Ημέρες ραδιοφώνου

Θα είμαι ειλικρινής. Αν έπρεπε να γράψω κάτι αγαπησιάρικο, λόγω της ημέρας, θα ήταν μάλλον ένα κείμενο για τον μπασκετικό Άρη, με συνειρμούς που είναι η ουσία της τέχνης, που με τη σειρά της είναι η ουσία του έρωτα, το περιττό που είναι αναγκαίο κι ομορφαίνει τη ζωή μας. Αλλά αυτό θα αφορούσε ελάχιστους και θα ενοχλούσε -δικαιολογημένα- περισσότερους, ερωτευμένους και μη με την ομάδα τους, δηλαδή μια ανώτερη εταιρεία που κατά κανόνα λειτουργεί ως πλυντήριο μαύρου χρήματος.

Ίσως η καλύτερη απόδειξη της καψούρας αυτής είναι οι χαμένες εργατοώρες μπροστά από ένα ραδιοφωνάκι, πολεμώντας με παράσιτα (ντόπια και κορεάτικα), τα βραχέα και βραχύσωμους φονιάδες σαν τον Κορωνιό, για να μάθεις την εξέλιξη ενός αγώνα. Ο οποίος μπορεί να μην έκρινε τίποτα, εφόσον η πάλη των τάξεων παρέμενε ιστορικά αδικαίωτη, αλλά σήμαινε πολλά για τον ψυχισμό παιδιών που μετρούσαν τα άστρα στις φανέλες των ομάδων, γιατί κανένα σχολικό βιβλίο δεν τους έμαθε νωρίτερα τον Λουντέμη.

Κι αυτός είναι ένας χρήσιμος μεταβατικός κρίκος για να φτάσουμε τον στρατηγικό μας στόχο, δηλαδή την παγκόσμια ημέρα ραδιοφώνου, που είναι μακράν το πιο αγαπησιάρικο μέσο. Και δε χρειάζεται να ακούς «ράδιο Καψούρα» (πολύ κωλόπαιδο ο Κυριάκος, ήδη από τα χρόνια της Αλλαγής) ή να είσαι η Μπέτυ που αφιερώνει στον Πάνο Carried Away, για να το ξέρεις αυτό.

Κι είναι τυχαίο άραγε που η μέρα του ραδιοφώνου είναι μια μέρα πριν τη γιορτή των ερωτευμένων; Ναι, εντελώς. Όσο τυχαίο είναι ότι η πρώτη είναι κολλητά, μια μέρα μετά την επέτειο της Βάρκιζας. Τουλάχιστον δεν παραδώσαμε ποτέ το όπλο της κριτικής, σύντροφοι. Αλλά το κλείσιμο του 902 ήταν επώδυνο σαν αφοπλισμός, με δάκρυα στα μάτια που κυλούσαν σε απαρηγόρητα μάγουλα με αντάρτικες γενειάδες, και με τη σκέψη πως η τηλεόραση ήταν πολύ ακριβό σπορ, πολύ μακριά από τα κυβικά μας, αλλά τη ραδιοφωνική συχνότητα δεν έπρεπε να την (παρα)δώσουμε και ήταν μεγάλη απώλεια.

Και ας ήταν το όνομά της κατάλοιπο μιας άλλης εποχής και μιας σχηματικής αντίληψης, σαν μπάντα των FM, που άφηνε όμως αριστερά μας πέντε-έξι σταθμούς, σαν εξωκοινοβούλιο των ερτζιανών, και ορισμένα ερωτήματα. Είναι άραγε ανάγκη των καιρών ένα ραδιοφωνικό αριστερόμετρο; Και ποιος να το έλεγε πως θα ερχόταν τελικά εκείνη η μέρα που η Ελληνοφρένεια θα έπαιζε (σχεδόν) στη σωστή συχνότητα αλλά σε λάθος εποχή και με λάθος ιδιοκτησιακό καθεστώς (ιδιωτικής ιδιοκτησίας, αντί να είναι σοσιαλιστική κολεκτίβα);

Ραδιόφωνο λοιπόν. Όπου εν αρχή είναι ο λόγος. Λόγος μεστός, προφορικός, δομημένος, συγκροτημένος. Που αναδεικνύει ρήτορες και μεθοδικά μυαλά, που ξέρουν τι θέλουν να πουν και δε χρειάζονται σκονάκια με σημειώσεις για να τα πούνε από μέσα. Λόγος μελοποιημένος, μουσικός, μια ιδιαίτερη γλώσσα ενός άλλου αλφαβήτου που αποδίδεται με νότες σε πεντάγραμμο, χωρίς να είναι ποτέ γραμμικός και μονότονος -εξαιρούνται τα μεγάλα σου μάτια και τα απλοϊκά σουξέ κάθε εποχής.

Λόγος που απευθύνεται σε έλλογα όντα, ακροατές με κριτική ικανότητα και όχι αποβλακωμένους τηλεθεατές με ευνουχισμένη σκέψη. Αλλά θα βρίσκονται πάντα κεκράκτες τύπου Τράγκα, με άναρθρες κραυγές και το υπνωτισμένο κοινό τους, να σου χαλάν έναν ωραίο συλλογισμό και να διαλύουν το συννεφάκι της εξιδανίκευσης.

Εν αρχή βασικά είναι η μαγεία που παράγει ο έλλογος λόγος του ραδιοφώνου, η οποία θυμίζει κάτι από Βαλεντίνο. Σε κανένα άλλο μέσο δεν μπορείς να βρεις τη μαγική ερωτική χημεία μεταξύ παραγωγού και ακροατών, τις προσωπικές -αλλά απρόσωπες- σχέσεις που αναπτύσσονται, τη δέσμευση και την αφοσίωση κοινού και συντελεστή, το πάθος και το μεράκι του ερασιτέχνη που κάποτε ξεχείλιζε απ’ τους πειρατικούς σταθμούς, με την ιδιαίτερη γοητεία που έχει κάθε κουρσάρος, και ιδίως αυτός του Βασίλη (και του Λάκη), που σου παγώνει το αίμα στην κορύφωση: Φί-ιιιιιιι-λεεεεεε... (να-να-να, να-να).

Εν πολλοίς η μαγεία οφείλεται στην έλλειψη εικόνας που εξάπτει τη φαντασία και όλες τις υπόλοιπες αισθήσεις για να γεμίσουν τα κενά. Και δε σου δένει τα μάτια αλλά σου επιτρέπει να τα κλείσεις νοερά για να ονειρευτείς ξύπνιος και να ταξιδέψεις.

Εν παρόδω, τα πρώτα χρόνια της μεταπολίτευσης είχαν μια πολύ πιο ραδιοφωνική ηχώ και ποπ κουλτούρα, έναν πιο «ηχητικό πολιτισμό» που έδινε βάρος στον προσεγμένο καλαίσθητο ήχο και την ακουστική απόλαυση, κάτι που μεταφερόταν ως γενικός νόμος και στην τηλεόραση, επηρεάζοντας και τους δικούς της ρυθμούς-ήχους. Σήμερα αντιθέτως, επικρατεί η δικτατορία της εικόνας, της καταιγιστικής εναλλαγής και της ταχύτατης κατανάλωσής της, οπότε σχεδόν κανείς δε νοιάζεται για καλαισθησία και ηχητική απόλαυση -ούτε καν στο ραδιόφωνο.

(Ελπίζω να γίνεται κατανοητό τι θέλω να πω και ας το εκφράζω αδόκιμα και αδύναμα. Νομίζω όμως ότι η διαφορά γίνεται εύκολα αντιληπτή σε παλιές αθλητικές μεταδόσεις ή σε ένα δελτίο ειδήσεων και τις πολιτικές συζητήσεις της εποχής. Ακόμα και σε ψυχαγωγικά σόου, που σήμερα δεν ενδιαφέρονται τόσο για βαθιές ερωτικές φωνές και καλλιεργημένους παρουσιαστές, αλλά για εντυπωσιακές γλάστρες που γεμίζουν το ντεκόρ).

Η ραδιοφωνική μαγεία δε χάνεται ούτε στα πιο ευτελή προγράμματα των αθλητικών ραδιοφώνων. Είναι πολύ δύσκολο να περιγράψεις το καρδιοχτύπι και την αγωνία ενός οπαδού ακροατή, όταν ακούει φωνές για γκολ από κάποιο ανοιχτό μικρόφωνο και προσπαθεί να μαντέψει σε ποιο γήπεδο μπήκε και ποιος το έβαλε, μέχρι να γίνει η σύνδεση και να έρθει η καρδιά του στη θέση της, να φύγει στην Κούλουρη ή στον ουρανό. Τίποτα δε συγκρίνεται με τον ιερό χαβαλέ του ραδιοφωνικού Fight-Club, μιας εκπομπής-φαινόμενο που μεγάλωσε γενιές και επέστρεψε στα ερτζιανά για να καλύψει το σύνδρομο στέρησης του κοινού της -και των συντελεστών της. Ή με το ρίγος που μπορεί να προκαλέσει μια μουσική ανάμνηση, ακόμα και ένα απλό ποπ θέμα του Μισέλ Κρετού, που ανοίγει ακόμα και σήμερα το «Μικρόφωνο στα γήπεδα» στην ΕΡΑ-ΣΠΟΡ.

Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι πολλές αθλητικές αναμνήσεις τις ντύνουν στο μυαλό μας ραδιοφωνικές μεταδόσεις, που είναι ανώτερες από τις τηλεοπτικές, ακόμα και αν είναι το πειρατικό του «αριστερού» έμπορα Χελάκη -που δεν έχει σχέση με τους αγνούς πειρατές των FM, τον καιρό που ήταν στην ΚΝΕ.

Το ραδιόφωνο είναι μακράν το πιο δημοκρατικό μέσο, με τη μεγαλύτερη διαδραστικότητα. Η ταυτότητα ενός σταθμού δεν είναι τίποτα άλλο από το κοινό του. Και το απόλυτο μέτρο για την επιτυχία του είναι τα μηνύματα και οι κλήσεις που λαμβάνει εντός και εκτός αέρα. Ποτέ οι ακροατές δεν είναι απλώς παθητικοί δέκτες -ούτε καν όταν πιάνουν την κεραία, μπας και βρούνε καλύτερο σήμα. Κανένα άλλο μέσο δεν αφήνει τόσο ζωτικό χώρο στο κοινό του, που μπορεί να γίνει πομπός και... δημιουργός περιεχομένου, όπως το λένε στις μέρες μας. Και δύσκολο θα βρεις άλλα μέσα όπου το κοινό περιμένει τι θα πει ο λαός, από τα πιο σοβαρά σχόλια ως τη χειρότερη καζούρα.

