Ερνέστο τον ελέγανε ή Νίκο

Τέσσερα πράγματα αυξάνονται εκθετικά γύρω μας. Το σύμπαν, η ανοησία, οι πολιτικές διεργασίες - ανακατατάξεις και η σχετική αρθρογραφία στον Ρίζο και την ΚΟΜΕΠ, που χωρίζεται μεθοδολογικά σε δύο υποείδη: α. διεργασίες στο αστικό πολιτικό σκηνικό και β. διεργασίες στον οπορτουνιστικό χώρο. Στο τέλος κάθε ανάλυσης του (μικρο)αστικού χυλού, μένει ένας σοσιαλφιλελέ φασίστας με αριστερές κορόνες, που σημαίνει πως αρκεί μόλις ένας για να τον ξαναφτιάξουμε -αν και χρειάζονται δυο-τρεις ως άλλοθι πολυφωνίας- αρκεί να βρούμε έναν επιχειρηματία να χρηματοδοτεί τα ιδανικά τους, δηλαδή το καπιταλιστικό συμφέρον του.

Η κε του μπλοκ πίστευε ανέκαθεν πως ο οπορτουνιστικός χυλός έχει λίγη γεύση-πλάκα παραπάνω και περισσότερα ιδεολογικά προσχήματα, μακριά από το χρήμα και τις καρέκλες της εξουσίας -και ας μη γεννήθηκε ακόμα δύναμη να τα βάλει με τις μικρο-εξουσίες και τους βοναπαρτίσκους του χώρου. Διεργασίες-διεργασίες, δε μας άφησαν στιγμή να χαρούμε τη ζωή. 

Οι διεργασίες αυτές βέβαια είναι ως επί το πλείστον διασπάσεις και ελάχιστες συμμαχίες που έχουν μέσα τους το σπέρμα της επόμενης διάσπασης. Το πρόβλημα είναι πως συντελούνται με τέτοια συχνότητα που είναι δύσκολο να τις παρακολουθήσεις, εκτός αν είσαι μερακλής και ρέκτης του είδους. Για το μέσο κοινό, όμως, μέχρι να χωνέψει μία διάσπαση, έχουν γίνει άλλες δύο.

Δεν έχω πρόχειρη τη μελέτη του Γκίκα για τον Μεσοπόλεμο, για να ανατρέξω στο σχετικό απόσπασμα, αλλά θυμάμαι ένα στατιστικό για τις πολυάριθμες οργανώσεις του τότε εξωκοινοβουλίου -τροτσκιστές, αρχείοι και λοιπές διασπάσεις- ότι είχαν κατά μέσο όρο μια διάσπαση ανά τρία χρόνια. Ή ότι ο μέσος όρος οργανωτικής ζωής κάθε μέλους έφτανε τα τρία χρόνια, προτού αλλάξει χώρο και μεταπηδήσει σε άλλη. Ένας διαχρονικός χρυσός κανόνας που δεν πρέπει να έχει αλλάξει θεαματικά, ως προς τα ποσοτικά του μεγέθη, στις μέρες μας.

Ένας από τους λόγους που πέτυχε το αφιέρωμα του Λαϊκού Στρώματος στον Αριστερισμό -πέραν της πολυετούς βασανιστικής αναμονής να ωριμάσουν οι συνθήκες για το περιβόητο τρίτο μέρος- είναι ότι έλυνε κάποιες βασικές απορίες του αναγνώστη για το πολύχρωμο μωσαϊκό και τις δαιδαλώδεις διακλαδώσεις ενός Λαβύρινθου, όπου χρειαζόσουν το νήμα της Αριάδνης για να βγάλεις άκρη -πριν τους βρει ο Μινώταυρος του Γιάνη και το εικονογραφημένο WOW. Με άλλα λόγια το ΛΣ σου έδινε -χοντροκομμένα έστω- έναν μπούσουλα για να βρεις τα διακυβεύματα, τα επίδικα και τις απαυτώσεις κάθε συλλογικότητας.

Αλλά αυτά είναι σαν τις ξένες γλώσσες: λίγο να τα αφήσεις, σε αφήνουν. Ούτε μια επταετία μετά από το τελευταίο επικαιροποιημένο μέρος του πονήματος έχουν βγει ένα σωρό καινούρια φρούτα αγνώστου προέλευσης στον μέσο αναγνώστη, που μένει ενεός μπροστά στην εκάστοτε Αναμέτρηση, τη Συνάντηση, τη Μετάβαση, το Σχέδιο Κ κοκ. Ενώ κάποιοι σοβαροφανείς ατσίδες αναρωτιούνται γιατί δε βρήκε προφητικά θέση στο αριστερόμετρο το ΜεΡΑ25 που ιδρύθηκε αργότερα!

Που κι έτσι να μην ήταν, είναι ζήτημα αν θα χωρούσε το προσωποπαγές μόρφωμα ενός αστού νάρκισσου, που είχε άλλες φιλοδοξίες, κεϊνσιανές καταβολές, πασοκικό παρελθόν και μέλλον και βασικό τρίπτυχο το «ειρήνη-ρεύμα-στέγη» κατά της Δεξιάς (και πάλι wow), επειδή είναι η μοίρα του σακατεμένη και έμπλεξε με την άχαστη κατάρα της ΑΡΑΣ -μεταγραφή αεροδρομίου- και τα υπαρξιακά της προβλήματα.

Εδώ είναι ζήτημα αν -γιατί και με ποια κριτήρια- πρέπει να εντάσσεται στο κυρίως εξωκοινοβούλιο το ΣΕΚ και η παροιμιώδης επαναστατική του αισιοδοξία, που ανακαλύπτει παντού νίκες και πετάει από κορυφή σε κορυφή, μαυρίζοντας δεξιούς και οργανώνοντας ανατροπές.

Τέλος πάντων, έχει σαφώς περισσότερη πλάκα να ψάχνεις τις διαφορές της ΑΡΑΣ και της ΑΡΑΝ -το «κλασικό» αστείο για τον στρατό και το ναυτικό του ή το αμφίβολο χιούμορ για τη διαβόητη «μαϊμού της ΑΡΑΝ»- από το να προσπαθείς να βρεις με τον μεγεθυντικό φακό μια διαφορά μεταξύ ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ και ΝεΑΡ που δεν έχουν καμία απολύτως. Ούτε και οι άλλοι έχουν, αλλά έχουν πλάκα τουλάχιστον. Και μπόλικα ιδεολογικά προσχήματα, για όλα αυτά που αγωνιστήκαμε -το ’να, τ’ άλλο...

Στον αντίποδα, τα αστικά κόμματα δεν έχουν ακριβώς πλάκα, γιατί είναι της πλάκας μηχανισμοί και τέλος πάντων παραέχουν πλάκα από μόνα τους, για να κάνεις σοβαρή πλάκα από πάνω.

Για παράδειγμα: είναι φαιδρό άτομο ο Κασσελάκης; Αυταπόδεικτα ναι. Τόσο φαιδρό που έχει καλές πιθανότητες κάποια μέρα να γίνει και πρωθυπουργός. Μην το γελάτε, γιατί ό,τι χλεύασε το αριστεροχώρι -από ΓΑΠ μέχρι Κούλη- τελικά το λουστήκαμε.

Προσφέρεται η περίπτωση Κασσελάκη για πλάκα και χιούμορ υψηλής ποιότητας; Όχι, για μια σειρά λόγους.
Αφενός είναι ένα πολύ σοβαρό σχέδιο made in USA, που αφήνει παρακαταθήκη, ακόμα και αν αποτύχει παταγωδώς ο ίδιος. Δεύτερον, γιατί κρίνεται για τις θέσεις του και όσο και αν ψάξεις να βρεις πού διαφέρουν αυτές των άλλων, θα μείνεις με τη χαρά της αναζήτησης. Και τρίτον -ως συνέχεια του δεύτερου- γιατί υπάρχει μια γενική άμιλλα γελοιότητας και είναι πολύ δύσκολο να βρεις τον πιο καταγέλαστο από όλους.

Είναι αυτοί που έφαγαν στη μάπα αδιαμαρτύρητα τόσα χρόνια την προσωπολατρία για τον Αλέξη -το παιδί, που το φαρμάκωσαν, που έβγαλε έρπη, που μας αγάπησε, θα μας σώσει πάλι απ’ τη σκλαβιά κτλ- και έστρωσαν τον δρόμο στον (διάττοντα) αστέρα -aka Stefanos;
Είναι ο αρκουδιάρης που έκανε θεό τον Αλέξη, μαζί με έναν στρατό τρολ, αλλά τώρα άρχισε τα αμένσιωτα υπονοούμενα για το έκπτωτο είδωλο;

Ή μήπως ο Αλέξης που ήθελε έναν ελεγχόμενο διάδοχο να πετάξει τα βαρίδια για να επανέλθει καβάλα στο πράσινο άλογο της ενωμένης κεντροαριστεράς, αλλά τώρα στοιχίζεται με τα βαρίδια και νιώθει πως την πάτησε όπως κάποτε ο Αλέκος με τον μικρό (τότε) Αλέξη;
Ή ο Πολάκης που εκτιμά ότι τους στοίχισε η υπερπροβολή της ζωής του προέδρου και της ερωτικής του επιλογής; Ή τα τρολ που το έκαναν γαργάρα -φαντάσου όμως να ’ταν στη θέση του κάποιος του ΚΚΕ, ε; Τα μισά να έλεγε...
Ή αυτοί που έβγαλαν... «απεργιακό φύλλο» της Αυγής με τον Πλουμπίδη;

Ή ο Στέφανος που του άρεσε το παιχνίδι των εκλογών και δηλώνει υποψήφιος για τον ενιαίο φορέα της Κεντροαριστεράς που δεν έχει συγκροτηθεί ακόμα; Και αν έβαζε απευθείας για πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ;
Ή μήπως αυτοί που μας ζάλιζαν τον έρωτα (που είναι συνώνυμο της επανάστασης) με τον ύμνο της ενότητας και διαλύονται στα εξ ων συνετέθησαν, για να μπολιάσουν ως πολιτική κοπριά το ΠΑΣΟΚ; Love will tear us apart again. Αν και μάλλον ταιριάζει καλύτερα κάτι από το Μεγάλο μας Τσίρκο.

Ναι, προφανώς στο τέλος τον διαγωνισμό θα τον πάρει ο Στέφανος, που αφήνει αντάρτικα γένια, να μοιάζει μάχιμος ηγέτης. Γιατί δεν έχει ιδέα πού βρίσκεται, κάπως σαν τον Αιγύπτιο στο Αστερίξ Λεγεωνάριος -τρίχες στο σαγόνι!- και χρειάζεται διαρκώς μετάφραση.

Γιατί ο σεναριογράφος τον βάζει να πει ότι έχει διαβάσει το Κράτος και Επανάσταση -έχει σα στάμπα τη ζωή του σημαδέψει- αντί να μας μιλήσει για το αγαπημένο του Αστερίξ. Είναι από αυτά που έγραψε ο Γκοσινί ή από τα μεταγενέστερα, που έγραψε μόνος του ο Ένγκελς, μετά τον θάνατο του Ρενέ;
Και όχι γιατί κλείνει την Αυγή -που δεν την διάβαζε κανείς πια- αλλά γιατί δε θα μπορούσε να την βρει καν στον πάγκο του περιπτερά, χωρίς βοήθεια από το κοινό ή να αναγνωρίσει έστω ποιος την κρατά στη φωτογραφία. Ερνέστο τονε λέγανε ή Νίκο;

Ποιος Τσίπρας σε κρατά και ποιο τσογλάνι;
Απόψε που βαράν τον Μπελογιάννη.
Παπάγος και Πλαστήρας αγκαλιά (2)

Και να σου πω κάτι; Τις έχουν κάνει πολύ δύσκολες στις μέρες μας τις εξετάσεις για να πάρεις αριστερή υπηκοότητα. Μα είναι θέματα αυτά; Δε θα τα έβρισκαν ούτε καν τα (δέκα) μέλη της νεολαίας ΣΥΡΙΖΑ.
Πλουμπίδης, Μπελογιάννης, ποιοι είναι όλοι αυτοί;
Δεν πειράζει, αρκεί να θυμάστε ότι τους έφαγε όλους ο Ζαχαριάδης, για να περάσετε τις εξετάσεις.
Πότε έκανε τέτοιο πράγμα ο σύντροφος Κώστας;

Ο Στέφανος είναι αυτό που είναι και όση πλάκα κι αν έχει η ιστορία της με το ζόρι μεταμόρφωσής του σε πολιτικό ον, το έχουμε ξαναδεί σαν στόρι στο Χόλιγουντ, με μεγαλύτερη επιτυχία. Αλλά το πιο εκπληκτικό, πιο επιβλητικό και πιο μεγάλο, είναι ότι το υπαρξιακό τέλμα και τα προβλήματα του χώρου δεν οφείλονται στη φαιδρότητα του Κασσελάκη, απλώς αντανακλώνται σε αυτήν.

Την ίδια στιγμή το ΠΑΣΟΚ περιμένει το φιλί του Δούκα, για να ξαναγίνει πριγκιπόπουλο με υπουργεία και να μην είναι πια ο βάτραχος που την πληρώνει όταν πλακώνονται τα βουβάλια για τις κυβερνητικές θέσεις. Κάνει πράξη την τακτική του φοκισμού και το επαναστατικό σύνθημα «ένας, δύο, χίλιοι υποψήφιοι πρόεδροι του Κινήματος». Κι αν κάποιοι απορούν γιατί έχει τόσους εσωτερικούς κλυδωνισμούς, αφού είναι το μόνο διψήφιο κόμμα που δεν είχε πτώση ποσοστών, είναι γιατί αγνοούν τις εργοστασιακές του ρυθμίσεις, που είναι (συντροφικά) μαχαιρώματα μέχρι τελικής πτώσης, ως κανονικότητα, εφόσον δεν παλεύει για την επιβίωσή του. Για τις θέσεις ρε γαμώτο...

Κι έτσι η ΝΔ περνά προς το παρόν απαλά τη δική της ήττα. Με έναν προβλεπόμενο ανασχηματισμό. Με την αναμενόμενη γκρίνια για το κενό στα ακροδεξιά και την αχρείαστη κεντροαριστερή γλάστρα στην προεδρεία της Δημοκρατίας. Με τον Σαλμά να ανακαλύπτει -τώρα που έμεινε στον πάγκο- ότι η κυβέρνηση δεν κάνει πολιτική για τους πολλούς -πωπω, αλήθεια; Και τον Αυγενάκη να δείχνει τι εστί εξουσία -όχι ως υπαλληλικό προσωπικό των πραγματικών αφεντικών, αλλά ως νοοτροπία. Φαντάσου δηλαδή να μην υπήρχε και βίντεο, πώς θα αντιδρούσε για να το καλύψει...

