ΚΚΕ ή Ερ-ντουγανοποίηση Το σύνδρομο Καραμανλή και οι 50 αποχρώσεις του ζόφου

Είναι σαφές ότι η χώρα πάσχει από το σύνδρομο Καραμανλή. Κι αν ψάχνει κανείς λογική τεκμηρίωση, θα βρει αρκετούς συνειρμούς να το συνδέσει.

-Πχ η πανηγυρική εκλογή του υπουργού των Τεμπών στις Σέρρες, που κάνει το σύνδρομο της Στοκχόλμης να φαντάζει αθώα διαταραχή.

-Ή πολιτική διεκδίκηση της καραμανλικής κληρονομιάς από τη σοβαρή δεξιά του ΣΥΡΙΖΑ που παίρνει αποστάσεις από τη σοβαρή ακροδεξιά του Μητσοτάκη, αλλά δε θα είχε πρόβλημα να τσιμπήσει τις ψήφους της «σοβαρής Χρυσής Αυγής» του Κασιδιάρη.

-Η περιβόητη ερντογανοποίηση (ή κατ’ άλλους «ορμπανοποίηση») και η κουμπαριά του Ταγίπ με τον βασιλιά Ήλιο Καραμανλή. Την ίδια ώρα, εμβριθείς αναλυτές αποφαίνονται ότι ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα του β’ γύρου στη γειτονική χώρα, η διεθνής πολιτική της Τουρκίας, πχ στο Αιγαίο, δεν πρόκειται ν’ αλλάξει. Σε αντίθεση πχ με το διακύβευμα των ελληνικών εκλογών, όπου κρίνεται αν θα μείνουμε πιστό σκυλί του ΝΑΤΟ ή θα εκκινήσουν οι διαδικασίες για την ίδρυση της 5ης Διεθνούς στη χώρα μας…

-Κι αν υποθέσουμε πως ο πρεσβύτερος Καραμανλής ήθελε να γίνει ο Έλληνας Ντε Γκολ, το προχτεσινό αποτέλεσμα μοιάζει με μικρογραφία του Παρισινού Μάη, καθώς μετά τις μεγαλειώδεις κινητοποιήσεις για τα Τέμπη, επικράτησε η καταθλιπτική βάρβαρη τάξη του κόμματος των νοικοκυραίων.

-Αλλά αν ψάχνουμε τέτοιες αναλογίες, μπορούμε να δούμε και τις εθνικές εκλογές του ’77 στα καθ’ ημάς, που είχαν διαφορετικά δεδομένα και δυναμικές, αλλά παραπλήσια ποσοστά ως αποτύπωση της στιγμής. Η ΝΔ ήταν λίγο πάνω από το 40%, με διαφορά 20 περίπου μονάδων από το ΠΑΣΟΚ. Τα συντηρητικά κατάλοιπα της Ένωσης Κέντρου λίγο κάτω από το 12%, και το ΚΚΕ κάπου κοντά στο 10 (που ήταν η σταθερά -5,5%- στα χρόνια της Μεταπολίτευσης). Το μούδιασμα της Συμμαχίας (2,7%) παραπέμπει στην αποτυχία του Βαρουφάκη να μπει στη Βουλή, ενώ η διακριτή καταγραφή της ακροδεξιάς (Εθνική Παράταξις) θυμίζει πως τα σταγονίδια δεν είναι φρούτο της δικής μας εποχής.
Κι η μόνη βασική διαφορά είναι πως ο Μητσοτάκης εκείνης της εποχής μάζεψε με το ζόρι 1 μονάδα από φίλους και συγγενείς στην περιοχή της Κρήτης, που τότε αγνοούσε πως μια μέρα θα βαφόταν και αυτή μπλε.

Αλλά το βασικό συνδετικό στοιχείο είναι η τάση φυγής από τη χώρα που εκφράζει μια μεγάλη μερίδα στο αριστεροχώρι, με αεροπλάνα και βαπόρια, memes, φωτό διαβατηρίων και τον στίχο που καληνυχτίζει τον Κεμάλ: ο κόσμος αυτός ποτέ δε θα αλλάξει.
Αλλά ακόμα και ο Κεμάλ γνωρίζει καλά πως έτσι και αλλιώς (η γη θα γίνει κόκκινη και πως) δε θα αλλάξει ποτέ ο ντουνιάς στις κάλπες, γιατί «με φωτιά και με μαχαίρι, πάντα ο κόσμος προχωρεί».

Και δε χρειάζεται να είσαι ξεφτέρι νικημένο, για να καταλάβεις δυο βασικά πράγματα. Πως δεν παραδίδουμε τα όπλα και δεν κοιτάμε ποτέ αφ’ υψηλού τον κυρίαρχο λαό –και ας αφήνει άλλους να κυριαρχούν πάνω του. Μισούμε την ηθική του δούλου και όσους την καλλιεργούν στο πόπολο, όσους κρατάνε τον λαό στο πνευματικό επίπεδο του ραγιά, αλλά ποτέ τον ίδιο τον σκλάβο και της γης τους κολασμένους –και ας ξεπουλούν την ψήφο τους στο διάβολο, για λίγα ψίχουλα φιλανθρωπίας.

Κι αν κάποιος, με πολιτική σκέψη νηπίου, αναζητά σοβαρά καταφύγιο στη δημοκρατική Ευρωλάνδη, με τις φαιο-φιλελεύθερες κυβερνήσεις του ρατσισμού, της φτώχειας και του αντικομμουνισμού, ας πάψει να γκρινιάζει για το brain drain και ας φροντίσει τη δική του διαρροή, από όπου χάνει πολιτική συνείδηση. Κι ας μας πει τουλάχιστον αν θα διαφύγει στο Παρίσι με άλλο όνομα, όπως έκανε ο «εθνάρχης» Τριανταφυλλίδης, στον καιρό του.

Γιατί, Κεμάλ, ο κόσμος αυτός ποτέ δε θα αλλάξει, αν δε μείνεις εδώ να παλέψεις γι’ αυτό.

Ζούμε όντως σε μια χώρα όπου ευδοκιμούν οι 50 αποχρώσεις του ζόφου, αλλά πρώτα να συμφωνήσουμε πώς τον ορίζουμε.

Ζόφος είναι η άνοδος και οι ψήφοι της ΝΔ. Η εκλογική επιβράβευση της καφρίλας, του αυταρχισμού, της απάνθρωπης εκμετάλλευσης. Του κρατικού εγκλήματος στα Τέμπη. Του εγκλήματος διαρκείας με τη διαχείριση της πανδημίας.

Ζόφος είναι να αναρωτιέσαι πόσο θα είχαν πάρει, δηλαδή, αν δεν είχε μεσολαβήσει το έγκλημα στα Τέμπη.

Έριξαν λεφτά, λέει. Οι αποζημιώσεις στα αποκαΐδια της Εύβοιας. Τα μίζερα επιδόματα και τα κουπόνια, ως ομπρέλα προστασίας από τον βράχο της ακρίβειας που τα πλακώνει όλα. Το μόνο προϊόν που δεν ακριβαίνει στη χώρα, είναι οι φτηνές συνειδήσεις που είναι πρόθυμες να ξεπουληθούν, όσο-όσο…

Ζόφος είναι το ποσοστό της Νίκης. Ότι ο Παΐσιος πιάνει 50% στους τηλεοπτικούς δέκτες και 3% στους ψηφοδέκτες –το ένα ως φυσική συνέχεια του άλλου. Ότι έχουμε ένα κόμμα της Εκκλησίας να σφραγίζει την επιστροφή στον πνευματικό μεσαίωνα. Ότι τα δικά τους επιτελεία ρίχνουν τα μυαλά του κόσμου στο μπλέντερ και τα ρίχνουν όπου και όποτε θελήσουν. Πότε στον Λεβέντη, πότε στη Νίκη, πότε στις κηραλοιφές του Βελόπουλου ή σε όλα αυτά μαζί…

Ζόφος είναι να περπατάς σε μια πόλη και να ξέρεις πως κάθε δεύτερος άνθρωπος που συναντάς, στατιστικά είναι ψέκας, φασίστας, εθνοχτυπημένος ή κάτι παρόμοιο. Και αν θέλει να αλλάξει παραστάσεις ένας χίπστερ που ασφυκτιά με την πλέμπα στο Κουκάκι, τι να πουν και όσοι ζουν στην –πάλαι ποτέ- ΛΔ του Βορρά;
Αδέρφια μας, Σλάβοι, ελάτε πάρτε μας από δω…

Ζόφος είναι η νεκρανάσταση του ΠΑΣΟΚ, η πριμοδότηση της Πλεύσης από τους νεοναζί του Κασιδιάρη, τα γενικά ποσοστά στη Μακεδονία, που δεν ξεπέρασε ποτέ τις πολιτικές συνέπειες του εμφυλίου και της εκδικητικής μανίας των νικητών.