Το ραδιόφωνο σου αφήνει μια μεγάλη γκάμα επιλογών. Μπορείς να ακούσεις πχ την αγαπημένη σου εκπομπή κονσέρβα σε άλλη μέρα και ώρα, για να γλιτώσεις και τις διακοπές για διαφημίσεις, που μπορεί να σου σπάσουν τα νεύρα κάθε Δεκέμβρη. Τίποτα δεν υποκαθιστά όμως τη ζωντανή εμπειρία. Και μπορεί να αγνοώ την πραγματικότητα και να είμαι πίσω από την εποχή μου, αλλά νομίζω πως γι’ αυτό το Web Radio και τα διάφορα podcast έχουν περιορισμένη διάδοση, σε σχέση με τη χρυσή εποχή του ραδιοφώνου -ή και τις λιγότερο ένδοξες μέρες του.

Το ραδιόφωνο είναι μαγικό γιατί είναι συνώνυμο της ελευθερίας -η οποία όμως περιλαμβάνει την ελεύθερη δέσμευση και την αφοσίωση. Έχει ως περιορισμό την απουσία οπτικής επαφής, αλλά σου αφήνει το ελεύθερο να κάνεις και κάτι άλλο παράλληλα -από οδήγηση και μαγειρική, μέχρι γυμναστική και διάβασμα ή να σερφάρεις στο διαδίκτυο. Ποτέ άλλοτε ένας περιορισμός δε σήμαινε τόσο ελευθερία.

Το οποίο έχει όμως και αντίστροφη ανάγνωση, για το «άνοιγμα» των συχνοτήτων, καθώς ποτέ άλλοτε μια «απελευθέρωση» δεν έφερε τέτοια σκλαβιά, με τόσο καταθλιπτικά αποτελέσματα. Επαναδιατύπωση. Πρέπει να πάμε στο ’44 με τους Βρετανούς για να δούμε κάτι παρόμοιο και τόση σκλαβιά με μορφή ελευθερίας.

Η περιβόητη «απελευθέρωση» των συχνοτήτων δεν τις απέδωσε τους ερασιτέχνες πειρατές των ερτζιανών και τους μερακλήδες παραγωγούς που τις λιμπίζονταν, αλλά τις παρέδωσε στην «ελεύθερη αγορά» των μονοπωλίων. Κι αυτό σε βάθος χρόνου, αντί για ποικιλία έφερε μια αφόρητη τυποποίηση. Τη δικτατορία των play-list με τις επαναλαμβανόμενες (μέχρι πλύσης εγκεφάλου) επιλογές των δισκογραφικών. Τους μυαλοπώληδες ακροατές που παρεμβαίνουν για να παπαγαλίσουν τη γνώμη που ακούν κάθε μέρα. Τους ψεύτικους, χαζοχαρούμενους παρουσιαστές, που όχι μόνο δεν έχουν κάτι να πουν αλλά επιβάλλεται (άνωθεν) να μην έχουν άποψη και να μη λένε τίποτα (ουσιώδες) πέρα από ανούσιο, ανάλαφρο και αφόρητα αβάσταχτο infotainment.

Ακόμα και έτσι όμως, το ραδιόφωνο είναι ίσως ο καλύτερος καθρέφτης της κοινωνίας -σε όλες της τις πτυχές, καλές και στραβές. Μια σχεδόν εναλλακτική ανάμνηση του παρελθόντος, που δεν προσφέρεται για χίπστερ. Και (όλο) αργοπεθαίνει, αλλά συνεχώς αντιστέκεται, με τη φωνή του, σαν αυτούς που δεν έχουν φωνή παρά μόνο όταν συντονιστούν στην ίδια ταξική συχνότητα.

Το ραδιόφωνο «αγαπά» τους κλέφτες (συχνοτήτων) αλλά πρωτίστως τους ερασιτέχνες με μεράκι, που γουστάρουν αυτό που κάνουν -όπως θα κάνουμε όλοι στην κοινωνία του μέλλοντος. Και ίσως ακουστεί λίγο μελό ή νοσταλγικό. Αλλά το ραδιόφωνο συνδέεται -όχι μόνο ημερολογιακά- με τον έρωτα, που έχει άμεση σχέση με την επανάσταση. Και -αν χρειάζεται απόδειξη για αυτό- πολύ λίγες στιγμές μπορούν να προκαλέσουν την ανατριχίλα της εκπομπής του ερασιτεχνικού (προφανώς) σταθμού των ελεύθερων (ασφαλώς) αγωνιζόμενων φοιτητών που μισό αιώνα πριν φώναζαν: Εδώ Πολυτεχνείο...

Η ανάρτηση αυτή γράφεται με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ραδιοφώνου (στις 13 Φλεβάρη) και τη μέρα του Βαλεντίνου, μια μέρα αργότερα. Και αν άργησε λίγο, είναι γιατί -ως γνωστόν- οι συνθήκες αργούν να ωριμάσουν. Που πάει να πει (πάντα και μόνο) πως αργούμε εμείς ως υποκείμενα να σταθούμε στο ύψος τους. Γιατί οι συνθήκες έχουν ωριμάσει καιρό τώρα και βασικά κινδυνεύουν να σαπίσουν, μαζί με τον γέρικο κόσμο της εκμετάλλευσης.

Κιτς/καλτ υστερόγραφα, για να μην το βαρύνουμε...

"Έφυγε" ο Τάκης Τσίγκας

Σήμερα το βράδυ έφυγε από τη ζωή ο κομμουνιστής τάκης τσίγκας, στέλεχος του κουκουέ, που είχε διατελέσει κατά το παρελθόν –μεταξύ άλλων- μέλος του πγ, διευθυντής του ριζοσπάστη και του 902. Πατώντας αυτό το σύνδεσμο, μπορείτε να διαβάσετε την ανακοίνωση της κετουκε για το θάνατο του συντρόφου, που περιλαμβάνει εκτενή βιογραφικά στοιχεία.

Ως ελάχιστο φόρο τιμής, η κε του μπλοκ αξιοποιεί το αρχείο του ριζοσπάστη και αναδημοσιεύει αποσπάσματα από μερικά κείμενα του τάκη τσίγκα, ξεκινώντας από την επιστολή που έστειλε στον προσυνεδριακό διάλογο του πρόσφατου 19^ου συνεδρίου του κόμματος.

Τρία ζητήματα ήταν πάντα βασικά και κρίσιμα στην ενενηνταπεντάχρονη μέχρι σήμερα πορεία του Κόμματος. Πρώτο, η στρατηγική του και όλα όσα την αφορούν. Δεύτερο, το επίπεδο του ταξικού εργατικού κινήματος και του αγωνιστικού προσανατολισμού των λαϊκών στρωμάτων. Και τρίτο, το ποσοτικό και ποιοτικό δυνάμωμα των γραμμών του Κόμματος με νέο αίμα, η πρωτοπόρα, καθημερινή δράση των κομμουνιστών, όπου κι αν βρίσκονται και, πρωτίστως, στους χώρους δουλειάς.

Το ίδιο συμβαίνει και σήμερα. Παρά τα σοβαρά βήματα, που έχουν γίνει τα προηγούμενα χρόνια, παραμένει η μεγάλη απόσταση από τις αντικειμενικές ανάγκες. Οι σύγχρονες συνθήκες και οι πρωτόγνωρες δυσκολίες βάζουν μπροστά μας σύνθετες και πολύ ψηλότερες απαιτήσεις. Η αντιμετώπιση και το ξεπέρασμα των αδυναμιών, των καθυστερήσεων και των προβλημάτων παίρνουν καθημερινά και περισσότερο επιτακτικό χαρακτήρα.

Πρώτο: Η βαθύτερη κατανόηση, δημιουργική εξειδίκευση και αποτελεσματική εφαρμογή στην πράξη της στρατηγικής του Κόμματος αποτελεί σήμερα πρωταρχική ανάγκη και αναντικατάστατη προϋπόθεση για την παραπέρα πορεία. Απ' όλο το Κόμμα, την ΚΝΕ, κάθε κρίκο, κάθε σύντροφο και συντρόφισσα χωριστά. Οπως και η σε ανάλογη βάση συσπείρωση και συστράτευση του στενού -τουλάχιστον- περίγυρου των οπαδών και φίλων του Κόμματος. Αυτό απαιτεί και συνεπάγεται πολλά, όπως γίνεται φανερό κι από τις Θέσεις της ΚΕ για το 19ο Συνέδριο. Πρωτίστως, όμως, απαιτεί την αποφασιστική αντιμετώπιση και ξεπέρασμα των κάθε λογής αυταπατών, περί φιλολαϊκής κυβέρνησης στο πλαίσιο του συστήματος. Κι όχι μόνο, γιατί δεν υπάρχει η παραμικρή τέτοια δυνατότητα, ενώ, το ενδεχόμενο αποδοχής της θέσης αυτής από το Κόμμα θα συνιστούσε -σε τελευταία ανάλυση- προδοσία της εργατικής τάξης και απώλεια του επαναστατικού χαρακτήρα του, με όλα όσα αυτά συνεπάγονται. Οι αυταπάτες αυτές εμποδίζουν και υπονομεύουν την αποτελεσματική και επιτακτικά αναγκαία σήμερα αντιμετώπιση των γενικότερων κοινοβουλευτικών αυταπατών, που είναι κυρίαρχες στην εργατική τάξη και τα φτωχά λαϊκά στρώματα, ακόμη και σε μεγάλη μερίδα των οπαδών του Κόμματος. Εμποδίζουν και υπονομεύουν την αντιμετώπιση και ξεπέρασμα των κυρίαρχων λογικών της ανάθεσης στους «ειδικούς» (στα κόμματα και την κυβέρνηση με τις βουλευτικές εκλογές, στα ΔΣ με τις αρχαιρεσίες, κλπ.), έως και της πρακτικής του «καναπέ». Συσκοτίζουν και νοθεύουν το πραγματικό, ταξικό περιεχόμενο και ρίζα των προβλημάτων, που βασανίζουν σήμερα την εργατική τάξη και το λαό και, γενικότερα, την κρίσιμη σχέση οικονομίας και πολιτικής. Εμποδίζουν τη βαθύτερη κατανόηση των σύγχρονων όρων διεξαγωγής της ταξικής πάλης, της διάταξης και των στόχων των τάξεων και των πολιτικών τους εκπροσώπων, του ταξικού χαρακτήρα και ρόλου του αστικού κράτους, όπως και αυτού της ΕΕ και της Ευρωζώνης, του σύγχρονου καπιταλισμού γενικότερα. Και, βέβαια, οι αυταπάτες αυτές δε βοηθούν στην αποτελεσματική αντιμετώπιση μιας σειράς αποπροσανατολιστικών ιδεολογημάτων, που θέλουν τις αιτίες της σημερινής κατάστασης στην υποτέλεια και υποταγή, στην ανικανότητα και διαφθορά ή στην κυριαρχία των νεοφιλελεύθερων αντιλήψεων της Μέρκελ και όχι των νεοκεϋνσιανικών απόψεων Ομπάμα. Αλήθεια, σε τι απ' όλ' αυτά οφείλεται η κυβερνητική εμπειρία του ΑΚΕΛ στην Κύπρο, μαζί με την κατάληξή της; Η απάντηση, βέβαια, δε βρίσκεται σε κανένα από τα παραπάνω. Τη δίνουν οι θέσεις και εκτιμήσεις του ΚΚΕ. Ακριβώς αυτές, που έδιναν το δικαίωμα και τη σιγουριά στην Αλέκα Παπαρήγα, να δηλώνει τον περασμένο Ιούνη, λίγο πριν τις εκλογές: «Οποια κυβέρνηση και αν σχηματισθεί, ανεξάρτητα από τα συνθήματά της, τελικά θα συμμορφωθεί με τις δεσμεύσεις της ΕΕ και τις κατευθύνσεις των μονοπωλίων». Φιλολαϊκή πολιτική δε γίνεται, με τον πλούτο, τα μέσα παραγωγής του και, γενικότερα, με την εξουσία στα χέρια των μονοπωλίων και της αστικής τάξης. Χωρίς κοινωνικοποίηση των συγκεντρωμένων μέσων παραγωγής, κεντρικό σχεδιασμό της οικονομίας και απαλλαγή της χώρας από τις ευρωενωσιακές και όποιες άλλες αλυσίδες και δεσμεύσεις. Και αυτά -όπως διδάσκει όλη η μέχρι σήμερα, θετική ή αρνητική, εγχώρια και διεθνής εμπειρία - θα προχωρήσουν και θα κατακτηθούν με όρους σκληρής ταξικής αναμέτρησης και σύγκρουσης, πέρα κι έξω από τα όρια, τους κανόνες και την υποκρισία της αστικής κοινοβουλευτικής δημοκρατίας, δηλαδή, της δικτατορίας των μονοπωλίων.

