Ένα περίεργο "αντι-ιμπεριαλιστικό" αφήγημα

Επειδή το τελευταίο διάστημα, το μπλοκ λειτουργεί πρωτίστως ως φόρουμ με ανταλλαγή απόψεων -το οποίο η κε του μπλοκ θεωρεί ως πολύ θετικό στοιχείο κι ένα από τα πλεονεκτήματά του- παίρνω την αφορμή να αναδημοσιεύσω ένα κείμενο από το κυπριακό ιστολόγια Αγκάρα, που βάζει ορισμένα πολύ ενδιαφέροντα ζητήματα, με αρκετές εύστοχες επισημάνσεις, που μπορούν να ανοίξουν σχετικά ένα διάλογο -χωρίς αυτό να σημαίνει πως υιοθετώ το κείμενο και τους προβληματισμούς του στο σύνολό τους. Καλή ανάγνωση, καλό σχολιασμό.

Εναντίον του ΝΑΤΟ γενικά, αλλά στην Κύπρο με το κυρίαρχο αφήγημα: μια υπόθεση εργασίας για το πιο περίεργο “αντι-ιμπεριαλιστικό” αφήγημα που είδαμε

Αναδημοσίευση από Αγκάρα

Ας κάνουμε μια υπόθεση εργασίας για να διασαφηνίσουμε καλύτερα το ζήτημα Ιμπεριαλισμός και την στάση των κομμουνιστών στο ζήτημα:

Υπάρχει ένα αφήγημα που αιωρείται και πάει ως εξής:

Η Τουρκία διεξάγει αυτή τη στιγμή αμυντική προκλητικότητα διότι δεν έχει πρόσβαση στη θάλασσα σύμφωνα με το μέγεθός της. Παράλληλα, έχει απομακρυνθεί από τις Η.Π.Α και έχει συνάψει (προσωρινές έστω) συμφωνίες με την Ρωσία σε μια περίεργη ημι-συμμαχία όσον αφορά την περιοχή. Για τους Ρώσους είναι σημαντικό να μην επεκταθούν οι κούρδοι στα Δυτικά και να εγκαθιδρύσουν κρατίδιο που να έχει πρόσβαση στη Μεσόγειο, αφού θα λειτουργεί κιόλας ως ένα κράτος φίλος με τις Η.Π.Α που το όπλισαν τώρα τελευταίως. Αυτό το αφήγημα "υποτονίζει" τη σημασία της οικονομικής βάσης (πχ οι Ρώσοι δεν είναι Ιμπεριαλιστές αλλά έχουν απλά καπιταλισμό και μονοπώλια) όσον αφορά την ανάλυση του Ιμπεριαλισμού και υπερτονίζει την σημασία του στρατιωτικού και πολιτικού παράγοντα (πρέπει με κάθε κόστος να ηττηθούν οι Η.Π.Α στην περιοχή ακόμα και αν αυτό σημαίνει Ρωσικές, Ιρανικές και Κινεζικές βάσεις).

Παρεμπιπτόντως, η Ρωσία κατέχει το μονοπώλιο όσον αφορά την πώληση φυσικού αερίου στις χώρες της Ευρώπης και ως εκ τούτου έχει άμεσα συμφέροντα για το τι γίνεται με τις ΑΟΖ και τον ενεργειακό πόλεμο στην ανατολική Μεσόγειο. Άρα στρατιωτική βοήθεια στη Συρία, σημαίνει και μόνιμες στρατιωτικές βάσεις στην περιοχή. Αυτό το αφήγημα επίσης θεωρεί πως λίγο πολύ είναι νόμιμο η Τουρκία να διεξάγει επεκτατικό πόλεμο μέσα στην Συρία, διότι έτσι διασφαλίζει τι κράτος θα δημιουργηθεί που έχει άμεση σχέση με τα εσωτερικά της και το κουρδικό ζήτημα εν γένει.

Δεν θα επεκταθούμε πολύ περισσότερο. Που μπαίνει η Συρία και η νόμιμη εκλεγμένη κυβέρνηση της Συρίας εδώ; Στο ότι θέλει να συγκρατήσει τα σύνορά της και να μην γίνει Λιβύη. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο θεωρεί το “αντι-ιμπεριαλιστικό” αυτό αφήγημα πως οι κομμουνιστές πρέπει να είναι σταθερά ενάντια στις Η.Π.Α, ασχέτως αν αυτό σημαίνει πως μπαίνει το κομμουνιστικό κίνημα κάτω από την αιγίδα του αστικού κράτους. Εξού και η ενσωμάτωση των δύο ΚΚ στον κυβερνητικό βραχίονα για αποτροπή της εξωτερικής επέμβασης.

Η (θεωρητική) θέση των κομμουνιστών σε περίπτωση πολέμου είναι υπεράσπιση της πατρίδας (δηλαδή, των συνόρων) με στόχο το γύρισμα του ιμπεριαλιστικού πολέμου σε εμφύλιο για την κατάκτηση της εξουσίας και σταμάτημα του πολέμου. Δηλαδή, εναντίωση της συμμετοχής της χώρας σε Ιμπεριαλιστικούς πολέμους και οργανισμούς (πχ ΝΑΤΟ, Ε.Ε), ήττα της δικής σου αστικής τάξης, αλλά και συνεργασία με άλλα ΚΚ που κάνουν το ίδιο στην δική τους χώρα. Εαν ένα ΚΚ αποφασίσει να διεξάγει σοσιαλπατριωτικό αγώνα (πχ στήριξη αστικής κυβέρνησης και εδώ μπαίνει ζήτημα εαν παραμένουν ΚΚ ή μεταλλάσσονται σε κάτι άλλο) αυτό είναι εσωτερικό θέμα των κομμουνιστών της χώρας αυτής και υπαρχουν διαφορετικές απόψεις και στάσεις μέσα στο Διεθνές ΚΚ, ανάλογα με την περίσταση, ειδικά από την στιγμή που σήμερα δεν υπάρχει Κομμουνιστική Διεθνής. Το πρώτιστο όμως είναι εναντίωση στους σχεδιασμούς της αστικής τάξης της χώρας σου όπως αυτή προωθεί Ιμπεριαλιστικά σχέδια. Αυτό είδαμε και σε όλη την ιστορία του 20ου αιώνα. Στην ΕΣΣΔ τον 2ο ΠΠ ή στην Ελλάδα όπου οι κομμουνιστές πολέμησαν “για τα σύνορα του Μεταξά” που έλεγαν κάποιοι, αυτό δεν αμφισβητείται από κανένα ( η μήπως αμφισβητείται και αυτό;)

Και εδώ μπαίνουν κάποια ερωτήματα:

1. Αφού το ΚΚΕ στην Ελλάδα εγκαλείται από κάτι τέτοιους κύκλους ως εθνικιστικό που λέει πως θα υπερασπιστεί τα σύνορα σε περίπτωση πολέμου, μήπως αυτό το αφήγημα έχει απάντηση γιατί υπερασπίζεται τα ΚΚ της Συρίας που όχι μόνον υπερασπίζονται τα σύνορα, αλλά μάλιστα το κάνουν κάτω από την αστική τάξη της χώρας;

2. Αφού αυτό το αφήγημα θεωρεί εθνικισμό το ταξικό αγώνα ενάντια στα Ιμπεριαλιστικά συμφέροντα, θεωρεί δηλαδή πως πρέπει να συμμαχήσεις με μια μερίδα της α/τ για να υπερασπιστείς τη χώρα, μήπως αυτοί οι κύκλοι θεωρούν πως υπάρχει καλή μερίδα α/τ, και αν ναι ποια είναι αυτή;

3. Αυτό το αφήγημα που ποζάρει ως αντιεθνικιστικό, μήπως δεν είναι αντιφατικό να υπερασπίζεται την κυβέρνηση Άσσαντ που με εθνικιστικό αφήγημα διεξάγει πόλεμο για συγκράτηση εδαφών και παραμονή στην εξουσία;

4. Και τώρα το πραγματικά αντιφατικό ερώτημα αυτού του αφηγήματος: Αφού Τουρκία και Ρωσία είναι ουσιαστικά δυνητικοί σύμμαχοι σε αυτόν τον “αντι-ιμπεριαλιστικό” αγώνα μέσα σε ένα αντι Ε.Ε και αντι-ΝΑΤΟικό ντελίριο (που γι' αυτό άλλωστε, σύμφωνα με το αφήγημα, μόνο η Ε/κ αστική τάξη τα έκανε θάλασσα στις διαπραγματεύσεις), τότε γιατί στηρίζει μια ΝΑΤΟική λύση στο Κυπριακό*; Η Τουρκία δεν είναι στο ΝΑΤΟ και μάλιστα με πολύ περισσότερο στρατό; Γιατί κλείνει το μάτι στην κεντρο-αριστερή πολιτική τύπου Μαλά που είναι με τα μπούνια υπερ της Ε.Ε, λεκτικά εναντίον του ΝΑΤΟ αλλά ένθερμος υποστηρικτής του Ισραήλ;

5. Αφού αυτό το αφήγημα θεωρεί ουτοπία την αυτόνομη κατεύθυνση της εργατικής τάξης και σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής, μπορεί να μας πει ποια είναι αυτή η μερίδα της Ε/κ αστικής τάξης (εκτός και αν θεωρούν οι κύκλοι που αναπαράγουν αυτό το αφήγημα πως η εργατική τάξη διαπραγματεύεται) που θα διεξάγει αντι-εθνικιστικό αγώνα και παράλληλα θα επανενώνει τον τόπο ενώ θα απομακρύνει τη χώρα από τα δόντια του ΝΑΤΟ και της Ε/Ε;

6. Δεν είναι όλο αυτό μια αντίφαση τεράστια, επιλέγοντας αλα κάρτ “αντι-ιμπεριαλιστική” ρητορική αλλά από ουσία μηδέν;

Η κατάσταση περιπλέκεται ακόμη περισσότερο όταν αναφέρουμε και άλλα δεδομένα (πχ τις αλλαγές στα Βαλκάνια πχ ΠΓΔΜ), αλλά για την ώρα το αφήνουμε ως εδώ, για προβληματισμό.

——————————–

*Υπάρχει και ένα Ελλαδικής προέλευσης πιο επιθετικό αφήγημα περί λύσης δύο κρατών…για να σωθούν οι Τουρκοκύπριοι!!!

Ο πόλεμος χτυπάει την πόρτα μας

Μερικές πρόχειρες (αν όχι βιαστικές) κωδικοποιημένες σημειώσεις.

-Τι ενδιαφέρον μπορεί να παρουσιάζει στις μέρες μας ένα διεθνές σοσιαλιστικό συνέδριο το 1912; Πολύ μεγάλο. Γιατί ήταν το συνέδριο της 2ης σοσιαλιστικής διεθνούς στη Βασιλεία, που πήρε σημαντικές αποφάσεις για τη στάση και τα καθήκοντα των σοσιαλδημοκρατικών κομμάτων ενάντια στον επερχόμενο παγκόσμιο πόλεμο (άλλο αν στην πράξη ελάχιστα από αυτά τις εφάρμοσαν).

Έναν αιώνα μετά, η σοσιαλδημοκρατία έχει περάσει ανοιχτά στην υπηρεσία της αστικής τάξης. Το διεθνές κομμουνιστικό κίνημα παλεύει τις τελευταίες δεκαετίες να ξεπεράσει την κρίση μετά την αντεπανάσταση. Κι η ανθρωπότητα -ή μάλλον για την ακρίβεια, οι αστικές τάξεις του πλανήτη- οδεύουν ολοταχώς προς μια γενικευμένη σύρραξη κι έναν τρίτο παγκόσμιο πόλεμο.

-Το γαϊτανάκι των συμφερόντων που συγκρούονται στη Συρία εμπλέκει μια σειρά χώρες και ουδείς γνωρίζει πού θα σταματήσει ένα πιθανό ξέσπασμα: από τον Περσικό ως τη Μεσόγειο, από τα Βαλκάνια ως τον Καύκασο και την Κασπία, και από τις ΗΠΑ μέχρι την Κίνα, οι εξελίξεις επηρεάζουν δεκάδες χώρες, λιγότερο ή περισσότερο άμεσα.

Το Ιράν μπορεί να είναι ο επόμενος στόχος των "ανθρωπιστικών επεμβάσεων". Ενώ η Τουρκία μπορεί να γίνει η επόμενη Συρία. Ο πόλεμος δεν είναι -γενικά κι αόριστα- στη γειτονιά μας. Ήδη χτυπάει την πόρτα μας -και περιμένει να δει αν είμαστε μέσα. Όσοι δεν αισθάνονται ασφάλεια (ίσα-ίσα) βλέποντας τον Καμμένο ντυμένο Ράμπο, έχουν κάθε λόγο να ανησυχούν -και βασικά να δρουν.

-Πρώτα ήταν τα ανθρώπινα δικαιώματα που παραβίαζε ο Μιλόσεβιτς κι οι εθνοκαθάρσεις στην πρώην Γιουγκοσλαβία. Μετά η Αλ Κάιντα στο Αφγανιστάν και τα όπλα μαζικής καταστροφής του Σαντάμ. Η Αραβική Άνοιξη, τα πυρηνικά του Κιμ, τα χημικά του Άσαντ. Οι ίδιες δικαιολογίες επαναλαμβάνονται συστηματικά ως προσχήματα, χωρίς να ενδιαφέρονται καν για τα προσχήματα και την πραγματικότητα.

Το εντυπωσιακό είναι πως σε αντίθεση με άλλες φορές (πχ Λιβύη) ακόμα και στα ΜΜΕ των ΗΠΑ υπάρχουν φωνές που αμφισβητούν ανοιχτά την εκδοχή που παρουσιάζει η κυβέρνησή τους και τους λόγους που προβάλλει.

-Δεν είναι ασφαλώς θέμα που προσφέρεται για κομπορρημοσύνη, αλλά οι θέσεις του ΚΚΕ για την όξυνση των αντιφάσεων και η εκτίμηση για το ενδεχόμενο μιας γενικευμένης πολεμικής σύρραξης επιβεβαιώνονται με τραγικό τρόπο, λίγες μόλις μέρες μετά το 20ό συνέδριο. Προφανώς το ζητούμενο δεν είναι η επιβεβαίωση, αλλά η οργάνωση της πάλης των λαών ενάντια στον ιμπεριαλισμό και τον πόλεμο (που τον γεννά, όπως το σύννεφο τη βροχή). Είναι πολύ σημαντικό όμως, απαράβατος όρος και προϋπόθεση, να έχεις σωστά εργαλεία και κριτήριο για την ανάλυση της πραγματικότητας. Να μην ξεπέφτεις στο επίπεδο όσων αποτιμούσαν θετικά την περίοδο Ομπάμα, τους βομβαρδισμούς και τις δικές του "ειρηνευτικές επεμβάσεις" ή όσους τάσσονταν ανοιχτά υπέρ της μακελάρισσας Χίλαρι, στις αμερικάνικες εκλογές. Να μην ξεπέφτεις ούτε στο επίπεδο της ΛαΕ, που επιλέγει φανερά ιμπεριαλιστικό στρατόπεδο (Ρωσία) και σχεδόν πανηγύριζε για την εκλογή Τραμπ και την "αντιπολεμική". "αντιΝΑΤΟϊκή" προεκλογική ρητορεία του.

-Η επίθεση αυτή είναι πολύ διδακτική και χρήσιμη για όσους δε γαντζώνονται στις ιδεοληψίες τους και μπορούν να καταλάβουν κάποια πράγματα. Μπορεί να υπάρχουν μερίδες του κεφαλαίου με ανταγωνιστικά συμφέροντα και διαφορετικές επιμέρους στοχεύσεις, να υπάρχουν οξυμένες ενδοαστικές αντιθέσεις -που εκφράστηκαν και στην πρόσφατη εκλογική αναμέτρηση στις ΗΠΑ- αλλά η αστική τάξη έχει ενιαία στρατηγική στόχευση και παραμένει ενωμένη στον πόλεμο και την εκμετάλλευση των λαών. Η πολιτική μιας μεγάλης ιμπεριαλιστικής δύναμης καθορίζεται αυστηρά κι αποκλειστικά απ' τα συμφέροντά της και τους αμείλικτους νόμους της καπιταλιστικής συσσώρευσης. Δεν αλλάζει με βάση τα πρόσωπα και την εναλλαγή κυβερνήσεων.

