Το Παναγκόπ

Κοίτα να δεις τώρα τι είπαν για τον πρόεδρα. Ότι καταχράστηκε, λέει, χρήματα. Δηλαδή, κάπου έλεος, κανείς σεβασμός. Στο τέλος θα τον πουν και εργατοπατέρα. Ρε άντε, πηγαίνετε από εδώ...

Λίγες περιγραφές είναι πιο εύστοχες από τον χαρακτηρισμό «συνδικαλιστική μαφία» για την ηγετική κλίκα της ΓΣΕΕ. Τηρουμένων των αναλογιών, η αποκαθήλωση του Παναγόπουλου επειδή καταχράστηκε ευρωπαϊκά κονδύλια -κάτι που δεν αφορά το βασικό του πεδίο δράσης ως εργατοπατήρ- είναι κάπως σαν τη σύλληψη του Αλ Καπόνε για λόγους φοροδιαφυγής.

Όπα, μισό λεπτό. Υπάρχουν τρεις ενστάσεις.
Να τις ακούσουμε.
-Συγκρίνεις τον Παναγόπουλο με τους μαφιόζους; Τι υπονοείς δηλαδή; Μίλα καθαρά κε του μπλοκ.
Τώρα που διασαφηνίστηκε, ας δούμε και τις επόμενες.

Μα ο Παναγόπουλος δεν έχει καταδικαστεί, ούτε καν συλληφθεί για την ακρίβεια. Παρακάμπτουμε δηλαδή το τεκμήριο αθωότητας;

Αυτό μπορούμε να το ρωτήσουμε σε όσους δέσμευσαν τους τραπεζικούς του λογαριασμούς. Ή στους... συντρόφους του στο ΠΑΣΟΚ που τον έθεσαν εκτός κινήματος, με συνοπτικές διαδικασίες, αντί να του συμπαρασταθούν σε μια δύσκολη στιγμή, στην οποία μπορεί να είχε βρεθεί ο καθένας τους.
Ο αναμάρτητος Πασόκος πρώτος τον λίθο βαλέτω.

Βασικά το τεκμήριο αθωότητας το χάνεις από τη στιγμή που είσαι στέλεχος του ΠΑΣΟΚ -και ας έχει μείνει τόσα χρόνια μακριά από την κουτάλα της εξουσίας. Αν φτάσουν στο σημείο να σε διαγράφουν κιόλας, για να μην κολλήσουν τη δική σου ρετσινιά, είσαι χαμένος από χέρι και απλώς σε αφήνουν να βουλιάξεις μόνος σου.

Και για τι άλλο να τον διέγραφαν δηλαδή; Επειδή στηρίζει ανοιχτά τη ΝΔ, πχ για τις συλλογικές συμβάσεις; Και το ΠΑΣΟΚ στη Βουλή το ίδιο ακριβώς κάνει.
Από την άλλη η ΝΔ έχει ενσωματώσει το μισό εκσυγχρονιστικό ΠΑΣΟΚ, ενώ σε κάποιους κλάδους στηρίζει περίπου ανοιχτά την ΠΑΣΚΕ αντί της ΔΑΚΕ, πχ στο ΥΠΠΟ, με τον αμαρτωλό Τσακοπιάκο και τα δικά του αντίστοιχα έργα -εντάξει τώρα, καταχράστηκε μερικά εκατομμυριάκια.
Μαζί σου η τύχη κληρώνει...

Και η τελευταία ένσταση;
Μα, δεν είχαμε κάποια αποκαθήλωση του Παναγόπουλου -από τη ΓΣΕΕ τουλάχιστον.

Ασφαλώς όχι. Ο Παναγόπουλος είναι θεσμός, ανώτερος από ΠτΔ, διακοσμητικά αξιώματα και άλλες εφήμερες θέσεις σε αυτόν τον μάταιο κόσμο. Αέρας είναι η ζωή σε έγχρωμο μπαλόνι, όπως τραγουδούσαν στο «Κλεφτρόνι και Τζέντλεμαν». Οι κυβερνήσεις πέφτουνε, αλλά ο Ψάλτης Παναγόπουλος μένει. Είναι καθεστώς, ενεστώς, πανάρχαιο παρελθόν και μέλλον, έξω από τον χρόνο.

Θυμάται κανείς πώς ήταν ο κόσμος πριν τον Παναγόπουλο πρόεδρα; Ένας άλλος κόσμος (που ήταν εφικτός). Δεν είχαμε μνημόνια. Ο Γιώργος ο Πετρόπουλος ήταν στον Ριζοσπάστη και ο Γιώργος ο Μπαρτζώκας στην Ολύμπια (Λάρισας). Η Ολύμπια Λιουμπλιάνας δεν είχε συγχωνευτεί με την Τσεντεβίτα. Και ο Γιώργος ο Βασιλακόπουλος ήταν πρόεδρος της ΕΟΚ -που δεν ήταν ίδιο συνδικάτο με το ΝΑΤΟ. Αλλά ακόμα και αυτός εξέπεσε από τη θέση του. Ο Γιάννης ο Παναγκόπ όχι.

Αυτό όμως μπορεί να αλλάξει. Δεν ήταν τυχαία η καταγγελία, ούτε αυτός που την έκανε. Πριν τα σπάσουν -συμβαίνουν και στις καλύτερες φαμίλιες της Σικελίας-, ο Καραγεωργόπουλος προαλειφόταν για διάδοχος. Ύστερα βγήκαν τα μαχαίρια (μεταφορικά μιλάμε, οι Μαφίες στις μέρες μας καθαρίζουν με πιστόλια) και τέθηκε στο περιθώριο. Αλλά δεν είχε πει την τελευταία του λέξη. Τέτοιοι αγωνιστές με ιδανικά δεν παραιτούνται ποτέ από τον αγώνα.

Μια ματιά στο βιογραφικό του Γιάννη Παναγκόπ μας δείχνει την «αδιάληπτη -sic- αγωνιστική του πορεία». Οι αγώνες του ξεκίνησαν το ’74, είναι συνομήλικοι της Μεταπολίτευσης, συμμετείχε όμως «ως δημοκράτης» και στην πτώση της Χούντας. Ενίσχυσε την ενότητα, τους θεσμούς της αγοράς εργασίας, αντιμετώπισε με αλλεπάλληλες κινητοποιήσεις την ανεργία και τα Μνημόνια, έκανε προσφυγές στα διεθνή όργανα, δρομολόγησε νέες δομές έρευνας και κατάρτισης (είναι και μαρτυριάρης...). Κι αν ψάχνετε για κάποιο φωτογραφικό ντοκουμέντο από αυτήν την πλούσια αγωνιστική πορεία, θα βρείτε μόνο μια εικόνα του από κάποιο Συνέδριο της ΓΣΕΕ, με φόντο τις σημαίες του ΠΑΜΕ. Ό,τι πιο κοντινό έχει ζήσει ποτέ σε εργατικούς αγώνες, ο Παναγκόπ.

