πριν ξανανοίξει η πόρτα είπε και εκείνος. «γεια σου λεωνίδα».

Ρώτησε τον να δεις αν είναι αλήθεια. Και βέβαια οι φωτογράφοι που περίμεναν έξω από το ασανσέρ έσπευσαν να απαθανατίσουν τη σκηνή. Όμως δε δημοσιεύτηκε ποτέ πουθενά η φωτογραφία. Δε θέλω να πιστέψω αυτό που λένε, ότι το κκε τους παρακάλεσε να μην την δώσουν σε καμιά εφημερίδα… Στο ασανσέρ που συναντιόμαστε.

Επόμενη στάση η περιγραφή της νίτσας για τις δραματικές στιγμές πριν από την επιβολή της χούντας των συνταγματαρχών.

20^η απριλίου 1967. Μεσάνυχτα και κάτι. Στις σκάλες του αρσακείου δημοσιογράφοι, πολιτικοί, κόσμος πολύς που μόλις είχε βγει από την αίθουσα του δικαστηρίου. Η δίκη της εφημερίδας «ελευθερία» διακόπηκε για την επομένη. Μαζί με άλλους συναδέλφους κάναμε πηγαδάκι γύρω από τον κύρκο που ήταν μάρτυρας υπεράσπισης του πάνου κόκκα, διευθυντή της εφημερίδας.

- Λεωνίδα τι λες, πάμε για δικτατορία;

- Α μπα, δεν το πιστεύω, δε θα το επιτρέψει ο λαός.

Σκορπίσαμε ανυποψίαστοι για το τι μας περίμενε σε λίγες ώρες.

Αυτό θα πει οξυμένο πολιτικό κριτήριο. Μη νομίζετε όμως πως δεν είχε διορατική ικανότητα. Κατά βάθος ο λεωνίδας τα είχε πει.

Θα σου δείξω το άρθρο που έγραψα το δεκέμβρη του 66 στην «ελληνική αριστερά» και που είχε τίτλο «εμπρός για αντιδικτατορικό αγώνα». Μια ανάλυση που είχε όλη της την αξία και που αν τη διαβάσεις σήμερα θα πεις «βρε παιδιά αφού τα βλέπατε ότι έρχονται έτσι τα πράγματα, γιατί ύστερα αποπροσανατολιστήκατε και πιαστήκατε σαν τους ποντικούς;» Αλλά σου είπα πριν γιατι…

Τι της είχε πει προηγουμένως;
Αποπροσανατολιστήκαμε με το σχηματισμό της κυβέρνησης του κανελλόπουλου. Γιατί κάτι πλανιόταν στην ατμόσφαιρα που δε μας άρεσε. Αλλά τι σόι πραξικόπημα θα γινόταν βάση λογικής βέβαια. Ένα πραξικόπημα που γίνεται εναντίον της κυβέρνησης της δεξιάς; Δε χωράει στο μυαλό φυσιολογικού ανθρώπου. Ένα πραξικόπημα του βασιλιά εναντίον του κανελλόπουλου που στηρίζει το βασιλιά; Τι να ήταν τέλος πάντων;

Ενδιαφέρον έχει και το εγκώμιο που του πλέκει η νίτσα λουλέ για να τον υπερασπίσει από διάφορους επικριτές του, αποστομώνοντάς τους μια και καλή.
Ο ταβερνιάρης εκείνο το βράδυ μας κέρασε το κρασί γιατί όπως είπε συμπαθούσε το λεωνίδα. Και πέρα από τις όποιες πολιτικές αντιθέσεις και όσα και αν του καταμαρτυρούν, «αριβίστας, λαοπλάνος, εκμεταλλευτής της ρητορικής του ικανότητας, ουραγός της αστικής τάξης κα» κανείς δεν είπε ποτέ «παλιάνθρωπος, κακός χαρακτήρας, γυναικάς, απατεώνας». Κουβέντες που έχουν κατά καιρούς ακουστεί για πολλούς επώνυμους αυτού του χώρου.

Ναι, μπορεί να είναι αριβίστας. Ποιος πολιτικός δεν είναι; Ναι, μπορεί να υπερβάλλει όταν μιλά από το μπαλκόνι. Είναι ίσως η τεχνική του να φέρνει πιο κοντά τον κόσμο. Ναι, μπορεί κάποτε να βοήθησε με τη στάση του τους αστούς, αλλά όσοι τον ξέρουν δεν τον άκουσαν ποτέ να εκφραστεί με μίσος ή με άσχημα λόγια για κάποιον πολιτικό του αντίπαλο.

Λίγο πιο κάτω, η γυναίκα του κάλη (που ήταν μάλλον στα τελευταία της) δείχνει στη νίτσα μερικές φωτογραφίες από το παρελθόν: Να και η περίφημη φωτογραφία που μας τράβηξαν έξω από τη φυλακή το 52. Δεν είναι άσχημος;

Ναι, αλλά η ομορφιά είναι υποκειμενική και αξία υπερτιμήμενη. Όταν έχεις τόσες χάρες, είναι ο εσωτερικός σου κόσμος που μετράει. Κι αν έχεις τέτοια εγκώμια τι τους θέλεις τους εχθρούς.

Ας κλείσουμε με κάτι πιο ευχάριστο: ένα ανέκδοτο περιστατικό με το γλέζο που θα μπορούσαμε ίσως να το κρατήσουμε για αργότερα, αλλά έκρινα σκόπιμο να το κάψω από τώρα. "Ο λεωνίδας είναι φειδωλός στην ξόδεψη του οινοπνεύματος. Ξέρει πως δεν το αντέχει και δεν πίνει και έχει αποφύγει και τα μεθύσια".

Εκείνος που μπορεί να πιει πολύ και δε ζαλίζεται καν είναι ο μανώλης ο γλέζος κι ας μην του φαίνεται. Πριν από χρόνια είμαστε συνδιευθυντές στην αυγή. Πήγαμε όλοι οι συντάκτες εκδρομή στη θεσσαλονίκη για την έκθεση. Τότε δεν είχε φτιαχτεί η εθνική οδός και περάσαμε από τον μπράλο. Εκεί ήταν μια ταβέρνα και σταματήσαμε για φαί. Ο ταβερνιάρης όπως μας είδε πολλούς μυρίστηκε ότι θα πάρει αρκετό παραδάκι και ίσως γι αυτό, ίσως για να κοκορευτεί μας λέει: ποιος από σας θα αναμετρηθεί μαζί μου στο κρασί; Αν χάσετε θα πληρώσετε διπλά. Αν κερδίσετε, θα σας κεράσω ότι φάτε.

Αιφνιδιαστήκαμε. Μερικοί από μας έπιναν λίγο, άλλοι καθόλου. Και ξαφνικά ακούμε το μανώλη: «εγώ». Βρε μανώλη, του λέω, έλα στα συγκαλά σου, τι πας να κάνεις. Δεν τον είχα δει να πίνει άλλη φορά. Άσε, μου απαντά, και θα δεις τι έχει να πάθει.

Φέρνει ο ταβερνιάρης τους μεζέδες, φέρνει και τα μπουκάλια το κρασί, καράς νομίζω ήταν, και αρχίζουν. Γεια σου μανώλη. Γεια σου ταβερνιάρη. Τα μπουκάλια έφευγαν το ένα πίσω απ’ το άλλο. Ο ταβερνιάρης άρχισε να κοκκινίζει. Ο μανώλης ατάραχος. Εμείς παρακολουθούσαμε σα χαζοί. Πέντε, δέκα μπουκάλια. Κάποια στιγμή ό ταβερνιάρης σηκώνεται, χτυπά το ποτήρι στο τραπέζι. Γεια σου βρε πουτσαρά μανώλη, με νίκησες. Πουτσαράς στη ρούμελη σημαίνει κάτι σαν αντρειωμένος και το πουτσαρίνα το μεταχειρίζονται για τις γυναίκες. Σηκώσαμε το μανώλη να δούμε μήπως τρέκλιζε. Ήταν μια χαρά λες και είχε πιει νερό.