Ακολουθεί ένα απόσπασμα από την περίληψη της ομιλίας του στο (επίσης προγραμματικό) 15ο συνέδριο.

Αγαπητοί σύντροφοι και συντρόφισσες,
έχω πάρει μέρος σε όλες τις φάσεις προετοιμασίας των προσυνεδριακών υλικών, καθώς και της εισήγησης της ΚΕ κι έχω συμφωνήσει σε όλα τα ουσιαστικά και βασικά σημεία, που θέτουν.
Με δεδομένη αυτή τη συμφωνία μου επιτρέψτε μου να αναφερθώ σε ορισμένα ζητήματα, που έχουν κατά τη γνώμη μου τη δική τους σημασία.

Η δημόσια κυρίως προσυνεδριακή συζήτηση ανέδειξε ορισμένες λαθεμένες απόψεις. Ποιες νομίζω πως είναι αυτές:
1. Η άποψη, που θεωρεί εντελώς λαθεμένη και έως οπορτουνιστική την πολιτική του α - α - δ μετώπου, όπως αυτή περιγράφεται και αναλύεται στα προσυνεδριακά ντοκουμέντα και την εισήγηση της ΚΕ. Είναι μια άποψη, που ενώ ισχυρίζεται, πως υπερασπίζεται και προωθεί τη σοσιαλιστική επανάσταση, αφού τη θέτει δήθεν, ως μοναδικό και άμεσο στόχο, στην πραγματικότητα την παραπέμπει στις ελληνικές καλένδες.

2. Λαθεμένες είναι επίσης οι απόψεις, που βλέπουν την πολιτική του α - α - δ μετώπου ξεκομμένη και αποσπασμένη από τη δουλιά για το σοσιαλισμό και την επαναστατική αλλαγή.
Ίσα-ίσα, σήμερα είναι πολύ μεγαλύτερη από κάθε παλιότερη περίοδο η διαπλοκή των διάφορων αντιθέσεων αντιιμπεριαλιστικού περιεχόμενου, με τη βασική αντίθεση της καπιταλιστικής κοινωνίας μας, την αντίθεση κεφαλαίου και εργασίας. Είναι επόμενα αναγκαίο, αλλά και ώριμο, για μια συστηματική και καθημερινή ιδεολογική και προπαγανδιστική δουλιά αντικαπιταλιστικού και σοσιαλιστικού περιεχόμενου, πρώτα και κύρια στο χώρο της εργατικής τάξης.

3. Η συζήτηση για την πολιτική συμμαχιών του Κόμματος, μοιάζει ορισμένες φορές, σαν να θέλουμε σώνει και καλά να σκιαμαχούμε, με φανταστικούς εχθρούς και ψεύτικα διλήμματα. Και βέβαια, θα ήταν τραγικό λάθος, έστω και να σκεφθούμε, να κάνουμε το α - α - δ μέτωπο με τις υπάρχουσες σήμερα πολιτικές δυνάμεις. Αυτό θα σήμαινε παντελή ακύρωση όλης της πολιτικής και όλων των αποφάσεών μας.
Μπορείτε επίσης να διαβάσετε εδώ μια παρέμβασή του σε μια εκδήλωση – δημόσια συζήτηση του κόμματος για το ααδμ, εν έτει 98’.Κι εδώ την περίληψη της ομιλίας του στο 17ο συνέδριο του κκε.

Και να θυμηθείτε επίσης (πατώντας στους συνδέσμους) διάφορα άρθρα του στο ριζοσπάστη
-εν όψει των 80χρονων του κόμματος
-για την έννοια της αριστεράς και της ενότητας
-για το ρόλο του ριζοσπάστη στην καθημερινή κομματική δράση
-μια πρόσφατη κριτική του στο πρόγραμμα του συνασπισμού
-για το ιδεολόγημα του «νέου εθνικού αφηγήματος»
-και για τις σκοπιμότητες της πολεμικής στο κουκουέ –στο τελευταίο ίσως άρθρο του στο όργανο, το δεκέμβρη του 12’.

Για την πώληση του 902

Η πώληση του ραδιοτηλεοπτικού 902 γέννησε σχεδόν νομοτελειακά δύο ειδών αντιδράσεις: αφενός μερικά εύλογα –κι ενίοτε αγωνιώδη- ερωτήματα· αφετέρου μια χυδαία όσο κι αναμενόμενη πολεμική από διάφορες κατευθύνσεις και για ποικίλους λόγους. Ο πυρήνας των πρώτων είναι καλοπροαίρετος στην ουσία του και δεν ταυτίζεται με τη δεύτερη, αλλά τη συνυπολογίζει κι αναπόφευκτα επηρεάζεται ως ένα βαθμό. Ουαί κι αλίμονο όμως αν κάνουμε την κουταμάρα να τα βάλουμε στο ίδιο σακί και να τα αντιμετωπίσουμε με τον ίδιο τρόπο.

Αυτό που πρέπει να κάνουμε λοιπόν περιλαμβάνει τρία βασικά σημεία.

Το πρώτο είναι να εξηγήσουμε τα γενικότερα οικονομικά δεδομένα της αγοράς, αλλά και την ιδιαιτερότητα του σταθμού, που δε μπορεί να αντιμετωπιστεί ως μια οποιαδήποτε επιχείρηση. Αυτό το έκαναν πολύ καλά (μεταξύ άλλων) κατά τη γνώμη μου αυτή η ανάλυση του redfly και η κατάθεση ψυχής του τοτέμ –όπως και πολλά άλλα κείμενα παραγωγών κι εργαζομένων του 902.

Το δεύτερο είναι να αποκαλύψουμε στον κόσμο τι κρύβεται πίσω από την πολεμική εναντίον του κόμματος, με πρωτοστάτες το συγκρότημα λαμπράκη και κύκλους του σύριζα, που κινούνται κι από δικά τους ιδιαίτερα ελατήρια. Το μεν συγκρότημα στρέφεται εναντίον ενός νέου πιθανού ισχυρού ανταγωνιστή στο τηλεοπτικό παιχνίδι –που ανοίγει με νέους όρους πλέον πάνω από το κουφάρι της ερτ. Οι δε συριζαίοι με γνήσιο πνεύμα νεοπλουτισμού, ως νεόκοπο κόμμα εξουσίας του 27%, έβαλαν στο μάτι τη συχνότητα του 902, ξεχνώντας τα προβλήματα επιβίωσης που αντιμετώπιζε ο δικός τους ραδιοφωνικός σταθμός μέχρι πολύ πρόσφατα.

Πέραν αυτού όμως η βασική κινητήρια αιτία αυτής της πολεμικής είναι ο αντικομμουνισμός. Και με αυτό δεν εννοώ την επίθεση ενάντια στο κκε με τη στενή έννοια, ως ένας ανταγωνιστικός κομματικός μηχανισμός, αλλά ενάντια στους αγώνες της εργατικής τάξης και το μοναδικό ραδιοτηλεοπτικό μέσο που τους πρόβαλλε και τους αναδείκνυε σε πρώτο πλάνο. Πίσω από την επίθεση στο κόμμα κρύβεται το ταξικό μίσος ενάντια στους εργάτες και το λαϊκό κίνημα.

Το τρίτο που μένει να γίνει είναι μια αυτοκριτική για το πώς φτάσαμε σε αυτή την κατάληξη και αν μπορούσε να έχει αποφευχθεί. Ή όπως σημειώνει ο δάνης παπαβασιλείου στο κείμενό του –ίσως το καλύτερο που έχει γραφτεί αυτές τις μέρες από τους ανθρώπους του 902- «πιστεύω (…) ότι η ΚΕ, εν ευθέτω χρόνω, θα δώσει εμπεριστατωμένες απαντήσεις και στο αν ήταν δυνατόν σε προγενέστερο χρόνο να διαγνωσθούν οι συνέπειες της κρίσης για να αποφευχθεί η σημερινή εξέλιξη. Κάτι τέτοιο θα είναι ιδιαίτερα χρήσιμο για ένα μελλοντικό ανάλογο εγχείρημα στα μέσα ενημέρωσης του Κόμματος».

Αυτή η συζήτηση κι οι εξηγήσεις που θα δοθούν είναι αρκετά δύσκολες, γιατί πρέπει να διαχωρίσουν την ουσία απ’ το επικοινωνιακό κομμάτι και να απαντήσουν πειστικά και στα δύο επίπεδα, παίρνοντας υπόψη τους μια σειρά παραμέτρων.