Ζόφος δεν είναι η καταβαράθρωση του ΣΥΡΙΖΑ ή ότι έμεινε εκτός Βουλής ο Βαρουφάκης. Ζόφος δεν είναι η τιμωρία ενός κόμματος που ψήφισε τα μισά νομοσχέδια της ΝΔ και τα μισά άρθρα του νόμου Χατζηδάκη ή ενός νάρκισσου που θεωρούσε θετικό το 70% του δεύτερου μνημονίου, αλλά σκίζει τα λαχούρια του πως δεν έδωσε λευκή επιταγή για το τρίτο –και ας λέει άλλα η υπογραφή του.

Ζόφος είναι οι κάργιες που χτυπιούνται, πάνω στο πτώμα της σοσιαλδημοκρατίας.
Θάνατος και ο δημοσκόπος που ζυγώνει, για να μετρήσει μια ελλιπή αστική μερίδα.

Η απάντηση στον ζόφο δεν είναι η άλλη όψη του αστικού νομίσματος (αλά ΣΥΡΙΖΑ), ούτε ένα ψηφιακό νόμισμα (αλά Βαρουφάκης) ή ένα εθνικό νόμισμα (αλά Λαφαζάνης, παλιότερα). Σήμερα, όσο ποτέ άλλοτε, η μόνη ελπίδα είναι στους δρόμους και το κόμμα που μπήκε μπροστά κι οργάνωσε την αντίσταση. Στις παλλαϊκές διαδηλώσεις για τα Τέμπη, στις απεργίες, στις αντιπολεμικές κινητοποιήσεις, στην Πρωτομαγιά που έγραψε ιστορία εν μέσω της πανδημίας.

Η μόνη ελπίδα φωτός απέναντι στον ζόφο, εντός και εκτός εκλογών, δεν είναι αυτοί που θα λογαριαστούν μετά –στο επέκεινα μιας νικηφόρας κάλπης που θα πείσει τους λύκους να γίνουν αρνάκια. Αλλά αυτοί που φέρνουν μικρές μέρες φωτός στο σήμερα, για να σκίσουν τα σκοτάδια και τη μαυρίλα του σάπιου κόσμου της εκμετάλλευσης, που –εκεί που σάπιζε- ξανατονώθηκε.

Όσοι φοβούνται την ερντογανοποίηση της χώρας, ας αποδείξουν πρώτα πως δεν είναι ερ-ντουγάνια, που μένουν στο περιθώριο της ιστορίας να κλαίνε τη μοίρα τους, σαν τους Μοιραίους του ποιητή. Αν κάποιος τρέμει τη λαίλαπα της «χούντας του Μητσοτάκη», ας μείνει εδώ να παλέψει μαζί με τους κομμουνιστές –και όσους άλλους σηκωθούν από τον καναπέ τους. Και αν είχαμε σήμερα έναν κουζουλό σαν τον Μίκη, μπορεί να το έλεγε με έναν τρόπο εριστικό, όπως την εποχή που έπασχε από το σύνδρομο Καραμανλή.

Ή με το ΚΚΕ ή με τα «τανκς» της αγοράς, που απειλούν να μην αφήσουν τίποτα όρθιο.

Και όποιος δε θέλει να μοιραστεί τον αγώνα μας, ας είναι έτοιμος να μοιραστεί την ήττα μας. Και ας ψάχνει παρηγοριά στον καναπέ του σαλονιού (με στίχους του Κεμάλ) ή στον καναπέ του ψυχαναλυτή του, για μια χώρα που δεν τον λυπάται και δεν του αξίζει…

Και μερικά ακόμα υστερόγραφα

-Για τον ΣΥΡΙΖΑ τα είπαμε στο πρώτο μέρος. Κανείς δεν μπορεί να προβλέψει πώς θα κινηθεί στις επόμενες εκλογές –με ανοδικές ή καθοδικές τάσεις- και κυρίως με τι είδους αφήγημα θα απευθυνθεί στον κόσμο, μετά από μια συντριβή. Αλλά αν η βασική του ιδέα είναι να κατηγορεί τον κόσμο που δεν τον ψήφισε και όσα κόμματα δε φάνηκαν εξ αρχής πρόθυμα να συνεργαστούν μαζί του, καλύτερα να ακολουθήσει άλλη γραμμή, όπως τα σοφά λόγια του Αντετοκούνμπο, μετά τον αποκλεισμό των Μπακς.

Δεν υπάρχει αποτυχία στις εκλογές. Ήταν απλά ένα βήμα προς την επιτυχία.

-Το κερασάκι στον ζόφο ήταν η παραίτηση και η διαφαινόμενη απόσυρση του Τζήμερου στο χρονοντούλαπο της πολιτικής ιστορίας. Ο Θάνος φεύγει βαθιά πικραμένος από την αχαριστία του κόσμου που δεν τον ψήφισε και της εκκλησίας. Ξέρεις τι είναι να γλείφεις πατόκορφα νυχθημερόν τα αφεντικά και αυτοί να δίνουν γραμμή για να στηριχθεί άλλο φασιστικό απόκομμα –όπως η Νίκη;

Εξίσου πικραμένοι δηλώνουμε και εμείς, με τη σειρά μας, από αυτή την εξέλιξη. Δε χάνουμε φασίστα εμείς, χάνουμε τον καλύτερο γελωτοποιό της αστικής τάξης, που ακόμα και την ύστατη ώρα δε βρήκε μια κουβέντα αυτοκριτικής για το μεγαλείο του που δε μας αξίζει.

Θάνο, γεια χαρά, και να περνάς πότε-πότε να τα λέμε, για κάνα καφέ…

-Η Αντάρα (χαϊδευτικό της ΑΝΤΑΡΣΥΑ) είχε ένα μάλλον συμπαθητικό όνομα. Αλλά αν αυτό ήταν το κύκνειο άσμα της (ήταν;), θα μπορούσε να είναι ακόμα καλύτερο. Και αν όντως ήταν, θα «πεθάνει» και δε θα μάθουν ποτέ κάποιοι τι γένος παίρνει το άρθρο από μπροστά (το ΑΝΤΑΡΣΥΑ, ο ΑΝΤΑΡΣΥΑ κτλ). Ή γιατί δεν μπαίνει παπάκι να τελειώνουμε.

Κι αν είναι συμπαθητικό το αποτέλεσμα της Αντάρας, δεν είναι περίπου εντυπωσιακό του πίσω μουλού, που πέρασε μόνο του το 0,2; Όχι, δεν είναι. Γιατί είναι διαχρονικά ευθέως ανάλογο με τις διαρροές του ΚΚΕ, από υπέργηρους ψηφοφόρους με πρεσβυωπία, που δεν ξεχωρίζουν μες στον σωρό το σωστό ψηφοδέλτιο με τα τρία κόκκινα γράμματα –χωρίς αστερίσκους και άστρα στο σφυροδρέπανο.

-Κάποτε πρέπει να μιλήσουμε και για τη βασική αντίθεση πόλης-υπαίθρου. Όχι στον σοσιαλισμό, αλλά στις εκλογές της αστικής δημοκρατίας. Και για τα αστικά κέντρα που μπορεί να φαίνονται σαν οάσεις, αλλά είναι ζήτημα αν λειτουργούν πάντα ως τέτοιες.

Και επίσης πρέπει να δούμε και ποιοτικά στοιχεία από το αποτέλεσμα του ΚΚΕ. Αλλά αυτά σε κάποια επόμενη ανάρτηση...

Ο εθνάρχης Ζαχαριάδης

Μες στο 16' συμπληρώθηκαν 80 χρόνια από το θάνατο του Βενιζέλου και 20 από αυτόν του Ανδρέα Παπανδρέου. Που το 86' είχε στήσει μια μικρή, κοινοβουλευτική καμπάνια, όπου παρουσίαζε το... Λευτεράκη -που λέει και το τραγούδι- ως εθνάρχη, και τον ίδιο ως συνεχιστή του έργου του. Κάτι που ήταν αληθές, κατά μία έννοια. Γιατί ο Βενιζέλος της αναθεωρητικής (και όχι Συντακτικής, όπως ζητούσε ο λαός) συνέλευσης του 1910, της μεγαλοϊδεατικής, Μικρασιατικής καταστροφής, του Ιδιώνυμου και των ζητωκραυγών (από τα βάθη της ψυχής του) για το βασιλιά, το 36', είχε -ακριβώς όπως κι ο Ανδρέας- το όνομα του ριζοσπάστη-δημοκράτη και την αντίστοιχη διεισδυτικότητα στα λαϊκά στρώματα, χωρίς να αποκτήσει ποτέ τη χάρη. Κι αμφότεροι οδήγησαν την αστική τάξη, σε κρίσιμες κι επικίνδυνες συγκυρίες για αυτήν, στην εδραίωση κι επιβολή της εξουσίας της.