Ένσταση πάνω στην ένσταση: Πόσοι αγανακτισμένοι από την επανεκλογή του Κουτσούμπα αγανάκτησαν με την 20ετή θητεία του Παναγόπουλου, που έχει καρφωθεί με ταβανόπροκες στην καρέκλα του για να μην την χάσει; Να μια ωραία εισαγωγή στη θεωρία των συνόλων και τον κόσμο των φανταστικών (ανύπαρκτων) μεγεθών, σαν τους τίμιους Πασόκους και τους εισβολείς-πρόσφυγες.

Είναι πραγματικά δύσκολο να επιλέξεις την καλύτερη αντίδραση στην αποκαθήλωση του Παναγόπουλου -θα γινόταν και ωραίος πίνακας για ντεκόρ, στα γραφεία της Πατησίων. Έχουμε όμως δύο πολύ δυνατά φαβορί. Αυτούς που στήριζαν τη διοίκηση του Παναγόπουλου και τώρα ξιφουλκούν εναντίον του -λες και εκλεγόταν μόνος του ή φύτρωσε στην καρέκλα, σαν αγριόχορτο. Και αυτούς που πήραν μια βαθιά ανάσα αξιοπρέπειας -για να αντέξουν τη σαπίλα- και θυμήθηκαν το τροπάρι «ούτε ΠΑΜΕ, ούτε ΓΣΕΕ» -ο τόνος στη λήγουσα, Παμέ, για να βγαίνει η ρίμα και το μέτρο. Όπου δεν ξέρεις αν πρέπει να γελάσεις με το περιεχόμενο ή τον τόνο. Σε κάθε περίπτωση, η γελοιότητα δίνει τον τόνο. Άλλη μια βαθιά ανάσα και συνεχίζουμε...

-.-

Σε άλλα νέα. Ο δημοσιογράφος Μάριος Διονέλλης καταγγέλλει την απόλυσή του από την Εφημερίδα των Συντακτών. Ένα ιδιαίτερο παράσημο στη διαδρομή του, καθώς ο βασικός λόγος ήταν το ελάττωμά του να λέει ανοιχτά την άποψή του. Πχ για την «απροκάλυπτη (σε σημείο αναξιοπρέπειας) στήριξη της εφημερίδας προς τον Αλέξη Τσίπρα», και μια συνέντευξη-πλυντήριο του Εξάρχου του «Άκτορα». Εντάξει, ο έρωτας της ΕφΣυν για τον Τσίπρα δεν είναι καινούριος, ούτε κρύβεται. Το νεότερο στοιχείο είναι η μηδενική ανοχή της καλής εφημερίδας στην αντίθετη άποψη.

Κοίτα να δεις τώρα... Γίνονται απολύσεις στην ΕΦΣΥΝ; Μα ναι, αφού δεν είναι πια νησίδα αυτοδιαχείρισης, την αγόρασε ο Μελισσανίδης. Δε θα συνέχιζε, όμως, την ίδια συνταγή της ανεξάρτητης, μαχόμενης δημοσιογραφίας -έστω με κάποιους εργοδοτικούς περιορισμούς; Του πολυφωνικού τραγουδιού -αρκεί να τραγουδάς για τον σκοπό του αφεντικού; Και της παλιάς γραμμής της αυτο-διαχείρισης (του συστήματος);

Ανοίγω μια παρένθεση, για να εκτονώσω μια σειρά πειρασμούς. Τον πειρασμό να σχολιάσω τα όρια της «αυτοδιαχείρισης» -ιδίως στα ΜΜΕ. Ή αυτούς που εγκαλούσαν το αναγνωστικό κοινό για την αποτυχία του εγχειρήματος (με τον ίδιο ζήλο που εγκαλούσαν κάποτε το εκλογικό σώμα για τα αδιέξοδα του ΣΥΡΙΖΑ). Ή πόσο δημοκρατικά είναι τα ΜΜΕ -ακόμα και τα «εναλλακτικά»- στις μέρες μας. Και πόσο αριστερό-ελπιδοφόρο είναι το εγχείρημα του Αλέξη, προτού καν ξεκινήσει...

Αλλά ο πιο μεγάλος πειρασμός για σχολιασμό είναι ένα άλλο σημείο από το κείμενο του Διονέλλη. Οι «συμβουλές» που του έδωσε ο πολιτικός αρχισυντάκτης της εφημερίδας, Γιώργος Πετρόπουλος: να κοιτά τη δουλειά του και να γράφει για τον ΟΠΕΚΕΠΕ (με ειρωνεία και υποτίμηση). Και ότι το ίδιο άτομο έκοψε το ρεπορτάζ του Διονέλλη για την πηγή των νομιμοποιημένων αρχαίων ευρημάτων της οικογένειας Μητσοτάκη!

Βρέθηκαν, είναι η αλήθεια, κάποιοι να με προειδοποιήσουν, να προσέχω με ποιους μαλώνω γιατί, όπως ακούγεται, ο Πρόεδρος έχει «αυτιά και μάτια» παντού μέσα στην εφημερίδα... Και σήμερα αποδεικνύεται πως είχαν δίκιο, καταλήγει ο δημοσιογράφος.

Κοίτα να δεις! Γίνονται τέτοια πράγματα στην «Εφημερίδα των Συντακτών»; Την εφημερίδα της (κεντρο)Αριστεράς, που σηκώνει το λάβαρο της σκληρής αντιπολίτευσης και του ανένδοτου αγώνα για να φύγει το σόι και το καθεστώς του; Και πώς εξηγούνται όλα αυτά; Έχουμε τακτική διείσδυση από πράκτορες της 5ης Φάλαγγας -που έχουν για ξεκάρφωμα τις σημαίες του ηρωικού (1)5ου Συντάγματος; Ή μήπως θα βρούμε την απάντηση, ακολουθώντας το αγγλοσαξονικό ρητό, δηλαδή τα χρήματα και τον εργοδότη; Και δεν εννοώ τον Μελισσανίδη...

Ο συνήθως λαλίστατος Πετρόπ, που δεν αφήνει να πέσει τίποτα κάτω, έδωσε μια ολοκληρωμένη ΜΗ-απάντηση στον τοίχο του. Όπου λέει σε μια έκλαμψη αυτογνωσίας πως ξέρει τι σημαίνει να είσαι απολυμένος αλλά αυτό δε δίνει σε κανέναν το δικαίωμα να προσπαθεί να σπιλώσει και να συκοφαντήσει τους άλλους.
Μας αφήνει όμως τελικά με την απορία. Τι είναι πιο αστείο; Ότι έχει πείσει την αυλή του πως είναι κομμουνιστής; Ή ότι έχει πείσει τους αναγνώστες της ΕφΣυν πως είναι μπροστάρης στον αγώνα να πέσει το Μητσοτάκ και η πολιτική του;

-.-

Κι ένα υστερόγραφο για την Καρυστιανού. 

