Έκθεση δράσης για τη φετινή ΔΕΘ

Οι πορείες για τη διεθνή έκθεση κάθε σεπτέμβρη, μοιάζουν κάπως με το ξεκίνημα της σχολικής χρονιάς, το συναπάντημα των παλιών συμμαθητών και τις υποσχέσεις που κάνουμε στον εαυτό μας πως φέτος θα είμαστε καλύτεροι, μελετηροί, δραστήριοι, με πρόγραμμα και συνέπεια, όχι μονάχα ιδεολογική, που κι αυτό είναι ζητούμενο δηλαδή, αλλά και στο καθημερινό τρέξιμο, που δε σταματά ποτέ, ούτε στις σχολικές αργίες –που κι αυτό σχετικό είναι δηλ, γιατί εσύ μπορεί να τρως τις σόλες σου στο περπάτημα, αλλά να αναβληθεί επ’ αόριστον η.. εξέγερση λόγω χριστουγέννων και η κάτω βουλή να αποσυρθεί στην καλοκαιρινή της ραστώνη, για να κάνει όνειρα θερινής νυκτός, χωρίς να έχει προβλέψει εφεδρείες, αναπληρωτές, θερινά κλιμάκια, ηλιοστάσια, κλιμακοστάσια, κοκ. Έτσι όμως ξεφεύγουμε, βγαίνουμε εκτός θέματος και μένουμε μετεξεταστέοι κάθε χρόνο, κάτω από τη βάση και τον πήχη των περιστάσεων, ενώ οι εκθέσεις μας γίνονται φλύαρα ευχολόγια, πλούσιες σε ιδέες, αλλά φτωχές σε δράση.

Σε μια έκθεση λοιπόν μπορείς να αρχίσεις να μιλάς για το περιβάλλον και για τον καιρό, όπως οι εγγλέζοι (μα ο λαός τους χέζει, όπως λέει ένα παλιό εαμικό στιχάκι). Ο οποίος για μια και μοναδική φορά μας λυπήθηκε και δεν έπεσε ο ουρανός στα κεφάλια μας, όλως παραδόξως –τόσο παράδοξο και σπάνιο σα να αφήνουν οι γαλάτες τον κακοφωνίξ στο τσιμπούσι χωρίς φίμωτρο, ή να τον αφήνουν να τραγουδήσει και να μην προκληθούν σεισμοί και καταιγίδες, περίπου όπως γίνεται με τις πορείες μας. Κι ενώ όσοι σφοι ήρθαν με λεωφορεία από τις γύρω πόλεις, πέτυχαν στο δρόμο το ξέσπασμα της οργής του ουρανού και τραγουδούσαν αντάρτικα (νομίζω) για να την ξορκίσουν, εδώ οι ουρανοί άνοιξαν για δέκα ώρες σερί, αργά το βράδυ, μόνο αφού είχαν τελειώσει οι πορείες.

Εν τω μεταξύ η ατμόσφαιρα στην αριστοτέλους είχε κάτι από ημέρα του βαλεντίνου και εορταστικό κλίμα με κόκκινα μπαλόνια παντού, σαν αυτά της κόκα κόλα, μόνο που αυτά συμπλήρωναν μπροστά: ούτε γουλιά (κόκα-κόλα), μέχρι να ξανανοίξει το εργοστάσιο. Και εσύ θυμόσουν συνειρμικά εκείνο το υποτιθέμενο ρεπορτάζ στο goodbye lenin, με τους λδ-γερμανούς που ανακάλυψαν αυτοί ντεμέκ το αναψυκτικό με την κοκαΐνη. Και συλλογιζόσουν πόσα ακόμα ούτε έχουμε να πούμε: ούτε γη ούτε νερό στους φονιάδες των λαών. Ούτε πλαστήρας, ούτε παπάγος. Ούτε ώρα χαμένη για την οργάνωση του αγώνα. Ούτε μία ψήφο στους ουτιδανούς κυβερνώντες, ούτε μια μέρα ανοχής στο νέο πασοκ και την κυβέρνηση που έρχεται. Ούτε ένας εργάτης κάτω από ξένες σημαίες..

Και όλα αυτά μηδέ σε γάμο γίνονταν, μηδέ σε πανηγύρι. Αλλά στη συγκέντρωσή μας, όπου καλούσε και η ομοσπονδία τροφίμων-ποτών, που έκανε θραύση στον παιδικό πληθυσμό με τα μπαλόνια της.

Ο κόσμος ήτανε πολύς, μια ζωογόνος ένεση αισιοδοξίας, κι ας μην ξέρεις πόσοι ήταν οι σύντροφοι που ήρθαν από άλλες πόλεις και τι μέτρο σύγκρισης υπήρχε από την περσινή πορεία, αν κινηθήκαμε στα ίδια πάνω-κάτω ή το ξεπεράσαμε. Αλλά δεν μπαίνει κανένα θέμα σύγκρισης με την παραδοσιακή λειψανδρία στο άγαλμα, στη συγκέντρωση της γσεε και του ορφανού κυβερνητικού συνδικαλισμού, που περιμένει την επόμενη κάλπη για να ξαναβρεί στέγη, και έχει χάσει κάθε ικανότητα να οργανώνει οτιδήποτε μαζικό πέρα από προεκλογικές φιέστες. Πόσα κενά να βουλώσει εξάλλου το σεκ κι η μισή ανταρσύα;

Μα αν η μισή καρδιά τους βρίσκεται γιατρέ εδώ πέρα, η άλλη μισή καμάρα βρίσκεται. Τη συναντάς στο δρόμο σου προς την αριστοτέλους και σου λένε για την πόλη τους με τη λίμνη και τα λιμνάζοντα κινηματικά νερά, που ταράζονται πότε-πότε, για το σύντροφό τους που είχε πάει στη σοβιετία κι είχε σπουδάσει, λέει, συνδικαλισμό (;!) ή κάτι παρόμοιο –και να πώς ανάγεται η συνδικαλιά σε επιστήμη- και για το ωραίο συντροφικό κλίμα που έχουν (και φαίνεται) μεταξύ τους, στη γαλαρία πχ, γιατί στο άλλο μισό πούλμαν είναι και κάτι μπούρμπουλοι πού πάνε με τη γσεε. Κι έδωσαν ραντεβού μετά τις πορείες, όπως στις πενταήμερες, να ξαναβρεθούν και να επιστρέψουν όλοι μαζί ενωτικά. Πώς το είχε πει να δεις ο βλαδίμηρος; Μαζί να ταξιδεύουμε, χωριστά να πορευόμαστε…;

Να ξαναβρεθούμε, να ξαναβρεθούμε

εδώ ο κόσμος χάνεται εμείς να μην χαθούμε.

Η αντάρτικη ενότητα είναι μια απάτη, όπως λέει και μια σφισσα που επιθυμεί να διατηρήσει την ψευδωνυμία της.

Το ίδιο πρωινό, οι κούφιες εξαγγελίες του σαμαρά επιβεβαίωσαν ότι η ελπίδα αυτού του τόπου για ανάκαμψη βρίσκεται στα θέρετρα και τα φέρετρα: δηλ στη βαριά βιομηχανία (sic) και τα ρεκόρ του τουρισμού και στην ανακάλυψη αρχαίων σημαντικών τάφων. Οι ζωντανοί με τους ζωντανούς που λεν κι η ζωή εν τάφω (ασχολείται) με τους νεκρούς και μένει με σκυφτό κεφάλι, για να χωρέσει καλύτερα στο φέρετρο, αντί να οργανώσει την πάλη της για να γίνει ο νεκροθάφτης των εκμεταλλευτών. Το πιο τρομακτικό πάντως –πιο πολύ και από τη μακά(β)ρια νιρβάνα μας σε τέτοια προκλητικά λογύδρια- μου το ‘πε μια φίλη που ταξίδευε μεσοπέλαγα. Και όταν ήρθε η ώρα του διαγγέλματος, το πλήρωμα έβαλε, λέει, τη φωνή στη διαπασών, για να μην το χάσει κανείς.

Χτες πάντως, το περιβόητο ελληνικό σαξές στόρι και η εθνική υπερηφάνεια τραυματίστηκαν στους αθλητικούς στίβους (άλλωστε μόνο εκεί βρίσκουν συνήθως δικαίωση) με τις ήττες των εθνικών μας συγκροτημάτων σε μπάσκετ και ποδόσφαιρο. Ευτυχώς όμως το ΝΕΡΙΤ SPORTS δείχνει όλη μέρα σε επανάληψη παλιότερες αθλητικές επιτυχίες των εθνικών ομάδων, για να τονώσει το ηθικό και να μην αποπροσανατολιστούμε από κάποιες πρόσκαιρες ήττες. Εάν γινόταν βέβαια κάτι αντίστοιχο στη λδ της κορέας και την κρατική της τηλεόραση, θα είχαμε θέμα συζήτησης τουλάχιστον για τον επόμενο μήνα.

Το ηθικό πάντως εξανεμίζεται και ξεθυμαίνει, σαν ανοιχτή κόκα-κόλα, από τα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο κόσμος και δε βλέπει καμία προοπτική. Αλλά μαθαίνει να αισιοδοξεί αόριστα πως τα χειρότερα είναι πίσω μας κι ότι από τον πάτο του βαρελιού, μόνο ανοδική μπορεί να είναι η πορεία στη συνέχεια. Που είναι η χειρότερη αυταπάτη, γιατί πάντα υπάρχουν χειρότερα και παρακάτω, και είναι μεγάλα τα αγγούρια που μας ετοιμάζουν για το άμεσο μέλλον.

Του Πάνου Ζάχαρη από το Ποντίκι

Οπότε οι κινητοποιήσεις αυτές –με ορίζοντα το πανελλαδικό συλλαλητήριο του παμε την 1^η νοέμβρη- είναι τα πιο αποτελεσματικά αντικαταθλιπτικά των καιρών μας, για πάσα νόσο κι ασθένεια...

Πιασ’ το ευρώ και κούρευ'το

Προσπαθώντας μες στη βδομάδα να καταλάβω σφε αναγνώστη τι ακριβώς γίνεται στον εκλογικό αρραβώνα αλαβάνου-ανταρσύα, ένιωσα λίγο σαν το γερο-δάσκαλο που χάνει τον μπούσουλα και νιώθει να τον προσπερνούν οι εξελίξεις στο γνωστικό του αντικείμενο. Έναν χώρο νόμιζα και εγώ πως κατέχω λίγο καλύτερα, πάει κι αυτός, έχει γίνει σταυρόλεξο για δυνατούς λύτες, με οριζόντιες και κάθετες δομές κι ανάκατους ορισμούς που αλληλοαναιρούνται.

Τι ακριβώς έχει γίνει; Έλα ντε. Πήγαν να τα βρουν, αλλά τελικά έχασαν τα ευρώ και τα πασχάλια. Βγήκαν διάφορα συνθετικά κείμενα, αλλά τελικά ψηφίστηκαν δύο διαφορετικά από κάθε πλευρά. Κάποιοι λένε πως τα δύο κείμενα μοιάζουν σα δυο σταγόνες νερό κι άλλοι πως έχουν μεγάλες και ουσιαστικές διαφορές –αλλά όχι αγεφύρωτες. Άλλοι κρύβουν «οπορτουνιστικά» τις υπαρκτές διαφορές κάτω από το χαλάκι της μετωπικής συμπόρευσης και άλλοι τις γιγαντώνουν «σεχταριστικά» για να κρυφτούν –χρησιμοποιώ λίγο σχηματικά τους όρους, γι’ αυτό και μπαίνουν σε εισαγωγικά. Κάποιοι κάνουν στοχευμένες διαρροές στο μικρο-αστικό τύπο (αυγή, εφημερίδα των συντακτών) κι οι άλλοι τους κατηγορούν, όχι για τις διαρροές αυτές καθαυτές, αλλά επειδή αυτές ήταν επιλεκτικές. Χάνει η μάνα το παιδί και το παιδί τη βρίσκει κι από όλα τα θαλασσινά μ’ αρέσουνε τα φρίσκις.

Θέλεις να κάνεις πολιτική κριτική στον εκκολαπτόμενο νέο φορέα και δυσκολεύεσαι να βρεις σε ποια βάση και σε ποια ακριβώς θέση θα την ασκήσεις. Συναισθηματικά κλίνω προς εκείνο το κομμάτι του ναρ που αντιστέκεται και αρνείται να συμμαχήσει σε ένα εκλογικό μίνιμουμ κατά του ευρώ με έναν πολιτικό αριβίστα σαν τον αλαβάνο. Κι απ’ την άλλη η λογική μου λέει «αφού πάνω-κάτω τα ίδια λεν, γιατί δεν ενώνονται επιτέλους»; Έτσι κι αλλιώς θεωρώ πολύ δύσκολο να μην κλειδώσει μελλοντικά η συμμαχία αυτή, ακόμα κι αν δεν ευδοκιμήσει εν όψει των ευρωεκλογών.

Θες ακόμα να κρατήσεις κάποιο επίπεδο, ξεφεύγοντας από το πολιτικό χαβαλέ, αλλά δυσκολεύεσαι να προσεγγίσεις διαφορετικά το ζήτημα. Εδώ το ‘χουν ρίξει στην πλάκα μεταξύ τους και τα ίδια τα μέλη της ανταρσύα, βλέποντας αυτή την κατάσταση. Αντιγράφω από το –πάντοτε ενημερωμένο σε θέματα εξωκοινοβουλίου- ιστολόγιο του χαρίδημου.