Ο παπατζής ο Β' δεν το έκανε αυτό μόνο για να επισφραγίσει το τέλος της Αλλαγής, που αποδείχτηκε απλή τυπική εναλλαγή σε επίπεδο διακυβέρνησης και αστική παραλλαγή για να ξεγελάσει τους... μη προνομιούχους, που ένιωσαν πως βρήκαν τον πολιτικό τους εκφραστή. Αλλά και για να διασφαλίσει ψήφους παλιών βενιζελικών, που μπορεί να στραβοκοίταζαν προς τη ΝΔ του Μητσοτάκη, που ήταν κι αυτός Κρητικός (Χανιώτης) και (νεο)φιλελεύθερος, χωρίς να αποστατήσει ποτέ από τα καθήκοντα της υπεράσπισης του συστήματος. Ό,τι είχε κάνει δηλ και με τη βάση του ΕΑΜ, όπου βέβαια εκτός από τις αφηρημένες επικλήσεις-κορώνες, την κουτσουρεμένη αναγνώριση της Εθνικής Αντίστασης και το δεδομένο ιστορικό φορτίο που επηρέαζε τα πολιτικά πράγματα, η εκλογική της λεηλασία βασίστηκε σε εντελώς εμπράγματα και φτηνά δεδομένα, όπως οι αντιστασιακές συντάξεις για την εξαγορά ψήφων.

Αν ο Παπανδρέου (ως ηγέτης του έθνους των μικροαστών, που στις μέρες μας οδηγήθηκαν στην οδυνηρή μικροαστική καταστροφή) ήταν σοσιαλδημοκράτης κι ο Μητσοτάκης νεοφιλελεύθερος (οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος, που προβάλλονταν σε κλίμα πολιτικής όξυνσης και νέου "εθνικού διχασμού"), ο Τσίπρας είναι νεο-σοσιαλδημοκράτης -η νομοτελειακή κατάληξη κάθε νεο-αριστερού ρεύματος (που δεν είναι μπηχτή για το ΝΑΡ, χωρίς να το αποκλείει κιόλας). Με άλλα λόγια, ο παπατζής ο Δ' (κατ' αριθμητική συμφωνία με το τέταρτο μνημόνιο που έρχεται) κι άξιος συνεχιστής του Παπανδρέου, έστω και σε μικροκλίμακα (αν και κάθε εποχή έχει τον παπατζή και το ΠαΣοΚ που της αξίζει).

Επειδή όμως η κυρίαρχη ιδεολογία επέλεξε να φορτώσει όλη την ευθύνη για τη σημερινή κατάσταση στις αμαρτίες της δεκαετίας με τις βάτες (κρατισμός, κεϊνσιανισμός, κοκ), όπου παράγαμε περισσότερα απ' όσα καταναλώνουμε -όπως ήδη από τότε λεγόταν- κι επειδή το παπανδρεϊκό κοινό είναι διασφαλισμένο για το Σύριζα, ο ηγέτης επιλέγει να διεμβολίσει άλλα ακροατήρια, αποφεύγει τις "αμαρτωλές αναφορές" και επικεντρώνει στον... εθνάρχη Τριανταφυλλίδη -όπως έγραφε άλλωστε το διαβατήριό του, μία από τις φορές που την έκανε στο εξωτερικό. Δηλ τον Καραμανλή των εκλογών της βίας και της νοθείας, της "παρα"κρατικής, μεταπολεμικής τρομοκρατίας, κτλ. Που όμως, ακόμα και αυτός, ο ηγέτης της Δεξιάς, ήταν -σχηματικά μιλώντας- πιο αριστερός από τον Τσίπρα, τα πρώτα μεταπολιτευτικά χρόνια, όταν κατηγορήθηκε δηλ για σοσιαλμανία, επειδή κρατικοποιούσε κάποιες προβληματικές επιχειρήσεις.

Δεν τον βάφτισαν βέβαια εθνάρχη για αυτές, ούτε για την αναγκαστική, προσωρινή αποχώρηση από το στρατιωτικό σκέλος του ΝΑΤΟ -που επιλέχτηκε ως βαλβίδα ασφαλείας, για να εκτονωθούν τα έντονα αντιιμπεριαλιστικά αισθήματα του ελληνικού λαού, μετά την πτώση της δικτατορίας. Αλλά για τη νέα "μεγάλη ιδέα" του ελληνικού αστικού κόσμου, που ήταν η είσοδός της στην ενιαία, ευρωπαϊκή αγορά. Ευτυχώς είναι αρκούντως εφευρετικοί, ώστε να μην ξεμείνουμε ποτέ για πολύ από (μεγάλες) ιδέες, ως έθνος.

Αλλά μια ταξική κοινωνία είναι βαθιά διαιρεμένη και δεν μπορεί να τσουβαλιαστεί σε ένα "ενιαίο", εθνικό σύνολο, ενώ χαρακτηρίζεται από οξυμένες αντιθέσεις. Οι αποκαλούμενοι εθνάρχες στάθηκαν τέτοιοι μόνο για το "έθνος των εκμεταλλευτών" και τις στρατηγικές του επιδιώξεις, προσφέροντας πλούσιο έργο στον πλουτισμό και το αυγάτισμα των κερδών του. Κι έπαψαν να παίζουν προοδευτικό επαναστατικό ρόλο (αυτό δηλ που μπορεί να εμφανίσει μια τάξη προσωρινά ως δυναμικό εκπρόσωπο όλης της κοινωνίας και της θέλησής της τη δεδομένη στιγμή) ήδη από την εποχή του Βενιζέλου, που ηγήθηκε ενός ενωμένου αστοτσιφλικάδικου συνασπισμού (με τις επιμέρους εσωτερικές αντιθέσεις του και τους αναγκαίους συμβιβασμούς) και δε φάνηκε "συνεπής" ούτε καν από τη σκοπιά ενός ολοκληρωμένου αστικοδημοκρατικού μετασχηματισμού.

Επειδή λοιπόν παραπάει το αστείο να βαφτίζουμε εθνάρχες τους μεγαλύτερους πολιτικούς ηγέτες της άρχουσας τάξης (ξεχνώντας ή αποσιωπώντας βολικά ιστορικά γεγονότα, όπως ο "εθνικός διχασμός", το "καραμανλικό παρακράτος", κτλ). Επειδή είναι τελείως προκλητικό να πηγαίνει αυτός ο τίτλος στο πολιτικό προσωπικό μιας τάξης, που απείχε μαζικά από την εθνική αντίσταση στον κατακτητή και στην καλύτερη περίμενε την (εθνική αλλά ποτέ κοινωνική) απελευθέρωση να πέσει ως δώρο από τον ουρανό, από τους Συμμάχους, ενώ στη χειρότερη κράτησε ανοιχτά δωσιλογική στάση, εντελώς συμβατή με τα ταξικά της συμφέροντα. Κι επειδή είναι αλήθεια πως μόνο η εργατική τάξη μπορεί να εξυψωθεί σε εκπρόσωπο όλης της κοινωνίας, καταργώντας την εκμετάλλευση, τις τάξεις και μαζί τον ίδιο της τον εαυτό...

Για όλους αυτούς τους λόγους, λοιπόν, πιστεύω πως πρέπει από δω και πέρα, μεταξύ πολύ σοβαρού και λιγότερο αστείου, να αποκαλούμε "εθνάρχη" το Νίκο Ζαχαριάδη. Που έδωσε το σύνθημα για το έπος της Εθνικής Αντίστασης και το πραγματικό ΟΧΙ του ελληνικού λαού, με τα γράμματά του από τη φυλακή -κι ας έλειπε αιχμάλωτος των ναζί στο κολαστήριο του Νταχάου, στο διάστημα της κατοχής- κι ηγήθηκε του ένοπλου αγώνα του έθνους των εργαζομένων στο δεύτερο αντάρτικο, μιας από τις κορυφαίες στιγμές της ταξικής πάλης στη χώρα μας.

Έτσι έχουν τα πράγματα. Και αν κάποιους ξενίζει αυτό το συμπέρασμα, θα δώσω έμφαση δαλιανιδικού τύπου, με φινάλε Ρετιρέ (σε αντίθεση με τους Μικρομεσαίους, που τους εκπροσωπούν υποτίθεται οι παπατζήδες κάθε εποχής, για να τους ξεζουμίσουν στο όνομα της πάταξης των πρώτων, δηλ των ρετιρέ).

Ε ναι λοιπόν. Εθνάρχης ο Ζαχαριάδης. Αντικειμενικά μιλώντας. Εθνάρχης ο Ζαχαριάδης. Άμα πια...