Κάποιοι λένε πως η ΝΔ έχασε ενώ έπαιζε χωρίς αντίπαλο, σε αυτό το ιδιότυπο εναμισοκομματικό σύστημα. Κι άλλοι πως ο βασικός της αντίπαλος είναι εντός των τειχών και με πρωθυπουργική πείρα σε αυτό το παιχνίδι.

Όσο για τον πραγματικό τους εχθρό, θα έπρεπε να τους έχει πάρει όλους παραμάζωμα.
Αλλά ας το δούμε ξεχωριστά σε κάποια άλλη ανάρτηση.

Υστερόγραφο

Τελικά για "αδιάφορες κάλπες" οι ευρωεκλογές δίνουν μια χαρά ειδήσεις και εξελίξεις, σε μια σειρά χώρες της Ευρωλάνδης.
Στη Γαλλία στήνεται μια καρικατούρα Λαϊκού Μετώπου (που έγινε μια φορά ως τραγωδία, με το ΚΚ να βγαίνει εκτός νόμου από την κυβέρνηση του Μπλουμ και τώρα επαναλαμβάνεται σα φάρσα). Το... ΛΜ αποσύρει μονομερώς τους βουλευτές του, διευρύνοντας το Μέτωπο προς τον Μακρόν -που δεν έχει δεσμευτεί να κάνει το ίδιο- σε μια κίνηση που θυμίζει την τακτική ουράς της ΕΔΑ στην Ένωση Κέντρου. Ενώ στη Βολιβία μια κυβέρνηση τύπου ΑΑΔΜ (ή που του μοιάζει κάπως) απέτρεψε στον δρόμο, μαζί με τον λαό, ένα πραξικόπημα, πριν διατυπωθεί η υποψία πως κινούσε η ίδια τα νήματα εξαρχής -όχι από κάποιον τυχαίο, αλλά από τον ίδιο τον Έβο Μοράλες...

Και στο βάθος ο Τρίτος Παγκόσμιος μας γελά ειρωνικά, με το βλέμμα στο κενό να συναντά την άνοια του Μπάιντεν και την "παράνοια" του Τραμπ.

Συνέντευξη με ένα βρικόλακα

Ίσως το τίτλος να ταίριαζε περισσότερο σε μια συνέντευξη με το Μητσοτάκη -τον πρεσβύτερο ή το νεότερο- αλλά κι ο Σημίτης δεν πάει πίσω. Ούτε στη γερασμένη, ταλαιπωρημένη όψη -81 χρονών έχει φτάσει άλλωστε- που προσέδιδε μάλλον κωμικό χαρακτήρα στο ρητορικό ερώτημα αν θα τον ενδιέφερε να ενεργοποιηθεί εκ νέου στην πολιτική. Ούτε στα αντιλαϊκά μέτρα και την καταστολή των διαδηλώσεων (βλέπε επίσκεψη Κλίντον, αγροτικά μπλόκα, συνταξιούχοι, κοκ) που έχει στο ενεργητικό του κι άφησαν στην ιστορία ως κλασικό το σύνθημα: ΜΑΤ-βία-αυταρχισμός, αυτός είναι ο εκσυγχρονισμός. Ή το "ευχαριστώ τους Αμερικανούς" που εκφράστηκε στο σύνθημα: κυβέρνηση Σημίτη, υπάλληλοι του ΝΑΤΟ, η Ελλάδα δεν είναι προτεκτοράτο.

(Και προφανώς δεν είναι ούτε προτεκτοράτο, ούτε υπό κατοχή, ούτε όμως και η ισχυρή, ιμπεριαλιστική Ελλάδα, που οραματίστηκε η ελληνική αστική τάξη, εφορμώντας στα Βαλκάνια, μετά την παγκόσμια αντεπανάσταση και τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας).

Μα το Σημίτη βρήκαν; Γιατί όχι; Αφού επιστρέφουμε στα happy 90's (εντός άπειρων εισαγωγικών), αφού επιστρέφει ο Τροχός της Τύχης και το Μεγάλο Παζάρι, το δίδυμο Βίσση-Καρβέλας, τα άθλια ριάλιτι της εποχής του μιλένιουμ, ακόμα και το Trainspotting, γιατί να μην επιστρέψει και το πολιτικό εποικοδόμημά τους -με την "ελπίδα" πως θα μας γυρίσει στην "εποχή της ανάπτυξης", τότε που ζούσαμε όλοι καλύτερα, όλα ήταν πιο απλά, αγνά κι ανέμελα;

Σε κάποιον τοίχο διάβασα πως η νοσταλγία είναι μια καλλιεργούμενη ψευδαίσθηση που μας εγκλωβίζει στο εξιδανικευμένο παρελθόν, να ξέρουμε ότι μόνο υπήρξαμε, αλλά δεν μπορούμε ποτέ να υπάρξουμε, γιατί δεν έχουμε παρόν και μέλλον. Αυτός είναι ένας κλασικός μηχανισμός και αξία χρήσης της νοσταλγίας για το κυρίαρχο σύστημα. Που είναι όμως επιφορτισμένο με την αδιάκοπη κατασκευή νέων οπίων και ψευδαισθήσεων. Κι όταν στερεύει από ιδέες, καταφεύγει στο παρελθόν, ανακυκλώνοντας παλιά υλικά. Όπως ακριβώς συμβαίνει και στη μουσική βιομηχανία, την τέχνη. Ή και στην πολιτική εσχάτως...

Ο Σημίτης στη συνέντευξη ήταν σαν το παλιό, ξινισμένο κρασί, που επιβεβαίωσε τις χειρότερες αναμνήσεις μας. Έκανε τα ίδια τραγικά σαρδάμ -παρά το μοντάζ και το ρετουσάρισμα- με πολύ κακό λέγειν και το ίδιο επικοινωνιακό έλλειμμα. Υπερασπίστηκε τη δημιουργική λογιστική -που είναι ο πρόγονος της "δημιουργικής ασάφειας" και, το "ευχαριστώ" στις ΗΠΑ για τα Ίμια -που εμπνέει και τη σημερινή κυβέρνηση. Είπε ότι πρέπει να αντιμετωπίζουμε τη διαφθορά σαν κοινωνικό φαινόμενο κι όχι εχθρικά -σαν αρχιερέας που ανησυχεί για το ποίμνιό του. Επέσεισε τον μπαμπούλα του Grexit με βάση την αμείλικτη λογική των αριθμών -που άλλοτε μπορεί να ευημερούν εις βάρος των λαών κι άλλοτε να γίνουν λάστιχο, για να δικαιώσουν ένα έτοιμο, διαμορφωμένο συμπέρασμα.
Αλλά δεν είπε ούτε κουβέντα για την περίοδο του χρηματιστηρίου, τα τεράστια ποσά που άλλαξαν τσέπες -για να καταλήξουν σε μεγαλύτερες- και την αισιοδοξία που καλλιεργήθηκε τεχνηέντως, για να ευνοήσει τις "επενδύσεις" -με τον Παπαντωνίου σε ρόλο Μπουχάριν, να λέει: μουζίκοι επενδύστε, κουλάκοι πλουτίστε εις βάρος τους...

Όσο κι αν τα κυρίαρχα ΜΜΕ επιχειρού(σα)ν να παρουσιάσουν το Σημίτη ως τον Τρικούπη του 20ού αιώνα (βοηθάει και η σημειολογία με τα γραφεία του ΠαΣοΚ) που είχε όραμα, έκανε μεταρρυθμίσεις και έργα, ο Κινέζος δεν ήταν παρά ένας αχυράνθρωπος χαμηλού πολιτικού αναστήματος (πιο κοντός και από την κίτρινη φυλή), χωρίς αέρα, πολιτική γοητεία, επικοινωνιακό χάρισμα, λαϊκό έρεισμα και επαφή με τις μάζες (η έμπνευσή του να υψώσει τα χέρια για να χαιρετήσει τα πλήθη σε μια εκλογική συγκέντρωση, θύμισε στους κωμωδιογράφους της εποχής τζαμά που πλένει με σφουγγαρόπανα μια βιτρίνα). Και βασικά, με συγκεκριμένη ημερομηνία λήξης.

Θυμάμαι χαρακτηριστικά μια γελοιογραφία του Στάθη, όπου το πρόσωπο το Σημίτη αντί για ουλές κι ελιές είχε σημειωμένες διάφορες ημερομηνίες (πχ 4-3-1999) κι η λεζάντα έλεγε πως περνά ο καθένας και μαντεύει την ημερομηνία του τέλους του. Τελικά το ΠαΣοΚ κέρδισε οριακά -με ποσοστό ρεκόρ για το δικομματισμό- τις επεισοδιακές εκλογές του 2000, και ο Σημίτης έμεινε άλλα τέσσερα χρόνια στο προσκήνιο, προτού πεταχτεί σα στυμμένη λεμονόκουπα, κι αφού αναγκάστηκε να παραδώσει το δαχτυλίδι της διαδοχής στο ΓΑΠ -δεν τόλμησε καν να κατέβει στην αναμέτρηση, ως πρωθυπουργός που κρίνεται για το έργο του, για να αποφύγει τη συντριβή.

Αυτή είναι η τακτική της αστικής τάξης κι η τύχη που επιφυλάσσει στο υπαλληλικό της προσωπικό. Όσο συμπυκνώνεται μάλιστα ο πολιτικός χρόνος κι οι εξελίξεις, τόσο πιο αναλώσιμο γίνεται αυτό το προσωπικό και συντομεύει η διάρκεια της θητείας του (βλ ΓΑΠ, Σαμαρά ακόμα και τον Καραμανλή πριν από αυτούς ή τη ραγδαία απαξίωση του πολιτικού κεφαλαίου -asset που θα έλεγε και ο Τσίπρας- του Σύριζα. Κι αν η αστική τάξη ανασύρει τώρα το Σημίτη από τη ναφθαλίνη και το χρονοντούλαπο της ιστορίας, αυτό δείχνει αφενός την ένδεια επιλογών και τις δυσκολίες στην αναδιαμόρφωση του πολιτικού σκηνικού, αφετέρου εξυπηρετεί πολύ συγκεκριμένες σκοπιμότητες, που ερμηνεύουν και το μεταμεσονύχτιο ξέπλυμα -για να έρθει νυχτερινό τιμολόγιο, όπως με το πλυντήριο- στις Ιστορίες του ΣΚΑΪ.

Ο Σημίτης χρειάζεται ως ο σοφός πρόδρομος της μάχης κατά του λαϊκισμού, που κυβέρνησε με σωφροσύνη και διορατικότητα, κι ήθελε να φέρει ήδη από το 2001 την αντιασφαλιστική ανατροπή με το Γιαννίτση, που αν τον είχαμε ακούσει, θα είχαμε πετύχει καλύτερα αποτελέσματα, χωρίς την απότομη κι οδυνηρή προσαρμογή που απαιτούσαν τα μνημόνια. Αλλά είτε δεν τόλμησε να την κάνει, είτε... δεν είχαν ωριμάσει ακόμα οι συνθήκες -sic.

Από την άλλη, ο Σημίτης και το σινάφι του είναι απαραίτητοι για να στηθεί το δίπολο με το Σύριζα, που βάλλει εναντίον του, γιατί εκκρεμούν τόσες κατηγορίες κι εξεταστικές επιτροπές για υπουργούς των κυβερνήσεών του -συνεπώς δε δικαιούται να ομιλεί και να περιφέρεται να δίνει συμβουλές σαν σοφός. Ευτυχώς βέβαια το κόμμα της Κουμουνδούρου έχει φροντίσει να στεγάσει πολιτικά αρκετά από αυτά τα μπουμπούκια (Κουρουμπλής, Τόσκας, Σπίρτζης, κοκ) τονίζοντας την πολιτική άβυσσο που τη χωρίζει με το εκσυγχρονιστικό ΠαΣοΚ.

Και το πολιτικό σανό συνεχίζεται να προσφέρεται από της οθόνης...

Υγ: ο δεύτερος βρικόλακας-φάντασμα που πλανάται εσχάτως πάνω από την "ενωμένη Ευρώπη" και τη γηραιά -σαν την όψη και την πολιτική του Σημίτη- ήπειρο, είναι το Brexit, όπου οι Βρετανοί φεύγουν μένοντας, όπως ειπώθηκε στη συνέντευξη του βρικόλακα. Για να μη στριμώξουμε όμως το θέμα σε ένα υστερόγραφο, παραθέτω μόνο ένα χρήσιμο σύνδεσμο και μπορεί να το σχολιάσουμε εν καιρώ.

Βρετανία: Σχεδόν το 80% των βρετανών εκατομμυριούχων τάσσονται υπέρ του Brexit

Χαιρετίσματα στην εξουσία

Όχι πως το χτεσινό καρναβάλι μες στον Ιούνιο, ανήμερα της αυτοκτονίας του Άρη Βελουχιώτη για τη σημειολογία του πράγματος, δεν προσέφερε γέλιο. Μια απλή, σύντομη βόλτα στο διαδίκτυο αρκεί να το πιστοποιήσει.

Είχαμε πχ τους αδελφούς Ντιμπόν (σκαστούς από κάποια περιπέτεια του φασίστα Τεν-Τεν) ντυμένους στα λευκά.

Τους διαδηλωτές να ζητάνε ακριβώς τα ίδια πράγματα με την κυβέρνηση, που θέλουν να παραιτηθεί.

Το φιλελεύθερο σκοταδισμό σε όλο του το μεγαλείο

Με τα αστεράκια να συμπληρώνουν κατάλληλα το σταυρό

...και τις απαραίτητες (που δεν παραιτούνται) παραιτηθείτσες (χαρακτηρισμός που δεν πάει με το φύλο ή με την ηλικία, αλλά με τη νοοτροπία) (εδώ από την παλιότερη συγκέντρωση του ΝΑΙ στο δημοψήφισμα)

Σεσημασμένους νεοφιλελέδες να διασαλεύουν την τάξη, να παραλύουν το κέντρο, να νεκρώνουν την αγορά, κοκ

Τις αγανακτισμένες μούντζες που (δεν) αγαπήσαμε, κι ευτυχώς που δεν τις είδε ο Μανδραβέλης, που έλεγε ότι αυτές εξέθρεψαν τη Χρυσή Αυγή.

Τους φασίστες της ελεύθερης ώρας να ασχολείται με κάτι δικά τους

Τους χτεσινούς πατριώτες να αποκτούν φιλοευρωπαϊκή συνείδηση

Της πατρίδας μου η σημαία έχει χρώμα γαλανό...