Για παράδειγμα η αυτοκριτική θα μπορούσε να ξεκινά από το 89’, το άνοιγμα των συχνοτήτων και την τότε στάση του κόμματος, για να σταθεί αφορμή για μια συνολικότερη αποτίμηση εκείνης της τακτικής επιλογής (κυβέρνηση τζανετάκη, κτλ). Ούτως ώστε στις επόμενες δηλώσεις του παφίλη και του όποιου άλλου κομματικού στελέχους σχετικά με το ζήτημα, να μη βγουν διάφοροι καλοθελητές που θα… πέσουν από τα σύννεφα, γιατί «το κόμμα παίρνει αποστάσεις από το παρελθόν του». Κι αν τέλος πάντων υπάρχει κάποιος που θέλει να υπερασπιστεί αυτή την κίνηση –όχι απέναντι στις βρόμικες πολεμικές περί βρόμικου 89, αλλά τις επιλογές του κόμματος αυτές καθαυτές απέναντι στον εαυτό του- ας το κάνει ανοιχτά, για να μην κρυβόμαστε πίσω από το δάχτυλό μας.

Σημαντικό ζήτημα είναι κι η «παράπλευρη απώλεια» του ραδιοφώνου με την πώληση του ενιαίου ραδιοτηλεοπτικού 902, που συνιστά καίριο χτύπημα στη δυνατότητα του κουκουέ να ζυμώνει και να διαδίδει τις θέσεις του, και πρέπει να δούμε πώς μπορεί να μετριαστεί –πχ με την αξιοποίηση του διαδικτύου για την εκπομπή προγράμματος μερικές ώρες τη μέρα ή την εβδομάδα.

Παρεμπιπτόντως, η λογική που λέει «δεν πειράζει που κλείνει ο 902, εξάλλου ποτέ δεν τον έβλεπα-άκουγα», δεν ταιριάζει σε σύντροφο ή σε όποιον στέκει κοντά στο κόμμα. Γιατί αν δε βλεπόταν ο 902 αυτό πρέπει να μας προβληματίσει όλους και να δούμε τι έφταιγε και τι μπορούσε να αλλάξει κι όχι να απεμπολούμε ελαφρά τη καρδία ένα τόσο σημαντικό εργαλείο. Το ίδιο ακριβώς ισχύει εάν πιστεύουμε πως ο 902 είχε μερικές σπουδαίες εκπομπές, που οι περισσότεροι τις αγνοούσαμε ή τις παρακολουθούσαμε από σπάνια ως ποτέ.

Η κε του μπλοκ είχε γράψει παλιότερα, με αφορμή το τότε κλείσιμο του 902 (που ίσως να ήταν η καλύτερη δυνατή επιλογή, μερικά χρόνια πριν ή ακόμα και τώρα αν δεν προείχε το θέμα των αποζημιώσεων και των οφειλόμενων στους εργαζόμενους) πως η δύναμη ενός μέσου είναι το κοινό του (οι αναγνώστες, οι ακροατές ή οι τηλεθεατές του), με το ίδιο σκεπτικό που η μισή μαγεία της ελληνοφρένειας είναι η ώρα του λαού και τα τηλεφωνήματα των ακροατών.

Τα κομματικά μέσα δε μπορεί βέβαια να απευθύνονται αποκλειστικά στα κομματικά μέλη και το στενό περίγυρο –κι όταν συμβαίνει αυτό, εκφράζει μάλλον την αποτυχία και το στενό περιεχόμενό τους. Διαθέτουν όμως ένα σημαντικό συγκριτικό πλεονέκτημα: την κομματική βάση και τον κόσμο του, που είναι τα μάτια και τα αυτιά του κουκουέ και των μέσων που διευθύνει. Και είναι ευθύνη του καθενός μας να αναπτύξει πρωτόβουλο πνεύμα και να γίνει δυνάμει ανταποκριτής αυτών των μέσων.

Αν αυτό κάποτε ακουγόταν απλώς ως μια ωραία κι ενδιαφέρουσα ιδέα, τα σημερινά δεδομένα καθιστούν την εφαρμογή της σχεδόν επιτακτική ανάγκη: συλλογική δουλειά που στηρίζεται κυρίως στην εθελοντική προσφορά. Για να γίνει αυτό πράξη όμως και να μη μείνει ένα ωραίο σύνθημα, πρέπει να οργανωθεί και να κυνηγηθεί κεντρικά, βάση σχεδίου και ειδικών μελετών, από το κμε –αν υφίσταται ακόμα- ή από το τμήμα προπαγάνδας της κετουκε, αξιοποιώντας τις προτάσεις και τις ιδέες του κομματικού δυναμικού.

Πέραν αυτών όμως η ουσία του ζητήματος συνδέεται πρωτίστως με τα οικονομικά του κουκουέ κι ειδικότερα με την πορεία της τυποεκδοτικής που με τα έσοδά της χρηματοδοτούσε και άλλες κομματικές δραστηριότητες. Εδώ λοιπόν μπαίνει η εξής παράμετρος. Επειδή οι κομματικές επιχειρήσεις δεν είναι σοσιαλιστικές νησίδες, αγκυροβολημένες σε απάνεμα λιμάνια, υφίστανται αντικειμενικά τις συνέπειες της καπιταλιστικής κρίσης, ανεξάρτητα από επιμέρους προσωπικούς χειρισμούς της διεύθυνσης. Ισχυριζόμενοι το αντίθετο θα ήταν σα να δίναμε βάση στα φληναφήματα πως μια άλλη κυβέρνηση με διαφορετικό μίγμα πολιτικής και διαχείρισης, θα μπορούσε να αποφύγει το σκόπελο της κρίσης. Η κρίση όμως υφίσταται αντικειμενικά, ανεξάρτητα από τα πρόσωπα που τη διαχειρίζονται.

Ο αντίλογος λέει πως εφόσον το κόμμα είχε προβλέψει στην ανάλυσή του το ξέσπασμα της κρίσης, (θα) μπορούσε να προετοιμαστεί για να αντιμετωπίσει και τις συνέπειές της. Προσωπικά θεωρώ πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση (και θα μπορούσα να ακούσω σχετικά με το θέμα, χωρίς προκατάληψη, οποιαδήποτε απροκατάληπτη άποψη που δεν έχει έτοιμα προκατ συμπεράσματα) αν και κατά πόσο έγκαιρα το κουκουέ ανέλυσε σωστά την κρίση, διαμορφώνοντας αντίστοιχα την τακτική του. Αλλά το συγκεκριμένο επιχείρημα θεωρώ πως προσφέρεται μόνο για εσωτερική κατανάλωση. Η μελέτη και η γνώση της μαρξιστικής θεωρία για την κρίση δε μας καθιστά αυτομάτως καλούς «μάνατζερ» και γνώστες της αγοράς. Κι αντιστρόφως. Οι καλοί γνώστες της αγοράς και οι διάφοροι αετονύχηδες μπορούν να κάνουν μια καλή ανάλυση της συγκεκριμένης κατάστασης ή και να συναισθάνονται κάποιες γενικότερες τάσεις, αλλά αυτό δεν προϋποθέτει ιδιαίτερες γνώσεις πολιτικής οικονομίας και απέχει αρκετά από τη συγκεκριμένη μαρξιστική ανάλυση της πραγματικότητας.

Παρόλα αυτά η τέτοια ή αλλιώτικη διαχείριση της κατάστασης μπορεί να επιτείνει ή να μετριάσει αντιστοίχως τις συνέπειες της κρίσης. Με αυτή την έννοια η αυτοκριτική μπορεί να συμπεριλάβει και τους χειρισμούς των αρμόδιων οργάνων. Να εξετάσει τα δεδομένα, να κάνει καταμερισμό ευθυνών και να δει αν μπορούσε να υπάρξει κάποια διαφορετική εξέλιξη. Κι αυτή είναι μια κουβέντα που δε μπορεί να γίνει με καφενειακούς όρους κι υποθέσεις στον αέρα, αλλά νηφάλια, σοβαρά και υπεύθυνα. Με άλλα λόγια να γίνει σε μια συνεδριακή διαδικασία του κόμματος, για να παρθούν συλλογικές αποφάσεις απ’ τους εκλεγμένους αντιπροσώπους. Και κατά πάσα πιθανότητα αυτό ακριβώς έγινε και στο πρόσφατο συνέδριο του κουκουέ.

Το τι ακριβώς έγινε κι ειπώθηκε εκεί, προφανώς δεν το γνωρίζουμε κι ούτε έχουμε απαίτηση να το μάθουμε, για να ικανοποιήσουμε την ανάγκη μας να δοθούν απαντήσεις. Οι μόνες αναφορές που μπορεί να βρει κανείς σχετικά είναι κίτρινης προέλευσης –είτε αυτή αφορά τη δεοντολογία και την ποιότητα του «ρεπορτάζ», είτε τον πολιτικό χαρακτήρα κάποιων αναλύσεων. Δυστυχώς όμως έχει αποδειχτεί πως έχουν εσωτερική πληροφόρηση και δεν τα γράφουν όλα από την κοιλιά τους. Άλλη ιστορία βέβαια σε τι συμπεράσματα καταλήγουν.

Η γνωστή ιστοσελίδα για παράδειγμα παραδέχεται πως σε αυτό το σημείο η πώληση ή το κλείσιμο του σταθμού ήταν μονόδρομος. Αλλά συνεχίζει με το μονότονο μοτίβο πως αν το κουκουέ δεν είχε εγκαταλείψει την πολιτική γραμμή του 15^ου συνεδρίου, μπούρου-μπούρου, θα είχε αποφύγει τις συνέπειες στα οικονομικά του, μπούρου.

Το συμπέρασμα αυτό μας οδηγεί σε δύο τινά. Ή που πρόκειται για αθεράπευτη εμμονή που κολλάει με όλα, παντού και πάντα, πχ σήμερα το πρωί ξύπνησα με ένα πονοκέφαλο, ο καφές ήταν χάλια και σα να μην έφτανε αυτό με χώρισε και η γυναίκα μου. Αλλά αν το κουκουέ δεν είχε εγκαταλείψει το 15^ο συνέδριο… κτλ. Είτε –για να σοβαρευτούμε και να λέμε τα πράγματα με το όνομά τους- σημαίνει πρακτικά το εξής απλό: αν το κουκουέ μιλούσε για συνεργασίες, ενδεχομένως και για κυβέρνηση, θα είχε καλύτερα εκλογικά ποσοστά και διαφορετικές οικονομικές δυνατότητες για να διαχειριστεί την κατάσταση -κι όλα τα άλλα είναι ιστορίες για αγρίους. Πραγματικά τρομερό σκεπτικό.