Βασιλιάς ήλιος - off the record

Κι ενώ, καλώς εχόντων των πραγμάτων (θεού θέλοντος και Σκάι επιτρέποντος, όπως λέει κι ένα ευτραφές πουλάκι-κουτορνίθι), η ΝΔ θα έχει από σήμερα νέο, εκλεγμένο πρόεδρο, το κεντρικό πρόσωπο της παράταξης, ο -κατά Ρένα Δουρου-τι- βασιλιάς-ήλιος, εξακολουθεί να μένει σιωπηλός στο παρασκήνιο, σα Βούδας, με το περιβάλλον του να αφήνει χρησμούς για τις βουλές του, στις οποίες κάποιοι ψάχνουν να βρουν κρυφά νοήματα, όπως το κοινό σε ένα "ψαγμένο" έργο τέχνης. Και δώστου ερμηνείες τι θέλει να πει ο καλλιτέχνης, με πράγματα που μάλλον δεν είχαν περάσει καν από το μυαλό του.

Ένας από τους καλύτερους ερμηνευτές-εγκαστρίμυθούς του, από το στενό Καραμανλικό περιβάλλον, είναι ο Μανώλης Κοττάκης, μια εκδοχή κοντοκουρεμένου Πίκου Απίκου, αλλά με γλοιώδες, δαπίτικο βλέμμα, που το 11 κυκλοφόρησε το βιβλίο "Καραμανλής - off the record. Ο βαρύγδουπος τίτλος υπηρετεί μάλλον εμπορικές σκοπιμότητες, καθώς δυο μόλις χρόνια μετά την εκλογική πανωλεθρία του 09' ήταν μάλλον μικρό διάστημα για να αναζητεί δικαίωση ή για να έχει ωριμάσει εντός του Καραμανλή η ανάγκη για αποκαλύψεις, αθετώντας μάλιστα μια γνωστή ρήση του θείου του για την πολιτική, όπου "γίνονται πράγματα που δε λέγονται". Κι αν είχε την υπομονή να τρενάρει λιγάκι την κυκλοφορία του βιβλίου, θα μπορούσε να συμπεριλάβει κι ένα ακόμα κεφάλαιο, με τίτλο "καβάλα στο άλογο", για την πανηγυρική "δικαίωση" του προσωπικού του αφηγήματος για τα ήπια μέτρα και τις μεταρρυθμίσεις που είχε ζητήσει, και αν τις εφαρμόζαμε εγκαίρως, θα είχαμε γλιτώσει από τη μνημονιακή περιπέτεια ή τουλάχιστον θα μετριάζαμε τις επαχθείς συνέπειές της.

Όχι πως και τώρα δεν υπάρχουν τέτοιοι υπαινιγμοί μαζί με οφ δε ρέκορντ, παρασκηνιακές σαλτσούλες, από τις οποίες μου έχει μείνει περισσότερο η ιστορία από μια (σπάνια) επίσκεψη στο Λευκό Οίκο, όπου ο βασιλιάς ήλιος θάμπωσε τους πάντες με τις αναλύσεις του στο επίσημο δείπνο, αλλά έμεινε νηστικός, γιατί μιλούσε διαρκώς και τα γκαρσόνια έπαιρναν από μπροστά του τα πιάτα, πριν προλάβει να τα δοκιμάσει καλά-καλά. Έρεψε ο καημένος... Και παράλληλα κουραζόταν πολύ, όπως σε μια προεκλογική περίοδο, όταν κοιμόταν στο Μαξίμου, μαζί με το Ρουσόπουλο, ενώ η Νατάσα και η Μάρα τους έφερναν απέξω σουβλάκια (ωραίο το σπιτικό φαγητό, αλλά ποιος να το κάνει) χωρίς να διευκρινίζεται αν ήταν από του Μπαϊρακτάρη, που παρεμπιπτόντως, είναι ακριβός και άθλιος, φαγητό για τουρίστες.

Αλλά το πιο ζουμερό κεφάλαιο είναι μάλλον αυτό που περιγράφει τη στρατηγική του "μεσαίου χώρου", που περνούσε μέσα από τα ανοίγματα στην Αριστερά (για να έρθει μετά η κρίση και ο Σαμαράς και να του χαλάσει τη συνταγή της μετριοπάθειας, με την ακροδεξιά επαναφορά, που κατέστησε τον Καραμανλή κάτι σαν... αριστερή παρένθεση). Σε αυτή την έρμη και βασανισμένη έννοια περιλαμβάνονται φυσικά τα πάντα, χτυπημένα στο μπλέντερ: ο Κατριβάνος της ΕΔΑ, που έγινε υπερνομάρχης με στήριξη ΝΔ, ο Τζανετάκος και ο Παπούλιας, η συναναστροφή με Βούλγαρη, Καρύστιανη, Μητροπάνο και... Λάκη Λαζόπουλο (στο καμαρίνι του, στο θέατρο Βρετάνια, δίιπλα στην εικόνα του προστάτη αγίου του, του Αγίου Νεκταρίου, υπήρχε μια κάρτα με τις ευχές του Καραμανλή και της Νατάσας)! Κι ακόμα η γνωριμία με τον Μίκη, τον Κύρκο και το Χαρίλαο, σε μια συναυλία του Θεοδωράκη, με "μεσολαβητή" το Ρουσόπουλο.

Χαιρετήθηκαν θερμά και ο Ρουσόπουλος είπε πονηρά: "Εσείς οι δύο έχετε κάτι κοινό. Σας αρέσει πολύ το τσίπουρο!"
"Αλήθεια Κώστα; Αν είναι έτσι, θα σε καλέσω στο σπίτι μου στο Χαλάνδρι να πιούμε και να μιλήσουμε", πρότεινε ο Φλωράκης.
Πράγματι. Η πρόσκληση ήρθε λίγο καιρό μετά. Ο Καραμανλής πήγε με πάσα μυστικότητα στο σπίτι του Χαρίλαου, ήπιαν τσίπουρο μαζί και μίλησαν επί τρεις ώρες για όλα. Βαθύς γνώστης της ιστορίας ο Καραμανλής είχε την ευκαιρία να τα πει με μια εμβληματική φιγούρα του Εμφυλίου Πολέμου, τον καπετάν Γιώτη και να απολαύσει τη συζήτηση μαζί του. Είπαν πολλά, κυρίως για το ΕΑΜ και το Ζαχαριάδη. Αλλά ο Χαρίλαος, κλασικός χωρατατζής, δεν έχασε την ευκαιρία για αυτοσαρκασμό!
"Τι σόι κομμουνιστές είμαστε και εμείς βρε Κώστα. Μετά από μια μάχη στο Γράμμο, την ώρα της επιστροφής, πετάχρηκε ξαφνικά μπροστά μου μια οχιά. Ξέρεις τι έκανα; Σταυροκοπήθηκα φωνάζοντας 'Παναγιιά μου και Χριστέ μου", του διηγήθηκε σκασμένος στα γέλια.

Ακολουθεί η αναγνώριση του Καραμανλή ότι οι κομμουνιστές έχουν μπέσα και μια δήλωση του Φλωράκη στους δημοσιογράφους μετά από μια εκδήλωση του ιδρύματος Καραμανλή, για το αν ο νεότερος Καραμανλής θα γίνει πρωθυπουργός: γιατί, έχετε καμία αμφιβολία;
Σε άλλο σημείο του κεφαλαίου, λίγο παρακάτω, ο Κοττάκης χώνει για τους δικούς του λόγους και μια μικρή (τόσο δα να) προβοκατσιούλα για την Αλέκα και τις δηλώσεις στήριξης του Καραμανλή για τους ρωσικούς αγωγούς και το Δεκέμβρη του 08.

Άλλα "αριστερά ανοίγματα" που αναφέρονται είναι:
Ο Καραμανλής ενημέρωσε την Αλέκα Παπαρήγα πριν καλέσει το ΝΑΤΟ να συνδράμει στην ασφάλεια των Ολυμπιακών Αγώνων.
(Αυτό θα πει άνοιγμα, όχι αστεία, ενημέρωση φίλε)
Η ΝΔ ψηφισε, χωρίς προσυνεννόηση μαζί με το ΣΥΡΙΖΑ το νομοσχέδιο για βοήθεια στους 2.5000 ανέργους των φθινουσών βιομηχανικών περιοχών (Νάουσα, Δραπετσώνα, κτλ).
Η ΝΔ ψήφισε ειδική ρύθμιση για τη νοσηλεία αντιστασιακών στο ΝΙΜΙΤΣ.
Αλλά και τροπολογία στη Βουλή στο ν.σ. για την αύξηση των συντάξεων του Δημοσίου με την οποία εξομοιώθηκαν οι ανάπηροι ειρηνικής περιόδου (ΔΣΕ, αντιδικτατορικός αγώνας), παρά τις αντιδράσεις βουλευτών της. Ο Καράογλου δήλωσε "ψηφίζω με βαριά καρδιά για το Δημοκρατικό Στρατό", ενώ ο Βορίδης, που τότε ήταν στο ΛΑΟΣ, υποστήριξε ότι "δεν πρέπει να εξομοιώνονται άνθρωποι οι οποίοι έστρεψαν τα όπλα εναντίον της πατρίδας με ανθρώπους οι οποίοι πολέμησαν υπέρ της πατρίδας").
Η παρουσία του στο βιβλίο του Μανώλη Γλέζου για τα 50χρονα της ΕΔΑ, αλλά και στο βιβλίο του Λεωνίδα Κύρκου.
Η τοποθέτηση του Βούλγαρη στο Εθνικό Κέντρο Κινηματογράφου (ασχέτως αν εκείνος παραιτήθηκε υπό το βάρος κατηγοριών συντρόφων του).
Η παρουσία του υπουργού Απασχόλησης Πάνου Παναγιωτόπουλου σε εκδήλωση του ΠΑΜΕ (31/4/2004)!