Που κάποιοι την αποθέωναν, σαν πρόσωπο, και τώρα την σταυρώνουν -πολιτικά-, γιατί αγνοούσαν πως κάθε τι προσωπικό είναι και πολιτικό. Ακόμα και το πολιτικό προσωπικό της τάξης που μας κυβερνά. Και τώρα την χρειάζονται σαν μέτρο σύγκρισης, απλώς για να την κατακεραυνώνουν, δείχνοντας πόσο αριστεροί είναι οι ίδιοι, παρά την πολλοστή πτώση τους από το ροζ συννεφάκι.

Όσο για την Καρυστιανού, μια μάνα που παλεύει να δικαιωθεί το παιδί της, και μιλάει για τα δικαιώματα του εμβρύου, αλλά θεωρεί εισβολείς «της γης τους κολασμένους» και τις εγκύους που απέβαλαν εξαιτίας της επαναπροώθησης, ίσως πρέπει να αλλάξουμε κάπως την αρχή της Διεθνούς. Να το κάνουμε πχ «εμπρός της γης οι εισβολείς», που κάνει και ρίμα.

Αλλά ο φασίζων μισανθρωπισμός δεν προσφέρεται για χαβαλέ. Ίσως σε κάποια άλλη ανάρτηση, με άλλο ύφος.

Ο μπάτλερ το 'κανε

Δύσκολα θα βρεθεί πιο βαρετό θέμα στην επικαιρότητα από το υπό διαμόρφωση (σαν τον πόλο των BRICs) κόμμα της Καρυστιανού. Ακόμα πιο δύσκολα θα αποφύγουμε τους εύκολους συνειρμούς με τους Απαράδεκτους και το ΚΟΛΑΝ (Κόμμα Λαϊκής Νοοτροπίας), τις αρχές και τις φρέσκιες ιδέες του: να το βγάλουμε Βλάσση; Είναι μάλλον τρίσκολο να ισορροπήσεις ανάμεσα στη σοβαρή κριτική, την αυθόρμητη χλεύη για τους θιασώτες του ΠΘΟ και τον σεβασμό στους συγγενείς των θυμάτων και τον αγώνα τους που παραμένει αδικαίωτος -σαν την ταξική πάλη. Ή αλλιώς ανάμεσα στα τρολ της κυβέρνησης και τα εξαρτημένα αντανακλαστικά των οπαδών της Καρυστιανού, που θα στην πέσουν γιατί τόλμησες να την βάλεις στο στόμα σου, είσαι γνήσιο δεκανίκι κοκ. Κι είναι πρακτικά αδύνατο να γλιτώσεις μια τοποθέτηση, όταν σε ρωτάνε ευθέως στην παρέα ή στο πάνελ, όπως έκαναν εμμονικά για τον Βαρουφάκη. Αλλά δεν είναι πολιτικά ορθό να πεις πως το πρόβλημα είναι όσα λέει νηφάλιος και ότι δεν έχει βρεθεί χάπι-θεραπεία για τον ναρκισσισμό.

Και δεν έχει βρεθεί ακόμα κομμουνιστής να αφήσει οτιδήποτε να πέσει κάτω -ούτε καν σε οικογενειακό τραπέζι. Αν τον ρωτήσουν για τον Βαρουφάκη, θα πει τη θέση του κόμματος ενάντια σε όλα τα ναρκωτικά και τα αστικά κόμματα που προωθούν τη νομιμοποίηση της κάνναβης. Αν πιάσουν κουβέντα για τον Καποδίστρια του Σμαραγδή, θα θυμηθεί ένα κείμενο της Αλέκας στον συλλογικό τόμο για το ’21, που τον έκρινε με τα μέτρα της εποχής του, ως αστό πολιτικό ηγέτη -και όχι ως αυταρχικό φασίστα, όπως ο μικρός φασαίος ανιψιός που θέλει να κάνει εντύπωση -αλλά αυτό είναι θέμα μιας άλλης ανάρτησης. Και αν μιλήσουν για την Καρυστιανού, έχει μια ευρεία γκάμα επιλογών: ποιητική -για το παλιό που έρχεται ντυμένο σαν νέο, πολιτική -για τα προσωποπαγή κόμματα-κομήτες, ή πιο επιθετική -για τις ψεκασμένες πινελιές που σκιαγραφούν το προφίλ της.

Και αν πάει το θέμα στα αθλητικά; Το πολιτικό σύστημα είναι σαν τη Ρεάλ Μαδρίτης -τον σύλλογο του κατεστημένου, που ανέκαθεν ήταν ομάδα αρχηγών-ηγετών και ουδέποτε αρχών. Αν έχεις διάφορες καινοτόμες ιδέες, σαν τον Τσάμπι Αλόνσο, πρέπει να τις προσαρμόσεις στο σύστημα, αλλιώς σε τρώει η μαρμάγκα του Φλορεντίνο. Που δεν ιδρώνει το αυτί του απ’ τις αποδοκιμασίες -και λοιπές βαλβίδες εκτόνωσης του πόπολου. Και μπορεί να κάνει τη δουλειά του με κώνους σαν τον (εκάστοτε) Αρμπελόα, τον Σάντσεθ -ή τον Μητσοτάκη, για τους έλληνες ομολόγους του.

Ο Σάνκλι έλεγε πως η μπάλα είναι κάτι παραπάνω από ζήτημα ζωής και θανάτου, αλλά στην Ισπανία αυτές τις μέρες έχουν πολύ σοβαρότερα ζητήματα να τους απασχολούν. Το ζήσαμε και εμείς ως λαός και το καταλαβαίνουνε από πρώτο χέρι. From Greece to Spain, we feel your pain, που έλεγε και ένα οπαδικό πανό τις προάλλες. Όχι γιατί έχουμε κοινή, μεσογειακή (λαϊκή) νοοτροπία και αγανακτισμένους (estamos despiertos ya), ούτε γιατί έχουμε το ίδιο κακούς σιδηρόδρομους. Αλλά γιατί έχουμε τα ίδια κοράκια (με νύχια γαμψά), που βάζουν τα κέρδη τους πάνω από τις ζωές μας, με τον πιο κυνικό τρόπο, από την Ανδαλουσία ως τη Βαρκελώνη και από τα Τέμπη ως το Πέραμα και τη Γλυφάδα. Τα κοράκια αυτά δεν είναι πάντα μαύρα, αλλά με διάφορες αποχρώσεις, σαν τα (γαμψά) νύχια της Τζόινερ (που της χρησίμευαν για να ξεγελά τους ελέγχους για ντόπινγκ), τις οπαδικές κερκίδες και το αστικό πολιτικό φάσμα.