Ας δούμε και μια άλλη περιγραφή που συνδέεται με το γλέζο, από τα χρόνια της φυλακής.
Μανόλη φώναζα από το φεγγίτη. Ναι μου έλεγε ο Μανόλης. Ζούμε λιόντα, ζούμε, τσιμπήσου. Λιόντα με λέει ο Μανόλης. Τσιμπιόμαστε λοιπόν και ζούσαμε πραγματικά δεν ήτανε αυταπάτη. Άρχιζα τότε μέσα από το φινιστρίνι να σφυρίζω για να πάει και το μήνυμα στη φυλακή ότι ζούμε δε μας πήρανε. Βέβαια οι άλλοι το ξέρανε γιατί αν μας είχαν πάρει θα χε γίνει η γνωστή διαδικασία θα έρχονταν τα αυτοκίνητα θα κατέβαινε η φρουρά θα χτύπαγαν οι αρβύλες τα κοντάκια από τα όπλα ήταν μια ολόκληρη διαδικασία. Σφύριζα λοιπόν την ωδή της χαράς από την ενάτη. Χρόνια αργότερα στις συγκεντρώσεις του κκε εσωτερικού ζήτησα να βάλουμε αυτή τη μουσική και οι σύντροφοι μου με κοίταξαν με έκπληξη. Σε λαϊκή συγκέντρωση όπου ως τότε κυριαρχούσαν είτε τα αντάρτικα είτε τα αγωνιστικά είτε τα εμβατήρια να βάλουμε ξαφνικά την ένατη. Θα γελάσει ο κόσμος μαζί μας βρε Λεωνίδα, δεν το καταλάβαινες; Μου έλεγαν. Όχι τους απαντούσα, να τη βάλουμε. Γιατί για μένα η μουσική αυτή ήταν συνδεμένη με εκείνο το φεγγίτη της φυλακής. Με το Σπύρο Ανδρεάδη είχαμε βάλει στίχους στην ωδή της χαράς και την κάναμε τραγούδι που το τραγουδούσαμε στις φυλακές της Κέρκυρας όταν βρεθήκαμε μαζί. Και σήμερα που η ωδή της χαράς έγινε ο ύμνος της ευρωπαϊκής ένωσης, είναι ακόμα μεγαλύτερη η χαρά για όλους εμάς που τότε την εισηγηθήκαμε.

Ε ναι, είναι ο ύμνος που ξέρουμε όλοι από την εοκ.

Αυτός ήταν λοιπόν ο λεωνίδας κύρκος. Ο κύρκος της αστικής τάξης, αν σκεφτούμε πως κατά μία εκδοχή το επίθετο κύρκος σημαίνει «αγαπητικός». Ο κύρκος που δεν πρόλαβε να δει το συριζα αξιωματική αντιπολίτευση. Ούτε τη δημαρ – το σύγχρονο κκε εσωτερικού- να ξεπερνά εκλογικά το κκε και να παίρνει θέση στη συγκυβέρνηση μαζί με τους πολυπόθητους υπουργικούς θώκους.

Αυτές είναι οι αδικίες της ιστορίας.

Το αφιέρωμα στο λεωνίδα κύρκο δε θα μπορούσε να κλείσει χωρίς να συμπεριλάβει δύο ιστορικά ντοκουμέντα:

- το σκετσάκι του χαρρυ κλυνν για την αλλαγή της αλλαγής και τον επαναπροσδιορισμό της αλλαγής της αλλαγής. Τσάκα την τσαπού οε οε.

- και μια ατάκα του τάκη παπαματθαίου, από μια καλτ ταινία της δεκαετίας με τις βάτες με τον κωνσταντίνου (στο τέλος του βίντεο).

Νο problem

Σήμερα η κε του μπλοκ θα κάνει μια κάπως ανάλαφρη ανάρτηση, για ένα σχετικά πρόσφατο απόκτημά της: το άλμπουμ του σκιτσογράφου κώστα μητρόπουλου Νο Problem από τις εκδόσεις Gutenberg
Και λέω σχετικά πρόσφατο, αναφερόμενος όχι στον χρόνο κτήσης του, αλλά στον πραγματικό χρόνο που δημιουργήθηκε. Την τριετία 1988-90, στο τέλος της ιστορίας, σε μια περίοδο μεγάλης πολιτικής σύγχυσης...

κι υποτιθέμενης ανανέωσης

όπου όπως έλεγε κι ένα άλλο σκίτσο, όλα τα κουκουέ (εννοώντας πιθανότατα και τα ευρωπαϊκά κκ) περνάνε στη σοσιαλδημοκρατία
-Λες να έχουν δίκιο;
-Θα το ξέρουμε σε 72 χρόνια
Τελικά το μάθαμε πολύ νωρίτερα.

Μια περίοδο, όπου οι κλασικές πολιτικές έννοιες (δεξιά-αριστερά) έχαναν το νόημα τους

και το κύμα της αναθεώρησης (της ιδεολογίας και της ιστορίας) αγκάλιαζε πλέον επικίνδυνα και το κόμμα

ακόμη και κορυφαία ιστορικά του στελέχη

όπως τον φαράκο
Ευτυχώς όμως κάποιοι κράτησαν τα μπόσικα στην περίοδο της εικονομαχίας
Κι αυτό παρά τα όποια λάθη τους

Η νεολαία -κι ένα μέρος του κόμματος- αντέδρασε στον τζανετάκη και το κοινό πόρισμα

Για κάποιους η αντίδραση αυτή ταυτιζόταν με την εμμονή στην υπεράσπιση του παρελθόντος

και το "νεοσταλινισμό" που αρνιόταν την περεστρόικα

που να το πεις για τον κάππο, πάει κι έρχεται। Αλλά για την κνε-ναρ; Από πού κι ως πού; Όταν μάλιστα η μετεξέλιξή της στα πανεπιστήμια ήταν μάλλον κάπως έτσι

Ενώ το κάδρο με τα δραματικά γεγονότα της εποχής, συμπλήρωνε το κλείσιμο της Πρώτης

που τροφοδότησε με τα φυντάνια της το σημερινά αστικά μίντια

Και τη λειψυδρία που έπληττε την πρωτεύουσα κατά τους θερινούς μήνες

Κι έτσι το μέλλον διαγραφόταν σκοτεινό κι άδηλο
Αν και κάποιοι είχαν από τότε τη διορατικότητα να το προβλέψουν

(ευτυχώς που δεν έπεσε μέσα στο δεύτερο)

Η κε του μπλοκ έχει πλήρη επίγνωση για την πολιτική οπτική μερικών σκίτσων, που προσεγγίζουν τη λογική του συγκροτήματος λαμπράκη στο οποίο εργάζεται μέχρι σήμερα ο μητρόπουλος
Παρόλα αυτά παραμένουν σκίτσα αξεπέραστης προλετκαλτ αισθητικής -από πολιτική άποψη- όπως άλλωστε κάθε τι σχεδόν, που έβγαινε εκείνη την εποχή

ΚομμουνΤρίβιαλ

Το σύμμαχο (φιλο)λαϊκό στρώμα διασκεύασε με επιτυχία γνωστό επιτραπέζιο κι έσπασε τον πάγο με την κομμουνόπολη. Με αφετηρία τα γραφεία, εντολές κι αποφάσεις της κε του κκε (προφέρεται όλο μαζί μία λέξη) κι όλες τις ιστορικές και καλτ φιγούρες του κομμουνιστικού κινήματος, από πολ ποτ μέχρι νίκο τεμπονέρα.
Ο τελικός νικητής του παιχνιδιού τιτλοφορείται κρατικό μονοπώλιο κι ελέγχει το εξωτερικό εμπόριο και τις εισροές κεφαλαίων κατά τη διάρκεια της νεπ.

Υπήρξαν σκέψεις για κομμουνιστική διασκευή του ρισκ και του στρατέγκο με χάρτη της ελλάδας και της θεσσαλονίκης, οι οποίες ωστόσο κόλλησαν στην υλοποίηση. Οι συνθήκες δεν είχαν ωριμάσει ακόμα.
Μετά τα γεγονότα των τελευταίων μηνών, θα παρουσίαζε ενδιαφέρον μια εκδοχή της κλασικής ναυμαχίας με λουδουκορεάτες κι αμερικανούς.

Αλλά το πιο δημοφιλές επιτραπέζιο είναι με διαφορά το παιχνίδι γνώσεων τρίβιαλ περσού. Οι λόγοι πιστεύω είναι προφανείς.
Μετά τη δεκαετία με τις βάτες οι οργανωμένες πρωτοπορίες του χώρου περνούν υπαρξιακή κρίση και βρίσκονται σε περίοδο αναζήτησης. Τα μέλη και τα στελέχη τους σχεδόν εσωτερικεύουν νομοτελειακά αυτή την υπαρξιακή αγωνία κι αναζητούν τρόπους επιβεβαίωσης της χρησιμότητάς τους στην κοινωνία. Εξ ου και το σύνθημα της κοε για μια χρήσιμη αριστερά.

Συνήθως αυτό γίνεται στα σταυρόλεξα και τα παιχνίδια γνώσεων. Η απόδειξη και η εσωτερική ικανοποίηση ότι τόσοι κόποι και διάβασμα δεν ήταν χωρίς αντίκρισμα.
Δεν πήγαν χαμένες οι γνώσεις για το λιγκατσόφ, τον τσουδερό και το 13ο συνέδριο.