Και να εμποδίζουν δημοκρατικά κάποιον που ήθελε να κάψει τη σημαία της Ε.Ε...



Ψεκασμένους που περνάνε τους Συριζαίους για κομμουνιστές, κι αποδεικνύουν με την παρουσία τους την αδήριτη αναγκαιότητα μιας χούντας του προλεταριάτου, όπως λέει και το Λαϊκό Στρώμα

Ελάχιστα πετυχημένα τρολαρίσματα, πχ για το περυσινό δημοψήφισμα και τον τρόπο που τέθηκε το ερώτημα

Το περιβόητο go back, που σχεδόν κανείς απ' όσους το χρησιμοποιούν δεν ξέρει/θυμάται σε τι και σε ποια ιστορική περίοδο αναφέρεται

Και το εξίσου περιβόητο ελικόπτερο, μια νύχτα μαγική, σαν την Αργεντινή, να δούμε με κωλόχαρτο ποιος θα σκουπιστεί...

Ή την εμφάνιση μερικών "πρώην Συριζαίων". Επιτέλους ρε φίλε, δεν μπορεί να τρολάρουν μόνο εμάς, με ικεα, νέα σπορά, και τρία πουλάκια κάθονται.

Είδαμε επίσης σχετικά λιγοστό κόσμο, (δεδομένης της διαφήμισης και της πολυήμερης προβολής της πρωτοβουλίας -τόσο από τους 'ακομμάτιστους' διοργανωτές, όσο και από την κυβέρνηση που βρήκε την πιο βολική αντιπολίτευση, για να συσπειρωθεί.). Που όπως έγραψε κι ένας τουιτεράς, το ΠΑΜΕ θα μπορούσε να τον μαζέψει με μια αναπάντητη.

Τα γνωστά σκηνοθετικά κόλπα (αλά Μπιρσίμ), που ελλείψει πλήθους (δεν ήταν καν ο Αλσέστ, που σε ένα θεατρικό στην τάξη του μικρού Νικόλα, ήθελε να κάνει το πλήθος μόνος του), περιορίζονταν βασικά στην "πιασμένη κάμερα", που δεν μπορούσε να γυρίσει δεξιά-αριστερά, ούτε να ζουμάρει...

Τα μεγάφωνα να παίζουν ό,τι να 'ναι, και πλάι σε όλα τα άλλα, Ξυλούρη και Βασίλη Παπακωνσταντίνου, "Χαιρετίσματα λοιπόν στην εξουσία"! Εξάλλου αυτοί είναι ακομμάτιστοι, δε θέλουν στη ζωή να κυβερνήσουν...

Το Σύριζα να ανακαλύπτει (και να ξεσκεπάζει) τους κομματικούς υποκινητές, που αρνούνταν να δει στις αυθόρμητες και ακομμάτιστες πλατείες των αγανακτισμένων. Και κάποιες δηλώσεις στελεχών του να προδίδουν πανικό ανάμικτο με γελοιότητα.

Όλα αυτά όμως ήταν προσωρινά. Και δεν ήταν καν τόσο αστεία κι "αυθεντικά" όσο την πρώτη φορά (αριστερά). Οπότε άφησαν πίσω τους αφορμές για προβληματισμό και μελαγχολία για το επίπεδο της πολιτικής αντιπαράθεσης και τη δυνατότητα των αστικών επιτελείων να σέρνουν από τη μύτη (του Πινόκιο) μεγάλα τμήματα λαϊκών μαζών, σα μαριονέτες.

Προβληματισμό γιατί πάντα θα βρίσκονται μερικοί "χρήσιμοι ηλίθιοι". Και πάντα θα βρίσκονται καθεστωτικά ΜΜΕ να γιγαντώνουν την αμελητέα παρουσία τους. Κι αν αντιδρούν υστερικά τώρα, φαντάσου τι θα γίνει, όταν κληθούν ν αντιμετωπίσουν πραγματικούς κομμουνιστές κι όχι αποστάτες σαν τον Κατρούγκαλο, (του οποίου η συνείδηση ακολουθεί με συνέπεια την κοινωνική του θέση, παρά τα λεγόμενά του).

Φαντάσου τη λοβοτομή όσων καταλαβαίνουν τι σημαίνει ότι οι μεγαλοκαναλάρχες γίνονται χορηγοί επικοινωνίας κάποιων "διαδηλώσεων", αλλά εθελοτυφλούν για την τηλεοπτική αβάντα των πλατειών προ πενταετίας.

Σκέψου πόσος κόσμος θα κατέβαινε στους δρόμους, αν είχαν οι δικές μας συγκεντρώσεις τόση διαφήμιση. Μάλλον, γράψε άκυρο. Γιατί το ζήτημα είναι να σφυρηλατείς δεσμούς κι όχι να βρίσκεις εφήμερο, τηλεοπτικό κοινό, που θα σε ξεχάσει στο πρώτο ζάπινγκ.

Και πόσοι νομίζουν ότι κρατάνε/επιλέγουν αγωνιστική στάση, συμμετέχοντας σε τέτοιου είδους πανηγυράκια, για να ποτιστούν αντικειμενικά με το γνωστό δηλητήριο "τίποτα δε γίνεται": και που κατεβήκαμε, είδαμε τι πετύχαμε...
Κι αυτή, παρεμπιπτόντως, είναι η χειρότερη συνέπεια διάφορων "κινηματικών" πυροτεχνημάτων...

Το μόνο πιο γελοίο από τους "αριστερούς" υπέρμαχους της κυβέρνησης (που βρήκαν σανίδα σωτηρίας κι εκλογικής συσπείρωσης στη χτεσινή συγκέντρωση) είναι οι δεξιοί πολέμιοί της. Και αυτός είναι ο βασικός λόγος που κάποιοι παραμένουν ακόμα εγκλωβισμένοι στο Σύριζα.
Άλλο αν μπορεί να τους την κάνει ακόμα κι ο Λαζόπουλος, που επιχείρησε προχτές να διαφοροποιηθεί και να το παίξει αντιπολίτευση στη ΔΦΑ. Κι ύστερα λες, πως δε βγάζει γέλιο πια και ότι έχει χάσει το χιούμορ του...

Διαβάστε επίσης κι αυτό από το Σπασμένο Παράθυρο

Gangsta's paradise

Με τους γκάνγκστερ να έχουν την τιμητική τους και τα γεγονότα της εβδομάδας να μας προσπερνούν χωρίς οίκτο, σαν τροχοφόρα -ου μην και πυραυλοκίνητα- χρειάζεται μάλλον να τα βάλουμε κάτω και να τα καταγράψουμε, για να τα χωνέψουμε και να τα αποτιμήσουμε.

Τζάμπολ με μπάσκετ. Τις προάλλες ο Τσίπρας συνάντησε στο Μαξίμου το μεγαλύτερο σεσημασμένο γκάνγκστερ των ευρωπαϊκών γηπέδων, εν όψει της μετονομασίας του κλειστού του ΟΑΚΑ σε στάδιο Νίκος Γκάλης (που δε νομίζω να τη βλέπουν με θετικό μάτι κάποιοι από τους έμμεσα εμπλεκόμενους αλλά αυτό δεν έχει και τόση σημασία). Ο Αλέξης έκανε τη λεζάντα του κι έδωσε τροφή σε αυτές των memes, υψώνοντας μεσαίο δάχτυλο στην μπάλα και τη νοημοσύνη μας με τα επικοινωνιακά κόλπα του, που όμως δεν είναι τόσο φτηνά, όσο τα πολιτικά τεχνάσματα της ΔΦΑ.

Εσύ Αλέξη πάρ' τους τα λεφτά
Κι εσύ Γκάλη, πάρ' τους το κεφάλι

Κι ύστερα, κάνει σε κάποια φάση στον Γκάλη (τον παίκτη του 21ου αιώνα) την ηλίθια ερώτηση του ενός εκατομμυρίου: "πώς το κάνατε αυτό;", "πώς στεκόσασταν στον αέρα;" ή κάτι τέτοιο.
Κάτι του απάντησε ο Γκάνγκστερ για να ξεμπερδεύει, αλλά ξέχασε να του πει για το σπάσιμο της μέσης, την κίνηση σήμα-κατατεθέν του, που τον καθιέρωσε. Θα καταλάβαινε άλλωστε κι ο Αλέξης, γιατί γνωρίζει πολύ καλά από επικύψεις, πάσχοντας από κλασική περίπτωση οσφυοκαμψίας.

Μια άλλη ελπιδοφόρος συνάντηση ήταν αυτή μεταξύ της ΛαΕ και της Χριστιανικής Δημοκρατίας, που κατέληξαν σε συμφωνία για κοινή δράση. Υπό άλλες συνθήκες, αυτή θα ήταν η σταγόνα που θα ξεχείλιζε το ποτήρι της υπομονής για τα Εαακ (και το κομμάτι της Εαακ που φλερτάρει πολιτικά με το Λαφαζάνη). Αλλά αυτοί προφανώς είναι αποφασισμένοι να υποστούν το μαρτύριο της σταγόνας και να πιουν το πικρό φαρμάκι ως τον πάτο, σφυρίζοντας αδιάφορα για την πραγματικότητα.

Περνάμε τώρα σε άλλου είδους γκάνγκστερ, καθώς η ελληνική αστική τάξη κάνει ό,τι περνάει από το χέρι της, για να δικαιώσει τον ισχυρισμό λούμπεν (αστική τάξη) που χρησιμοποιούσε και η 17Ν στις ανακοινώσεις της. Επειδή όμως δεν υπάρχουν στοιχεία κι αποδείξεις για να συνδέσει κανείς το πλήρωμα του NOOR1 που αποδεκατίζεται μυστηριωδώς σαν τους δέκα μικρούς νέγρους της Αγκάθα Κρίστι, με την τυχαία αυτοανάφλεξη ενός προβληματικού μοντέλου Πόρσε, τον κομιστή το αφεντικό του, και το ξεκαθάρισμα λογαριασμών τύπου Μπογκοτά, κι επειδή όπως έλεγε σε μια παράστασή του ο Ζαραλίκος: "έκανα το νούμερο αυτό, με τσιμεντένια παπούτσια και δε μου πάνε καθόλου, πιστέψτε με", δεν μπορούμε να είμαστε κατηγορηματικοί και να καταλήξουμε σε βιαστικά συμπεράσματα για το τι ακριβώς έγινε. Είναι τέτοια, εξάλλου, η κατασκοπευτική ατμόσφαιρα των ημερών, που κάποιοι υποψιάζονται πως μπορεί ο Μαυρίκος να σκηνοθέτησε το θάνατό του, για να εξαφανιστεί αθόρυβα από το προσκήνιο.

Υπάρχουν όμως μερικά εύλογα ερωτήματα, όπως: ποιος ήταν τέλος πάντων αυτός ο Μαυρίκος και πώς βρέθηκε στο μάτι του κυκλώνα ο εκδότης μιας τόσο ανυπόληπτης εφημερίδας. Καθώς επίσης, το κλασικό ερώτημα "cui bono?", ποιος ωφελείται δηλ από τις εξελίξεις.

Σε άλλα μαφιόζικα νέα, στα ανυπότακτα Εξάρχεια φαίνεται να υπάρχει μια άλλου είδους κόντρα για τον έλεγχο της πλατείας, εξίσου σκοτεινή και μπερδεμένη. Και δεν εννοούμε πχ εργατικό έλεγχο στα μέσα παραγωγής. Κι αν είναι δεδομένη η ύπαρξη μιας πρωτοβουλίας κατοίκων που προσπαθούν να κρατήσουν την περιοχή καθαρή από πρέζα και μαφία (που πάνε μαζί), υπάρχει και μια άλλη πλευρά, με την προ μηνών ένοπλη συγκέντρωση στην πλατεία ή με το προχτεσινό μαφιόζικο χτύπημα, μέρα μεσημέρι, σε πολυσύχναστο δρόμο κατοικημένης περιοχής, που παραπέμπει ευθέως σε ξεκαθάρισμα λογαριασμών. Κι αυτό που βασικά αποδεικνύεται είναι ότι καθίστανται πια εντελώς δυσδιάκριτα τα όρια μεταξύ πολιτικού και ποινικού τομέα, ή μάλλον του δεύτερου που χρησιμοποιεί ως μανδύα τον πρώτο και διάφορες "κινηματικές αναφορές".

Τουλάχιστον έχουμε ελευθερία έκφρασης κι έτσι το κάθε αφεντικό μπορεί να παρεμβαίνει ζωντανά στο κανάλι του, να επαναφέρει με κομψό τρόπο στην τάξη τους υπαλλήλους του, όταν παρεκκλίνουν της γραμμής του μέσου κι όταν καταφέρονται ενάντια στην ιδιωτική πρωτοβουλία ή στο κράτος που αφήνει τρύπες στις κοινωνικές δομές του.

Του Πάνου Ζάχαρη

Και να φανταστείς ότι αυτός λογίζεται ως η καλή και τίμια περίπτωση αστού καναλάρχη (αντίθετα με το διεφθαρμένο και διαπλεκόμενο Μεγκα) που έχει στο τσεπάκι μία τηλεοπτικά άδεια.
Και να φανταστείς ότι αυτά τα κανάλια για μερικούς συνιστούν τεκμήριο δημοκρατικής πολυφωνίας. Όχι σαν τη σοβιετία, όπου τα έλεγχε όλα το κράτος...
Και να σκεφτείς πως αυτό το ερπετό που γίνεται σκυλάκι για να γλείφει τα πόδια του αφεντικού του και να γρυλίζει σε όσους καταφέρονται εναντίον του, ο Δήμος Βερύκιος, πριν από 25 χρόνια έγραφε στο Ριζοσπάστη!

Εκεί όπου αρθρογραφούσε δηλ κατά διαστήματα κι ο Κοτζιάς, ως υπεύθυνος ιδεολογικής επιτροπής, που μαθημένος πια στην αστική πολυφωνία, δυσφορούσε φανερά σε μια ραδιοφωνική συνέντευξη με τις ερωτήσεις που του έκανε ο Μπογιό, και το έδειξε χωρίς πολλές διπλωματικές ευγένειες (όπως θα επέτασσε το αξίωμα και το υπουργείο του). Την επόμενη φορά μπορεί να υπαγορεύσει απευθείας και τις ερωτήσεις που θέλει να του κάνουν, γιατί έχει παραγίνει το κακό. Α, ρε Κοντομηνά που θέλετε...

Το πιο απρόσμενο χαμπέρι της βδομάδας ωστόσο και βασικά η μοναδική είδηση που βγήκε από τη νιοστή εμφάνιση του Λεβέντη στο Χατζηνίκο, είναι αυτή.