-Απερίφραστη καταδίκη σημαίνει καταδίκη, σαφής και κατηγορηματική, χωρίς "ναι μεν αλλά" για τις επιθέσεις με χημικά όπλα, που λειτούργησαν αντικειμενικά προβοκατόρικα, ανεξάρτητα από το ποιος τις εξαπέλυσε στην πραγματικότητα.

-Η ίδια η πραγματικότητα αναδεικνύει τον επίκαιρο χαρακτήρα της πάλης ενάντια στον πόλεμο και τους ιμπεριαλιστικούς οργανισμούς -που μπαίνει και στα υλικά του πρόσφατου συνεδρίου. Η κρίση δεν αφήνει σε δεύτερη μοίρα το ζήτημα του πολέμου και τις συνέπειές του. Αντιθέτως, συνδέεται οργανικά μαζί του και αναδεικνύει τη σημασία του. Και το βασικό ζητούμενο είναι να ενταθεί και να μαζικοποιηθεί στην πράξη η πάλη αυτή το επόμενο διάστημα, με αίτημα αιχμής να κλείσει η βάση της Σούδας, να σταματήσει η συστηματική της αξιοποίηση στα πλαίσια των επιχειρήσεων και των ιμπεριαλιστικών επεμβάσεων.

Βγάζω συμπεράσματα

Πριν από λίγες μέρες διάβασα το βιβλίο του Μάζη (με τη συμβολή διάφορων συνεργατών του) για τη "γεωπολιτική και τις γεωστρατηγικές της συριακής κρίσεως". Το ότι η ανάλυση του Μάζη γίνεται από μια αστική σκοπιά, μπορεί να το καταλάβει κανείς πχ από τα συμπεράσματά του, όπου θεωρεί πως η ελληνική κυβέρνηση πρέπει να αξιοποιήσει τη δύσκολη θέση της Τουρκίας και τον τυχοδιωκτισμό της, για να προωθήσει τα συμφέροντα της δικής "μας" πλευράς (στερεώνοντας μεταξύ άλλων και τη συνεργασία με το Ισραήλ), ή ακόμα και από την καθαρευουσιάνικη γλώσσα του (αυτό το "κρίσεως" στον τίτλο δεν είναι ασφαλώς τυχαίο). Αυτό δε σημαίνει όμως πως δεν είναι διεισδυτική και χρήσιμη για να κατατοπιστεί ο αμύητος αναγνώστης ή να τακτοποιήσει σε μια σειρά, σε ένα χάρτη και σε ένα συνεκτικό, ερμηνευτικό πλαίσιο κάποιες σκόρπιες γνώσεις-πληροφορίες ο πιο διαβασμένος. Με δυο λόγια δηλ έχει την ευκαιρία να καταλάβει και να βγάλει συμπεράσματα, όπως λέει και ο τίτλος του κειμένου. Παρακάτω εκθέτω συνοπτικά μερικά δικά μου.

-Στην ευρύτερη περιοχή υπάρχει ένα κουβάρι, διαπλεκόμενων συμφερόντων, αντιθέσεων κι αντιφατικών επιδιώξεων, ακόμα και στο πλαίσιο των στοχεύσεων του ίδιου κράτους. Η φράση αυτή (κουβάρι) δε συσκοτίζει με απλοϊκό τρόπο την ουσία των ενδοϊμπεριαλιστικών ανταγωνισμών, αλλά -απεναντίας- αναδεικνύει τον εξαιρετικά περίπλοκο κι οξυμένο χαρακτήρα τους.

-Υπάρχει ένα σουνίτικο τόξο περιφερειακών δυνάμεων στην περιοχή (Τουρκια, Σαουδική Αραβία, Κατάρ) που είναι/ήταν στρατηγικοί σύμμαχοι των ΗΠΑ και ενίσχυαν συστηματικά τους τζιχαντιστές (ή γκεχαντιστές, όπως τους αναφέρει το βιβλίο).

Στο βιβλίο "Η επιστροφή των Τζιχαντιστών" ο Πάτρικ Κόκμπερν σημειώνει σχετικά:

οι θετοί γονείς του Ισλαμικού Κράτου και των άλλων σουνιτικών τζιχαντισικών κινημάτων είναι η Σαουδική Αραβία, οι μοναρχίες του Κόλπου και η Τουρκία. Αυτό δε σημαίνει βέβαια ότι οι τζιχαντιστές δεν είχαν ρίζες στις περιοχές που αναπτύχθηκαν, αλλά η υποστήριξη από τις σουνιτικές δυνάμεις του εξωτερικού αποδείχτηκε κρίσιμη για την άνοδό τους. Η βοήθεια της Σαουδικής Αραβίας και του Κατάρ ήταν κατά κύριο λόγο χρηματική, συνήθως δια μέσου ιδιωτικών δωρεών (...) Ο ρόλος της Τουρκίας στη βοήθεια προς το Ισλαμικό Κράτος και άλλες τζιχαντιστικές ομάδες είναι διαφορετικός αλλά το ίδιο σημαντικός με αυτόν της Σαουδικής Αραβίας. Η πιο σημαντική της πράξη είναι να κρατάει ανοιχτά τα 820 χιλιομέτρων σύνορά της με τη Συρία. Αυτό προσέφερε στο Ισλαμικό Κράτος, την Αλ Νούσρα κι άλλες ομάδες της αντιπολίτευσης τη δυνατότητα να διαθέτουν μια ασφαλή βάση στα νώτα τους, από την οποία έφερναν ανθρώπους και όπλα.

Σημειωτέον πως η Τουρκία δεν τήρησε την ίδια στάση κατά τη διάρκεια της επίθεσης του ISIS στο Κομπάνι, την κουρδική πόλη κοντά στα τουρκο-συριακά σύνορα.

Παράλληλα όμως υπάρχει κι ένας ενδοσουνίτικος ανταγωνισμός, κυρίως μεταξύ Τουρκίας και Σαουδικής Αραβίας, βασικά για το πάνω χέρι στα πλαίσια αυτής της συμμαχίας, και διαφωνίες πχ για τη στάση απέναντι στους Μουσουλμάνους Αδελφούς (στην Αίγυπτο, τη Συρία, κ.α).

Παράλληλα υπάρχει ένας σιίτικος άξονας Ιράν-Συρίας-Λιβάνου. Η ανάμειξη του Ιράν βοήθησε τον Άσαντ να συγκρατήσει την επίθεση του Ισλαμικού Κράτους και η τοπική δράση της Χεσμπολά στη διατήρηση της πρωτεύουσας Δαμασκού και της κρίσιμης παραθαλάσσιας λωρίδας στη Μεσόγειο, υπό τον έλεγχο του εθνικού στρατού.

Το στερεότυπο για τους σκληροπυρηνικούς Σιίτες, σε διάκριση με τους πιο κοσμικούς Σουνίτες δεν αντέχει στην κριτική των ίδιων των γεγονότων -αν λάβουμε υπόψη τα δεδομένα στην αλαουίτικη και σχετικά κοσμική για τα δεδομένα της περιοχής Συρία, και τη συνεργασία των Σουνιτών με τον ISIS.
Εξάλλου, η βάση της σύγκρουσης κάθε άλλο παρά θρησκευτική είναι.

Η βασική παράμετρος είναι σαφώς η ενεργειακή και συνδέεται με το φυσικό αέριο, την αξιοποίηση του πλούσιου κοιτάσματος στον Περσικό (που το μεγαλύτερο μέρος του βρίσκεται προς το Κατάρ και το υπόλοιπο προς το Ιράν), τις πιθανές εναλλακτικές διαδρομές των αγωγών και το στρατηγικό στόχο της ΕΕ (και των ΗΠΑ) για μερική ενεργειακή απεξάρτηση από το φυσικό αέριο της Ρωσίας.
Ένας στόχος που είναι δύσκολα υλοποιήσιμος, καθώς η κοινή (;) ευρωενωσιακή πολιτική υπονομεύεται από τις φυγόκεντρες τάσεις και τις επιμέρους συμφωνίες κρατών μελών με τους Ρώσους. Πρακτικά, παρά τις τεταμένες σχέσεις, λόγω της Ουκρανικής κρίσης, η ενεργειακή σχέση μεταξύ Ρωσίας και ΕΕ δε διακόπηκε παρά μονάχα για ένα δεκαπενθήμερο.

Ο πόλεμος στη Συρία έχει περάσει από τρία βασικά στάδια, καθώς μετά τις αρχικές επιτυχίες του Ισλαμικού Κράτους, είχαμε την εξισορροπητική παρέμβαση του Ιράν και αργότερα την πιο ενεργό ανάμειξη της Ρωσίας, που οδήγησε στην πρόσφατη ανακατάληψη της πόλης του Χαλεπίου από τον εθνικό, συριακό στρατό (το βιβλίο γράφτηκε το καλοκαίρι και δεν πρόλαβε αυτήν την εξέλιξη).

Ο χάρτης των πολεμικών συγκρούσεων μας δείχνει δύο βασικά μέτωπα: το πρώτο είναι γύρω από την πρωτεύουσα, με βασικό διακύβευμα τη λωρίδα που εξασφαλίζει την έξοδο προς τη Μεσόγειο (και περιλαμβάνει μεταξύ άλλων τη ναυτική βάση της Ρωσίας). Κι άλλη μία που κινείται ουσιαστικά κατά μήκος της συνοριακής γραμμής με την Τουρκία, στην οποία εμπλέκονται και οι δυνάμεις των Κούρδων.

Η διαφαινόμενη συγκρότηση κουρδικού κράτους, τουλάχιστον σε ένα τμήμα της Συρίας και του Ιράκ που τελεί υπό τριχοτόμηση, είναι αφενός ένα σημαντικό και διφορούμενο (νομίζω) ζήτημα για τους κομμουνιστές (που παραδοσιακά έβλεπαν με συμπάθεια τον αγώνα των Κούρδων για αυτοδιάθεση) και αφετέρου το κλειδί για να ερμηνεύσουμε τη στάση της Τουρκίας και το ρήγμα στη Ν/Α πτέρυγα του ΝΑΤΟ.

Σε αυτή τη βάση, μπορούμε να ερμηνεύσουμε επίσης την απόπειρα πραξικοπήματος το καλοκαίρι (που ήταν σχεδιασμένη, αλλά όχι καλά οργανωμένη -τουλάχιστον όχι τόσο, ώστε να νικήσει) και τη θεαματική αλλαγή στη στάση της Άγκυρας, με τη στρατηγική επαναπροσέγγιση της Ρωσίας (που δεν τοποθετείται αρνητικά, πάντως, στις απαιτήσεις των Κούρδων).

Μπαίνει λοιπόν το ερώτημα κατά πόσο είναι πρόσκαιρη αυτή η συμμαχία κι επίσης πώς θα αντιδράσει η Τουρκία σε μια πιθανή συγκρότηση κουρδικού κράτους (ιδίως αν συμπεριλάβει εδάφη της δικής της επικράτειας). Αν δηλ σκοπεύει να ζητήσει ανταλλάγματα προς τα δυτικά (το Αιγαίο ή την Κύπρο) κι αν αυτό εντείνει τις επιθετικές της βλέψεις.

Όσο για τη Ρωσία, θεωρητικά βγαίνει χαμένη από οποιοδήποτε σχέδιο ενεργειακής σύνδεσης της Ευρώπης με τον Περσικό, οπότε μπορεί απλώς να στοχεύει στην κωλυσιεργία και την καθυστέρηση της υλοποίησής τους. Αν όμως προωθηθεί η εκδοχή του αγωγού με το σιίτικο άξονα, μέσω Ιράν, Ιράκ (τριχοτομημένου ή μη), Συρίας, Λιβάνου, μπορεί να εξισορροπήσει τις ζημιές με την ενίσχυση του ρόλου της κι άλλα πιθανά οφέλη στην ευρύτερη περιοχή.

Η Συρία βρίσκεται στο μάτι του κυκλώνα γιατί είναι η μοναδική χώρα στην οποία συμπίπτουν και τα δύο σχέδια, περιλαμβάνοντάς την στην προτεινόμενη διαδρομή (αν και διερευνάται το ενδεχόμενο να παρακαμφθεί, κάτι που θα ήταν βέβαια πολυδάπανο και χρονοβόρο ως εγχείρημα). Όπως αναφέρει μια ανάλυση του 12' που ουσιαστικά προβλέπει όσα ακολούθησαν (και μεταφράζεται στο βιβλίο).

Η ανακάλυψη κατά το 2009, νέων κοιτασμάτων [φυσικού] αερίου κοντά στο Ισραήλ, την Κύπρο, το Λίβανο και τη Συρία, δημιουργεί νέες δυνατότητες να παρακαμφθεί το Σαουδαραβικό εμπόδιο και να εξασφαλιστεί νέα πηγή εσόδων. Οι αγωγοί είναι ήδη τοποθετημένοι στην Τουρκία, ώστε να μεταφέρουν το [φυσικό] αέριο. Μόνο ο Αλ Άσαντ μπαίνει στη μέση.

Κατακλείδα και βασικό συμπέρασμα: η συριακή κρίση είναι διεθνής (ούτε καν περιφερειακή) κι έχει στον πυρήνα της τον πόλεμο συμφερόντων για τον έλεγχο και την εκμετάλλευση ενεργειακών αποθεμάτων. Οποιαδήποτε προσέγγιση ξεχνάει ή υποτιμάει αυτό το σημείο, δεν μπορεί παρά να οδηγηθεί αναπόφευκτα σε τραγικά λανθασμένα συμπεράσματα. Κι αυτό δεν αλλάζει στο παραμικρό αν προβάλλει τις δικές της αδυναμίες στους άλλους και τους κατηγορεί για τη στάση τους.

Η Ρωσία κι οι ενδοϊμπεριαλιστικές αντιθέσεις

Πιάνουμε το νήμα από εκεί που το είχαμε αφήσει χτες, με μια δεύτερη και τελευταία συνέχεια με αποσπάσματα από το άρθρο του Βαγενά στην Κομεπ για τη στρατιωτικο-πολιτική εξίσωση στη Συρία και το κεφάλαιο, που απαντά σε διάφορα ιδεολογήματα για τη δικαιολόγηση του πολέμου. Το άρθρο προφανώς πρέπει να κριθεί συνολικά, αλλά τα αποσπάσματα επιλέχθηκαν κι αντιγράφονται, γιατί αφορούν επίμαχα ζητήματα της διαπάλης στο διεθνές κομμουνιστικό κίνημα (και γενικότερα).

Η στάση στήριξης της λιγότερο ισχυρής δύναμης

Ορισμένοι σύντροφοι άλλων ΚΚ εκτιμούν πως η Ρωσία είναι μεν ένα καπιταλιστικό κράτος, αλλά «περιφερειακή δύναμη» στο διεθνές ιμπεριαλιστικό σύστημα που, όπως και άλλα κράτη των BRICS (Βραζιλία, Ινδία, Κίνα, Νότια Αφρική), τηρούν τους «κανόνες του Διεθνούς Δικαίου», και μάλιστα δεν εντάσσονται στον «παγκόσμιο ιμπεριαλισμό», ο οποίος θεωρείται ως «ο πυρήνας του χρηματιστικού κεφαλαίου».

Κάτι τέτοιο όμως, συνιστά απόσπαση της οικονομίας από την πολιτική, αφού σήμερα σε όλες τις καπιταλιστικές χώρες κυριαρχεί το χρηματιστικό κεφάλαιο που αποτελεί σύμφυση του βιομηχανικού και του τραπεζικού κεφαλαίου. Τόσο στις πιο «πλούσιες» όσο και στις πιο «φτωχές» καπιταλιστικές χώρες, κυριαρχούν οι μονοπωλιακοί όμιλοι που συγκεντρώνουν μετοχικές εταιρίες, βασικό γνώρισμα του μονοπωλιακού καπιταλισμού, δηλαδή του ιμπεριαλισμού.