Και δεν είναι εύκολο να βρεις το πιο σιχαμερό αρπακτικό. Είναι άραγε τα δεξιά τρολ που σχεδόν πανηγύριζαν βλέποντας και σε άλλες καπιταλιστικές χώρες αντίστοιχα Τέμπη - κρατικά εγκλήματα; Ή τα «έγκριτα ΜΜΕ» της Κεντρο-αριστεράς, που επιμένουν στη γραμμή «αυτά μόνο στην Ελλάδα (του Μητσοτάκη) γίνονται» και σχεδόν πανηγυρίζουν για τους Ισπανούς. Που έχουν νεκρούς αλλά τουλάχιστον δεν έχουν μπάζωμα, γιατί κυβερνά ο «σοσιαλιστής» φίλος τους. Που δεσμεύτηκε να χυθεί φως στην πηγή του κακού, ενώ ο υπουργός του μιλά για «περίεργο ατύχημα», με ένα ολοκαίνουργιο τρένο και μια προσφάτως συντηρημένη γραμμή. Κι ας υπήρχαν βίντεο με τρένα που πήγαιναν τρέμοντας. Και ας είχαμε και άλλα «περίεργα δυστυχήματα», πριν καν βρεθούν και παγώσουν τα σώματα των θυμάτων στο Ανταμούθ. Κι ας είχαν προειδοποιήσει εγκαίρως οι μηχανοδηγοί για τις δυσλειτουργίες του δικτύου.

Es una verguenza y me da verguenza, που θα έλεγε και μια ψυχή...

Λένε συχνά εκ του πονηρού πως η Καρυστιανού εκφράζει το «κόμμα των Τεμπών» και μια «μονοθεματική αντιπολίτευση». Τι θα έλεγε όμως το κόμμα της για τους νεκρούς στην Ισπανία, που συνδέονται ευθέως με τη «δική της» θεματική; Ότι φταίει η διαφθορά και τα μνημόνια; Κάποια σύμβαση που δεν υπογράφτηκε; Ή μήπως πρέπει να ψάξουμε τις αιτίες στις βάσεις της ΕΕ που αποθεώνει το κέρδος, ξεπουλά κοινωνικά αγαθά, ιδιωτικοποιεί οργανισμούς και ξεχαρβαλώνει δημόσιες υπηρεσίες; (Κι αν πιστεύεις το δεύτερο, πώς γίνεται να λες δημόσια ότι η Καρυστιανού κάνει την πιο σκληρή αντιπολίτευση -και να μην ξέρεις πώς να το μαζέψεις;)

Μια υποκριτική κριτική προς την Καρυστιανού είναι πως δεν έχει θέσεις (για το Ιράν, τους αγρότες, την οικονομία κτλ), πέρα από όσα λέει το «μέσα της», σε αντίθεση με την επαναστατική συνείδηση που έρχεται «απέξω» -αλλά πάντως όχι με πνευματικούς, ούτε με διανομή κατ’ οίκον, αν δε βγεις στον δρόμο. Και ότι θα την κρίνουν όταν διατυπώσει ολοκληρωμένες θέσεις -που «δεν έχει». Γιατί μάλλον δεν ήταν επαρκές πολιτικό στίγμα το Πατρίς-Θρησκεία-Οικογένεια στον Τριανταφυλλόπουλο και η κριτική μιας γιατρού στον εμβολιασμό. Και βασικά γιατί τους είπαν να λουφάξουν στη γωνία, για να μην μπουν στο κάδρο του σάπιου συστήματος που στοχοποιεί την Καρυστιανού -οπότε η αποδόμησή της γίνεται δια αντιπροσώπων (τρολ και δημοσιογράφων -καμιά φορά τα όρια είναι δυσδιάκριτα).

Το ΚΚΕ μπορεί να φταίει για πολλά (ή και όχι) και να το κατηγορούν για ακόμα περισσότερα. Κανείς δεν μπορεί να πει όμως ότι κρύβεται πίσω από το δάχτυλό του, μαζί με τις θέσεις του. Ή ότι δεν έχει πολιτική -και μόνο- βάση η κριτική του. Μπορεί να λέει κάτι λάθος, δύσκολο ή μη δημοφιλές (από τα ομόφυλα ζευγάρια, ως την ΠΦΑ και το δημοψήφισμα του ’15), αλλά είναι κόμμα πολιτικό (σχετικά μαζικό, όπως λέει και η ΑΡΑΣ) και τα λέει τσεκουράτα, είτε πρόκειται για πρόσωπα (και ιστορικές προσωπικότητες), είτε για πολιτικά κόμματα, γεγονότα κοκ. Κι έχει τόση προσήλωση στις αρχές του, που επιμένει να μιλάει πολιτικά για τους πάντες: τον προϋπολογισμό της ΝΔ, τις θέσεις του ΠΑΣΟΚ, το συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ, τις εξελίξεις στο εξωκοινοβούλιο. Κάνει κάθε φορά λόγο -σε εκτεταμένη αρθρογραφία στην ΚΟΜΕΠ και στον Ριζοσπάστη- για στρατηγική, ταξικό πρόσημο, διεργασίες και αναδιαρθρώσεις, αφηγήματα και αυταπάτες (πράσινη ανάπτυξη, οικονομία πολέμου κτλ).

Δε θα κρύψει την αλήθεια ή τις θέσεις του (κατά κανόνα συμπίπτουν) προσθέτοντας άλλη μια δυσκολία στις πέντε που σημειώνει σχετικά ο Μπρεχτ, δε θα διανθίσει με κορόνες τον λόγο και την κριτική του (πχ προδότες, γερμανοτσολιάδες και άλλα ηχηρά παρόμοια, που ακούγαμε τα ένδοξα χρόνια του αντιμνημονίου).
Από το ΚΚΕ μπορείς να περιμένει μόνο πολιτική κριτική -τίποτα λιγότερο ή περισσότερο. Και δε θα αλλάξει αυτή την προσέγγιση, είτε έχει απέναντι την Καρυστιανού, είτε το ΚΟΛΑΝ και τον Λεβέντη. Αυτοί είστε -και θα το ακούσετε κατάμουτρα.