Ασχέτως αυτού βέβαια τα ερωτήματα παραμένουν και δεν είναι θέμα κουτσομπολιού ή περιέργειας να πάρουν απάντηση. Για το αν ο τηλεοπτικός 902 έπρεπε να κλείσει μερικά χρόνια νωρίτερα, με το ξεκίνημα της κρίσης. Για το αν συζητήθηκαν στο συνέδριο οι δυσοίωνες προοπτικές του σταθμού και το ενδεχόμενο πώλησής του ή οι εναλλακτικές που είχαμε. Για το αν υπήρχε πρόταση συμφέρουσας εξαγοράς της τυποεκδοτικής στην αρχή της κρίσης και γιατί δεν προτιμήθηκε από τη σμίκρυνση του κύκλου των εργασιών της. Όπως είπαμε και πριν, περιμένουμε πειστικές απαντήσεις από την κε σε αυτά τα ζητήματα.

Εγώ θα προσθέσω και μερικά ακόμα ερωτήματα , λίγο διαφορετικά.

Όσοι είναι κοντά στο κόμμα, γνώριζαν όντως πολύ καλά τη δραματική κατάσταση των οικονομικών του κουκουέ, που ουσιαστικά βρίσκεται σε οικονομική εξόρμηση διαρκείας, δώδεκα μήνες το χρόνο. Πόσοι γνωρίζαμε όμως ότι έμπαινε αυτό το ενδεχόμενο για τον 902 –τηλεόραση και ραδιόφωνο; Δε θα ‘ταν σκόπιμο να δοκιμάζαμε μια θεματική οικονομική εξόρμηση ειδικά για τη σωτηρία του 902 –έστω του ραδιοφώνου; Δε θα μπορούσε να διαχωριστεί η τύχη του από τον τηλεοπτικό 902; Θα πει κανείς, άλλο η κάλυψη ενός χρέους κι άλλη ιστορία τα ελλείμματα που συσσωρεύονται χρόνο με τον χρόνο. Με την ίδια λογική όμως, άλλες οι απαιτήσεις της τηλεόρασης, και άλλης κλίμακας οι δαπάνες του ραδιοφώνου.

Επίσης. Το κόμμα είχε εξηγήσει ανοιχτά από πέρσι ήδη την κατάσταση που επικρατούσε και τους λόγους που το οδήγησαν στο κλείσιμο τότε του σταθμού. Δεν έπρεπε όμως να εξηγηθούν ανοιχτά κι επίσημα από την πρώτη στιγμή οι λόγοι που επαναλειτούργησε κι εντάχτηκε στο ψηφιακό μπουκέτο; Ο καθένας μπορούσε ίσως να το μαντέψει, παρακολουθώντας αμήχανα τις εξελίξεις, δεν χρειαζόταν όμως και μια επίσημη ανακοίνωση;

Θα μου πεις πως αυτά είναι δευτερεύοντα, επικοινωνιακά ζητήματα. Ενδεχομένως. Εκεί ακριβώς μας χτυπάνε όμως αυτό το διάστημα. Στην αδιαφάνεια και στο ότι είμαστε μία από τα ίδια με τα μούτρα τους. Καθόλου τυχαία η στοχευμένη ανακοίνωση της εσηεα εστίασε σε αυτό ακριβώς το σημείο: στο χαμένο ηθικό πλεονέκτημα του κκε σαν εργοδότη. Προφανώς δεν πρόκειται για κάποιο ουσιαστικό αντίλογο, δημιουργεί όμως εντυπώσεις σε ένα ζήτημα που θα βρίσκουμε συνεχώς μπροστά μας –και όσοι σφοι ανοίγουν κουβέντες στον χώρο τους, συναντάν ήδη το πολυφορεμένο αντεπιχείρημα ‘αφού και το κκε κάνει απολύσεις στις δικές του επιχειρήσεις’.

Θέλω να πω εν κατακλείδι ότι σ’ αυτή την περίπτωση το επικοινωνιακό δεν είναι ακριβώς δευτερεύον ζήτημα.

Εκτός από αυτό όμως υπάρχει κι η ουσία. Το κόμμα καλείται να κάνει αυτό που ζητά από το λαό: να βγάλει συμπεράσματα. Να καταμερίσει ευθύνες για τη συγκεκριμένη υπόθεση –όπως πιθανόν να έχει ήδη κάνει- αλλά πρωτίστως να γενικεύσει την πείρα για το πώς θα πορευτεί από εδώ και πέρα. Επειδή το κείμενο έχει ήδη ξεφύγει αρκετά σε έκταση δε μας παίρνει να το αναλύσουμε εδώ. Αλλά η περιπέτεια των τελευταίων χρόνων με τις κομματικές επιχειρήσεις προσφέρεται για άκρως διδακτικά συμπεράσματα σχετικά με το σκοπό, τον χαρακτήρα τους, τον τρόπο λειτουργία τους και τις ειδικές σχέσεις που θα έχουν όσοι σύντροφοι δουλεύουν σε αυτές. Κι ίσως αυτό να είναι το πιο ουσιαστικό κομμάτι της αυτοκριτικής που πρέπει να γίνει.

Έγραψα και πριν πως η συζήτηση αυτή είναι δύσκολη κι αυτό ισχύει για ένα λόγο παραπάνω, με τους διάφορους καλοθελητές που περιμένουν στη γωνία για να σπεύσουν να την αξιοποιήσουν για τα δικά τους τροπάρια. Είναι επιβεβλημένη ανάγκη όμως να γίνει και ο τελευταίος προσυνεδριακός αποτελεί ένα πολύ καλό προηγούμενο και μπούσουλα για τον τρόπο διεξαγωγής του. Κι εφόσον το θέμα μας είναι ο 902, ένα πρόσφατο παράδειγμα για το πώς συνδυάζεται η συζήτηση –ακόμα και οι δημόσιες διαφωνίες- με την κομματικότητα, μας δίνει η περίπτωση του θ. λαπαναΐτη και το πρωτοσέλιδο του κυριακάτικου ρίζου, όπου ανακοινώνεται πως ο σφος χαρίζει το σύνολο σχεδόν της αποζημίωσής του στο κόμμα. Αν τυχόν δε σας λέει κάτι το όνομα, μπορείτε να θυμηθείτε εδώ την επιστολή του στον τελευταίο προσυνεδριακό. Κι ανεξάρτητα από το αν συμφωνεί κανείς με τις ενστάσεις του, ή από την μελλοντική εξέλιξη αυτών των διαφωνιών η κίνησή του δείχνει ποιο είναι το ήθος κι η κομματικότητα των μελών του κουκουέ και με ποιον τρόπο διεξάγουν ανοιχτό διάλογο.

Αυτά νομίζω πως είναι αρκετά για αρχή. Αν πάντως κάποιος στα σχόλια φιλοδοξεί να δυσκολέψει τη συζήτηση, μπορεί να υπολογίζει από τώρα μια θέση στον κουβά με τα ανεπιθύμητα.

Ο Ζαχαριάδης για το Μαοϊσμό

Η κε του μπλοκ συνεχίζει το αφιέρωμα στο νίκο ζαχαριάδη, με την αναδημοσίευση μιας ακόμα επιστολής από τα τελευταία κείμενα του κομμουνιστή ηγέτη, όπως τη βρήκε στο βιβλιαράκι «το κρυφό αρχείο της εξορίας» -από τις εκδόσεις παπαζήση. Στην επιστολή αυτή ο ζαχαριάδης καταπιάνεται με την αποτίμηση του μαοϊκού ρεύματος και κάνει μερικές πολύ καίριες επισημάνσεις –με τις οποίες δε συμφωνεί απαραίτητα ο πυρήνας των υποστηρικτών του στην τασκένδη.

Σ. Τσότσο, Ζήνδρο και Δροχαμήλιο, γεια χαρά

Πήρα το γράμμα σας. Τα ονόματά σας εκτός του σ. Τσότσου δεν τα έβγαλα καλά. Μ’ αφτό δεν έχει και τόσο σημασία. Το ερώτημά σας είναι ένα, μα μεγάλο, και η απάντηση σ’ αφτό με γράμμα είναι δύσκολη αν όχι αδύνατη. Να ρωτάς είναι πάτα πιο εύκολο απ’ ό,τι να απαντάς.

Εδώ χρειάζεται προφορική, ψύχραιμη και ντοκουμενταρισμένη συζήτηση και όχι μια μα πολλές. Ένα από τα κακά που έφερε στο κόμμα μας η αντιλενινιστική επέμβαση του 1956 είναι και το ότι βούλωσε ο στόμα του ΚΚΕ σε στιγμές που μας χρειαζόταν μεγάλη, βαθειά συζήτηση. καταλαβαίνω, διαισθάνομαι ότι δεν συμφωνάτε με τις απόψεις που διατύπωσα στις «σκέψεις και προτάσεις» και παρά το ότι είναι δύσκολο να καταλήξουμε σε συμπεράσματα με αλληλογραφία, που κι αφτή βρίσκεται υπό έλεγχο και δεν είναι σίγουρη, θα προσπαθήσω όσο μπορώ πάντως σύντομα να σας απαντήσω παρά το ότι δεν έχω στη διάθεσή μου τα απαραίτητα ντοκουμέντα.

Το ερώτημά σας είναι τούτω δω: Γιατί το Κ.Κ. Κίνας δεν έχει μαρξιστική-λενινιστική γραμμή σωστή; Απ’ την πρώτη στιγμή προβάλλει μια ουσιαστική δυσκολία: Ποια γραμμή του ΚΚΚ αφορά το ερώτημά σας; Από το 1956, όταν συνήλθε το 8^ο συνέδριο του Κ.Κ. Κίνας έχουμε τρεις γενικές γραμμές. Η πρώτη είναι η γραμμή που ψήφισε το 8^ο συνέδριο και που αποτελούσε συνέχιση και προέχταση της γραμμής του ΚΚΚ από τη νίκη της κινέζικης επανάστασης και δω. Η δεύτερη είναι η γραμμή του μεγάλου πηδήματος και της λαϊκής κομμούνας, που εγκαταλείφθηκε ύστερα από την αποτυχία της. Εδώ προκύπτει ένα κενό για κάμποσα χρόνια. Στο διάστημα αφτό εγώ τουλάχιστον, δεν ξέρω την πολιτική γραμμή του ΚΚΚ.