Μπορεί την περασμένη Κυριακή να ψήφισε απόφαση για τη ‘Μετωπική Συμπόρευση’ τόσο το Πανελλαδικό Συντονιστικό Όργανο της Ανταρσύα,

Απόφαση της συνεδρίασης του ΠΣΟ της ΑΝΤΑΡΣΥΑστις 16/2

όσο και η Πανελλαδική Συνέλευση του Σχεδίου Β’

Ανακοίνωση για την Πανελλαδική Συνέλευση τουΣχεδίου Β’

όμως το ενδεχόμενο συνεργασίας μάλλον απομακρύνθηκε, αφού τα δυο όργανα συζήτησαν &ψήφισαν διαφορετικά κείμενα.. με συνέπεια η ΑΝΤΑΡΣΥΑ να βγάλει αυτό το κείμενο τη Δευτέρα

Μια οφειλόμενη απάντηση

Και το Σχέδιο-Β χθες το ακόλουθο

Το ΣχέδιοΒ δεν πρόκειται να συμπράξει ώστε να γίνει η αριστερά το δέντρο που πληγώνουμε –σε σχέση με…

(σημείωση.. το γεγονός πως δεν ξέρουν ή δεν ενδιαφέρονται να μάθουν πως η ΑΝΤΑΡΣΥΑ δεν έχει συνιστώσες αλλά οργανώσεις, δείχνει ίσως πόσο πολύ πιστεύουν τη συμπόρευση)

Παράλληλα η ΚΟ Ανασύνταξη πήρε κι αυτή θέση (με βάση το κείμενο που ψήφισε η ΑΝΤΑΡΣΥΑ και όχι αυτό που ψήφισε το Σχέδιο Β) τόσο για τη Συμπόρευση όσο και για τις επερχόμενες εκλογικές αναμετρήσεις

[2014-2-16] Ανακοίνωση της Π.Ε. της κ.ο. ΑΝΑΣΥΝΤΑΞΗ για τη Συμπόρευση

[2014-2-16] Απόφαση της Π.Ε. της κ.ο.ΑΝΑΣΥΝΤΑΞΗ

Διαβάστε ακόμα:

Βρείτε τις διαφορές και κερδίστε… μια μετωπική συμπόρευση (ΑΡ.Α.Σ)

Το Σχέδιο Β και η ΑΝΤΑΡΣΥΑ: Επιμένουμε Αντικαπιταλιστικά

Του Πάνου Γκαργκάνα

Να μη «διαδικτυοποιηθεί» η αριστερή πολιτική

του Κίμωνα Γαστεράτου

Να σταθούμε στο ύψος των περιστάσεων

Παναγιώτης Σωρτήρης μέλος της ΚΣΕ της ΑΝΤΑΡΣΥΑ

Για μια συζήτηση που πρέπει να γίνει πολιτικά και συντροφικά

Των Αντώνη Δραγανίγου (ΠΕ ΝΑΡ), Γιάννη Μπαλάση (ΚΣ νΚΑ)

Και μετά δείτε και το Life of Brian…

Εξίσου εύγλωττος είναι κι ο τίτλος της ανάρτησης: χαμένοι στη μετάφραση.

Ας δούμε πώς σχολιάζει τα τεκταινόμενα κι ένα άλλο αξιόλογο ιστολόγιο του χώρου, η αριστερή αντεπίθεση, που συνιστά ως μουσική υπόκρουση ένα επίκαιρο τραγούδι των κατσιμιχαίων.

Το Σχέδιο Β και η ΑΝΤΑΡΣΥΑ: η συνέχεια στις εξελίξεις για τη μετωπική συμπόρευση!

Συμπόρευσης συνέχεια:

Ξανά τα ίδια, τα ίδια απ’ την αρχή!

Για μια συζήτηση που πρέπει να γίνει πολιτικά και συντροφικά

Άρθρο των Αντώνη Δραγανίγου, μέλος του Γραφείο της Π.Ε. του ΝΑΡ και της ΚΣΕ της ΑΝΤΑΡΣΥΑ και Γιάννη Μπαλάση, μέλους του Γραφείου του Κ.Σ. της νΚΑ και της ΚΣΕ της ΑΝΤΑΡΣΥΑ (διαβάστε εδώ)

Βρείτετις διαφορές και κερδίστε… μια μετωπική συμπόρευση Ανακοίνωση της ΑΡΑΣ (διαβάστε εδώ)

Επιμένοντας στη μετωπική συμπόρευση

Νέο Κείμενο και κάλεσμα 22 στελεχών της Αριστεράς για τη συγκρότηση της μετωπικής συμπόρευσης (διαβάστε εδώ)

ΑΡΑΝ για τη Μετωπική συμπόρευση: Να αναλάβουμε τις ευθύνες μας απέναντι στον κόσμο του αγώνα και της Αριστεράς (διαβάστε εδώ)

Διαβάστε ακόμα:

Αυγή: Ναυαγεί η συμπόρευση της ΑΝΤΑΡΣΥΑ με τον Αλ. Αλαβάνο (διαβάστε εδώ)

Ριζοσπάστης: ΑΝΤΑΡΣΥΑ – «ΣΧΕΔΙΟ Β» Νόθος αντικαπιταλισμός (διαβάστε εδώ)

Εφημερίδα των Συντακτών: Σοβαρά εμπόδια στη συνεργασία (διαβάστε εδώ)

Και όσο θα διαβάζετε ακούστε:

Υπενθυμίζουμε τους στίχους αυτού του ωραίου τραγουδιού

(κάθε συνειρμός είναι απλά τυχαίος)

Τα φέραμε από δω τα φέραμε από κει
άντε ξανά τα ίδια τα ίδια απ’ την αρχή
τα φέραμε από δω τα φέραμε από κει
εγώ ξανά στο τίποτα στο γενικά εσύ, στο γενικά

Νύχτες δίχως όνομα νύχτες χωρίς σκοπό
χαμένοι από χέρι χαμένοι και οι δυο
ανόητες αγάπες ανόητα φιλιά
λόγια λόγια λόγια λόγια ψεύτικα

Τώρα τι να σου πω τι να μου πεις κι εμένα
έτσι όπως παίξαμε κι οι δυο με ζάρια πειραγμένα
τα φέραμε από δω τα φέραμε από κει
εγώ ξανά στο τίποτα στο γενικά εσύ στο γενικά

Νύχτες δίχως όνομα νύχτες χωρίς σκοπό
χαμένοι από χέρι χαμένοι και οι δυο
ανόητες αγάπες ανόητα φιλιά
λόγια λόγια λόγια λόγια ψεύτικα

Όποιος έχει υπομονή και όρεξη να διαβάσει υλικό, μπορεί να ακολουθήσει τους προτεινόμενους συνδέσμους και να προσπαθήσει να βγάλει μια άκρη. Προσωπικά πάντως συνιστώ ανεπιφύλακτα την ανακοίνωση της αρας, οργάνωσης που συμμετέχει στην ανταρσύα, η οποία κινείται χωρίς υπερβολή στα όρια του τρολαρίσματος και βασικά του αυτοσαρκασμού. Κάνει κι αυτή έμμεση αναφορά στην ταινία των μόντι πάιθονς (αλλά με τον ελληνικό της τίτλο), συνεχίζει σε κάποια φάση με γαλλικά και εγχειρίδια χρήσεων και χειρισμών (mode d’ emploi) και το γυρίζει στο κλείσιμο στα μαθηματικά με την επίλυση της εξίσωσης: Χ= 1+1

Ενδιάμεσα παίρνει τα δύο κείμενα, τα συγκρίνει σημείο προς σημείο και σχολιάζει τις αλλαγές. Πχ «προστέθηκε αυτό», «αφαιρέθηκε το άλλο», «επαναδιατυπώθηκε καλύτερα ένα σημείο», «η παρένθεση αντικαταστάθηκε από δευτερεύουσα αναφορική πρόταση». Και σε κάποια σημεία, το ρίχνουν μάλλον κι αυτοί στην ελαφρά ειρωνεία –προς τους υπεύθυνους για το μη κλείσιμο της εκλογικής συμφωνίας.
Πχ «μην ψάχνετε άδικα, είναι το ίδιο»

Ή «εκτός του ότι έχει μπει μια τελεία (κρίσιμη, δε λέμε) κατά τα λοιπά είναι το ίδιο».
Και ο αρχικός τίτλος της ανακοίνωσης παραπέμπει σε διαγωνισμό: βρείτε τις διαφορές και κερδίστε… μια μετωπική συμπόρευση

Μετά από αυτά, δεν ξέρω αν «η αριστερά είναι το δέντρο που πληγώνουμε», όπως σχολίασε το σχέδιο β’, σίγουρα όμως το έργο αυτό εκτός από λυρικές μελό φράσεις, έχει κι αρκετές κωμικές σκηνές και πρωταγωνιστές με καλή αίσθηση του χιούμορ.

Ξεφυλλίζοντας

Ο δανεισμός βιβλίων μεταξύ συντρόφων είναι πονεμένη μάλλον ιστορία, όπου όλοι σχεδόν έχουμε υπάρξει κατά καιρούς θύτες ή θύματα. Προχτές κυριακή, η κε του μπλοκ πήρε τη ρίαλ νιουζ, που είχε προσφορά την εντολή της διδώς σωτηρίου –καμία σχέση με την «εντολή σαμαρά» που μας απασχολεί τελευταία- για να αναπληρώσει την απώλειά της από έναν τέτοιο δανεισμό. Και πέρα από το βιβλίο έγινε σοφότερη σε ορισμένα σημεία, ξεφυλλίζοντας το υπόλοιπο φύλλο.

Έμαθα πχ πως ο μπογιόπουλος έχει ξεκινήσει να αρθρογραφεί και στην εφημερίδα του χατζηνικολάου, με μια μικρή στήλη άποψης που στο τελευταίο φύλλο είχε ένα πολύ καλό σχόλιο περί πλεονάσματος. Το οποίο κι αντιγράφω, καθώς δεν έχει υποπέσει στην αντίληψή μου να έχει ανέβει διαδικτυακά κάπου αλλού.

Όντως υπάρχει πλεόνασμα. Ανέργων. Στο 1,5 εκατομμύριο οι εμφανώς άνεργοι. Κοντά στο 1 εκατομμύριο οι αφανώς άνεργοι, που ενώ εργάζονται παραμένουν απλήρωτοι για μήνες. Όντως υπάρχει πλεόνασμα. Φτώχιας. Στα 600.000 τα παιδιά που, σύμφωνα με τη Unicef, υποσιτίζονται. Τι ντροπή! Υπάρχει πλεόνασμα. Κοινωνικής αδικίας. Επί «σωτηρίας», οι φόροι σε μισθωτούς και μικροβιοπαλαιστές αυξήθηκαν κατά 7 και 9 φορές. Αλλά στις «εξωχώριες» εταιρείες μειώθηκαν. Κατά 16 φορές! Αυτά τα χρόνια –της «σωτηρίας»- η ψαλίδα της εισοδηματικής ανισότητας των πλουσιότερων με τους φτωχότερους Έλληνες διευρύνθηκε κατά 7,5 φορές! Όντως, υπάρχει πλεόνασμα. Υποκρισίας. Που γίνεται αβάσταχτα εξοργιστική όταν οι υπαίτιοι της λαϊκής δυστυχίας πανηγυρίζουν και, για να θαμπώσουν τα θύματα, επιλέγουν την παλιά γνωστή μέθοδο: Επιδεικνύουν αριθμούς που… ευημερούν. Όντως, υπάρχει πλεόνασμα. Μόνο που είναι βουτηγμένο στην απελπισία. Για να βγάλουν πλεόνασμα (3,9 δις ευρώ ήταν η τελευταία του μέτρηση) αφαίμαξαν πάνω από 63 δις ευρώ (!) από τον ελληνικό λαό. Αλήθεια, με τέτοιες «επιδόσεις», για να μειώσουν το χρέος των 320 δις ευρώ, πόσα… τρισεκατομμύρια σε μέτρα θα κληθεί να επωμιστεί ο λαός; Ναι, αλλά έχουμε πλεόνασμα. Θα χρησιμοποιηθεί, λένε, στις διαπραγματεύσεις με τους «εταίρους». Θυμηθείτε: Θα το χρησιμοποιήσουν για δύο λόγους: Πρώτον, για το ψηφοθηρικό λάδωμα της προεκλογικής τους μηχανής. Δεύτερον, και κυριότερο: Για να εμφανίσουν σαν «δικαιωμένη» την πολιτική της βαρβαρότητας και σαν «αδήριτη ανάγκη» τη συνέχισή της!

Σε άλλα θέματα της εφημερίδας, ο διευθυντής του πγ του καταλληλότερου αλέξη, νίκος παππάς, είπε πως ο κίνδυνος για το σύριζα δεν είναι να γίνει ένα καινούριο πασοκ, αλλά να γίνει ένα άλλο κουκουέ. Και για το μεν πρώτο δεν μπορώ να πω πως υφίσταται κίνδυνος για κάτι που έχει ήδη συντελεστεί κι αποτελεί κομμάτι της πολιτικής πραγματικότητας· ενώ για το δεύτερο μπορούμε να τον βεβαιώσουμε πως ο σύριζα δεν πρόκειται ποτέ να γίνει κκε, όχι στην κάλπη, αλλά κυρίως στο κίνημα και την πολιτική του.

Σε άλλο σημείο της συνέντευξης, ο παππάς ισχυρίζεται πως ο σύριζα θα υποστηρίξει στο δεύτερο γύρο κάθε κομμουνιστή υποψήφιο απέναντι σε χρυσαυγίτες και κυβερνητικούς εκπροσώπους. Αλλά ακόμα κι αν κάνουμε αφαίρεση από την πείρα που έχουμε και τις κάθε λογής ικαρίες, η ίδια η βάση του σύριζα δε φαίνεται να συμφωνεί μαζί του. Σε δημοσκόπηση για λογαριασμό της εφημερίδας, στο ίδιο φύλλο, σχετικά με την πρόθεση ψήφου στο δήμο αθηνών, υπάρχει ένα ειδικό ερώτημα που εξετάζει ποιον υποψήφιο θα σκεφτόταν γενικά να στηρίξει το σώμα, ανεξάρτητα από το τι θα ρίξει τελικά στην κάλπη. Σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας, μόλις ένας στους τέσσερις-πέντε (22,8%) ψηφοφόρους του σύριζα θα σκεφτόταν να στηρίξει το σοφιανό –σε αντίθεση με το 58,4% που απαντά αρνητικά σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο- οριακά πάνω από τον καπερνάρο των ανελ και τον νυν δήμαρχο καμίνη ή άλλους υποψήφιος. Κι αυτό σε πλήρη αντίθεση με την εκλογική συμπεριφορά ενός μέρους των «σκληρών δογματικών κουκουέδων» που υπέκυψε στο εκβιαστικό δίλημμα του σύριζα να μη βγει η δεξιά, στα χνάρια των καλύτερων παραδόσεων του παπανδρεϊκού πασόκ και το απατηλά θέλγητρα μιας «εύκολης λύσης» αριστερής κυβέρνησης.