Σε ένα επεισόδιο στους απαράδεκτους πηγαίνει η τετράδα σε ένα τηλεπαιχνίδι για να πάρει το αυτοκίνητο. Η αλιφέρη που παρουσιάζει τις τηλεφόλες –πριν μας πει: μην ξεχνάτε, σας αγαπώ- τους ρωτάει ποιος ήταν ο στάλιν. Ο σπύρος για να βοηθήσει τη δημητρούλα της λέει ότι κουβέντιαζαν για αυτόν ένα ολόκληρο βράδυ στη μύκονο. Αλλά τη δήμητρα την είχε πάρει ο ύπνος τότε και χάνει την ερώτηση.
Απαντάει ο σπύρος που είναι στην άλλη ομάδα κι ο γιάννης τον συγχαίρει: τόσα χρόνια κομμουνιστής, πρώτη φορά του χρησίμεψε κάπου.

Η κε του μπλοκ συναισθάνεται ότι το βάρος της αποστολής είναι τέτοιο που ξεφεύγει από στενά ατομικά όρια κι απαιτεί συλλογική προσπάθεια. Για αυτό απευθύνει ανοιχτό κάλεσμα σε κάθε σύντροφο αναγνώστη με μεράκι που ενδιαφέρεται να συνεισφέρει σε αυτή την προσπάθεια. Να βρούμε τρόπο επικοινωνίας, να φτιάξουμε μια τράπεζα ερωτήσεων και να την εμπλουτίζουμε τακτικά.

Η μεγαλύτερη πρακτική δυσκολία θα είναι ο διαχωρισμός σε θεματικές κατηγορίες που απαιτούν οι κανόνες του παιχνιδιού κι η συλλογή ερωτήσεων για την τέχνη, όπου η κε του μπλοκ έχει μαύρα μεσάνυχτα. Εκτός κι αν πρόκειται για γεγονότα με πολιτική προέκταση, σαν την αυτοκτονία του μαγιακόφσκι.

Παρακάτω ακολουθούν κάποιες ενδεικτικές ερωτήσεις. Έτσι για ξεκίνημα και ως μια πρόγευση για το κυρίως πιάτο που μπορεί να μην ακολουθήσει ποτέ. Αν δε θέλετε να δείτε τις απαντήσεις, για να δοκιμάστε τις γνώσεις σας, σταματήστε εδώ και πείτε σε κάποιον δικό σας, να σας τις διαβάσει χωρίς να δείτε την απάντηση.

1. Ποιος ήταν ο σοβιετικός πρέσβης στο λονδίνο την εποχή που υπογράφτηκε το σύμφωνο μολότοφ-ρίμπεντροπ; (Απάντηση: ο Ιβάν Μάισκι).
-Μπορεί να υπάρχει και διαβάθμιση στο επίπεδο δυσκολίας.
Πχ. Τι ήταν πολιτικά ο μάισκι πριν το 17’; (Απ: Μενσεβίκος).

2. Πόσες πλατφόρμες δόθηκαν για συζήτηση στο 13ο Συνέδριο του ΚΚΕ; (Απ: Δύο)
Με τι σκορ επικράτησε η αλέκα του δραγασάκη στην τελική ψηφοφορία για εκλογή νέου γγ; (Απ: 57-53).
Ποιος ήταν ο πιο αριστερός στην επιτροπή συγγραφής των θέσεων; (Απ: ο λαφαζάνης)!

Κατηγορία εξωκοινοβούλιο.

3. Κάθε πόσα χρόνια προβλέπει συνέδριο το καταστατικό του ναρ; (Απ: κάθε τρία χρόνια).
Η πρώτη απάντηση μπορεί να λειτουργήσει παραπλανητικά για τις επόμενες ερωτήσεις.
Πόσα χρόνια μετά την ίδρυσή του (τυπικά το 1990) έγινε το ιδρυτικό του συνέδριο; (Απ: Το 1998. δηλ οκτώ).
Πόσα συνέδρια έχει κάνει το ρεύμα μέσα σε 20 χρόνια ζωής; (Απ: Δύο).

4. Πώς ονομάζεται το –ας πούμε- όργανο της νεολαίας του ΕΕΚ του σάββα μιχαήλ; (Απ: Κονσερβοκούτι).
Πού παραπέμπει συνειρμικά; (Απ: στο Μελιγαλά).

(Υποκατηγορία μ-λ).
5. Ποιος ήταν ο πρώτος γραμματέας του κκε μ-λ; (Απ: ο πολύδωρος δανιηλίδης)
Αν δυσκολεύεται ο παίκτης να απαντήσει μπορεί βοηθητικά να βάλουμε και δεύτερη ερώτηση που να έχει την ίδια απάντηση.
Σε ποιον ανήκει η ιστορική φράση: κόμμα χωρίς δημοκρατικό συγκεντρωτισμό, είναι σαν πατσάς χωρίς τη σκατίλα; (Απ: στον πολύδωρο δανιηλίδη).

Υπάρχουν κι οι λεγόμενες ερωτήσεις παγίδα, που μπορεί να προσκρούουν σε κάποια πολύ ισχυρά στερεότυπα των συντρόφων. Πχ:
6. Ποιος ήταν ο πρώτος γραμματέας του κόμματος των μπολσεβίκων; (Απ: ο ΙΒ Στάλιν). Με το ΙΒ σε αυτή τη γραφή για να παραπέμπει σε θερμιδώρ και λουδοβίκους.

Ο λένιν δεν κατείχε ποτέ αυτό το αξίωμα –μολονότι ήταν ο αδιαμφισβήτητος ηγέτης των μπολσεβίκων. Η θέση του γραμματέα εισήχθη ζώντος του λένιν μετά το πρώτο εγκεφαλικό. Κι έτσι είχαμε τα γνωστά με τις δυο διαθήκες και την υπόδειξη να αντικατασταθεί ο Ιβ από κάποιον σε όλα ίδιο, αλλά λιγότερο οξύθυμο στη σχέση του με τους συντρόφους.
Τελικά δε βρήκαμε άλλον με αυτά τα χαρακτηριστικά και κρατήσαμε την κληρονομιά μαζί με τον Ιβ και το στιλ του.

Κατηγορία σαβιέτσκι σαγιούζ (αγαπημένη)

7. Ποιος ήταν ο πρώτος ύμνος της Σοβιετικής Ένωσης; (Απ: η Διεθνής).
8. Πότε αναθεωρήθηκε το Σύνταγμα του 36’; (Απ: το 77’ επί Μπρέζνιεφ).
9. Ποιος ήταν ο πρόδρομος της NKVD; (Απ: η Γκε πε ου).
Διαβάθμιση δυσκολίας: τι σχέση είχε ο Στάλιν με την Κα γκε μπε; (Απ: καμία. Δημιουργήθηκε το 54’, ένα χρόνο μετά το θάνατό του).
10. Πότε γίνονταν κατά κανόνα, από τα χρόνια του λένιν ακόμα, οι συνεδριάσεις του πολιτμπιρό; (Απ: κάθε Πέμπτη, το πρωί).
Αυτό μας λέει τουλάχιστον στο βιβλίο του ο λιγκατσόφ και δεν υπάρχει ουδείς λόγος να αμφιβάλουμε για το πόσο τίμιος (οπορτουνιστής) ήταν.

Εν παρόδω, η κε του μπλοκ ενημερώνει όσους σφους αναγνώστες ενδιαφέρονται για το βιβλίο του γεγκόρ κουζμίτς, το αίνιγμα γκορμπατσόφ, ότι μπορούν να το βρουν στο υποκατάστημα της θεσσαλονίκης σε αρίστη κατάσταση.
Και δυο ράφια πιο κάτω μια παμπάλαια έκδοση –όχι της σύγχρονης εποχής- με το χρουτσοφικό πρόγραμμα και το καταστατικό από το ηρωικό 22ο συνέδριο του κκσε (1961) που με προτρέχουσα σύλληψη έβλεπε την έλευση του κομμουνισμού εντός της επόμενης εικοσαετίας.
Αν τα χάσετε, εσείς θα χάσετε.

Τελευταία ερώτηση μπόνους για φανατικούς αναγνώστες του μπλοκ.
Ποιος ήταν ο τελευταίος άνεργος στη σοβιετία; (Απ: ο μιχαήλ τσκούνοφ, το 1930)
Η διατύπωση μοιάζει με ανέκδοτο, αλλά δεν είναι (αν και αγνοούμε πχ το πώς πέθανε ο τελευταίος άνεργος στη σοβιετία).
Το μοναδικό ανέκδοτο εκείνα τα χρόνια ήταν να είναι κάποιος άνεργος. Και τώρα σε εμάς όλα αυτά φαίνονται σαν ανέκδοτο, γιατί η ανεργία τσακίζει και θερίζει νεανικά όνειρα.