Ενδιαφέρον έχει κι η τακτική της μετονομασίας κάποιων εννοιών και γεγονότων, για να μην πέσουν βαριές κι ασήκωτες στην κοινή γνώμη. Αντιγράφω πάλι από το βιβλίο.
Μολονότι κλασικός φιλελεύθερος ο ίδιος, σταμάτησε να χρησιμοποιεί τον όρο "φιλελευθερισμός", γιατί θύμιζε στην Αριστερά τη διακυβέρνηση Μητσοτάκη.
Κι επίσης...
Λίγες ώρες πριν ανοίξουν οι κάλπες του 04', ο Καραμανλής δήλωνε σε ισπανό δημοσιογράφο ότι η ΝΔ είναι "μη δεξιά"!

Στο τέλος του κεφαλαίου σατιρίζει την όλη κατάσταση με την ιστορία ενός υπουργού που συνάντησε τη σθεναρή αντινεοφιλελεύθερη αντίσταση κάποιων συνδικαλιστών, όταν πρότεινε να μπει ένας μάνατζερ σε μια υπηρεσία, για να βελτιωθεί η απόδοσή της, αλλά συμφώνησαν όλοι μαζί του να μπει αντ' αυτού ένας καθηγητής δημόσιου Πανεπιστημίου, που ήταν το ίδιο ακριβώς πρόσωπο! Κι αυτό αποδείκνυε πως στην Ελλάδα μπορείς να κάνεις ό,τι θέλεις, αρκεί να το βαφτίζεις όπως θέλουν οι άλλοι!

Το επιμύθιο είναι ότι ο Καραμανλής του βασικού μετόχου, του ρωσικού αγωγού και των "διαταραγμένων" σχέσεων με τις ΗΠΑ, ήταν κάτι σαν τα σπαράγματα του καλού ΠαΣοΚ, που εμφανιζόταν με το όνομα της ΝΔ. Αλλά η σοσιαλδημοκρατία δεν είναι παρά το ανθρωπιστικό ψευδώνυμο του καπιταλισμού, για να διαιωνίσει την κυριαρχία του. Και "αριστερά" βαφτίζονται διάφορα δεκανίκια του συστήματος, που εμφανίζονται ως ντεμέκ εναλλακτική του, για να αποδείξουν ότι στην πραγματικότητα δεν υπάρχει τέτοια.

Για το τέλος κρατήσαμε ένα ακόμα σουρεαλιστικό σημείο.
Στο δρόμο για τις εκλογές του 2004, ο Καραμανλής δήλωσε στο περιοδικό Διαβάζω ότι μελετά το Κεφάλαιο του Μαρξ, επισκέφτηκε τον Άι Στράτη, ενώ σε ένα ταξίδι που κάναμε στην Ουκρανία το 2002, στην πτήση της επιστροφής ήρθε και μας μίλησε γα τον τρόπο που ο Στάλιν μετέτρεψε την ΕΣΣΔ σε ισχυρό κράτος... Μάλλον με θαυμασμό.

Δεν ξέρω αν ο Καραμανλής θα βγει και σταλινικός, δίνοντας εκ των υστέρων ένα ακόμα επιχείρημα στους Σεκίτες για να φωνάζουν "κάτω η χούντα του Καραμανλή" (κι αναρωτιέται κανείς γιατί δεν υπήρχε χούντα επί του Παπανδρέου του Γ' ή τώρα με το τρίτο μνημόνιο). Πάντως αν αυτός μελετούσε το Κεφάλαιο, δεν υπάρχει λόγος να παραξενευόμαστε που η Μάρα Ζαχαρέα είχε διαβάσει τη 18η Μπρυμαίρ. Μπορεί να το είχε από παλιά ο Ρουσόπουλος ή να της το είχε δανείσει ο Καραμανλής...

Ο εθνάρχης ήταν μια παλιαδερφή

Να δεις που αν αποχαρακτηριστούν και δοθούν στη δημοσιότητα κι άλλα έγγραφα της ΣΙΑ, θα βγει αληθινό κι εκείνο το Εαακίτικο(;) σύνθημα: ο εθνάρχης ήταν μια παλιαδερφή...

Το 'χε γράψει εξάλλου κι ο Ραφαηλίδης στην κωμικοτραγική ιστορία της Ελλάδας. Εκτός και αν υποθέσουμε ένοχος ένοχο ου ποιεί, εφόσον δεχτούμε πως ο Ραφαηλίδης έπαιρνε λεφτά από κάποιο αμερικάνικο φορέα -που δεν ξέρω κατά πόσο τον καθιστά πράκτορα και γενικώς αναξιόπιστο για τη δική μας οπτική σκοπιά. Αν και συνήθως, στο πρακτοριλίκι, ισχύει το αντίθετο, καθώς οι κόρακες βγάζουν συχνά τα μάτια τους και τα άπλυτα των άλλων στη φόρα, για να γλιτώσουν τη λερωμένη φωλιά τους -καλή ώρα όπως και με τις αποκαλύψεις του Μέρτεν, που ήρθαν στην επιφάνεια.

Ήρθαν δηλ, τρόπος του λέγειν. Γιατί το πιο εντυπωσιακό στην όλη υπόθεση δεν είναι το ποιόν του Τριανταφυλλίδη κι η ανάδειξή του σε εθνάρχη, αλλά ο νόμος της ομερτά που τηρήθηκε ευλαβικά από τα κυρίαρχα ΜΜΕ, γύρω από την είδηση -ευτυχώς τώρα όλα αυτά θα αλλάξουν με το νομοσχέδιο του Σύριζα για τις τηλεοπτικές άδειες. Και τι θα κάναμε μετά χωρίς εθνάρχη, το σύμβολο της ένταξής μας στη μεγάλη, ευρωπαϊκή οικογένεια, που θα αποδεικνυόταν συνεργάτης των Ναζί;

Αν και δεν έχουν πολύ δίκιο σε αυτό το τελευταίο, γιατί η ΕΟΚ είναι κατά μία έννοια η συνέχεια του οράματος της ενωμένης Ευρώπης κάτω από τη ναζιστική μπότα, με στρατόπεδα εργασίας και όρους απόλυτης εκμετάλλευσης, που θα επέτρεπαν στους καπιταλιστές της γηραιάς ηπείρου να διεκδικήσουν ξανά τα παγκόσμια πρωτεία από τους ανταγωνιστές τους. Συνεπώς, τι καλύτερο από ένα συνεργάτη των Ναζί, για να διαφημίσει και να ενσαρκώσει τη "μεγάλη ευρωπαϊκή ιδέα" στη χώρα μας;

Ως τέτοιο σύμβολο μπορεί να χρησιμεύσει και στο νυν πρωθυπουργό, που σε κάποιες σχετικές δηλώσεις του είχε βάλει και αυτός το δικό του λιθαράκι στο μύθο του ήπιου και μετριοπαθή δημοκρατικού Καραμανλή, που τον επηρέασε ο δημοκρατικός αέρας του Παρισιού. Με τη διαφορά πως αντί για την περιβόητη "σοσιαλμανία" εκείνων των κυβερνήσεών του, ο Τσίπρας αποδεικνύεται 'φιλελμανής', με βάση τα πεπραγμένα της κυβέρνησής του.

Ο Σύριζα δεν εξελίσσεται στο νέο Πασοκ, αλλά στη νέα Νέα Δημοκρατία, όπως έγραψε πολύ εύστοχα ο Στρατηλάτης. Κι αν ο Λάσκαρης διακήρυσσε τότε το τέλος της ταξικής πάλης, κάτι που θεωρούνταν πρόκληση της μαύρης αντίδρασης, εν έτει 2015 το ίδιο πολιτικό συμπέρασμα (με ισχύ που περιορίζεται στις περιόδους κρίσης) πλασάρεται ως αριστερό και κουλ από τα χείλη του Βαρουφάκη, που έχει βλέψεις και για δικό του κανάλι.