Η διαίρεση των καπιταλιστικών χωρών σε «μητρόπολη», που σε μια από τις εκδοχές της περιγράφεται ως «χρυσό δισεκατομμύριο» (σ.σ.: του παγκόσμιου πληθυσμού) και σε «περιφέρεια» στενεύει την έννοια του ιμπεριαλισμού, περιορίζοντάς την σε ζητήματα εξάρτησης κι εκμετάλλευσης από τις καπιταλιστικές «μητροπόλεις». Η λενινιστική θεωρία του ιμπεριαλισμού, στη βάση της ανάπτυξης του μονοπωλιακού καπιταλισμού την εποχή της διατύπωσής της, έθεσε σωστά το ζήτημα της ύπαρξης μιας «χούφτας» μεγάλων ιμπεριαλιστικών δυνάμεων που εκμεταλλεύονται όλο τον υπόλοιπο πλανήτη. Η σχηματική μεταφορά στο σήμερα μιας ταυτόσημης διάκρισης των χωρών στην παγκόσμια καπιταλιστική πυραμίδα, παραγνωρίζοντας τα σημερινά επίπεδα ανάπτυξης του μονοπωλιακού καπιταλισμού σε πολύ περισσότερες χώρες, συνιστά μια καρικατούρα λενινισμού. Οδηγεί τελικά στη συνεργασία με την αστική τάξη των λιγότερο αναπτυγμένων καπιταλιστικών χωρών, ή με ένα τμήμα τους που θεωρείται «πατριωτικό», «μη μονοπωλιακό», «εθνικά σκεπτόμενο». Πρόκειται, ειδικά όταν μιλάμε για ζητήματα του ιμπεριαλιστικού πολέμου, για μια καταστροφική για το λαϊκό κίνημα αντίληψη.

Επιπλέον, πρέπει να τονιστεί πως η Ρωσία δεν μπορεί να χαρακτηριστεί «περιφέρεια», επειδή εξάγει πρώτες ύλες, όπως άλλωστε δεν μπορούν να χαρακτηριστούν «περιφέρεια» οι ΗΠΑ, κι ας είναι σήμερα η πιο υπερχρεωμένη χώρα του κόσμου. Επίσης, είναι γνωστό πως ΕΕ και Κίνα παρουσιάζουν σημαντική ενεργειακή εξάρτηση από τη Ρωσία, η οποία, εκτός των αστείρευτων πρώτων υλών, έχει πυρηνικό οπλοστάσιο ικανό να απαντήσεις στις ΗΠΑ, έχει τεχνογνωσία, υψηλά καταρτισμένο εργατικό δυναμικό, εξάγει κεφάλαια. Από την άποψη αυτή, βρίσκεται μεταξύ εκείνης της «χούφτας» των κρατών που ξεχωρίζουν στην «ατμομηχανή» για όλες τις ενώσεις των καπιταλιστικών κρατών στην Ευρασία, όπως και για το ρόλο που παίζει στις παγκόσμιες εξελίξεις.

Βεβαίως, η οικονομική ισχύς της αστικής τάξης της Ρωσίας είναι σαφώς μικρότερη από αυτή των ΗΠΑ, αλλά αυτός δεν είναι λόγος επιλογής της ως συμμάχου του εργατικού κινήματος. Αξίζει να διδαχτούμε από τη μεθοδολογία του Λένιν, πώς τοποθετούσε το συγκεκριμένο ζήτημα:

«Η πρώτη από τις κυρίαρχες χώρες κατέχει, ας υποθέσουμε, τα ¾ της Αφρικής, ενώ η δεύτερη το ¼. Το αντικειμενικό περιεχόμενο του πολέμου τους είναι το ξαναμοίρασμα της Αφρικής. Ποιας πλευράς την επιτυχία πρέπει να ευχόμαστε; Το πρόβλημα, όπως έμπαινε προηγούμενα, αποτελεί παραλογισμό, γιατί δεν ισχύουν σήμερα τα παλιά κριτήρια εκτίμησης: Δεν έχουμε ούτε μια πολύχρονη ανάπτυξη ενός αστικού απελευθερωτικού κινήματος, ούτε το πολύχρονο προτσές της κατάρρευσης της φεουδαρχίας. Δεν είναι δουλειά της σύγχρονης δημοκρατίας ούτε να βοηθήσει την πρώτη χώρα να κατοχυρώσει το «δικαίωμά» της στα ¾ της Αφρικής, ούτε να βοηθήσει τη δεύτερη (έστω κι αν αυτή έχει αναπτυχθεί οικονομικά πιο γρήγορα από την πρώτη) να αποσπάσει αυτά τα ¾.

Η σύγχρονη δημοκρατία θα παραμείνει πιστή στον εαυτό της μόνο στην περίπτωση που δε θα προσχωρήσει σε καμία ιμπεριαλιστική αστική τάξη, στην περίπτωση που θα πει ότι «και οι δυο τους είναι η μία χειρότερη από την άλλη», στην περίπτωση που σε κάθε χώρα θα εύχεται την αποτυχία της ιμπεριαλιστικής αστικής τάξης. Κάθε άλλη λύση θα είναι στην πράξη εθνικοφιλελεύθερη και δε θα έχει τίποτε το κοινό με τον αληθινό διεθνισμό [...] Στην πραγματικότητα, όμως, σήμερα είναι αναμφισβήτητο ότι η σύγχρονη δημοκρατία δεν μπορεί να σέρνεται στην ουρά της αντιδραστικής, ιμπεριαλιστικής αστικής τάξης –αδιάφορο τι «χρώμα» θα έχει αυτή η αστική τάξη...» (Λένιν, Κάτω από ξένη σημαία, Άπαντα τ. 26, ΣΕ, σελ 140, 141, 146)

Η στάση της Ρωσίας έχει υστεροβουλία, στόχους εξυπηρέτησης συμφερόντων των μονοπωλίων, αλλά στηρίζει ένα «πατριωτικό» καθεστώς, που διεξάγει από μέρους του «δίκαιο πόλεμο», για αυτό είναι θετική και αξιοποιήσιμη από το αντιιμπεριαλιστικό κίνημα

Εδώ, συχνά, ως ενισχυτικό στοιχείο, αναφέρονται οι σχέσεις της ΕΣΣΔ με τη Συρία, παρακάμπτοντας τον ταξικό χαρακτήρα της Συρίας, το γεγονός ότι τα μέσα παραγωγής είναι στα χέρια της αστικής τάξης. Το καθεστώς του Μπάαθ, που κυβερνά τη χώρα από το 1963, κυριάρχησε μετά από το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, όταν χάρη στην επιρροή της ΕΣΣΔ, στη συνεισφορά της στην Αντιφασιστική Νίκη, της δημιουργίας σοσιαλιστικών καθεστώτων στην Ανατολική Ευρώπη, την κατάρρευση της αποικιοκρατίας, συντελέστηκαν θετικές διεργασίες στον παγκόσμιο συσχετισμό δυνάμεων. Τότε στη Συρία, αλλά και στη γενική γραμμή του Διεθνούς Κομμουνιστικού Κινήματος, κυριάρχησε το ζήτημα της κατάκτησης της εθνικής ανεξαρτησίας ως πρώτης προϋπόθεσης για το ξεπέρασμα της καθυστέρησης που επικρατούσε σε όλους τους τομείς της κοινωνικής ζωής. Η ΕΣΣΔ και τα άλλα σοσιαλιστικά κράτη διαμόρφωσαν μια πολιτική οικονομική και άλλη συνεργασίας και στήριξης των νέων καθεστώτων, μεταξύ άλλων και της Συρίας, με στόχο να μην ενσωματωθούν στη διεθνή καπιταλιστική αγορά, στις ιμπεριαλιστικές ενώσεις, αλλά να ενισχυθούν οι δυνάμεις που στο εσωτερικό του κυβερνητικού μετώπου τοποθετούνταν υπέρ του σοσιαλιστικού προσανατολισμού.

Η προσπάθεια αυτή της Σοβιετικής Ένωσης να αναπτύξει οικονομικές σχέσεις, ακόμη και συμμαχίες, με κάποια καπιταλιστικά κράτη, ενάντια σε ισχυρότερες αντιιμπεριαλιστικές δυνάμεις, ήταν θεμιτή, κατανοητή, αφού στόχευε στην αποδυνάμωση του ενιαίου μετώπου των ισχυρών καπιταλιστικών κρατών, αποσπούσε από αυτό δυνάμεις, έστω προσωρινά, χρησιμοποιούσε αντιθέσεις στο ιμπεριαλιστικό στρατόπεδο. Το πρόβλημα ήταν ότι αυτή η συγκυριακή (κρατική) επιλογή της ΕΣΣΔ, που εκδηλωνόταν σε οικονομικό, διπλωματικό ή άλλο επίπεδο, με ορισμένες χώρες, αναγόταν σε αρχή, θεωρητικοποιήθηκε και γινόταν λόγος για το λεγόμενο «μη καπιταλιστικό δρόμο ανάπτυξης» σε αυτές τις χώρες, που συνδεόταν με την αντίληψη περί «ειρηνικού περάσματος» στο σοσιαλισμό και τελικά οδήγησε κομμουνιστικές δυνάμεις, και το εργατικό κίνημα, να επιδείξουν ανοχή ή ακόμα και να συμμετέχουν σε κυβερνήσεις αστικής διαχείρισης.

Μάλιστα, μέχρι σήμερα κατανοείται λαθεμένα από κομμουνιστικές δυνάμεις η λενινιστική θέση ότι «ο κρατικομονοπωλιακός καπιταλισμός είναι η πληρέστερη υλική προετοιμασία του σοσιαλισμού, είναι τα πρόθυρά του, το σκαλοπατάκι εκείνο της ιστορικής κλίμακας που ανάμεσα σε αυτό και στο σκαλοπατάκι που λέγεται σοσιαλισμός δεν υπάρχουν άλλα ενδιάμεσα σκαλοπάτια» (Λένιν, η επερχόμενη καταστροφή και πώς πρέπει να την καταπολεμήσουμε, Άπαντα, τ. 34, ΣΕ, σελ 193). Σε αυτή τη βάση, δηλαδή στο δήθεν στόχο ωρίμανσης των υλικών προϋποθέσεων, δικαιολογείται η ενεργή στήριξη και συμμετοχή των κομμουνιστών στην αστική διαχείριση και στη Συρία. Πέρα από το ότι ο κρατικομονοπωλιακός καπιταλισμός κατανοείται απλώς ως η ύπαρξη ισχυρού κρατικού τομέα στην οικονομία, και όχι ως ιμπεριαλισμός, το ανώτατο στάδιο του καπιταλισμού, όπως τον περιέγραφε ο Λένιν, πρέπει να υπογραμμίσουμε και κάτι ακόμη: Ποτέ ο Λένιν δεν κάλεσε τους κομμουνιστές να συμβάλουν από κυβερνητικές ή άλλες θέσεις στη διεύθυνση κι ενίσχυση του κρατικομονοπωλιακού καπιταλισμού. Συνεπώς, πρόκειται για λαθεμένη ερμηνεία λενινιστικών θέσεων, για να δικαιολογηθεί η συμμετοχή κομμουνιστών σε αστικές κυβερνήσεις, «αριστερές», «πατριωτικές», κοκ. Λίγο παραπάνω από το συγκεκριμένο σημείο ο Λένιν γράφει πως ο «ιμπεριαλιστικός πόλεμος είναι η παραμονή της σοσιαλιστικής επανάστασης», ωστόσο αυτό καθόλου δε σημαίνει πως οι κομμουνιστές πρέπει να χαιρετίζουμε τον ιμπεριαλιστικό πόλεμο, να συμμετέχουμε στο πλευρό της αστικής τάξης της χώρας μας σε αυτόν. Όπως γνωρίζουμε από τη ζωή, ο Λένιν ήταν αυτός που ύψωσε τη σημαία του προλεταριακού διεθνισμού ενάντια στη συμμετοχή στον ιμπεριαλιστικό Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, σημαία που είχε εγκαταλείψει η Β’ Διεθνής.

Έτσι, και ο λαθεμένος διαχωρισμός της αστικής τάξης σε «πατριωτική» και σε «ξενόδουλη», η συμμετοχή σε αστικές κυβερνήσεις, μπορεί να οδηγήσει το ΚΚ και τους εργαζόμενους να παλεύουν κάτω από «ξένη σημαία», κίνδυνο για τον οποίο προειδοποίησε ο Λένιν. Πολύ περισσότερο, που αποδείχτηκε και στην πράξη πως «τρίτος δρόμος για το σοσιαλισμό» δεν υπάρχει, όπως δεν υπάρχουν κι ενδιάμεσες εξουσίες μεταξύ καπιταλισμού και σοσιαλισμού, κάτι που φαίνεται και στην περίπτωση της Συρίας.

Μετά από την αντεπανάσταση και την ανατροπή του σοσιαλισμού στη Σοβιετική Ένωση, το συριακό κράτος ευνόησε τη συγκεντροποίηση του κεφαλαίου, ανέπτυξε παραπέρα τις σχέσεις με μονοπωλιακά συμφέροντα, εφάρμοσε πολιτική αναδιαρθρώσεων, πήρε αντιλαϊκά μέτρα.

Στόχος της αστικής τάξης κάθε καπιταλιστικού κράτους, ανάλογα με την οικονομική, πολιτική και στρατιωτική του δύναμη, είναι η διεκδίκηση καλύτερης θέσης στον ανταγωνισμό για τον έλεγχο και την εκμετάλλευση των πλουτοπαραγωγικών πηγών, του πετρελαίου, του φυσικού αερίου, του νερού, των ενεργειακών αγωγών και μεταφορικών «αρτηριών», για να αποκτήσουν περισσότερα κέρδη τα μονοπώλια  κακακτώντας μεγαλύτερα μερίδια στις αγορές, ενισχύοντας την εκμετάλλευση της εργατικής τάξης και των άλλων λαϊκών στρωμάτων. Από το γενικό αυτό «κανόνα» δεν ξέφυγε η Συρία. Το 2010 είχε αναδείξει τον Ερντογάν και την Τουρκία ως «στρατηγικό σύμμαχο», ανατρέποντας μεταξύ άλλων, μια στάση «φιλοξενίας» προς το ΡΚΚ και τον Οτσαλάν. (Δεν πρέπει να ξεχνάμε από πού ξεκίνησε η «Οδύσσεια» του Οτσαλάν, για να καταλήξει τελικά αυτός στο νησί-φυλακή του Ιμραλί). Ψήφιζε νόμους, παρά την αντίδραση των κομμουνιστών, υπέρ της λεγόμενης «απελευθέρωσης της αγοράς», με σοβαρότατες αρνητικές αλλαγές για τους εργαζόμενους (πχ χειροτέρευση εργασιακών σχέσεων, μεταξύ άλλων και την απελευθέρωση των απολύσεων, αυξήσεις στις τιμές προϊόντων λαϊκής κατανάλωσης, κ.ά) Έτσι, πριν και πολύ περισσότερο στις αρχές του 2011, εκδηλώθηκαν κινητοποιήσεις που εξέφρασαν τη λαϊκή δυσαρέσκεια ενάντια στην πολιτική των ιδιωτικοποιήσεων και της λιτότητας που ακολουθούσε η κυβέρνηση Άσαντ. Αναπτύχθηκε κίνημα που διεκδικούσε αυξήσεις στους μισθούς, διεύρυνση δημοκρατικών δικαιωμάτων, μεταρρυθμίσεις στο Σύνταγμα. Στον ένα ή τον άλλο βαθμό αρκετά αιτήματα ικανοποιήθηκαν, αλλά ήδη ήταν σε εξέλιξη σχέδιο εξωτερικής επέμβασης, στο πλαίσιο του γενικότερου σχεδίου για τη «Νέα Μέση Ανατολή». Το σχέδιο αυτό προωθήθηκε για τη δρομολόγση αλλαγών που αποσκοπούν στην αναχαίτιση και ακύρωση τάσεων που εκδηλώθηκαν σε βάρος των οικονομικών συμφερόντων των ΗΠΑ και άλλων ισχυρών ιμπεριαλιστικών δυνάμεων, όπως της Γαλλίας, αφού κράτη της περιοχής έκαναν άλλες επιλογές, κοιτώντας προς την πλευρά της Κίνας, της Ρωσίας και της Ινδίας, που βελτίωσαν τη θέση τους στον ενδοϊμπεριαλιστικό ανταγωνισμό και απειλούν την αμερικάνικη πρωτοκαθεδρίας στην ιμπεριαλιστική «πυραμίδα».