Αλλάζουμε έντυπο και θεματολογία. Στο πριν, την εφημερίδα της ανεξάρτητης αριστεράς, έχει ανοίξει προεκλογικός διάλογος για το… μέτωπο συμπόρευσης και βασικά για τη συνεργασία με τον αλαβάνο. Είναι κατά της εε ο αλέκος ή απλώς το παίζει; Το πιο εντυπωσιακό ωστόσο δεν είναι τόσο οι εκτιμήσεις του ρούση, του πατέλη και λοιπών δημοκρατικών δυνάμεων για το σύμμαχο αλαβάνο. Αλλά ότι αυτή η διαμάχη γίνεται μόλις λίγους μήνες μετά την πανελλαδική συνδιάσκεψη της ανταρσύα και την ερμηνεία της πολιτικής της απόφασης, που καθόρισε θεωρητικά το ζήτημα των τακτικών συμμαχιών. Συμβαίνουν όμως αυτά με τις συρραφές θέσεων και τα αμφίσημα κείμενα, που προσπαθούν να τα χωρέσουν όλα.

Στο τελευταίο φύλλο δημοσιεύεται ένα απαντητικό κείμενο τριών μελών της ανταρσύα (ανάμεσά τους αναγνωρίζω ένα ηγετικό στέλεχος της αραν από την οποία προέρχονται πιθανότατα κι οι άλλοι δύο) το οποίο ασκεί κριτική σε ένα πρόσφατο άρθρο των ελαφρού-αναγνωστάκη, που αξιοποιώντας τα αποθέματα της κνίτικης μόρφωσής τους, αναφέρθηκαν στις θέσεις των κλασικών περί ατομικής τρομοκρατίας και τη διαλυτική επίδραση της τελευταίας στο μαζικό κίνημα. Η απάντηση στο κείμενο των τριών είναι πως ο λένιν δεν απέρριπτε γενικά και από θέση αρχής τέτοιες μεθόδους, αλλά συγκεκριμένα παραδείγματα λανθασμένης χρήσης της, ότι το ολιγομελές αντάρτικο του φιντέλ δεν είχε άμεση σύνδεση με το μαζικό κίνημα, αλλά οδήγησε σε θρίαμβο την κουβανική επανάσταση κι ότι δεν πρέπει να απορρίπτουμε κανένα μέσο, χαρίζοντας στο κράτος το μονοπώλιο της βίας, για να μη γλιστρήσουμε στον οικονομισμό, στο λεγκαλισμό (την αστική νομιμοφροσύνη δηλ) και στον κυβερνητισμό, όπως οι κυρίαρχες εκδοχές της αριστεράς.

Δεν είναι στις προθέσεις μου να κάνω συνολική κριτική στο κείμενο, το οποίο θέτει ένα ενδιαφέρον γενικά θέμα προς συζήτηση –αρκεί να μην φετιχοποιούμε τη σύγκρουση, περιορίζοντας την έννοια στην τελική της εκδήλωση, την χρήση όπλων και επαναστατικής βίας και θεωρώντας την τελευταία αποκλειστικό κριτήριο επαναστατικής δράσης. Αφενός όμως κινείται μάλλον στα όρια της τραγικής ειρωνείας η κριτική περί κυβερνητισμού από τη σκοπιά ενός πουλατζικού πχ –που θεωρεί το κράτος σχέση, συσχετισμό δυνάμεων και συνεπώς την κυβέρνηση θέση που μπορεί να καταληφθεί για την καλύτερη προώθηση του αγώνα. Αφετέρου θεωρώ τουλάχιστον εντυπωσιακή την κακή αντίληψη του επίδικου της συγκυρίας, με την οργανωμένη προσπάθεια να χρεωθεί στο οπλοστάσιο της αριστεράς συλλήβδην η ατομική τρομοκρατία και να ταυτιστεί μαζί της κάθε διαφορετική φωνή και αντίδραση.

Εξίσου εκπληκτική είναι η εκτίμηση πως δεν μπορεί να υποστηριχθεί σοβαρά πως τα συλληφθέντα μέλη τέτοιων ομάδων ήταν στημένοι πράκτορες –λες και η δράση τους κρίνεται με υποκειμενικά και όχι με αντικειμενικά κριτήρια. Ή ότι δεν έχει υπάρξει κάποια μεγάλη προβοκάτσια κατά του λαϊκού κινήματος που θα δικαιολογούσε την υπόνοια περί κρατικής προέλευσης τρομοκρατία. Αναρωτιέμαι ωστόσο πώς αλλιώς θα μπορούσε να χαρακτηριστεί πχ η υπόθεση της μαρφίν στη σταδίου, την ίδια μέρα που ψηφιζόταν το πρώτο μνημόνιο.

Κλείνουμε το σημερινό κύκλο με το τελευταίο τεύχος του περιοδικού μαρξιστική σκέψη –συριζικών και τροτσκιστικών αναφορών, αν κρίνει κανείς από τα περιεχόμενά του και τα μέλη της συντακτικής επιτροπής- που φιλοξενεί διπλό αφιέρωμα στον καβάφη και την ιστορία του κουκουέ –χοντρικά την ίδια περίοδο που εξετάζει και ο πρώτος τόμος του δοκιμίου.

Πώς συνδέονται αυτά τα δύο; Σύμφωνα με το εισαγωγικό σημείωμα της σύνταξης… «ο Καβάφης εξέφρασε και συνόψισε με την ποίησή του αυτό που παραμένει αξιοπρεπές στον παλιό κόσμο, τον αστικό κόσμο που πεθαίνει» ενώ αντιθέτως «στην ιστορία του ΚΚΕ, με αντιφάσεις, θετικά διαλείμματα και στιγμές, και με πολλές αμφισημίες μετά την αποκήρυξη του Άρη το 1945, αλλά οριστικά, αμετάκλητα και διαρκώς εντεινόμενα αφότου επικράτησε η ηγεσία της Παπαρήγα το 1991, κυριάρχησε σε επίπεδο ηγεσίας αυτό που είναι αναξιοπρεπές μέσα στο νέο κόσμο, το σοσιαλιστικό κόσμο που πασχίζει να γεννηθεί». Ενώ στη συνέχεια γίνεται λόγος και για το «ανώμαλο, ζαχαριαδικό καθεστώς» και άλλα συναφή ζητήματα στα οποία θα επανέλθει το περιοδικό με μελλοντικά αφιερώματα.

Δε θα υπήρχε λόγος να ασχοληθούμε περισσότερο με το συγκεκριμένο αφιέρωμα, αν δεν υπήρχε το «άλλοθι πολυφωνίας» που του δίνουν τα κείμενα των συντελεστών του εργατικού αγώνα και του συλλόγου «γιάννης κορδάτος» -αν και δεν είμαι πολύ σίγουρος αν ταυτίζονται πλέον αυτά τα δύο: μια μελέτη του καλτσώνη για τη μαρξιστική συζήτηση στην ελλάδα σχετικά με το κράτος και την επανάσταση στη δεκαετία του 30’, μια μελέτη του πετρόπουλου για το γληνό και ένα κείμενο του λιόση –που έχει συνεργαστεί και στο παρελθόν με το ίδιο περιοδικό- για την τακτική και στρατηγική του κκε τη δεκαετία του 30 και τις εξελίξεις στην κομιντέρν.

Εκεί ο λιόσης αναφέρει μεταξύ άλλων σε ένα χαρακτηριστικό απόσπασμα.

Η ΚΔ από το 3^ο συνέδριό της, στο οποίο χαράχτηκε η τακτική του Ενιαίου Μετώπου (εφεξής ΕΜ), μέχρι και το 7^ο, δεν παρουσίασε μια σταθερή ιδεολογικοπολιτική πορεία. Θεωρούμε πως το 4^ο συνέδριο ήταν ένα συνέδριο σταθμός για την πορεία του κομμουνιστικού κινήματος, όχι όμως το 5^ο (1924) και 6^ο (1928). Δεν υποστηρίζουμε ότι οι αποφάσεις αυτών των συνεδρίων ήταν για το σκουπιδοτενεκέ της ιστορίας, αλλά ότι υπήρξαν λάθη και αντιφάσεις που δε βοηθούσαν στην ανάπτυξη του επαναστατικού κινήματος. Υιοθετήθηκε το σχήμα του σοσιαλφασισμού (ταύτιζε το φασισμό με τη σοσιαλδημοκρατία), η Εργατική Κυβέρνηση (εφεξής ΕΚ) ταυτίστηκε με τη δικτατορία του προλεταριάτου, το ΕΜ περιορίστηκε ως τακτική που θα εφαρμοζόταν «από τα κάτω» (υποτιμούνταν ή εξαφανιζόταν το «από τα πάνω») και υπήρξαν κάποιες χρονικές φάσεις που εγκαταλείφθηκε η θέση του ενός συνδικάτου και προτιμήθηκε η γραμμή των «Κόκκινων Συνδικάτων» (συνδικάτα που συμμετείχαν μόνον οι κομμουνιστές και ο «κύκλος» τους).

Μπορεί να συμφωνεί ή να διαφωνεί κανείς με τα συμπεράσματα του λιόση, σίγουρα όμως δε θα βοηθούσε τη συζήτηση ένας αντίλογος που θα βασιζόταν σε υστερικές κραυγές για «προδοσία, εγκατάλειψη αρχών, ιστορική συρραφή και επιλεκτική αποδοχή παλιότερων επεξεργασιών, κτλ». Κι αυτό δεν το λέω για να προλάβω κριτικές εναντίον του λιόση, αλλά ως γενικό κριτήριο που πρέπει να τίθεται σε κάθε κριτική αποτίμηση της ιστορικής διαδρομής της κομιντέρν και να μην υπάρχουν δυο μέτρα και σταθμά.

Σημειώνω επίσης πως ο λιόσης αποφεύγει λόγω χώρου να αναφερθεί κριτικά στη θεώρηση του ελληνικού τροτσκισμού –παραπέμποντας για μια αναλυτική κριτική στο βιβλίο του για την εξάρτηση. Λέει όμως πως οι θέσεις του δε βρήκαν ιδιαίτερη ανταπόκριση και αυτό, χωρίς να αποτελεί τεκμήριο για την ορθότητά τους, «πρέπει ωστόσο να προβληματίσει σοβαρά το γεγονός πως δε συγκίνησαν κανέναν, παρά πολύ μικρές μειοψηφίες».

Κι έχει απόλυτο δίκιο. Το μόνο που δεν μπορώ να καταλάβω είναι γιατί εδώ η μειοψηφία οφείλει τουλάχιστον να προβληματιστεί για τις θέσεις της, ενώ για το συνέδριο του κουκουέ τα κριτήρια αλλάζουν και η μειοψηφία έχει το δίκιο με το μέρος της, χωρίς να αναλογιστεί γιατί δεν κέρδισε την πλειοψηφία.

Η Β' Πανελλαδική της Ανταρσύα

Το σαββατοκύριακο που μας έρχεται το μετωπικό σχήμα της ανταρσύα πραγματοποιεί –με αρκετή καθυστέρηση- τη δεύτερη πανελλαδική του συνδιάσκεψη, που μας οδηγεί αναπόφευκτα στο συνειρμό με τη β’ πανελλαδική των ρηγάδων της μεταπολίτευσης, που διαφώνησαν κι έφυγαν από τα αριστερά. Αν και πόσο αριστερά να πας δηλαδή όταν έχεις ως αφετηρία το κκε εσωτερικού της εποχής που δεν εναντιώθηκε καν στην ένταξη της χώρας στην τότε εοκ; Σήμερα η μετεξέλιξη εκείνης της διάσπασης φλερτάρει πολιτικά με τον ανοιχτά ευρώδουλο σύριζα και το σχηματισμό αριστερής κυβέρνησης, χωρίς να θεωρεί ταμπού την εκλογική του στήριξη, εφόσον αυτός δηλώνει πως δε θεωρεί ταμπού το νόμισμα και την παραμονή στο ευρώ. Όχι σαν τους συντηρητικούς τους κνίτες που ‘ναι παραδοσιακά γεμάτοι ταμπού στην ερωτική και την πολιτική τους ζωή.

Σήμερα λοιπόν που η συριζοποίηση της ανταρσύα κρύβεται μόνο πίσω από την ταχύτατη πασοκοποίηση του σύριζα και η εκλογική γιγάντωση του τελευταίου έθεσε αντικειμενικά θέμα επιβίωσης για το μετωπικό σχήμα του εξωκοινοβουλίου, απελευθερώνοντας κάποιες φυγόκεντρες δυνάμεις στο εσωτερικό του, θα ήταν ίσως ευχής έργο η εμφάνιση ενός αντίστοιχου ρεύματος αμφισβήτησης της κυρίαρχης γραμμής από τα αριστερά, αλλά δεν ξέρω κατά πόσο θα είχε ευοίωνες προοπτικές. Όχι μόνο επειδή δεν έχει διαφανεί ένα τέτοιο ρεύμα ώστε να μπορέσει να μαζικοποιηθεί και να γίνει σταδιακά υπολογίσιμο, αλλά –ακόμα κι αν υποθέσουμε ότι υπάρχει- εξαιτίας της πολιτικής βάσης από την οποία θα εκκινούσε, που θα οριοθετούσε εξαρχής και τις δυνατότητές του.

Το βασικό επίδικο σήμερα –για να χρησιμοποιήσουμε ένα δημοφιλή όρο του χώρου- δεν είναι μια πιο αριστερή και συνεπής εφαρμογή ενός μεταβατικού προγράμματος, ελαφρώς τροποποιημένου κατά το ένα ή το άλλο σημείο. Εξάλλου η επιχειρηματολογία της αριστερής πτέρυγας ενάντια στους δεξιούς και την αυτονόμηση του νομίσματος ως αιτήματος-κρίκου, μπορεί κάλλιστα να γυρίσει μπούμερανγκ ενάντια στις δικές τους θέσεις και να αποδείξει την ανεπάρκειά τους. Το ζητούμενο στη σημερινή συγκυρία είναι η διέξοδος από την κρίση κι η εναλλακτική που έχουμε να προτείνουμε. Κι αυτό απαιτεί μια συνολική πρόταση κι όχι προσεγγίσεις που απομονώνουν επιμέρους βασικές πτυχές όπως το δημόσιο χρέος και η ευρωπαϊκή ένωση, χωρίς ωστόσο να απαντάν πειστικά στο παραπάνω ερώτημα και να θέτουν το κομβικό ζήτημα της εξουσίας που θα υλοποιήσει αυτή την εναλλακτική.