Αλλά αν ακόμα κι η μεταπολιτευτική, Καραμανλική ΝΔ αποχωρούσε (κάτω από την πίεση των γεγονότων και του λαϊκού παράγοντα) από το στρατιωτικό σκέλος του ΝΑΤΟ, κι έπαιρνε κάποια κεϊνσιανά μέτρα, που ο σημερινός Σύριζα ούτε φραστικά δε διακηρύττει, αυτό αποδεικνύει πως η πολιτική της εκάστοτε κυβέρνησης είναι βασικά καρπός των συνθηκών της εποχής και δευτερευόντως, έως καθόλου, του ιδεολογικού αυτοπροσδιορισμού της.

Ας επιστρέψουμε όμως στον Γκαούτσο Κότσο, όπως τον έλεγε σε ένα μουσικό σκετσάκι για τις Σέρρες Μάντρες ο Β. Τριανταφυλλίδης (για αυτόν ήταν το αληθινό του επίθετο), για να κλείσουμε το κείμενο με μια παρατήρηση για τη χώρα και την ιστορική της πορεία που σφραγίστηκε από το έπος της Εαμικής Αντίστασης, σε διάκριση κι αντιπαράθεση με όσους την κυβέρνησαν στη μεταπολεμική περίοδο.
Τι έκανες στον πόλεμο Θανάση, Κώστα, Ανδρέα;

Ο Γκαούτσο Κότσο, μολονότι βρισκόταν στο άνθος της ηλικίας του, δεν πολέμησε εναντίον του κατακτητή, αν θυμάμαι καλά εξαιτίας μιας ελαφράς αναπηρίας (νομίζω βαρηκοΐα, αλλά δεν παίρνω και όρκο). Κάτι ελαφρύ πάντως, σε κάθε περίπτωση, που δε στάθηκε εμπόδιο σε άλλες δραστηριότητές του, που έρχονται τώρα στο φως της επιφάνειας.

Ο Αντρίκο ντελ Πάσο (για να συνεχίσουμε στα χνάρια του ίδιου σκετς) παρακολούθησε τον πόλεμο από το εξωτερικό, όπου υπηρέτησε και το ναυτικό σώμα των Ηνωμένων Πολιτειών, αφού έφυγε από την Ελλάδα, προδίδοντας στο Μεταξικό καθεστώς τους τροτσκιστές συντρόφους του. Κάτι που δεν τον εμπόδισε πάντως να λεληατήσει την Εαμογενή βάση, κατά τη δεκαετία με τις βάτες, με την κουτσουρεμένη αναγνώριση της Εθνικής Αντίστασης, μέχρι τα Δεκεμβριανά (όπου ο πατέρας του είχε πρωταγωνιστικό ρόλο στο απέναντι στρατόπεδο).

Ο μόνος που φέρεται να έχει αντιστασιακά παράσημα από τα μεγάλα πολιτικά τζάκια της Ελλάδας, είναι ο Κώστας Μητσοτάκης, Τα οποία πάντως είναι εξόχως αμφίβολα, καθώς δύσκολα μπορεί να ξεπεράσει κανείς δικές του φράσεις και παραδοχές, πχ του τύπου ότι κατάφερε να επιβιώσει στην κατοχή, γιατί εξασφάλιζε διατροφή από τρία διαφορετικά συσσίτια!

Εν πάση περιπτώσει, με αυτό το ιστορικό υπόβαθρο, καμία συνεργασία με τον κατακτητή ή άλλες ιμπεριαλιστικές δυνάμεις, δε θα μπορούσε να προκαλέσει κάποια έκπληξη. Αυτό που προκαλεί αντιθέτως αρνητική εντύπωση είναι πώς αυτός ο λαός με αυτές τις παραδόσεις και αυτό το ιστορικό φορτίο, δέχτηκε και συναίνεσε να εκλέγει άκαπνους πολιτικούς, που ήταν απόντες (στην καλύτερη) στις πιο δύσκολες και ηρωικές στιγμές του, και να πλασάρονται μετά ως οι μεγάλες ηγετικές φυσιογνωμίες του περασμένου αιώνα.
Αλλά αυτό είναι το θέμα μιας άλλης ανάρτησης...

Καλή αντάμωση

Δεν ξέρω πόσοι από εσάς θυμάστε μια παλιότερη δήλωση του εθνάρχη τριανταφυλλίδη, απ’ αυτές τις ντεμέκ αποφθεγματικές «μεγάλες αλήθειες», ότι η χώρα έχει μετατραπεί απ’ άκρη σε άκρη σε ένα απέραντο φρενοκομείο. Αλλά και την αντίστοιχη σάτιρα του χάρρυ κλυνν, που συνομιλούσε με τον καραμανλή –τον οποίο μιμούνταν πολύ καλά ο ίδιος- για να βρουν δια της μαιευτικής μεθόδου τον κατάλληλο χαρακτηρισμό για ένα απόφθεγμα με προεδρικό κύρος.

Η χώρα έχει μετατραπεί από άκρη σε άκρη…

…σε ένα απέραντο μπουρδέλο

σας παρακαλώ κύριε πρόεδρε, μας ακούνε και μικρά παιδιά

…σε ένα απέραντο κωλοχανείο

μα για το όνομα του θεού, κύριε πρόεδρε, εσείς δε μιλάγατε έτσι

…σε ένα απέραντο παρθεναγωγείο

ε δεν είπαμε κι έτσι. Κάτι αιχμηρό βέβαια, αλλά εντός των ορίων της πραγματικότητας

…σε ένα απέραντο φρενοκομείο

μπράβο κύριε πρόεδρε, τώρα μάλιστα.

(πατήστε να το δείτε το κι εδώ, μετά το πρώτο λεπτό)

Ε και με τα πολλά το πέτυχε κι έμεινε η φράση στην ιστορία

Προσωπικά λοιπόν αυτό μου θύμισε η ιστορία που προέκυψε με την περίφημη δήλωση για τα γουναράδικα του συριζαίου αναρχικού βουλευτή (που κερδίζει δικαιωματικά μια θέση στο σουρεάλ πάνθεον, δίπλα στον αναρχικό τραπεζίτη του πεσόα). Κι αυτός θα το ‘φερε από δω… το πήγε από εκεί… μέχρι να βρει την ατάκα που γράφει καλύτερα και παίρνει τους περισσότερους επικοινωνιακούς πόντους.

Ραντεβού, ραντεβού… …ραντεβού στα γυράδικα!

Όχι, δεν ταιριάζει και με την εστέτ αισθητική των παραδοσιακών ψηφοφόρων του χώρου, άλλωστε…

Ραντεβού, ραντεβού… στα τσιπουράδικα!

Ναι, αλλά χρειαζόμαστε κάτι πιο αγωνιστικό.

Ε τότε… ραντεβού στα λουλουδάδικα, μπροστά από τη βουλή!

Ναι αλλά εκεί (τα) στρίβουν συνήθως οι δικοί μας.

Ε… ραντεβού στα γουναράδικα!

Μπράβο κύριε βουλευτά. Τώρα μάλιστα…

Θα μπορούσε να πει βέβαια ραντεβού με την ιστορία για να τελειώνουμε, αλλά αυτό θα οδηγούσε αναπόφευκτα σε δυσάρεστους παπανδρεϊκούς συνειρμούς, που προσπαθεί να αποφύγει η αριστερή πλατφόρμα, κρύβοντας το κεφάλι της στην άμμο. Θα μπορούσε επίσης να εμπνευστεί κι αυτός από το δίσκο του χαρούλη, που είχε τίτλο «ραντεβού με την εισαγγελία», για να παραπέμπει στη νομική καταγγελία της μέρκελ και του μνημονίου, στο λεγκαλιστικό δρόμο της νομιμότητας προς το σοσιαλισμό και την αταξική κοινωνία και στην αδέκαστη ζωή κωνσταντοπούλου, που θα τον διασφαλίσει. Αλλά ο δίσκος είχε κυκλοφορήσει στη δύση της αλλαγής, με τίτλο εμπνευσμένο από το πασοκ και το σκάνδαλο κοσκωτά, και παραπέμπει στους ίδιους δυσάρεστους συνειρμούς, συνεπώς απορρίπτεται.

Η αυθεντική φράση βέβαια δεν κλείνει κάποιο ραντεβού, αλλά λέει «καλή αντάμωση στα γουναράδικα». Κι έχει δίκιο ο νίκος σαραντάκος πως δε λεγόταν μόνο μετά τη βάρκιζα, αλλά ήταν σε όλη τη διάρκεια του αντάρτικου ο καθιερωμένος αποχαιρετισμός του άρη και των άλλων αγωνιστών στο βουνό, που δεν ήξεραν αν ήταν γραφτό τους να ξαναϊδωθούν ή αν θα τους προλάβαινε ο θάνατος –μαύρος αδερφός. Ναι αλλά το θέμα είναι τι αφόπλισε (ιδεολογικά και κυριολεκτικά) αυτό το μεγάλο κίνημα, ποιες κινήσεις το οδήγησαν μαζικά στα γουναράδικα στο (φυσικό ή πολιτικό του) θάνατο. Κι είναι αδύνατο να μιλήσεις για όλα αυτά χωρίς να σταθείς στη βάρκιζα και τις συμφωνίες που την προετοίμασαν και οδήγησαν στο πνεύμα της.