Έτσι, συνοπτικά για το ζήτημα αυτό μπορούμε να πούμε πως ο χαρακτήρας μιας εξουσίας δεν ορίζεται από τα κοσμητικά επίθετα «ξενόδουλη» ή «πατριωτική» που μπορεί κάποιος ή η ίδια να χρησιμοποιεί, αλλά από το ποια τάξη έχει στα χέρια της την εξουσία, σε ποιον ανήκουν τα μέσα παραγωγής. Εξαίρεση δεν αποτελεί ούτε η Συρία, που είναι ένα καπιταλιστικό κράτος όπου η εξουσία βρίσκεται στα χέρια της αστικής τάξης, η συμπεριφορά της οποίας, ιδιαίτερα μετά από την ανατροπή του σοσιαλισμού στην ΕΣΣΔ, προετοίμασε εκτός των άλλων και το «έδαφος» για τις σημερινές εξελίξεις· με την έννοια ότι η Συρία συμμετείχε στο παγκόσμιο καπιταλιστικό σύστημα, προχώρησε διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις με στόχο τη βαθύτερη συγχώνευσή της στη διεθνή καπιταλιστική οικονομία, χωρίς μάλιστα να διστάσει να χτυπήσει κατακτήσεις των εργατικών, λαϊκών στρωμάτων, και τέλος μπλέχτηκε στο κουβάρι των μονοπωλιακών αντιθέσεων για το μοίρασμα των καπιταλιστικών αγορών.

Βεβαίως αυτή μας η εκτίμηση καθόλου δεν παραγνωρίζει και το γεγονός πως το συριακό καθεστώς, για τους δικούς του λόγους, αντιτάχτηκε κατά καιρούς σε ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς των ΗΠΑ και του Ισραήλ στην περιοχή, υποστήριξε το δίκαιο του Παλαιστινιακού λαού, ήρθε σε σύγκρουση με το Ισραήλ, το οποίο κατέχει ακόμα συριακά εδάφη από τον πόλεμο των 6 ημερών του 1967. Η ανατροπή του συγκεκριμένου καθεστώτος ή η αναμόρφωσή του μπορεί να διευκολύνει ιμπεριαλιστικά σχέδια των ΗΠΑ και του Ισραήλ, όπως μια επίθεση κατά του Ιράν, ή ακόμη να οδηγήσει σε νέους διαμελισμούς κρατών της περιοχής και σε ντόμινο αποσταθεροποίησης κι αιματοχυσιών.

Έτσι και δε μας διαφεύγει πως το συριακό καθεστώς, αναπτύσσοντας τις προηγούμενες δεκαετίες τις οικονομικο-πολιτικές σχέσεις με τη Σοβιετική Ένωση, χωρίς να αποκόβεται από τη συνεργασία με καπιταλιστικές χώρες, αντιτάχτηκε κατά καιρούς σε ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς στην περιοχή, υποστήριξε το δίκιο του Παλαιστινιακού λαού, ήρθε σε σύγκρουση με το Ισταήλ, το οποίο κατέχει ακόμα συριακά εδάφη από τον πόλεμο των 6 ημερών του 1967. Κατανοούμε πολύ καλά πως σήμερα η αποδυνάμωση αυτών των πολιτικών δυνάμεων στις οποίες ηγήθηκε ο Πρόεδρος Άσαντ, ή ακόμη κι η ανατροπή του, μπορεί να οδηγήσει σε νέους ιμπεριαλιστικούς πολέμους κι επεμβάσεις.

Είμαστε αντίθετοι στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο, καλούμε σε οργάνωση της πάλης του λαού ενάντια στην εμπλοκή της χώρας σε αυτόν, ενάντια στη χρησιμοποίηση των εδαφών, των θαλασσών και του εναέριου χώρου της χώρας ως «ορμητήριου» για την επίθεση σε ξένα εδάφη, καθώς κι ενάντια στη συμμετοχή ελληνικών ένοπλων δυνάμεων. Για το λόγο αυτό εναντιωνόμαστε στις επιλογές και στους σχεδιασμούς της αστικής τάξης της χώρας μας, τους οποίους εξυπηρετεί και η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ, που δηλώνει την ετοιμότητά της να σπρώξει την Ελλάδα στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο, με το πρόσχημα της «καταπολέμησης της τρομοκρατίας».

Εκφράζουμε την αλληλεγγύη μας στο κομμουνιστικό κίνημα στη Συρία, που σαφώς και δεν μπορεί να είναι αδιάφορο απέναντι στην ξένη ιμπεριαλιστική επέμβαση που σημειώνεται τώρα στη χώρα του, και ούτε στα σχέδια κατοχής και διαμελισμού της. Αναλύοντας την ιστορική εμπειρία του ελληνικού και Διεθνούς Εργατικού και Κομμουνιστικού Κινήματος, πιστεύουμε επιπλέον πως η πάλη του κάθε λαού μπορεί να έχει ουσιαστικό αποτέλεσμα στο βαθμό που συνδέεται με την πάλη για μια πατρίδα απαλλαγμένη από τους κεφαλαιοκράτες, έξω απ’ όλους τους ιμπεριαλιστικούς συνασπισμούς, μια πατρίδα όπου η εργατική τάξη θα είναι στην εξουσία, ιδιοκτήτης των συγκεντρωμένων μέσων παραγωγής και του πλούτου που παράγει. Μόνο έτσι μπορεί να μπει τέλος σε εκείνες τις κοινωνικο-οικονομικές και πολιτικές αιτίες που δημιουργούν και τις πιο αποκρουστικές μορφές της καπιταλιστικής διαχείρισης, όπως είναι ο φασισμός και οι δολοφόνοι του Ισλαμικού Κράτους.

Ο ιμπεριαλιστικός πόλεμος και η Ρωσία

Η κε του μπλοκ επιστρέφει στο τρέχον τεύχος της Κομεπ για να αντιγράψει αυτή τη φορά σε δύο συνέχειες εκτεταμένα αποσπάσματα από το πολύ αξιόλογο άρθρο και ενδιαφέρον του Ελισαίου Βαγενά για την στρατιωτικο-πολιτική εξίσωση στη Συρία. Τα παρακάτω αποσπάσματα απαντούν σε διάφορες απόψεις, που αφορούν τη δικαιολόγηση του ιμπεριαλιστικού πολέμου ή το χαρακτήρα και το ρόλο της Ρωσίας. Και ουσιαστικά εντάσσονται και στο πλαίσιο της διαπάλης στο διεθνές κομμουνιστικό κίνημα και τη σχετική διαφωνία με το ΚΕΚΡ του Τιούλκιν. Από αυτήν την άποψη είναι άκρως επίκαιρο και πολύ εύστοχο, κατά τη γνώμη μου, στις απαντήσεις που δίνει.

Σε κάθε περίπτωση και αυτή η δημοσίευση (όπως και η επόμενη συνέχεια) λειτουργεί κι ως προτροπή στο σφο αναγνώστη για να πάρει και να μελετήσει το τεύχος της Κομεπ.

Παραπλανητικά ιδεολογήματα δικαιολόγησης του ιμπεριαλιστικού πολέμου

Η φανερή ρωσική εμπλοκή στη συριακή κρίση, όπως και η βομβιστική επίθεση στο Παρίσι, έχουν δημιουργήσει μια «ανακύκλωση» ιδεολογικών συγχύσεων, παλιών και νέων, που έχει σημασία να εξετάσουμε. Έτσι πχ ενώ συνήθως δεν αμφισβητείται η ταξική φύση της σημερινής καπιταλιστικής Ρωσίας, οι στοχεύσεις του ρωσικού κεφαλαίου και αναγνωρίζεται πως άλλο η σημερινή Ρωσία κι άλλο η Σοβιετική Ένωση, στην πορεία προβάλλονται διάφορα παραπλανητικά ιδεολογήματα. Επιπλέον, επανέρχονται σφοδρότερες αταξικές θεωρήσεις των διεθνών σχέσεων κι εξελίξεων. Πρόκειται για ζητήματα που αξίζει να απαντηθούν, αφού οδηγούν τους εργαζόμενους να «στοιχηθούν» και να διαλέξουν ιμπεριαλιστική δύναμη, σε έναν πόλεμο που διεξάγεται για ξένα προς αυτούς συμφέροντα και συγκεκριμένα για τα συμφέροντα του κεφαλαίου.

Ο «πολυπολικός κόσμος» σε αντιπαράθεση με την «αυτοκρατορία των ΗΠΑ»

Ορισμένες δυνάμεις, που βλέπουν τον ιμπεριαλισμό μόνο στην «αυτοκρατορία» των ΗΠΑ, χαιρετίζουν την ανάδειξη νέων, ανερχόμενων καπιταλιστικών δυνάμεων στις παγκόσμιες υποθέσεις, όπως και την εμφάνιση νέων διακρατικών ενώσεων (BRICS, Οργάνωση Συνεργασίας της Σαγκάης, Οργάνωση Συμφώνου Συλλογικής Ασφάλειας, ALBA κοκ), που συγκροτούν καπιταλιστικά κράτη, με οικονομικό-πολιτικό και στρατιωτικό περιεχόμενο. Οι εξελίξεις αυτές χαιρετίζονται ως η αρχή της εμφάνισης ενός «πολυπολικού κόσμου», που θα «αναμορφώσει» και θα δώσει «νέα πνοή» στον ΟΗΕ και στους άλλους διεθνείς οργανισμούς, που θα ξεφύγουν από την αμερικανική «ηγεμονία». Αυτές οι υποθέσεις καταλήγουν πως με αυτόν τον τρόπο θα διασφαλιστεί και η ειρήνη. Μέσα από αυτό το πρίσμα, κι ως ένα «βήμα» σε αυτήν την κατεύθυνση, χαιρετίζεται η ρωσική στρατιωτική εμπλοκή στη Συρία.

Υποστηρίζεται πως οι νέες ενδοϊμπεριαλιστικές αντιθέσεις και η διαφαινόμενη ανακατάταξη στο παγκόσμιο σύστημα μπορεί να οδηγήσουν στον «εκδημοκρατισμό» των διεθνών σχέσεων, αφού εμφανίζεται ένας κόσμος με πολλούς «πόλους» με την ενίσχυση της Γερμανίας, Ρωσίας, Κίνας, Βραζιλίας και άλλων κρατών και την ανάλογη υποχώρηση των ΗΠΑ.

Ακούγονται και σχετικές προτάσεις, όπως πχ η διεύρυνση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ με άλλες χώρες.

Τίθεται λοιπόν το ερώτημα: Μπορεί η αύξηση του παγκόσμιου ρόλου της ΕΕ, όπως υποστηρίζει, πχ ο Σύριζα και το λεγόμενο «Κόμμα της Ευρωπαϊκής Αριστεράς», ή ακόμη ο αυξημένος ρόλος της Ρωσίας και της Κίνας να βάλουν σε άλλες, σε «φιλειρηνικές ράγες» τις παγκόσμιες εξελίξεις;

Κατά την εκτίμησή μας, σε καμία περίπτωση! Και αυτό γιατί τον ιμπεριαλιστικό πόλεμο δεν τον προκαλεί ο εκάστοτε συγκεκριμένος συσχετισμός μεταξύ των καπιταλιστικών κρατών, αλλά οι καπιταλιστικές νομοτέλειες: Ανισόμετρη καπιταλιστική ανάπτυξη, ο ανταγωνισμός, η τάση απόκτησης πρόσθετου κέρδους. Σε αυτήν τη βάση παράγονται και αναπαράγονται, τροποποιούνται οι ενδοϊμπεριαλιστικές αντιθέσεις, πρώτα απ’ όλα για τις πρώτες ύλες, την ενέργεια και τα δίκτυα μεταφοράς τους, η μάχη για τα μερίδια των αγορών. Ο μονοπωλιακός ανταγωνισμός είναι αυτός που οδηγεί σε τοπικές ή και γενικευμένες στρατιωτικές επεμβάσεις και πολέμους. Αυτός ο ανταγωνισμός διεξάγεται με όλα τα μέσα που διαθέτουν τα μονοπώλια και τα καπιταλιστικά κράτη που εκφράζουν τα συμφέροντά τους, αποτυπώνεται στις διακρατικές συμφωνίες που συνεχώς αμφισβητούνται λόγω της ανισόμετρης ανάπτυξης του καπιταλισμού. Αυτός είναι ο ιμπεριαλισμός, πηγή και πολεμικών επιθέσεων μικρότερης ή μεγαλύτερης εμβέλειας.

Να γιατί τα περί «νέας δημοκρατικής παγκόσμιας διακυβέρνησης», που σπέρνουν οι παλιότερα αστικοποιημένες σοσιαλδημοκρατικές και σύγχρονες οπορτουνιστικές δυνάμεις, έχουν στόχο να εξωραΐσουν ιδεολογικά τους νέους συσχετισμούς στην καπιταλιστική, στην ιμπεριαλιστική βαρβαρότητα, με σκοπό να παραπλανήσουν τους εργαζόμενους.

Και παλιότερα πόλεμοι, όπως ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος, εξαπολύθηκαν εν ονόματι της αποκατάστασης άδικων Συμφωνιών ή πρόληψης νέων πολέμων. Είναι επείγουσα ανάγκη οι εργαζόμενοι να χειραφετηθούν από τέτοιες πλάνες, παγίδες περί «εκδημοκρατισμού» του καπιταλισμού και των διεθνών σχέσεων, που τους στοιχίζει πίσω από ξένα συμφέροντα.

Ο «πολυπολικός κόσμος» ως μέσο εξασφάλισης της ειρήνης και των λαϊκών συμφερόντων είναι πλάνη. Επί της ουσίας αυτή η προσέγγιση αντιμετωπίζει ως σύμμαχο τον αντίπαλο, εγκλωβίζει λαϊκές δυνάμεις στην επιλογή ιμπεριαλιστή ή ιμπεριαλιστικής ένωσης, παραλύει το εργατικό κίνημα.

«Η στάση της Ρωσίας, αν και περικλείει κινδύνους γενικότερης ανάφλεξης, διευκολύνει την αντιιμπεριαλιστική πάλη»

Η άποψη αυτή συχνά διασταυρώνεται λαο με την εκτίμηση πως η Ρωσία είναι «αντιιμπεριαλιστική δύναμη». Στη Ρωσία είχε τα τελευταία χρόνια εμφανιστεί κι ένα ολόκληρο πολιτικό «ρεύμα», με την επονομασία «κόκκινοι πουτινιστές», που από τα «αριστερά» παρείχε πολιτική υποστήριξη στο σημερινό Πρόεδρο της χώρας Β. Πούτιν. Πρόκειται για παραλλαγμένη μορφή του ιδεολογήματος περί «πολυπολικού κόσμου». Είναι εξίσου παραπλανητική και παραλυτική για το εργατικό κίνημα, αφού παρακάμπτει τον κοινωνικό-ταξικό χαρακτήρα της σημερινής εξουσίας στη Ρωσία. Ποιος έχει σήμερα στα χέρια του τα μέσα παραγωγής και την εξουσία στη Ρωσία; Η απάντηση –ότι δηλαδή η αστική τάξη είναι η κυρίαρχη τάξη στη Ρωσία, όπου κι εκεί «λύνουν και δένουν» τα μονοπώλια, ενώ η μεγάλη πλειοψηφία του λαού έρχεται αντιμέτωπη με όλη την γκάμα των οικονομικών και κοινωνικών αδιεξόδων του καπιταλισμού- παρακάμπτεται από τους εκπροσώπους των παραπάνω θέσεων. Η προσοχή των συγκεκριμένων δυνάμεων εστιάζεται βασικά στη διαπάλη της Ρωσίας με τις ΗΠΑ και τις άλλες ιμπεριαλιστικές δυνάμεις. Όμως, αυτή η διαπάλη δε διεξάγεται για τα συμφέροντα του ρωσικού λαού, αλλά για τα συμφέροντα των ρωσικών μονοπωλίων.

Επιπλέον, εδώ έχει σημασία να ξεκαθαρίσουμε τι σημαίνει η έννοια «ιμπεριαλισμός». Αν αυτήν την έννοια την καταλαβαίνουμε με τα επιστημονικά κριτήρια που έθεσε ο Λένιν στο έργο του, με βάση τα οποία καταλήγει πως πρόκειται για τον καπιταλισμό στο ανώτατο, το μονοπωλιακό του επίπεδο, τότε γίνεται φανερό πως μια καπιταλιστική δύναμη, όπως είναι η Ρωσία, στην οποία κυριαρχούν τα μονοπώλια, δεν μπορεί να χαρακτηρίζεται «αντιιμπεριαλιστική δύναμη».