Στα τελευταία δυο χρόνια προβλήθηκε η Τρίτη γραμμή της εκπολιτιστικής επανάστασης.

Η πρώτη γραμμή ήταν βασικά σωστή και εξασφάλιζε στη Λ.Δ. της Κίνας σοβαρές νίκες στον πολιτικό, οικονομικό και διεθνή τομέα. Η δεύτερη ήταν απόλυτα λαθεμένη και το απόδειξε με την κατάρρευσή της. Οι οικονομικοί νόμοι της κοινωνικής ανάπτυξης είναι αντικειμενικοί και έχουν την κακή συνήθεια να μην ανέχονται βία κι εξαναγκασμό και από αφτόν τον «μεγαλοφυή ηγέτη».

Στα 1921 ο Λένιν είδε ότι με την παλιά οικονομική πολιτική που ξέφυγε από τις τοτινές ρούσικες δυνατότητες δεν γίνεται τίποτε και πρότεινε την ΝΕΠ, που εξασφάλισε την παραπέρα πορεία της επανάστασης. Ο Λένιν διόρθωσε ένα κακό. Ο Μάο, με το μεγάλο πήδημα, πήγε απ’ το καλό στο κακό. Αγνόησε την οικονομική πραγματικότητα και αφτή τον εκδικήθηκε.

Απ’ ό,τι καταλαβαίνω το ερώτημά σας δεν μπορεί να φορά ούτε την πρώτη ούτε τη δεύτερη γραμμή του ΚΚΚ. Ώστε μας μένει η τρίτη. Σ΄ αφτή θα σταθώ. Ποια τα κύρια γνωρίσματά της;

1. Προβάλλεται η κατηγορία ότι το ΚΚΣΕ προδίνει την επανάσταση και παλινορθώνει τον καπιταλισμό στην ΕΣΣΔ. Αντικειμενικά δοσμένα για να στηριχθεί μια τέτια κατηγορία δεν υπάρχουν. Στα 1917-18 οι αναρχικοί λέγαν ότι ο Λένιν και οι μπολσεβίκοι πρόδωσαν την επανάσταση, οι αντίπαλοι του Λένιν λέγαν ότι η συνθήκη του Μπρεστ-Λιτόβσκ ήταν προδοσία. Το ίδιο λέγαν και για την ΝΕΠ. Αργότερα, στο 1927 και μετά τα ίδια λέγαν και για τους μπολσεβίκους και οι τροτσκιστές. Τέτιες κατηγορίες από διάφορες πλεβρές δεν έλειπαν ποτέ. Η ζωή τις ανέτρεψε όλες. Στην ανάλυση και εχτίμηση της διεθνούς κατάστασης  πρέπει να ξεκινάμε από τούτα τα αντικειμενικά δεδομένα:

α) Γεγονός που κυριαρχεί στον 20ό αιώνα είναι η Οχτωβριανή επανάσταση και η δημιουργία της ΕΣΣΔ.

β) Η ΕΣΣΔ παραμένει το επίκεντρο της κοινωνικής προόδου και μεταβολής της κοινωνίας.

γ) Απ’ αφτού απορρέει ότι η ΕΣΣΔ είναι και παραμένει ο κύριος στόχος του παγκόσμιου καπιταλισμού και οι ΕΠΑ ενάντιά της στρέφουν τα κύρια πυρά της πολιτικής τους των οικονομικών μέτρων του ψυχολογικού πολέμου που αποβλέπει στο να διαβρώσει την ηθική υπεροχή της ΕΣΣΔ.

δ) Η ΕΣΣΔ είναι η κύρια, η αποφαιστική δύναμη που σ’ όλους τους τομείς: πολιτικό, οικονομικό, στρατιωτικό, επιστημονικό, τεχνικό, ιδεολογικό, εκπολιτιστικό, αντιπαλέβει αποτελεσματικά τις ΕΠΑ. Αν δεν υπήρχε ΕΣΣΔ δεν θα υπήρχε ανάμεσα στ’ άλλα και η Λ.Δ. της Κίνας. Η παγκόσμια εξέλιξη θάταν αλλιώτικη, πάντως όχι τέτια όπως την καθόρισε η νίκη της Οχτωβριανής επανάστασης και η δημιουργία της ΕΣΣΔ.

Η Σοβιετική Ένωση κάνει σήμερα αδύνατη την παγκόσμια κυριαρχία των ΕΠΑ και όχι η Λ.Δ. Κίνας. Όποιος δεν το βλέπει αφτό αναγκαστικά πέφτει έξω στην πολιτική και την επαναστατική δράση.

2. Η έγνοια για τη βελτίωση της ζωής των σοβιετικών ανθρώπων χαρακτηρίζεται σαν αντεπαναστατική. Οι σοβιετικοί άνθρωπο σ’ αφτό απαντούν: Τότε γιατί κάναμε την επανάσταση; Ο Λένιν τόνιζε: Τον καπιταλισμό θα τον νικήσουμε οριστικά όταν στην πράξη στον οικονομικό τομέα αποδείξουμε την ανωτερότητά μας. Δηλαδή, όταν οι εργάτες οι μάζες της Ευρώπης, Αμερικής, όλη της γης δουν με τα μάτια τους ότι οι σοβιετικοί άνθρωπο ζουν καλύτερα. Ο καπιταλισμός, οι αμερικάνοι, αφτό ακριβώς φοβούνται περισσότερο από κάθε άλλο και αφτό προσπαθούν να το αποτρέψουνε με όλα τα μέσα.

3. Η σημερινή «εκπολιτιστική επανάσταση» αποτελεί άρνηση, αντίποδο του ΚΚΚ όλης της προηγούμενης ιστορίας του, σε τελευταία ανάλυση άρνηση της κινεζικής επανάστασης.

4. Αν το ΚΚΚ δεχότανε τη συνεργασία στη βοήθεια του Βιετνάμ, τότε χωρίς πα γενικό πόλεμο, θα καταφέρναμε ενάντια στις ΕΠΑ αποφασιστική ήττα με τεράστια παγκόσμια απήχηση και αποτελέσματα.

5. Η πολιτική του Μάο απέναντι σε άλλες χώρες όπως π.χ. Ινδίες, Μπίρμα (Βιρμανία), κλπ, δείχνει μεγαλοκινέζικο εθνικισμό.

6. Η γραμμή του στην Ινδονησία που έφερε τη συντριβή του ΚΚ Ινδονησίας δείχνει τυχοδιωκτισμό.

7. Τη διάσπαση στο παγκόσμιο κομμουνιστικό κίνημα που προκάλεσε ο Μάο, οι αμερικάνοι τη ζητούσαν στον ουρανό και τη βρήκαν στη γη. Τίποτε άλλο μετά το 1917 δεν μπορούσε να τους βοηθήσει τόσο.

8. Η προσωπολατρία προς το Μάο που πάει να αποδείξει ότι είναι άνθρωπος που τα μπορεί όλα, αποτελεί άρνηση της θεωρίας μας. Γενικά η φιλοσοφία του Μάο που αρνιέται τα αντικειμενικά κριτήρια στον καθορισμό της οικονομικής πολιτικής και της πολιτικής γενικά στηρίζεται στον ιδεαλισμό και αποτελεί αντίποδο του διαλεχτικού υλισμού.

Οι κουκουέδες στην τοποθέτησή τους πρέπει να αποκλείσουν τις υποκειμενικές χτιμήσεις (ζημιά που έκανε στο ΚΚΕ το ΚΚΣΕ) και να στηρίζονται στα αντικειμενικά κριτήρια. Σήμερα που η κατάσταση στην Ελλάδα είναι τόσο βαρειά που και οι διορισμένοι ξαναβαράν διάλυση (διαγραφή Παρτσαλίδη και σία), αφτό είναι ζωτική προϋπόθεση για να ξαναφτιάξουμε το ΚΚΕ (κουκουέ). Για το λαό, για τις παραδόσεις μας.

Ο Μαοϊσμός είναι απόλυτα ξένος και σ’ αφτόν βρίσκουν καταφύγιο τόσο αφτοί που υποκύπτουν στον υποκειμενισμό όσο και οι εχθροί του ΚΚΕ (αρχειοτροτσκιστές κτλ). Ο υποκειμενισμός στην πολιτική: πλέρια θολούρα και θάνατος, χαμός. Στην κατάσταση που βρισκόμαστε εμείς χρειάζεται ξεχωριστό πολιτικό θάρρος για να το αποφύγουμε και να γλυτώσουμε από τα μάγια του. η κατάσταση σ’ όλο τον κόσμο οξύνεται και στην Ευρώπη πρέπει να περιμένουμε καινούριες αμερικάνικες προβοκάτσεις: Όσο κοντοζυγώνει το 1969 που τελειώνει η ισχύς του Συμφώνου ΝΑΤΟ, τόσο δυναμώνουν στις γραμμές του οι κεντρόφυγες δυνάμεις. Στην Ελλάδα, οι ΕΠΑ σ’ αφτό αντέδρασαν με το πραξικόπημα της χούντας, για να ξαναμάσουν τα πρόβατα στο τσουγγάρι, δεν αποκλείεται να οργανώσουν προβοκάτσιες για να «δείξουν» ότι η απειλή είναι από την ΕΣΣΔ. Πάντα πρέπει νάμαστε έτοιμοι για όλα: Σ’ αφτό μας καλεί και η διεθνής κατάσταση στην Ελλάδα και η χρεωκοπία της κλίκας των διορισμένων. «Πρέπει νάμαστε έτοιμοι»  σημαίνει: ιδεολογικά λαμπικαρισμένη θέση και κουκουέδικη ατσαλένια συσπείρωση και μαζική δουλειά.

Καταλαβαίνω ότι μ’ όσα γράφω πιο πάνω ίσως να μην σας πείσω. Ο καθένας κάνει αφτό που μπορεί, ας συνεχίσουμε τότε τη συζήτηση.

Το γράμμα αφτό να το δώσετε και στους άλλους κουκουέδες.

Καλή πατρίδα, καλή λεφτεριά

Νίκος 20-2-68

.-.

Επί του πιεστηρίου –όπως λένε στον κόσμο των μμε- έσκασε η είδηση και για την πώληση του ραδιοτηλεοπτικού 902. Αλλά αυτά έχουμε καιρό να τα σκεφτούμε και να τα συζητήσουμε εν καιρώ, με νηφάλια και καθαρή σκέψη. Το ιστολόγιο θα παραμείνει ανενεργό τις επόμενες μέρες και θα επαναλειτουργήσει σε καμιά βδομάδα περίπου. Καλό καλοκαίρι και μην ανησυχείτε αν αργήσουν να εγκριθούν τα σχόλιά σας.