Ω ναι, την άλλη Δευτέρα, θα είναι κοντά μας, θα είναι μαζί μας!
Ποιος να το 'λεγε...

Όλα τα ξεκόλια

Τρεις υπουργοί της κυβέρνησης διοργάνωσαν χτες κοινή συνέντευξη τύπου, για να ανεβάσουν ξανά το πετυχημένο έργο της κυρίαρχης και εθνικά περήφανης κυβέρνησης, που παίρνει μόνη της νομοθετικές πρωτοβουλίες, χωρίς να έχει εξασφαλίσει τη συμφωνία του κουαρτέτου -αν και συνήθως αυτό σημαίνει ακόμα χειρότερα μέτρα κατόπιν συμφωνίας. Και μπορεί να μη συμπεριλαμβάνεται στο γράμμα της συμφωνίας, είναι όμως σίγουρα στο πνεύμα της, να κρατάει η κυβέρνηση το ρόλο του καλού μπάτσου, που θέλει πιο ήπια προσαρμογή αλλά εκβιάζεται κι αναγκάζεται τελικά να υποκύψει παρά τη θέλησή της. Είναι η θεωρία που πουλάει ο Σύριζα για το τρίτο μνημόνιο, που το υπέγραψε αναγκαστικά και με το πιστόλι στον κρόταφο, αλλά παρεμπιπτόντως είναι γαμάτο και κοιτάξτε τι φοβερά συγκριτικά πλεονεκτήματα έχει σε σχέση με τα δύο προηγούμενα (που τα συμπληρώνει, χωρίς να πειράξει ούτε τρίχα τους, αλλά αυτό είναι τεχνική λεπτομέρεια).

Φαντάσου δηλ να μην είχαν το πιστόλι στον κρόταφο και να το κρατούσαν αυτοί, για να δίνουν ρυθμό (πεντοζάλη, κτλ) στους εταίρους, όπως σε κάτι Λούκι-Λουκ, που πυροβολάει τους κακούς κάτω από τα πόδια και τους αναγκάζει να χοροπηδάνε για να αποφύγουν τις σφαίρες...
Κι είναι ένα κλασικό νεοπασοκικό μοτίβο αυτό με το πιστόλι, αν θυμηθείς σφε αναγνώστη τι έλεγε ο ΓΑΠ για το δανεισμό από το ΔΝΤ και για τις αγορές, που θα τρόμαζαν μόλις το έβλεπαν να βάζει ένα τέτοιο όπλο πάνω στο τραπέζι της (πάντα σκληρής, για να πονάει καλύτερα) διαπραγμάτευσης. Μόνο που δε μας είπε ποιον θα σημάδευε τελικά το πιστόλι. Φταίνε όμως κι οι αυτόχειρες που τον ψήφισαν κι αφού έγιναν κοψοχέρηδες, κράτησαν το όπλο με το άλλο χέρι και ξαναπάτησαν τη σκανδάλη στον κρόταφό τους, με την ελπίδα (του απελπισμένου) που έρχεται. Κι είναι ζήτημα αν τους έμειναν άλλα χέρια κι αν έχουν βάλει μυαλό, τώρα που αχνοφαίνονται κάλπες στον ορίζοντα.

Και καλά εντάξει αυτοί. Οι άλλοι οι πιο υποψιασμένοι, που έχουν διαβάσει και πέντε πράγματα, αλλά έψαχναν να βρουν ομοιότητες με το απόσπασμα από τον Αριστερισμό του Λένιν, για τους εγκληματίες που σε εκβιάζουν και δίνεις τα χρήματα για να γλιτώσεις τη ζωή σου; Εκεί τι να πεις και τι να τραγουδήσεις...

Έχουν όμως ευρύ οπλοστάσιο για όλα τα πολιτικά γούστα. Κι όλα τα σφυριά βαράνε μαζί στην ίδια κατεύθυνση.
Ξεκινώντας από τη σοβαρή ακροδεξιά του Καρατζαφέρη, που ξαναστήνεται (νεκρανασταίνεται για την ακρίβεια) κυρίως με τηλεοπτικούς όρους. Και είναι ερώτημα αν ο Χατζηνίκος το κάνει επειδή έχει πάρει γενικά το κολάι να ξεπλένει ό,τι σάπιο και φασιστικό κυκλοφορεί στο πολιτικό χρηματιστήριο ή παίζει άλλο παιχνίδι, για να ψαλιδίσει πχ τη ΝΔ του Κυριάκου, στηρίζοντας έμμεσα την κυβέρνηση. Κι όταν λέμε σοβαρή ακροδεξιά, εννοούμε να συνδέεις διαλεκτικά το νόμιμο με το ηθικό, όπως έκανε ο Καρατζαφέρς με την οφ-σορ: μα αφού δεν απαγορευόταν.

Συνεχίζοντας με τη μη σοβαρή ακροδεξιά, που δεν έχω καταλάβει πώς ακριβώς διαφοροποιείται ιδεολογικά από τη σοβαρή, εκτός κι αν το ρίξουμε στην πλάκα με τις ενδοφασιστικές αντιθέσεις ή στη σχιζοφρένεια, άλλο ο χουντικός κι άλλο ο βασιλικός. Αλλά το βασι(λι)κό χαρακτηριστικό είναι πως μένει ελεύθερη, ως εκτελεστικός βραχίονας, να αλωνίζει, κι αυτό το βαφτίζουν κατ' οίκον περιορισμό κι απομόνωση, όπως τις προάλλες στο λιμάνι με τον Παππά. Εκτός από τη δικαιοσύνη, είναι τυφλά και τα όργανα της τάξης.

Και πάει λέγοντας, με την άστεγη μνημονιακή ακροδεξιά του Φαήλλου, που δεν ντρέπεται να πει ότι είναι ακροδεξιά, τη φιλελεύθερη δεξιά του Μητσοτάκη, που δεν ντρέπεται να πει ότι είναι αντιλαϊκή (αλλά μπορεί να καταψηφίσει το ασφαλιστικό, γιατί αλλιώς μόνο στα γκάλοπ θα βλέπει εκλογικές πρωτιές) και την υπεύθυνη κυβερνώσα αριστερά, που δε ντρέπεται γενικώς για τίποτα. Και πλάσαρε τόσο καιρό τη θεωρία του εφικτού, για να φτάσει τελικά στη ρεαλιστική προσαρμογή του ΤΙΝΑ: δεν υπάρχει εναλλακτική.

Γιατί η... μεταρρύθμιση στο ασφαλιστικό και το φορολογικό δεν είναι αριστερή ή δεξιά πολιτική, αλλά υποχρεωτική πορεία, όπως υποστηρίζει το "ακραίο κέντρο" (ξέρω πόσο αρέσει αυτή η φράση της μόδας σε ένα σφο αναγνώστη, γι' αυτό και το αναφέρω έτσι), με την αδέσμευτη κι αντικειμενική δημοσιογραφία του. Όσοι πατήστε το σύνδεσμο, αξίζει τον κόπο να ψάξετε και να διαβάσετε το σχόλιο του Σεχτάρ, που θα μπορούσε να σταθεί κι ως ξεχωριστό κείμενο.

Σημειώνω παρεμπιπτόντως με αφορμή ένα ενδιαφέρον σημείωμα για την πολιτική κενότητα του φασιστικού λόγου και τις κοινωνικές αναφορές του, πως το ίδιο σκεπτικό, αλλά αντεστραμμένο, θα μπορούσε να σταθεί ακόμα και για ένα κομμάτι της αριστεράς του σαλονιού, που εξαντλεί τις ευαισθησίες και την προοδευτικότητά της στις συνέπειες κι όχι στα αίτια, σε έναν κούφιο αντιρατσιστικό λόγο χωρίς καμία ουσιαστική αιχμή για το σύστημα που γεννάει τις φυλετικές (και όχι μόνο) διακρίσεις.

Εχθρός όμως (και μάλιστα σοβαρός, αλλά ας μην μπλέξουμε κι εμείς με τους ανόητους σχηματικούς διαχωρισμούς σοβαρών κι ασόβαρων, πχ ακροδεξιών) είναι κι αυτές οι "στατιστικά τεκμηριωμένες" αναλύσεις, που χτυπάνε κατευθείαν στο ψαχνό και γανώνουν μαζικά συνειδήσεις με το υπνωτικό της συλλογικής ενοχής (όλοι φταίξαμε, όλοι μαζί τα φάγαμε, όλοι μαζί θα πληρώσουμε τώρα, σφάξε μας πασά μας να αγιάσουμε).

Η ουσία είναι πως όλα τα σφυριά του συστήματος βαράνε συντονισμένα στην ίδια κατεύθυνση: στο γκρέμισμα της κοινωνικής ασφάλισης. Και βασικά το μόνο που έλειπε απ' τη χτεσινή συνέντευξη των τριών υπουργών ήταν ένας αριστερός Άδωνης να πει ότι η κυβέρνηση νομοθετεί αποκλειστικά με δική της πρωτοβουλία και πως δε δέχεται να του παίρνει η τρόικα τη δόξα για το ασφαλιστικό και το πετσόκομμα των συντάξεων.

Α κι ο Κοντονής να μιλήσει για την κωλοτούμπα του για το ποδοσφαιρικό Grexit. Αυτά όμως θα τα δούμε μάλλον στο αυριανό σημείωμα...

Υγ: Ο τίτλος του κειμένου κολλάει με το παρακάτω τραγούδι. Που κάνε είτε (πολιτικό) φάλτσο είτε χιούμορ στο σημείο με τις απεργίες. Αλλά ακόμα κι έτσι δίνει τον τόνο για την επικείμενη 48ωρη.

Διαπλεκόμενοι Α.Ε

Η ανία είναι κάπως σχετική έννοια.

Κάποιοι βρίσκουν πχ βαρετές τις ομιλίες του γγ στη βουλή, γιατί δεν (τους) δίνει ωραίες ατάκες, του στιλ "αλητάμπουρα, θα μου ζητήσεις συγνώμη στα τέσσερα", δε λέει κάθε τρεις και λίγο οικουμενική κυβέρνηση, ως φάρμακο για πάσα νόσο, δεν έχει καν το στοιχείο της τραγικής ειρωνείας, που χαρίζει πχ ο Θεοδωράκης, όταν μιλάει εναντίον της διαπλοκής. Άσε που πάει να κάνει σφαιρική ανάλυση... θέλει να τα πει όλα και μας την έχει σπάσει μωρέ -που λέει κι ο Ζαραλίκος στους Απαράδεκτους, (άμα είναι μάγκας, ας τραγουδήσει χέβι μέταλ) στο επεισόδιο όπου ο Σπύρος είχε ανοιχτή τηλεφωνική γραμμή, για να πάρει πολιτική γραμμή από τον Παπασταύρου.

Για να βαριέσαι κάτι βέβαια, πρέπει να το γνωρίζεις καλά και να μη χρειάζεται να το ξανακούσεις. Σαν τα παιδιά που έχουν μάθει να διαβάζουν, προτού πάνε στο σχολείο (και αυτό θεωρείται μεγάλο παιδαγωγικό λάθος) ή τους σφους στα ιδεολογικά μαθήματα, που γνωρίζουν ήδη τι είναι διαλεκτικός υλισμός. Διαλεκτικός υλισμός είναι... είναι.... Άλλο αν δεν είναι και τόσο εύκολο να το εξηγήσεις και καταλήγεις να το περιγράφεις με χειρονομίες και νεύματα, όπως ο Κωνσταντίνου το προφιτερόλ.

Αλλά είναι ζήτημα πόσοι γνωρίζουν -κι αν ναι, έχουν αφομοιώσει- τις αναλύσεις που σνομπάρουν. Ότι δηλ το σάπιο εκμεταλλευτικό σύστημα είναι συνυφασμένο με τη σαπίλα της διαφθοράς και των σκανδάλων. Το οποίο σημαίνει πως δεν τρέφουμε (πλέον) αυταπάτες για κάθαρση στα πλαίσια του συστήματος, αλλά δεν αδιαφορούμε για τις βρομιές που βγαίνουν στην επιφάνεια και τις αξιοποιούμε για να καταδείξουμε τη σαπίλα του κόσμου της εκμετάλλευσης.

Εμείς πάλι από τη δική μας σκοπιά, βρίσκουμε εντελώς βαρετό και προβλέψιμο το κακόγουστο σόου που στήνεται στη βουλή, γιατί έχει χειρότερες ατάκες, αισθητική και περισσότερους σημιτάνθρωπους κι από τους Διαπλεκόμενους Α.Ε., που έπαιζαν παλιά στο Σταρ. Και βασικά απευθύνεται σε μικρά και μεγάλα παιδιά, με νηπιακή πολιτική σκέψη, που θα φάνε αμάσητο σανό και τα σοκολατάκια που κερνούσαν οι νεοδημοκράτες (μας κακομαθαίνεται κύριε Κούλη) για να γιορτάσουν την καλή εμφάνιση του Μητσοτάκη (;) με τη γελοιογραφία του Αρκά.



Που αν είχε χιούμορ δηλ ο γγ, έπρεπε να καταθέσει κι αυτός στα πρακτικά της βουλής το άλμπουμ "ο καλός λύκος" και να πει ότι τέτοιοι υπάρχουν μόνο στα παραμύθια και ότι δεν μπορούμε να βάλουμε τη λυκοσυμμαχία να φυλάει τα πρόβατα. Αν και οι λαοί μόνο τέτοιοι δεν είναι, κι ας τους σερβίρουν τέτοια κακόγουστα σόου, για να έχουν την ψευδαίσθηση πως κυβερνιούνται δημοκρατικά.

Και πώς να μην κερνάνε άλλωστε οι δεξιοί; Ξέρεις τι είναι να έχεις απέναντί σου, ως κυβέρνηση, το Μητσοτάκη με τη Ζίμενς και το Σταύρο με τον Μπόμπολα, και να μην καταφέρνεις να κερδίσεις τις εντυπώσεις, γιατί βγαίνουν στη φόρα τα δικά σου, Κουρής, Χωνί, Παπαγγελόπουλος, κτλ;
Αξία ανεκτίμητη. Ή μάλλον 5,5 δις, με τη λυπητερή να έρχεται πάλι σε εμάς.

Κι αν είναι να μιλήσουμε με παραπολιτικούς όρους, πιο πολύ ενδιαφέρον έχει να σταθούμε στην ανεξήγητη παρουσία στα ορεινά της βουλής του Δημήτρη Διαμαντίδη, που βραβεύεται αύριο από την Ευρωλίγκα. Και να ανοίξουμε μπασκετική κουβέντα για την αξία του, για να κάνω εγώ τον κακό αιρετικό Κουκουέ και να πω ότι είναι υπερτιμημένος, χαϊδεμένο παιδί των ΜΜΕ, από τους μεγαλύτερους γκρινιάρηδες των γηπέδων κι ούτε κατά προσέγγιση στο επίπεδο της ευρωπαϊκής αφρόκρεμας (Γκασόλ, Νοβίτσκι, Πάρκερ), ούτε καν του Σπανούλη, κατά τη γνώμη μου.