Ίσως κάποιοι θεωρούν αυτή την κριτική κάπως γενική κι αφηρημένη. Θα ήταν λάθος ωστόσο να γίνει συγκεκριμένη κριτική σε ένα κείμενο θέσεων που –κατά τη δική μου αντίληψη τουλάχιστον- κάνει μια καλή περίληψη όσων ήδη γνωρίζαμε, αλλά δε φαίνεται να βάζει ουσιαστικά κάποιο καινούριο ζήτημα. Και αυτό πιστοποιείται εν μέρει κι από τις διάφορες πλατφόρμες που κατατίθενται εν όψει της συνδιάσκεψης και παραμένουν αμετακίνητες στα βασικά τους σημεία, χωρίς ιδιαίτερες επικαιροποιήσεις, είτε γιατί θεωρούν πως οι θέσεις τους δικαιώθηκαν και ενισχύθηκαν από τα (εκλογικά) γεγονότα που μεσολάβησαν, είτε γιατί απλώς μπορούν (σσ: να επιλέξουν την επανακαταγραφή τους).

Μπορεί κάποιος άλλος να διαβάζει καλύτερα πίσω από τις γραμμές ή να παρακολουθεί πιο στενά τα τεκταινόμενα στην ανταρσύα και να διαφωνεί με τη δική μου εκτίμηση, πιστεύοντας πως υπάρχουν συγκεκριμένα σημεία που προχωράν διευρύνοντας το πολιτικό κεκτημένο της ανταρσύα κι άλλα που θα κριθούν κατά τις (δι)εργασίες της συνδιάσκεψης. Δεν μπορώ να αποκλείσω αυτό το ενδεχόμενο. Πρέπει όμως να λάβουμε υπ’ όψιν μας πως αναφερόμαστε σε έναν χώρο που όχι μόνο δεν έχει ενιαία αντίληψη και δράση για την παρέμβαση των δυνάμεών του στο εργατικό κίνημα –κάτι που θα έπρεπε λογικά να αποτελεί την απαραίτητη προϋπόθεση οποιασδήποτε περαιτέρω (πολιτικής και εκλογικής) συνεργασίας, αλλά αδυνατεί να προχωρήσει σε στοιχειώδεις κινήσεις, όπως την έκδοση ενός εντύπου ως ενιαίας πολιτικής έκφρασης του χώρου –γιατί πιθανότατα θα έπρεπε να φιλοξενεί στις σελίδες του για ένα θέμα επικαιρότητας δέκα διαφορετικές ανακοινώσεις απ’ την κάθε οργάνωση που συμμετέχει στο μετωπικό σχήμα κι η έκδοσή του θα αποδεικνυόταν ασύμφορη. Περί τέτοιας ενότητας και αυτού του πολιτικού κεκτημένου ο λόγος.

Ίσως πάλι κάποιος θεωρήσει «προχώρημα» την ελαφρώς αυξημένη –αν δεν κάνω λάθος- συμμετοχή των μελών που ανέδειξαν τους αντιπροσώπους της συνδιάσκεψης, με μέτρο που προσέγγιζε το λόγο ένα προς τρία. Στη θέση του πάντως μάλλον θα προβληματιζόμουν πόσα από τα μέλη που ψήφισαν –ή μάλλον ειδοποιήθηκαν να ψηφίσουν- είναι πραγματικά ενεργά –για να μην πούμε κι οικονομικώς τακτοποιημένα- αλλά και γιατί οι τοπικές συνελεύσεις της ανταρσύα -και το ίδιο το σχήμα συνολικά- είχαν πέσει σε μετεκλογική νάρκη διαρκείας κι ουσιαστικά υπολειτουργούσαν.

Επιστρέφοντας στην κριτική του πολιτικού κομματιού –αν και το οργανωτικό ζήτημα είναι και αυτό πολιτικό στην ουσία του- σημειώνουμε ως βασικό χαρακτηριστικό πολλών τοποθετήσεων μελών και στελεχών του χώρου την τεράστια σύγχυση που επικρατεί γύρω από το ζήτημα των συνεργασιών, του μετώπου και του μεταβατικού προγράμματος που διατρέχει το κείμενο των θέσεων και την πολιτική γραμμή της ανταρσύα. Το ιδεολογικό οπλοστάσιο του χώρου τα αλέθει όλα σαν καλός μύλος –της αντίδρασης- και συνδυάζει τα μεταβατικά του τρότσκι με τις παραδοσιακές θεωρίες εξάρτησης, τις λιγότερο παραδοσιακές της αλληλεξάρτησης ή ακόμα και εξαρτημένης αλληλεξάρτησης με ισχυρές εξαρτήσεις, παντρεύοντάς τις με κάθε λογής μέτωπα: ενιαίο, λαϊκό, εργατικό, αντικαπιταλιστικό και αντι-ιμπεριαλιστικό –αρκεί να υπάρχει μέτωπο γενικώς, διότι για ένα κούτελο ζούμε σήμερον στην κοινωνία.

Που αν έχεις προχωρήσει στην ανάλυσή της, πρέπει να προτείνεις και κάποιο μέτωπο με κοινωνικές συμμαχίες. Αλλά οι περισσότερες αναλύσεις της ανταρσύα επιμένουν να αντιμετωπίζουν το μέτωπο σχεδόν αποκλειστικά με πολιτικούς όρους, εστιάζοντας την παρέμβασή της «στα ανήσυχα τμήματα της βάσης του κκε και του σύριζα» και σε όσους αποσπούνται από τη λαϊκή βάση του πασόκ (βλέπε σταματόπουλος). Το βασικό μειονέκτημα αυτής της λογικής δεν είναι ο διαχωρισμός που αποκλείει την πολιτική απεύθυνση στα εργατικά στρώματα που παραμένουν εγκλωβισμένα στη νέα δημοκρατία αλλά η αντιμετώπιση των κομμάτων με όρους της δεκαετίας του 30’, οπότε είχαν πραγματικά μαζική κοινωνική βάση –ο σύγχρονος σύριζα αντιθέτως έχει απλά ψηφοφόρους όχι όμως και την εργατική βάση της παραδοσιακής σοσιαλδημοκρατίας.

Ως προς το μεταβατικό πρόγραμμα κανείς –πλην μερικών ατομικών εξαιρέσεων, που δε συμφωνούν απαραίτητα μεταξύ τους- δεν έχει καθαρό εάν περιλαμβάνει αιτήματα προς ζύμωση ή προς άμεση υλοποίηση. Κι οι συνήθεις λεκτικές ακροβασίες «εντός εκτός κι ενάντια στο σύστημα» ή «ξεκινάει στο σήμερα κι ολοκληρώνεται μόνο όταν…» μπορεί να ικανοποιούν το συλλογικό θυμικό του χώρου, αλλά δεν απαντάνε ουσιαστικά στο παραπάνω ερώτημα. Εάν λοιπόν εννοούμε την άμεση υλοποίηση τότε το μεταβατικό πρόγραμμα της ανταρσύα είναι ταυτόχρονα ρεφορμιστικό κι ουτοπικό. Ρεφορμιστικό γιατί παρακάμπτει το απαραίτητο επαναστατικό άλμα· κι ανεφάρμοστο, γιατί ο καπιταλισμός στην παρούσα φάση αδυνατεί να ικανοποιήσει ακόμα και στοιχειώδη μεταρρυθμιστικά αιτήματα, χωρίς να προηγηθεί επαναστατική ρήξη. Αν πάλι μιλάμε για τη ζύμωση στη μέση λαϊκή συνείδηση, η ανταρσύα της δίνει μια εύκολη και μεσοβέζικη πρόταση διεξόδου από την κρίση, που δεν την προετοιμάζει για μια σκληρή σύγκρουση εφ’ όλης της ύλης και δε σπάει το απόστημα της ανάθεσης. Συνεπώς υστερεί τόσο στο αντικειμενικό όσο και στο υποκειμενικό επίπεδο.

Ας σταθούμε λίγο περισσότερο στο ζήτημα των συνεργασιών και του μετώπου. Είδαμε παραπάνω ότι στις περισσότερες τοποθετήσεις στελεχών της ανταρσύα το μέτωπο νοείται κυρίως με πολιτικούς όρους, χωρίς να προσδιορίζεται κοινωνικά. Η αντίστροφη κριτική προς το κόμμα είναι ότι δε μπορεί να αποκλείεται εξ αρχής η πολιτική έκφραση ενός κοινωνικού μετώπου –χωρίς όμως να απαντά συγκεκριμένα με ποιον θα μπορούσε να συγκροτηθεί μια μορφή πολιτικής συμμαχίας. Ποια είναι η απάντηση της ανταρσύα στο συγκεκριμένο ερώτημα; Κοινή δράση με τις δυνάμεις της αριστεράς (αν και αρχικά θα έπρεπε να επιδιώξει να την κατακτήσει στις γραμμές της μεταξύ των συνιστωσών της), και πολιτικό μέτωπο με όσους διαφοροποιούνται από κκε και σύριζα –τους δύο πόλους της επίσημης αριστεράς, όπως μας λένε στην καλύτερη. Δεν είναι μόνο το τσουβάλιασμα και οι ίσες αποστάσεις με την κυβερνώσα αριστερά που ξενίζουν, αλλά και το φοβερό κριτήριο συμμαχιών από «θέση αρχής»: όσοι φεύγουν από τους άλλους..!

Κι αν με τις διαφοροποιήσεις του σύριζα εννοούν βασικά –και σε πρώτο στάδιο- το μέτωπο του αλαβάνου –ο οποίος παραμένει αμετανόητος τυχοδιώκτης και ηγετίσκος, όπως απέδειξε πρόσφατα, σπεύδοντας πρώτος να ανακοινώσει το κόμμα της δραχμής, για να προλάβει να δρέψει τις δάφνες της εκλογικής επιτυχίας του πέπε γκρίλο στην ιταλία- από το κκε ποιον ακριβώς έχουν υπ’ όψιν τους; Μα φυσικά τον εργατικό αγώνα! Φτάνουν δηλαδή να θεωρούν δυνητικό σύμμαχο τα μέλη μιας διαδικτυακής ιστοσελίδας, με δυο-τρεις επώνυμους και καμιά δεκαριά ψευδώνυμους αρθρογράφους, χωρίς άλλη κοινωνική αναφορά, κι αντιγράφουν τις χειρότερες λογικές αστικών κομμάτων, θέλοντας να δείξουν πως διατηρούν επαφή με τα ανήσυχα τμήματα της βάσης του κκε. Κι αυτή είναι η βασική αξία χρήσης του εργατικού αγώνα μετά το 19^ο συνέδριο, οπότε κι ήρθε αντιμέτωπος με τα δικά του υπαρξιακά ζητήματα. Αφενός δηλ δεν επήλθε το μαζικό κύμα αποχωρήσεων που περίμενε, για να το αγκαλιάσει πολιτικά και να προχωρήσει στην οργανωτική συγκρότηση που σχεδίαζε –αντ’ αυτού έβγαλε μόνο ένα επετειακό κείμενο για τον ένα και κάτι χρόνο λειτουργία της ιστοσελίδας. Αφετέρου γνωρίζει καλά ότι αν προχωρήσει σε κάποια μορφή συνεργασίας με τους αντάρτες, θα απολέσει αυτή ακριβώς την αξία χρήσης που αναφέραμε και θα χάσει τα όποια τυχόν ερείσματα διατηρεί στη βάση του κόμματος. Μπρος γκρεμός και πίσω (αριστερό) ρεύμα.

Προς το παρόν λοιπόν η διεύρυνση φαίνεται να περιορίζεται στο σχέδιο βήτα –που μας προέκυψε αντί της β’ πανελλαδικής. Το πολιτικό φλερτ με τον αλαβάνο θυμίζει πολύ το αντίστοιχο φλερτ με το σεκ, που κατέληξε στο γάμο μέρα-ενάντια. Και εκείνο είχε ξεκινήσει προεκλογικά –πριν τις εκλογές του 07’-, αλλά δεν ευοδώθηκε εγκαίρως, για να παρουσιαστεί αργότερα ως τετελεσμένο γεγονός και ώριμο τέκνο της ανάγκης και της οργής του δεκέμβρη, κατά τη βολική συλλογική αφήγηση του χώρου. Η γενική δοκιμή έγινε στις φοιτητικές εκλογές του 09’ όπου σημειώθηκαν κάποιες αντιδράσεις κατά της ειρηνικής συνύπαρξης με τους σεκίτες. Αλλά μέχρι το επόμενο διήμερο εαακ είχαν ξεχαστεί και όλοι ήταν όπως πριν: ενωμένοι ναι, μονιασμένοι όχι. Σήμερα η ιστορία επαναλαμβάνεται, και παρά τους σοβαρούς θύλακες αντίστασης στον πολιτικό αριβισμό του αλαβάνου, οι πιθανότητες και η παράδοση δεν είναι με το μέρος τους.

Σε αυτή την πολιτική βαβέλ υπάρχουν και κάποια κείμενα στο δημόσιο διάλογο που ξεχωρίζουν. Η πιο σοβαρή –και προπαντός σύντομη- τοποθέτηση επί του οργανωτικού πχ δεν προέρχεται από τις οργανώσεις-συνιστώσες του σχήματος αλλά από τον χαρίδημο κι όσους ανένταχτους συσπειρώνονται στην κίνηση «ανταρσύα των μελών» (κι όχι των συνιστωσών). Κάποια άλλα κείμενα μπορεί να χάνουν στο πολιτικό κομμάτι, αλλά ξεχωρίζουν για τη σαφήνεια και την καθαρή στόχευσή τους –άλλο αν δε συμφωνεί πολιτικά κάποιος.

Ένα τέτοιο (συλλογικό) κείμενο (συν)υπογράφει και ο πέτρος παπακωνσταντίνου –που σημειωτέον, μετά τα γεγονότα της κύπρου, δεν έχει νιώσει την ανάγκη να κάνει αυτοκριτική για όσα έγραφε στο τελευταίο βιβλίο του σχετικά με τις δυνατότητες μιας κυβέρνησης σε αστικό έδαφος να παίξει με τις ενδοϊμπεριαλιστικές αντιθέσεις και να τις αξιοποιήσει προς όφελός της. Ο πι-πι συγκαταλέγεται στην κατηγορία των μεγάλων ανδρών που προορίζονται για εξίσου μεγάλα πράγματα και για το κεντρικό πολιτικό σκηνικό, παρουσιάζοντας σταδιακά τα συμπτώματα και την αγωνία του ανδρουλάκη να μην χαραμιστεί στο περιθώριο των εξελίξεων. Υποτάσσεται στη μαγεία της στιγμής, αναζητεί λύσεις εδώ και τώρα μακριά από τη δευτέρα παρουσία του σοσιαλισμού, σπεύδει να προλάβει το ραντεβού με την ιστορία, προειδοποιώντας μας για τα τελεσίγραφα που μας άφησε. Αλλά στο τέλος της ημέρας γοητεύει τους αστούς με τον αιρετικό του λόγο και τους παίρνει τα λεφτά με το ταλέντο του, για να συνεχίσει να το προσφέρει στα αστικά μέσα, αποκτώντας έτσι ακόμα περισσότερα κοινά σημεία με τον πρόδρομό του –πέραν της ρητορικής δεινότητας και της εμφανισιακής τους ομοιότητας.