Στο βιβλίο του που κυκλοφόρησε πρόσφατα, λίγες μέρες πριν αποβιώσει, πλήρης ημερών, ο αντώνης πέτρουλας –θείος του σωτήρη που δολοφονήθηκε στα ιουλιανά το 65’ κι έγινε τραγούδι από το μίκη θεοδωράκη- χαρακτηρίζει πολιτικό θάνατο τις δηλώσεις μετανοίας που πιέζονταν να υπογράψουν οι αγωνιστές στις φυλακές και τα ξερονήσια. Ας δούμε τι άλλο γράφει για την παράδοση των όπλων του ελας το 45’ στο βιβλίο του με τίτλο «η οδύσσεια ενός ξεριζωμένου κομμουνιστή» -μπορεί ο τίτλος να θυμίζει ταινία του ξανθόπουλου, αλλά η μαρτυρία του πέτρουλα είναι πολύ αξιόλογη, παρά τις όποιες διαφωνίες ή ενστάσεις, μπορεί να έχει κανείς.

Φεύγοντας από τα λεβέτσοβα πήγαμε στο σκλαβοχώρι –λίγο έξω από τη σπάρτη. Στο χωριό αυτό έγινε και η παράδοση των τιμημένων όπλων του τρίτου τάγματος του ελας ύστερα από λίγες μέρες. Δεν έχω ξαναπεράσει από αυτό το χωριό, ούτε και το επιθυμώ. (…) Σαν ήρθε η ώρα της παράδοσης των τιμημένων όπλων μας, η πίκρα και το δάκρυ περίσσευαν. Μου είναι αδύνατο να ξεχάσω αυτή την ώρα του αποχαιρετισμού των συναγωνιστών μας. Το δάκρυ και το σφιχταγκάλιασμα του τιμημένου ταγματάρχη μας κώστα κανελλόπουλου. Το «γεια και καλή αντάμωση» που μου ευχήθηκε δε μπορώ να το ξεχάσω. Για το ότι δεν ξανανταμώσαμε άλλοι έχουν την ευθύνη.

Εδώ τα γουναράδικα δεν αναφέρονται μαζί με την αντάμωση, αλλά ουσιαστικά υπονοούνται και σε κάθε περίπτωση προέκυψαν εκ των πραγμάτων, στην εξέλιξή τους. Το πιο εντυπωσιακό ωστόσο είναι η εκπληκτική σημειολογία με το χωριό όπου έγινε η παράδοση και το όνομά του: σκλαβοχώρι…! Κάθε άλλο σχόλιο περισσεύει, νομίζω.

Το θέμα λοιπόν είναι πως ο… αναρχικός βουλευτής θα είναι από αυτούς, που όταν εμείς «με το καλό» ανταμώσουμε στα γουναράδικα, θα κάθονται στην απέξω και θα κοιτάνε εκ του ασφαλούς. Το βασικό είναι πως η συμφιλιωτική πολιτική του χώρου του, που εν μέσω κρίσης κλαίει κι οδύρεται για την χαμένη κοινωνική συνοχή (;!), οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια σε νέες βάρκιζες και αφοπλισμούς και θα στείλει όσες λαϊκές κατακτήσεις έχουν απομείνει στα γουναράδικα. Το σημαντικό είναι πως ο σύριζα δεν ενσαρκώνει τη συνέχεια του ένοπλου αγώνα του άρη ή το νέο εαμ, αλλά τους σύγχρονους τσιριμώκους και παρτσαλίδηδες. Δεν εκπροσωπεί την ελπίδα του κόσμου της εργασίας, αλλά τις φοβίες των μεσαίων στρωμάτων και τη μεταφυσική τους ελπίδα για επιστροφή στο πρόσφατο, προκρισιακό παρελθόν, όπως σημειώνει πολύ εύστοχα ο μαργαρίτης σε αυτό το άρθρο του.

Υπάρχει όμως και μια άλλη παράμετρος αισθητικής φύσης με πολιτικό υπόβαθρο. Η αποστροφή στο λόγο του διαμαντόπουλου, απέχοντας πολύ από το να σημάνει την έναρξη κάποιου ένοπλου κινήματος, έρχεται να προστεθεί σε μια αλυσίδα κακόγουστων κοινοβουλευτικών παραστάσεων με βαρύγδουπες φράσεις και τηλεοπτικούς όρους, όπως τα λούμπεν καραγκιοζιλίκια της χρυσής αυγής, ή τις πομφόλυγες του βορίδη για τις κυβερνήσεις του παπανδρέου επί αλλαγής, οι οποίες εξυπηρετούν –με διαφορετικό στιλ και τρόπο η καθεμία- τον ίδιο ακριβώς σκοπό: να καλύψουν την εκκωφαντική απουσία πολιτικού λόγου από την πλευρά των πρωταγωνιστών τους. Κι εκφράζουν την αγωνία διαφόρων πτερύγων του αστικού πολιτικού φάσματος να καλύψουν αυτό το κενό και να επανανοηματοδοτήσουν ιδεολογικά τις μεταξύ τους διαφοροποιήσεις, τώρα που αρχίζει να ξεφτίζει το δίπολο μνημονιακοί-αντιμνημονιακοί, και γίνεται φανερή η σύγκλισή τους στον ευρωμονόδρομο.

Κι αυτό πέρα από την πολιτική ουσία του πράγματος, εκφράζει και μια αξεπέραστα κακόγουστη αισθητική, που δε μπορεί παρά να απασχολεί όσους ιεραρχούν ψηλά αυτό το κριτήριο.

Όσο για το λαϊκό κορίτσι από την καστοριά, μπορεί να συμπήξει ένα ευρύτερο πολιτικό μέτωπο με τους πολιτικούς θαυμαστές του γούναρη, τις γούνες χουντάλας (όνομα και πράγμα) και τον παλαίμαχο πρόεδρο του σφαχ –ως εκπρόσωπος του κλισέ για το «αλεξάνδρειο με τις γούνες» στη δεκαετία με τις βάτες, που ο άρης είχε γίνει μόδα- ενάντια σε όσους τα έχουν βάλει με το συμπαθή παραγωγικό κλάδο της περιοχής και φώναζαν τότε έξω οι γούνες απ’ το παλέ. Κι αν εξακολουθεί να έχει απορίες επί του θέματος, μπορεί να εντάξει στα πλαίσια της επιμόρφωσής της την παρακολούθηση των τοπικών εκδηλώσεων του κόμματος με αντίστοιχη θεματική, όπως αυτή που πραγματοποιήθηκε πρόσφατα στην πόλη της καστοριάς.

Υγ: Πού είναι η γούνα ρε, φέρ’ τη γούνα ρε, δώσ’ την πίσω…

Ποιος κυβερνάει αυτόν τον τόπο

Η γλυκιά σοβιετία ήταν το πρώτο εργατικό κράτος στον κόσμο.
Η σοβιετική εξουσία (τα αδελφωμένα και μονιασμένα σοβιέτ εργατών και αγροτών) ήταν το "ένοπλο προλεταριάτο οργανωμένο σε κυρίαρχη τάξη", έδωσε σάρκα και οστά στην δικτατορία του προλεταριάτου, "την πολιτική μορφή που αντιστοιχεί στο μεταβατικό στάδιο από την καπιταλιστική στην κομμουνιστική κοινωνία" όπως μας λέει ο μαρξ (και δεν μπορεί να αντιστοιχεί σε τίποτα άλλο παρά σε αυτή τη δικτατορία).

Υπήρχε πραγματικά όμως δικτατορία του προλεταριάτου;
Σε μια χώρα σχεδόν αγροτική, όπου το προλεταριάτο ήταν συγκεντρωμένο σε δυο-τρία μεγάλα αστικά κέντρα και αποτελούσε μια μικρή μειοψηφία στο σύνολο του πληθυσμού της ρωσίας, μπορούμε να μιλάμε για εργατική εξουσία;
Δεν είναι τυχαίο ότι οι μπολσεβίκοι το 17 συμβιβάστηκαν και δέχτηκαν το αγροτικό πρόγραμμα των εσέρων (αναδιανομή γαιών αντί για κολεκτιβοποίηση) για να εξασφαλίσουν τη στήριξη των πολυάριθμων αγροτικών μαζών. Ή ότι ο Λένιν πριν τον οκτώβρη έκανε λόγο για δημοκρατική δικτατορία των εργατών και των αγροτών ως μεταβατικό στάδιο. Και υπάρχει μια φράση (του τρότσκι νομίζω, αλλά μπορεί και να κάνω λάθος) που αναφερόμενη στο μεταίχμιο της ΝΕΠ και τα αδιέξοδά του έλεγε ότι το προλεταριάτο καλούνταν να επιβάλει την δικτατορία του στην ύπαιθρο, αν δεν ήθελε να δει τους αγρότες να επιβάλουν τη δική τους στην πόλη.
Αν μάλιστα λάβουμε υπ' όψιν ότι πολλά πρωτοπόρα εργατικά στελέχη έχασαν τη ζωή τους κατά τη διάρκεια του εμφυλίου, αφήνοντας κατά κάποιον τρόπο ακέφαλο το προλεταριάτο, δε θα ήταν άτοπος ο ισχυρισμός ότι ο όρος "εργατική εξουσία" δεν ανταποκρινόταν πλήρως στην πραγματικότητα.
Σύμφωνα με μια ιδιαίτερα εύστοχη περιγραφή, οι μπολσεβίκοι βρέθηκαν επικεφαλής μιας δικτατορίας του προλεταριάτου, χωρίς προλεταριάτο...

