Γεύση από συνδιάσκεψη

-και δεν εννοώ το παστίτσιο που πρόσφερε το catering στο ΣΕΦ

Από μια άποψη, είναι κάπως άχαρο να γράφει κανείς για κάτι στο οποίο δεν παρέστη ως αυτόπτης μάρτυρας, ή κάτι για το οποίο δεν έχει σφαιρική εικόνα. Δεν μπορεί βέβαια να τοποθετούμαστε στα πάντα ως ειδικοί κι ειδήμονες. Αλλά ειδικά σε αυτό το ζήτημα, έχει πολύ μεγαλύτερη αξία μια συγκεκριμένη ανάλυση, από κάποιον που έχει στοιχειώδη γνώση των δεδομένων γνώση των δεδομένων και κάποιων κρίσιμων δεικτών, παρά μια φλύαρη, γενικόλογη έκθεση ιδεών.

Παρόλα αυτά, δεν είναι δυνατόν να μη γίνει καμία αναφορά στον κορυφαίο σταθμό της 4ης πανελλαδικής σύσκεψης του ΠΑΜΕ, που ξεκίνησε χτες κι ολοκληρώνεται σήμερα στο ΣΕΦ.

Ένα πρώτο πρόχειρο στοιχείο είναι ότι η αίθουσα Μελίνα Μερκούρη αποδείχτηκε μικρή για να χωρέσει όλους τους αντιπροσώπους της Συνδιάσκεψης και τις διεθνείς αποστολές, κι έτσι κάποιοι "βολεύτηκαν" στη δεύτερη "εξωτερική" ζώνη.

Στη Συνδιάσκεψη πήραν μέρος συνολικά 1221 αντιπρόσωποι από 530 συνδικαλιστικές οργανώσεις (13 Ομοσπονδίες, 14 Εργατικά Κέντρα, 451 πρωτοβάθμια σωματεία και 52 επιτροπές αγώνα) με 530 αποφάσεις ΔΣ και πάνω από 300 γενικές συνελεύσεις.
Αν υπολογίσουμε πως το γενικό μέτρο εκπροσώπησης ήταν ένας αντιπρόσωπος για κάθε εκατό εργάτες που πήραν μέρος στις αρχαιρεσίες κάθε σωματείου, βγαίνει χοντρικά ως συμπέρασμα πως στη συνδιάσκεψη εκπροσωπήθηκαν πάνω από εκατό χιλιάδες εργαζόμενοι -και δε μιλάμε για όλο το δυναμικό των κλάδων συνολικά, αλλά για τα ενεργά μέλη των σωματείων ή τέλος πάντων όσους είναι οργανωμένοι και πήραν μέρος (τουλάχιστον) στις αρχαιρεσίες.
Αυτός όμως είναι ένας μπακαλίστικος, πρόχειρος υπολογισμός, που δεν παίρνει υπόψη του κάποιες πιθανές επικαλύψεις και μπορεί να πέφτει τελείως έξω.

Δεν ξέρω αν υπάρχουν (και πού) συγκριτικά στοιχεία με την προηγούμενη αντίστοιχη διαδικασία -που ήταν όμως αρκετά χρόνια πριν, το 2007, σε αρκετά διαφορετικές συνθήκες- αλλά ο Πέρρος είπε εισηγητικά πως με κάποια από αυτά τα 450 σωματεία το ΠΑΜΕ συναντήθηκε πρώτη φορά (αριστερά) στον αγώνα για τις συλλογικές συμβάσεις -κι είναι ζητούμενο να στερεωθούν αυτοί οι δεσμοί.

Όπως και να έχει, πρέπει να είναι καθαρό κάτι που είχε σημειώσει πολύ γλαφυρά ο ΓΓ εισηγητικά στην πανελλαδική συνδιάσκεψη για τη δουλειά του κόμματος στο εργατικό κίνημα: παρά κι ενάντια στο διαδεδομένο στερεότυπο για "κομματικό συνδικαλισμό"  και περιορισμένη απήχηση στις στενές επιρροές και το κομματικό ακροατήριο, στο ΠΑΜΕ υπάρχει "κάθε καρυδιάς καρύδι" -με την καλή έννοια. Πόσο μάλλον στα σωματεία εκτός αυτού -ή που πρωτοέρχονται σε επαφή μαζί του.

Από την πρώτη στιγμή που συγκροτήθηκε το ΠΑΜΕ, η αγωνία όλων των άλλων δυνάμεων και του αστικού τύπου ήταν να το παρουσιάσουν ως διασπαστικό, που επιχειρεί να υποκαταστήσει τη ΓΣΕΕ. Κι αν για τη ρετσινιά της απομόνωσης, παίρνουν κάθε φορά αποστομωτική απάντηση στο δρόμο απ' τους πραγματικούς συσχετισμούς στο κίνημα, το δεύτερο μπορεί να αποτελεί κατηγορία από τη δική τους σκοπιά, αλλά προβάλλει μάλλον ως αναγκαιότητα για πολλούς σφους κι απλούς παρατηρητές, που βλέπουν τη μετεξέλιξη της ΓΣΕΕ σε ένα γραφειοκρατικό καρκίνωμα, χωρίς την παραμικρή συμβολή (ίσα-ίσα) στην ανάπτυξη και το συντονισμό των μαζικών αγώνων, την προκήρυξη-οργάνωση απεργιακών κινητοποιήσεων, κτλ.

Αλλά αν το ανοιχτό κάλεσμα κι η μαζική ανταπόκριση σωματείων παρέπεμπαν αρχικά σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο-σκεπτικό-στόχευση, για συντονισμό σε τριτοβάθμιο επίπεδο, ίσως να χρειάζονται ακόμα περισσότερα για να αποτολμηθεί ένα τέτοιο βήμα και να είναι ουσιαστικό, για να επιδράσει άμεσα και καθοριστικά στις διεργασίες. Παραφράζοντας ένα παρεμφερές απόφθεγμα, δεν είμαστε αδύναμοι γιατί επικρατούν (εκλογικά) οι συγκεκριμένες δυνάμεις στη ΓΣΕΕ, αλλά -αντιστρόφως- επικρατούν αυτές οι δυνάμεις, επειδή είμαστε αδύναμοι.
Στον αντίποδα όμως, εξακολουθούν να βάζουν εμπόδια στην ανάπτυξη των αγώνων -οπότε έχει μια σημασία κι η αντίστροφη ανάγνωση, στο πρώτο σκέλος- και θα κυριαρχούσαν εκλογικά ούτως ή άλλως, με κάθε απίθανο, μη θεμιτό τρόπο. Συνεπώς...

Στις εργασίες της πρώτης ημέρας -απ' όσα έπιασαν οι κεραίες κι οι ανταποκριτές της κε του μπλοκ- πολύ δυνατό χειροκρότημα απέσπασαν οι συνταξιούχοι, οι διεθνείς αποστολές κι ιδιαίτερα ο Σέρβος-Γιουγκοσλάβος, που έκανε μια συγκινητική αναφορά στην περίοδο των νατοϊκών βομβαρδισμώ στην πατρίδα του και την αλληλεγγύη του λαού μας το 99', που είναι κι η χρονιά ίδρυσης του ΠΑΜΕ.

Αλλά το πιο ζεστό κι αυθόρμητο χειροκρότημα πρέπει να το κέρδισε ο ασιατικής καταγωγής -όχι πως έχει καμία σημασία το χρώμα κι η εθνικότητα, μπροστά στην ταξική καταγωγή κι ένταξη- από ένα σωματείο της Τρίπολης, που κατάφερε μες σε δυο λεπτά να συγκινήσει όλη την αίθουσα, καθώς διηγούνταν, με τα σπαστά ελληνικά του, πώς έσπασαν με τους συναδέλφους του την τρομοκρατία του εργοδότη που ήθελε να επιβάλει μείωση μισθών και να μην τους παράσχει μέτρα ασφαλείας.
Θυελλώδικα χειροκροτήματα, ουρανομήκεις επιδοκιμασίες.
Ποτέ άλλοτε τα "σπαστά" ελληνικά δεν ήταν τόσο γλαφυρά και δεν κατάφεραν να μεταδώσουν τόσο πολλά και δυνατά μηνύματα.

Στις διεθνείς αποστολές, υπήρχε μεγάλο φάσμα εθνικοτήτων κι αποχρώσεων (πολιτικών και φυλετικών), από την Κούβα, όπου έχουν τελείως διαφορετικές συνθήκες κι άμεσους στόχους, μέχρι συνδικαλιστές με παραδοσιακές στολές της πατρίδας τους, τους συναδέλφους από τη Σρι Λάνκα, που έφεραν ως δώρο το αγαλματίδιο ενός ελέφαντα, και τους πιο σύγχρονους Ιταλούς της USB, που δεν έφεραν δώρο κάποιο φλασάκι, όπως θα ήθελε το Λαϊκό Στρώμα, για τη σημειολογία του πράγματος.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε η παρέμβαση του Κύπριου της ΠΕΟ που έθεσε πολύ προσεκτικά διατυπωμένο το ζήτημα του Κυπριακού και το στόχο για ένα ομόσπονδο κράτος με μια κυριαρχία, ιθαγένεια και διεθνή προσωπικότητα, χωρίς ξένη στρατιωτική παρουσία (χωρίς δηλ το επίμαχο σημείο για τη "διζωνική-δικοινοτική" ομοσπονδία).



Δεν κρίνω σκόπιμο να γράψω κάποιον επίλογο, χωρίς να έχω καν έμμεση εικόνα για τη δεύτερη μέρα (και προσωπική άποψη για τα πιάτα της). Πόσο μάλλον που ο πραγματικός επίλογος θα γραφτεί σε άλλο πεδίο, με όρους κινήματος, στα χνάρια της έναρξης των εργασιών, όπου το πρόγραμμα έγραφε:
9πμ: ξεκινάμε τραγουδώντας το "πάλης ξεκίνημα νέοι αγώνες..."

Άραγε η Προφιντέρν να είχε δικό της ύμνο;

Η κατάσταση του εργατικού κινήματος στην Ελλάδα – Μέρος Β’

Η σωστή κριτική προϋποθέτει τη σφαιρική γνώση –κι η αυτοκριτική αντιστοίχως ένα βαθμό αυτογνωσίας. Συνεπώς, μια σφαιρική αποτίμηση της δουλειάς των κομμουνιστών στο εργατικό κίνημα προϋποθέτει να έχουμε μια συνολική εικόνα και να γνωρίζουμε συγκεκριμένα στοιχεία: από τη διείσδυση και την επιρροή μας σε χώρους δουλειάς, επιμέρους κλάδους, βιομηχανικές ζώνες και την πορεία της κομματικής οικοδόμησης, μέχρι τη συμμετοχή των εργατών στα συνδικάτα και τις απεργιακές κινητοποιήσεις. Η κε του μπλοκ δεν είναι προφανώς σε θέση να γνωρίζει τα παραπάνω στοιχεία, οπότε η δική της κριτική της προσέγγιση είναι αναπόφευκτα κάπως γενική και αφηρημένη. Είναι ένα ερώτημα πάντως για ποιο λόγο υπάρχει έλλειψη κάποιων στοιχείων, τα οποία δεν αφορούν οργανωτικά ζητήματα του κόμματος, αλλά τη συμμετοχή των εργαζομένων στα συνδικάτα και στις μαζικές διαδικασίες των τελευταίων χρόνων, τη στιγμή μάλιστα που μπορούμε να βρούμε αντίστοιχα αριθμητικά δεδομένα σε ιστορικές μελέτες για πολύ πιο μακρινές περιόδους –πχ για τα χρόνια του μεσοπολέμου.