Ενωτικά στα UHF

Τις τελευταίες μέρες έχει στοιχειώσει το μυαλό μου αυτή η φαεινή ενωτική πρόταση της αυγής –να παραμείνει η συχνότητα του 902 «στην αριστερά, όπου και δόθηκε»- και προσπαθώ να σκεφτώ πώς ακριβώς το φαντάζονται και πώς θα μπορούσε να είναι.

Θα μπορούσε πχ να υπάρχει ένα κεντρικό δελτίο ειδήσεων με δυο παρουσιαστές, ένα δικό μας κι έναν των αναθεωρητών και να λέει ο καθένας τα δικά του· να παρουσιάζει δηλ τις δικές του ειδήσεις, ή και την ίδια είδηση με δυο διαφορετικά βιντεάκια, ένα για κάθε εκδοχή. Θα προλόγιζε πχ ο δικός μας παρουσιαστής αυτό το προλεκάλτ αισθητικής σποτάκι που βγάλαμε για το ταξίδι του τσίπρα στην αμερική, και στο κλείσιμο θα ‘λεγε: ακολουθεί τώρα η οπορτουνιστική εκδοχή των πραγμάτων.

Ή θα έβγαινε πχ έκτακτο απεργιακό δελτίο με το δικό τους παρουσιαστή την τετάρτη και ζωντανή σύνδεση με τον κούκο για ανταπόκριση από τη συγκέντρωση της γσεε, να μας πει τι κάνουν οι άλλοι τρεις. Και στο καπάκι θριαμβολογικά σχόλια για το μέγα πλήθος, με πλάνα αρχείου από τα μπλοκ της πορείας του παμε προς επίρρωση, και προσεκτικά σβησμένα τα διακριτικά στα πανό –τώρα που πήρανε το κολάι απ’ τις αφίσες με το φότοσοπ- για να μη φαίνεται η απάτη στο μέσο τηλεθεατή.

Μετά θα χωρίζαμε τις μέρες του προγράμματος και στη δική τους σειρά οι τηλεοπτικές βραδιές θα γέμιζαν με πολιτικές συζητήσεις στρογγυλής τραπέζης κι ιππότες της παναριστεράς να κουβεντιάζουν για το ενδεχόμενο και την ανάγκη σχηματισμού μιας αριστερής κυβέρνησης –πλην λακεδαιμονίων- παζαρεύοντας ζωντανά τα χαρτοφυλάκια. Εναλλακτικά θα μπορούσε να υπάρχει θεματική συζήτηση με καλεσμένο το γιώργο ρούση για τα τρία σίγμα του (σταλινικού, σεχταριστικού, συντηρητικού) κκε και τα τρία σίγμα που μας ενώνουν (συγκυβέρνηση 89’, σχηματισμός εργατικής κυβέρνησης, σύριζα). Ή μια σειρά εκπομπών σε εβδομαδιαία βάση με τη δεξαμενή σκέψης (think tank) του σύριζα, νίκο κοτζιά και τίτλο: κράτος και μεταρρύθμιση, μια άλλη ματιά στο λένιν.

Τα σαββατοκύριακα, την ζώνη υψηλής τηλεθέασης (prime time) θα κοσμούσε το βαρύ πυροβολικό του σταθμού: ένα τηλεπαιχνίδι τύπου ριάλιτι, με όλους τους τηλεαστέρες οικονομολόγους: καζάκης, λαπαβίτσας, βαρουφάκης, μηλιός, κ.ά. Με βαρυσήμαντες οικονομικές αναλύσεις κι υποψήφιος προς αποχώρηση –στη θέση του αδύναμου κρίκου- που θα αναδεικνύονταν μέσα από αμεσοδημοκρατικές διαδικασίες και τη μαζική ψηφοφορία πολιτών που θα συγκεντρώνονταν στις πλατείες για να κρίνουν τους διαγωνιζόμενους.

Στις δικές μας βραδιές θα περιείχε την εκπομπή «στα μπλόκα της αγροτιάς» με το βαγγέλη μπούτα και ζωντανή σύνδεση με το μπλόκο της νίκαιας, καθώς και το «εργάτες, αγρότες, φοιτητές», που θα καταπιανόταν με το πώς προχωρά το μέτωπο ενάντια στις πολυεθνικές –και όχι μόνο- και η πρόοδος της λαϊκής συμμαχίας στους χώρους δουλειάς και τις γειτονιές. Τα σαββατόβραδα θα υπήρχε κάποιο ψυχαγωγικό πρόγραμμα με τη σεμίνα διγενή και τον απόστολο γκλέτσο –που έχει προϋπηρεσία από τον 902 σε αντίστοιχες εκπομπές- με μουσική και καλεσμένους, στο στιλ του «κοίτα τι έκανες» -που ως τίτλος, θα μπορούσε ίσως να παραπέμπει ως υπονοούμενο ακόμα και στον υπαρκτό σοσιαλισμό που γνωρίσαμε.

Στην πρωινή ζώνη το πρόγραμμα θα άνοιγε με το ενημερωτικό μαγκαζίνο όπως μπαίνεις αριστερά και παρουσιαστή τον κώστα αρβανίτη, που τον έχουνε απολύσει από παντού και έχει μείνει άνεργος. Θα συνέχιζε με την εκπομπή «σύντροφοι είμαστε όλοι» με τη μαριλίζα ξενογιαννακοπούλου που διαθέτει συγκριτικό πλεονέκτημα, γιατί είχε σύντροφό της στο πασόκ τον πάγκαλο, που ανταποκρίνεται στην κυριολεκτική σημασία (βάση ετυμολογίας) της λέξης σύντροφος, με αυτό το περίφημο: όλοι μαζί τα φάγαμε –άλλο αν κάποιοι έφαγαν και τις κάλτσες τους, που έλεγε παλιά ο χάρρυ κλυνν, και κάποιοι άλλοι τα ψίχουλα που περίσσεψαν.

Αμέσως μετά θα προβάλλονταν οι εκπομπές «στο βούρκο» και «σύντροφος είσαι και φαίνεσαι» με πολεμική στον οπορτουνισμό κάθε απόχρωσης, απ’ τη δική μας σκοπιά κι επιμέλεια της ιδεολογικής επιτροπής της κετουκε. Κι αργότερα το χιουμοριστικό πρόγραμμα «σύντροφοί μου τους γέλασα» με το γιώργο πάντζα και τον πολιτικό του θίασο. Γκεστ σταρ ο λάκης λαζόπουλος.

Στη μεσημεριανή ζώνη θα υπήρχαν ανάλαφρες εκπομπές με σχόλια και παραπολιτικά κουτσομπολιά από τις τάσεις και τις ενδοφραξιονιστικές αντιθέσεις του σύριζα και εναλλακτικά από το συντονιστικό της ανταρσύα· καθώς επίσης και καυτό ρεπορτάζ από το σταυρόπουλο του βήματος και τον πέτρο χαρκοβίτη του εργατικού αγώνα για τα ενδότερα μυστικά στο γυάλινο κτίριο του περισσού.

Το απόγευμα θα έπαιζε η εκπομπή «συντροφικά μαχαιρώματα» με εκλογικά μαγειρέματα και πολλές συνταγές για την κουζίνα του μέλλοντος από διάφορους επίδοξους πολιτικούς σεφ. Και η δραματική-κοινωνική σειρά «αριστερά της εδέμ» για το σοσιαλιστικό παράδεισο που χάσαμε και το προπατορικό αμάρτημα των εμπορευματικών σχέσεων, με πρωταγωνιστή τον κώστα καζάκο στο ρόλο του κακού επιχειρηματία, που τον καθιέρωσε στη λαϊκή συνείδηση της μέσης νοικοκυράς.

Ενδιάμεσα, πριν από το κεντρικό δελτίο, θα προβάλλονταν ιστορικά ντοκιμαντέρ, με περιεχόμενο που θα άλλαζε από μέρα σε μέρα. Τη μία θα αφορούσε την προσφορά του στάλιν στην οικοδόμηση του σοσιαλισμού και την επομένη θα έπαιζε ένα αφιέρωμα για το κατίν και τα «αναρίθμητα σταλινικά εγκλήματα», με τη σημαντική κι ανιδιοτελή συμβολή του στέλιου κούλογλου.

Το ίδιο ακριβώς θα συνέβαινε και με εκπομπές άλλου ύφους. Τη μία μέρα πχ ο σταθμός θα είχε ένα αφιέρωμα με τον αρβανίτη –ως μέλος του δσ του κεθεα αυτή τη φορά- για τη σημασία της πρόληψης της απεξάρτησης και των στεγνών προγραμμάτων. Και την επομένη ένα αφιέρωμα στο φεστιβάλ του legalize it για την νομιμοποίηση των μαστουρογόνων ουσιών.

Τα πρωινά του σαββατοκύριακου θα ήταν η ώρα του παιδιού και του εξωκοινοβουλίου, με πλούσιο παιδικό πρόγραμμα και ποικίλες εκπομπές, όπως «αριστερή παρέκκλιση», «αριστερίξ και οβελίξ», «όλη η εξουσία στα σοβιέτ φοιτητών», οι οποίες θα μεταδίδονταν σε επανάληψη και τις βραδινές ώρες, κατόπιν απαίτησης πολλών τηλεθεατών που ήθελαν, αλλά δε μπόρεσαν να ξυπνήσουν αρκετά νωρίς για να τις παρακολουθήσουν.

Εν πάση περιπτώσει αυτός είναι μόνο ένας πρόχειρος σκελετός με ένα αρχικό προσχέδιο, το οποίο μπορεί να εμπλουτιστεί με τις ιδέες και τις προτάσεις των σφων αναγνωστών για τις προσθήκες που απαιτούνται. Η ουσία όμως βρίσκεται αλλού κατά τη γνώμη μου.

Έμαθαν πως πτωχεύουμε, πλάκωσε κι ο σύριζα. Με μικρομέγαλη νοοτροπία, πολιτικά νεόπλουτου, που θέλει να βάλει στο χέρι τη συχνότητα, χωρίς να νοιάζεται για τα προσχήματα και τα σάλια που τρέχουν από το απύλωτο στόμα του, γιατί έχει λεφτά να την τρέξει και μεταχειρίζεται κάθε πολιτικό σόφισμα για να το καταφέρει. Αν και ξέρει ότι κατά πάσα πιθανότητα θα μείνει με την όρεξη. Κι όχι μόνο για τη συχνότητα του 902, αλλά και για άλλα ζητήματα που τον καίνε περισσότερο...