Διαβάζουμε σε παλαιότερο –προ διετίας- κείμενο για τον μιχαήλ τσκούνοφ.
Γεννημένος στα 1905, από το 25' επιδοτούμενος από το ταμείο ανεργίας της ΕΣΣΔ στο κατατάχτηκε στα 1928 στον κόκκινο στρατό, όταν επέστρεψε έκανε αίτηση εργασίας (ήταν ο τελευταίος που έκανε σχετική αίτηση) και του βρήκαν δουλειά στο εργοστάσιο "ο κόκκινος βυρσοδέψης". Έκτοτε το ταμείο έκλεισε ελλείψει απασχόλησης!!

Εμένα αυτό που δε μου κολλάει είναι τι έγινε μετά με τους εργαζόμενους υπαλλήλους στο ταμείο ανεργίας. Αυτοί δεν έμειναν άνεργοι;

Το τέλος της τριλογίας

Ο επιμένων σταλι-νικά. Να μη μας (την) πουν κι ότι τα αφήνουμε όλα μισά κι ανέσωτα.

Τον γενάρη του 45 σε μια συζήτηση με τον ντημητρόφ ο στάλιν ανάμεσα σε άλλα σχολιάζει τα –εν εξελίξει ακόμα- δεκεμβριανά:
Συμβούλεψα την ελλάδα να μην αρχίσουν αυτό τον αγώνα. Τα μέλη του ελασ δεν έπρεπε να βγουν από την κυβέρνηση παπανδρέου. Καταπιάστηκαν με μια δουλειά για την οποία δεν επαρκούν οι δυνάμεις τους. Φαίνεται υπολόγιζαν ότι ο κόκκινος στρατός θα κατέβαινε έως το αιγαίο. Αυτό δε μπορούμε να το κάνουμε. Δε μπορούμε να στείλουμε και στην ελλάδα δικά μας στρατεύματα.
Οι έλληνες έκαναν βλακεία.

Στα τέλη του ίδιου μήνα ο στάλιν δεξιώνεται στην έπαυλή του γιουγκοσλάβους και βούλγαρους επιτετραμμένους κι αρχίζουν τις καθιερωμένες προπόσεις. Πίνω στους ακατάλυτους δεσμούς φιλίας που συνδέουν τους δυο λαούς μας κτλ. Κι άντε μετά να αρνηθείς να πιεις στην υγειά των ακατάλυτων και να προσβάλλεις όλους τους προσκεκλημένους. Δε γίνεται. Οπότε τα πίνεις για τη φιλία των δυο λαών κι έρχεσαι πιο κοντά με τους άλλους επιτετραμμένους.

Σε μια πρόποσή του ο σύντροφος με το μουστάκι έπιασε το θέμα της επικείμενης ένωσης της γιουγκοσλαβίας με τη βουλγαρία, σχέδιο που τελικά εγκαταλείφτηκε.
Η ένωση έχει μεγάλη ιστορική σημασία. Με το βήμα αυτό τίθεται η αρχή της ένωσης όλων των σλαβικών λαών που είναι υποχρεωμένοι να βοηθούνται και να αλληλοϋπερασπίζονται για να μη βρεθούν απροετοίμαστοι όταν μελλοντικά πιθανώς –ή μάλλον σίγουρα- τους επιτεθούν.
Η παλιά σλαβοφιλία εξέφραζε την επιδίωξη της τσαρικής ρωσίας να υποτάξει τους σλάβικους λαούς. Η δική μας είναι τελείως διαφορετική, ένωση ισότιμων λαών για την κοινή υπεράσπιση της ύπαρξής τους. Εμείς δεν επιβάλλουμε τίποτα στους άλλους λαούς, δεν παρεμβαίνουμε στις εσωτερικές υποθέσεις τους. Ας κάνουν αυτό που μπορούν.

Μετά το πήρε σερί για τον πόλεμο.
Η κρίση του καπιταλισμού εμφανίστηκε με το διαχωρισμό των καπιταλιστών σε δυο φράξιες, η μία φασιστική, η άλλη δημοκρατική. Έγινε ένωση ανάμεσα σε εμάς και στη δημοκρατική φράξια των καπιταλιστών, διότι η τελευταία είχε συμφέρον να μην επιτρέψει την κυριαρχία του χίτλερ, μια βάναυση κυριαρχία που θα οδηγούσε την εργατική τάξη σε ακρότητες και στη ρήξη του ίδιου του καπιταλισμού. Εμείς τώρα είμαστε με τη μία φράξια εναντίον της άλλης, αλλά στο μέλλον θα είμαστε εναντίον κι αυτής της φράξιας των καπιταλιστών.

Το καλό όμως το κράτησε για το τέλος.
Ίσως και να κάνουμε λάθος ότι η σοβιετική μορφή είναι η μόνη που οδηγεί στο σοσιαλισμό. Αποδείχτηκε στην πράξη ότι η σοβιετική μορφή είναι η καλύτερη, αλλά όχι η μοναδική. Μπορεί να υπάρχουν κι άλλες μορφές, συμμετοχική δημοκρατία κι υπό ορισμένες συνθήκες συνταγματική μοναρχία…
Εντάξει, εδώ μιλάνε οι προπόσεις, θα πει κανείς. Για να δούμε.

Το σεπτέμβρη του 46 ο ντημητρόφ, ως ηγέτης της λδ της βουλγαρίας πλέον βρίσκεται στο κρεμλίνο κι ακούει μαζί με άλλα στελέχη τις συμβουλές του στάλιν.
Το σύνταγμά σας θα πρέπει να είναι λαϊκό, με όσο το δυνατόν λιγότερες λεπτομέρειες, σύνταγμα ενός λαϊκο-δημοκρατικού κράτους με κοινοβουλευτικό καθεστώς. Μη φοβίζετε τα μη εργατικά στρώματα, κάντε το σύνταγμα πιο δεξιό από το γιουγκοσλαβικό.

Χρειάζεται να φτιάξετε στη βουλγαρία εργατικό κόμμα. Να ενώστε σε αυτό το δικό σας κι άλλα κόμματα των εργαζομένων (πχ το αγροτικό). Δε συμφέρει να υπάρχει εργατικό κόμμα και να λέγεται κομμουνιστικό.
Παλιά οι μαρξιστές ήταν υποχρεωμένοι να οργανώσουν την εργατική τάξη σε ξεχωριστό εργατικό κόμμα, αλλά τότε ήταν στην αντιπολίτευση. Τώρα εσείς συμμετέχετε στη διακυβέρνηση της χώρας. Χρειάζεται να ενώσετε την εργατική τάξη με τα άλλα εργατικά στρώματα στη βάση ενός μίνιμουμ προγράμματος –θα έρθει ο καιρός και για το μάξιμουμ πρόγραμμα.

Ένα εργατικό ή ένα εργατο-αγροτικό κόμμα ταιριάζει σε μια χώρα όπως η βουλγαρία. Θα είναι ένα λαϊκό κόμμα. Σας διαβεβαιώνω δε θα χάσετε τίποτα, αντιθέτως. Στην ουσία το κόμμα θα είναι κομμουνιστικό, αλλά με ευρύτερη βάση και πιο βολικό πρόσωπο για την παρούσα περίοδο.
Αυτό θα σας βοηθήσει στη μετάβαση προς το σοσιαλισμό μέσω μιας ιδιότυπης οδού –χωρίς δικτατορία του προλεταριάτου. Η κατάσταση από την εποχή της επανάστασής μας έχει αλλάξει ριζικά και χρειάζεται εφαρμογή άλλων μεθόδων και μορφών, όχι η μίμηση των ρώσων κομμουνιστών που στην εποχή τους ήταν σε τελείως διαφορετική θέση.
Κι η κατακλείδα. Μη φοβάστε ότι θα σας κατηγορήσουν για οπορτουνισμό. Δεν πρόκειται καθόλου για οπορτουνισμό, αλλά για εφαρμογή του μαρξισμού στη σημερινή κατάσταση.

Πέρα από τα εμφανή, εφιστώ την προσοχή σε κάτι που μπορεί και να πέρασε στα ψιλά μέσα σε όλα τα καλά. Η δικτατορία του προλεταριάτου δεν θα οδηγούσε στον κομμουνισμό αλλά στο πέρασμα στο σοσιαλισμό.
Μπατίκας κι έτσι δηλ. Κι ας ήταν φανατικός αντισταλινικός ο μακαρίτης.