Σε τι συμπέρασμα καταλήγουμε σύντροφοι; Αυτό θα το κρίνουν οι αναγνώστες. Αν κάποιος θεωρεί την ανταρσύα αμελητέα δύναμη –από ποσοτική ή και πολιτική άποψη- τότε προφανώς το ερώτημα στερείται νοήματος. Αν πάλι τη θεωρεί από δυνητικό σύμμαχο μέχρι βασικό εκφραστή της ελπίδας του για να αλλάξουν τα πράγματα, οφείλει να αντιπαλέψει και να σπάσει το δεξιό, ρεφορμιστικό απόστημα που σχηματίζεται στις γραμμές της, ως βασική προϋπόθεση για οποιαδήποτε άλλη πιθανή θετική μετεξέλιξη.

Εσύ αποφασίζεις. Ή έστω, οι οργανώσεις-συνιστώσες..

Το συριζα είναι εδώ ενωμένο δυνατό

Σύντομο ενημερωτικό δελτίο της κομινφόρμ

Όταν δεν έχεις τακτική (ενίοτε και στρατηγική) πρόσβαση στο δίκτυο και καθημερινή επαφή με τα τεκταινόμενα στον πραγματικό κόσμο και το μικρόκοσμο της μπλογκόσφαιρας, σου ‘ρχονται μερικά πράγματα μαζεμένα, σαν απανωτά χτυπήματα, και θέλεις απλώς να τα καταγράψεις κάπου, για να τα δεις και να τα χωνέψεις.

Ξεκινάμε με τη συνδιάσκεψη του σύριζα. Την Παρασκευή ο αλέξης γέμισε την ομιλία του (αλλά όχι το σεφ) με ιστορικές, συναισθηματικές αναφορές, αλλά δεν έκανε καμία νύξη για ακύρωση του μνημονίου κι άλλες τέτοιες εξαλλοσύνες. Κι ο σκηνοθέτης της συγκέντρωσης βάδισε στα χνάρια του μπιρσίμ, κι έδειχνε πλάνα μόνο από τη μία πλευρά, για να φαίνεται γεμάτο το στάδιο, λες και είχε πιαστεί ο λαιμός του καμεραμάν, και δε μπορούσε να γυρίσει από την άλλη, με τις άδεις κερκίδες. Θα μπορούσαν βέβαια, τώρα που έχουν πάρει το κολάι, να κρατήσουν τον ήχο και να κάνουν ένα μικρό μοντάζ με πλάνα από την προηγούμενη Κυριακή και τα 94χρονα του κκε, όπου το σεφ ήταν γεμάτο, για να τα πλασάρουν ως τον κόσμο του σύριζα. Έτσι κι αλλιώς αριστεροί είμαστε όλοι, δε θα τα χαλάσουμε εκεί πέρα.

Αλλά τέτοιοι είναι αυτοί οι κουκουέδες. Εδώ υπάρχει ένας έρωτας μεγάλος, και το μεγάλο ραντεβού με την εξουσία, κι αυτοί μιλάνε για κάτι πράγματα μικρά, όπως οι συγκεντρώσεις του σύριζα. Δεν κοιτάνε τα ποσοστά τους καλύτερα...

Η κυβερνώσα αριστέρα

Η μελλοντική αφίσα της κυβερνώσας αριστεράς

Εν τω μεταξύ, οι ανταποκρίσεις από το σεφ ήταν ακόμα πιο διασκεδαστικές. Το αριστερό ρεύμα ζητούσε να κατεβάσει ξεχωριστή λίστα με δικούς του υποψηφίους και οι «προεδρικοί» προσπαθούσαν να το μεταπείσουν και το κατηγορούσαν για φραξιονισμό! Με άλλα λόγια το αριστερό ρεύμα που προέρχεται από το κόμμα και έχει θεωρητικά κουκουέ μόρφωση (λέμε τώρα) ήθελε να υπάρχουν ξεχωριστές τάσεις, ενώ οι πούροι ανανεωτές πήραν θέση υπέρ του δημοκρατικού συγκεντρωτισμού! Τα ύστερα του κόσμου, που λέει εύστοχα και η σελίδα ανταπόcrisis...

Ο τσίπρας κατέβηκε υποψήφιος, για να τονώσει –όχι το λαοπρόβλητο της ηγεσίας του, όπως ειπώθηκε, αλλά- τη δική του λίστα υποψηφίων. Η κοε μαζί με τους πασόκους, τον ακολούθησε σύσσωμη, ενώ οι άλλες συνιστώσες μοιράστηκε σε δύο λίστες και κάποιες εξ αυτών έσπασαν στα δύο, χάριν της ενότητας. Τελικά οι προτάσεις του αριστερού ρεύματος (που συγκλίνουν με αυτές του νέου αριστερού ρεύματος και της ανταρσύα) μειοψήφησαν και το ρεύμα εξέλεξε 58 από τα 301 μέλη συνολικά στο καθοδηγητικό όργανο του νέου φορέα. Δηλ κάτι λιγότερο από το 20%.

Κι εδώ τίθεται ένα σοβαρό ερώτημα. Ακόμα κι αν υποθέσουμε ότι ο λαφαζάνης αποτελεί τον ιδανικό σύντροφο-σύμμαχο για το μέτωπο που θέλουμε να φτιάξουμε κι ότι είναι κατά του μάαστριχτ, του ευρώ, της εε, των μονοπωλίων, του (καζινο)καπιταλισμού χωρίς την παρένθεση, των μενσεβίκων, του κύρκου, κι ό,τι άλλο του ζητήσουμε... Τι ρόλο θα μπορούσε να διαδραματίσει μες στο σύριζα, πέραν του αριστερού άλλοθι; (Κάτι σαν τον παναγιωτακόπουλο του νέου πασόκ, δηλ). Να τραβήξει με τη γόνιμη αριστερή κριτική του το  σύριζα σε πιο ριζοσπαστικές θέσεις;

Ας μην ξεχνάμε ότι μιλάμε για έναν χώρο, που όταν ήταν στο κκε, πήγε με συσχετισμούς δέκα προς ένα στο πόρισμα με την εαρ και υιοθέτησε πλήρως τη θέση της τελευταίας για την εοκ. Ενώ κατάφερε να χάσει μέσα από τα χέρια του τους συσχετισμούς στο 13^ο συνέδριο του κόμματος (κι ευτυχώς), όταν για παράδειγμα ο πιο «αριστερός» στην επιτροπή προγράμματος ήταν ο λαφαζάνης.

Αλλάζουμε θέμα, αλλά όχι θεαματικά και περνάμε στο εξωκοινοβούλιο.

Η κε του μπλοκ είχε την ευκαιρία να ξεφυλλίσει χτες το πριν, την εφημερίδα της ανεξάρτητης αριστεράς. Το τελευταίο φύλλο ήταν γεμάτο από φτηνές συνδικαλιές φοιτητικού επιπέδου εναντίον του κκε, που θα μπορούσαν κάλλιστα να έχουν γραφτεί προ 15 και 20 χρόνων. Με άλλα λόγια ήταν ρετρό και μπαγιάτικες.

Υπήρχε ένα κείμενο του β. γάτσιου στις σελίδες 10-11, για τη συμπλήρωση 22 χρόνων από την κυβέρνηση ζολώτα το νοέμβρη του 89’ (πάνω στο ζήλο του, έφαγε κι έναν χρόνο από την επέτειο), το οποίο αναμασούσε τα γνωστά και χιλιοειπωμένα για τη σιωπηρή αυτοκριτική του κκε που δεν έγινε ποτέ επίσημα, κτλ, κτλ. Αν παρόλα αυτά ο συντάκτης του πριν ψάχνει οπωσδήποτε για σύγχρονους θιασώτες του κυβερνητισμού, θα μπορούσε να τους αναζητήσει στις πολιτικές συμμαχίες του χώρου του, στο εσωτερικό του μετωπικού του σχήματος ή και της εφημερίδας στην οποία αρθρογραφεί.

Η εφημερίδα επιστρέφει στην υπαρξιακή αγωνία του ναρ για το 89’, σε ένα –φαινομενικά άσχετο- κείμενο για την απλή αναλογική, που δεν χωράει ως αίτημα στον κυβερνητισμό του σύριζα. Σύμφωνα με το συντάκτη ο ενιαίος συνασπισμός είχε απορρίψει το 89 το σχετικό αίτημα που κατέθεσε το πασόκ (για τους δικούς του λόγους), με το φλωράκη να λέει «δεν προκάνουμε τώρα».

Για την αποκατάσταση της αλήθειας –όπως μπορεί να τη βρει κανείς στο δεύτερο τόμο της βιογραφίας του χαρίλαου από τον θεοχαράτο- το πασόκ κατέθεσε πρόταση κυβερνητικής συνεργασίας πασοκ και συν, βάζοντας ως τυράκι την απλή αναλογική, που είχε γράψει στα παλιά του τα παπούτσια επί μια οκταετία. Ο θεοχαράτος παραθέτει και τα πρακτικά της βουλής, όπου διάφοροι πρασινοφρουροί διέκοπταν συνέχεια την ομιλία του φλωράκη και σε κάποια φάση του πέταξαν και την πρόταση περί αναλογικής.

-Καταθέστε την, τους είπε ο φλωράκης. Καταθέστε την τώρα να την ψηφίσουμε.

Απ’ όσο μπορώ να ξέρω κάτι τέτοιο δεν έγινε ποτέ, κι η απλή αναλογική έμεινε άδολη και στα χαρτιά.

Υπάρχουν επίσης δυο μικρά σχόλια στη σελίδα 9, στη στήλη πρινηδόν, για το κκ κίνας που παίρνει μέρος σε κάποια διεθνή συνάντηση κκ, και για την απάντηση του ρζοσπάστη στο ρούση (και τις ανοησίες του ότι το κκε υποτιμά σεχταριστικά τα αστικά δικαιώματα), που την χαρακτηρίζει ως αήθη επίθεση στον καθηγητή –που ως γνωστόν είναι έμπλεος ήθους και συντροφικότητας, όταν μιλά πχ για το κκε και τα τρία σίγμα (σταλινικό, σεχταριστικό, συστημικό).

Παράλληλα στις σελίδες του πριν, μαθαίνουμε ότι αναμένεται να κυκλοφορήσουν μέχρι το τέλος του μήνα οι θέσεις για την πανελλαδική συνδιάσκεψη της ανταρσύα, που κανονικά έπρεπε να γίνει μες στο δεκέμβρη. Γενικώς το μόνο που κινείται εσχάτως στην ανταρσύα είναι η επισημοποίηση της συνεργασίας με τον αλαβάνο και οι εκδηλώσεις σε διάφορες πόλεις της ελλάδας με τον αλέκο που αγαπήσαμε και το σχέδιο βήτα του. Δυστυχώς το πάθημα με τον αριβίστα καζάκη, που τον περιέφεραν από πόλη σε πόλη σαν προφήτη και του εξασφάλισαν δωρεάν προβολή κι ακροατήριο, μάλλον δεν έγινε μάθημα. Και τώρα οι αντάρτες φαίνεται να επαναλαμβάνουν το ίδιο λάθος με τον εξίσου καιροσκόπο και πολιτικό τυχοδιώκτη αλαβάνο.

Σε αυτό το πριν μάλιστα υπάρχει και συνέντευξη του μεγάλου ηγέτη (στο σπαρίλα και τον ελαφρό) όπου μεταξύ άλλων τον ρωτάνε:

-Πιστεύετε ότι μπορεί να μεταρρυθμιστεί η εε;

-Δε μας έχει πείσει για κάτι τέτοιο, απαντάει ο αλέκος.

Να πάρει. Χρειαζόμαστε κι άλλα αποδεικτικά στοιχεία, με περισσότερη πειθώ. Και θα τα βρούμε σύντροφοι.

Στη στήλη διαλόγου τέλος, στη σελίδα οκτώ, βρίσκουμε αποσπάσματα από ένα κείμενο αποτίμησης του εεκ για το πρόσφατο 12^ο συνέδριό του. (Παρεμπιπτόντως το εεκ πρέπει να είναι η μόνη οργάνωση που ακολουθεί τους ρυθμούς των μπολσεβίκων επί λένιν και πραγματοποιεί συνέδριο κάθε χρόνο –πιθανότατα όμως ευνοείται κι από τη μικρή του οργανωτική- για αυτήν τη διαδικασία.

Μες στα πολλά και διάφορα που αναφέρει το κείμενο (για τις μάζες που στράφηκαν στην αριστερά, κτλ) βρίσκουμε και την κριτική για το ακραία σταλινικό, σεχταριστικό κκε, που συμπίπτοντας σ’ αυτό με τους ρεφορμιστές και τους δεξιούς κεντριστές, διαχωρίζει κι αντιπαραθέτει την προοπτική μιας κυβέρνησης της Αριστεράς στην εργατική εξουσία, μεταφέροντας την τελευταία σε ένα αόριστο κι απόμακρο μέλλον και κάνοντας την πρώτη κεντρικό στόχο της πολεμικής του.

Από τη στιγμή που ακόμα και το εεκ, το τελευταίο προπύργιο της αριστερίστικης συνέπειας και καθαρότητας, (που εκτιμούσε ότι το δεκέμβρη είχε τεθεί θέμα εξουσίας), μας τη βγαίνει από τα δεξιά, με θέσεις για εργατική κυβέρνηση και για τη δευτέρα παρουσία της λαϊκής εξουσίας, τα έσχατα του κόσμο δεν είναι πλέον ουτοπία..

Ολοκληρώνουμε το δελτίο μας με πιο ανάλαφρα θέματα.

Όπως ενημερώνουν την κε του μπλοκ φίλοι αναγνώστες, η μις ρωσία φωτογραφήθηκε με φόντο τον πίνακα του μεγάλου ηγέτη της οκτωβριανής επανάστασης, βλαντίμιρ ιλίτς λένιν –όπως μπορείτε να δείτε κι εσείς στο φωτογραφικό ντοκουμέντο που ακολουθεί.

Οι πληροφορίες που θέλουν την φωτό να προέρχεται από τα καλλιστεία που διοργανώνει η νεολαία του κκρο ελέγχονται ως αναληθείς. Αν και η διοργάνωση τέτοιου θεσμού από τη σημερινή κομσομόλ –που έχει το όνομα, αλλά όχι την χάρη- είναι μάλλον κάτι παραπάνω από αστικός μύθος και πιθανότατα αντιστοιχεί στην πραγματικότητα.