Αριστερά στα UHF

Η είδηση για την αναστολή λειτουργίας του τηλεοπτικού 902 δεν έσκασε σαν βόμβα για όσους παροικούσαν στην ιερουσαλήμ ή έστω στα πέριξ και τα κοντινά προάστια. Παρόλα αυτά θα βρεθούν αρκετοί που θα καμωθούν τους έκπληκτους ή τους οργισμένους για τους εργαζόμενους που έμειναν χωρίς δουλειά, το σταθμό που κλείνει και τη στάση του κόμματος. ενώ είναι ζήτημα αν είχαν παρακολουθήσει ποτέ την τηλεόραση του 902.

Όπως είναι ζήτημα αν βλεπόταν γενικώς ο 902. Ή αν και κατά πόσον τον βλέπαμε κι εμείς οι ίδιοι, σύντροφοι, μέλη κι οπαδοί. Γενικώς τον βλέπαμε λίγοι κι από λίγο. Αλλά θα λείψει πολύ σε πολλούς κι όλοι σχεδόν θα έχουν ξεχωριστό ή κάτι καλτ να θυμούνται απ’ αυτόν.

Σταχυολογούμε ενδεικτικά. Το τελευταίο εορταστικό 902 με τον λεπα, γόνο πολιτικών προσφύγων, να τραγούδα την κατιούσα κι άλλα σοβιετικά τραγούδια με άπταιστη προφορά (καμία σχέση με το μπρεθλες). Και τον παύλο χαϊκάλη (που δεν είχε πάει ακόμα στον καμένο) να ραπάρει στο ίδιο εορταστικό, στο δρόμο που χάραξαν οι γκοιν θρου.

Το σύντροφο γκλέτσο να προσφέρει ανιδιοτελώς τις γνωριμίες του και να κάνει μία εκπομπή με μουσική και καλεσμένους, τύπου σεμίνας, ή ενός εναλλακτικού στην υγειά μας. Και τη σοφία αδαμίδου δίπλα του σε ρόλο πολιτικού επιτρόπου, να τον συμμαζεύει όπως τότε που παραλίγο να μαλώσει άγρια με τη βάσια τριφύλλη – και τελικά τα κατάφεραν με μικρή καθυστέρηση, σε άλλο τηλεοπτικό στούντιο άλλου σταθμού.

Το τηλεμάρκετινγκ με τα idilka και άλλα επαναστατικά προϊόντα για τα λαϊκά στρώματα. Και το ζεύγος σαμιωτάκη καλογήρου σε μία από τις τελευταίες τους στιγμές με το αξέχαστο γέλιο του τελευταίου (μπουαχαχα). Τα τηγάνια που μαγείρευαν τα πάντα και τα μαγικά καλσόν που δεν καίγονταν ποτέ και άφηναν τον τηλεθεατή με την απορία. Τις κληρώσεις του super3 και άλλων ευγενών τυχερών παιχνιδιών.

Τα κινούμενα σχέδια από τη σοβιετία ή άλλες λδ, με τον ηρωικό σκύλο ρεξ και το πολωνικό δίδυμο μπόλεκ-λόλεκ (ναι αλλά εμείς με ποιον είμαστε;). Τις σειρές και τις ταινίες αντίστοιχης καταγωγής και αισθητικής.

Τον χατζηνικολάου των φτωχών και λαϊκών στρωμάτων γιάννη ευσταθίου με τη σταθερή φωνή και το απαράμιλλο κύρος. Τα κώστας τσίφτης facts – κατ’ αναλογία με τα ανέκδοτα για τον τσακ νόρις- με πρωταγωνιστή τον αλησμόνητο δημοσιογράφο του 902. Τις ζωντανές πολιτικές συζητήσεις με αβανταδόρικες ερωτήσεις από δικούς μας σε δικούς μας που άναβαν τα αίματα και κρατούσαν το ενδιαφέρον του τηλεθεατή.

Τα προεκλογικά σποτ των άλλων δυνάμεων που ήμασταν υποχρεωμένοι από το νόμο να τα παίζουμε. Την τελετή έναρξης των ολυμπιακών της μόσχας που έπαιξε ακριβώς τη μέρα που ξεκινούσε το αθήνα 2004.

Κι ένα σωρό τέτοιες μικρές στιγμές που στιγματίζουν ανεξίτηλα το μυαλό και θα είχαν θέση σε κάποιο λεύκωμα στη μνήμη του 902. Αποχαιρέτα τον λοιπόν τον 902 που χάνεις. Κι αν φτωχικό τον βρήκες δε σε γέλασε.

Και τώρα που κλείνει ένας κύκλος που άνοιξε εκεί γύρω στα 90 μαζί με τις συχνότητες για τα ιδιωτικά κανάλια (κάτι που θα γινόταν ούτως ή άλλως βέβαια και χωρίς τη συναίνεση μας) κι ο οποίος είχε μείνει ανοιχτός σε δύσκολες εποχές – ακόμα και μετά από την πλημμύρα στον περισσό, το 94-95…

…λίγο πριν το τέλος που μοιάζει η σιωπή με αγάπη μεγάλη και αρχίζουμε να εκτιμάμε αυτό που είχαμε και χάνουμε…

…τώρα λοιπόν που κλείνει αυτός ο κύκλος ανοίγει εύλογα μια συζήτηση (εκ των υστέρων αλλά επίκαιρη) για το τι θα έπρεπε να έχει γίνει και τι θα μπορούσε να είναι ο 902.

Εντάξει, δε θα μπορούσε να προβάλλει ζωντανά μεγάλες παρτίδες σκάκι, όπως έκαναν στην σοβιετική ένωση, όπου οικοδομούσαν άλλη κουλτούρα και απευθύνονταν σε κοινό με άλλο επίπεδο. Θα μπορούσε όμως να αξιοποιήσει ολόπλευρα τον πλούτο και την κουλτούρα αυτών των χωρών στις τέχνες και τον κινηματογράφο ειδικότερα. Να γίνει βήμα νέων δημιουργών και καλλιτεχνών και να ενισχύσει τις ερασιτεχνικές πρωτοβουλίες. Να προβάλλει εκπαιδευτικές εκπομπές και ντοκιμαντέρ με πλούσια θεματολογία – ιστορικά, οδοιπορικά, κοινωνικά, κα. Να έχει περισσότερες ανταποκρίσεις από κινηματικές διαδικασίες (συσκέψεις, συνελεύσεις κλπ) και χώρους δουλειάς. Πιο ζωντανές πολιτικές συζητήσεις με κοινό ή και με καλεσμένους πέρα από εμάς.

Το θέμα είναι ότι πολλά από αυτά όντως έγιναν, αλλά έμειναν χωρίς συνέχεια ή απαρατήρητα, χωρίς να το μάθει ή να το προσέξει ο πολύς κόσμος. Κι έτσι εν πολλοίς γίνεται η ίδια κουβέντα που έχουμε για το πρόγραμμα του φεστιβάλ ή μάλλον για το συρμό που έκλεισε άδοξα πριν από μερικά χρόνια. Πολλοί είχαν τη δική τους άποψη για το τι έπρεπε να γίνει διαφορετικά ή επιπλέον, αλλά λίγοι ήταν αυτοί που στήριζαν στην πράξη αυτά που γίνονταν – χωρίς αυτό να μειώνει τις ευθύνες όσων διεύθυναν το όλο εγχείρημα. Πολλές κριτικές πάλι αγνοούσαν χαρακτηριστικά τη φυσιογνωμία του σταθμού, θυμίζοντας τον κλασικό αφορισμό για το ριζοσπάστη που δεν έχει ζώδια, με τη λίτσα πατέρα να προβλέπει το νομοτελειακό τέλος του καπιταλισμού.

Αυτό που σε καμία περίπτωση δεν έπρεπε και δε θα μπορούσε να γίνει ο τηλεοπτικός σταθμός του κκε είναι αυτό που προτείνει αυτό το ευφάνταστο άρθρο με τίτλο 902 στα κόκκινα. Δηλαδή μια τηλεοπτική εκδοχή της παναριστεράς που θα πρόβαλλε όλες τις θέσεις του αντιμνημονιακού χυλού και θα καθίστατο έτσι βιώσιμη.

Όχι πως δε θα είχε την πλάκα του το πράγμα. Φαντάσου πχ ένα τέτοιο δελτίο ειδήσεων με δύο συμπαρουσιαστές και το δικό μας (ας πούμε τον ευσταθίου) να λέει: να περάσουμε τώρα σε πιο ταξικές ειδήσεις. Αποκλεισμό του υπουργείου εργασίας πραγματοποίησαν σήμερα το πρωί οι συνεπείς ταξικές δυνάμεις που συσπειρώνονται στο παμε, προκειμένου να εμποδίσουν την τρόικα…

Ή πχ στην αποφώνηση: ευχαριστούμε που μας παρακολουθήσατε. Ακολουθεί η οπορτουνιστική ταινία τρόμου «ο εφιάλτης στον τρίτο δρόμο με τις λεύκες». Κι αμέσως μετά η εκπομπή «και στη λαοκρατία πιστεύουμε». Μετά τα μεσάνυχτα μη χάσετε τη νεανική μας σειρά για τη γενιά του δεκέμβρη «χτυποκάρδια στον 902-10».

από τη νεανική σειρά "χτυποκάρδια στον 902"

Αυτό που έχει νόημα να συζητηθεί πάντως είναι το τι μέλλει γενέσθαι από εδώ και πέρα. Η ανακοίνωση του πγ της κετουκε κάνει λόγο για ειδησεογραφικό portal με εθελοντική προσφορά. Κι αυτή είναι μια καλή βάση για να γίνει συλλογική δουλειά με μεράκι και δημιουργική διάθεση, που θα αξιοποιεί τις κλίσεις και το πρωτόβουλο πνεύμα των συντρόφων στη βάση του αυθόρμητου ενδιαφέροντος, μακριά από τη λογική και την πεπατημένη της ρουτίνας.

Με ένα διαδικτυακό κανάλι (web TV) που θα συνεχίσει να καλύπτει κεντρικές εκδηλώσεις και γεγονότα (προεκλογικές ομιλίες, απεργίες και συλλαλητήρια) και θα επικεντρώσει σε επιλεγμένη θεματολογία με ποιοτικές και προσεγμένες δουλειές, πχ όπως τα ντοκιμαντέρ της ομάδας του χατζηστεφάνου, ή η λιγότερο διαφημισμένη αλλά πολύ αξιόλογη δουλειά του 902 για τον ηρωικό αγώνα στη χαλυβουργία.

Αλλά αυτά θα φανούν στο προσεχές μέλλον, στα επόμενα επεισόδια της νεανικής μας σειράς…