Στα υπεροπτικά σνομπ σχόλια για το ΓΓ και το κόμμα, μπορούμε να προσθέσουμε και τα ανόητα χάχανα για την πρόταση νόμου που κατέθεσε το ΚΚΕ για την ανεργία και το ύψος του επιδόματος (στα 600 ευρώ). Δεν ξέρω αν κάποιοι το βρίσκουν ουτοπικό κι ανεφάρμοστο, αλλά τα 600 ευρώ είναι ακριβώς το 80% των 751 ευρώ που υποσχόταν ο Σύριζα για βασικό μισθό. Κι είναι άκρως διδακτικό κι αποκαλυπτικό να βλέπεις πως από δικούς του υποστηρικτές κυρίως προέρχονται οι καγχασμοί.

Έχουν πάντως και πολύτιμες εφεδρείες, όπως το συντάκτη της ΕφΣυν, που ανακαλύπτει πως η πρόταση νόμου που κατέθεσε το ΚΚΕ ευνοεί απλώς τους βιομήχανους και τη μαύρη εργασία (από τις καλύτερες στιγμές της Οακκε κι ίσως έτσι να αδικώ την τελευταία)! Και το διαδικτυακό υπόνομο που θεωρεί την πρωτοβουλία του δήμου Πατρέων και τη μαραθώνια πορεία ενάντια στην ανεργία, συμβολικό hapenning εφήμερου εντυπωσιασμού!
Κρίμα που δεν είχαν προλάβει άλλες εποχές, να πουν και για τα συμβολικά χάπενινγκ του Λαμπράκη πχ, που δεν οδήγησαν πουθενά.

Το μέλλον μας έχει σίγουρα πολύ δρόμο, τραχύ κι ανηφορικό. Αλλά προσπερνάει όλους αυτούς που δεν επέλεξαν απλά άλλο δρόμο, παρά κουράστηκαν και το ρίχνουν στην αφ 'υψηλού κριτική, για να εξασφαλίσουν πολιτικό άλλοθι.

Σήμερα όλοι στα συλλαλητήρια του ΠΑΜΕ για το ασφαλιστικό.
Το Σαββατοκύριακο ξεκινάει η μαραθώνια πορεία κατά της ανεργίας, από την Πάτρα στην Αθήνα. Ενώ στο ενδιάμεσο υπάρχει κι η απεργία στο δημόσιο τομέα, στις 7 Απρίλη.

Διπολική διαταραχή

Ξαναδιαβάζοντας τις προάλλες το βιβλίο του Μαΐλη 'από την 4η Αυγούστου ως τις μέρες μας' και τη συλλογή άρθρων που περιλαμβάνει, είχα την ευκαιρία να δω από κάπως διαφορετικό πρίσμα και με τη στερνή γνώση, κάποια αποσπάσματα από το άρθρο για τις βασικές εξελίξεις στο αστικό πολιτικό σύστημα στα χρόνια της μεταπολίτευσης, που μπορείτε να το βρείτε και να το διαβάσετε ολόκληρο εδώ. Παρακάτω ακολουθούν τα επίμαχα αποσπάσματα. Υπόψη πως το άρθρο είναι γραμμένο το (κοντινό και μακρινό συνάμα) 2008 (ή τέλη του 07'), πριν το ξέσπασμα της κρίσης.

Το δικομματικό σύστημα στην Ελλάδα συνεχίζει να λειτουργεί με αυτοδύναμες κοινοβουλευτικά κυβερνήσεις, που αποκτούν την αυτοδυναμία χάρη στους καλπονοθευτικούς εκλογικούς νόμους που ψηφίζουν η ΝΔ και το ΠΑΣΟΚ. Οι δύο βασικοί πόλοι του δικομματισμού δεν υποχρεώθηκαν μέχρι τώρα να προχωρήσουν σε πολιτικές συμμαχίες για να σχηματίσουν κυβέρνηση, όπως έγινε στη Γερμανία ούτε να ψηφίσουν την απλή αναλογική, που επίσης θεσπίστηκε στο παρελθόν και συνταγματικά σε άλλα κράτη, π.χ. στην Ιταλία, όπου όμως ήταν εξασφαλισμένο ότι η μεγάλη εκλογικά δύναμη του ΙΚΚ δε θα έθετε σε κίνδυνο το αστικό σύστημα, όπως βεβαίωνε ο «ιστορικός συμβιβασμός» του.

Σενάρια διπολισμού απασχολούν σήμερα την αστική τάξη πολύ περισσότερο απ’ ότι στο παρελθόν. Ήδη αστοί πολιτικοί εκφράζουν και δημόσια εκτιμήσεις τους για σχεδιασμούς ντόπιων και ξένων κέντρων να διασπασθούν η ΝΔ και το ΠΑΣΟΚ. Ενόψει πιθανών εξελίξεων αναπροσαρμόζεται και ο εκλογικός νόμος, αφού η ουσία των εκλογικών συστημάτων δε βρίσκεται μόνο στην κομματική επιδίωξη του ισχυρότερου αστικού κόμματος να διατηρείται στην κυβερνητική εξουσία και άρα να προσαρμόζει σε αυτό τον στόχο το εκάστοτε σύστημα διεξαγωγής των εκλογών, αλλά και στην εξυπηρέτηση των γενικότερων ταξικών στόχων.

Παράλληλα, οι τοποθετήσεις για «το τέλος της μεταπολιτευτικής περιόδου» πληθαίνουν, ενώ ο ΣΥΝ υπολογίζει σε πιθανή διάσπαση του ΠΑΣΟΚ για να προκύψουν «θετικές πολιτικές ανακατατάξεις», όπως ισχυρίζεται. Αυτή ήταν και η έννοια της εκτίμησης του ΣΥΝ ότι οι εκλογές (σ.σ.: εννοεί του 07') μπορούν να αποτελέσουν το «κύκνειο άσμα του δικομματισμού». Τις θέσεις του για συμμετοχή σε κυβέρνηση συνεργασίας, αρχικά με τη ΝΔ ή και με το ΠΑΣΟΚ, έχει διατυπώσει πολλές φορές και ο ΛΑ.Ο.Σ.

Το ΚΚΕ έχει προειδοποιήσει πριν από πολλά χρόνια ότι υπάρχουν σενάρια που η άρχουσα τάξη θα υλοποιήσει, για να κάμψει την τάση ριζοσπαστικοποίησης λαϊκών μαζών, για να εδραιώσει ένα πολιτικό σύστημα άλλης μορφής και ίδιου περιεχομένου με το σημερινό.

Το 15ο Συνέδριο του ΚΚΕ (1996) υπογράμμισε:

«Στους κόλπους των μεγάλων ιδιαίτερα κομμάτων, στο πολιτικό σύστημα κυοφορούνται διεργασίες αναπροσαρμογής στη μορφή του πολιτικού συστήματος, με διάφορα σενάρια κυβερνητικής ή γενικότερης συνεργασίας, αναπαραγωγής του δικομματισμού με το σχήμα των δύο πόλων «κεντροδεξιά» - «κεντροαριστερά».

Οι διεργασίες αντανακλούν τη δυσφορία του ελληνικού λαού για τη σημερινή κρίση και εκφράζουν διαφορετικές αντιλήψεις σε θέματα τακτικής. Αντανακλούν τον ενδοϊμπεριαλιστικό ανταγωνισμό, τη διαπάλη μερίδων της άρχουσας τάξης στα πλαίσια του γενικότερου πολυεθνικού ανταγωνισμού. Εκφράζουν προθέσεις και σενάρια παγίδευσης ριζοσπαστικών δυνάμεων, ώστε αυτές να μη δρασκελίσουν το κατώφλι προς το δρόμο του αντιιμπεριαλιστικού αντιμονοπωλιακού αγώνα.

[…] Τα μικρότερα κόμματα διαδραματίζουν το ρόλο της εφεδρείας και του αναχώματος…

(...)

Αναμφισβήτητο είναι το στοιχείο των προσωπικών βλέψεων που πράγματι ώθησε στη δημιουργία τους, αν και αυτό δεν μπορεί να την εξηγήσει ικανοποιητικά από μόνο του. Ίσως πρέπει η γέννηση του κάθε κόμματος να εξεταστεί με βάση τις ιδιαίτερες συνθήκες που την προκάλεσαν. Και πάντως, δίχως να επιχειρείται μια αυστηρή υπαγωγή του καθενός από αυτά στην α΄ ή στη β΄ αιτία ή και σε όλες μαζί, φαίνεται ότι γενικά μπορούμε να προσδιορίσουμε σειρά παραγόντων που επέδρασαν στη δημιουργία τους:

1. Ανακατατάξεις σε τμήματα του κεφαλαίου. Με αυτές σχετίζονται και συμφέροντα για προσαρμογές και εκσυγχρονισμούς στη διοίκηση και σε θεσμούς. Διαπλέκεται επίσης η πίεση να προχωρήσει πιο γρήγορα ο αστικός εκσυγχρονισμός και η φιλοδοξία ηγετικών στελεχών να λειτουργήσουν ως ατμομηχανή των παρατάξεών τους ή να υπερφαλαγγίσουν άλλα ηγετικά στελέχη.

2. Τα «νέα» κόμματα ιδρύθηκαν σε περίοδο απελευθέρωσης των αγορών, εξαγοράς επιχειρήσεων και συγχωνεύσεων, σε περίοδο που εντεινόταν η εξαγωγή κεφαλαίων στα Βαλκάνια και αλλού, ενώ προετοιμαζόταν και η είσοδος της Ελλάδας στο λεγόμενο «σκληρό πυρήνα» της ΕΕ.

3. Το πώς τμήμα των πολιτικών προσλαμβάνει τη λαϊκή αντίδραση στην αντιλαϊκή πολιτική, αλλά και τις αντιφάσεις στην άσκησή της.

4. Η επιδίωξη δημιουργίας αναχωμάτων, με σκοπό να απορροφηθούν μελλοντικοί κραδασμοί από τα αντιλαϊκά μέτρα.

5. Η ανάμιξη του ξένου παράγοντα, στο πλαίσιο των ενδοϊμπεριαλιστικών αντιθέσεων, αλλά και η ανάμιξη επιμέρους αστικών οικονομικών συμφερόντων που επιδίωκαν συγκεκριμένα οφέλη (Κοινοτικά Πλαίσια Στήριξης, Ολυμπιακοί Αγώνες κ.ά.).

(...)

Είναι δυνατό, σε μία πορεία, τόσο ο κλασσικός δικομματισμός όσο και ο διπολισμός να οδηγηθούν σε βαθιά κρίση, κάτω από προϋποθέσεις, με πιο βασικές την ανάπτυξη του αντιιμπεριαλιστικού κινήματος με την προώθηση του Αντιιμπεριαλιστικού Αντιμονοπωλιακού Δημοκρατικού Μετώπου πάλης, άρα με το μαζικό απεγκλωβισμό λαϊκών δυνάμεων από τη ΝΔ και το ΠΑΣΟΚ, προς την αποφασιστική ενίσχυση του ΚΚΕ. Η διαπάλη θα είναι σκληρή, για να μην εγκλωβιστούν σε διπολικά σχήματα οι απογοητευμένες, αλλά και με χαμηλό επίπεδο συνείδησης, μάζες.

Άλλου είδους ανακατατάξεις, όπως η συζητούμενη διάσπαση του ΠΑΣΟΚ και η συμπόρευση ενός από τα δύο τμήματά με το ΣΥΝ, δε θα αποτελούν έκφραση ριζοσπαστικοποίησης των μαζών. Ακόμα και στην περίπτωση που το ΠΑΣΟΚ διασπαστεί, θα παραμένει ως στόχος ο απεγκλωβισμός των εργατικών και λαϊκών δυνάμεων.

Η αστάθεια και ο κλονισμός του αστικού πολιτικού συστήματος πρέπει να επιδιώκεται από την εργατική τάξη και τα φτωχά λαϊκά στρώματα, με προοπτική την εγκαθίδρυση της λαϊκής εξουσίας, δηλαδή της σοσιαλιστικής. Βασική προϋπόθεση για αυτή την πορεία είναι και η ιδεολογική συντριβή του οπορτουνισμού, η χρεοκοπία της αντίληψης για την «ενότητα της αριστεράς» και γενικά κάθε αντίληψης που έχει περιεχόμενο τη δήθεν δυνατότητα να δημιουργηθεί ένας φιλολαϊκός καπιταλισμός.

Τα αστικά κόμματα, βεβαίως, όπως και συνολικά η αστική τάξη με τους μηχανισμούς της, θα πάρουν όλα τα μέτρα για να αποτρέψουν αρνητικές γι’ αυτούς εξελίξεις. Ο αγώνας του λαού είναι και θα γίνει πιο δύσκολος γιατί οι ταξικοί αντίπαλοι έχουν και πολλά μέσα, έχουν και τη διεθνή στήριξη των διεθνών ιμπεριαλιστικών οργανισμών (ΕΕ - ΝΑΤΟ - ΔΝΤ κ.ά.). Έχουν και μεγάλη πείρα, τόσο στην ανασυγκρότηση του αστικού πολιτικού συστήματος, όσο και στην αντιμετώπιση του εργατικού και λαϊκού κινήματος, αν και πρώτη φορά τα τελευταία 40 χρόνια το αστικό πολιτικό σύστημα αντιμετωπίζει τόσες δυσκολίες. Ομως αν και ισχυροί, δεν είναι ανίκητοι.

Οι υπογραμμίσεις στο παραπάνω απόσπασμα είναι δικές μου. Και βασικά το σχόλιο ως προς τις υπογραμμισμένες παραγράφους είναι ένα πρόσφατο διαφημιστικό σλόγκαν: το 'βλεπες, το 'παιξες;

Αντί επιλόγου, ένα μικρότερο απόσπασμα, που αναφέρεται στο θεσμό των δημοψηφισμάτων, σε μια σχετικά ανύποπτη στιγμή για τη χώρα μας.