Στην ίδια συνάντηση έκανε κι ένα σχόλιο για την τακτική του κκε.
Οι έλληνες κομμουνιστές διέπραξαν νωρίτερα λάθος με το μποϊκοτάρισμα των βουλευτικών εκλογών. Θα μπορούσαν να μποϊκοτάρουν τις εκλογές όταν αυτή η αποχή θα οδηγούσε στην αποτυχία τους. Αλλιώς το μποϊκοτάρισμα είναι απερίσκεπτη ενέργεια.
Προσωπικά διαφωνώ, αλλά είναι το τελευταίο που θα στεκόμουν μετά απ’ όλα αυτά.

Ας ανακεφαλαιώσουμε. Με τη βοήθεια του ίδιου του στάλιν κι όσων είπε κατά τη διάρκεια ενός δείπνου με τον ντημητρόφ, τον μολότοφ κι άλλους, την ηρωική 6η δεκέμβρη του 48.
Στην ιστορία της μαρξιστικής σκέψης ξεχώρισαν δύο δυνατότητες ή μορφές δικτατορίας του προλεταριάτου. Εμείς θεωρούμε αξίωμα ότι δε μπορεί να πραγματοποιηθεί η μετάβαση από τον καπιταλισμό στο σοσιαλισμό χωρίς δικτατορία του προλεταριάτου. Αλλά η προλεταριακή δικτατορία έχει δύο μορφές: η μία είναι η συμμετοχική δημοκρατία την οποία διέκριναν οι μαρξ κι ένγκελς στην κομμούνα του παρισιού λέγοντας ότι είναι η καλύτερη μορφή δικτατορίας του προλεταριάτου. Συμμετοχική δημοκρατία όχι σαν αυτή της αμερικής και της ελβετίας αλλά δημοκρατία στην οποία η εργατική τάξη έχει το μεγαλύτερο βάρος.
Ήξερα ότι οι πασόκοι έχουν λεηλατήσει στο πρόσφατο παρελθόν τα συνθήματά μας, αλλά δεν ήξερα ότι και τη συμμετοχική δημοκρατία από εμάς την πήραν.

Μετά ο λένιν ανακάλυψε (sic) τη σοβιετική μορφή της δικτατορίας του προλεταριάτου ως πιο κατάλληλη και σκόπιμη για τις δικές μας συνθήκες. Σε εμάς στη ρωσία όπου η κατάληψη της εξουσίας από το προλεταριάτο έγινε με εσωτερική επανάσταση –κι όταν αρχίζει επανάσταση ανατρέπει τα πάντα- η σοβιετική μορφή αποδείχθηκε ως πιο κατάλληλη.
Σε εσάς όπου η κατάληψη της εξουσίας έγινε όχι με εσωτερική επανάσταση, αλλά με βοήθεια απ’ έξω, από τα σοβιετικά στρατεύματα, δηλαδή εύκολα, χωρίς ιδιαίτερες προσπάθειες, μπορείτε και χωρίς τη σοβιετική μορφή, επιστρέφοντας σε εκείνη για την οποία μιλούσαν ο μαρξ κι ο ένγκελς δηλ τη λαϊκή-δημοκρατική μορφή.

Θεωρούμε ότι εσείς μπορείτε να προσχωρήσετε και χωρίς το σοβιετικό καθεστώς. Για εσάς το λαϊκό δημοκρατικό καθεστώς είναι αρκετό για να πραγματοποιηθεί η μετάβαση από τον καπιταλισμό στο σοσιαλισμό. Αλλά αυτό το καθεστώς θα πραγματοποιήσει τις λειτουργίες της προλεταριακής δικτατορίας.

Εμείς καταργήσαμε το εκλογικό δικαίωμα για τους κουλάκους και τη μπουρζουαζία. Σε εμάς μόνο οι εργαζόμενοι είχαν εκλογικά δικαιώματα. Έπρεπε να εκτοπίσουμε στη σιβηρία δύο εκατομμύρια κουλάκους κι αφού τους εξοντώσαμε ως τάξη δώσαμε εκλογικά δικαιώματα σε όλους.
Οι καπιταλιστές κι οι γαιοκτήμονες μας πολέμησαν τέσσερα χρόνια κατά τη διάρκεια της επέμβασης, ενώ σε εσάς απλώς έφυγαν και παραδόθηκαν αμαχητί.
Είναι ζήτημα αν η φυσική εξόντωση είναι εξόντωση ως τάξη, αλλά δε θα μας απασχολήσει εδώ πέρα.

Δεν υπήρχε άλλο κράτος να μας βοηθήσει όπως τώρα σας βοηθάμε εμείς. Γι’ αυτό σε εμάς χρειαζόταν να οργανωθεί αλλιώς η εξουσία της εργατική τάξης και των εργαζομένων. Εσείς μπορείτε να προχωρήστε χωρίς σοβιετικό καθεστώς. Αλλά αυτό το καθεστώς που υπάρχει σε εσάς λειτουργεί ως προλεταριακή δικτατορία.

Όπου υπάρχουν ανταγωνιστικές τάξεις ενώ στην εξουσία βρίσκονται οι εργάτες κι οι εργαζόμενοι, δε γίνεται χωρίς δικτατορία. Αλλά εσείς μπορείτε να χτυπάτε τους εχθρούς βάση νόμου. Τώρα υπάρχουν ακόμα σε εσάς στοιχεία εμφυλίου πολέμου. Μόνο όταν εξοντώστε τις τάξεις των εκμεταλλευτών, τότε μπορείτε να ανακοινώσετε ότι σε εσάς δεν υπάρχει πλέον δικτατορία του προλεταριάτου.
Δηλ παλλαϊκό κράτος, με την εργατιά μονιασμένη και σφιχταγκαλιασμένη με την αγροτιά και τη διανόηση. Εγώ είμαι μαζί του. Τι διάολο μπρεζνιεφικός θα 'μουνα δηλ...

Συμμετοχική δημοκρατία όπου το μεγαλύτερο βάρος πέφτει στην εργατική τάξη –αυτό ο μαρξ κι ο ένγκελς θεωρούσαν ως την πιο κατάλληλη μορφή της δικτατορίας του προλεταριάτου. Ενώ σε εμάς εμφανίστηκαν συμβούλια, όχι κοινοβουλευτισμός, τα οποία ήταν συμβούλια των εργατών, των χωρικών και των στρατιωτών βουλευτών κι εξαιρούνταν όλα τα μη εργαζόμενα στοιχεία.
Η σοβιετική μορφή είναι καλή επειδή αποφασίζει γρήγορα –με αίμα, αλλά γρήγορα- ενώ εσείς θα προχωρήσετε χωρίς αυτό, γιατί οι δικοί σας καπιταλιστές παραδόθηκαν αμέσως. Με μια λέξη σε εσάς πήγαν όλα καλά κι υπεύθυνοι γι’ αυτό είμαστε εμείς και το παραδεχόμαστε.

Όσο υπάρχουν ανταγωνιστικές τάξεις θα υπάρχει δικτατορία του προλεταριάτου. Αλλά αυτή θα έχει άλλη μορφή σε εσάς, όχι όπως σε εμάς. Εσείς μπορείτε να προχωρήσετε χωρίς το σοβιετικό καθεστώς. Αλλά το καθεστώς της λαϊκής δημοκρατίας μπορεί να πραγματοποιεί τις βασικές λειτουργίες της προλεταριακής δικτατορίας –κι όσον αφορά στη διάλυση των τάξεων κι όσον αφορά στην οικοδόμηση του σοσιαλισμού. Η λαϊκή δημοκρατία και το σοβιετικό καθεστώς είναι δύο μορφές της δικτατορίας του προλεταριάτου.
Μετά από αυτά γίνεται καθαρό και στον τελευταίο ρασκώληκα τι ακριβώς είναι η μορφή της λαϊκής δημοκρατίας. Κάθε ομοιότητα με σύγχρονες μορφές και θεωρητικά σχήματα αποτελεί απλή συνωνυμία. Ή μήπως όχι;

Με μεγάλη οξύτητα ο στάλιν επέκρινε τον τράιτσο για την άρνηση στους σοβιετικούς εκπροσώπους στη σόφια να ενημερώνονται άμεσα από τις αντίστοιχες υπηρεσίες για την οικονομία της βουλγαρίας. Το χαρακτήρισε αυτό ως ταυτόσημο με την περίπτωση του τίτο. Έτσι ακριβώς άρχισε η σύγκρουσή μας με τον τίτο.
Χρειάζεται μεταξύ των κομμουνιστών φιλία και συνεργασία χωρίς ψέμα κι αλαζονεία.
(σσ: ο τράιτσο είναι ο βούλγαρος σύντροφος που στενογράφησε τα πρακτικά. Κατά συνέπεια του οφείλουμε το ευ ζην κι αξίζει της κατανόησής μας).