Ένα ακόμα βασικό σημείο, που ξεπερνά ωστόσο τις δικές μου δυνατότητες και προθέσεις, είναι μια γενική αποτίμηση της 15χρονης πορείας του παμε, σε συνάρτηση και με την πρόσφατη συνεδρίαση της πανελλαδικής συντονιστικής επιτροπής του –από τις εργασίες της οποίας δημοσιεύτηκαν κάποια αποσπάσματα από τοποθετήσεις δεκάδων συνδικαλιστών, από την εισήγηση κι απ’ την τελική ομιλία του πέρρου. Και πιο ειδικά, η μελέτη της απόφασης της πανελλαδικής συνδιάσκεψης του 10’ για τη δουλειά του κόμματος στην εργατική τάξη και το συνδικαλιστικό κίνημα, εν όψει και της επικείμενης ευρείας ολομέλειας που αναφέρει η πολιτική απόφαση του 19ου συνεδρίου για τον έλεγχο των αποφάσεων της συνδιάσκεψης. Με άλλα λόγια δηλ απαιτείται μια προσπάθεια που να εξετάζει: ποιοι στόχοι είχαν μπει, σε ποιο βαθμό επιτεύχθηκαν, πού και για ποιους λόγους δεν προχώρησαν και τι συμπεράσματα βγαίνουν για τη συνέχεια.

Σε αυτό το τελευταίο διάστημα –από το 10’ και μετά δηλ- εστιάζω κι εγώ τη δική μου αναφορά. Το βασικό παράδοξο της περιόδου είναι πως ο κατεξοχήν ‘αντιμνημονιακός’ πολιτικός λόγος πιστώθηκε σε δυνάμεις που δημαγωγούσαν με υποσχέσεις για την επαναδιαπραγμάτευση – ακύρωση - πολιτική καταγγελία – αυτοκαταστροφή του μνημονίου, όπως τα χαρτάκια του αρχηγού κουίμπι στο σαΐνη, κι άλλα τινά παρόμοια. Ενώ οι κομμουνιστές κατηγορήθηκαν πως τα παραπέμπουν όλα στη δευτέρα παρουσία του σοσιαλισμού, μολονότι έδωσαν (και δίνουν) τον πιο συνεπή κι αποφασιστικό αγώνα για την απόκρουση και ανατροπή της πολιτικής που επέβαλε τα μνημόνια και της αστικής στρατηγικής που υπηρετούσε.

Αυτό το τελευταίο δεν προκύπτει μόνο από την πρόταση νόμου του κουκουέ για την κατάργηση των μνημονίων –που δεν έφτασε καν να συζητηθεί στην ολομέλεια της βουλής- όσο κυρίως από τη στάση του παμε και των ταξικών δυνάμεων στο εργατικό κίνημα, που:

-άσκησαν πίεση στην ηγεσία της γσεε για να κηρυχθούν (έστω, γιατί για να πετύχουν χρειάζονται πολύ περισσότερα) κάποιες απεργιακές κινητοποιήσεις –αναγκάστηκε μάλιστα να κηρύξει 48ωρη γενική απεργία για πρώτη φορά, μετά από είκοσι χρόνια.

-σήκωσαν χωρίς αυτήν ισάριθμες απεργίες, με επικεφαλής το παμε, τα σωματεία και τις ομοσπονδίες που συσπειρώνει και τις δυνάμεις του σε όλους τους κλάδους, ανεξαρτήτως συσχετισμών.

Αυτό το τελευταίο σημείο, η απόφαση δηλ να απεργήσουν όλοι ακόμα και χωρίς κάλυψη-αγωνιστική απόφαση από το σωματείο τους, προκάλεσε μια οξεία κριτική που μέσω κάποιων μάλλον αυθαίρετων και τραβηγμένων ισχυρισμών, καταλήγει στο έωλο συμπέρασμα πως το παμε θέλει να συγκροτήσει κόκκινα σωματεία! Ένα δείγμα αυτής της… εποικοδομητικής κριτικής, που εκπορεύεται κυρίως από διάφορους διαδικτυακούς υπονόμους, μπορείτε να δείτε και σε προηγούμενη ανάρτηση, στο αθώο σχόλιο ενός δ.υ.

Αυτό που καταλαβαίνω πάντως εγώ για την ουσία του θέματος είναι πως εκείνη ειδικά η περίοδος απαιτούσε κι αντίστοιχα ανεβασμένες μορφές πάλης, έξω από τα ήδη γνωστά, συμβατικά μέσα. Και ότι ο πήχης των απαιτήσεων ανέβαινε αντίστοιχα για κάθε οργανωμένο μέλος και όσους θέλουν να έχουν ουσιαστικό πρωτοπόρο ρόλο στο κίνημα. Αν αυτό λοιπόν αφορούν οι παραπάνω κατηγορίες και η «κριτική» που γίνεται, μπορούμε να τις αποδεχτούμε και να προχωρήσουμε παρακάτω.

Για ποιο λόγο δε νίκησαν όμως οι αγώνες που ξεδιπλώθηκαν αυτό το διάστημα; Αυτό είναι ένα πολύ σύνθετο ζήτημα, με πολλές παραμέτρους, όπως για παράδειγμα, την προβοκάτσια της μαρφίν, που ανέστειλε πολύ αποτελεσματικά για λίγο καιρό τις ριζοσπαστικές διαθέσεις και τον ενθουσιασμό του κόσμου, αλλά και μια γενικότερη εξέταση της τακτικής και των μέσων που χρησιμοποίησε το αστικό μπλοκ.

Υπάρχει όμως και μια ειδική παράμετρος, που δεν αφορά μόνο την «κόπωση» και την οικονομική εξάντληση των εργαζόμενων μαζών, όπως την αναλύσαμε στο πρώτο μέρος, αλλά τις εκδικητικές απολύσεις πρωτοπόρων στελεχών σε νευραλγικούς εργασιακούς χώρους, που αποδεκάτισαν ως ένα σημείο τις ταξικές δυνάμεις, τις άφησαν χωρίς εφεδρείες και αναχαίτισαν κάπως την οργάνωση του αγώνα και το προχώρημα της δουλειάς.

Μπορεί βέβαια το διάστημα αυτό (των… αντιμνημονιακών αγώνων, για να το ορίσουμε κάπως σχηματικά) να μην αντιστοιχούσε σε κάποια προεπαναστατική κατάσταση, όπου η εξουσία κυκλοφορούσε στους δρόμους, περιμένοντας να απλώσουμε το χέρι και να την καταλάβουμε, ήταν ωστόσο μια ρευστή περίοδος, που κυκλοφορούσαν πολλές συνειδήσεις στους δρόμους και το σχολείο του αγώνα, που τις διαμορφώνει, αφυπνισμένες από πολύχρονη χειμερία νάρκη και με όλα τα σημάδια που άφησε αυτή η χρόνια νάρκωση. Παραμένει συνεπώς το ερώτημα τι θα μπορούσε να γίνει διαφορετικά, ή τι παραπάνω θα μπορούσαμε να κάνουμε, για να κερδηθούν περισσότερες συνειδήσεις, να οικοδομηθούν πιο στέρεοι δεσμοί, να υπάρχει κινηματική συνέχεια.

Ούτε σε αυτό το ερώτημα, με την αντιδιαλεκτική γοητεία της εναλλακτικής εξέλιξης της ιστορίας, είναι εύκολο να δοθεί μια απλή απάντηση. Νομίζω ωστόσο πως μια κρίσιμη καμπή που χάθηκε το παιχνίδι και θα μπορούσε να έχει εξελιχθεί διαφορετικά, ήταν η υπόθεση με το χαράτσι, όπου –κατά τη δική μου αντίληψη τουλάχιστον- οι δυνάμεις μας φάνηκαν ανεπαρκείς και απροετοίμαστες για να υποδεχτούν και να χωρέσουν αυτό το μαζικό κι αυθόρμητο κύμα άρνησης πληρωμής, δεν μπόρεσαν να το οργανώσουν σε συγκεκριμένες δομές και να το κινητοποιήσουν, τόσο σε επίπεδο συνδικάτων, όσο –κυρίως- στο επίπεδο της γειτονιάς, όπου θα μπορούσε να έχει γίνει δουλειά υποδομής και με προοπτική για τις λαϊκές επιτροπές, αλλά και για το κομβικό ζήτημα της οργάνωσης των ανέργων.

Πολύ σημαντικό επίσης είναι να δούμε και να αναλύσουμε τα διδάγματα από το σημαντικότερο ίσως αγώνα της τελευταίας τριετίας, την ηρωική πολύμηνη απεργία των χαλυβουργών, όπου διαφάνηκαν οι αρετές και η δύναμη της αλληλεγγύης της εργατικής τάξης και ταυτόχρονα κάποιες χρόνιες, γενικές αντιφάσεις και παθογένειες του εργατικού κινήματος. Όπως για παράδειγμα:

-ο κοντόφθαλμος συντεχνιασμός στην περίπτωση των εργατών της μονάδας του βόλου, που νόμιζαν πως θα επωφεληθούν από την εύνοια του εργοδότη και τώρα το βρίσκουν μπροστά τους –και ενώ θα αρκούσε έστω και μία εβδομάδα απεργιακής πίεσης και παράλληλων κινητοποιήσεων για να καμφθεί η αδιαλλαξία του μάνεση και να νικήσει ο κοινός αγώνας.

-οι δυνατότητες αλλά και τα όρια της περιβόητης κοινής δράσης και της ειλικρινούς διάθεσης όσων την επικαλούνται και έσπευσαν να κεφαλαιοποιήσουν σε αντι-παμε κατεύθυνση το περιστατικό με το κλιμάκιο των νεοναζί στην πύλη του εργοστασίου.

-η αντιφατική συνείδηση πολλών εργαζόμενων, στην πρώιμη φάση διαμόρφωσής της, που σε συνδυασμό και με τις δεκάδες απολύσεις πρωτοπόρων εργατών της χαλυβουργίας, οδήγησε σε πισωγύρισμα και αλλαγή συσχετισμών, με την ανάδειξη μιας υστερικής απεργοσπάστριας (που είχε πιάσει στασίδι στα κανάλια, σε τη διάρκεια της απεργίας) στη θέση του προέδρου του σωματείου.

Σε κάθε περίπτωση όμως παραμένει η αγωνιστική πείρα ως μαγιά και πολύτιμη παρακαταθήκη για το μέλλον του ταξικού κινήματος. Που δεν περιορίζεται στα πολλά και συγκινητικά παραδείγματα ταξικής αλληλεγγύης στους χαλυβουργούς, αλλά συνίσταται κυρίως στην πρωτοπόρο δράση ενός και μόνο οργανωμένου κομματικού μέλους, που κατάφερε να οργανώσει τους συναδέλφους του, για να σηκώσουν έναν πολύμηνο απεργιακό αγώνα.

Αυτό είναι που θέτει τον πήχη των απαιτήσεων για κάθε κομμουνιστή σήμερα, δείχνοντας τι σημαίνει να είναι κανείς πραγματικά πρωτοπόρος στον χώρο του. Κι από αυτό το ζητούμενο περνάει η –δύσκολη, αλλά αναγκαία όσο ποτέ- ανασύνταξη του εργατικού κινήματος, σε αγωνιστική, ταξική βάση.

Νεολαία και διαδίκτυο

Στη σημερινή ανάρτηση η κε του μπλοκ συνεχίζει την αξιοποίηση του τρέχοντος τεύχους της κομεπ, αντιγράφοντας αποσπάσματα απ’ την απόφαση της πανελλαδικής συνδιάσκεψης του κόμματος για τη δουλειά στη νεολαία και από τη συζήτηση πάνω στο ίδιο θέμα με μέλη της συντακτικής επιτροπής, που συμμετείχαν στις εργασίες της συνδιάσκεψης. Τα συγκεκριμένα αποσπάσματα που επιλέχθηκαν, δίνουν ένα περίγραμμα των θέσεων του κόμματος για το διαδίκτυο, την επίδρασή του στη νεολαία και τους κινδύνους που ελλοχεύουν. Υπενθυμίζω πως η αναδημοσίευση γίνεται για να παροτρύνει το σφο αναγνώστη να αναζητήσει και να αγοράσει την κομεπ –και στη συγκεκριμένη περίπτωση, για να ανοίξει μια συζήτηση για το θέμα που εξετάζουμε.