Βασικά η μεγαλύτερη δυσκολία είναι να προσέχεις, για να μην πεις πράγματα που θα μετανιώσεις και θα τρέχεις να τα μαζέψεις. Κι αυτό ισχύει περισσότερο για εμάς, παρά για το Κόμμα -αν και θα βρεθούν πολλοί πρόθυμοι να γενικεύσουν για να ταυτίσουν μια δική σου μουσμουλιά με το κόμμα που στηρίζεις.
Ποιοι είμαστε εμείς; Η βάση και ο περίγυρος. Και όσοι έχουν κοινό-επιρροές (εξ ου και influencer) στα ΜΚΔ και ανάγκη να πουν για όλα κάτι -κλασική παιδική αρρώστια του ιντερνετισμού, που δε λύνεται με μαχαίρι, αλλά με διάφορα λάθη που συγκροτούν σταδιακά την πείρα μας. Και τούτες τις μέρες, που ο άνεμος και η βροχή μας κυνηγά, θα βρει κανείς μια σειρά ενδιαφέρουσες επιστολές στον Προσυνεδριακό Διάλογο, που μιλάν για τα ΜΚΔ και την καλύτερη αξιοποίησή τους.

Εμείς βασικά είμαστε όσοι έχουν κουραστεί να βρίσκονται στο ίδιο έργο θεατές και κάνουν σποϊλεριές για τη συνέχεια. Αν πεις στο ευρύ κοινό, που δε σακουλεύεται τα υψηλά τα νοήματα, πως η Καρυστιανού είναι ακροδεξιά, είναι σα να λες στον διπλανό σου στο σινεμά «ο μπάτλερ το έκανε», στα πρώτα λεπτά του έργου. Γιατί είναι προφανές (ήταν δυο και ο ένας δολοφονήθηκε) και βαριέσαι να ξαναδείς το ίδιο έργο. Καλύτερα όμως να είσαι ο «σπαστικός της υπόθεσης» παρά να πέφτεις απ’ τα σύννεφα, σαν κάποιους από το αριστεροχώρι που πίστεψαν στην Καρυστιανού για να ρίξουν τον Μητσοτάκη και δεν είχαν δει την ανατροπή (plot twist) να έρχεται.
-Μα δεν είχε δώσει ποτέ της δικαιώματα (πχ στο έμβρυο).

Όσο μιλάει η Καρυστιανού, εκτίθεται σε περισσότερους -για τις αμβλώσεις και γενικώς. Και «απαλλάσσει» κάποιους σφους από την ανάγκη να έχουν τακτ και αστική ευγένεια. Όχι όμως και από το καθήκον να ξέρουν από τακτική και από την αλληλεγγύη της τάξης μας. Γιατί ο αγώνας της παραμένει ιστορικά αδικαίωτος. Και δε θα δικαιωθεί με το κόμμα της Καρυστιανού, ούτε όμως χλευάζοντάς την.

Υστερόγραφο

Στην πραγματικότητα, το πιο δύσκολο απ’ όλα ήταν να κρατήσω κάποιο από τα προσχέδια, που να μην αναμασά τα προφανή και να μην καταλήγει στην ανακύκλωση, επειδή το ξεπέρασαν οι εξελίξεις. Και δε ζούμε σε τόσο ενδιαφέροντες καιρούς, όπως ο Βλαδίμηρος που άφησε ημιτελές το «Κράτος και Επανάσταση», για να κάνει πράξη το δεύτερο σκέλος -και να δει πως το πρώτο μέρος ήταν πιο σύνθετο από ό,τι στη θεωρία.

Οπότε ας περάσουμε τροχάδην μερικούς βασικούς άξονες.

-Δεξιός γάτος, αριστερός γάτος, το θέμα για το σύστημα είναι να πιάνει τα ποντίκια στη φάκα, με λίγο τυράκι ή και χωρίς δόλωμα, αν είναι εφικτό. Και αυτό είναι το υπαρξιακό αδιέξοδο της παραδοσιακής σοσιαλδημοκρατίας -και όσων υπόσχονται έναν άλλο εφικτό κόσμο, χωρίς ανατροπές.

-Αλλά όσοι αρνούνται το δίπολο «δεξιά-αριστερά», κατά κανόνα το κάνουν για να κρύψουν φασιστικές απόψεις -έχει αποδειχτεί και εμπειρικά. Και όσα κόμματα διατυμπανίζουν πόσο «αντισυστημικά» είναι, καταλήγουν να συμπληρώνουν και να στηρίζουν το σύστημα.
Η Καρυστιανού κατάφερε κάτι παραπάνω, κάνοντας τον Πλεύρη και τον Σπυράδωνη να μοιάζουν «φιλελεύθεροι», σε ένα κόμμα με θρησκόληπτη, συντηρητική βάση, που έχει ψηφίσει ενάντια στις αμβλώσεις.

-Όσο πιο νωρίς εκδηλωθεί η Καρυστιανού -και το ιδεολογικό της οπλοστάσιο-, τόσο θα ξεφουσκώνει δημοσκοπικά. Αλλά είναι αρκετά πιθανό να μπει στη Βουλή, που έχει πάντα αρκετό χώρο για ακροδεξιά κομματίδια και απειλεί να σπάσει το ρεκόρ του ’23, με (τελική) Λύση, Νίκη, Σπαρτιάτες, τη ΝΔ και τη Ζωή -που αρνείται επίσης τον διαχωρισμό αριστεράς και δεξιάς. Φαντάσου να μην ήμασταν και η «τελευταία Σοβιετία της Ευρώπης»...

-Και με ποιους θα στελεχώσει τελικά το κόμμα της; Φύγε ο ένας, διώξε ο άλλος, τελικά θα συνεργαστεί με τον Μητσοτάκη (τον καλό) και θα κάνει μια κυβέρνηση μουσικών, με Φοίβο, Φριτζήλα κτλ...

-Οι θέσεις της Καρυστιανού γέρνουν ακροδεξιά, αλλά το βασικό κοινό της θέλει απλά να ρίξει τον Μητσοτάκη και κινείται στο κέντρο, πέφτοντας από την αριστερή πλευρά του (ερωτευμένου) σύννεφου. Που ερωτεύεται αθεράπευτα αυταπάτες, εύκολες λύσεις, κάθε επίδοξο σωτήρα, μα πάνω από όλα την ανάθεση, για να μην αλλάξει τίποτα. Και αγνοούσε συστηματικά τόσες κόκκινες -ή μάλλον λευκές προς το κατάμαυρες- σημαίες.

-Η αγαπημένη μου κατηγορία είναι όσοι λένε πως η απήχηση της Καρυστιανού δείχνει πολλά για τη δική μας, τι αντιπολίτευση κάνουμε και πώς απευθυνόμαστε στις μάζες. Αλλά το βασικό που μας λέει αυτή η κριτική είναι για το δικό τους πολιτικό κριτήριο, που ψάχνει άλλοθι και καταφέρνει κάθε φορά να είναι στη λάθος πλευρά της Ιστορίας -στο πεζοδρόμιο και πίσω από το παραβάν.