Δυνάμεις, ακόμη και κομμουνιστικές, που παραιτούνται από τη λενινιστική θεώρηση του ιμπεριαλισμού κι αντιμετωπίζουν τον ιμπεριαλισμό ως «επιθετική εξωτερική πολιτικήΑ» ή τον ταυτίζουν με τις ΗΠΑ και την αντίληψη περί «αυτοκρατορίας» των ΗΠΑ, μπορούν να οδηγηθούν σε τεράστια πολιτικά σφάλματα. Είναι χαρακτηριστικό πως τέτοιες δυνάμεις πριν μερικά χρόνια, όταν ο Ερντογάν όξυνε την αντιπαράθεση της Τουρκίας με το Ισραήλ  και λάμβανε θέσεις υπέρ του Ιράν, χαρακτήριζαν την Τουρκία ως «αντιιμπεριαλιστική δύναμη»· ενώ ήταν στην ιμπεριαλιστική στρατιωτική συμμαχία του ΝΑΤΟ, είχε υπό τη στρατιωτική κατοχή της το 40% της Κύπρου και απειλεί την Ελλάδα με Casus belli (αιτία πολέμου), σε περίπτωση που εφαρμόσει το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας στο Αιγαίο.

Βέβαια, και η όξυνση των ενδοϊμπεριαλιστικών αντιθέσεων, ο ιμπεριαλιστικός πόλεμος από μόνος του, δεν οδηγεί σε αλλαγή του συσχετισμού προς όφελος των εργατικών, λαϊκών δυνάμεων, όπως δείχνουν και οι σημερινές εξελίξεις στη Συρία, αλλά και στην Ουκρανία και άλλες χώρες. Προϋπόθεση είναι η ύπαρξη ισχυρών ΚΚ με επεξεργασμένη επαναστατική στρατηγική και ρίζες στο εργατικό, λαϊκό κίνημα, για να κατευθύνουν εξεγερμένες μάζες στο στόχο της ανατροπής της καπιταλιστικής βαρβαρότητας.

Αταξικές ερμηνείες για το Διεθνές Δίκαιο

Στην περίπτωση που εξετάζουμε, μια σειρά δυνάμεις (και κομμουνιστικές) ισχυρίζονται πως η Ρωσία δρα στο «πλαίσιο του Διεθνούς Δικαίου», σε αντίθεση με τις ΗΠΑ και τις άλλες δυνάμεις. Σε αυτή τη βάση δικαιολογούν διαφορετικά τη στρατιωτική επέμβαση της Ρωσίας, κατόπιν πρόσκλησης από την κυβέρνηση της Συρίας, σε σχέση με τις επεμβάσεις των άλλων καπιταλιστικών κρατών.

Ωστόσο, το σημερινό «Διεθνές Δίκαιο» προβλέπει τρεις περιπτώσεις στρατιωτικών επιχειρήσεων στο έδαφος άλλου κράτους: 1) με απόφαση του ΣΑ του ΟΗΕ, όπως έγινε στην περίπτωση της Λιβύης 2) με πρόσκληση της νόμιμης κυβέρνησης του συγκεκριμένου κράτους, όπως, δηλαδή, στην περίπτωση της Ρωσίας από τη Συρία και 3) για λόγους «αυτοάμυνας».

Τους λόγους «αυτοάμυνας» επικαλούνται από την πρώτη στιγμή οι ΗΠΑ, για τις αεροπορικές επιδρομές στη Συρία. Αλλά και η τουρκική κυβέρνηση, με επιστολή της προς το Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ, Μπαν Γκι Μουν, και το Συμβούλιο Ασφαλείας, επικαλείται ακριβώς το περιβόητο «άρθρο 51» του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.

Ωστόσο, πρέπει εδώ να διευκρινίσουμε τα εξής: Το Διεθνές Δίκαιο είναι κι αυτό κομμάτι του αστκού δικαίου. Όσο υπήρχε η ΕΣΣΔ και οι άλλες σοσιαλιστικές χώρες, αυτό διαμορφωνόταν ως αποτέλεσμα του συσχετισμού ανάμεσα στις δυνάμεις του καπιταλισμού και του σοσιαλισμού, που ωστόσο εξακολουθούσε να είναι αρνητικός, ενώ και τότε πραγματοποιούνταν ιμπεριαλιστικά εγκλήματα. Μετά από την ανατροπή του σοσιαλισμού, το Διεθνές Δίκαιο καθορίζεται αποκλειστικά ως αποτέλεσμα του συσχετισμού ανάμεσα σε καπιταλιστικά κράτη, αντιδραστικοποιείται παραπέρα και χρησιμοποιείται από τις ιμπεριαλιστικές δυνάμεις κατά το δοκούν, στο πλαίσιο των ανταγωνισμών τους και σε βάρος των λαών.

(...ακολουθεί ένα κομμάτι που εξηγεί τη μετατροπή της ερμηνείας του άρθρου 51 και της έννοιας της αυτοάμυνας, ώστε να περιλαμβάνει κι άλλες περιπτώσεις πέρα από την εισβολή ξένου στρατού)

Στις 18 Νοέμβρη 2015 και η Ρωσία δήλωσε πως στο εξής θα δρα στη βάση του άρθρου 51, θεωρώντας πως και η ίδια ασκεί τα δικαιώματά της στην "αυτοάμυνα". Η θέση αυτή, από τα πράγματα, έβαλε τέλος στη συζήτηση που διεξαγόταν και στους κόλπους του Διεθνούς Κομμουνιστικού Κινήματος, για το "αν θα πρέπει να στηρίξουμε αυτόν που τηρεί το Διεθνές Δίκαιο, έναντι των άλλων που δεν το τηρούν".

Από τη στιγμή που έχει ξεσπάσει η μια ή άλλη ιμπεριαλιστική σύγκρουση, είναι αποπροσανατολιστική η συζήτηση για το ποιος ξεκίνησε πρώτος ή ποιος τηρεί το «Διεθνές Δίκαιο», το οποίο έχει γίνει και πιο αντιδραστικό, αλλά και «λάστιχο», ώστε να το επικαλούνται όλες οι ιμπεριαλιστικές δυνάμεις. Η ουσία, την οποία πρέπει να ξεκαθαρίζουμε εμείς οι κομμουνιστές, είναι το «έδαφος» πάνω στο οποίο διεξάγεται αυτός ο πόλεμος, που δεν είναι άλλο από τα συμφέροντα των μονοπωλίων. Η ουσία βρίσκεται στο ποιες δυνάμεις συγκρούονται –και αυτές οι δυνάμεις έχουν συγκεκριμένο ταξικό περιεχόμενο.

Ο χαρακτηρισμός των ΗΠΑ ως «φασιστικής» και της Ρωσίας ως «δημοκρατικής» διεθνούς δύναμης

Και αυτό το ιδεολόγημα εδράζεται στην αταξική θεώρηση του Διεθνούς Δικαίου. Βάση του είναι η αντίληψη πως γενικά η αστική της Ρωσίας, προωθώντας τα συμφέροντά της, δρα στη βάση του υφιστάμενου Διεθνούς Δικαίου, ενώ οι ΗΠΑ, προωθώντας τα συμφέροντα τους στηρίζεται πως οι ΗΠΑ μπορεί στο εσωτερικό τους να διατηρούν κάποιες δημοκρατικές νόρμες, αλλά στην εξωτερική πολιτική τους «δρουν φασιστικά» και προκαλούν το λεγόμενο «εξαγώγιμο φασισμό». Από εδώ προκύπτουν και διάφορες εκκλήσεις για νέα «αντιφασιστικά μέτωπα».

Αυτή η εκτίμηση, συνειδητά ή ασυνείδητα, παρακάμπτει τον ενιαίο ταξικό χαρακτήρα της εσωτερικής κι εξωτερικής πολιτικής σε κάθε κράτος, προσανατολίζει το εργατικό κίνημα. Παρακάμπτεται η ταξική φύση του συστήματος ως βασικό κριτήριο. Τα συμφέροντα των μονοπωλίων υπηρετούνται στο εσωτερικό των καπιταλιστικών κρατών με την αντιλαϊκή πολιτική, όπως επίσης τα συμφέροντα των μονοπωλίων υπηρετούνται με τις επεμβάσεις και τους ιμπεριαλιστικούς πολέμους για τον έλεγχο των αγορών. Για το ζήτημα αυτό ο Β. Λένιν υπογράμμιζε: «Δεν υπάρχει πιο λαθεμένη και πιο επιζήμια ιδέα από την απόσπαση της εξωτερικής πολιτικής από την εσωτερική. Και τον καιρό ακριβώς του πολέμου, το τερατώδες λάθος παρόμοιας απόσπασης γίνεται πιο τερατώδες». Ο Λένιν σε πάρα πολλά έργα του υπογράμμιζε πως «η εργατική τάξη, εάν είναι συνειδητή, δεν μπορεί να στηρίξει καμιά ομάδα ιμπεριαλιστικών αρπακτικών».

Ο τραγικά λαθεμένος διαχωρισμός σε «φασιστικά» και «δημοκρατικά» κράτη οδηγεί το κομμουνιστικό, το εργατικό κίνημα στην επιλογή του ιμπεριαλιστή, σε μια περιφερειακή ή γενικευμένη πολεμική σύγκρουση.

Σε ό,τι δε αφορά την επίκληση της Ιστορίας της Αντιφασιστικής Πάλης, πρέπει να θυμίσουμε πως πλέον υπάρχουν ακράδαντες αποδείξεις που μαρτυρούν ότι η μεγάλη οικονομική και στρατιωτική δύναμη της φασιστικής Γερμανίας αποκτήθηκε χάρη και στην άμεση στήριξη που της έδωσαν τα «δημοκρατικά» αστικά κράτη: ΗΠΑ, Γαλλία και Βρετανία και με την ανοχή τους στις πρώτες πολεμικές επιθέσεις της. Ενώ, μετά από το τέλος του πολέμου, Γερμανοί εγκληματίες πολέμου επάνδρωσαν το ΝΑΤΟ και μυστικές υπηρεσίες των «δημοκρατικών» καπιταλιστικών κρατών. Ακόμη δεν πρέπει να μας διαφεύγει ότι εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας δε διέπραξαν μόνο οι δυνάμεις των Ναζί και του «Άξονα», αλλά και οι κυβερνήσεις των «δημοκρατικών» καπιταλιστικών κρατών. Μεγάλο, μαζικό και ανατριχιαστικό έγκλημα διέπραξαν οι ΗΠΑ, όταν, δίχως να υπάρχει στρατιωτική ανάγκη, έριξαν τις ατομικές βόμβες στη Χιροσίμα και στο Ναγκασάκι.

Η διεθνής

Η χτεσινή διεθνιστική αντιιμπεριαλιστική εκδήλωση στο Σπόρτινγκ ήταν από εκείνες τις σπάνιες περιπτώσεις, που συγκεντρώνουν ευρύτερο ενδιαφέρον και κόσμο που συρρέει να τις παρακολουθήσει οικειοθελώς και όχι από (υπο)χρέωση. Όσοι ήταν χρεωμένοι εξάλλου, πήγαν με μισή καρδιά στην Ομόνοια (η άλλη μισή στο Σπόρτινγκ βρίσκεται) από την οποία πέρασαν για λίγο κι οι ξένοι καλεσμένοι, μαζί με τον Ελισαίο, και πήραν μια γεύση. Ενώ στο τέλος της πορείας κάποιοι σφοι έτρεχαν να προλάβουν οτιδήποτε και αν σώζεται. Εξάλλου τον Τιούλκιν μια φορά θα τον δεις από κοντά, ενώ από προαπαιτούμενα, άλλο τίποτα, ούτε μάθημα στα ΤΕΙ να ήμασταν. Το χτεσινό αποτέλεσμα, σε αυτό το κόμμα που στα δυο είχε σχιστεί, ήταν να μην είναι τόσο μαζική η πορεία με αντίστοιχα πρόσφατα καλέσματα, αλλά να αποφευχθεί το αδιαχώρητο στο κλειστό του Σπόρτινγκ, που ήταν απλώς κατάμεστο, με λίγο κόσμο απέξω (να συμβολίζει την επαναστατική συνείδηση).

Η κε του μπλοκ αδυνατούσε αντικειμενικά να δώσει προσωπικά το «παρών», αλλά οι κεραίες της έπιασαν και μετέφεραν διάφορα ενδιαφέροντα στιγμιότυπα. Τις διεθνιστικές νότες που έπαιζαν από τα μεγάφωνα και τα πανό με τα συνθήματα, που ήταν γραμμένα σε διάφορες γλώσσες: ελληνικά, αγγλικά, τούρκικα, αραβικά και ρώσικα. Από τις οποίες, ένα μέρος του κοινού καταλάβαινε αρκετά καλά την τελευταία κι έτσι χειροκροτούσε, χωρίς να περιμένει τη μετάφραση στην ομιλία του Τιούλκιν (όπου, παρεμπιπτόντως, είναι ζήτημα αν χανόταν-αλλοιωνόταν κάτι κατά τη μεταφορά ή αν όντως ο σφος μίλησε για «κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης»!). Ενώ μια ηλικιωμένη σφισσα, τον έπιασε στο τέλος του λόγου του και μιλούσαν μαζί, προφανώς στη μητρική του(ς) γλώσσα.

Από την ομιλία του ΓΓ κράτησα τις συχνές αναφορές στο στόχο της αποδέσμευσης από τους ιμπεριαλιστικούς οργανισμούς, ΝΑΤΟ και ΕΕ. Ότι απέφυγε να κάνει κάποια αναφορά στην κυβέρνηση Άσαντ, όπου συμμετέχει το Συριακό ΚΚ. Κι ότι χρησιμοποίησε, για τους ίδιους προφανώς λόγους, εναλλακτικές διατυπώσεις για τη Ρωσία (πχ μονοπωλιακά συμφέροντα, ανερχόμενη αστική τάξη, στρατιωτική ανάμειξη, άλλες ισχυρές δυνάμεις –όπως η Ρωσία, η Κίνα και οι σύμμαχοί τους) ή πιο γενικές αναφορές (ιμπεριαλιστικοί σχεδιασμοί, αντιθέσεις, κτλ), χωρίς να τη χαρακτηρίζει ευθέως ιμπεριαλιστική και να τη βάζει στο ίδιο τσουβάλι με τον ευρωνατοϊκό ιμπεριαλισμό.

Στα ίδια πλαίσια, ο Τιούλκιν μίλησε για ρωσικό καπιταλισμό κι είπε ότι η διαμόρφωση του ιμπεριαλισμού στη Ρωσία προχωρά (αλλά προφανώς δεν έχει ολοκληρωθεί)! Ενώ το ΚΕΚΡ υποστηρίζει κριτικά και βάση της συγκεκριμένης ανάλυσης της κατάστασης, τη στρατιωτική βοήθεια της Ρωσίας στη Συρία, προειδοποιώντας όμως ταυτόχρονα τους Σύριους σφους ότι η ρωσική αστική τάξη μπορεί να τους προδώσει, όπως ήδη (διαφαίνεται να) κάνει και στην Ουκρανία, με τους λαούς του Ντονμπάς –εκεί που ο Πούτιν αναγκάστηκε να παραδεχτεί ότι ο Ποροσένκο κι οι δολοφόνοι του ηττώνται από τους ανθρακωρύχους και από τους οδηγούς τρακτέρ, που αποτελούν την (προλεταριακή) βάση της ένοπλης αντίστασης. Άφησε βέβαια μια μικρή σπόντα, για τις δύο παρεκκλίσεις στο κομμουνιστικό κίνημα (η υποστήριξη των αστικών αρχών της χώρας τους και η καταδίκη κάθε πράξης αστικών δυνάμεων, ακόμα και της βοήθειάς τους στο Ντονμπάς). Αλλά αμέσως μετά ευχαρίστησε το ΚΚΕ για τη συνεπή, διεθνιστική του στάση στην Ουκρανία, που οδήγησε στις διώξεις τριών στελεχών του (την απαγόρευση εισόδου στην Ουκρανία από την κυβέρνηση Ποροσένκο). Ενώ τόνισε εμφατικά τη σύνδεση της αντιιμπεριαλιστικής πάλης με τον αγώνα ενάντια στον οπορτουνισμό και το ρόλο του Σύριζα (που γνωρίζετε καλά πώς τραγουδάει).