Πρώτα μπαίνει το κομμάτι της απόφασης της συνδιάσκεψης από την ενότητα «τι συγκεκριμένα αντιμετωπίζουμε σήμερα ως συνέπεια των καπιταλιστικών αναδιαρθρώσεων που προωθήθηκαν πριν την κρίση και ιδιαίτερα με την αστική διαχείρισή της». Ακολουθεί το απόσπασμα από τη συζήτηση με τα μέλη της συντακτικής επιτροπής της κομεπ χρήστο μπαλωμένο, γρηγόρη λιονή και κυριάκο ιωαννίδη (που δε συμμετείχε στο συγκεκριμένο ζήτημα).

Καλή ανάγνωση και κάθε καλοπροαίρετος σχολιασμός ευπρόσδεκτος.

-.-.-

Ειδικό παράγοντα αποτελεί η αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών, της λεγόμενης «κοινωνικής δικτύωσης», όχι μόνο ως μέσου ιδεολογικής χειραγώγησης και προπαγάνδας, αλλά και ως μέσου οργάνωσης και δράσης της νεολαίας κάτω από την κατεύθυνση κύκλων της αστικής τάξης, αστικών κρατών, κρατικών και παρακρατικών υπηρεσιών, με στόχο τη χρησιμοποίηση της νεολαίας για τη διευθέτηση των ενδοαστικών και ενδοϊμπεριαλιστικών αντιθέσεων, τη δημιουργία προσχημάτων και ευκαιριών για το τσάκισμα του εργατικού και λαϊκού κινήματος, του μαθητικού-φοιτητικού, την αποξένωση των ανθρώπων, την ενίσχυση του ατομισμού, τη διαφθορά των κοινωνικών σχέσεων.

Οι πρόσφατες αποκαλύψεις για την αξιοποίηση του διαδικτύου στις παρακολουθήσεις, στο φακέλωμα και σε άλλες δράσεις από τις μυστικές υπηρεσίες των ΗΠΑ, της ΕΕ, των καπιταλιστικών κρατών γενικότερα, δίνουν πολύ συγκεκριμένα στοιχεία για τις πρωτοφανείς δυνατότητές τους να χρησιμοποιούν την «κοινωνική δικτύωση» για συγκέντρωση ατομικών στοιχείων, με τα χαρακτηριστικά του φακελώματος και για αποπροσανατολισμό. Αρκετά μέλη της ΚΝΕ αλλά και νεότερων ηλικιών μέλη του Κόμματος, συνηθισμένα από μικρή ηλικία στη χρήση διάφορων εφαρμογών του διαδικτύου, γνωστών ως «μέσων κοινωνικής δικτύωσης» (twitter, facebook κλπ.) αντιμετωπίζουν με επιφύλαξη τη θέση του Κόμματος για τη μη ατομική χρήση των συγκεκριμένων εφαρμογών. Χρειάζεται καλύτερη εξήγηση της θέσης μας. Το Κόμμα είναι αντίθετο όχι γενικά στην αξιοποίηση του διαδικτύου, αλλά στις εφαρμογές του που χρησιμοποιούνται στην αναζήτηση και επικοινωνία συναγωνιστών, συντρόφων, συναδέλφων, φίλων. Είναι αντίθετο γιατί αυτή η επικοινωνία είναι εκτεθειμένη στα διεθνή μονοπώλια πληροφορικής, που αποδεδειγμένα διασυνδέονται με κρατικές και διακρατικές υπηρεσίες παρακολούθησης. Πχ δεν είναι καθόλου αθώα η διευκόλυνση στην αναζήτηση-επικοινωνία με βάση τα ενδιαφέροντα. Είναι κατευθυνόμενη με στόχο τη χειραγώγηση, ενώ είναι σε βάρος της πρόσωπο με πρόσωπο επικοινωνίας, της συλλογικότητας, σημαντικών στοιχείων για να αναπτυχθεί κίνημα. Άλλωστε και για αυτόν το λόγο προβλήθηκαν ως «κοινωνικές μορφές» σε αντίθεση με μορφές κοινωνικής οργάνωσης όπως τα σωματεία, οι σύλλογοι, κλπ. Σε τελευταία ανάλυση, αυτό που θέτει το Κόμμα είναι βασικό ζήτημα επαγρύπνησης-περιφρούρησης, σε σχέση με τη χρήση όλων των μέσων μαζικής επικοινωνίας, μεταξύ αυτών και της σταθερής, της κινητής τηλεφωνίας κ.ά.

Συμπερασματικά: Η αποκαλούμενη «κοινωνική δικτύωση» ως ιδιοκτησία των καπιταλιστών προσφέρεται και χρησιμοποιείται ως μέσο συγκέντρωσης πληροφοριών και εκβιασμού σε βάρος αγωνιστών, ως μέσο τελικά πλήρους χειραγώγησης, ως μέσο για την ανάπτυξη και ισχυροποίηση της παρέμβασης του ταξικού αντίπαλου μέσα στο Κόμμα και το ταξικό κίνημα. Υπάρχει λοιπόν μια σχετικά νέα απαίτηση, από το Κόμμα πριν απ’ όλα και με βοήθεια προς την ΚΝΕ, να αντιμετωπιστεί το ζήτημα από ταξική σκοπιά ως πρόβλημα ιδιοκτησίας και εξουσίας ώστε να μη δημιουργούνται μύθοι και παγίδες ότι οι νέες τεχνολογίες, ανεξάρτητα ποιος είναι ο ιδιοκτήτης και για ποιο σκοπό τις χρησιμοποιεί, μπορούν να εξασφαλίσουν ευημερία κι ευτυχία. Ταυτόχρονα πρέπει και μπορεί να ενταθεί η ιδεολογική-πολιτική παρέμβαση του Κόμματος στο χώρο του διαδικτύου, η οποία δεν μπορεί να διεξάγεται στη βάση ατομικών πρωτοβουλιών, αλλά απαιτεί σχεδιασμό, κλιμάκωση, πολυμορφία.

-.-.-

Πώς το διαδίκτυο επενεργεί στη συνείδηση της νεολαίας;

Χρ. Μπαλωμένος: Το επίμαχο ζήτημα είναι να βοηθήσουμε τους νέους των εργατικών και λαϊκών στρωμάτων ν’ αναπτύξουν τη συνείδηση της ταξικής τους θέσης. Μια συνείδηση που δύσκολα προλαβαίνουμε να παρέμβουμε για την ανάπτυξή της στα «μικρά διαλείμματα εργασίας» της νεολαίας. Από την άλλη, υπάρχει μια διαρκώς πιο μελετημένη κι επεξεργασμένη παρέμβαση της αστικής τάξης, που μεταφέρει τη διαίρεση της κοινωνίας στο ηλικιακό πεδίο. Πρόκειται για τη θεωρία του «χάσματος των γενεών». Η νέα γενιά, «η γενιά του 21^ου αιώνα», υποστηρίζουν πως κατέχει προηγμένες δεξιότητες χειρισμού κι αξιοποίησης των νέων ηλεκτρονικών προϊόντων, του νέου λογισμικού, των διαδικτυακών δυνατοτήτων, χαρακτηρίζεται από μια κλίση προς το κινητό τηλέφωνο και την ηλεκτρονική κοινωνική δικτύωση, είναι συμβατική χωρίς ριζοσπαστικές-επαναστατικές διαθέσεις, αλλά και δεν είναι πολιτικά αδιάφορη, καθώς διαπνέεται από ιδέες της δημοκρατίας, της ελευθερίας, το σεβασμό στ’ ανθρώπινα δικαιώματα και τέλος έχει προτίμηση σ’ ευέλικτες και χαλαρές μορφές εργασίας, που της αφήνουν ελεύθερο χρόνο για ψυχαγωγία, παιχνίδι, μάθηση, άθληση και άλλες δημιουργικές δραστηριότητες κοινωνικής συναναστροφής μέσα από το facebook, το twitter, την ανταλλαγή mp3 κλπ.

Γρ. Λιονής: Σίγουρα ορισμένα από αυτά τα χαρακτηριστικά είναι υπαρκτά, αλλά όλα μαζί μπορεί να τα συναντήσει κανείς σ’ έναν αριθμό παιδιών των μεσαίων και ανώτερων αστικών στρωμάτων που εξακολουθούν να έχουν λυμένα τα βιοποριστικά τους προβλήματα. Σήμερα ο νέος της εργατικής-λαϊκής οικογένειας «σκοτώνεται» για μια θέση 10ωρης και 7ήμερης δουλειάς που σε πολλές περιπτώσεις είναι κι απλήρωτη. Αυτό το προφίλ, που συνοδεύεται με κολακευτικά σχόλιο, του τύπου «ηγέτης του 21^ου αιώνα», είναι πολύ βολικό για τις νέες εργασιακές συνθήκες της μισοπασχόλησης, της ανέχειας και της ανεργίας και δεν πρόκειται ν’ αλλάξει όπως οι ίδιοι ομολογούν.

Πλασάρουν ως λύση στις συνθήκες εργασιακής γαλέρας το διαδίκτυο, ώστε να περνάς «δημιουργικά» τον ελεύθερό σου χρόνο κάνοντας ό,τι δεν έκανε η προηγούμενη γενιά που δούλευε διαρκώς: Ζήσε τη ζωή σου και ψυχαγωγήσου, ανάπτυξε την κοινωνικότητά σου και τα ταλέντα σου στο διαδίκτυο.

Μέσω του internet και των όλο και νεότερων ανακαλύψεών του, facebook, e-books και μια σειρά άλλες «καινοτόμες» δραστηριότητες, καταβάλλεται σημαντική προσπάθεια να οργανωθεί ο ελεύθερος χρόνος της νεολαίας. Από τη μια προετοιμάζουν την ελίτ των γκουρού των νέων τεχνολογιών για τη διεύθυνση της καπιταλιστικής παραγωγής και από την άλλη μια υποταγμένη, χειραγωγημένη κι αόρατα επιτηρούμενη σε κάθε της βήμα εργατική τάξη. Γι’ αυτό δεν υπάρχει μεγαλύτερη αφέλεια από το να παρασύρεται κανείς από τη μαγεία των μορφών κοινωνικής δικτύωσης και να πιστεύει πως ξέρει ν’ αποφεύγει τις κακοτοπιές.

Εν τέλει, βασικό να κατανοηθεί είναι πως προσπαθούν να επιδράσουν στον τρόπο σκέψης, στον τρόπο κοινωνικοποίησης, ν’ αξιοποιήσουν τη σημασία που έχουν αυτά τα τεχνολογικά μέσα για τη νέα γενιά για να συκοφαντηθούν οι σημερινές μορφές κοινωνικής οργάνωσης της εργατικής τάξης, τα σωματεία κλπ. Το διαδίκτυο δεν είναι ταξικά ουδέτερο, παρόλο που παρουσιάζεται και φαίνεται ως τέτοιο.

Ποια είναι η θέση του ΚΚΕ και πώς πρέπει να δράσει για ν’ αντιμετωπίσει την παραπάνω κατάσταση;

Γρ. Λιονής: Δεν χωράει αμφιβολία ότι η σημερινή νεολαία και ιδιαίτερα οι έφηβοι χρησιμοποιούν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και την πολυσυζητημένη blogόσφαιρα για ενημέρωση κι επικοινωνία, ακόμη και για να εκφραστούν.

Από τη μεριά μας, φυσικά δεν είμαστε αρνητές του διαδικτύου. Αντίθετα δώσαμε σημασία στην παρουσία μας στο διαδίκτυο. Θυμίζω πως το Κόμμα μας ήταν από τα πρώτα που αξιοποίησαν το internet, τόσο στη διάδοση των θέσεών του όσο και στην εφημερίδα του, το «Ριζοσπάστη».