-Ναι αλλά δε βλέπετε πως η στοχευμένη απαξίωση της Καρυστιανού βλάπτει τον αγώνα για τα θύματα των Τεμπών;
Ναι αλλά βλέπουμε πως τελικά τον βλάπτει η ίδια, επιχειρώντας το αντίθετο. Και ο δρόμος προς την κόλαση είναι συνήθως στρωμένος με καλές προθέσεις.

Τα παιδιά κάτω στον κάμπο κυνηγάνε τους αστούς

Εντυπώσεις από μια εκδήλωση για τα Εγκλήματα.
Τα εγκλήματα ενός συστήματος που διψά για κέρδος.

Ένας φίλος που ήξερε τα κατατόπια στο Πάντειο, έλεγε πως δε θα χωρούσαν ούτε οι διοργανωτές καλά-καλά. Αυτό που δεν ήξερε είναι πως χίλοι καλοί χωράνε, σε ένα αμφιθέατρο με τη μισή -στην καλύτερη- χωρητικότητα, άλλους τόσους στο φουαγιέ, και άλλοι τόσοι απέξω, με ηχεία και οθόνη, όπου οι καρέκλες έφταναν ως τη Συγγρού και ο ουρανός έσταξε κάτι ψιχάλες συγκίνησης αλλά δεν έβρεξε, γιατί... ποτέ δε βρέχει στην Αθήνα -όπως λέει ένας φίλος που ξέρει τα αθηνέζικα κατατόπια.

Παραφράζοντας ένα meme των ημερών, η αίθουσα θα γέμιζε και μόνο με όσους ήταν Υδροχόοι με ωροσκόπο Δίδυμο. Ή μόνο με όσους ήρθαν να ακούσουν μόνο την Καρυστιανού -που μίλησε όμως στο τέλος και έτσι τους άκουσαν σχεδόν όλους. Ή μόνο με τα... «εξωπανεπιστημιακά στοιχεία», όπως είπε ο Καμπαγιάννης σε μια αποστροφή του -χωρίς αποστροφή για αυτά. Ή μόνο με τις πολιτικές μούρες, που έψαχναν θέση στην πρώτη σειρά, για τα πλάνα και τον φακό -εφόσον δεν είχαν δικό τους καμεραμαντζή, σαν την Κωνσταντοπούλου.

Όσοι είχαν υπόψη τους φοιτητικούς ρυθμούς και το έθιμο της ωριαίας καθυστέρησης -μέχρι να προσέλθουν άπαντες-, κατάλαβαν αργά το λάθος τους. Το αμφιθέατρο ήταν σχεδόν γεμάτο μία ώρα πριν την έναρξη, σαν το Αλεξάνδρειο τον καιρό της Αυτοκρατορίας (των Νέγκρι-Σαουρίδη), με βάτες και γούνες -αλλά χωρίς χουντάλα και γουναράδικα. Άρης, ωραία χρόνια...

Τηρουμένων των αθλητικών αναλογιών, ήταν σα να παίζει ντέρμπι αιωνίων στο κλειστό του Σπόρτιγκ -όπου παίζει το Σάββατο και ο ΓΓ. Εντάξει, κι αυτό συνέβη κάποτε, 42-40 (σαν σκορ στην κετουκε), τον καιρό που τα έσταζε ο Ουίγκινς, λίγο πριν έρθει ο Φορντ στα μέρη μας. Αλλά ο Έντι το πιστόλι σοκαρίστηκε, γιατί το πέρασε για προπονητικό και νόμιζε πως μετά την προθέρμανση θα πήγαιναν στην κεντρική σάλα.

Και πού κολλάνε οι αθλητικοί συνειρμοί; Πουθενά. Κόλλησα από το αφιέρωμα του Οδηγητή στα 100 χρόνια από τον θάνατο του Λένιν του Ολυμπιακού και τις αναφορές στον Γόδα, τον Αναματερό, τον Μουράτη, τη Μικτή Μακρονήσου και την τραγωδία της Θύρας 7, από την οποία ήμασταν ένα τουρνικέ μακριά -και έναν συνωστισμό κοντά-, σε μια αίθουσα ασφυκτικά γεμάτη, όπου παραλίγο να γίνει πράξη το σύνθημα «δεν έχω οξυγόνο».

Φτάνουν ευτυχώς και άλλοι ηλικιωμένοι νέοι, ο Γκιώνης, ο Κωνσταντίνου του ΣΕΚ, μη νιώθουμε ότι ανεβάζουμε μόνοι μας τον μέσο όρο ηλικίας. Μια κοπέλα μπροστά μας λέει στην παρέα της να μετακινηθούν για να μην κόβουν τη θέα στους κύριους. Πνίγεις ένα αυθόρμητο ΓΜΤΝΤΚ -@@ τη νιότη του κόσμου- και σκέφτεσαι για αντίποινα να μοιραστείς τις γεροντίστικες γνώσεις σου που κανείς δε ζήτησε -πχ για το μπάσκετ και τους Απαράδεκτους.
Δεν ξέρεις τον Κωνσταντίνου; Τον Κωνσταντίνου δεν ξέρεις;
Οκ, την Καίτη Κωνσταντίνου τουλάχιστον;

Λοιπόν. Ο μακαρίτης Μίτσελ είναι ο πατέρας του Άντριου -αυτόν ίσως τον ξέρετε. Ο μακαρίτης Φορντ είναι σύμβολο της Ευρωλίγκα -καμία σχέση με φορντισμό και τεϊλορισμό. Ο Γκιώνης ήταν γραμματέας της ΚΝΕ, νυν μέλος κετουκε. Και ο Κωνσταντίνου από αυτούς που πανηγύριζαν διορατικά την πτώση της δικτατορίας στη Συρία και τώρα τον δικαιώνουν οι εξελίξεις τα Εγκλήματα -χωρίς Σωσώ.

-Δηλαδή Βαρουφάκης;
-Ε... όχι. Περίπου αλλά όχι ακριβώς. Αλλά ναι, μπορείς να το πεις.
-Κατάλαβα, σαν δημοψήισμα...

Βλέπουμε έναν Ισπανό -αλίμονο, ο Μάρτης στη Σαρακοστή και ο φασεϊσμός στην πόλη σας- να λέει πόσο ωραίο είναι το Πάντειο -πολιτικά μιλώντας, υποθέτω. Και φαντάσου πως -μάλλον- δεν ήταν σε θέση να εκτιμήσει τα συνθήματα στους τοίχους. Και την αφίσα της ΠΑΣΠ, «όλοι μαζί για το αυτονόητο»- που δε μας το αναλύει, γιατί τα ευκόλως εννοούμενα παραλείπονται. Ή την άλλη αφίσα, με τη βασική αντίθεση της εποχής «ή με τις κουκούλες ή με τις γραβάτες». Που ενίοτε επιλύεται διαλεκτικά και ερμαφρόδιτα.