Από τους υπόλοιπους κράτησα: τον ενθουσιασμό και τη συγκίνηση του Σύριου, που αποτυπωνόταν και σε κάποιες φράσεις του «ένδοξο ΚΚΕ, ένδοξη Ελλάδα, μεγαλοπρεπής εκδήλωση».  Την αναφορά του στην αξιοποίηση των ιμπεριαλιστικών αντιθέσεων και της ρώσικης επέμβασης, που δεν είναι βέβαια η ΕΣΣΔ, αλλά... Τα αιχμηρά βέλη του προς την «ιμπεριαλιστική, σιωνιστική επίθεση» που θέλει να αφανίσει την Παλαιστίνη, τη λιβανέζικη και την ιρακινή αντίσταση. Τη λυρική διατύπωση για την Τουρκία, που είναι ένα μολυσμένο νύχι του ΝΑΤΟ. Την ειλικρινή συγνώμη και την ντροπή που ζήτησε ο Τούρκος σφος για το ρόλο που παίζει η χώρα του στη Συρία. Το κλείσιμό του στα ελληνικά «ζήτω το ΚΚΕ, ζήτω ο διεθνισμός, ζήτω ο αγώνας του λαού της Συρίας».

Το ζεστό, αυθόρμητο χειροκρότημα του κοινού σε πολλά σημεία της εκδήλωσης. Και τον ύμνο της Διεθνούς, με σφιγμένες γροθιές (δεξιές κι αριστερές αν ενδιαφέρεστε για τέτοιες γεωγραφικές έννοιες) στο τέλος –που μου θύμισε μια πολύ ευχάριστη τούρκικη κωμωδία, με πολιτικές προεκτάσεις, και έδωσε την ιδέα για τον τίτλο του σημερινού κειμένου. Γιατί αυτό είναι που εξηγεί σε τελική ανάλυση τον ενθουσιασμό και το κλίμα που επικρατούσε χτες στο κλειστό του Σπόρτινγκ παρά τις διαφορετικές αντιλήψεις και τις δυσκολίες που παρουσιάζει ένα εγχείρημα συνεργασίας και συντονισμού των κομμουνιστικών κομμάτων, που δεν έχουν υποστείλει την κόκκινη σημαία του αγώνα και της επαναστατικής πάλης.

Κι αυτό είναι που μένει κι ως επιμύθιο-παρακαταθήκη για τη συνέχεια. Κάποιοι θα πουν ότι μαζευτήκαμε χτες, για να ανταλλάξουμε απόψεις και να συμφωνήσουμε πως διαφωνούμε. Αλλά δεν είναι τόσο απλό. Οι κομμουνιστές συζητούν ανοιχτά, χωρίς να ρίχνουν κάτω από το χαλί τις διαφορές τους, ούτε όμως και να τις υψώνουν σαν τείχος ανάμεσά τους, που να εμποδίζει το συντονισμό και την κοινή, αντιιμπεριαλιστική πάλη. Χωρίς να καταλύουν τους συντροφικούς δεσμούς που τους ενώνουν, προς πείσμα όσων επιμένουν να ανακαλύπτουν «σφοδρή ιδεολογική σύγκρουση», κτλ. Και διεξάγουν δημόσια αυτή τη διαπάλη, θυμίζοντας κάτι που σημείωσε στον καιρό του ο Ένγκελς, για τη δύναμη του κόμματος που οργανώνει μια τέτοια συζήτηση, χωρίς να δίνει όπλα στη φαρέτρα του αντιπάλου, που περιμένουν στη γωνία για να τις αξιοποιήσουν. Κάθε άλλο στην πραγματικότητα…

Εν ψυχρώ

Αν κάποιοι έχουν αϋπνίες, μπορούν πλέον αντί για προβατάκια να μετράνε αλυσιδωτά περιστατικά, που μπορούν να σταθούν αφορμές μιας γενικευμένης πολεμικής σύρραξης. Κι όταν καταλάβουν τι ακριβώς μετρούν, βλέποντας τους λαούς να βαδίζουν σαν προβατάκια στη σφαγή, μπορούν να χάσουν μια και καλή τον ύπνο τους.

Αν κάποιοι πιστεύουν πως όσα ζούμε έχουν ευθείες αντιστοιχίες με τον ψυχρό πόλεμο του περασμένου αιώνα, αναζητούν μάταια ένα αντίπαλο δέος στου απέραντου την ψύχρα, ενώ βλέπουν την ψυχρή εκτέλεση ενός προμελετημένου σχεδίου και τα ιμπεριαλιστικά γεράκια να καλύπτουν στην ψύχρα το συνέταιρό τους. Ο Ομπάμα είπε πως σε εκείνο το σημείο δρα η μετριοπαθής αντιπολίτευση (sic!) που δεν πρέπει να χτυπηθεί κι ο Ολάν υπενθύμισε (για να μην ξεχνιόμαστε) το βασικό στόχο, που δεν είναι άλλος από τον Άσαντ. Το ISIS πρέπει να νιώθει πραγματικά τρομοκρατημένο, βλέποντας τέτοιο άδειασμα από τους προστάτες του, που το εγκαταλείπουν στην τύχη του, τέτοια παγκινητοποίηση και πανστρατιά ενάντια στις δυνάμεις του.

Παρεμπιπτόντως, μπαίνουν και μερικά ενοχλητικά ερωτήματα. Γιατί λοιπόν έγινε το χτύπημα στο Παρίσι και σε τι αποσκοπούσε; Εκτός κι αν ο αντικειμενικός σκοπός ήταν να γίνουν στρατοκρατούμενα φρούρια οι πρωτεύουσες της Ευρώπης και να προετοιμάζονται ψυχολογικά οι λαοί για πόλεμο, στοιχιζόμενοι πίσω από τις αστικές τους τάξεις και τις ευρωπαϊκές αξίες. Κάτι που θα φανεί καλύτερα το επόμενο χρονικό διάστημα.

Και άραγε τώρα θα προσαρμοστεί η τριχρωμία των διαδικτυακών προφίλ πχ στα χρώματα της Ρωσίας (ειδικά το δημαρχείο του Βόλου έχει σχεδόν έτοιμη την προεργασία); Άραγε η κάλυψη των ΜΜΕ θα γινόταν με τον ίδιο τρόπο αν οι ρόλοι και οι θέσεις θύτη και θύματος ήταν αντεστραμμένες;

Επί του παρόντος βέβαια μαζεύεται απλά μπαρούτι, χωρίς να ανάβει ακόμα το φιτίλι, εφόσον η Ρωσία δεν μπορεί ούτε θέλει να σηκώσει μια ανοιχτή σύγκρουση με το ΝΑΤΟ και δεν εμπλέκονται άμεσα οι κεφαλές του, αλλά παίζουν μπάλα δια αντιπροσώπων (Τουρκία, Ισλαμικό Κράτος, κτλ). Όμως το ποτήρι είναι γεμάτο, κάθε σταγόνα μπορεί να το ξεχειλίσει κι οι ισορροπίες είναι πιο εύθραυστες κι από το γυαλί με το οποίο είναι φτιαγμένο.

Τα τύμπανα του πολέμου ηχούν πιο δυνατά από ποτέ και η «διεθνής, κοινή γνώμη» καλείται είτε να στοιχηθεί πίσω από τη «δημοκρατική Δύση» που τα χτυπά αφηνιασμένη, είτε στην καλύτερη να περιμένει σφυρίζοντας αδιάφορη, τάχα για να μην μπλέξει, ενώ βυθίζεται στο βούρκο ολοένα και περισσότερο. Δηλαδή κάπως σαν τις οδηγίες προς τους φαντάρους στη συνοριακή γραμμή του Έβρου, όταν χτυπάνε τα τύμπανα των λαθρεμπόρων…

Υγ: κι εν τω μεταξύ η ΟΑΚΚΕ τερματίζει το κοντέρ για την ηρωική Τουρκία που τολμάει να αντιστέκεται σχεδόν μόνη της απέναντι στους Ρώσους Χίτλερ. Μιλάμε σχεδόν μόνη της, ούτε Νατοϊκές πλάτες, ούτε τίποτα…

Υγ2 (επί του πιεστηρίου): Λάδι στη φωτιά ρίχνει το ΝΑΤΟ, ανακοίνωση του Γραφείου Τύπου της κετουκε.

Τρελ(εν)ίτσα - Όχι σε όλα τα ναρκωτικά

Είσαι μανάρι μου αλειμμένη με μπριγιόλ

Κι από ρεμπέτισσα το παίζεις ροκ εντ ρολ

Και νινανάι, ώπα γιάβρουμ και αμάν

Ακούς Βιτάλη, Σούκα και Duran Duran

Όσοι άκουσαν και ξέρουν από πρώτο χέρι τι έγινε, θέλουν απλώς να τα ξεχάσουν. Ενώ οι υπόλοιποι τους βάζουν να τα διηγηθούν ξανά από την αρχή, να μάθουν τις γαργαλιστικές λεπτομέρειες, πώς και τι. Αλλά ας αφήσουμε τα πικάντικα για το τέλος, γιατί εκκρεμεί από χτες η παρουσίαση της Διεθνούπολης και μια δική μου παράλειψη (που πρόλαβε ο Ζούκοφ να τη συμπληρώσει), για τη νέα, διατροφική πατέντα της οργάνωσης με τα γλυκά-κεϊκάκια και την ποικιλία γεύσεων: μήλο, καραμέλα, σοκολάτα, φρούτα του δάσους.

Πάμε τώρα στο γαλατικό χωριό της Διεθνούπολης, που φέτος είχε ως πιο εξωτικές παρουσίες τη Σρι Λάνκα, η οποία κουβαλά νωπά τα σημάδια ενός εμφύλιου ή μάλλον ενός φυλετικού πολέμου, και του Πακιστάν, που είχε διαμορφώσει τον πάγκο του σαν έκθεση με γελοιογραφίες Ευρωπαίων σκιτσογράφων, στο ίδιο πνεύμα με τον Παλαιστίνιο σύντροφο, που είχε αποκλειστικά παλαιστινιακά μαντίλια αλά Αραφάτ. Οι Βέλγοι ήταν δίπλα στους Γάλλους κι είχαν μια μπλούζα με τον Τσε Γκεβάρα (που τράβηξε το ενδιαφέρον λόγω της ημέρας και της χτεσινής επετείου) και το λογοπαίγνιο CHENGE the WORLD. Αλλά κι ένα βιβλιαράκι με τον τίτλο Primere A Gauche, πρώτα στα Αριστερά, όπου έλειπε μόνο η φορά (μα αφού είπαμε προς τα αριστερά).

Οι μόνες αποστολές που προέρχονταν από την ίδια (περίπου) χώρα, ήταν οι δύο ισπανικές, που απέφυγαν να καθίσουν κοντά, αν και θα είχε, νομίζω, αρκετό ενδιαφέρον μια συζήτηση με τις θέσεις τους για την ανεξαρτησία της Καταλονίας και άλλων αυτόνομων κοινοτήτων. Δίπλα στους Ισπανούς ήταν η νεολαία του ΚΚ Πορτογαλίας, που μας απογοήτευσε με την πρόσφατη στροφή του και την επιλογή να συμμαχήσει σε κυβερνητικό επίπεδο μάλιστα με το αντίστοιχο Πασοκ. Και φανταζόμουν τους συντρόφους να περνάνε ομαδικά μπροστά απ’ τον Πορτογάλο, να τον καρφώνουν στα μάτια και να το ρωτάνε με ειλικρινή απορία: γιατί;

Είναι τρελοί αυτοί οι Ίβηρες –όπως έχει αποφανθεί ο σφος Οβελίξ.

Αντικειμενικά πάντως το μεγαλύτερο ενδιαφέρον τραβούσε ο Σύριος σύντροφος που ήρθε από τη Δαμασκό και εξηγούσε πως στην πρωτεύουσα η ζωή κυλά ομαλά κι ειρηνικά –χωρίς να κοιτά τις δικές μας ανησυχίες. Ενώ στο τραπεζάκι του είχε ένα διαφημιστικό φυλλάδιο του Συριακού κράτους, που καλούσε τον αναγνώστη να ταξιδέψει εκεί, ανακαλύπτοντας τις ομορφιές της χώρας. Πάμε;

Δε συγκράτησα μόνο σε ποιο από τα δύο Συριακά ΚΚ ανήκει, αν και δε νομίζω πως έχει και ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι μεταξύ τους διαφορές είναι κυρίως ιστορικές (σε σχέση με την Περεστρόικα!) και δευτερεύουσες.

Στις ενδιαφέρουσες παρουσίες συγκαταλέγονται ασφαλώς κι οι σύντροφοι Κέκροπες (από τη νεολαία του ρωσικού ΚΕΚΡ), που αγνοούσαν δυστυχώς, όπως φάνηκε, ότι βρισκόμαστε (κατά τον Πετρόπουλο) σε οξύτατη ιδεολογική σύγκρουση, και αν δεν το καταλαβαίνουν, τόσο το χειρότερο για την πραγματικότητα. Αν και ένας σφος λέει πως αυτά είναι ερωτικά, ενδοκομμουνιστικά καβγαδάκια και θα τα λύσουμε μεταξύ μας, με φιλιά (με τους Ρώσους, όχι με τον Πετρόπουλο).

Δίπλα τους ήταν η Γεωργιανή αποστολή, που σε μια μάλλον απρόβλεπτη κίνηση, έξω από τα καθιερωμένα, είχαν γεμίσει τον πάγκο τους με αφίσες και υλικά για το Στάλιν! Ποιος να το ‘λεγε...

Απ’ τις πραμάτειες με τα αναμνηστικά και τις καινούριες κολεξιόν των αδελφών κομμάτων, ξεχώρισαν τα μαντίλια διάφορων αποστολών, οι άπειρες κονκάρδες των Γιούγκων, που έχουν αναγάγει το θέμα σε επιστήμη και τα μπλουζάκια των Ιταλών. Πχ αυτό με το Γιασίν, τη μαύρη αράχνη του σοβιετικού ποδοσφαίρου, όπου όμως το μεγαλύτερο μέγεθος ήταν το Medium. Εντάξει! Είναι γνωστό το κόλλημα των Ιταλών παικτών με τις κολλητές φανέλες, για να νιώθουμε μειονεκτικά και να αποκτήσουμε κόμπλεξ εμείς οι εύσωμοι, αλλά όχι να το ξεφτιλίσουμε κιόλας. Μα μίντιουμ; Αλήθεια τώρα;

Απέναντι από αυτά τα περίπτερα, πιάνοντας σχεδόν όσο χώρο όλοι οι υπόλοιποι μαζί, ήταν ο ελληνοκουβανικός σύνδεσμος, που γίνεται περιζήτητος για το μπαράκι του με τα φτηνά κοκτέιλ, ή μήπως για την μπριγάδα του; Εντάξει, στην τελική δεν μπαίνουν αντιπαραθετικά το ένα προς το άλλο. Και πώς το φέραμε από εδώ, το φέραμε από εκεί, πάλι απομονωμένοι ήταν οι Κουβανοί σύντροφοι από τα άλλα περίπτερα. Προσωπικά θα περίμενα ίσως κάποια εκδήλωση και για τον Τσε, μέρα που ήταν, αλλά μάλλον αυτό το Φεστιβάλ στήθηκε κάπως εσπευσμένα, για να προβλεφτεί κάτι τέτοιο.

Περνάμε τώρα στα της δεύτερης μέρας, που ήταν κομμάτι επεισοδιακή και βάλθηκε να διαψεύσει τη ρετσινιά της άχρωμης μεταβατικής γέφυρας (μεταξύ πρώτης και τρίτης).

Πρώτη σύντομη στάση στον παιδότοπο και την παράσταση «ο Καραγκιόζης δάσκαλος», όπου είναι ζήτημα αν η κοσμοσυρροή οφειλόταν κυρίως στα μικρά παιδιά, που ούτως ή άλλως δυσκολεύονται να παρακολουθήσουν αν δεν έχουν φτάσει μια κάποια ηλικία, ή στα μεγαλύτερα που αναπολούν τα δικά τους παιδικά χρόνια.