Αυτόν το δρόμο πρέπει να συνεχίσουμε. Να εντείνουμε την ιδεολογική και πολιτική παρέμβασή μας στο διαδίκτυο, ν’ αξιοποιήσουμε τις δυνατότητες αυτού του μέσου για να προσεγγίσουμε καλύτερα τις μικρότερες ηλικίες. Ν’ απευθυνθούμε στη δική μας νεολαία για να βρούμε με ευθύνη του Κόμματος νέες και πρωτότυπες, ακόμη πιο κατάλληλες μεθόδους αξιοποίησής αυτών των τεχνολογιών.

Όμως είναι ανάγκη να επιτεθούμε σε αντιλήψεις περί διαδικτυακών κινημάτων και να εξηγήσουμε καλύτερα την ανάγκη περιφρούρησης συντρόφων και οπαδών ή της εργατικής τάξης και των λαϊκών στρωμάτων. Για το λόγο αυτό, η δική μας απάντηση δεν μπορεί να δοθεί μόνο μέσ’ από αυτά τα μέσα, πόσο δε μάλλον με τον τρόπο που η αστική τάξη τ’ αξιοποιεί, αλλά κυρίως στο δικό μας προνομιακό πεδίο: Στη ζωντανή κοινωνική συναναστροφή και δραστηριότητα, στο σχολείο της ταξικής πάλης, της πραγματικής ζωής και όχι της διαμεσολαβημένης από τα διάφορα κέντρα της αστικής εξουσίας. Σ’ αυτό το πεδίο μπορεί κανείς ν’ αξιοποιήσει δημιουργικά τη νέα τεχνολογία.

Χρ. Μπαλωμένος: Ο ελεύθερος χρόνος της νεολαίας αποκτά μεγαλύτερο βάρος ποσοτικά και ποιοτικά και δε νοείται πια παρέμβαση στη νεολαία χωρίς την ενασχόλησή μας με την οργάνωση του ελεύθερου χρόνου της με μορφές μάλιστα ελκυστικές, ενδιαφέρουσες, δυναμικές. Δε φτάνει πια η παρέμβασή μας την ώρα της δουλειάς και του σχολείου. Χρειάζεται να καλλιεργήσουμε, ν’ αναδείξουμε άλλο τρόπο ζωής, άλλα πρότυπα.

Πεδίο ταξικής πάλης είναι ο πολιτισμός και η ψυχαγωγία και μάλιστα πολύ σύνθετο, όσο και αποδοτικό. Πρακτικά αυτό σημαίνει πως δεν μπορεί μια πολιτιστική και αθλητική δραστηριότητά μας για τη νεολαία να είναι μία φορά το χρόνο στο Φεστιβάλ. Χρειάζεται να μπουν οργανωτικές, πολιτικές και ιδεολογικές βάσεις για μόνιμη και σταθερή παρέμβαση, ξεκινώντας από τις μεγάλες πόλεις που συγκεντρώνονται περισσότερες δυνάμεις νέων στις γραμμές μας. Η εμπειρία, τόσο η κεντρική όσο και από Οργανώσεις που επιχείρησαν ν’ αναπτύξουν κάποια πολιτιστική δραστηριότητα, δείχνει πως, όταν ανοίγουμε όλα τα μέτωπα πάλης μας, πολλαπλασιάζονται οι δυνάμεις μας. Αυτό στη νεολαία μπορεί να λειτουργήσει δυναμικά και κυρίως διαπαιδαγωγητικά. Το ζητούμενο δεν είναι απλά να παρέμβουμε όπου ψυχαγωγείται και αθλείται η νεολαία, αλλά να της δώσουμε εμείς τη δυνατότητα ν’ αναπτύξει τη δημιουργικότητα και τα ενδιαφέροντά της σ’ ένα πλατύ πεδίο που ξεπερνά την ατομικότητα: Στο κοινωνικό, ιστορικό πεδίο, το μόνο όπου μπορεί να πάρει και να δώσει ό,τι μπορεί ο άνθρωπος περισσότερο.

Το Κόμμα μας είναι δημιουργικό και διαρκώς εξελισσόμενο. Σε όλες τις επεξεργασίες του μετά από τις ανατροπές αντιμετωπίζει τη ζωή διαλεκτικά στην κίνηση και τις αντιφάσεις της. Με δημιουργικότητα και διορατικότητα πρέπει να σκύψουμε και πάνω στη νεολαία αν θέλουμε να δει το φωτεινό μέλλον της ανθρωπότητας.

Στο ίδιο τεύχος ο αναγνώστης μπορεί να διαβάσει το άρθρο της συγγραφέα εύης κοντόρα και τη σχετική ενότητα για την επίδραση του παιδιού στα παιδιά.

Πέραν της κομεπ, η κε του μπλοκ συνιστά στους σφους αναγνώστες να ακολουθήσουν αυτό το σύνδεσμο και να δουν παλιότερη σχετική αθρογραφία του ριζοσπάστη ήδη από το μακρινό 2000 στην πρωτοπόρο στήλη κόκκινο δίκτυο!

Νιοι και νιές

Έχοντας ολοκληρώσει την αναδρομή στα υλικά της συνδιάσκεψης του 05’ για τη νεολαία, η κε του μπλοκ προχωρά σε μια πρώτη τοποθέτηση με σύγχρονες σκέψεις κι εκτιμήσεις.

Το πρώτο σημείο που πρέπει να επισημάνουμε είναι μερικές διαφορές που αφορούν τα πέριξ της διαδικασίας. Τότε στο πλαίσιο της είχε γίνει δημόσιος διάλογος στις σελίδες του ριζοσπάστη πάνω στις θέσεις της κε για τη συνδιάσκεψη, ενώ είχαν πραγματοποιηθεί σε όλη την ελλάδα εκδηλώσεις και συσκέψεις εν όψει των εργασιών της. Φέτος αντίθετα, έγιναν ελάχιστες αναφορές από το πόρταλ και το ριζοσπάστη, χωρίς να δοθεί ιδιαίτερη δημοσιότητα πριν την πραγματοποίησή της –πιθανόν και για λόγους περιφρούρησης. Δεν ξέρω γιατί δεν έγινε φέτος δημόσιος διάλογος, αν και μπορώ να φανταστώ μερικούς λόγους: από τις αντικειμενικές δυσκολίες του ολιγοσέλιδου πια ρίζου, μέχρι την επιλογή να μη δοθεί άθελα πάτημα για ένα νέο πιθανό γύρο κουκουεδολογίας με οξείες κριτικές και κακόβουλους διαφωνούντες. Θέλω να πιστεύω πάντως πως όταν βγει η απόφαση της συνδιάσκεψης δημόσια, θα συζητηθεί πλατιά σε διευρυμένες συσκέψεις, όπως είπε τις προάλλες στο σεφ ο κούτσι. Εν αναμονή λοιπόν της δημοσίευσης, κρίνω σκόπιμο να επισημάνω μερικά ζητήματα.

Η ειδοποιός διαφορά στη σημερινή συγκυρία σε σχέση με το 05’ είναι η κρίση και οι συνέπειές της στη νεολαία, η οποία έχει ούτως ή άλλως σα βασικό της χαρακτηριστικό τη μεταβατικότητα και την αβεβαιότητα. Πόσο μάλλον σήμερα που η ανεργία είναι η μάστιγα της εποχής για τους νέους μέχρι τριάντα χρονών, είτε έχουν σπουδάσει είτε όχι. Κάτι που καθιστά επιτακτική ανάγκη τη δουλειά στο μέτωπο της ανεργίας και την οργάνωση των ανέργων, που, σε αντίθεση με τους σπουδαστές και τους εργαζόμενους, δεν έχουν έναν χώρο ως κοινό σημείο αναφοράς, για να βρίσκονται μαζικά σε τακτική βάση –τα κατά τόπους γραφεία του οαεδ προφανώς δεν αποτελούν κάτι τέτοιο.

Όσοι έχουν περάσει από κάποια πολιτική νεολαία γνωρίζουν μάλλον από πρώτο χέρι πως η πιο δύσκολη περίοδος για να διατηρήσει ένας σφος την επαφή με την οργάνωση είναι αμέσως μετά τις σπουδές –ή το στρατό για τα αγόρια- οπότε δεν έχει σαφή σχέδια και πολλές φορές δε γνωρίζει καν σε ποια πόλη ή χώρα θα τον βρει η επόμενη χρονιά. Οι δυσκολίες της κατάστασης υπογραμμίζουν την προσπάθεια και τη φαντασία που χρειάζεται για την αντιμετώπισή της, που δεν μπορεί να περιοριστεί στις έτοιμες λύσεις, που είχαμε ως τώρα.

Ένας ακόμα βασικός παράγοντας με αξιοσημείωτη δυναμική το τελευταίο διάστημα, που συνάπτεται άμεσα με τα ζητήματα της νεολαίας είναι η ανάπτυξη και διάδοση του διαδικτύου (ιστολόγια, χώροι κοινωνικής δικτύωσης, κτλ). Μια βασική έλλειψη της προηγούμενης συνδιάσκεψης είναι πως εξέταζε τις νέες τεχνολογίες μόνο στη σφαίρα της παραγωγής, από την άποψη των νέων δυνατοτήτων που θα μπορούσαν να προσφέρουν (σε μια διαφορετικά οργανωμένη κοινωνία) κι όχι ως προς την επίδρασή τους στο επίπεδο της συνείδησης. Αυτό είναι ένα μεγάλο κεφάλαιο, που δε μπορεί να εξαντληθεί στο πλαίσιο μιας ανάρτησης και κατά τη γνώμη μου θα απαιτούσε ίσως ειδική θεματική συνδιάσκεψη, για να μελετηθεί συνολικά. Το μόνο που θα γράψω εδώ σχετικά είναι πως η μελέτη αυτή, εκτός από την επισήμανση των αρνητικών και των κινδύνων του διαδικτύου (σε μια εποχή πλήρους κυριαρχίας των μονοπωλίων), χρειάζεται να έχει κι ένα δεύτερο θετικό σκέλος, που θα αναδεικνύει και θα σχεδιάζει συγκεκριμένα τις δυνατότητες αξιοποίησής του.

Κομβικό σημείο είναι και το πού πρέπει να δοθεί βάρος στη δουλειά μας στη νεολαία. Και αν είναι αυτονόητο ότι η βασική κατεύθυνση πρέπει να εστιάζει στην εργαζόμενη νεολαία και την οικοδόμηση μαζικών κνίτικων οργανώσεων στους χώρους δουλειάς, πρέπει να έχουμε καθαρό πως αυτό δε μπαίνει αντιπαραθετικά με τη δουλειά σε άλλους χώρους –πχ τη διανόηση.

Για παράδειγμα, εφόσον έχει τεθεί ως προτεραιότητα η αντιστροφή ενός μεθοδευμένου κλίματος των τελευταίων χρόνων και η ενίσχυση της οργάνωσης στους μαθητές, πρέπει παράλληλα να δοθεί βάρος και στους εκπαιδευτικούς, όπου οι συσχετισμοί δεν είναι και τόσο θετικοί.

Άλλο παράδειγμα. Μερικοί σφοι αντιμετωπίζουν με καχυποψία τους φοιτητές της σπουδάζουσας και την ανέμελη ρεμπελιά, με τα λεφτά του μπαμπά. Παρόλα αυτά η μεγάλη πλειοψηφία των σημερινών φοιτητών έχει λαϊκή καταγωγή και αποτελεί κομμάτι της αυριανής βάρδιας της εργατικής τάξης. Επιπλέον, το νόμισμα της φοιτητικής ανεμελιάς έχει και μια άλλη όψη: της πρώτης επαφής (για μεγάλο μέρος του φοιτητόκοσμου) με την οργάνωση, τους συλλογικούς αγώνες και την επαναστατική ιδεολογία· μακριά απ’ τον υποδουλωτικό καταναγκασμό που υφίσταται ο εργάτης και με κάποια σχετική αυτονομία απ’ τις αστικές σχέσεις παραγωγής, που επιδρούν άμεσα και στις συνειδήσεις.