Περνάμε στα αθλητικά. Η ομάδα του 37χρονου ντέιβιντ μπέκαμ, λος άντζελες γκάλαξι, έφτασε στη δεύτερη σερί κατάκτηση του πρωταθλήματος των ηπα, νικώντας στον τελικό με 3-1 τη ντινάμο του χιούστον (όπως διαβάζουμε στο σημερινό εθνοσπόρ). Ότι θα φτάναμε στο σημείο να δούμε ομάδα με τέτοιο όνομα στο άνδρο του καπιταλισμού και μάλιστα στην καρδιά του αντιδραστικού τέξας, ομολογώ πως δεν το φανταζόμουνα.

Εμπρός σύντροφοι και για τη σπαρτάκ της νέας υόρκης!

Καιρός: ραγδαία επιδείνωση του καιρού αναμένεται τα επόμενα 24ωρα, με ισχυρούς αντεπαναστατικούς ανέμους και μεγάλη πτώση του βιοτικού επιπέδου σε όλη την χώρα. Όπως δήλωσε ωστόσο η γγ, το κκε είναι κόμμα παντός καιρού. Κι αν χιονίζει και αν βρέχει, πάλι ο σύντροφος αντέχει..

Ευχαριστούμε που επιλέξατε το σφυροδρέπανο για την ενημέρωσή σας. Καλό βράδυ.

Οι απαντήσεις του πόλου

Ο πόλος είναι η ανταρσύα. Αλλά τι ακριβώς πόλος είναι; Αντικαπιταλιστικός ή οπορτουνιστικός; Ιδού η απορία. Με αυτό το ερώτημα καταπιάνεται το άρθρο του αποστόλη παππά στην τελευταία κομεπ. Κι αυτό το κείμενο αφορούν οι απαντήσεις του πόλου και δυο στελεχών του, του μπόλαρη από το σεκ και του τουλιάτου της αραν*. Το πρώτο δεν παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, πέρα από το παιδικό κλείσιμο, όπου κάνει καθρεφτάκι και μας επιστρέφει την κατηγορία του οπορτουνισμού. Εμάς θα μας απασχολήσει το δεύτερο, το οποίο παρουσιάζει κάποιες αξιώσεις σοβαρής ανάλυσης και αναπαράχθηκε έντυπα (από το πριν) και ηλεκτρονικά (μεταξύ άλλων από το γνωστό και μη εξαιρετέο εργατικό αγώνα).

Έτσι παρατηρείται το εξής παράδοξο: η απάντηση του τουλιάτου στην κομεπ έγινε ευρύτερα γνωστή και δημοφιλής σ’ έναν κόσμο που αγνοεί παντελώς το κείμενο της κομεπ και το ακριβές περιεχόμενό του. Εάν όμως το διάβαζαν προσεκτικά, θα είχαν την ευκαιρία να διαπιστώσουν πως το κείμενο του τουλιάτου απέχει αρκετά από το να δώσει συνολικές και πειστικές απαντήσεις στα ζητήματα που βάζει το άρθρο της κομεπ, τόσο αντικειμενικά λόγω έκτασης, όσο και εξαιτίας υποκειμενικών αδυναμιών. Για να αποκαταστήσει αυτήν την ανισότητα, η κε του μπλοκ παραπέμπει σε αυτόν το σύνδεσμο (στο βουνό), που οδηγεί στο κείμενο του αποστόλη παππά, ώστε ο καθένας να βγάλει τα συμπεράσματά του.

Αυτό που πρέπει να επισημανθεί αρχικά είναι η διακύμανση στον χρόνο των αντιδράσεων και των συναισθημάτων που προκαλεί η αντίστοιχη αρθρογραφία της κομεπ. Παλιότερα η βασική πηγή ικανοποίησης του μέσου αριστεριστή από ένα τέτοιο άρθρο ήταν η επιβεβαίωση της ύπαρξης του, ότι δεν αποτελεί αμελητέα ποσότητα, υπάρχει έξω από τα αμφιθέατρα και έχει αποδείξεις γι’ αυτό. Το άρθρο του παπασταύρου με τη συνοπτική χαρτογράφηση του εξωκοινοβουλευτικού χώρου ήταν κάτι σαν έγγραφη ιατρική βεβαίωση που πιστοποιούσε ότι «υπάρχω κι όσο υπάρχεις, θα υπάρχω», στην πιο απλή και άδολη μορφή του ετεροπροσδιορισμού. Δεν είναι τυχαίο ότι στις πορείες του μαιούνη κάποιοι σεκίτες ζήτησαν να τους το φωτοτυπήσουν και το μοίραζαν μεταξύ τους σαν προκήρυξη.

Έκτοτε βέβαια έχουν αλλάξει πολλά. Όχι τόσο ως προς την εκλογική επιρροή του χώρου, που επέστρεψε στα συνήθη μεγέθη του υπό την πίεση του συριζα, αλλά ως προς τις διεργασίες που συντελούνται και το προτσές ενοποίησής του σε τέτοια βάση, ώστε ο κλασικός όρος «αριστερισμός» (νοούμενος ως αριστερός οπορτουνισμός ή αριστερή παρέκκλιση) να μην ανταποκρίνεται πλέον στην περιγραφή της πραγματικότητας και να χρησιμοποιείται συμβατικά, χάριν συνεννόησης.

Έτσι τώρα, η βασική ικανοποίηση του αρθρογράφου της αραν, προκύπτει από τη διαπίστωση ότι η κομεπ σταμάτησε να τους αντιμετωπίζει ως ταυτόσημη πολιτική δύναμη με το συριζα. Έλα όμως που δεν είναι ακριβώς έτσι.

Καταρχάς, στο βαθμό που ισχύει το παραπάνω συμπέρασμα, αυτό δε συμβαίνει εξαιτίας κάποιας θετικής μετατόπισης της ανταρσυα (που καλείται να καλύψει το κενό του συριζα στο νέο σκηνικό που διαμορφώνεται), αλλά λόγω της ταχύτατης μετεξέλιξης του συριζα σε βασικό πυλώνα του αστικού πολιτικού συστήματος.

Κατά δεύτερον, το άρθρο του παππά επισημαίνει τη σύγκλιση και τις ζυμώσεις με ένα κομμάτι του συριζα και λοιπές συριζογενείς δυνάμεις: το αριστερό ρεύμα του λαφαζάνη, το μέτωπο του αλαβάνου (κι εγώ θα πρόσθετα τον κουβελάκη, ίσως τη δεα, και ένα κομμάτι της κοε). Ο τουλιάτος όχι μόνο δε διαψεύδει τις διεργασίες αυτές, αλλά παραδέχεται ότι δεν έχουν προχωρήσει στον επιθυμητό βαθμό (καθώς τις θεωρεί μια προσπάθεια να καλυφθεί όχι το κενό της οπορτουνιστικής πτέρυγας του συριζα, αλλά της αριστεράς εν γένει, του κκε συμπεριλαμβανομένου).

Ο παππάς λέει επίσης ότι το άμεσο πρόγραμμα της ανταρσυα ακολουθεί τη λογική του προγράμματος του συριζα, ασκώντας του «εποικοδομητική κριτική» (σε αντίθεση με την «καταστροφολογική» κριτική του κκε) από τη σκοπιά της ασυνέπειάς του, της δεξιάς παρέκκλισης του απ’ το «μεταρρυθμιστικό» πρόγραμμα. Εν ολίγοις δηλαδή καμία σχέση με όσα του προσάπτει στο κείμενό του το στέλεχος της αραν. Ούτε συνδικαλιστική ταύτιση των δύο χώρων (όπως υπονοεί παρακάτω ο τουλιάτος), ούτε αντιμετώπισή τους ως κάτι το ριζικά διαφορετικό, όπως μας λέει στην εισαγωγή για να το αναιρέσει αργότερα.

Παρακάτω ο τουλιάτος, ξεκινώντας από τη θεματολογία της κομεπ, που διαμορφώθηκε στη βάση των αναγκών του ιδεολογικού εξοπλισμού και του πολιτικού αγώνα στο μετεκλογικό σκηνικό, λέει ότι το άρθρο για την ανταρσυα είναι παράταιρο με τα υπόλοιπα γιατί δεν προκύπτει από την εκλογική της δυναμική και συμπεραίνει ότι είναι καρπός εσωτερικής πίεσης από μέλη και οπαδούς που αναρωτιούνται γιατί δε συνεργάζεται το κόμμα με τις έντιμες, κομμουνιστικές δυνάμεις της ανταρσυα.

Είναι όπως μας τα λέει τα πράγματα; Είναι όντως παράταιρο το κείμενο για την ανταρσυα με την υπόλοιπη αρθρογραφία της κομεπ και με τις απαιτήσεις του πολιτικού αγώνα; Όχι σφοι, δεν μπορούμε να το πούμε αυτό. Ο παππάς εξηγεί πολύ καλά στην εισαγωγή του το σκοπό και τη σημασία της πολεμικής του: στο πολιτικό σκηνικό σχηματίζονται δύο νέοι πόλοι, και επιχειρείται να στριμωχτεί το κκε στον (κεντρο)αριστερό, με τις δυνάμεις της ανταρσυα να παίζουν έναν ιδιαίτερο ρόλο λόγω των κομμουνιστικών τους αναφορών, λειτουργώντας ως συγκολλητική ουσία. Αυτό το σημείο εξάλλου το επισημαίνει και ο ίδιος ο τουλιάτος στην αμέσως επόμενη πρότασή του: η βασική εκτίμηση του άρθρου είναι ότι υπάρχουν εν εξελίξει διεργασίες για τη συγκρότηση ενός τρίτου πόλου στην Αριστερά που θα καλύψει τη θέση ενός οπορτουνιστικού μορφώματος μιας και ο ΣΥΡΙΖΑ εξελίσσεται σε νέα σοσιαλδημοκρατία και θα καταλάβει την κεντρική θέση του κεντροαριστερού πόλου στο νέο αστικό πολιτικό σκηνικό. Με άλλα λόγια ένα κομμάτι της ρίζας του συριζα μαζί με την ανταρσυα θα καλύψουν το κενό του προεκλογικού συριζα, που προορίζεται για αντικαταστάτης του πασοκ στον χώρο της σοσιαλδημοκρατίας, το οποίο με τη σειρά του ετοιμάζεται να καλύψει το κενό της δεξιάς στο χρονοντούλαπο της ιστορίας. Γιατί λοιπόν να μην ενδιαφέρουν αυτές οι διεργασίες τα κομματικά μέλη και τους αναγνώστες της κομεπ και να ψάχνουμε άλλους λόγους που να εξηγούν γιατί γράφτηκε αυτό το άρθρο;

Σε όλο το υπόλοιπο κείμενο ο τουλιάτος επιστρατεύει όλα τα στερεότυπα επιχειρήματα πολεμικής στο κκε μαζί με μερικές φτηνές συνδικαλιές: το κκε καταστρατηγεί το πρόγραμμά του, απαντά έμμεσα στους διαφωνούντες στο εσωτερικό του, υποτιμά τα άμεσα αιτήματα, συγχέει τη στρατηγική με την τακτική και πρέπει να αναζητήσει αλλού τις αιτίες της πτώσης του και όχι στο εύρημα ότι οι σημερινές συνθήκες είναι δυσκολότερες ακόμα κι απ’ το 93. Αυτό το τελευταίο (που σε πρώτη φάση σου φέρνει αυθόρμητα στο νου την παροιμία: στο σπίτι του κρεμασμένου δε μιλάνε για σκοινί) το αλίευσε από το άρθρο της μπέλλου στην αρχή του ίδιου τεύχους της κομεπ.

Στο ίδιο άρθρο η μπέλλου γράφει μεταξύ άλλων για τη σύγχυση των όρων «τακτική- στρατηγική» ότι μια σειρά προτάσεων και αιτημάτων του κκε (για την ανεργία, τη φορολογία, την υγεία, την παιδεία) δεν αποτελούν το πρόγραμμα του κκε για την εργατική εξουσία αλλά το πλαίσιο πίεσης προς κάθε αστική κυβέρνηση για την υπεράσπιση των συνθηκών ζωής της λαϊκής πλειοψηφίας (κάτι που θα γνωρίζει και ο αρθρογράφος της αραν εφόσον έχει διαβάσει το άρθρο). Εγώ με τη σειρά μου θα προσθέσω ότι η αποτίμηση μιας πρότασης ή ενός μεταβατικού προγράμματος ως ρεφορμιστικού δεν οφείλεται στο ένα ή το άλλο τακτικό αίτημα αλλά στο τι αντιλαμβάνεται κι αναδεικνύει ως φιλολαϊκή διέξοδο από την κρίση.

Από τα υπόλοιπα η κε του μπλοκ θα επιλέξει να σταθεί σε δύο σημεία. Το πρώτο αφορά το μέτωπο και τη στρατηγική.
Εξ αυτού προκύπτει ότι δεν υπάρχει δυνατότητα κοινής δράσης εφόσον ο καθένας εξυπηρετεί μία άλλη στρατηγική, λέει ο τουλιάτος για τη θέση της κομεπ. Και στη συνέχεια αναρωτιέται: από πότε οι κομμουνιστές κάνουν κοινή δράση μόνο με όσους συμφωνούν στρατηγικά;

Στην παραπάνω ερώτηση η λέξη κλειδί που καθορίζει το νόημα είναι το ρήμα «εξυπηρετεί». Οι κομμουνιστές μπορούν να συνεργαστούν με άλλες δυνάμεις που έχουν διαφορετική στρατηγική, αρκεί αυτό να υπηρετεί το δικό τους στρατηγικό στόχο. Εάν αυτή η συνεργασία εξυπηρετεί κάποια άλλη στρατηγική, τότε το ερώτημα αντιστρέφεται: από πότε οι κομμουνιστές πρέπει να ακολουθούν πολιτική ουράς στο στρατηγικό σχεδιασμό άλλων δυνάμεων, επιδιώκοντας ένα μέτωπο για το μέτωπο, ως αυτοσκοπό; Και γιατί πρέπει ντε και καλά να συμφωνήσουν με την κοινή δράση στη βάση ενός μεταβατικού προγράμματος που κρίνουν ότι δεν απαντά ολοκληρωμένα και από ταξική σκοπιά στη συγκυρία της κρίσης και οδηγεί στην ενσωμάτωση των αγώνων που αναπτύσσονται;

Δεύτερο ζήτημα, το φλερτ της ανταρσυα με την ιδέα μιας (αριστερής, εργατικής, αντιμνημονιακής ή όποιος επιθετικός προσδιορισμός ταιριάζει) κυβέρνησης. Ο αρθρογράφος της αραν κατηγορεί τον παππά ότι διαστρεβλώνει τις θέσεις της ανταρσυα και παραθέτει ένα απόσπασμα από την απόφαση της πρώτης πανελλαδικής της συνδιάσκεψης.
Η θέση μας είναι ότι μια σύγχρονη επαναστατική στρατηγική δεν περνάει μέσα από τη συμμετοχή στη διαχείριση της κυβερνητικής εξουσίας εντός της καπιταλιστικής κυριαρχίας, αλλά από τη συγκρότηση αυτοτελών οργάνων πάλης για την εργατική εξουσία, ανταγωνιστικών και εξωτερικών προς το αστικό κράτος.