Η κατ’ επίφαση δημοκρατική συμμετοχή των μαζών επιδιώκουν να εκφράζεται και με την υιοθέτηση δημοψηφισμάτων, όταν είναι δυνατό να χειραγωγηθούν οι μάζες από τα αστικά κόμματα. Σε σειρά κρατών της ΕΕ πραγματοποιήθηκαν δημοψηφίσματα, όπως για το «ευρωσύνταγμα». Αποδείχτηκε ότι κυρίως διενεργούνται στο βαθμό που το αποτέλεσμά τους κρίνεται ότι θα αποβεί θετικό, όπως στην Ιταλία, όπου το 80% όσων ψήφισαν τάχθηκε υπέρ της αύξησης των ορίων συνταξιοδότησης. Αντίθετα, αν ο συσχετισμός τείνει σε αρνητικό αποτέλεσμα, τότε τα δημοψηφίσματα δε γίνονται. Αυτό συνέβη τελευταία και με την «ευρωσυνθήκη».

Η επάρατος Δεξιά του Κυρίου

Πρόσφατα έτυχε να διαβάσω το βιβλίο του Γιάννη Κάτρη "η γέννηση του νεοφασισμού στην Ελλάδα". Γράφτηκε το 1970 στο εξωτερικό κι εξιστορεί τα γεγονότα της δεκαετίας που προηγήθηκε κι οδήγησε στο πραξικόπημα της 21ης Απριλίου, ενώ στη μεταπολίτευση προστέθηκε ένα μικρό παράρτημα με όσα ακολούθησαν ως τη διχοτόμηση της Κύπρου και την πτώση της χούντας. Η σκοπιά του συγγραφέα είναι αυτή ενός καλού και τίμιου κεντρώου, που έκανε και Μακρόνησο -αν δεν κάνω λάθος- στέκεται κριτικά απέναντι σε κάποιες παλινωδίες της Ένωσης Κέντρου, αλλά παραμένει πιστός στο γέρο Παπανδρέου (σκέτο, όχι της δημοκρατίας) και το νεότερο Ανδρέα. Μια εκδοχή καλού Πασόκου πριν εμφανιστεί το ΠαΣοΚ στο ιστορικό προσκήνιο, αυτό που εκείνα τα χρόνια θα λέγαμε "δημοκράτης", αν με τον όρο εννοούμε τις αστικές δημοκρατίες της δυτικής Ευρώπης -που απέβαλαν τη χούντα από το Συμβούλιο της Ευρώπης, σε αντίθεση με τη στάση των ΗΠΑ- και την άρνηση του αντικομμουνισμού.

Ακόμα κι έτσι βέβαια, έχει πολύ πιο προωθημένες θέσεις από τη σημερινή κεντροαριστερά του Σύριζα, υπογραμμίζοντας πχ τις ευθύνες του Καραμανλή και τον καθοδηγητικό ρόλο των ΗΠΑ στο πραξικόπημα. Παράλληλα, τα γραπτά του έχουν μια επιπρόσθετη αξία λόγω της δημοσιογραφικής του ιδιότητας, ως πολιτικός συντάκτης των Νέων (χωρίς πάντως να θίγει τη στάση του συγκροτήματος κατά τα Ιουλιανά). Σε κάθε περίπτωση, το υλικό που συγκέντρωσε, παρουσιάζει ιστορικό ενδιαφέρον κι ανασκευάζει μια σειρά δημοφιλείς μύθους για την επταετία, παρά τους όποιους περιορισμούς και το απαραίτητο φιλτράρισμα του περιεχομένου. Κι ας απογοητεύτηκε λίγο ο Poe Χανιά, που ξεκίνησε να το διαβάζει, περιμένοντας αναφορές στο σύγχρονο νεοφασισμό και τη γέννησή του στην εποχή μας (αν υποθέσουμε ότι είχε πεθάνει ποτέ).

Αφορμή για το σημερινό σημείωμα στάθηκε ένα συγκεκριμένο απόσπασμα του βιβλίου, που αναφέρεται στην ελληνική πολιτική γεωγραφία και συμπυκνώνει το αντιδεξιό σχήμα που επικράτησε σταδιακά στα χρόνια της μεταπολίτευσης, για να δείξει παράλληλα τα όριά του κατά τη δεκαετία της Αλλαγής.

Αντιγράφω:

Στα 1933, η Δεξιά με τη βρετανική υποστήριξη ανέκτησε την εξουσία και τη διατηρεί ως σήμερα... Επανέφερε τη μοναρχία (1935) και εγκαθίδρυσε δικτατορία (1936-40). O Β' Παγκόσμιος Πόλεμος και η γερμανική Κατοχή προκάλεσαν μεγάλες πολιτικές ανακατάξεις και με την Εθνική Αντίσταση έφεραν στην επιφάνεια την Αριστερά σαν πρώτη πολιτική δύναμη. Αλλά μετά την Απελευθέρωση (1944) η Δεξιά και η Μοναρχία, με τη δυναμική υποστήριξη των Άγγλων, στερεώθηκαν στην Αρχή. Το 1963 φάνηκε να είναι το λυκόφως της κυριαρχίας της Δεξιάς. Η διακυβέρνηση της χώρας πέρασε στην Ένωση Κέντρου. Αλλά τον Ιούλιο του 1965 ο βασιλιάς Κωνσταντίνος έδιωξε -με συνταγματικό πραξικόπημα- τη νόμιμη κυβέρνηση Παπανδρέου. Έκτοτε, η Δεξιά έμεινε αγκιστρωμένη στην εξουσία. Τελευταίος σταθμός το στρατιωτικό πραξικόπημα της 21ης Απριλίου 1967...

Ιδεολογικά η Δεξιά εξέφραζε την άρνηση, ποτέ τη θέση. Επί Τρικούπη ήταν αντιτρικουπική, επί Βενιζέλου αντιβενιζελική. Και από τα χρόνια του πολέμου αντικομμουνιστική. Στην πραγματικότητα ήταν και παραμένει βαθύτατα αντιδημοκρατική και αντιπροοδευτική.

Μερικές σύντομες παρατηρήσεις, για να μην ξεφύγει σε έκταση πολύ το κείμενο.

-Το κέντρο δεν είναι καθόλου αμέτοχο στην περίοδο της δεξιάς κυριαρχίας. Μπορεί οι δύο Βενιζέλοι (Ελευθέριος και Κλι-κλής) να έφυγαν νωρίς, ίσα-ίσα για να μη λερώσουν την υστεροφημία τους με την ανοιχτή συναίνεση στη δικτατορία, αλλά η δική τους παράταξη ήταν που έστρωσε, χέρι-χέρι με τη Δεξιά, το δρόμο στους δύο δικτάτορες, το Μεταξά και τον Παπαδόπουλο. Ο Γ. Παπανδρέου ήταν ο πρωθυπουργός των Δεκεμβριανών κι ο εκλεκτός του Τσώρτσιλ, προτού αναβαπτιστεί σε "γέρο της Δημοκρατίας". Ο Σοφούλης ηγήθηκε του ενιαίου αστικού μπλοκ σε μία από τις τελικές φάσεις του Εμφυλίου. Κι ο Πλαστήρας αυτός που έβαψε τα χέρια του στο αίμα του Μπελογιάννη και των σφων του. (Κάποια από τα παραπάνω εξάλλου, αναγκάζεται να τα παραδεχτεί αυτοκριτικά και ο ίδιος ο Γ. Κάτρης, στη σχετική υποενότητα για το Κέντρο). Μπορεί επίσης να διαβάσει κανείς το βιβλίο του Μαΐλη για το αστικό πολιτικό σύστημα στη μεταπολεμική περίοδο για τις... αγεφύρωτες διαφορές μεταξύ κέντρου και δεξιάς, και να θυμηθεί τον καημό του Καραμανλή για την απήχηση των μέτρων επιείκειας της Ένωσης Κέντρου, τη στιγμή που επί δικής του διακυβέρνησης είχαν απελευθερωθεί περισσότεροι πολιτικοί κρατούμενοι.

-Αν δεχτούμε πάντως, έστω κάπως καταχρηστικά, τον ισχυρισμό και το σχήμα της δεξιάς κυριαρχίας ως το 74', οι όροι αντιστρέφονται εντυπωσιακά κατά τη μεταπολίτευση, που χαρακτηρίζεται από την κυριαρχία της Κεντροαριστεράς. Μια περίοδο, όπου -όπως έχει σχολιάσει εύστοχα κι ο Σεχτάρ- λίγο-πολύ όλα τα κόμματα είχαν μια (μικρή ή μεγαλύτερη) δόση ΠαΣοΚ μέσα τους. Ακόμα και η δεξιά διακυβέρνηση της ΝΔ του Καραμανλή, την επταετία που διαδέχτηκε τη χουντική επταετία, και κατηγορήθηκε για σοσιαλμανία. Ή η πενταετία του νεότερου Καραμανλή κι οι αγαστές σχέσεις του τελευταίου με το σημερινό Σύριζα. Χώρια η σύνδεση του υπουργού Εργασία Λάσκαρη κι η αμίμητη δήλωση για την κατάργηση της ταξικής πάλης, με τα πορίσματα του αριστερού Βαρουφάκη για την αναστολή της, σε περιόδους κρίσης. Κι αυτός να φανταστείς πλασάρεται ως η συνεπής αντιμνημονιακή φωνή που διαχωρίστηκε από την κυβερνητική πολιτική.

-Η τρέχουσα κρίση μπορεί να σηματοδοτεί ένα νέο πολιτικό κύκλο, που καθιστά το Σύριζα απλώς τη νέα ΝΔ, όπως τον έχει χαρακτηρίσει ο Στρατολάτης. Κι αυτό που μένει ως ηθικό δίδαγμα από τον προηγούμενο κύκλο είναι πόσο ρηχή ήταν/είναι η αντιδεξιά-αντιμνημονιακή ρητορική, που έμεινε σκόπιμα θολή, χωρίς να προσδιορίσει θετικά το στίγμα της, πόσο εύκολα μετατράπηκε στο αντίθετό της και πώς εξασφάλισε την ιδεολογική ηγεμονία (εντός ή εκτός εισαγωγικών) της καθαρής και πιο επιθετικής Δεξιάς, με τη δική της χρεοκοπία.

Η προσωποποίηση του εχθρού

Σε μια πρόσφατη κουβέντα με μια απογοητευμένη Συριζαία, πιάσαμε το θέμα ότι ο εχθρός είναι μάλλον απρόσωπος πια και για αυτό είναι πιο δύσκολο να εντοπιστεί. Θυμάμαι κάποτε να διαβάζω κάτι αντίστοιχο σε κάποιο λογοτεχνικό έργο που αναφερόταν σε μια επαρχιακή πόλη και την παλιά εποχή, όταν όλοι γνώριζαν δηλαδή ποιες οικογένειες είναι πλούσιες και διαθέτουν δύναμη, ποιοι είναι οι προύχοντες και οι ισχυροί άνδρες, οπότε μπορούσαν να τους πιέσουν, να στραφούν εναντίον τους και τέλος πάντων ήξεραν ενάντια σε ποιον και γιατί παλεύουν (που είναι και μια βασική έγνοια του Οβελίξ, που δεν του αρέσει να δίνει μπούφλες αδιακρίτως, χωρίς να ξέρει το λόγο και από την άλλη δε βρίσκει κανένα λόγο να μην είναι ευγενικός, με μερικές μπούφλες, προς τους Ρωμαίους).

Σε διάκριση, θεωρητικά, με τα νεότερα χρόνια, που ο εθχρός είναι απρόσωπος: μια τράπεζα, ένα μονοπώλιο, ένας επιχειρηματικός όμιλος που έχει την έδρα του στο εξωτερικό ή ακόμα και μια εθνική κυβέρνηση, που ακολουθεί το διεθνές πλαίσιο κανόνων, τις κοινοτικές οδηγίες, τις επιταγές των εταίρων της, κτλ. Και από μια άποψη το κάνει με τη δική της βούληση, αλλά είναι πάντα βολική η μετατόπιση ευθυνών σε κέντρα αποφάσεων εκτός εμβέλειας και γενικά εκτός ελέγχου. Την ίδια ακριβώς στόχευση που έχει δηλαδή και το κλασικό ιδεολόγημα για κυβερνήσεις τεχνοκρατών, που δεν είναι ακριβώς απρόσωποι, αλλά δεν εκλέγονται από το λαό κι είναι λιγότερο ευεπίφοροι στις πιέσεις.

Αλλά η ουσία στη δική μας συζήτηση ήταν διαφορετική. Η απογοητεύμενη συνομιλήτρια δε συνομιλούσε στην πραγματικότητα, δεν έθετε ερωτήσεις για να πάρει απαντήσεις, αλλά πήγαινε από το ένα στο άλλο, όταν ένιωθε να στριμώχνεται, για να δικαιολογήσει κατά βάθος τον εαυτό της και τη δική της στάση, γιατί τίποτα δε βγαίνει. Μια στάση που υπέκρυπτε ουσιαστικά δύο πράγματα. Ότι ο εχθρός δεν ήταν απρόσωπος, αλλά αποδείχτηκε πως κρύβεται εκεί που η ίδια δεν το περιμένει, γιατί είχε εναποθέσει την ελπίδα της. (Μα όχι, πείτε μου κύριε πρόεδρε: φταίω εγώ μετά να της πω: "σου τα 'λεγα εγώ"; Αφού την είχα προειδοποιήσει). Και ότι αφού δοκιμάσαμε τα πάντα, δημοψήφισμα και αριστερή κυβέρνηση, αλλά δε βγήκε τίποτα, δε μας μένει ελπίδα καμιά.

Κι αυτή βασικά είναι η χειρότερη υπηρεσία που έχει προσφέρει τόσο η ΔΦΑ, όσο και αυτοί που στήριζαν κριτικά την ΠΦΑ και περίμεναν να κερδίσουν τον κόσμο με τη δική τους συνεπή στάση και το "όχι μέχρι το τέλος".  Ο απογοητευμένος λαός πέφτει σε βαριά κατάθλιψη αντί να ξεσηκωθεί. Ακόμα και μερικά ξεσπάσματα οργής βασικά περιλαμβάνονται στα στάδια του πένθους, που καταλήγει πάντα στην αποδοχή του γεγονότος. Αλλά στο δρόμο υπάρχει τουλάχιστον η πραγματική ελπίδα να αφυπνιστεί ο λαός και να καταλάβει τη δύναμή του, χωρίς να περιμένει σωτήρες.

Πέραν αυτού πάντως δε νομίζω πως υπήρχε ποτέ πρόβλημα στην Ελλάδα να εντοπιστεί και να προσωποποιηθεί ο εχθρός (ή έστω οι πιο επιθετικές αιχμές του) ή ότι δεν ξέρουμε ποιος κυβερνά αυτόν τον τόπο. Ακόμα κι αστοί πολιτικοί, σαν τους Καραμανλήδες είχαν θέσει αυτό το ερώτημα, με το νεότερο να κατονομάζει ειδικά τους εθνικούς νταβατζήδες, που κάνουν κουμάντο στη χώρα και να αναγκάζεται σε μια εντυπωσιακά αλά Σύριζα στο θέμα του βασικού μετόχου, μολονότι δεν επιχείρησε κάποια ουσιαστική ρήξη με το μιντιακό σύστημα. Κάτι που φαινόταν άλλωστε κι από μικρές λεπτομέρειες, όπως την επιλογή του Ρουσόπουλου ως δεξί του χέρι, που δεν τη λες και επιλογή ρήξης, αλλά μάλλον διαμεσολάβηση για συνεννόηση.