Η αξιοποίηση της θετικής πλευράς αυτού του νομίσματος είναι πρωτίστως θέμα διαπαιδαγώγησης αλλά και σημαντικός δείκτης της ποιότητας της δουλειάς της οργάνωσης. Ενώ συνδέεται άμεσα και με το περίφημο «απέξω» που σημείωνε στον καιρό του ο βλαδίμηρος για την επαναστατική συνείδηση. Το οποίο δε συνιστά μια μηχανική εισαγωγή της, σαν κάποιο εμβόλιο, στην εργατική τάξη, αλλά υποδηλώνει νομίζω και το έξω από τη σφαίρα της παραγωγής και της αλλοτρίωσης, της μαζικής αποβλάκωσης και της πνευματικής υποδούλωσης του εργάτη, ως απότοκο της μισθωτής δουλείας.

Τα παραπάνω δένουν με το κομμάτι της στρατολόγησης. Κι αυτή με τη σειρά της με το ζήτημα των λεγόμενων «χαμένων γενεών» και την έλλειψη ηλικιακής συνέχειας από την οποία έπασχαν το κόμμα κι η κνε σε διάφορες φάσεις της διαδρομής τους. Για παράδειγμα, η χαμένη δεκαετία μεταξύ 58’ και 68’, που το κουκουέ είχε διαλύσει τις παράνομες κομματικές οργανώσεις του, έδωσε τη θέση της στην κερδισμένη γενιά του πολυτεχνείου, που ωστόσο αναρριχήθηκε πο΄λυ γρήγορα σε στελεχικές θέσεις, για να καλυφτούν τα κενά, κι αποχώρησε μαζικά από το κόμμα στη διπλή κρίση της διετίας 89-91’, όπου δεν έμεινε βέβαια ανεπηρέαστη ούτε η καινούρια φουρνιά της κνε.

Σήμερα δεν πρέπει να αφήσουμε να υπάρξουν άλλες τέτοιες «χαμένες γενιές», πχ στους μαθητές, όπου η φουρνιά του γρηγορόπουλου θεοποίησε και διαπαιδαγωγήθηκε από το δεκέμβρη, ενώ οι αμέσως επόμενες 'γενιές' έπεσαν ως ένα βαθμό στα δίχτυα των φασιστών της χρυσής αυγής, που σπέρνουν συστηματικά το δηλητήριό τους στα κενά της ιστορικής μνήμης που αφήνει το αστικό σχολείο, αλλά και στο κενό της δικής μας παρέμβασης. Σήμερα υπάρχει πολύτιμη πείρα από τη γενιά της ανασυγκρότησης και το μαθητικό κίνημα των καταλήψεων ενάντια στη μεταρρύθμιση αρσένη, τα αντιπολεμικά συλλαλητήρια για τη γιουγκοσλαβία και το ιράκ, που δείχνουν το δρόμο.

Πού βρίσκεται σήμερα όμως αυτή η γενιά της ανασυγκρότησης; μπορεί να ρωτήσει κάποιος. Ένα κομμάτι έχει περάσει στο κόμμα και παραμένει ντούρο κι ενεργό. Ένα άλλο τμήμα διαφώνησε κι αποστρατεύτηκε. Κάποιοι μάλλον δεν είχαν μπει ποτέ –ή δεν καταφέραμε να τους βάλουμε- στο κλίμα και έμεναν "βαρίδια" σε πλαδαρές οργανωτικές, καθιστώντας δυσλειτουργικές μια σειρά όβες, που δεν έπιαναν απαρτία. Κάποιοι έχουν παραμείνει φίλοι και ψηφοφόροι του κόμματος, αν και ένα μέρος τους ταλαντεύτηκε στις εκλογές του 12’ και γοητεύτηκε από την κυβερνητική προοπτική του σύριζα.

Μπαίνει λοιπόν το ερώτημα σχετικά με το μέτρο της στρατολόγησης. Πρέπει να γίνεται με μαζικούς όρους ή να δώσει βάρος σε ποιοτικούς δείκτες, θεσπίζοντας πιο αυστηρά κριτήρια για τα βιογραφικά, που αποτρέπουν ή μειώνουν το ενδεχόμενο να φυλλορροήσει σε ένα βάθος χρόνου αυτό το δυναμικό; Με άλλα λόγια ισχύει το αρχαίο ρητό ουκ εν τω πολλώ το ευ; Ή ο νόμος της διαλεκτικής, όπου η ποιότητα έρχεται διαλεκτικά μέσα από την ποσότητα;

Στο δεύτερο τόμο της βιογραφίας του από το θεοχαράτο, ο χαρίλαος λέει σχετικά σε ένα σημείο για τη δεκαετία με τις βάτες: «κάποιοι ισχυρίζονται ότι παίρνουμε νέες και νέους χωρίς αυστηρά κριτήρια και ότι πολύ σύντομα θα μας φύγουν οι μισοί. Ας φύγουν. Ας φύγουν και περισσότεροι από τους μισούς. Όπου και να πάνε όμως κάτι θα μεταφέρουν και από μας. Κάτι θα τους μείνει. Και αυτό θα πρέπει να μας ικανοποιεί…»

Είναι ζήτημα βέβαια τι ακριβώς έχει μείνει σήμερα, πέρα από τις αναμνήσεις και τα εξαργυρωμένα παράσημα, σε κάποιους που έριξαν μαύρη πέτρα πίσω τους {όπως πχ η τρέμη, ο ανδρουλάκης ή κι ο γρυσπολάκης ακόμα και πάρα πολλοί άλλοι, που είναι δύσκολο και μόνο να τους θυμηθεί κανείς όλους} από το κομματικό τους παρελθόν κι από το μαρξιστικό ιδεώδες. Ενώ του λαφαζάνη πχ κάτι του έμεινε, γι' αυτό κι έφτιαξε την ίσκρα εξάλλου, άλλο αν δεν το θυμάται πολύ καλά και το αναπαράγει κάπως διαστρεβλωμένα, εκτός κι αν το κάνει σκόπιμα, που αρνούμαι να το πιστέψω.

Το φαινόμενο αυτό δεν αποτελεί φυσικά ελληνικό προνόμιο. Στη δεκαετία με τις βάτες και προτού αρχίσει η πλήρης αποδιάρθρωση επί περεστρόικα, η κομσομόλ ήταν μια τεράστια μαζική νεολαία που αριθμούσε περίπου είκοσι εκατομμύρια μέλη, αν δεν κάνω λάθος. Κι αναρωτιέται κανείς, πού να πήγαν όλοι αυτοί σήμερα και πόσο διαφορετικοί θα μπορούσαν να είναι οι συσχετισμοί και οι όροι της ταξικής πάλης αν πχ είχε μείνει ενεργό και συνειδητοποιημένο στις επάλξεις το ένα εικοστό τουλάχιστον από αυτή τη δύναμη.

Σε κάθε περίπτωση όλα αυτά δείχνουν πως η ουσιαστική ένταξη ενός συντρόφου στην οργάνωση και το κόμμα δε σταματά στο βιογραφικό, αλλά αντιθέτως μόλις αρχίζει και περνά από μια συστηματική συνεχή φροντίδα για την καλλιέργεια και την αφομοίωση. Όσο για το μέτρο, αυτό μπορεί να ποικίλει και να αναπροσαρμόζεται ανάλογα με τις συνθήκες.

Εγώ μπορώ να καταλάβω τη λογική που λέει ότι τα κριτήρια για την ένταξη στη νεολαία πρέπει να μην είναι το ίδιο αυστηρά, γιατί η οργάνωση είναι σχολείο, από το οποίο σίγουρα όλοι θα πάρουν κάτι, ακόμα κι αν δεν καταφέρουν να αποφοιτήσουν για να περάσουν στο κόμμα. Όπως μπορώ να καταλάβω και την αντίστροφη λογική που θεωρεί πως στις σημερινές δύσκολες συνθήκες αυξάνονται οι απαιτήσεις από τους συντρόφους και ανεβαίνουν παράλληλα και τα κριτήρια για την ένταξή τους στο κόμμα ή την κνε. Αρκεί να γίνει συνείδηση όλων πως δεν περισσεύει κανείς από τον αγώνα και να υπάρχουν ταυτόχρονα πραγματικά μαζικές συσπειρώσεις, που θα δουλεύουν με αντίστοιχους όρους, αξιοποιώντας την προσφορά κάθε ανένταχτου αγωνιστή.

Και γιατί δεν περισσεύει κανείς; Γιατί τους χρειαζόμαστε όλους: και τους εργάτες και τους καλλιτέχνες και τη δουλειά των οργανικών διανοούμενων της τάξης μας, για να φτιάξουμε ένα δυνατό μαζικό μπλοκ με κινηματική κι ιδεολογική ισχύ και συνολική εναλλακτική πρόταση ενάντια στα αδιέξοδα του συστήματος, που να αγκαλιάζει κάθε πτυχή της καθημερινότητας. Γιατί το πρόβλημα σήμερα δεν είναι μόνο η επίδραση του αστικού τρόπου ζωής, του καταναλωτισμού και του κομφορμισμού στη νεολαία, όπως έμπαινε δηλ στα χρόνια της μεταπολίτευσης. Αλλά κάτι αρκετά πιο σύνθετο. Ότι το σύστημα είναι πλέον σε θέση να διαμορφώνει με τους δικούς του όρους και το φαινομενικά αντίθετό του, να εγκλωβίζει τους νέους και τις ανησυχίες τους σε δήθεν εναλλακτικές προτάσεις και λάιφ στάιλ, που είναι τελείως ακίνδυνα για τον πυρήνα του, και βασικά καταλήγουν να τον αναπαράγουν.

Αυτό όμως απαιτεί μια ξεχωριστή ανάλυση. Το αφήνω λοιπόν εδώ και κρατάω μερικούς προβληματισμούς κάβα για το γενάρη, όπου θα δημοσιευτεί πιθανότατα στην κομεπ η απόφαση της συνδιάσκεψης, οπότε θα μπορούμε να μιλήσουμε σε άλλη βάση.

Ο διάλογος στη συνδιάσκεψη για τη νεολαία

Σε προηγούμενη ανάρτηση είδαμε πώς τα υλικά της συνδιάσκεψης του 05’ για τη δουλειά του κόμματος στους νέους ανέλυσαν ένα αρκετά ευρύ φάσμα που αφορούν τη νεολαία και πτυχές της καθημερινότητάς της. Εξίσου ευρύ ήταν και το φάσμα που κάλυψαν οι επιστολές στο δημόσιο προσυνδιασκεπτικό (ας τον πούμε έτσι) διάλογο, από τις στήλες του ριζοσπάστη. Για να έχουμε λοιπόν μια πιο σφαιρική εικόνα για εκείνη τη συνδιάσκεψη και τον προβληματισμό που αναπτύχθηκε, η κε του μπλοκ κρίνει σκόπιμο να κάνει μια μικρή αναδρομή σε κάποια χαρακτηριστικά στιγμιότυπα του διαλόγου, που εκτός από τη ρετρό πτυχή της έχει ενδιαφέρουσες προεκτάσεις στο σήμερα.

Μια ιδιαίτερη κατηγορία επιστολών ήταν από τους παλαίμαχους αγωνιστές της αντίστασης και του δσε, με περίσσεια αγάπη για τη νέα γενιά, που ζητούσαν περισσότερη στοργή και φροντίδα για τα προβλήματα των νέων συντρόφων –όσο κι αν αυτό θυμίζει σε κάποιους το σλόγκαν της διαφήμισης γνωστού σαμπουάν και τους κάνει να κρυφοχαμογελάσουν.