Ας κλείσουμε με αυτό το αισιόδοξο μήνυμα σύντροφε αναγνώστη.
Ας μάθουμε να αγαπάμε το σύντροφο με το μουστάκι με τις αντιφάσεις του. Κι όσοι του κάνουν κριτική μπορούν να το κάνουν με πολιτικούς όρους, χωρίς να καταφύγουν στην ανιαρή πτωματολογία κι άλλους παρόμοιους αφορισμούς.

Υπερδιέγερση

-Πότε ήταν η τελευταία φορά που είχες οργασμό μες στο κίνημα;
-Εεε...
Σπάω το κεφάλι μου να θυμηθώ.
-Τι μήνα έχουμε;
-Αύγουστο.
-Μμμ... Τι χρονιά;
-Α, κατάλαβα. Όχι ρε σύντροφε, δεν πάει έτσι. Εγώ αν δεν φαντασιωθώ μία νίκη τη βδομάδα τουλάχιστον αρρωσταίνω.
Αναστατώθηκα.
Γίνονται τέτοια πράγματα στον κόσμο; Κι εγώ που ζω;

Πρέπει να 'χε υπερεξέγερση από το δεκέμβρη, δεν εξηγείται αλλιώς. Δεν χρειαζόταν κανένα εξωτερικό ερέθισμα να τον διεγείρει. Η κινηματική του λίμπιντο ήταν διαρκώς σηκωμένη.
-Αντικειμενικές συνθήκες και μαλακίες. Αυτά τα λένε οι ανίκανοι.
Δε γίνεται έτσι η εξέγερση. Αυτό το πράγμα ή το 'χεις ή δεν το 'χεις. Χωρίς επαναστατική τόλμη και γοητεία, πώς θες να πέσει η εξουσία; Πλατωνικά;

-Κι εσύ γιατί θες να τη ρίξεις; Αφού δεν τη θέλεις πραγματικά.
-Ο γάμος σκοτώνει τον έρωτα κι αν παντρευτείς την εξουσία σκοτώνεις την επανάσταση. Ο επαναστάτης πρέπει να χτυπά και να φεύγει με τακτική κομάντο.
-Μα εγώ δεν τη θέλω για μια βραδιά ή για ένα κίνημα. Θέλω να την κατακτήσω, να την κάνω δική μου.
-Βρε πάρ' την εσύ μόλις τη βρεις και μετά βλέπουμε. Αλλιώς δε θα σου δοθεί ποτέ. Μια ώρα πριν νωρίς, μια ώρα μετά αργά. Πρέπει να την πετύχεις ζαλισμένη, ευάλωτη, εύθυμη. Ούτε νηφάλια, ούτε ντίρλα.
Άκουσα τη φωνή μέσα μου να τραγουδά. Θα τον μεθύσουμε τον ήλιο, σίγουρα ναι...

Την άλλη μέρα το πρωί είχαμε εξεγερτήριο, αλλά ήταν πολύ νωρίς κι οι πιο πολλοί κοιμόντουσαν, δεν ήρθαν παρά ελάχιστοι.
-Εσύ γιατί δεν είσαι εξεγέρθητος; που θα 'λεγε κι ο χαρούλης.
Εδώ ρε χάρρυ δεν είναι καν εγέρθητοι, πώς θα εξεγέρθητοι δηλαδή;
Έπρεπε να το 'χαμε κάνει βράδυ. Που όλοι είναι ξύπνιοι και μεθάν για να φαντασιωθούν επαναστάσεις και να εκδικηθούν την πραγματικότητα.

Ρε λες να είμαι όντως ανοργασμικός; Ή οι συναγωνιστές πάσχουν από κινηματικό πριαπισμό;
Γιατί αν ισχύει το δεύτερο, σε αυτούς τους ξενέρωτους καιρούς που μας έτυχαν, η αυτοϊκανοποίηση είναι μονόδρομος. Οπότε βαδίζεις από μαλακία σε μαλακία. Είναι να μη γίνει η αρχή.

Μαλάκας η ανέραστος; Ιδού το ψευτοδίλημμα της εποχής.
Στην αναβροχιά καλό είναι και το χαλάζι, σκέφτονται πολλοί. Αλλιώς θα ξεχάσεις πώς γίνεται και την κρίσιμη στιγμή θα πάθεις κολούμπρα. Ενώ έτσι τουλάχιστον προπονείσαι.
Με κίνδυνο να καείς στην προθέρμανση, λέω εγώ.

Ο μαλάκας βολεύεται με φαντασιώσεις και στο τέλος μαθαίνει να ζει με αυτές. Αν έβρισκε πραγματικές καταστάσεις αντί για υποκατάστατα μπορεί και να ξενέρωνε.
Ο ανέραστος που απέχει κι έχει μείνει με το όργανο παρά πόδα από την αποχή του 46, είναι ο μόνος που ξέρει τι θέλει, γιατί μόνο αυτός το πλησίασε σοβαρά κάποτε (τότε λίγο πριν την αποχή).
Όλοι οι υπόλοιποι απλά φαντασιώνονται την εξουσία. Και λένε τον άλλο ανέραστο, επειδή την είχε στην αγκαλιά του και δεν την έκανε δικιά του. Ή μάλλον την είχε δικιά του και την έδωσε. Οικειοθελώς.

Έκτοτε τα κόμπλεξ του καθενός διαμορφώνουν τα βίτσια του.
Άλλοι σκέφτονται την επανάσταση, το ταξίδι, αλλά σιχαίνονται την εξουσία, την ιθάκη, δε θέλουν να φτάσουν ποτέ.
Κι άλλοι ονειρεύονται τη στιγμή που φτάνουν (στην εξουσία) κι απαξιώνουν κυνικά όλη τη μαγεία που προηγείται.
Αλλά το ένα δεν πάει χωρίς το άλλο. Τα γράφει κι ο χρύσης (για τη διαλεκτική εξουσίας κι επανάστασης, θα το πιάσουμε εν καιρώ, θεού θέλοντος...).
Μόνο ο ανέραστος έχει (τη δυνατότητα να) καταλάβει ότι η εξουσία είναι σαν τους ανθρώπους που τη φτιάχνουν.
Πρέπει να την καταλάβουμε για να την αλλάξουμε.

Δεν τραβάω μια διαχωριστική γραμμή γύρω μου για να βάλω τον εαυτό μου στους καλούς και να την πω στους άλλους.
Εξεγέρσεις μπορεί να μη φαντασιώνομαι, αλλά μπορώ κάλλιστα να συμπεριληφθώ στους πνευματικώς αυνανιζόμενους.
Αν ο έρωτας είναι όντως επανάσταση, σε μια εποχή ερωτικής λειψυδρίας οι διαστροφές είναι αναπόφευκτες.
Κι ο καθένας μας είναι καθ' όλα συμπαθής κι ευπρόσδεκτος, με τα βίτσια του και τις διαστροφές του.
Αρκεί να μην τα βγάζει εκτός οργάνων. Και να μη βολεύεται με υποκατάστατα, ξεχνώντας τον αρχικό του σκοπό.

Χάλασε ο κόσμος

Μικρές άχρηστες πληροφορίες που ίσως σας φανούν ενδιαφέρουσες.

-στο προχτεσινό φύλλο του πριν, στη στήλη από σπόντα, ο ποιητής συμπεραίνει ότι θα μπορούσαμε να χαρούμε για την εκλογή ομπάμα γιατί είναι ένα ξέσπασμα των μαζών.
Τη στήλη αυτή τη γράφει συνεργαζόμενος κι η αλήθεια είναι πως έρχεται σε ευθεία αντίθεση με άλλα κομμάτια στο ίδιο φύλλο.
Αλλά δεν καταλαβαίνω γιατί πρέπει να γίνεται ο κακός χαμός μόνο με τους συνεργαζόμενους του κκε και τις δικές τους απόψεις.
Εξάλλου κι ο δελαστίκ στη σελίδα 3 δεν κινείται σε πολύ διαφορετικό μήκος κύματος.
Κάνει λόγο για εποχή ομπάμα, πετάει κι ένα χαριτωμένο για σοβιετικού τύπου ποσοστό του ομπάμα στην ουάσιγκτον (93%) και τελείωνει με το συμπέρασμα-καταπέλτης ότι η ζωή θα δείξει αν θα μαραθούν οι ελπίδες των λαϊκών στρωμάτων (!!!).
Τι να πρωτοθαυμάσει κανείς;
Το αμίμητο η ζωή θα δείξει αλά γκόρμπι;
Ή τον μαρασμό των ελπίδων αλά λένιν στο κράτος κι επανάσταση;

-στην ίδια σελίδα, ακριβώς δίπλα, υπάρχει άρθρο του ντούρου ακροαριστερού τροτσκιστή μπεζνασνό, μεταφρασμένο από τον γαλλικό τύπο.
Αντιπαρερχόμαστε καλή τη θελήσει διάφορα δροσερά περί αναδιανομής πλούτου που λέγονται μέσα (και στοχεύουν πραγματικά στην καρδιά του καπιταλισμού ως αντισυστημική κριτική) για να μείνουμε απλώς στο τίτλο.
Έξοδος από τον καπιταλισμό...
Τσ,τσ,τσ, μα γιατί να είμαστε τόσο ξύλινοι και να μη μπορούμε κι εμείς να μιλήσουμε έτσι ωραία κι υπερφίαλα...