Αυτές τις μέρες είναι η σειρά του Σύριζα (που έχει ανοιχτό δίαυλο και προνομιακές σχέσεις με το καραμανλικό στρατόπεδο) να δοκιμάσει την τύχη του σε μια αντίστοιχη ρύθμιση του τηλεοπτικού πεδίου, με στόχο τον έλεγχό του από την κυβέρνηση, χωρίς να επιδιώκει (ούτε αυτός) κάποια ουσιαστική ρήξη, άλλο αν αυτό επιχειρεί να περάσει επικοινωνιακά προς τα έξω, για να τονώσει το φιλολαϊκό του προφίλ. Κι είναι ζήτημα αν, ακόμα και με αυτό το περιεχόμενο, μπορεί να σταθεί στο υπάρχον νομικό πλαίσιο.

Αναφέρω το Σύριζα, γιατί είναι η κατεξοχήν πολιτική δύναμη που προσωποποίησε τη μνημονιακή στρατηγική της αστικής τάξης στους Σαμαροβενιζέλους και τις χρεοκοπημένες νεοφιλελεύθερες συνταγές, για να έρθει στα πράγματα και να ακολουθήσει την ίδια ακριβώς ρότα με τους προηγούμενους, φλερτάροντας μάλιστα ανοιχτά με το παλιό (με το οποίο ξεμπερδέψαμε), τώρα που απαλλάχτηκε από τα βαρίδιά του (βλέπε πχ το άνοιγμα του Κατρούγκαλου στο ΠαΣοΚ για ένα σχήμα τύπου Πορτογαλίας).

Αν αποδεικνύουν κάτι όλα αυτά δεν είναι το πρόβλημα να προσωποποιήσουμε τον εχθρό, αλλά το ακριβώς αντίθετο, η τάση να ηθικολογούμε για τους διεφθαρμένους, φαύλους πολιτικούς, τα λαμόγια και τη διαφθορά, αντί να εντοπίζουμε τα φαινόμενα και την πολιτική ουσία, που βρίσκει πάντα τα κατάλληλα άτομα, που θα εκφράσουν το πνεύμα της. Το πρόβλημα είναι η τάση να επικεντρώνουμε (εμείς γενικά ως λαός, όχι οι κομμουνιστές) στα πρόσωπα, που θα αντικατασταθούν από άλλα νέα κι άφθαρτα, για να ακολουθήσει ο ίδιος φαύλος κύκλος κι ο επόμενος κρίκος που θα διαιωνίζει την αλυσίδα.

Ζούμε σε μια εποχή που οι αντθέσεις είναι πιο οξυμένες από ποτέ και παρουσιάζονται σχεδόν σε καθαρή μορφή.
Αλλά ο εχθρός είναι δύσκολο να εντοπιστεί όσο κάποιοι θολώνουν το τοπίο και τείνουν να τον περιορίζουν σε συγκεκριμένα πρόσωπα ή φορείς, χωρίς να σημειώνουν την αιτιώδη σχέση που τους συνδέει, πχ οι τράπεζες χωρίς τις κυβερνήσεις που τους μπουκώνουν με ζεστό κρατικό χρήμα, για τη δική μας υποτίθεται σωτηρία ή το πολιτικό προσωπικό, χωρίς να μπαίνει στο κάδρο το αφεντικό του, η κυρίαρχη τάξη που καθορίζει την κυρίαρχη πολιτική. Ή η νεοφιλελεύθερη δεξιά, οι ξένοι δυνάστες, και πάει λέγοντας.

Κι όσο συμβαίνει αυτό, ο "απρόσωπος" εχθρός πάντα θα βρίσκει τρόπο να ελίσσεται σαν Ιανός και να αποκτά χίλια πρόσωπα, για να ξεγελάσει τα θύματά του, και να τα ρίξει στο βούρκο της απογοήτευσης και της απάθειας, το βασικό εσωτερικό εχθρό, με τον οποίο πρέπει να αναμετρηθούμε, για να μπορέσουμε να νικήσουμε.

Πού το πάνε;

Η κοινοβουλευτική παράσταση τις προάλλες είχε κοινή αξία χρήσης για τους δύο πόλους του νεοπαγούς δικομματισμού: να δείξουνε τις βαθιές κι αγεφύρωτες διαφορές που τους χωρίζουν, καθώς βαδίζουνε μαζί στον ίδιο δρόμο (τον ευρωμουνόδρομο, όπως τον έχει χαρακτηρίσει εδώ και μερικά χρόνια ο Μπούτας) ου μην και προς μια συγκυβέρνηση σε βάθος χρόνου (ή μήπως μηνών;) για την απαρέγκλιτη εφαρμογή της μνημονιακής στρατηγικής.

Δεν είναι τυχαίο ότι ο Τσίπρας εξέφρασε από το βήμα της Βουλής την ευγνωμοσύνη του προς το Μητσοτάκη, γιατί επιτέλους έγιναν καθαρές και τέθηκαν σε πολιτική βάση οι μεταξύ τους διαφορές. Του καλού (κοινωνικά ευαίσθητου και ψυχοπονιάρη) και του κακού (πλην ρεαλιστή και τεχνοκράτη) δήμιου. Ή με άλλα λόγια, της σοσιαλδημοκρατικής και της νεοφιλελεύθερης αφήγησης, ακριβώς στην ιστορική φάση που αυτές οι διαφορές εκμηδενίζονται και δεν έχουν την παραμικρή πρακτική σημασία.

Από μια άποψη βέβαια, ο καθένας έχει δίκιο από την πλευρά του, όταν δε μιλάει για αυτήν, αλλά για τους απέναντι, για να τους πει: πόσο πασόκοι/πόσο δεξιοί είστε. Αλλά λέει μονάχα τη μισή αλήθεια, γιατί οι μεν αποσιωπούν πως εφαρμόζουν (με πόνο ψυχής και κοινωνικά κριτήρια, ταξικά μεροληπτικά) την ίδια ανάλγητη, νεοφιλελεύθερη πολιτική, και οι δε πως ο Σύριζα ούτε λαϊκίζει, ούτε κι έχει περιθώρια να το κάνει και να δράσει έξω από το πλαίσιο της αντιλαϊκής στρατηγικής του αστικού κόσμου, που συμπυκνώνεται (αλλά δεν εξαντλείται) στο Μνημόνιο.

Φτάνουμε λοιπόν στο ερώτημα του τίτλου, για να το εξετάσουμε σε διάφορα επίπεδα.

Καταρχάς σε πολιτικό επίπεδο, το βασικό ερώτημα είναι αν η ΔΦΑ θα καταφέρει να περάσει αναίμακτα για τον κυβερνητικό λόχο (για το λαό ούτε συζήτηση) το νόμο-λαιμητόμο για τα ασφαλιστικά δικαιώματα, επιβεβαιώνοντας σε κάθε περίπτωση τη γνωστή φράση του Ανιέλι (όπως κι αν ήταν η αρχική της εκδοχή) για εκείνο το είδος της χρήσιμης Αριστεράς, που μπορεί να περάσει αντιλαϊκούς νόμους, εκεί όπου απέτυχε να το κάνει η Δεξιά. Εξ ου κι η ΔΦΑ καμαρώνει ότι έχει προλάβει να νομοθετήσει πιο πολλά απ' όσα είχαν κάνει ως τώρα οι προκάτοχοί της.

Δεν ξέρω αν ο Σύριζα και η κυβερνητική πλειοψηφία βγουν αλώβητοι από αυτή τη διαδικασία ή αν θα χρειαστεί και πρόθυμα δεκανίκια (Λεβέντης, Ποτάμι). Υπάρχει πάντως μια γενική αίσθηση πως ο Σύριζα και η αξία χρήσης του για το σύστημα ίσως αρχίζει να εξαντλείται μετά την "ασφαλιστική μεταρρύθμιση" κι έτσι διερευνάται από τώρα η διάδοχη κατάσταση. Είτε με ένα οικουμενικό κυβερνητικό σχήμα (που είναι κι ο διακαής πόθος του Λεβέντη) είτε με εκλογές μες στο 16' -για αυτό κι επιχειρούν τόσο άγαρμπα κάποια ΜΜΕ να φτιάξουν το προφίλ του Κυριάκου ως σοβαρού και υπέθυνου μεταρρυθμιστή και κατά συνέπεια καταλληλότερου πρωθυπουργού.
(Σημειώνω παρεμπιπτόντως κι ακροθιγώς μια σημείωση από ένα άρθρο του Όψιμου στην Κομεπ για τις εξελίξεις στη ΝΔ, όπου λέει εύστοχα πως δεν πρέπει να βλέπουμε αφηρημένα τις διεργασίες στο αστικό πολιτικό σύστημα, αλλά να τις παρατηρούμε συγκεκριμένα, για να βγάζουμε σωστά συμπεράσματα).

Για το ασφαλιστικό, οι επιδιώξεις του αστικού μπλοκ εξουσίας είναι φανερές. Καίνε το "ξίγκι" που έχει απομείνει και στερούν από πολλές λαϊκές οικογένειες ένα από τα τελευταία στηρίγματα που είχαν. (Κι αν θέλει κανείς να βρει οπωσδήποτε ομοιότητες με την περίοδο της κατοχής, μπορεί να σκεφτεί τους απελπισμένους, που δε δήλωναν το θάνατο των συγγενικών τους προσώπων στις αρχές, για να μη στερηθούν τη μερίδα τους στο συσσίτιο, και να το συγκρίνει με τους συνταξιούχους).

Προωθούν τη διάλυση της κοινωνικής και την ενίσχυση της ιδιωτικής ασφάλισης. Και δεν προχωρούν σε συμβατικές μειώσεις, αλλά στη συντριβή των συντάξεων και τη σταδιακή προσαρμογή τους σε επίπεδο εξαθλίωσης, που θα πέφτουν κάτω κι από τα (θεωρητικά εγγυημένα) 380 ευρώ της περιβόητης εθνικής σύνταξης.

Μια εξέλιξη που συνδέεται με τα παραπάνω είναι το σπάσιμο παραδοσιακών συμμαχιών της αστικής τάξης με μεσαία στρώματα, που βλέπουν να φτωχοποιούνται και βγαίνουν ίσως για πρώτη φορά στους δρόμους. Από την άλλη ωστόσο, πρέπει να σημειώσουμε πως στην παρούσα φάση, βασικός σύμμαχος των κρατούντων (που καθιστά περιττό κάθε άλλη συμμαχία) είναι η δική μας αδράνεις, η ουσιαστική απουσία της εργατικής τάξης από το προσκήνιο. Κι αν κάποτε η απάθεια βασιζόταν σε μια επιφανειακή ευημερία και στη μαζική εξαγορά συνειδήσεων, σήμερα έχουμε κληρονομήσει μια εδραιωμένη νοοτροπία, χωρίς τους παράγοντες που τη διαμόρφωσαν και η περίοδος των εκπτώσεων αφορά τα πάντα: από τα δικαιώματα και τις λαϊκές διεκδικήσεις μέχρι την τιμή εξαγοράς.

Όλα αυτά συντείνουν στο συμπέρασμα πως ενδεχομένως να περνάμε σε μια νέα ποιότητα, που κάποιοι την έχουν βαφτίσει λανθασμένα νέο στάδιο, κι άλλοι την έχουν χαρακτηρίσει νέο αρχιτεκτονικό μοντέλο συσσώρευσης, που μπορεί να λειτουργεί πιλοτικά για τις προηγμένες καπιταλιστικές χώρες, με την Ελλάδα σε ρόλο πειραματόζωου. Σε κάθε περίπτωση πρόκειται για μια κινεζοποίηση των μισθών, των ημερομισθίων και του λεγόμενου... μη εργατικού κόστους στην Ελλάδα (και όχι μόνο). Μια πραγματικότητα που καθιστά φληναφήματα και αερολογίες όσα είπε ο Τσίπρας στη Βουλή για τις Σκανδιναβικές χώρες, όπου ανταγωνιστικότητα και παραγωγικότητα συμβαδίζουν με τις παροχές του κοινωνικού κράτους, χωρίς να αποκλείουν η μία την άλλη (και την υποτιθέμενη εφαρμογή αυτού του "μοντέλου" στα καθ' ημάς.

Αυτό που έχει ίσως μεγαλύτερο ενδιαφέρον να διερευνηθεί είναι αν η αστική τάξη προβαίνει σε αυτές τις κινήσεις, γιατί είναι υποχρεωμένη να αντιμετωπίσει τις συνέπειες της κρίσης και να διασφαλίσει τα υψηλά ποσοστά της κερδοφορίας της, ή γιατί βλέπει τον κοινωνικό-πολιτικό συσχετισμό να είναι συντριπτικά υπέρ της και δε συναντά σοβαρά εμπόδια. Με άλλα λόγια αν το κάνει από θέση ισχύρος (επειδή μπορεί) ή το ακριβώς αντίθετο (επειδή δεν μπορεί αλλιώς).
Κι η αλήθεια βρίσκεται (στους Σεξ Πίστολς) και στις δύο αναγνώσεις..

Τα χρήσιμα ψεύδη

Τις προάλλες η κε του μπλοκ έπεσε τυχαία σε μια εκπομπή του Άλφα και του Σρόιτερ (Αυτοψία) για τα πολικά ψεύδη. Η οποία ήταν μαεστρικά στημένη και με επίλεκτους καλεσμένους, για να καταλήξει στα κατάλληλα συμπεράσματα, ξεπλένοντας παράλληλα την υστεροφημία μερικών από τους πιο αντιπαθείς έλληνες πολιτικούς, όπως του φιλελεύθερο ταύρου (και μόνου και) Μάνου, του Πάγκαλου με το διαβόητο "όλοι μαζί τα φάγαμε"* και της Πιπιλή, που πιπιλούσε την ίδια καραμέλα, και έδινε δίκιο στον τελευταίο, αλλά πίστευε πως το έχανε γιατί ανήκε στο ΠΑΣΟΚ, που είχε ταυτιστεί με τα ρουσφέτια και το πελατειακό κράτος.