Ο καλαμαριώτης καραμπίδης αλέκος για παράδειγμα προτρέπει τους κνίτες να κάνετε συγκέντρωση, να μιλάτε για την Κομσομόλ, για τα προβλήματά σας, το πώς θα ήταν η ζωή αν βασίλευε η ειρήνη στους λαούς, για την ΕΠΟΝίτικη γενιά, για την ορμή και τον ηρωισμό αυτών, οι οποίοι έμειναν για πάντα 18άρηδες και 20άρηδεςhttp://www.rizospastis.gr/wwwengine/story.do?id=3049835&publDate=7/10/2005

Ενώ ο βετεράνος λοχαγός του δσε δημ. γουλόπουλος λέει πως ο κομμουνιστής πρέπει να είναι το καλό παράδειγμα αγάπης, για όλους να είναι καλός οικογενειάρχης. Οχι χαρτοπαίκτης και μπεκρής. Οχι το βράδυ να καυγαδίζει με την οικογένειά του και το πρωί να πουλάει το «Ριζοσπάστη». Και στο τέλος της επιστολής του, αναφέρει συγκινητικά παραδείγματα ηρωικών θυσιών, που πάντα διψάνε να μάθουν οι νέοι.

Ένας άλλος σφος από τον παντελεήμονα μεταφέρει το παράπονο που εισέπραξε από πολλά παιδιά που μας έφυγαν:  Δε βρήκαμε, μου ‘παν, τη στοργή που πιστεύαμε ότι θα βρούμε. Δε βρήκαμε εκείνο το κάτι άλλο, παρά μόνο δουλιά, δουλιά, δουλιά, που μαζί με τα καθημερινά μας προβλήματα για επιβίωση, δε μας αφήνουν ούτε να ξεκουραστούμε ούτε να διασκεδάσουμε... Ενώ στο τέλος επισημαίνει την ανάγκη που υπάρχει για μορφωμένα μαρξιστικά στελέχη (που έχουμε), αρκεί να ‘ναι ευπροσήγορα και να διαθέτουν χιούμορ.

Μεγάλη ηλικία προδίδει ίσως κι ο τρόπος γραφής του γιάννη εμμανουηλίδη από τον άγιο στέφανο, που αναφέρεται στον αριστερό πατριωτισμό, τους αλβανούς εθνικιστές, τους αγωνιστές κληρικούς ενάντια στην τουρκοκρατία (δεν υπήρξε μόνο ο πιπί γερμανός, αλλά κι ο παπαφλέσσας) αλλά και τους ταγματασφαλίτες, που αρκετές φορές είναι ακόμη πιο άγριοι και από τους ίδιους τους «Γερμανούς»! Και ήδη από τον τίτλο της επιστολής του δανείζεται τα λόγια ενός παλιού επαναστάτη και μας προτείνει τη λύση: μυαλό, καρδιά, όπλα και τραγούδια: Το θάρρος ποτέ δεν έλειψε στην επαναστατική νεολαία. «Όπλα και τραγούδια» θα βρεθούν... σαν έρθει η ώρα. Αυτό όμως που χρειάζεται πάνω απ' όλα είναι το μυαλό

Ηεπιστολή του παναγιώτη καραβασίλη συνδυάζει το συναίσθημα με τη λογική και βασίζεται σχεδόν εξολοκλήρου στους στίχους του ναζίμ χικμέτ στον οποίο είναι αφιερωμένο το επόμενο επιστημονικό συνέδριο του κόμματος και του τμήματος πολιτισμού της κε.

Εξίσου ποιητική, παρά το δωρικό της λόγο, είναι η επιστολή του γιάννη βόσσιου από τη γερμανία, που τα λέει τσεκουράτα, όπως τα έμαθε στο χωριό του στην ήπειρο: ο λύκος απ' τα ξεκομμένα τρώει. Και προτρέπει τους συντρόφους να κάνουν κράτη, γιατί δεν είναι η ώρα να διαλεχτούμε.

Ακολουθεί μια κατηγορία επιστολών από συντρόφους, που καταπιάνονται με τις ανθρώπινες σχέσεις μες στην οικογένεια και των δύο φύλων γενικότερα.

Η σεβαστή σβάρνα αναρωτιέται αν οι κομμουνιστές γονείς κάνουν το καθήκον τους κι εμπνέουν στα παιδιά τους αγωνιστική στάση ζωής με το θετικό τους παράδειγμα. Στον επίλογο θίγει επιγραμματικά έναν προβληματισμό για τον εργατικό κορμό του κινήματος της νεολαίας: η ιστορία του νεολαιίστικου κινήματος γράφτηκε πολλές φορές με πρωτοβουλία των φοιτητών, και σήμερα στις εκτιμήσεις μας αναφέρουμε ότι οι νέοι πιο αργά μπαίνουν στην παραγωγή γιατί σπουδάζουν ή γιατί δε βρίσκουν δουλιά κλπ. Αν δεχτούμε τα παραπάνω μήπως πρέπει να ξαναδούμε πιο αναλυτικά πού και σε ποια τμήματα τα νεολαίας θα ρίξουμε ιδιαίτερο βάρος και με ποιες μορφές;

Το πουλέν της κε του μπλοκ, κώστας τζατζάνης, καταθέτει ένα μικρό μανιφέστο για τη σεξουαλική και συναισθηματική ζωή, ζητώντας μεταξύ άλλων να αντιπαλέψουμε όλα τα προσωπεία της πορνείας και να απαγορευτεί από δω και μπρος η πορνεία και για τον χρήστη, όπως σοφά έπρατταν στον υπαρκτό σοσιαλισμό

Ο γιατρός-συγγραφέας θωμάς κουγιαγκάς εστιάζει στα προβλήματα των νέων ζευγαριών και παραθέτει τα λεγόμενα ενός αστού οικονομολόγου, που περιέγραψε με μελανά χρώματα την κατάσταση που θα επικρατήσει τα επόμενα χρόνια: Η φτώχεια θα αυξηθεί, η πείνα θα αυξηθεί, οι μισθοί θα μειωθούν, οι συντάξεις θα κοπούν. Φυσικό βγήκε το ερώτημα: Θα ακολουθήσουν εκρήξεις, θα ακολουθήσουν επαναστάσεις, δε φοβάστε; Κι η απάντηση: Όχι δε φοβάμαι, γιατί την επανάσταση την κάνουν οι νέοι, και νέοι δε θα υπάρχουν.

Ενώ ο οικοδόμος σταύρος μηναριτζής αναλύει τα διάφορα πρότυπα (επιτυχίας, ομορφιάς, κτλ) που καλλιεργεί η αστική τάξη στη γυναίκα (για να πετύχεις στην επαγγελματική σου καριέρα θα πρέπει να ξεχάσεις ότι είσαι άνθρωπος, θα πρέπει να ξεχάσει ότι έχεις αισθήματα, θα πρέπει να ξεχάσεις ότι έχεις φιλότιμο και το τελευταίο, και το πιο χυδαίο κατά τη γνώμη μου, είναι ότι της λένε ότι θα πρέπει να ξεχάσει την αξιοπρέπειά της) αλλά και στην πιο ευάλωτη νέα γενιά.

Αρκετά κριτικό τόνο έχουν κάποιες επιστολές, όπως του κώστα σταματόπουλου από τη σεστροδ (διαιτολόγοι νομίζω ότι είναι αυτό) για την αντιμετώπιση κάποιων «χαμένων συντρόφων»: Έχω δει να γίνονται διαγραφές ή απομακρύνσεις ακόμα και απαξίωση συντρόφων, παλιών ή νέων μελών, όχι για σοβαρά αίτια... δεν πάτησε το πόδι του στην οργάνωση ή δε βοηθάει στις χρεώσεις. Μα άμα το νιώθει ως αγγαρεία (και σ' αυτό φταίμε εμείς) πώς ζητάμε ευθύνες; Παράλληλα στηλιτεύει την ανεπαρκέστατη κατάρτιση των μελών και τις αλλοιώσεις στον πολιτισμό που έφερε η παλινόρθωση στους νέους: Πιο πολύ ξέρουν (με κάθε λεπτομέρεια) πόσους δίσκους και πόσους ερωτικούς δεσμούς έχει η Britney Spears, παρά τους ανθρώπους που προχώρησαν την ανθρωπότητα ένα βήμα μπροστά, και εδώ χωράει το «μαθαίνουμε την αλήθεια αλλάζουμε τον κόσμο».

Ο χ. σελιανίτης από τους αρχιτέκτονες (όπου λίγα χρόνια αργότερα έφτιαξε δική του κίνηση, φεύγοντας από το κόμμα) είναι ακόμα πιο οξύς στο θέμα της τυπικής συμμετοχής της νεολαίας στις κομματικές αποφάσεις, της νοοτροπίας που διαμορφώνεται σε κάποια στελέχη, της τεμπελιάς, αλλά και της επέκτασης της δουλειάς μας στις μικρότερες ηλικίες (10-15 χρονών). Ας αφήσουμε ήσυχα τα παιδιά, μέχρι να αποδείξουμε τουλάχιστο ότι μπορούμε με επάρκεια και σοβαρότητα να ασχοληθούμε με τα μεγαλύτερα αδέλφια τους και τους γονείς τους.

Αρκετά κριτική ως προς τη γλώσσα και το μέγεθος των θέσεων είναι και η μαρία κυριακίδου, που θεωρεί πως οι θέσεις αυτές των 60 σελίδων σε μεγάλο μέγεθος δε ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΙ, μόνο που τις βλέπεις σε απωθούν.

Υπάρχουν επίσης θεματικές τοποθετήσεις που εξετάζουν πολύ ενδιαφέροντα ζητήματα, όπως του φιλόλογου γιώργου ηρακλέους, που καταπιάνεται με τη γλώσσα και τον έλεγχο στη σκέψη των νέων κι αποκρούει το στερεότυπο της λεξιπενίας και της συρρίκνωσης του λεξιλογίου σε 150 λέξεις το πολύ, που δεν έχει επιστημονική βάση, εφόσον ανάγει το γλωσσικό πρόβλημα σε πρόβλημα λεξιλογικό, αντί να το εξετάζει στο βάθος των κοινωνικών αιτιών, που συνδέονται άμεσα με τον τρόπο σκέψης και ζωής της νεολαίας. Κι αναλύει στη συνέχεια αυτές τις αιτίες.

Ένας φοιτητής του αριστοτελείου θέτει το θέμα της αξιοποίησης του διαδικτύου για ιστορικά θέματα –κι απ’ όσο έχω διαβάσει, είναι ο μόνος που θίγει τη σημασία και τη δύναμη του μέσου, έστω και για περιορισμένους σκοπούς αξιοποίησης, καθώς οι θέσεις και τα υλικά της συνδιάσκεψης είδαν τις νέες τεχνολογίες κυρίως υπό το πρίσμα της παραγωγής και των δυνατοτήτων που προσφέρουν, χωρίς να εξετάσουν αναλυτικά την επίδρασή τους στη συνείδηση της νεολαίας και των μαζών γενικότερα.

Ιδιαίτερη είναι κι η επιστολή ενός χορευτή, που σκοντάφτει στο πρακτικό κομμάτι της πρότασης του κόμματος για κατάργηση των ιδιωτικών σχολών στον χώρο του πολιτισμού και εκθέτει σχετικά τον προβληματισμό του, δηλώνοντας ότι έχει καλή διάθεση να βοηθήσει.

Ενώ υπάρχουν άλλες επιστολές, που εξειδικεύουν σε κομμάτια της δουλειάς μας, όπως ο αθλητισμός (του νίκου γεωργόπουλου από την αθλητική εκπομπή του 902) και τα τει.

Ξεχωρίζω επίσης για κάπως συναισθηματικούς λόγους τις επιστολές των μελών του κμε (με φρεσκοεκλεγμένη τότε διοίκηση, αν θυμάμαι καλά, από την οποία δυστυχώς πολλά μέλη δε ζουν πια σήμερα). Ο πρόεδρος του κμε τηλέμαχος λουγγής αναφέρεται στη σύνδεση της νεολαίας με τη μαρξιστική ιδεολογία, ενώ η άνεκε ιωαννάτου αναλύει διάφορες σχετικές τάσεις στη σύγχρονη κοινωνία, ως μέλος της φιλοσοφικής ομάδας του κμε.