Συνέχεια με τη λαϊκή σκηνή και τη συζήτηση για το συσχετισμό στην Ελλάδα και διεθνώς, με το Μάκη Παπαδόπουλο, που μάζεψε ομολογουμένως πολύ κόσμο (και ερωτήσεις στο τέλος), όπως και ο Παφίλης την προηγούμενη μέρα εξάλλου. Ο Μάκης Παπ, συνηθισμένος ίσως από τις θυελλώδεις συνελεύσεις του ΣΜΤ, φώναζε με πάθος στο μικρόφωνο –που δεν ήταν απαραίτητο μάλλον- και έπιασε, υπό πίεση χρόνου, πολλά και διάφορα, που μπορείτε να τα παρακολουθήσετε στο βίντεο του 902 –ξέχασε να πιάσει όμως ένα εύστοχο ερώτημα για την εκλογική πτώση στα μεγάλα αστικά κέντρα, σε αντίθεση με την επαρχία.

Προσωπικά ξεχώρισα ένα σημείο όπου διηγήθηκε ένα επεισόδιο από την επαναστατική Ρωσία του 1920 και μια συζήτηση των μπολσεβίκων για τις προσαρτήσεις, μες στη φωτιά του πολέμου, όπου η διήγηση, προς στιγμήν, σε έκανε να πιστέψεις πως ήταν κι αυτός εκεί και μας τα διηγούνταν σαν αυτόπτης μάρτυρας, που τα είχε ζήσει από πρώτο χέρι. Γυρνάει λοιπόν ο Λένιν και τους λέει πως αν τους επιτεθούν ενιαία και συντονισμένα οι ιμπεριαλιστικές δυνάμεις, δεν μπορούν να αντιπαρατάξουν παρά μόνο το ένα εκατοστό του στρατού, που απαιτείται για την απόκρουση της επίθεσης. Κι ότι θα μπορούσαν να παίξουν πχ με τον ανταγωνισμό μεταξύ Ιαπωνίας και ΗΠΑ για τη χερσόνησο της Καμτσάτκας, για να διασπάσουν το ενιαίο μέτωπο του αντιπάλου.

Το ηθικό δίδαγμα είναι πως σαφώς και μπορούμε να αξιοποιούμε τις αντιθέσεις του αντίπαλου στρατοπέδου, που δε μας αφήνουν αδιάφορους, αρκεί αυτό να γίνεται με κάποιες αρχές, να μην υποτάξουμε το λαό κάτω από ξένες σημαίες, κτλ. Και βάση αυτών, αρχίσαμε μια σειρά συνειρμούς για το ιμπεριαλιστικόμετρο, την μπροσούρα περί «δικαίων και άδικων βομβών», ένα σύνθημα για τον συσχετισμό, που «δεν είναι εκλογικός, θα είναι κατακόκκινος και κοινωνικός», μια φράση του Παπαδόπουλου για τα χρόνια που οι δυτικοί απορούσαν «τι μαθαίνει ο Ιβάν που δε μαθαίνει ο Τζόνι», και το καίριο ερώτημα τι θα γίνει στην περίπτωση μιας απότομης, περαιτέρω όξυνσης των αντιθέσεων και μιας γενικευμένης πολεμικής σύρραξης μεταξύ του ευρωνατοϊκού στρατοπέδου και των αντιπάλων του. Αυτός θα είναι ιμπεριαλιστικός πόλεμος ή μήπως θα έπρεπε να ταχθούμε με την πιο αδύναμη ή τη λιγότερο επιθετική πλευρά;

Κι ύστερα, ύστερα, τα ύστερα του κόσμου...

Βγαίνει λοιπόν η Βιτάλη, λέει στη μέση της συναυλίας για ξεκάρφωμα «να μη φαγωθούμε μεταξύ μας», και στο καπάκι μας «ζεσταίνει» και μας προϊδεάζει για ό,τι θα ακολουθούσε με ένα ανέκδοτο, που (χα-χα-χα), ακόμα κρατάμε την κοιλιά μας (χο-χο), γιατί ήταν λέει ο Λένιν, που ξύπνησε από τον αιώνιο ύπνο του και ήθελε να μιλήσει δέκα λεπτά στον κόσμο (ι-χι-χι), αλλά του έκοψαν τα τρία κι έμειναν τέσσερα (έτσι το υπολόγισε η Βιτάλη), χα-χα, και όλο του έκοβαν, τρία λεπτά, δύο λεπτά, οπότε του λένε «πατερούλη» (όχι, άλλος είναι ο «πατερούλης», αλλά μην κολλάς σε λεπτομέρεις, είναι ανεκδοτάρα, χα-χα) «έχεις μόνο 15 δεύτερα», και τότε βγαίνε ο Λένιν (ωχ-καινούριο συκώτι θα κάνουμε) και λέει: «σύντροφοι, με συγχωρείτε».

Λολ ρε Ελένη, εσύ και τα ωραία σου. Ούτε ο Μουζουράκης δεν τα λέει τόσο νόστιμα.

Αλλά τις καλύτερες ατάκες δεν τις είχαμε ακούσει ακόμα (όπως θα έλεγε και ο Χικμέτ, που ήταν κατά κάποιον τρόπο, το τιμώμενο πρόσωπο του Φεστιβάλ). Στο επόμενο λογίδριο της η Ελένη, μας είπε χωρίς αιτία κι αφορμή πως «ψήφισα μια φορά Ανδρέα Παπανδρέου, δυο φορές Ανδρέα Παπανδρέου» (λες, τρεις και η κακή του μέρα, όπως είπε και ο ΓΓ, κάπου θα έβαλε μυαλό, αλλά όχι) «τρεις φορές Ανδρέα Παπανδρέου», μετά ψήφισε τον Τσίπρα αλλά στις τελευταίες εκλογές ήταν «στους απόντες», όχι του Γραμματικού, εννοεί σε αυτούς που απείχαν. «Τον Τσίπρα όμως τον αγαπάμε, πρέπει να τον πιέσουμε να κάνει καλά πράγματα, κι η Ζωή βέβαια είναι καλή, αγωνίστρια, την εκτιμώ πολύ»!!!

Επειδή αυτά δε νομίζω να ανέβουν κάπου καταγραμμένα, τα γράφω από μνήμης, και όπως περίπου τα θυμάμαι, χωρίς να αλλοιώνω πάντως το γενικό νόημα.

Ένας σφος είπε πως μάλλον μπέρδεψε τα Φεστιβάλ και νόμιζε πως είναι στου Σύριζα. Μια σφισσα είπε, μεταξύ σοβαρού και αστείου, πως μπορεί να ξανάρχισε τα ναρκωτικά. Και να φανταστείς πως εμείς λέγαμε πάλι καλά που δεν ήρθε ο Νταλάρας, ο τρίτος από το φετινό μουσικό σχήμα, που πόσο χειρότερα μπορεί να τα έκανε δηλαδή;

Η Γλυκερία βγήκε μετά για το κλείσιμο και πήγε κάπως να το μαζέψει, «καλή δύναμη στην Κνε» (ε δεν της χρειάζεται, με αυτά που ακούμε;), για να συμπληρώσει η Βιτάλη «γεια σας σύντροφοι». Ε όχι ρε Ελένη, αν έχεις τέτοιους «συντρόφους» τι τους θέλεις τους εχθρούς. Κάποιοι σφοι (χωρίς εισαγωγικά) λένε πως άκουσαν τη Γλυκερία να λέει κάτι σαν «καμία ευκαιρία στον Τσίπρα», αλλά δεν το επιβεβαιώνω, γιατί είχαν πάρει φωτιά γύρω μου τα κινητά για την απαραίτητη ενημέρωση (αν και εφόσον έβρισκαν σήμα δηλαδή).

Οι σφοι φρόντισαν να φύγει από το χώρο η Βιτάλη, χωρίς τυχόν προβλήματα, από κάποιο δικό μας οξύθυμο, που θα πήγαινε να ζητήσει τα ρέστα, αλλά έδωσαν απάντηση στο τέλος της συναυλίας, όπου αντί για το κλασικό μήνυμα «41^ο Φεστιβάλ Κνε-Οδηγητή, κτλ) από τα μεγάφωνα, ακούστηκε ένας σφος να λέει: «Σύντροφοι υπάρχουν και τα απρόοπτα, κάποιοι έρχονται και δε σέβονται, συνεχίζουμε στο δρόμο που χαράξαμε και διασκεδάζουμε», για να το επαναλάβει αργότερα, δύο φορές, με τα ίδια περίπου λόγια.

Επειδή όμως η ανάρτηση έχει ξεφύγει ήδη σε έκταση, κλείνουμε εδώ το δεύτερο μέρος κι αφήνουμε τα υπόλοιπα να εκκρεμούν για το αυριανό σημείωμα. Αντί επιλόγου ή κάποιου άλλου σχολίου, σημειώνω απλώς πως οι στίχοι στην αρχή του κειμένου, που κολλάνε γάντι με την περίπτωση, είναι από τραγούδι του Μπουλά και του Γιοκαρίνη, που ακούστηκε στην επόμενη συναυλία, στην κεντρική σκηνή.

Αλλάξανε τα γούστα σου

Και μπέρδεψες τα μπούτια σου

Και φέρεσαι αλλόκοτα...

Syria Killers

Αντι-ιμπεριαλιστικές σημειώσεις

Δεν ξέρω αν είχες ποτέ σφε αναγνώστη την τύχη (ή μήπως ατυχία; Τέλος πάντων την τιμή) να πετύχεις ποτέ στην πραγματική ζωή και όχι απλά στο γυαλί (γιατί αυτοί είναι ζήτημα αν πιστεύουν όσα λένε), κάποιον από τους λεγόμενους ψεκασμένους που θεωρούν τα πάντα καρπό μιας ευρύτερης συνωμοσίας κι ενός απόκρυφου μυστικού σχεδίου (που αυτοί όμως το γνωρίζουν). Η νέα τάξη πραγμάτων πχ δεν έχει ιμπεριαλιστικό χρώμα, αλλά τη σκοτεινή απόχρωση κάποιων ύπουλων σχεδιασμών που βάζουν την Ελλάδα στο στόχαστρο, επειδή ζηλεύουν το σπάνιο, ορυκτό πλούτο της, και όχι απλά το χουντίτη και τον μπερλίτη, που θα βρει κανείς και σε κάποιες επεξεργασίες του κόμματος, αλλά τα 13 ή 14 ευγενή μέταλλα που υπάρχουν στο υπέδαφός της, ενώ η Κίνα πχ με μόλις ένα κρατάει ολόκληρο το διαστημικό πρόγραμμα της ΝΑΣΑ. Χώρια ότι εποφθαλμιούν την Κύπρο και την ΑΟΖ της, που διαθέτει ανεξάντλητα κοιτάσματα πετρελαίου. Για να φανταστείς δηλαδή, τα κοιτάσματα στη Λιβύη για τα οποία έγινε ολόκληρος πόλεμος και ένα πραξικόπημα, στα πλαίσια της αραβικής άνοιξης, είναι απλώς και μόνο ένα μεσογειακό εκχύλισμα των πετρελαίων της Κύπρου.

Αλλά αν μιλήσεις με κάποιον απ’αυτούς, μπορεί να μάθεις για τις μεταξύ τους διαφορές (πχ αυτοί είναι με το Λιακόπουλο, αυτοί με τον Παπαζήση, κτλ), τους αποστάτες του σιναφιού τους, που πρόδωσαν τα ιδανικά του και πέρασαν με το αντίπαλο στρατόπεδο, όποιο και αν είναι αυτό –πχ οι Εβραίοι, που αποτελούσαν το 97% του ανώτατου σοβιέτ- επιχειρώντας να πλουτίσουν με τις πυραμίδες (όχι του Χέοπα) και άλλα παρόμοια κόλπα, ή κόβοντας τους καλούς κι ενημερωμένους σχολιαστές κι επίμαχα θέματα από τις ιστοσελίδες τους (κι είναι σχεδόν τροματικό αν σκεφτείς πως σε κάποιους αμύητους φαινόμαστε σχεδόν το ίδιο, μια σέχτα με ακραίες ιδέες και τους δικούς της κώδικες επικοινωνίας. Θα μπορούσαμε να τις ονομάσουμε και ενδοψεκαστικές αντιθέσεις (αν και οι ίδιοι απορρίπτουν τον χαρακτηρισμό συνωμοσιολόγοι που τους προσάπτουν και αυτοπροσδιορίζονται ως εναλλακτικοί, εκ της... εναλλακτικής πληροφόρησης που παρέχουν). Δεν ξέρω όμως αν μπορεί να τις αξιοποιήσει κανείς, όπως πχ τις ενδοϊμπεριαλιστικές, και να βγάλει λαβράκι με δημιουργικές ασάφειες, όπου κάθε πλευρά θα δίνει τη δική της σημασία σε έναν κοινά συμφωνημένο όρο.

Θα λέμε πχ «εναλλακτική ενημέρωση», κι εμείς θα καταλαβαίνουμε τον 902, ο άλλος το ιντιμίντια ή την ιστοσελίδα του Κούλογλου, και ένας τρίτος το «τρίτο (σου) μάτι» που με κατασκοπεύει. Να λες για νέα τάξη πραγμάτων, εννοώντας τις επεμβάσεις του Νατο, της ΕΕ (και όχι μόνο) κι ο άλλος να καταλαβαίνει τους Εβραίους και τη συνθήκη Σένγκεν (που κι εμείς την καταψηφίσαμε, αλλά από τελείως διαφορετική αφετηρία). Να μιλάτε για την παλιά Ρωσία, που εσύ τη συνδέεις με τους Σοβιετικούς κι αυτός με το ξανθό γένος από ρο. Αν και υπάρχει ζήτημα με τρία γράμματα (μόνο φωτίζουν) που έχουν βγει (από τα κάτω κι αριστερά) από το ελληνικό αλφάβητο, χώρια που άλλαξαν θέση και στο «φι» και έτσι δεν μπορούμε να ‘μαστε σίγουροι αν οι προφητείες εννοούν τελικά τους Ρώσους ή κάποιο άλλο ξανθό γένος-γράμμα. Σίγμα, όπως λέμε Σουηδία ή Σοβιετική Ένωση –εξαρτάται από ποια σκοπιά το βλέπεις. Πού και να φτιάχναμε δηλαδή κάποιου είδους αντιφασιστικό μέτωπο (τυχαίοι παράδειγμα), με κοινό λόγο, αλλά αποκλίνουσες στρατηγικές αντιλήψεις...

Τα γράφω όλα αυτά, γιατί τις προάλλες μία από αυτές τις «εναλλακτικές» με ρώτησε, με ειλικρινές ενδιαφέρον, την άποψή μου για το ρόλο της Ρωσίας στο διεθνές, γεωστρατηγικό σκηνικό και (όταν με άφησε να μιλήσω τελικά), φάνηκε να εκπλήσσεται ευχάριστα από την απάντηση για τις λυκοφιλίες των συμφερόντων και την ελπίδα (έρχεται) που δεν μπορεί να βασιστεί σε μια τέτοια δυναμη. Και η έκπληξή της με άφησε με την απορία αν είχα να κάνω με τη συνήθη παρανόηση και την ασυνείδητη ταύτιση της σημερινής Ρωσίας με την παλιά ΕΣΣΔ, ή αν οφειλόταν σε νεότερα δεδομένα κι είχε σύγχρονες ρίζες.

Με αυτήν την αφορμή λοιπόν, καταγράφω δυο-τρεις σκέψεις ή μάλλον κοινοτοπίες, που επισημαίνουν το αυτονόητο, αλλά τείνουν να ξεχαστούν ή να μπερδευτούν, καθώς ποτέ η πραγματικότητα δεν εμφαίζεται με καθαρές μορφές, για να ταιριάζει απόλυτα στα δικά μας θεωρητικά σχήματα, αλλά ως ένα κουβάρι αντιθέσεων. Και όλος ο κόμπος του ζητήματος είναι στην αφαίρεση που θα κάνουμε για να βρούμε κάθε φορά το κύριο, τη βασική πτυχή που καθορίζει και τις υπόλοιπες. Γιατί από θεωρητική άποψη, μπορούν να δικαιολογηθούν σχεδόν τα πάντα. Να πάρουμε ένα τσιτάτο του Λένιν που να μας βολεύει στο ένα ή το άλλο συμπέρασμα και να το χρησιμοποιούμε κατά περίπτωση (όλο και κάτι θα βρεθεί σε πενήντα τόσους τόμους), να δούμε ένα ζήτημα είτε από θέση αρχής ή προτάσσοντας την ανάλυση της συγκεκριμένης κατάστασης, και να είμαστε πάντα μέσα.