Κάτι φασέοι, πιθανόν Εαακίτες, μπαίνουν γιολάροντας, με μπίρες και τσιγάρο στο χέρι.
  -Και πώς ξέρεις ότι είναι Εαακίτες; Ναι, είναι λίγο στερεοτυπικό, αλλά το υποθέτουμε εύλογα.
 -Όχι, εννοώ πως ξέρεις ότι είναι ΕΑΑΚ και όχι κάποια διάσπαση-συγκόλληση-μετεξέλιξη ή κάτι άλλο ελπιδοφόρο, σαν το πρόσφατο ιδρυτικό διήμερο του Δικτύου; Έλα ντε, δεν το ξέρω. Κι έχουμε χάσει την μπάλα με όλα αυτά, χρειάζεται ένα επικαιροποιημένο εγχειρίδιο για τον σύγχρονο Αριστερισμό.

Αν είσαι πάντως παλιός, ψημένος Αριστεριστής, δε μασάς από το μπούγιο στο προαύλιο, μπουκάρεις δυναμικά στο αμφιθέατρο, κάνεις αριστερισμό με έφοδο στις πρώτες σειρές, λες λαϊκομετωπικά «ούτε βήμα πίσω», μετά σαλπίζεις ηρωική υποχώρηση και την βαφτίζεις έφοδο στον ουρανό, καταλήγοντας στον εξώστη. Αλλά ξέρεις καλά τα κόλπα και πως ο καλύτερος τρόπος να ακουστείς σε ένα γεμάτο αμφιθέατρο είναι χωρίς μικρόφωνο -για να αναγκαστούν να κάνουν ησυχία και να σε προσέξουν. Και ότι πιάνουμε πάντα τον άλλο αγκαλιά από τον ώμο, για να φαίνεται σαν στοργική αγκαλιά, ενώ του πατάς τα μαλλιά και δεν μπορεί να αντιδράσει.

Αν πάλι είσαι η ντίβα Ζωή, έρχεσαι αργοπορημένη για να σε προσέξουν όλοι, με βιντεογράφο -για να σε προσέξουν και όσοι δε σε είδαν-, σπρώχνεις κόσμο αδιακρίτως και πατάς επί πελμάτων (των άλλων) για να περάσεις. Άραγε να είναι καλή ατάκα γνωριμίας το: Πρόσεξε λίγο, κυρά μου, πού πατάς;

Η εκδήλωση ξεκινάει, ο χαβαλές κόβεται απότομα και η πρώτη εικόνα είναι το πλήθος να χειροκροτεί τους ομιλητές και αυτοί να ανταποδίδουν όρθιοι το χειροκρότημα. Οι περισσότεροι θα έχετε δει ήδη τα βίντεο με τις παρεμβάσεις, οπότε θα περιοριστώ σε σύντομα σχόλια και επιλεκτική παρουσίαση κάποιων σημείων.

-Η πρύτανης του Παντείου έκανε ένα έξυπνο άνοιγμα, για το ανθρώπινο σκέλος που δεν εξαντλήθηκε στο πένθος, και το πολιτικό που έγινε ο κινητήριος μοχλός ενός κινήματος που είχαμε ξεχάσει πως μπορεί να υπάρξει. Γράφω «έξυπνο», σε αντίθεση πχ με τον πρύτανη του ΕΜΠ, που κέρδισε τη γενική κατακραυγή με την αρνητική του στάση στην προηγούμενη αντίστοιχη εκδήλωση.

-Ο Κουτσιαύτης από τους σιδηροδρομικούς, είπε πως όταν συναντιούνται φοιτητές και εργατικά σωματεία, γεννιέται μια δυναμική που δύσκολα ανατρέπεται. Μίλησε για το ιστορικό των αγώνων τους και των εξώδικων που έστελναν για θέματα ασφαλείας, και για την εχθρική αδιαφορία των ΜΜΕ για τα αιτήματά τους. Κι έκλεισε με την αμείλικτη γλώσσα των αριθμών: 5 νεκροί μηχανοδηγοί, 2.100 θέσεις στο οργανόγραμμα του ΟΣΕ, μόλις το 1/3 ήταν καλυμμένες το ’23 -και φέτος ο λόγος είναι ακόμα χειρότερος-, μόλις 1 ρεπό κάθε 15 μέρες για τους εργαζόμενους.

-Ο Μπεκρής από το ΕΚ Πειραιά και το Σωματείο στην COSCO ευχαρίστησε θερμά δυο φορές τους φοιτητές για την πρόσκληση και είπε μεταξύ άλλων: Ότι εμείς θα επιβάλουμε τη δικαιοσύνη που ζητάμε. Ότι προφανώς πρέπει να παραιτηθεί ο Μητσοτάκης αλλά δε θέλουμε μια απλή εκτόνωση με αλλαγή προσώπων ή απλή κυβερνητική εναλλαγή. Ότι αυτό το κράτος - δολοφόνος δεν μπορεί να μεταρρυθμιστεί. Και ότι είμαστε σίγουροι πως θα τους πάρουμε παραμάζωμα!

Το βασικό όμως είναι ότι κατέδειξε τον ρόλο της ΕΕ για την «απελευθέρωση»-ιδιωτικοποίηση, για τα αξιολογημένα - εγκεκριμένα βαγόνια της Hellenic Train και για το μόλις 14% του ευρωπαϊκού δικτύου, που πληροί τους κανόνες ασφαλείας. Σε αντίθεση δηλαδή με το κλασικό «πότε θα γίνουμε Ευρώπη» και άλλα ρηχά στερεότυπα.

-Ο Καμπαγιάννης έκανε μια αριστοτεχνική ομιλία, που μίλησε πρωτίστως στις ψυχές όσων φώναζαν «κάτω η Νέα Δημοκρατία» -αν και δεν είπε μόνο αυτό. Ευχαρίστησε την πρύτανη, τόνισε ότι μια τέτοια εκδήλωση θα μπορούσε να γίνει μόνο σε ένα δημόσιο πανεπιστήμιο -με όσες παθογένειες κι αν έχει. Κι είπε ότι σκεφτόταν αρχικά μια παρέμβαση με 57 γραπτά σημεία, που θα καρφώνονταν σαν πρόκες (σε κάθε Καλαμπόκες), για να μην τις παίρνει ο άνεμος, αλλά τελικά συνόψισε τη σκέψη του σε επτά ενότητες.