Υπάρχει βέβαια και το εξής ζήτημα.
Περισσότερο από λαβύρινθος όπου ψάχνουμε την έξοδο, ο καπιταλισμός είναι αδιέξοδο.
Δεν είναι ότι ξεχάσαμε να πετάμε πετραδάκια πίσω μας, ή ότι η αριάδνη δε μας έδωσε τον μίτο για να βρούμε το δρόμο. Ούτε καν αυτό που λέει ο κόκορας του αρκά για το ψυχολογικό του αδιέξοδο. Ότι δηλ προσπαθεί να βγει, αλλά δε μπορεί να θυμηθεί από πού μπήκε.
Ο καπιταλισμός είναι αδιέξοδο. Το οποίο σημαίνει ότι για να βγεις πρέπει να γκρεμίσεις τον τοίχο, να έρθεις σε σύγκρουση. Δε θα βγούμε με απλά βηματάκια προς την έξοδο.
Αν ο λαβύρινθος εξακολουθεί να έχει κάποια σημασία είναι γιατί συνεχίζουμε να ψάχνουμε το σημείο όπου ο τοίχος είναι λιγότερο δυνατός, για να τον χτυπήσουμε. Γιατί αλλιώς θα φάμε τα μούτρα μας πέφτοντας στον τοίχο. Κι αυτό είναι ο αριστερισμός και η μικροαστική ανυπομονησία (sic).

Θα μου πεις σπουδαία ανάλυση.
Βρήκες έναν εύκολο αντίπαλο, τον χτυπάς και χαίρεσαι για την αυτοεπιβεβαίωση.
Οκ, δεκτή η ένσταση.
Αλλά εγώ τουλάχιστον είχα ένα σκεπτικό. Διάβασα κάτι κάπου και μου ήρθαν ένα σωρό συνειρμοί που τους κατέγραψα.
Αυτοί που το βρήκαν αυτό το κομμάτι και μπήκαν στον κόπο να το μεταφράσουν για να το βάλουν, ποιο ακριβώς σκεπτικό είχαν;

-ίσως πάλι όλα αυτά τα χαριτωμένα να είναι ίδιον των τροτσκιστών ανεξαρτήτως χώρας και απόχρωσης (αυτό έλειπε να έχουμε εθνικές ιδιαιτερότητες σε τροτσκιστές που δεν πολυπιστεύουν σε τέτοια πράγματα). (Κι αν τυχόν υπάρχουν αποτελούν λόγο διάσπασης).
Την ίδια στιγμή οι σεκίτες ετοιμάζουν εκδήλωση για την καπιταλιστική κρίση την επόμενη εβδομάδα. Κι ήδη με τον τίτλο και μόνο έχουν καταφέρει να επισκιάσουν το πολυτεχνείο και τις πολιτικές εξελίξεις.

Την εικόνα που έβαλαν δεν τη θυμάμαι καλά. Αλλά το σύνθημά τους είναι όλα τα ρούβλια και σε σκληρό συνάλλαγμα.
Το δεύτερο μισό είναι πολιτικά σωστό.
Ο σοσιαλισμός είναι επίκαιρος.
Ψιλοκλεμμένο είναι, αλλά δεν πειράζει, δεν βάλαμε και πνευματικά δικαιώματα ούτως ή άλλως...
Αλλά το πρώτο μισό που οδηγεί στο δεύτερο είναι αποθέωση των αισθήσεων και απαύγασμα του μαρξισμού.
Ο καπιταλισμός δε δουλεύει... (!!!).
Sic και τρις sic και ξανά sic.

Δε δουλεύει ε; Ενώ πριν την κρίση δούλευε κι ήταν εντάξει;
Χάλασε; Μήπως να τον πηγαίναμε στον μάστορα;
Μήπως ο μάστορας είναι η σοσιαλδημοκρατία;
Μήπως χρειαζόμαστε μια αλλαγή αλά ομπάμα για να αρχίσει να δουλεύει; Τώρα που έφυγε ο κακός μπους και καταρρέει κι ο καραμανλής.
Μήπως η αφίσα αυτή είναι φάρσα και θα βγάλουν και δεύτερη που θα λένε καλό ε; σας την σκάσαμε...;

-τα παιδιά από το σεκ όμως έχουν άξιους συμπαραστάτες μες στα πανεπιστήμια. Οι οποίοι τους κοντράρουν στα ίσια για το βραβείο γραφικότητας.
Επιδημία λέμε...
Ο λόγος για το περιοδικό κόρακες το οποίο κυκλοφορεί -αλλά δεν οπλοφορεί- στο πανεπιστήμιο ως έντυπο του ανθρωπιστικού πανεπιστημιακού ρεύματος (!!).
Έχοντας μέσα εικόνες του γκάντι και αναφορά στην παγκόσμια μέρα της μη βίας.

Τρία σχόλια μόνο πάνω στο θέμα.
-Όπου ακούτε μη-τάδε να κρατάτε μικρό καλάθι. Όπως στις μη κυβερνητικές οργανώσεις και τα μη κρατικά πανεπιστήμια. Πάντα υπάρχει λάκκος στη φάβα.
-δεν γίνεται να είσαι γνήσιος ανθρωπιστής αν δεν πολεμάς τους εχθρούς του ανθρώπου, τον καπιταλισμό και την εκμετάλλευση.
-για άλλη μια φορά μαύρα κοράκια με νύχια γαμψά...

-διαβάζοντας μετά ριζοσπάστη για να έρθω στα ίσια μου πετυχαίνω στη σελίδα 5 το κύριο άρθρο της εφημερίδας με τον τίτλο Δύο στρατηγικές στο ζήτημα της κρίσης.
Θυμήθηκα συνειρμικά το Δύο τακτικές της σοσιαλδημοκρατίας του λένιν και συγκινήθηκα.
Γιατί μεταξύ άλλων αποδεικνύει με την ανάλυσή του ότι η μοναδική λύση για τη ρωσία είναι η δημοκρατική δικτατορία του προλεταριάτου και της αγροτιάς.
Σύνθημα που έχει σαν στάμπα τη ζωή μας σημαδέψει...

Απαράδεκτοι

Για τους περίπου συνομήλικους της γενιάς μου (απόφοιτοι, νεο-άνεργοι, και ημιαπασχολούμενοι δηλ και βάλτε όσα ευρώ θέλετε ο καθένας) η σειρά αυτή είναι χρυσή, πιθανότατα η καλύτερη στην ιστορία της ελληνικής τηλεόρασης.

Τιμώμενο πρόσωπο αυτού του σημειώματος είναι ο Σπύρος Παπαδόπουλος ο οποίος ενσάρκωνε έναν συμπαθέστατο παλαιοκομμουνιστή (το καλύτερο είδος, δυστυχώς υπό εξαφάνιση τη σήμερον) που μολονότι μετεξελισσόταν σε μικροαστό ολκής (προφητικό και για την μετέπειτα προσωπική πορεία του εν λόγω ηθοποιού), μολονότι είχε χάσει το μπούσουλα με τις εξελίξεις (σημειωτέον η σειρά πρωτοβγήκε το σωτήριο έτος 1991 στην τηλεόραση), παρέμενε ωστόσο συναισθηματικά κολλημένος στα παλιά: στο κόμμα, το πολυτεχνείο, στους αγώνες που είχε κάνει.
Συχνά-πυκνά τα θυμόταν όλα αυτά και τον έπιανε η διάθεση για πολιτικές αναλύσεις, οπότε η αντιμετώπιση από τους γύρω του ήταν αυτή που ο καθένας μας λίγο-πολύ έχει ζήσει και ξέρει μες σε παρέες: χάχανα, χαβαλέ, βαρεμάρα, αδιαφορία, μέχρι και ανοιχτό κράξιμο αν σε έχουν αρκετό θάρρος οι υπόλοιποι (ή και γιαούρτι όταν ο σπύρος πήγε σε μια κατάληψη κι άρχισε τις αναλύσεις για να συνδέσει συνειδητό και αυθόρμητο -sic-).
Το πιο τραγικό για μένα -σημείο των καιρών κι αυτό- είναι ότι τις αντιδράσεις αυτές δεν τις βλέπω μόνο στους απ' έξω, αλλά τις βιώνω σε παρέες με συντρόφους (που αν έχεις τέτοιους τι να τους κάνεις τους -ταξικούς- εχθρούς). Τουλάχιστον δεν έχω φάει γιαούρτι μέχρι στιγμής...