Η Ρωσία όμως δεν είναι η Σοβιετική Ένωση που παρέχει διεθνιστική βοήθεια σε μια χώρα, κατόπιν πρόσκλησης της κυβέρνησής της, όπως στην Τσεχοσλοβακία και το Αφγανιστάν. Πάει για τα δικά της συμφέροντα κι η ενεργός ανάμειξή της εντάσσεται αντικειμενικά στο κουβάρι των οξυμένων αντιθέσεων και της σύγκρουσης των ιμπεριαλιστικών συμφερόντων.

Χώρια που κάποιες αναλύσεις δε βάζουν καν ζήτημα αξιοποίησης από τη συριακή πλευρά των ενδοϊμπεριαλιστικών αντιθέσεων (που είναι ζήτημα πάντως αν μπορούμε να τη δούμε αυτόνομα από τη σοσιαλιστική εξουσία, που θα κληθεί να τις αξιοποιήσει και οπωσδήποτε δεν επιτυγχάνεται με τη στράτευση με το ένα ή το άλλο ιμπεριαλιστικό στρατόπεδο). Αυτό που μπαίνει ουσιαστικά είναι αν θεωρούμε ή όχι ιμπεριαλιστική μια δύναμη σαν τη Ρωσία κι αν μπορούμε να βασιστούμε σε μια δική της επέμβαση, εφόσον δε θεωρείται ιμπεριαλιστική

Βούτυρο στο ψωμί της Οακκε, που το... αφήγημά της δεν υστερεί σε φαντασία κι αναλυτική αξία από την εναλλακτική πληροφόρηση των ψεκασμένων. Και όλα αυτά λίγες μόλις μέρες μετά τη συνάντηση κορυφής στον Οηε, που έδωσε ουσιαστικά το πράσινο φως στη Ρωσία, για να προχωρήσει και ενδεχομένως να κατέληξε σε μια προσωρινή ανοχή-παράταση της ζωής της εξουσίας του Άσαντ...

Οπότε, δεν είναι λογικό να υπάρχουν και σύγχρονες παρανοήσεις για το ρόλο της Ρωσίας, που έρχονται προς επίρρωση των παλιών, να τις ενισχύσουν, αντί να τις ξεδιαλύνουν;

Σε κάθε περίπτωση το θέμα έχει συζητηθεί εκτενώς, με πολύ πιο ολοκληρωμένο σκεπτικό από το δικό μου, κι απ’ τις δύο πλευρές, σε μια ανάρτηση του Τρας, όπου αξίζει να διαβάσει κανείς όλα τα σχόλια, παρά την ποσότητα και την έκτασή τους.

Το τρίγωνο των Βερμούδων

Συνεχίζουμε την αφήγηση από το σημείο όπου είχαμε διακόψει τις προάλλες, για να δούμε πιο αναλυτικά κάθε πλευρά αυτού του τριγώνου και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της καθεμιάς.

Η περίπτωση της λιβύης υπάγεται στις λεγόμενες ειρηνικές επαναστάσεις της αραβικής άνοιξης, που προφανώς δεν έφεραν καμία σοβαρή αλλαγή σε επίπεδο κοινωνικού συστήματος, παρά μόνο έναν αστικό εκσυγχρονισμό για την καλύτερη εξυπηρέτηση εγχώριων και διεθνών συμφερόντων, αλλά και για την πιο αποτελεσματική χειραγώγηση των λαϊκών αντιδράσεων. Οι αντιθέσεις που οξύνθηκαν περιβλήθηκαν με θρησκευτικό μανδύα που συσκοτίζει (τι άλλο) την ουσία, ενώ σήμερα το διαλυτικό προτσές έχει προχωρήσει σε τέτοιο βαθμό, που ουσιαστικά δεν υπάρχει κράτος (αν και όχι με την έννοια που το επιδιώκουμε εμείς, στοχεύοντας στην αταξική κοινωνία. Όπως και οι διάφορες παρδαλές ή αραβικές ή διαδικτυακές επαναστάσεις δεν είναι αυτό που έχουμε κατά νου, όταν λέμε πως ο 21ος αιώνας θα είναι ο αιώνας των επαναστάσεων.

Υπάρχει η εκτίμηση πως τα επόμενα χρόνια οι ανεκμετάλλευτοι πόροι και η σχετικά παρθένα αγορά της αφρικής θα βρεθούν στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος και θα εξελιχθούν σε κορυφαίο πεδίο εκδήλωσης των παγκόσμιων ανταγωνισμών. Η ιταλία κι η γαλλία έχουν ιστορικούς δεσμούς και συμφέροντα στις μεσόγειες αφρικανικές χώρες, ενώ κι η ελλάδα έχει εμπλοκή εμπλοκή με την ενεργό συμμετοχή της στην ανοιχτά ιμπεριαλιστική επέμβαση στην κεντροαφρικανική δημοκρατία (που δεν είναι καν συγκαλυμμένη και έμμεση, όπως σε άλλες περιπτώσεις). Παρεμπιπτόντως, έγινε αναφορά στα ελληνικά καπνά, που έγιναν καπνός από την χώρα μας, καθώς η μεν καλλιέργεια γίνεται πια σε αφρικανικές χώρες με δραματικά χαμηλότερο κόστος, η δε επεξεργασία μεταφέρθηκε για τον ίδιο λόγο σε άλλες βαλκανικές χώρες. Εν τω μεταξύ το ευρωκοινοβούλιο εγκρίνει σε κάθε συνεδρίασή του τρία με τέσσερα ψηφίσματα για παραβίαση ανθρώπινων δικαιωμάτων σε αυτές τις χώρες, για να νομιμοποιήσει τη στρατιωτική επέμβαση. Ενώ έχει στραμμένη την προσοχή του στα πετρελαϊκά κοιτάσματα της μεσογείου και τις αοζ των βορειοαφρικανικών κρατών.

ΣΥΡΙΑ – ΜΕΣΗ ΑΝΑΤΟΛΗ: η συρία και το ιράκ βρέθηκαν στο μάτι του ιμπεριαλιστικού κυκλώνα, μεταξύ άλλων γιατί γειτονεύουν με χώρες που είχαν έντονη (στα όρια του πολέμου) αντιπαράθεση με τις ηπα –αν και προσωρινά παρατηρείται κάποια ύφεση στο μέτωπο του ιράν. Το ιράκ έχει ουσιαστικά διαλυθεί και βρίσκεται σε ελαφρώς καλύτερη μοίρα από τη λιβύη. Στη συρία (όπου ο άσαντ διατηρεί παραδοσιακά προνομιακές σχέσεις με τη ρωσία) ο λαός έχει κάθε δικαίωμα να επιλύσει τις εσωτερικές του υποθέσεις, χωρίς καμία εξωτερική επέμβαση. Ενώ το ισραήλ ασκεί πίεση προς κάθε κατεύθυνση, όντας ο χωροφύλακας του ιμπεριαλισμού στην ευρύτερη περιοχή.

Υπάρχουν επίσης οι τζιχαντιστές (μετεξέλιξη των ταλιμπάν) που θέριεψαν και θησαύρισαν με την πλήρη και εκ πρώτης όψης φαίνεται να ξέφυγαν από τον έλεγχό τους, αλλά… εδώ ο ζαριανόπουλος έβαλε ως πτυχή μια ενδιαφέρουσα σκέψη για την προέλαση των τζιχαντιστών και το πρόσχημα που δίνουν στους ιμπεριαλιστές για αναβαθμισμένη παρουσία και βαθύτερη ανάμειξη. Δεν είναι τυχαία η πρόθεση για συγκρότηση μόνιμου ευρωστρατού, με δικό του στρατηγείο, σημαία, κτλ και όχι με μια απλή συνεργασία επιμέρους εθνικών στρατών.

Σε αυτό το πλαίσιο πρέπει να ερμηνευτούν κι οι σχετικές δηλώσεις κοτζιά-καμμένου (για την χώρα, που θα είναι ξέφραγο αμπέλι για τους τζιχαντιστές) ως κάλεσμα να αντιπαλέψουν μαζί τον κακό εχθρό, με την ελλάδα προκεχωρημένο φυλάκιο σε αυτή την προσπάθεια.

ΟΥΚΡΑΝΙΑ: Η περίπτωση της ουκρανίας είναι πολύ διδακτική και μας δίνει το κλειδί για την ερμηνεία πολλών εξελίξεων στο διεθνές μέτωπο. Η χώρα αποτελεί ένα διάδρομο κομβικής σημασίας μεταξύ της ρωσίας και της υπόλοιπης ευρώπης από ενεργειακή και γεωστρατηγική άποψη. Ιστορικοί λόγοι και η ανισόμετρη ανάπτυξη έχουν συντελέσει στον εσωτερικό διαχωρισμό και το διαφορετικό προσανατολισμό των τμημάτων της χώρας. Στα δυτικά η περιοχή του λβοφ (υπό τον έλεγχο της κυβέρνησης του κιέβου), όπου είχαν δράσει κατά το δεύτερο παγκόσμιο φιλοναζιστικές δυνάμεις στο πλευρό των γερμανών, είναι κυρίως αγροτική. Ενώ το ανατολικό τμήμα, με τους αυτονομιστές, έχει ισχυρούς δεσμούς με τη ρωσία κι είναι κατά βάση βιομηχανικό. Οι εθνικές αντιθέσεις δεν αποτελούν παρά το προκάλυμμα του ανταγωνισμού μεταξύ των μονοπωλίων, που δημιουργήθηκαν με τη λεηλασία της σοσιαλιστικής περιουσίας κι οδήγησαν στη σφαγή δύο λαούς, που συνυπήρχαν ειρηνικά για χρόνια.

Η διαπλοκή των αντικρουόμενων συμφερόντων είναι αξιοσημείωτη. Η γερμανία κρατά σχετικά επιθετική στάση απέναντι στη ρωσία, μολονότι επωφελείται από το ρωσικό φυσικό αέριο και συναντά την αντίδραση μιας μερίδας γερμανών καπιταλιστών, που βλέπουν τα συμφέροντά τους να θίγονται άμεσα. Γιατί διακινδυνεύει λοιπόν μια πιθανή σκλήρυνση της στάσης της ρωσικής πλευράς, που μπορεί ανά πάσα στιγμή να σφίξει την κάνουλα; Γιατί υπάρχει κι η αντίστροφη προσέγγιση στο ερώτημα, καθώς η ρωσία πιέζεται  έντονα από τη μειωμένη διεθνή τιμή του πετρελαίου κι υπάρχει πρόβλεψη για μείωση του αεπ της –για πρώτη φορά μετά από αρκετά χρόνια.

Παράλληλα έγινε αναφορά στη διευρυνόμενη ευρωατλαντική συνεργασία, την προσπάθεια συγκρότησης κοινής αγοράς και τη θέση ισχύος των ηπα, με τα τεράστια αποθέματα και τα γενετικά τροποποιημένα προϊόντα τους να κατακλύζουν τις ευρωπαϊκές αγορές. Ενώ τα αντίστοιχα παραδείγματα έπιασαν από τις αεροπορικές εταιρίες μέχρι την παραγωγή κρασιού και τον μπουτάρη. (Σε άλλο σημείο έγινε πιο ειδική αναφορά στη διείσδυση του ελληνικού κεφαλαίου στη βαλκανική και τα εργασιακά κάτεργα που έχει στήσει στη ζώνη που βρίσκεται κοντά στα ελληνικά σύνορα).

Σήμερα στην ουκρανία φαίνεται να υπάρχει μια προσωρινή αποκλιμάκωση μετά τη συμφωνία για την κατάπαυση του πυρός (η πρώτη δεν τηρήθηκε) αλλά είναι βέβαιο πως η εστία δεν έχει σβήσει και ότι θα αναζωπυρωθεί.

Εντός των αυτονομιστών υπάρχουν δύο τάσεις. Η μία φαίνεται να τάσσεται, με τη σύμφωνη γνώμη της ρωσίας, υπέρ μιας ενισχυμένης αυτονομίας των περιοχών του ντονμπάς, ενώ η άλλη μία πλήρη ανεξαρτητοποίηση από την ουκρανία και μια πιθανή ένταξή της στη ρωσία, όπως στην περίπτωση της κριμαίας.

Στη συνέχεια ο ζαριά προχώρησε σε μερικές πιο ζουμερές, εξειδικευμένες εκτιμήσεις για το λαϊκό κίνημα εντός ουκρανίας. Είναι αλήθεια πως σε αυτές τις περιοχές δε θα δει κανείς γκρεμισμένα, σοβιετικά αγάλματα και τη βεβήλωση των κομμουνιστικών συμβόλων, που θα δει σε άλλες περιοχές. Αναπτύσσεται ένα είδος ρώσικου εθνικισμού, που μπλέκεται (κι αυτόματα ταυτίζεται) με το σοσιαλιστικό παρελθόν και την αναπόλησή του. Αρκετές πολιτοφυλακές που σχηματίζονται, έχουν έντονα εργατικό στοιχείο και αντιλαμβάνονται τον εαυτό τους ως κάποιο είδος κόκκινης μεραρχίας –άλλο ζήτημα τι καταλαβαίνουν ως κομμουνισμό. Υπήρχε ένα λαϊκό ξέσπασμα, που ξεκίνησε ως αντίσταση από τα κάτω, αλλά γρήγορα τέθηκε υπό τον έλεγχο των ιδιοκτητών των μονοπωλίων των ορυχείων της περιοχής και όχι μόνο. Στις εκλογές των περιοχών που διεκδικούν την αυτονομία τους, είχε βρεθεί ως παρατηρητής και ο ζαριανόπουλος με την αποστολή του κουκουέ και είχε συναντήσει τον εκπρόσωπο μιας ομάδας γερουσιαστών –αν σημείωσα καλά- που εξέφραζαν και υπεράσπιζαν συγκεκριμένη μερίδα αμερικάνικων επιχειρηματικών συμφερόντων στην ανατολική ουκρανία!

Ο γιανουκόβιτς με το κόμμα των περιοχών εξέφραζε αυτά ακριβώς τα συμφέροντα. Το κκ ουκρανίας έκανε στρατηγικό λάθος, ακολουθώντας τη λογική της συμμετοχής ή της στήριξης σε αυτή την κυβέρνηση κι επιλέγοντας ουσιαστικά τη μία μερίδα της αστικής τάξης στους ενδοϊμπεριαλιστικούς ανταγωνισμούς. Το ΚΚΟυ έχασε μεγάλη μερίδα της λαϊκής του βάσης και συρρικνώθηκε στις τελευταίες εκλογές, όχι μόνο του πλέγματος της οξυμένης τρομοκρατίας, αλλά εξαιτίας κι αυτών των επιλογών. Η σκληρή κριτική στο κκ ουκρανίας βέβαια δεν αναιρεί τις σχέσεις που διατηρεί μαζί του το κκε: ο κ. παπαδάκης πχ βρέθηκε πρόσφατα ως μάρτυρας υπεράσπισης των κομμουνιστών στη δίκη του.

Στον επίλογο της εκδήλωσης έγινε μια μικρή αναφορά στους διωγμούς κατά των κούρδων, που βιώνουν την ίδια περίπου αντιμετώπιση στο ιράκ, τη συρία και την τουρκία. Στην εμπλοκή της ελλάδας στην υπόθεση με τη σύλληψη οτσαλάν. Και στην προβληματική έκκληση του τελευταίου να σταματήσει το ένοπλο κίνημα –έναντι ποιου ανταλλάγματος; Ενώ έγινε η σύνδεση με την εκρηκτική κατάσταση στα βαλκάνια, τη γειτονική φυρομ και τις βλέψεις των τιράνων για τη μεγάλη αλβανία.