Κράτησα για το τέλος δύο επιστολές. Η πρώτη είναι του γιώργου πετρόπουλου (όχι του γνωστού μάλλον), που μας λέει πως είχε αγοράσει πριν οργανωθεί στο κόμμα το πώς δενότανε το ατσάλι, που το σημάδεψε, και πως αν δεν το είχε διαβάσει, δεν ξέρει αν θα είχε οργανωθεί σήμερα. Θέτει ένα προβληματισμό για τα άπειρα μέλη που πέρασαν από την κνε την εποχή της μεταπολίτευσης και αναρωτιέται τι έγινε και δεν έμειναν παρά μόνο ελάχιστοι απ’ αυτούς. Ενώ πιο κάτω διατυπώνει μια σκέψη που με τριβελίζει εδώ και κάποια χρόνια, την έχω εκμυστηρευτεί στη σ. τη δώρα (σσ: χωρίς να μας εξηγεί ωστόσο ποια ακριβώς είναι η σ. η δώρα) για τις θρησκείες που παραληρούν. Μαγείες άσπρες, μαύρες, πράσινες, κόκκινες, φλιντζανούδες, χαρτορίχτρες, αστρολόγοι, μαζί και οι έμποροι ναρκωτικών, έχουν πέσει σαν λάμιες πάνω στην ευάλωτη νεολαία και της πίνουν το αίμα.

Κλείνουμε την αναδρομή μας με την επιστολή του κώστα τρακόσα περί συνείδησης, της φαστ φουντ εποχής και της σχέσης του ‘εγώ’ με το ‘εμείς’ –ο οποίος είναι από τις σχετικά πρόσφατες απώλειες στο δυναμικό της εφημερίδας και τότε υπέγραφε ως μέλος της οργάνωσης βάσης (οβ δηλ όχι κόβας) ριζοσπάστη –την ύπαρξη της οποίας ομολογώ πως αγνοούσα μέχρι πρότινος.

Ασφαλώς η παραπάνω λίστα είναι ενδεικτική και δεν εξαντλεί ούτε κατά προσέγγιση τον προβληματισμό που αναπτύχθηκε κατά τη διάρκεια του διαλόγου.

Μπορείτε επίσης να διαβάσετε ως μπόνους από εκείνη την εποχή την απόφαση της κε για τις εκλογέςτης τοπικής αυτοδιοίκησης του 06’, που νομίζω πως ήταν ένας σταθμός στη διαμόρφωση της λογικής του κόμματος για αυτή τη μάχη κι ήταν ο πρόδρομος κατά κάποιον τρόπο της συγκρότησης της λαϊκής συσπείρωσης, που εμφανίστηκε συνολικά στις επόμενες εκλογές του 10’, κι αποτελεί συνεπώς χρήσιμο βοήθημα εν όψει και των εκλογών του ερχόμενου μάη, που συμπίπτουν με τις ευρωεκλογές.

Η συνδιάσκεψη για τη Νεολαία

Μπορεί η εισήγηση του φαράκου για τη νεολαία στη μεταπολίτευση (με αρκετά προλεκάλτ στοιχεία για τις σχέσεις μεταξύ των δύο φύλων) να έχει βάλει πολύ ψηλά τον πήχη για τους επόμενους, αυτό δε σημαίνει όμως πως οι σύγχρονες θεματικές συνδιασκέψεις για τη νεολαία στερούνται σημασίας κι ενδιαφέροντος.

Αύριο, σύμφωνα με παλιότερη ανακοίνωση του κόμματος, πραγματοποιείται στην έδρα της κε η πανελλαδική συνδιάσκεψη του κόμματος για τη δουλειά στη νεολαία, που συνδυάζεται με το επικείμενο συνέδριο της οργάνωσης –βάση χρονοδιαγράμματος, θα πραγματοποιηθεί κάποια στιγμή μες στο 14’. Όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση της κετουκε η συνδιάσκεψη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, γιατί θα ασχοληθεί με τα οξυμένα προβλήματα που αντιμετωπίζει σήμερα η νεολαία καθώς και με τη μεγάλη συμβολή που μπορεί να έχει αυτή στην ανασύνταξη του εργατικού - λαϊκού κινήματος και τη συμμετοχή της στην πάλη του λαού, ιδιαίτερα μέσα στις δύσκολες συνθήκες που γέννησε η οικονομική καπιταλιστική κρίση.

Η τελευταία φορά που έγινε αντίστοιχη  κομματική δουλειά ήταν τον οκτώβρη του 2005’, πριν από το ένατο συνέδριο της κνε, σε μια διαδικασία που είχε κάποιες διαφορές από τη σημερινή και έλαβε χώρα σε αρκετά διαφορετική περίοδο, αλλά κατέληξε σε βασικά συμπεράσματα που παραμένουν άκρως επίκαιρα μέχρι σήμερα. Σε κάθε περίπτωση η συνδιάσκεψη αυτή αποτελεί το μέτρο για τον έλεγχο της δουλειάς και την επίτευξη στόχων στο διάστημα που μεσολάβησε. Γι’ αυτό προτού καταθέσει κάποιες δικές της σκέψεις η κε του μπλοκ, κρίνει σκόπιμο να ανατρέξει στα βασικά ντοκουμέντα εκείνης της συνδιάσκεψης και να υπογραμμίσει κάποια σημεία με ξεχωριστή σημασία.

Σε αυτό θα μας βοηθήσει ο σύνδεσμος σε αυτή τη σελίδα, που παραπέμπει με τη σειρά της σε τέσσερα βασικά κείμενα: το κείμενο των θέσεων της κε για τη συνδιάσκεψη, την εισήγηση της κε, όπου διευκρινίζονται κι εξειδικεύονται ζητήματα που ανέκυψαν κατά τη διάρκεια του διαλόγου, εντός κι εκτός οργάνων, την απόφαση στην οποία κατέληξε η συνδιάσκεψη κι ένα πλήρες, αναλυτικό πλαίσιο πάλης με σύγχρονα αιτήματα για όλο το φάσμα δραστηριοτήτων και πτυχών της καθημερινής ζωής των νέων: από τη μόρφωση και την εργασία, μέχρι τον πολιτισμό, τον αθλητισμό, τον ελεύθερο χρόνο και μια σειρά άλλα ζητήματα.

Τα τέσσερα κείμενα σε μεγάλο βαθμό αλληλεπικαλύπτονται κι αναπόφευκτα επαναλαμβάνονται σε κάποια σημεία. Ο κανόνας αυτός σπάει κυρίως στο κείμενο της εισήγησης, που είναι από τη φύση του συγκεκριμένο κι επεξηγηματικό.

Ας δούμε μερικά βασικά σημεία.

Τα ντοκουμέντα εξετάζουν τον κοινωνικό χαρακτήρα της νεολαίας, που «δε συνιστά ξεχωριστό κοινωνικό στρώμα ούτε τάξη». Διαπιστώνεται πως «λόγω της θέσης της στην κοινωνία η νεολαία και το κίνημά της δεν μπορεί να προβάλλει αυτοτελή πρόταση διεξόδου, παρά μόνο ως αναπόσπαστο στοιχείο της εργατικής τάξης και του εργατικού κινήματος», σε αντίθεση δηλ με το λάθος και την ουτοπία που περιείχαν απόψεις που καλλιεργήθηκαν για τον αυτόνομο επαναστατικό ρόλο της νεολαίας και αντιπαρέθεταν τη νεολαία στο εργατικό κίνημα.

Τα ντοκουμέντα αναγνωρίζουν ως κύριο και βασικό χαρακτηριστικό της νεολαίας τη μεταβατικότητα και την κινητικότητα στους προσανατολισμούς της, την αστάθεια και τη ρευστότητα που την χαρακτηρίζουν, ορισμένα χαρακτηριστικά στην ψυχολογία, στις αναζητήσεις, στον τρόπο ζωής. Καταλαβαίνει κανείς πως αν αυτά ίσχυαν οκτώ χρόνια πριν, σήμερα η τάση αυτή έχει ενισχυθεί στο πολλαπλάσιο εξαιτίας της κρίσης, της ανεργίας, των εκτεταμένων μορφών ημιαπασχόλησης και των συνεπειών τους.

Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η κε επεκτείνει τα όρια της νέας γενιάς έως τα 35 χρόνια, παίρνοντας υπόψη της ότι έχει ανέβει το όριο ηλικίας που οι νέοι φτιάχνουν οικογένεια, έχει ανέβει ο μέσος όρος ηλικίας απόκτησης παιδιών, μολονότι οι νέοι σήμερα ενηλικιώνονται πιο γρήγορα. Παράλληλα διαπιστώνεται η ανάγκη να ξεκινήσει η δουλιά του Kόμματος και της KNE συστηματικά και μελετημένη στις ηλικίες των 10 έως 15 χρόνων στα χνάρια της πείρας των νέων πρωτοπόρων –αν και σήμερα δεν υπάρχει δυνατότητα να προωθήσουμε τη μορφή δουλιάς που είχαμε χρησιμοποιήσει παλαιότερα, λόγω υποκειμενικών αδυναμιών κι όχι γιατί δεν υπάρχει θετική πείρα.
Σήμερα μπορεί να μην έχουν γίνει θεαματικά βήματα προς αυτή την κατεύθυνση, είχαμε ωστόσο μια πρώτη κίνηση στο φετινό διήμερο, με την μαζική παρουσία μικρών παιδιών στον χώρο της κατασκήνωσης, χωρίς κηδεμόνα, υπό την επίβλεψη παιδαγωγού. Άλλωστε τα όρια αυτά διαμορφώνονται ευέλικτα κάθε φορά, ανάλογα και με τις ανάγκες της οργάνωσης –πχ στο διάστημα αμέσως μετά την κρίση και τη διπλή διάσπαση του 89-91.

Αναγνωρίζονται επίσης ιδιομορφίες που εμφανίζει σήμερα η νεολαία κάτω από την επίδραση του συστήματος αξιών και κανόνων της καπιταλιστικής κοινωνίας, στο τρόπο έκφρασης, ενδυμασίας, συμπεριφοράς, οι επιδράσεις από την τυποποίηση στην ενημέρωση και πληροφόρηση, από την καλλιέργεια στρεβλού καταναλωτισμού. Καθώς επίσης πως δεν πρέπει να απευθυνόμαστε στη νεολαία με τον ίδιο τρόπο που απευθυνόμαστε στις μεγαλύτερες ηλικίες, η ανάγκη εξειδίκευσης της γενικής πολιτικής κατά κατηγορία νεολαίας, ώστε να δημιουργείται σε όσο το δυνατόν μεγαλύτερο μέρος της αντιιμπεριαλιστική, αντιμονοπωλιακή, σε τελευταία ανάλυση, αντικαπιταλιστική συνείδηση.

Εκτιμάται πως «με βάση την ταξική διάρθρωση της ελληνικής καπιταλιστικής κοινωνίας, το μεγαλύτερο μέρος της νεολαίας προέρχεται, ανήκει ή προσεγγίζει τη σύγχρονη εργατική τάξη», ενώ επίσης «αυξάνεται γοργά το ποσοστό της μισθωτής εργασίας, το μεγαλύτερο μέρος της οποίας ανήκει στην εργατική τάξη».

Με βάση τα παραπάνω καθορίζεται ως καθήκον η δράση του κόμματος και της κνε για τα προβλήματα της νεολαίας να στραφεί σε δυο βασικές κατευθύνσεις: το εργατικό κίνημα, από τη μια, και, από την άλλη, το κίνημα των παιδιών και των νέων, που βρίσκονται στη διαδικασία της μάθησης. Να συμβάλλουμε στο συντονισμό ανάμεσα στο εργατικό κίνημα με τους νέους εργαζόμενους, με τους νέους που είναι στη διαδικασία της μάθησης και των σπουδών.