Αμέσως παρακάτω όμως σπεύδει να αναιρέσει ο ίδιος την παραπάνω θέση.
- αρχίζει να χρησιμοποιεί ιστορικά παραδείγματα από τον σχηματισμό κυβερνήσεων στη μεταπολεμική τσεχοσλοβακία, στην χιλή, τη βενεζουέλα – σε εντελώς διαφορετικές ιστορικές συνθήκες, όπως αναγνωρίζει κι ο ίδιος.
- ξανατσιτάρει τα περιβόητα αποσπάσματα από το πρόγραμμα του κκε για το ενδεχόμενο σχηματισμού κυβέρνησης αντιμονοπωλιακών δυνάμεων τα οποία έχουν δεινοπαθήσει στα χέρια διάφορων ερμηνευτών τους που αντιστρατεύονται πλήρως τη στρατηγική πρόταση του 15ου συνεδρίου για τη λαϊκή εξουσία.
- κι αναφέρει ότι οι δρόμοι που θα ακολουθήσει μία σύγχρονη επαναστατική διαδικασία και μετάβαση είναι ένα αχαρτογράφητο ακόμα πεδίο και πως το αν και πώς μία κυβερνητική στιγμή και η σύγκρουση που θα επέλθει με τις δυνάμεις του ιμπεριαλισμού μπορεί να αποτελέσουν μέρος μίας ευρύτερης επαναστατικής διαδικασίας μετάβασης είναι ανοιχτό προς συζήτηση
Συνεπώς είναι ζήτημα το ποιος διαστρεβλώνει ποιον – άλλο αν η ανταρσυα βρήκε ανέλπιστο (;) υπερασπιστή στο πρόσωπο (που κρύβεται πίσω από το ψευδώνυμο) του χαρκοβίτη, που έσπευσε να υιοθετήσει για τους δικούς του λόγους τις κατηγορίες του τουλιάτου.

Για κακή τους τύχη όμως το άρθρο του παππά είναι ντοκουμενταρισμένο με αρκετές παραπομπές: στην προεκλογική πρόταση της κομμουνιστικής ανανέωσης για αντιμνημονιακή κυβέρνηση. Σε ένα άρθρο του π. σωτήρη που λέει ότι η συμμετοχή της αριστεράς στην κυβέρνηση, καθαυτή μια κατάθεση από τη μεριά των λαϊκών μαζών πρέπει να σημαίνει και αριστερή διακυβέρνηση. Και σε μια απόφαση του κσο της αραν (όπου συμμετέχει κι ο ίδιος ο τουλιάτος) η οποία αναφέρει χαρακτηριστικά: εδώ και δεκαετίες οποιαδήποτε διαδικασία μετασχηματισμού σε χώρες με αναπτυγμένους κοινοβουλευτικούς θεσμούς και ιδεολογικούς μηχανισμούς δεν μπορεί να είναι μια στιγμιαία εξεγερτική διαδικασία (…) αυτή κατά τη γνώμη μας μπορεί να περιλαμβάνει και το ζήτημα μιας κυβέρνησης της αριστεράς ή με συμμετοχή της αριστεράς όχι ως αυτοσκοπό, αλλά ως κομμάτι μιας ευρύτερης επαναστατικής διεργασίας.

Κι αυτό το τελευταίο δεν είναι η άποψη της μειοψηφίας των 51 της αραν που ήθελαν εκλογική συνεργασία με το συριζα, αλλά απόφαση του κεντρικού της οργάνου που είναι ενδεικτική για τις προθέσεις και τις διεργασίες που δρομολογεί ένα κομμάτι τουλάχιστον της ανταρσυα – η οποία δεν έχει απαραίτητα ενιαία αντίληψη επί αυτού του ζητήματος.

Ειδικά το κομμάτι που εκπροσωπεί η αραν έχει όλα τα φόντα και τις προδιαγραφές για να γίνει η κοε της νέας εποχής, η ισχυρή συγκολλητική ουσία που μπορεί να ενώσει τα πάντα (εκτός από το ενδοαλτουσεριανό σχίσμα): αυτούς που έφυγαν με τη β πανελλαδική κι αυτούς που έμειναν στο κκε εσωτερικού. Αυτούς που έφυγαν από το κκε το 89, με αυτούς που έφυγαν από κατοπτρικά αντίθετη σκοπιά το 91. Τους ευρωλάτρες και ευρωφετιχιστές με τους ευρωμάχους. Τους οπαδούς της αυτόνομης εκλογικής καθόδου της ανταρσύα, με όσους υποστήριζαν την κοινή κάθοδο με το συριζα.

Αυτούς που θεωρούσαν το ενδεχόμενο συνεργασίας με τον αλαβάνο ιστορική χαμένη ευκαιρία με αυτούς που αρνήθηκαν τη συμμετοχή του στις εκλογές του μάη, για να τη δουν με καλό μάτι μετεκλογικά. Αυτούς που απορρίπτουν κάθε μορφή κυβερνητισμού με αυτούς που αντιλαμβάνονται την κυβέρνηση ως κρίκο και μεταβατική στιγμή στο επαναστατικό προτσές και έγιναν μέρος του ντεκόρ στο προεκλογικό σόου του συριζα κατά την περίοδο των διερευνητικών εντολών. Όλοι μαζί –πλην λακεδαιμονίων- στο μεγάλο, παναριστερό μέτωπο με το μεταβατικό πρόγραμμα, όπως το έβαζε και στην κατακλείδα ενός προηγούμενου άρθρου το ίδιο στέλεχος της αραν.

Όσο για το ζήτημα της κυβέρνησης νομίζω ότι θα χρειαστεί να επανέλθουμε σε επόμενη ανάρτηση για να το δούμε αναλυτικά. Αν το στριμώχναμε εδώ, μάλλον θα αδικούσαμε τη σημασία του.

*Στο ενδιάμεσο βγήκε ένα ακόμα κείμενo του κώστα νάγια στο πριν, χωρίς να προσθέτει κάτι ιδιαίτερο κατά τη γνώμη μου. Μπορείτε να το βρείτε εδώ μαζί με μια σύντομη (αντ)απάντηση του ρίζου.

Ο Συριζα, η Ανταρσυα και η Μεικτή Οικονομία

Σήμερα η κε του μπλοκ "φιλοξενεί" άλλη μία ανάλυση του Άναυδου (που το τελευταίο διάστημα γράφει με ρυθμούς εν ενεργεία blogger;) με θέμα συναφές με την προηγούμενη ανάρτηση για τον κεϋνσιανισμό, αλλά περισσότερες πολιτικές προεκτάσεις. Καλή ανάγνωση και σχολιασμό.

1. Εισαγωγή

Σε ένα προηγούμενο κείμενο δείξαμε ότι η πτώση του ρυθμού αύξησης της γενικής παραγωγικότητας (τάση σύμφυτη με τον ιμπεριαλισμό, το ανώτατο στάδιο του καπιταλισμού) αφαιρεί από το σύστημα τη δυνατότητα να αυξάνει με τον ίδιο ρυθμό την υπεραξία που καρπώνεται το κεφάλαιο αφενός κι αφετέρου τον εργατικό μισθό και τις κρατικές δαπάνες. Η δυνατότητα αυτή, που έγινε πραγματικότητα χάρη στον ευνοϊκό συσχετισμό δυνάμεων (ύπαρξη του σοσιαλιστικού στρατοπέδου, ισχυρά ΚΚ στις καπιταλιστικές χώρες, ισχυρά συνδικάτα) πλέον δεν υπάρχει. Η αρχή της δομικής κρίσης του καπιταλισμού εντοπίζεται στις αρχές της δεκαετίας του ’70, μία κρίση που οδήγησε το κεφάλαιο να καταφύγει στη νεοφιλελεύθερη ρύθμιση που συνοψίζεται σε μια επίθεση κατά των προηγουμένων κερδών της εργατικής τάξης.

Από το 2008 ολόκληρο το καπιταλιστικό σύστημα βρίσκεται μπροστά σε μία κρίση υπερσυσσώρευσης. Ειδικότερα στην Ελλάδα η κρίση εκδηλώθηκε με μεγαλύτερη ένταση και διάρκεια με αποτέλεσμα να μειωθεί μέσα σε τέσσερα χρόνια το ΑΕΠ κατά 25% από τα επίπεδα του 2008 και να μην είναι ορατή, τουλάχιστον σήμερα, η έξοδος από αυτή. Η κρίση υποχρεώνει το κεφάλαιο να επιταχύνει ραγδαία τις αναδιαρθρώσεις που έχει ξεκινήσει την τελευταία 20ετία.

2. Οι διαφορετικές προτάσεις για την έξοδο από την κρίση

Η κρίση θέτει μπροστά στις διαφορετικές τάξεις στην Ελλάδα το καθήκον να διαμορφώσουν μια πολιτική διεξόδου, που να υπερασπίζει με τον καλύτερο τρόπο τα ταξικά τους συμφέροντα. Το κεφάλαιο έχει επιλέξει μία πολιτική που επιβεβαιώνει τη μαρξιστική θεωρία μεταφέροντας τα βάρη της κρίσης στις πλάτες του εργαζόμενου λαού. Αρωγό του στην προσπάθεια του αυτή βρήκε και τα δύο μεγάλα αστικά κόμματα (ΠΑΣΟΚ – ΝΔ) αλλά και ακροδεξιές και ‘αριστερές’ παραφυάδες τους (ΛΑΟΣ – ΔΗΜΑΡ). Από την άλλη το κόμμα της εργατικής τάξης (ΚΚΕ) ξεκαθάρισε τη θέση του λέγοντας ότι η εργατική τάξη δεν έχει κανένα συμφέρον να βγάλει το κεφάλαιο από την κρίση του και θα πρέπει να παλέψει για την δική της εξουσία.

Όπως αναμενόταν οι δύο όψεις του μικροαστικού σοσιαλισμού (Συριζα – Ανταρσυα) κατέληξαν σε μία εν πολλοίς πανομοιότυπη διέξοδο από την κρίση που καταφέρνει να είναι και με το κεφάλαιο και με τους εργάτες!  Διαβάζοντας τα προγράμματα και των δυο βλέπουμε ότι:

Αναφορικά με τις αιτίες της κρίσης ο Σύριζα αναγνωρίζει ότι η κρίση που ζούμε δεν είναι απλώς μια κρίση διαχείρισης, αλλά μια κρίση του ίδιου του συστήματος, χωρίς όμως να τολμά να αναφέρει τη λέξη καπιταλισμός. Αντίθετα η Ανταρσύα μιλά ευθαρσώς για καπιταλιστική κρίση υπερσυσσώρευσης. Στην πράξη βέβαια και οι δύο χώροι ανέδειξαν σαν αιτία της κρίσης το δημόσιο χρέος, ο μεν Συριζα για να αποφύγει να μιλήσει για τον καπιταλισμό, η δε Ανταρσυα για να επιτύχει τη μέγιστη κατ’ αυτήν συσπείρωση.

Αναφορικά με την έξοδο από την κρίση ο Σύριζα προτείνει ένα μείγμα πολιτικών που συνοψίζονται σε αύξηση των δημόσιων εσόδων με σκοπό τη διαμόρφωση  μιας συνολικής στρατηγικής για την χρηματοδότηση της ανάπτυξης και των αναγκών της κοινωνίας, χτυπώντας αποφασιστικά τη φοροδιαφυγή και την παραοικονομία, αυξάνοντας τη φορολογία των πλουσίων, αναδιαπραγματευόμενος το χρέος  κλπ. Με τον τρόπο αυτό μετατρέπεται  ο Δημόσιος Τομέας σε μοχλό ποιοτικής και ποσοτικής αναβάθμισης και ανασυγκρότησης του παραγωγικού συστήματος

Η Ανταρσυα από την πλευρά της προτείνει παύση πληρωμών (αφήνει αόριστο το μέλλον του χρέους) εθνικοποίηση των τραπεζών και των στρατηγικών επιχειρήσεων χωρίς αποζημίωση στους ιδιοκτήτες τους, για να στρέφονται τα δάνεια όχι στις «μαύρες τρύπες» των μεγαλοκαρχαριών καπιταλιστών αλλά σε δημόσιες επιχειρήσεις και κοινωνικά αναγκαίες επενδύσεις, σε αυτοαπασχολούμενους, στους μικρομεσαίους αγρότες, στους βιοτέχνες, για την εγγύηση των μικροκαταθετών.

Η Ανταρσυα προτείνει όπως κι ο Σύριζα τη γενναία φορολόγηση του κεφαλαίου και του πλούτου γιατί μόνο έτσι είναι δυνατόν να υπάρξει η αναγκαία αναδιανομή εισοδήματος που θα επιτρέψει και τη λειτουργία του δημοσίου, χωρίς τις δόσεις των δανείων και το τσάκισμα των κερδοσκοπικών κινήσεων των καπιταλιστών, ντόπιων και ξένων.

Ο Σύριζα μιλά για νέους θεσμούς κοινωνικού και εργατικού ελέγχου, ενώ η Ανταρσυα για εργατικό και λαϊκό έλεγχο και σχεδιασμό παντού, με αυτό το παντού να περιορίζεται στις εθνικοποιημένες και λοιπές δημόσιες επιχειρήσεις

Για να μην αδικήσουμε την Ανταρσυα προσθέτει στην πρόταση της μια γεύση προστατευτισμού μιλώντας για άμεση έξοδο από το Ευρώ, αλλά όχι για ταυτόχρονη έξοδο από την ΕΕ. Η έξοδος αυτή θα συμβεί (αν συμβεί) σε διαφορετικό χρόνο.