Είπε ότι η εργοστασιακή ρύθμιση αυτού του συστήματος είναι να παράγει αδικία, εισάγοντας έξυπνους νεολογισμούς -πχ «η υπόθεση πήρε τον δρόμο της αδικίας» ή «αφήστε την αδικία να κάνει το έργο της». Σημείωσε ότι η αδικία Δικαιοσύνη δεν έχει τίποτα να φοβάται από το πλήθος, φοβάται όμως την εξουσία, για αυτό χρειάζεται τον Σύλλογο (των συγγενών των θυμάτων), τον λαό και τις παρεμβάσεις του, για να λειτουργήσει. Δεν μπορεί όμως να λειτουργήσει σωστά όσο παραμένουν αυτά τα άτομα στην κυβέρνηση -και έκανε αναλυτικές ονομαστικές αναφορές στους υπουργούς, τις οποίες το κοινό χειροκροτούσε. Κι αν απομόνωνες τη σκηνή χωρίς τα συμφραζόμενα, έμοιαζε κάπως σουρεάλ, σα να επευφημούνται τα στελέχη της κυβέρνησης που υποκινούν τις μαζικές κινητοποιήσεις -εγώ τουλάχιστον αυτό ακούω, που λέει και ο Μητσοτάκης.

Σημείωσε ότι η κυβέρνηση πρέπει να φύγει, όχι όμως για να επιστρέψουν οι ίδιες πολιτικές, προτείνοντας να αποσυρθούν οι μεταφορές -και όχι μόνο- από τη σφαίρα του εμπορεύματος και την επανακρατικοποίηση της Hellenic Train με εργατικό έλεγχο, για να προσθέσει στο ακροτελεύτιο σημείο ότι οφείλουμε να σκεφτούμε τι κράτος και τι κοινωνία θέλουμε, μακριά από τη λογική του κέρδους.

Πολιτικά μιλώντας, η ομιλία έμοιαζε άρτια και ολοκληρωμένη. Δεν είχε, όμως, ούτε μία λέξη κριτικής για την αντιπολίτευση και την ΕΕ.

-Ο Φοίβος Δεληβοριάς στάθηκε στο σύνθημα «δε γίνεται να ζούμε έτσι». Όχι άλλο πια, όχι στον αιώνα μας -ήδη από τα χρόνια της φούσκας του Χρηματιστηρίου και του Big Brother. Είπε ότι καταφέραμε, πέρα από κόμματα, τάξεις, ιδεολογίες και άλλους διαχωρισμούς να ενωθούμε και να συγκροτηθούμε σαν κοινωνία, ενάντια στη χυδαία προπαγάνδα για αντικοινωνική στάση που δεν εμπιστεύεται τη δικαιοσύνη και μας οδηγεί στο χάος. Μίλησε για το ατελείωτο squid game που βιώνουμε και την ατελείωτη παρέλαση προστυχιάς από τρολ, κρατικοδίαιτες γραφίδες, πρωτοκλασάτους υπουργούς, διανοούμενους κτλ -που ξεπερνά και τη δική του υβρεοπομπή. Και έκανε αναφορά στη Νέμεση, που μας μετράει με τον πήχη και το χαλινάρι, ζυγίζει τη σκέψη μας και τη δράση μας.

-Η ομιλία της Καρυστιανού είχε νομίζω σαφείς επιρροές και πρακτικά τα έβαλε όλα μαζί: Αριστοτέλη, Καζαντζάκη, ισονομία, ανθρώπινα δικαιώματα, τις διαχρονικές ευθύνες των πολιτικών -και τους τελευταίους που είναι οι χειρότεροι-, τα γενναία γονίδια, το υπόλογο καθεστώς, τον ευτελισμό του Συντάγματος και της Δημοκρατίας, τους βουλευτές που θα μπορούσαν να παραιτηθούν αλλά δε θέλουν να ξεβολευτούν, την άρση του απορρήτου του κινητού του πρωθυπουργού, τα τοστ, την προπαγάνδα περί μιζέριας και ένα σωρό άλλα, κάνοντας το αμφιθέατρο να σείεται.

Και δεν πρόκειται να σταθεί κανείς στις όποιες αντιφάσεις της. Όχι από τακτ ή υποκριτική (=αστική) ευγένεια, ούτε επειδή έχει κάνει ήδη πολλά -πολύ περισσότερα από ό,τι της αναλογούσαν. Αλλά επειδή λέει πως ο πόνος της για το νεκρό παιδί της είναι ο μόνος δρόμος να διεκδικήσει για αυτό που έμεινε ζωντανό όσα δε διεκδίκησε για τη Μάρθη. Και ότι αυτό πρέπει να το κάνουμε όλοι μαζί, να μη σταματήσουμε να διεκδικούμε στον δρόμο, για να τα αλλάξουμε όλα σε αυτή τη χώρα.

Κι αν στην τελική τσιτάρει Καζαντζάκη, για τη δικαιοσύνη που δεν έχει πόδια και θα την σηκώσουμε εμείς στους ώμους μας για να την φέρουμε, και όχι Μαγιακόβσκι για το μέλλον που δεν πρόκειται να έρθει μόνο του νέτο-σκέτο, δεν έχει και τόση σημασία. Και δε θα την κρίνουμε για αυτό.

-Πολύς κόσμος έφυγε στο καπάκι -γιατί είχε έρθει για την Καρυστιανού- και έχασε τη συνέχεια. Το μίνι συντονιστικό με τις σύντομες -για μέτρα συντονιστικού- παρεμβάσεις φοιτητών, την παρέμβαση δημοσιογράφου που έχει ζήσει περισσότερα διήμερα ΕΑΑΚ από ό,τι όλοι αυτοί μαζί και πλησίασε τον χρόνο των βασικών ομιλητών, και το τραγούδι του Φοίβου που του έδωσε όνομα καθώς ερχόταν στην εκδήλωση: Αν δε βρω το τέρμα. Και δεν πρέπει να αφήσουμε τους γονείς-συγγενείς να το βρουν μόνοι τους.

Αντί επιλόγου και ηθικού διδάγματος.

Ο Μπεκρής ήταν το κατάλληλο πρόσωπο στο σωστό σημείο -διαχυτικός, εκδηλωτικός, με παλμό και λέγειν. Ίσως οι άλλοι -και εμείς δεν είμαστε οι άλλοι, επειδή είμαστε στο ίδιο πάνελ- λένε πιο εύπεπτα πράγματα, που κερδίζουν πιο εύκολα το ακροατήριο, επιδοκιμασίες και χειροκροτήματα. Αλλά το κοινό έρχεται σε επαφή και με όσα λέμε, τα επεξεργάζεται, ακούει κάτι διαφορετικό που μπορεί να του μείνει -όπως το σύνθημα «τα κέρδη τους, οι ζωές μας». Κι ίσως δώσει ακόμα περισσότερο τον τόνο στην πορεία. Αρκεί αυτή να μην είναι μοναχική αλλά στον δρόμο.

Ή έστω στον κάμπο -και την κοιλάδα του. Όπου τα παιδιά θα κυνηγάνε πάντα τους αστούς, σαν ερινύες.