Στο κομμάτι της στρατολόγησης η συνδιάσκεψη ζητά να ριχτεί ειδικό βάρος στις κλαδικές ΟΒ των εργαζομένων, με στόχο τον πολλαπλασιασμό και την ανάπτυξή τους και οι συνοικιακές ΟΒ να έχουν κύριο προσανατολισμό στην εργαζόμενη νεολαία, με προγραμματισμό. Εξηγεί πως μετά τη διπλή κρίση που πέρασε η κνε ξεκίνησε ουσιαστικά από την αρχή, αφού έμεινε με λίγες δυνάμεις, χωρίς να έχει απολέσει τη συνέχεια και τη διαδοχικότητα της πείρας. Και θεωρεί φυσικό η νέα περίοδος της κνε να οδηγήσει στην αυξημένη συμμετοχή της σχολικής νεολαίας στις γραμμές της σε σύγκριση με τους νέους εργάτες, καθορίζοντας ως ζήτημα πριν απ' όλα ευθύνης του Κόμματος να διασφαλίζει, ώστε η ανάπτυξη της ΚΝΕ να στηρίζεται στη συμμετοχή νέων εργατών, νέων ανέργων.

Ταυτόχρονα θέτει το πρόβλημα της βαθύτερης αφομοίωσης των νέων Κνιτών, που δε συμβαδίζει με την αύξηση των γραμμών της οργάνωσης, εκτιμώντας πως το ζήτημα αυτό δεν αφορά αποκλειστικά την κνε. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται η ιδεολογική δουλειά και η πλούσια πολιτιστική δραστηριότητα, που πρέπει να πάρουν τη μορφή μορφωτικού ρεύματος μέσα στο Κόμμα και την KNE, ώστε να διαδίδονται πλατιά στη νεολαία, να καλλιεργήσουν τη δίψα για πολιτική μόρφωση και πολιτιστική ανάπτυξη (…) ώστε τα μέλη και στελέχη της KNE να «ξεχωρίζουν» για το πολιτικό, πολιτιστικό μορφωτικό τους επίπεδο. Τονίζεται επίσης ότι η διαπαιδαγώγηση της νεολαίας και ειδικότερα της ΚΝΕ γίνεται κυρίως με έργα και το προσωπικό παράδειγμα των στελεχών και μελών του κόμματος.

Παράλληλα μπαίνει ως καθήκον η συστηματική δουλιά για τη μαρξιστική κατάρτιση των κομμουνιστών εκπαιδευτικών που πρέπει να επεκταθεί και σε θέματα παιδαγωγικής, ψυχολογίας, κτλ, εκτός από τα βασικά ζητήματα οικονομίας, φιλοσοφίας και πολιτικής, σε έναν κλάδο όπου το βασικότερο ζήτημα είναι η κυριαρχία του συντεχνιασμού σε όλες τις βαθμίδες.

Για να συγκροτηθεί αυτό το μορφωτικό ρεύμα πρέπει να συμβάλλουν σύντροφοι με ικανότητες που δεν έχουν εντοπιστεί και αξιοποιηθεί, να διαμορφωθούν ομάδες δουλιάς με φίλους, οπαδούς και άλλους αγωνιστές που θέλουν να προσφέρουν, επιστήμονες, διανοούμενους, κτλ, δίπλα στα τμήματα της κε, του κσ και των επιτροπών πόλεων και περιοχών. Να αναζητηθούν ανοιχτοί η κλειστοί χώροι και στέκια, μορφές μαζικής παρέμβασης όπως οι μαρξιστικοί όμιλοι, να αξιοποιηθούν το ραδιόφωνο και η τηλεόραση του 902, τα ‘ΘΕΜΑΤΑ ΠΑΙΔΕΙΑΣ, η οργανωτική επιτροπή του φεστιβάλ.

Από όλα τα παραπάνω κάποια μέτωπα προχωρούν (βασανιστικά) αργά αλλά σταθερά το τελευταίο διάστημα, ενώ σε άλλα έχουν γίνει ελάχιστα βήματα σε εμβρυακό στάδιο. Αναφέρω ενδεικτικά την αξιοποίηση του συρμού, που έκλεισε μετά από λίγα χρόνια και τη δημιουργία μαρξιστικών ομίλων, που έμεινε στις καλένδες –κρατώντας προς το παρόν την ιδεολογική, επιμορφωτική δουλειά εντός των γραμμών της οργάνωσης, χωρίς να έχει απλωθεί παραέξω.

Όπως είπαμε εισαγωγικά τα ντοκουμέντα καλύπτουν μια ευρεία γκάμα θεμάτων (που δεν είναι καν εύκολο να αναφερθούν ονομαστικά), χωρίς να έχουν πάντα όμως την ευχέρεια να εμβαθύνουν στον επιθυμητό βαθμό. Γι’ αυτό η εισήγηση παραδέχεται ότι υπάρχουν ορισμένα τμήματα του κειμένου έχουν ελλείψεις και χρειάζονται και θέλουν παραπέρα επεξεργασία και προσθέτει πως το πλαίσιο πάλης δε θα μείνει «ακίνητο».

Από τα επιμέρους μέτωπα που αναφέρονται, προσωπικά ξεχωρίζω το κομμάτι που αναφέρεται στις ένοπλες δυνάμεις, όπου μπαίνει ως αίτημα και στόχος πάλης η πλήρης κατοχύρωση των συνταγματικών δικαιωμάτων, της ίδρυσης συνδικαλιστικών ενώσεων στο μόνιμο προσωπικό, της εκλογής επιτροπών φαντάρων κι υπαξιωματικών για ζητήματα που αφορούν τη διαβίωσή τους και την πρόσληψη μόνιμου, πολιτικού προσωπικού για τις βοηθητικές εργασίας.

Τα αιτήματα αυτά μπορούν να επαναδιατυπωθούν αυτούσια σήμερα, καθώς δεν έχουν ικανοποιηθεί στο παραμικρό.

Ξεχωρίζω επίσης δύο ακόμα στόχους πάλης:

-το αίτημα αποδέσμευσης της ελλάδας από το νατο και την εε.

-την κατάργηση της επιχειρηματικής δραστηριότητας στον χώρο των μμε και την αφαίρεση από τα μονοπώλια των δημόσιων συχνοτήτων που τους έχουν παραχωρηθεί.

Αξίζει επίσης να σταθούμε σε μερικά ακόμα σημεία.
Τα ντοκουμέντα ανακοινώνουν στα πλαίσια του προγραμματισμού για το επόμενο διάστημα πως το 08’, που συμπληρώνονταν τα 90χρονα του κόμματος, θα ήταν χρονιά αφιερωμένη στις νέες ηλικίες, με αφετηρία το φεστιβάλ του 07’ που θα ήταν κατ’ εξαίρεση κοινό για κνε και κκε. Σύμφωνα με αυτά, το φεστιβάλ εκείνης της χρονιάς ονομάστηκε φεστιβάλ κκε-κνε (κι όχι κνε οδηγητή), πυροδοτώντας τις πάντα έγκυρες αναλύσεις των διάφορων καλοθελητών για υποβάθμιση της νεολαίας, του οδηγητή και του σχετικά αυτόνομου ρόλου τους.

Η εισήγηση περιείχε επίσης ειδικό υποκεφάλαιο για την ενίσχυση του επαναστατικού χαρακτήρα της κνε –χωρίς φυσικά να υπονοείται ότι μέχρι τότε είχε λειψά επαναστατικά χαρακτηριστικά, όπως ίσως θα έσπευδαν να μεταφράσουν άλλοι καλοθελητές σήμερα.

Κι αναφέρει εύστοχα: ο επαναστατικός χαρακτήρας της KNE κρίνεται σε πολλά επίπεδα ταυτόχρονα. Όχι μόνο στην υιοθέτηση του σκοπού του σοσιαλισμού, αλλά και στην ικανότητα να συνδέεται πλατιά με τις μάζες της νεολαίας, να ασκεί πρωτοπόρο καθοδηγητικό ρόλο στους αγώνες για τα προβλήματά της. Να ετοιμάζει, δίπλα στο Κόμμα, τη νέα γενιά των κομμουνιστών που θα σηκώσουν στις πλάτες τους το καθήκον του αγώνα για το σοσιαλισμό. Να συμβάλλει στην αγωνιστική ανάταση της νεολαίας.

Ταυτόχρονα επισημαίνεται σε άλλο σημείο: το ΚΚΕ θεωρεί ότι δεν υπάρχουν πολλές ριζικές εναλλακτικές λύσεις και προοπτικές, μπορεί να υπάρχουν πολλές μορφές αγώνα, διαφορετικά καθήκοντα στη μια ή στην άλλη φάση της ενιαίας πορείας, διάφορες μορφές προσέγγισης της εναλλακτικής λύσης. Όμως η ίδια η εναλλακτική λύση πρέπει να είναι σαφώς αντικαπιταλιστική, δηλαδή σοσιαλιστική.

Ας μνημονεύσουμε τέλος πως τα ντοκουμέντα σημείωναν την ανάγκη εμβάθυνσης στο ζήτημα της κοινωνικής θέσης της νεολαίας σε συνδυασμό με την όλη εξέλιξη του ελληνικού καπιταλισμού τα τελευταία 15 χρόνια κι ακόμα ευρύτερα, από την πτώση της χούντας και μετά, οπότε επιταχύνεται η πορεία ενσωμάτωσης της Ελλάδας στην ΕΟΚ και στη συνέχεια στην ΕΕ και με τη θέση της Ελλάδας στο καπιταλιστικό σύστημα. Ζητήματα στα οποία θα εμβαθύνει το Κόμμα, με βάση και τις ιδιαίτερες μελέτες που αποφάσισε το 17ο Συνέδριο.

Δυστυχώς απ’ όσο γνωρίζω, δεν έχει γίνει ακόμα κάποια ολοκληρωμένη μελέτη της πορείας του ελληνικού καπιταλισμού ή τουλάχιστον δεν έχει δημοσιοποιηθεί προς τα έξω.

Όπως σημείωνε βέβαια κι η εισήγηση της κε, υπήρχε επίγνωση πως με τη συνδιάσκεψη δεν τελειώνουμε με την επεξεργασία των καθηκόντων και του προγράμματος δράσης. Απεναντίας με μια έννοια, τώρα αρχίζουμε πιο συστηματικά, πιο προσαρμοσμένα στις εξελίξεις, πιο σχεδιασμένα την εξειδίκευση της στρατηγικής μας στη νεολαία. Και με αυτή την έννοια παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον κι η συνέχεια αυτής της δουλειάς εσωκομματικά με κορύφωση την αυριανή πανελλαδική συνδιάσκεψη.

Τα υπόλοιπα θα τα δούμε εν καιρώ. Οι σφοι αναγνώστες μπορούν εν τω μεταξύ, μαζί με όλα τα παραπάνω, να διαβάσουν ως έξτρα υλικό.

Την ομιλία της αλέκας στο φεστιβάλ εκείνης της χρονιάς, το πρώτο μετά το θάνατο του χαρίλαου, που έγινε ενάμιση μήνα πριν την πραγματοποίηση της συνδιάσκεψης.

Μια ομιλία της τότε γγ σε σύσκεψη εκπαιδευτικών, που καταπιάνεται με παρόμοια ζητήματα.

Ένα άρθρο του λουκά σε δύο συνέχειες στο ριζοσπάστη για τις αξίες και τα ιδανικά ως βασικό πεδίο δράσης για την προσέγγιση της νεολαίας.

Και μπόνους (αν και κάπως άσχετο) την ανακοίνωση του κόμματος και το άρθρο του ριζοσπάστη μετά την κατάκτηση του ευρωμπάσκετ εκείνης της χρονιάς από την εθνική ομάδα.