Έτσι λοιπόν φτάνουμε από την δικτατορία του προλεταριάτου στη δικτατορία του κόμματος. Από την οποία κάποιοι κρατάν μόνο το πρώτο συνθετικό (ως εκεί φτάνει η σκέψη τους) και κάνουν λόγο για απολυταρχικό καθεστώς, ενώ κάποιοι άλλοι αρνούνται ότι υπήρξε. Κάποιοι λένε ότι ήταν έκτακτο μέτρο προσωρινού χαρακτήρα και άλλοι ότι η έκτακτη κατάσταση παγιοποιήθηκε και έγινε συνταγή για πάσα νόσο. Αλλά αν περάσει η αρρώστεια κι εσύ φαρμακώνεσαι χωρίς λόγο, τότε σε σκοτώνει το φάρμακο, όχι ο ιός.
Και μετά μένουν τα φαρμακωμένα ορφανά (δηλ εμείς) να πίνουν να πάνε τα φαρμάκια κάτω και να ξεχάσουν...

Και σε αυτή την περίπτωση όμως μπορούν να προβληθούν οι ίδιες αντιρρήσεις. Οι μπολσεβίκοι παρά τη ραγδαία οργανωτική τους ανάπτυξη μετά το φλεβάρη του 17 δεν ήταν ιδιαίτερα μαζικό κόμμα για τα δεδομένα της ρωσίας και είχαν ελάχιστες οργανωμένες δυνάμεις και περιορισμένη επιρροή στην ύπαιθρο.
Συν τους άλλοις, ο ανθός των μπολσεβίκικων στελεχών χάθηκε κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου. Το κόμμα των μπολσεβίκων αποδεκατίστηκε. Απέμεινε μόνο ένας μικρός αριθμός στελεχών της λεγόμενης παλιάς φρουράς που είχε την χαρά να ζήσει αρκετά για να παραστεί στις δίκες της Μόσχας.
Ως εκ τούτου, η πλειοψηφία των κομματικών μελών ήταν άπειρα, άκαπνα (ενταγμένα μετά την επανάσταση) και ανάμεσά τους βρίσκονταν κι αρκετοί αριβίστες που ψυχανεμίστηκαν ότι οι καιροί αλλάζουν και φόρεσαν τον κατάλληλο μανδύα για να επιβιώσουν και να ανελιχθούν.
Κατά συνέπεια θα μπορούσε να σταθεί ως ένα σημείο η άποψη ότι οι μπολσεβίκοι στερούνταν ικανού αριθμού έμπειρων μελών και της απαιτούμενης ομοιογένειας ίσως, ώστε να ασκήσουν σθεναρά και αποτελεσματικά την εξουσία τους.
Οι διάφοροι συμβιβασμοί και οι παλινδρομήσεις στην τακτική των μπολσεβίκων κατά τα πρώτα χρόνια της σοβιετικής εξουσίας (δικαιολογημένες εν μέρει από το ότι βάδιζαν στα τυφλά σε πρωτόγνωρα για την ανθρωπότητα και την ιστορική πείρα μονοπάτια, για τα οποία δεν υπήρχαν έτοιμες συνταγές από το παρελθόν) είναι στοιχεία προς επίρρωση του ισχυρισμού.

Για κάποιους η αλυσίδα προχωράει παραπέρα κι ο κύκλος στενεύει κι άλλο.
Το κόμμα ασκούσε τη δικτατορία στο όνομα του προλεταριάτου και οι ηγέτες του κόμματος με τη σειρά τους ασκούσαν τη δική τους στο όνομα του κόμματος. Σύμφωνα με αυτή την άποψη η ιστορική πορεία της σοβιετικής κοινωνίας κρίνεται από την διαμάχη διαφόρων φραξιών στα ανώτατα κομματικά κλιμάκια ή από τη σύγκρουση ανάμεσα σε κορυφαία στελέχη του ΠΓ. Άποψη που στυχνά συνοψίζεται στο ιντριγκαδόρικο ερώτημα "πόσο διαφορετικά θα ήταν τα πράγματα αν πχ είχε επικρατήσει ο τρότσκι", ή "αν δεν πέθαινε ο λένιν τόσο νέος".
Αυτή η προσέγγιση όμως είναι αντιδιαλεκτική. Δε μπορούμε να συναρτάμε την ιστορική έκβαση ενός ολόκληρου πολύπλοκου και σύνθετου κοινωνικού προτσές από την πολιτική στάση ή τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά μιας και μόνης προσωπικότητας. Όσοι αντι-σταλινικοί το κάνουν αυτό πετυχαίνουν ακριβώς το αντίθετο από αυτό που θέλουν αποδίδοντας στον σύντροφο με το μουστάκι ικανότητες που ξεπερνούν τα ανθρώπινα όρια. Προσωπολατρεία από την ανάποδη δηλ.

Το ερώτημα ωστόσο παραμένει αμείλικτο.
Ποιος κυβερνούσε σε αυτή την χώρα;
Η γραφειοκρατία, απαντάνε κάποιοι. Η απάντηση αυτή όμως είναι εξίσου ανόητη με το να ισχυριστεί κανείς ότι την ελλάδα πχ την κυβερνάν οι διανοούμενοι, ή οι δημόσιοι υπάλληλοι. Για να το θέσουμε με πιο επιστημονικούς όρους η γραφειοκρατία συνιστά στρώμα και όχι τάξη, με αυτοτελή και συνειδητοποιημένα ταξικά συμφέροντα. Πόσο μάλλον να φτάσει στο σημείο να είναι άρχουσα τάξη σε μια κοινωνία. Ειδικά από τη στιγμή που δεν έχει το παραμικρό δικαίωμα ιδιοκτησίας στα μέσα παραγωγής που στην Σοβ.Ένωση ήταν δημόσια κρατική περιουσία.

Μπορούμε μήπως να δανειστούμε έναν όρο από την πασοκική διάλεκτο και να πούμε ότι την εξουσία την ασκούσε ο... κυρίαρχος σοβιετικός λαός μέσω των σοβιέτ; Αυτό ήταν σίγουρα το ζητούμενο, αλλά απείχαμε αρκετά από το να πούμε ότι είχε επιτευχθεί. Ειδικά αν συνυπολογίσουμε τις ανύπαρκτες δημοκρατικές παραδόσεις μιας χώρας που έβγαινε από την φεουδαρχική καθυστέρηση και τους μεσαιωνικούς πολιτικούς θεσμούς. Παράμετροι που ήταν ακόμα πιο ισχυρές στην ύπαιθρο όπου η σοβιετική εξουσία πολλές φορές είχε απλώς τυπικό χαρακτήρα.

Όμως αν ισχύουν όλα αυτά (που ισχύουν, αλλά εν μέρει μόνο), τότε δεν μπορούμε παρά να συμμεριστούμε την απορία του καραμανλή του πρεσβύτερου και να αναρωτηθούμε:
Μα ποιος κυβερνάει αυτόν τον τόπο τέλος πάντων;

-η όλη συλλογιστική είναι σκόπιμα κάπως χοντροκομμένη. Αν συμβαίνει αυτό, είναι για να καταδείξει ότι η σοβιετική πραγματικότητα χρειάζεται αυξημένη αίσθηση του καλτ και χιούμορ για να την αντιμετωπίσουμε και πολύ περισσότερο για να την καταλάβουμε.
Έστω και αμφίβολης αισθητικής σαν το δικό μου.
Πέρα από αυτή τη βάση πάντως, τα ερωτήματα αυτά αυτονομούνται σαν εποικοδόμημα και διαδραματίζουν το δικό τους ιδιαίτερο ρόλο. Και το να ψάξουμε απαντήσεις σε τέτοια θέματα (όπως είναι δηλ η διαλεκτική κράτους-κόμματος-κοινωνίας) δεν υστερεί σε σημασία σε σχέση με άλλες τρέχουσες προτεραιότητες...