Με άλλα λόγια και τα δύο κόμματα πιστεύουν ότι η έξοδος από την κρίση είναι εφικτή με μια επιστροφή στη μεικτή οικονομία της κευνσιανής ρύθμισης. Όπου πλάι στον καπιταλιστικό τομέα της οικονομίας θα υπάρχει και ένας ισχυρός κρατικός τομέας που θα αποτελέσει την ατμομηχανή της ανάπτυξης και της αναδιανομής εισοδήματος. Οι προτάσεις τους θυμίζουν την Ελλάδα της δεκαετίας του ’70 και ’80, όπου το σύνολο των υποδομών (ΟΤΕ, ΔΕΗ, ΕΥΔΑΠ, δρόμοι, λιμάνια, αεροδρόμια), των μεταφορών (ΗΛΠΑΠ, ΕΑΣ, Ολυμπιακή, ΟΣΕ κλπ), μεγάλο μέρος του τραπεζικού τομέα (Εθνική, Ιονική, Εμπορική, Αγροτική, ΤΤ κλπ) αλλά και του ενεργειακού τομέα (ΕΚΟ) ήταν στην ιδιοκτησία του κράτους. Η έλξη που ασκεί η πολιτική του ΠΑΣΟΚ της δεκαετίας του 1980 (με τις εθνικοποιήσεις ακόμη και προβληματικών επιχειρήσεων – ΑΓΕΤ, Πειραϊκή-Πατραϊκή, Πυρκαλ κλπ) και του ‘καλόβολου’ καπιταλισμού στους δύο αυτούς σχηματισμούς έχει την εξήγηση της στην ταξική τους διάρθρωση.

Όπως όμως θα δείξουμε παρακάτω η διέξοδος  που προτείνουν οι Συριζα -

Ανταρσυα , όχι μόνο δε βγάζει την ελληνική οικονομία από την κρίση αλλά έχει σα στόχο να διαπραγματευτεί τον επιμερισμό από τις απώλειες της κρίσης προς όφελος  ορισμένων κοινωνικών ομάδων και στρωμάτων, συνεπώς σε βάρος κάποιων άλλων.

3. Το κράτος στον καπιταλισμό

Το κράτος εκτός από μηχανισμός επιβολής της κυριαρχίας του κεφαλαίου στο εσωτερικό και στο εξωτερικό ασκεί και οικονομική δραστηριότητα, είτε σαν εισπράκτορας είτε σαν παραγωγός (συνήθως στο τομέα των υποδομών όπου το κεφάλαιο δεν μπορεί ή δεν θέλει να επενδύσει). Το κράτος επιβιώνει από την υπεραξία που αποσπά έμμεσα ή άμεσα. Πιο συγκεκριμένα τα έσοδα του κράτους προέρχονται είτε από τη φορολογία είτε από την επιχειρηματική του δραστηριότητα, η οποία μετά από δεκαετίες νεοφιλελευθερισμού έχει περιοριστεί στο ελάχιστο. Η φορολογία προέρχεται από τη νέα αξία που παράγεται κάθε χρόνο και προέρχεται από τους μισθούς (άμεσοι, έμμεσοι φόροι και ασφαλιστικές εισφορές) και από τα κέρδη (δηλ. την υπεραξία).  Οι δαπάνες του κράτους αποσκοπούν στην αναπαραγωγή του συστήματος, τόσο στη βάση του όσο και στο εποικοδόμημα του. Περιλαμβάνουν δαπάνες για την αναπαραγωγή της εργατικής δύναμης (υγεία, πολιτισμός, αθλητισμός, κλπ) για την αύξηση της αξίας και της παραγωγικότητας της εργατικής δύναμης (παιδεία κλπ), για την προστασία του κεφαλαίου από τον ταξικό του εχθρό, αλλά και από πιθανό εξωτερικό σφετεριστή (ασφάλεια, άμυνα, ΜΜΕ, κλπ). Σημαντικό μέρος των κρατικών δαπανών διοχετεύεται άμεσα στο κεφάλαιο με τη μορφή επιχορηγήσεων ή δανειοδοτήσεων, κλπ. με αποκλειστικό σκοπό την ενίσχυση της κερδοφορίας του.

Με την επιχειρηματική του δραστηριότητα το κράτος γίνεται παραγωγός υπεραξίας (στην περίπτωση που το παραγόμενο προϊόν εμφανίζεται σαν εμπόρευμα στην αγορά) που του επιτρέπει να καλύψει μέρος των εξόδων του. Το κρατικό μονοπώλιο σε ορισμένους τομείς μπορεί να οδηγεί σε μονοπωλιακά κέρδη αλλά αυτά δεν είναι παρά μια άλλη μορφή φορολόγησης του καταναλωτή.

Η κρίση σταματά τη συσσώρευση του κεφαλαίου και εκδηλώνεται στην αγορά σαν υπερπαραγωγή και συνεπώς ανεργία. Η κρίση εμφανίζεται όταν τα κέρδη δεν είναι πλέον αρκετά για να ικανοποιήσουν τις ανάγκες μεγέθυνσης του υπάρχοντος κεφαλαίου. Στην περίπτωση αυτή, οποιαδήποτε επιπλέον αφαίρεση από τη μάζα της υπεραξίας που ήδη είναι ανεπαρκής μπορεί μόνο να χειροτερέψει την κρίση.

Με βάση τις προτάσεις του Συριζα και της Ανταρσύας, το κράτος στη μέση της κρίσης καταρχήν θα αυξήσει τις δαπάνες του (η περίφημη ενεργός ζήτηση του Κέυνς). Η αύξηση αυτή μπορεί να πραγματοποιηθεί μόνο με την αύξηση της φορολογίας ή τον (απίθανο στην παρούσα συγκυρία) επιπλέον δανεισμό που δεν είναι τίποτε παραπάνω παρά η φορολόγηση της μελλοντικής νέας αξίας). Το αποτέλεσμα θα είναι να επιδεινωθεί η κρίση στον καπιταλιστικό τομέα της οικονομίας και να έχουμε ακόμη περισσότερους ανέργους και ακόμη πιο χαμηλούς μισθούς. Ακόμη και αν η αύξηση των δαπανών θέσει σε κίνηση μέρος του κεφαλαίου που σήμερα αργεί, αυτού του είδους η παραγωγή δεν αυξάνει τη μάζα της υπεραξίας αλλά αντίθετα τη μειώνει μέσω της επιπλέον φορολογίας που θα απαιτηθεί για να πληρωθούν οι κρατικές αγορές. Όσο και αν ο ατομικός καπιταλιστής που εφοδιάζει το κράτος θα βγάζει κέρδη, το συνολικό κεφάλαιο θα δει την κερδοφορία του να μειώνεται ακόμη περισσότερο. Άρα μία μερίδα καπιταλιστών θα βγει ωφελημένη, ενώ οι υπόλοιποι είτε θα μετακυλήσουν τα βάρη στην εργατική τάξη, είτε θα πάψουν να δραστηριοποιούνται, αυξάνοντας την ανεργία..

Η δήθεν πολλά υποσχόμενη πάταξη της παραοικονομίας και αυτή με τη σειρά της  θα οδηγήσει σε μείωση των ‘μαύρων’ μισθών και σε αύξηση της ανεργίας στο συγκεκριμένο τομέα. Μπορεί στατιστικά οι άνεργοι αυτοί να μην καταγραφούν (αφού δεν είναι δηλωμένοι) αλλά στον πραγματικό κόσμο θα είναι εξίσου άνεργοι με τους καταγεγραμμένους στους καταλόγους του ΟΑΕΔ

Από την άλλη το κράτος-επιχειρηματίας που θα λειτουργεί παράλληλα με τον καπιταλιστικό τομέα θα έχει να λύσει 3 άλυτα προβλήματα:

-          αν επιλέξει να είναι ανταγωνιστικό (δηλ. λειτουργήσει με κέρδος ή με υψηλές τιμές) τότε θα πρέπει είτε να πιέσει την αξία της εργατικής δύναμης που απασχολεί προς τα κάτω είτε να φορολογήσει έμμεσα και την εργατική τάξη που απασχολείται στον ιδιωτικό τομέα μέσω των υψηλών τιμών. Οι απώλειες της εργατικής τάξης (όλης ή του μεγαλύτερου μέρους της) είναι δεδομένες

-          αν επιλέξει να μην είναι ανταγωνιστικό και να λειτουργήσει με ζημιές τότε το όποιο όφελος που θα προκύψει στην εργατική τάξη του ιδ. τομέα από τις χαμηλές τιμές θα ισοσκελιστεί από την αυξημένη φορολογία που θα απαιτηθεί για να καλυφθούν οι ζημιές

-          αν επιλέξει να μην είναι ανταγωνιστικό αλλά να λειτουργήσει χωρίς ζημιές, τότε τα προϊόντα του δεν θα είναι ανταγωνιστικά και η εργατική τάξη στον ιδ. τομέα θα αδυνατεί να τα πληρώσει. Επίσης στην περίπτωση που το κράτος δραστηριοποιηθεί σε τομείς όπου θα υπάρχει ατομικό κεφάλαιο, οι υψηλές τιμές στα κρατικά παραγόμενα εμπορεύματα θα οδηγήσουν σε μεταφορά υπεραξίας προς τον πιο ανταγωνιστικό ιδιωτικό τομέα

Επιπλέον  είναι φανερό ότι η πρόταση για μεικτή οικονομία αφήνει στο έλεος των αφεντικών όσους έχουν την ατυχία να εργάζονται στον καπιταλιστικό τομέα της οικονομίας. Για να ξεπεραστεί η κρίση στον τομέα αυτό απαιτείται τόσο η αύξηση του βαθμού εκμετάλλευσης της εργατικής τάξης, όσο και η καταστροφή μέρους του κεφαλαίου. Κατά συνέπεια οι χαμηλοί μισθοί και η ανεργία θα αποτελέσουν τη μοίρα της εργατικής τάξης του ιδ. τομέα.

Τέλος η πρόταση των παραπάνω αφοπλίζει συνολικά τους εργαζομένους μπροστά στην επόμενη κρίση που με μαθηματική βεβαιότητα θα ξεσπάσει μερικά χρονιά μετά, που θα ξεπεραστεί η παρούσα.

Στα πλαίσια του καπιταλισμού η μόνη βιώσιμη έξοδος από την κρίση μπορεί να έρθει μόνο όταν αποκατασταθεί η συσσώρευση του κεφαλαίου σε βάρος της εργατικής τάξης. Βασική αλήθεια του Μαρξισμού, που από ό,τι φαίνεται αγνοείται από την  πρόταση του Συριζα και της Ανταρσύας, που πιστεύουν ότι μια μορφή καπιταλισμού μπορεί να λύσει τη βασική αντίθεση του συστήματος. Φρούδες ελπίδες που πολλές φορές διαψεύστηκαν στο παρελθόν για να γυρνούν όμως και να στοιχειώνουν το εργατικό κίνημα κάθε φορά που ο καπιταλισμός συγκλονίζεται.

Η πρόταση του Συριζα και της Ανταρσυα ακριβώς επειδή είναι ανεφάρμοστη και ουτοπική, έχει σα στόχο να καταλήξει σ’ ένα συμβιβασμό που ξεκινά από την παραδοχή ότι οι εργαζόμενοι πρέπει να πληρώσουν μέρος της κρίσης του κεφαλαίου. Είναι μία πρόταση που με μοχλό το αστικό κράτος θα διαχειριστεί τις απώλειες των εργαζομένων σε όφελος του κεφαλαίου. Η μερική επιστροφή των κλεμμένων από το κεφάλαιο στην εργατική αριστοκρατία, τη δημοσιοϋπαλληλία και σε κάποια μικροαστικά στρώματα μπορεί να γίνει μόνο σε βάρος της εργατικής τάξης.  Κατά συνέπεια είναι συνεπής με τα συμφέροντα των στρωμάτων που οι δυο σχηματισμοί εκφράζουν και υπηρετούν (μικροαστικά στρώματα, διανόηση δημ υπάλληλοι στο χώρο τη υγείας, εκπαίδευσης και ΟΤΑ). Είναι επίσης μια ιδανική πλατφόρμα συνάντησης με τα στρώματα εκείνα που συναίνεσαν στη νεοφιλελεύθερη επίθεση του κεφαλαίου τη δεκαετία του ’90 και ’00 και εκφράστηκαν κύρια μέσα από το ΠΑΣΟΚ (δημ υπάλληλο, μικροαστοί, νέο κεφάλαιο κλπ). Επειδή έχουν τη γνώση ότι μόνοι τους δεν μπορούν και ότι χρειάζονται την μαχητικότητα και την οργάνωση της εργατικής τάξης σαν αιχμή του δόρατος, διαλαλούν σε κάθε τόνο την ανάγκη ενός νεφελώδους μετώπου που το μόνο ορατό του σημείο είναι η μη αμφισβήτηση του καπιταλισμού. Μια εργατική τάξη που θα σηκώσει το μεγαλύτερο βάρος των απωλειών της αναμέτρησης και θα την ξεπουλήσουν στην πρώτη διαπραγμάτευση. Ήδη τα πρώτα δείγματα είναι ορατά (λευκές απεργίες σε εκπαίδευση, φαρμακοποιούς, γιατρούς, κλπ) όπου καταφέρνουν να μεταφέρουν τα προβλήματα της αστικής πολιτικής στην εργατική τάξη. Κόβουν και ράβουν την ιστορία του εργατικού κινήματος για να δικαιολογήσουν την ταξική συνεργασία, με τον ίδιο ακριβώς τρόπο που χρησιμοποίησε το ΠΑΣΟΚ την εθνική αντίσταση για να δικαιολογήσει τον αστικό εκσυγχρονισμό. Οργίζονται με το ΚΚΕ που τους χαλά τα όνειρα κι έτσι εξηγούνται κατά κύριο λόγο οι επιθέσεις ενάντια σο ΠΑΜΕ που κορυφώθηκαν με το λιθοβολισμό της συγκέντρωσης του στις 10/10/2011 με αποτέλεσμα έναν νεκρό οικοδόμο και δεκάδες τραυματίες.

Η κρίση υπερσυσσώρευσης μπορεί να οδηγήσει είτε σε μία επαναστατική κατάσταση ή σε μία νέα φάση καπιταλιστικής συσσώρευσης, εφόσον μεταβάλει τη σχέση κεφαλαίου-εργασίας. Συνεπώς για άλλη μια φορά στην ιστορία αυτού του τόπου το ΚΚΕ πράττει το ταξικό του καθήκον