Παραθέτω μερικά χαρακτηριστικά στιγμιότυπα με τα οποία ταυτίστηκα, ή γέλασα αρκετά (εγκεφαλικά) και τα θεώρησα έξυπνα.

Πρώτο σκηνικό:
κλέβουν το αμάξι του σπύρου, πηγαίνει όλη η παρέα σε τηλεπαιχνίδι για να πάρουν το δώρο που ήταν αυτοκίνητο, η παρουσιάστρια (και μην ξεχνάτε: σας αγαπώ) μαρία αλιφέρη κάνει την ερώτηση ποιος είναι ο στάλιν, οι υπόλοιποι άκρα του τάφου σιωπή, οπότε απαντά ο σπύρος: διάδοχος του λένιν στην ηγεσία του ΚΚΣΕ.
Ο γιάννης -νομίζω- στο καπάκι λέει: τόσα χρόνια κομμουνιστής, πρώτη φορά του χρησίμεψε...

Σχόλιο:
Εγώ δεν συμφωνώ με αυτό, αλλά είμαι σίγουρος ότι κάποιοι συμπαίκτες μου όταν παίζουμε τρίβιαλ σκέφτονται ακριβώς το ίδιο πράγμα...
(παρεμπιπτόντως και παρενθετικά, να πω ότι αν παίζαμε τρίβιαλ εγώ τυπικά δεν θα την έπαιρνα σωστή την απάντηση. Ο λένιν δεν υπήρξε -ποτέ και πουθενά που λένε- γραμματέας του ΠΠΚ. Αυτό το πόστο δεν υπήρχε μέχρι το 22, οπότε αναδείχτηκε ο Στάλιν...)

Δεύτερο σκηνικό:
είναι το επεισόδιο με τις τσόντες, που άφησε εποχή με τη φράση: την παπαρήγα την καλή (για όσους "ανιστόρητους", ήταν η κωδική φράση για να ζητήσεις διακριτικά πορνό από το βίντεο κλαμπ). Ο σπύρος αφού έχει μείνει με το... πουλί στο χέρι (κυριολεκτικά) την πρώτη φορά που ήθελε τσόντα για να φτιαχτεί και αντ' αυτού του βγήκε η αλέκα (τι έγινε ρε παιδιά; τι γυρεύει η συντρόφισσα εδώ πέρα;) κι αφού τη δεύτερη φορά γίνεται ρεζίλι μπροστά σε έναν παλιό και άτεγκτο σύντροφο (που φέρνει λίγο στον γόντικα) γιατί η δήμητρα έχει αλλάξει τις κασέτες και του βγαίνει τσόντα, δοκιμάζει και τρίτη φορά για να φτιαχτεί και πάλι.
Αλλά ενώ είναι όλα έτοιμα, η κασέτα του βγαίνει και πάλι λόγος της παπαρήγα, οπότε ο σπύρος με τη κλασική γκαντεμιά του κομμουνιστή βάζει τα κλάματα:
-Γιατί ρε γαμώτο... παντού με κυνηγάει αυτό το κόμμα...

Σχόλιο:
Άφωνος...

Τρίτο σκηνικό (και φαρμακερό) νομίζω από το ίδιο επεισόδιο:
ο σπύρος λέει ότι αυτός δεν είναι για τέτοια πράγματα (μόνιμη επωδός του, άσχετα που τελικά πάντα τα κάνει) γιατί έχει από πίσω του ένα παρελθόν, ένα πολυτεχνείο (έχω και τις πεποιθήσεις μου... λέει ένας φοβερός στίχος του άσιμου), όλα αυτά για τα οποία αγωνιστήκαμε...
-Ποια όλα; ρωτάει ο βλάσης
-Εεε... ε, να όλα αυτά;
-Ποια;
-Αυτά...
-Ε, ποια; (χαρακτηριστική η φωνή του μπονάτσου)
-Ε, να ρε παιδί μου, το ένα, το άλλο, από δω από εκεί...

Σχόλιο:
Ξέρω, είναι λίγο αστική προπαγάνδα, αλλά δεν είναι λίγες οι φορές που νιώσαμε όπως ο οβελίξ, που ρωτάει τον αστερίξ να του πει γιατί πλακώνονται. Ο αστερίξ του λέει ότι δεν ευκαιρεί να του εξηγήσει πάνω στον καβγά κι ο οβελίξ απαντάει: εντάξει, αλλά να μου εξηγήσεις μετά. Είναι ωραία να ξέρεις γιατί παλεύουμε...

Λίγο μετά το στρώνει. Ο σπύρος λέει ότι θα καλέσει για φαγητό έναν παλιό σύντροφο από το κόμμα (τον άτεγκτο στον οποίο έγινε ρεζίλι με την παπαρήγα την καλή) και λέει ότι είναι καλό να τα έχεις καλά με το κόμμα γιατί έχει προσβάσεις...
-Πού; τον ρωτάει ο βλάσης.
(Δευτερόλεπτο αμηχανίας)...
-Ξέρω εγώ, πουθενά, έτσι το λέω...

Σχόλιο:
Ακριβώς...
Πες τα χρυσόστομε!

Όσο για την κλασική του ατάκα: τι έγινε ρε παιδιά; μας την πέσανε;
Νομίζω ότι δεν υπάρχει φράση που να συμπυκνώνει πιο εύστοχα την ιδεολογική σύγχυση του κομμουνιστή της εποχής με τα γεγονότα που ζούσε, όπου μας την έπεφταν κανονικά και αγρίως.
Εδώ 20 χρόνια μετά και ακόμα να το λύσουμε τι ακριβώς έγινε...

Υγ: μετά από όλα αυτά ο σπύρος παπαδόπουλος (που στο σίριαλ ενσάρκωνε ουσιαστικά τον εαυτό του) ακολούθησε ακραίο οπορτουνιστικό κατήφορο, με στροφή στο πασοκ, τις κρατικές διαφημίσεις (αλησμόνητη η διαφήμιση: με το ευρώ καλύτερα, που καθόταν στο λαιμό όλων μας), τα σίριαλ όπου το έπαιζε ερωτύλος και τα τηλεπαιχνίδια. Όταν σταμάτησε να περνάει η μπογιά του ξανάκανε "ποιοτική στροφή" με το -αλά σεμίνα- στην υγειά μας...

Υγ 2: υπήρξαν δύο λόγοι για την αγρανάπαυση και την καθυστερημένη επανεμφάνιση. Ο ένας ότι βλέπω στο διαδίκτυο (αυτό το υποκατάστατο ζωής και ζωντανή απόδειξη της θεωρίας του χάους) παλιά επεισόδια από τους απαράδεκτους, αλλά και από την ονειρεμένη φρουτοπία (όπου μεταξύ άλλων ξεχωρίζει το αμίμητο σύνθημα: άνθρωποι-ψυγεία, η ίδια συμμορία κατά το εοκ και νατο, το ίδιο συνδικάτο της εποχής).
Ο δεύτερος ότι έχουμε ανοίξει διαδικτυακό διάλογο με τον Γιώργο Ρούση, πολύ καλό μαρξιστή και άνθρωπο εν γένει -μαζί πάνε αυτά- με αφορμή ένα κείμενο για το βιβλίο του "ο Λένιν για τη γραφειοκρατία". Όλα αυτά λαμβάνουν διαδικτυακή χώρα στην παρακάτω ηλεκτρονική διεύθυνση που είναι το ιστολόγιο του σ. άθλιου (και όχι άθλιου συντρόφου):
http://a8liothtes.wordpress.com/
Το κείμενο είναι παλιό κι έχει φύγει πίσω-πισω, αλλά μπορείτε να πατήσετε στα πρόσφατα σχόλια που στη συντριπιτική τους πλειοψηφία αναφέρονται στο συγκεκριμένο κειμενο και να βγείτε εκεί.
Αξιζει τον κόπο (και τον χρόνο που απαιτείται για να διαβαστούν όλα τα σχόλια).
Όχι μόνο είναι βαθιά και γόνιμη η ανταλλαγή απόψεων (πράγμα διόλου αυτονόητο όταν μπλέκουν πολλοί κομμουνιστές μαζί), αλλά πραγματοποιείται και ένα όνειρο της ώριμης νεότητάς μας με την επικοινωνία με τον σ. Ρούση, ο οποίος αν και ήδη από το 89 είναι εκτός στέκεται κριτικά πλάι στο κόμμα.