*Ένα ενδιαφέρον απόφθεγμα, γεμάτο λαϊκή σοφία, που θυμίζει μια αντίστοιχη φράση του Χότζα για τα εκατομμύρια λαού που οικοδομούν σοσιαλισμό στον πλανήτη (το ένα της Αλβανίας και τα χίλια της Κίνας) και το αθλητικό της αντίστοιχο, με έναν παίκτη δεύτερης διαλογής στο ΝΒΑ που είχε πει πως θα θυμάται για πάντα τη βραδιά που αυτός κι  Μάικλ Τζόρνταν πέτυχαν μαζί 70 πόντους (ένας ο δικός του και οι 69 του άλλου). Όσο για τον Πάγκαλο, έδειξε σύντομα την ειλικρινή μεταμέλειά του, βγάζοντας μάλιστα και βιβλίο με αυτόν τον τίτλο, διανθισμένο με διαδικτυακά σχόλια από άτομα που συμφωνούσαν κι επαύξαναν ότι όλοι μαζί τα φάγαμε και κατακλέψαμε το κράτος.

Τα συμπεράσματα ήταν προφανή. Οι αντιδημοφιλείς πολιτικοί (θυμίζω πως αμέσως μετά από τη δήλωση που του εξασφάλισε μια θέση στην αθανασία, ο Πάγκαλος είχε αποφύγει να κατέβει στις εκλογές του 12' και να δει πώς θα κρινόταν από τη λαϊκή ετυμηγορία, την οποία έκρινε όμως ο ίδιος λέγοντας πως οι επόμενες συνθέσεις της Βουλής είχαν το χαμηλότερο επίπεδο στα χρονικά της Μεταπολίτευσης) είχαν δίκιο, και μας προειδοποίησαν εγκαίρως λέγοντας την αλήθεια για τα επώδυνα αλλά αναγκαία μέτρα που έπρεπε να παρθούν. Ο βασικός υπαίτιος γι' αυτήν την κατάσταση είναι ο κυρίαρχος λαϊκισμός και βασικά ο κυρίαρχος λαός που τον επιβράβευε με την ψήφο του. Με άλλα λόγια, δε φταίνε πρωτίστως οι λαοπλάνοι δημαγωγοί και ο κάε λογής έμποροι ελπίδας που τον εξαπατούσαν και τον κορόιδευαν γα να υφαρπάξουν την ψήφο του, αλλά ο λαός που ψηφίζει αυτούς που του τάζουν διάφορες υποσχέσεις και του λένε αυτό που θέλει να ακούσει.

Περιττό να σημειωθεί πως στο τσουβάλι του λαϊκισμού μπήκαν τα πάντα, από το "λεφτά υπάρχουν (το θέμα είναι που πάνε)" του ΓΑΠ, μέχρι τις αντιμνημονιακές κορόνες του Σύριζα. Στην ουσία όμως στο στόχαστρο μπαίνει καθε λαϊκή κατάκτηση, κάθε δικαίωμα που βασίζεται σε σαθρά θεμέλια και σε ένα ψέμα (τη μεγάλη ουτοπία της Μεταπολίτευσης) που πρέπει να τελειώσει. Κι ο λαός είναι ο βασικός φταίχτης που θέλει να παραμυθιαστεί (και δεν καταπίνει πάντα αμάσητους τους αστικούς μύθους των καναλιών).

Ναι, αλλά δεν υπήρχε "αριστερός αντίλογος" σε όλα αυτά; Φυσικά κα υπήρχε. Από την Ακριβοπούλου (Πασοκάρα αθάνατη) με τα τραβηγμένα μάγουλα να συμβολίζουν κατά μία έννοια την εικόνα του σημερινού Σύριζα, που δεν είναι ακριβώς το νέο ΠαΣοΚ, αλλά γερασμένη και παρηκμασμένη σοσαλδημοκρατία, κάτι σαν ΠαΣοΚ με μπότοξ.
Κι ο Αλαβάνος που ενδιαφερόταν κυρίως να καταδείξει τα ψεύδη του Σύριζα. Και στην κρίσιμη ερώτηση αν ο ίδιος έχει πει ποτέ ψέματα, έβγαλε ένα ωραίο λογύδριο για τη μερική απόκρυψη των δυσκολιών ενός στόχου κα την πολιτική που δεν πρέπει να παραπλανά, αλλά να γοητεύει και να τον παρακινεί σε δράση.
Μα τι ωραία που τα λέει...

Στην ουσία ο Αλαβάνος υπονοεί τις δυσκολίες της εξόδου από την ευρωζώνη και φαίνεται ως ο ανεύθυνος τυχοδιώκτης της Αριστεράς και καταλήγει να δυσφημεί την "ουτοπική της πρόταση", επιβεβαιώντας το βασικό σενάριο της εκπομπής και το "σιδερένιο ρεαλισμό" του υπαρκτού καπιταλισμού και των πολιτικών εκπροσώπων του.

Παράλληλα ο Αλαβάνος μπορεί να βαυκαλίζεται πως χρησιμοποιεί την τακτική του επαναστατικού μύθου και του "χρήσιμου ψεύδους", που μπορεί να κινητοποιήσει το λαϊκό παράγοντα, πχ όπως οι σοβιετικοί που ονόμασαν τον πόλεμο κατά της ναζιστικής Γερμανίας μεγάλο πατριωτικό, κι επιστράτευσαν ακόμα και επικλήσεις στους ιερούς προγόνους, τη μαμά πατρίδα και το θρησκευτκό αίσθημα, για να τονώσουν το ηθικό του λαού (ακόμα και των πιο "καθυστερημένων" τμημάτων του) εν όψει του υπέρ πάντων αγώνα.

Μόνο που αυτό είναι κάπως διαφορετικό. Και θυμίζει αρκετά μια συνηθισμένη ανάλυση συγκεκριμένου χώρου, που συνοδεύει το λεγόμενο μεταβατικό πρόγραμμα και υποστηρίζει πως αν ο λαός συσπειρωθεί κι αγωνιστεί γύρω από μερικά αιτήματα, θα αξιοποιήσουμε την άγνοια κινδύνου του, για να τον βάλουμε στο χορό και να πάει ως τις τελικές συνέπειες του αγώνα που ξεκίνησε. Περίπου όπως όταν ο Κολόμβος ανακάλυψε την Αμερική, έχοντας κατά νου ότι θα έβρισκε τις Ινδίες και εφόδια για ένα ταξίδι που θα κρατούσε πολύ λιγότερες ημέρες.

Ας επιστρέψουμε στους μπολσεβίκους και σε ένα διαφορετικό παράδειγμα από την πείρα του Οχτώβρη. Είναι εύλογη η υπόθεση πως αν το ρώσικο προλεταριάτο μπορούσε να μαντέψει εκ των προτέρων τις διακυμάνσεις και τις περιπέτειες της επανάστασης (ιμπεριαλιστική επέμβαση, εμφύλιος πόλεμος που ήρθε να προστεθεί στα βάρη των καταστροφών από τις μάχες του α' ΠΠ, κτλ) και την 'απομόνωσή' της λόγω της ήττας των επαναστατικών δυνάμεων στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες, με τις εππρόσθετες δυσκολίες που συνεπαγόταν, πιθανόν να μην επέλεγε να εμπλακεί σε ένα τόσο δύσκολο και φιλόδοξο εγχείρημα. Μόνο που εδώ η "άγνοια" αφορούσε και τους ίδιους τους πρωτεργάτες της επανάστασης και του μπολσεβίκικου κόμματος, που δεν έλεγαν ψέματα στη βάση.

Αλλά το πιο σημαντκό είναι άλλο. Η εργατική τάξη της Ρωσίας δεν έφτασε τόσο μακριά, επειδή παρασύρθηκε από κάποια άγνοια κινδύνου και δεν μπορούσε να τραβήξει χειρόφρενο στον κατήφορο, αλλά επειδή ατσαλώθηκε η ίδια και ατσάλωσε και τους δεσμούς της με το κόμμα των μπολσεβίκων μέσα από μια σειρά σκληρών και μακρόχρονων ταξικών αγώνων -από την επανάσταση του 1905 ως και το Φλεβάρη του 1917).

Κι αυτή είναι η βασική συνθήκη που μπορεί να εξασφαλίσει και σήμερα όχι έναν πρόσκαιρο ενθουσιασμό, αλλά τη συνειδητή λαϊκή συμμετοχή, την αντοχή και τις ανεξάντλητες εφεδρείες που μπορεί να δώσει στον αγώνα ο υποκειμενικός παράγοντας. Αν όμως τον κοροϊδέψεις με εύκολες κυβερνητικές λύσεις από τα πάνω και μεταβατικά ημίμετρα και του κρύψεις τις δυσκολίες, αν δηλ του παρουσιάσεις ένα εύκολο δρόμο της Κακίας (όπως στο μύθο του Ηρακλή) με τη γρήγορη αποτυχία, μπορεί να τον κερδίσεις προσωρινά, αλλά θα τον απογοητεύσεις και θα τον χάσεις εξίσου εύκολα. Και πιθανότατα οριστικά.

Μη λες ονόματα

Πιάνοντας το νήμα από εκεί που το αφήσαμε σε μια πρόσφατη ανάρτηση για τον καλλιτεχνικό θάνατο του χάρρυ κλυνν, η επικαιρότητα των τελευταίων ημερών μου θύμισε συνειρμικά μια μίξη με ραπ στοιχεία κι ατάκες από το δίσκο «ραντεβού με την εισαγγελία», που αποδομεί την κλασική παπανδρεϊκή φράση για το «ραντεβού με την ιστορία» (που μας έστησε και μάταια την περιμέναμε) κι είναι το αποκορύφωμα της σάτιρας της αλλαγής και του πασόκ που αγάπησαν οι μισοί (και παραπάνω) έλληνες (ακόμα και κάποιοι «ντούροι πολέμιοί» του, σαν τον κοτζιά και τον ανδρουλάκη)

Με τον καιρό στον χαρούλη έμεινε μόνο με τη δύναμη της συνήθειας το αντιπασοκικό μένος, έχασε όμως όλα τα υπόλοιπα, να είναι δηλ κομμουνιστής και αστείος, ιδιότητες που συνδέονται διαλεκτικά στην πολιτική σάτιρα, παρά το δημοφιλή αστικό μύθο, που ισχυρίζεται το αντίθετο. Σκέψου όμως σφε αναγνώστη πόσο επίκαιροι (ξανα)γίνονται αυτοί οι στίχοι με το καινούριο πασόκ και την προθυμία του δραγασάκη να πει ονόματα και να κατονομάσει τα συμφέροντα που διαπλέκονται με την κυβέρνηση –αλλά όχι τώρα, γιατί δεν είναι έτοιμος.

Κάτι σαν το πρόγραμμα του σύριζα, που υπόσχεται λύ(τρω)ση εδώ και τώρα, αλλά περιμένει τις συνθήκες να ωριμάσουν για κάτι περισσότερο και δεν είναι άμεσα υλοποιήσιμο πχ σε ορίζοντα (των πρώτων) εκατό ημερών –που είναι αγαπημένο κλισέ, σαν τα τελευταία εκατό δευτερόλεπτα στο μπάσκετ, όταν θέλει ο δημοσιογράφος να δημιουργήσει δραματική ατμόσφαιρα.

Φαντάσου τώρα σφε αναγνώστη πόσο γελοία θα φαινόταν μια αντίστοιχη διαδικασία στα καθ’ ημάς. Την πρώτη μέρα θα ψηφιστεί το διάταγμα για τη γη και την ειρήνη. Την πεντηκοστή το νέο σοβιετικό σύνταγμα, η κολεκτιβοποίηση θα ξεκινήσει την εκατοστή πρώτη μέρα, για να μην τρομάξουν τα σύμμαχα αγροτικά στρώματα, ενώ ο κομμουνισμός θα έρθει (με διάταγμα και ψηφοφορία) εντός εικοσαετίας, κατά τας ρεβιζιονιστικάς γραφάς του νικήτα.

Από την άλλη, η ταχύτατη σοσιαλδημοκρατική μετάλλαξη του οπορτουνιστικού χώρου είναι τόσο εντυπωσιακή, που αποτυπώνεται στους πολιτικούς του στόχους και δεν περιορίζεται απλά σε μια εκδοχή της θεωρίας των σταδίων (με μετριοπαθή χαρακτηριστικά ή «ριζοσπαστικό», μεταβατικό χαρακτήρα)· αλλά εξελίσσεται σε μια σταδιοποίηση των σταδίων και την περαιτέρω σταδιοποίηση της σταδιοποίησης (κατά το περιβόητο σχήμα του κύρκου για την «αλλαγή της αλλαγής»), που χωρίζεται σε διάφορες φάσεις, βαθμίδες και περιόδους. Και δεν πρέπει να είμαστε μαξιμαλισταί και να βιαζόμαστε, γιατί η ιστορία θέτει μπροστά μας μόνο εκείνα τα καθήκοντα που μπορούν να λυθούν, όπως μας θύμισε ο δραγασάκης στην ίδια ομιλία του στη βουλή. Και δεν μπορούμε να τη βιάζουμε με.. πραξικοπήματα τύπου οκτωβριανής επανάστασης –όπως έλεγαν οι πολιτικοί πρόγονοι του δραγασάκη. Γιατί ως γνωστόν ο σοσιαλισμός είναι αναγκαίος μα ανεπίκαιρος, δεν έχει τεθεί ακόμα μπροστά μας ως καθήκον και θα ξαναγίνει της μόδας μόνο όταν θα πλησιάζει η δευτέρα παρουσία. Ο καιρός γαρ μακρύς…

Ο δραγασάκης λοιπόν μπορεί να μην είναι έτοιμος να πει ονόματα, όμως η άλλη πλευρά (ή μάλλον λωρίδα) του ευρωμονόδρομου ένιωσε έτοιμη να σηκώσει το γάντι και να συνετίσει το σύριζα, θυμίζοντάς του πως μπορεί να τον πληρώσει με το ίδιο νόμισμα. Κι αφού έμειναν στον αέρα να πλανώνται (σα φάντασμα πάνω από την ευρώπη) τα υπονοούμενα για τον κωνσταντόπουλο και τον αλαφούζο, ήρθαν οι… αντισυστημικές δηλώσεις της ποπολάρας γαδα (γιάννα αγγελοπούλου δασκαλάκη – αριστερή) κι η συντονισμένη αξιοποίησή τους από τις ναυαρχίδες του αστικού τύπου στα χτεσινά κυριακάτικα φύλλα τους. Και ποιο είναι το αήττητο συμπέρασμα που έβγαλαν κάποιοι από αυτό; Ότι το σύστημα χτυπάει το σύριζα!

Έτσι είναι, αν έτσι νομίζουνε. Εξάλλου αυτό που έχει σημασία δεν είναι η ουσία, αλλά το φαίνεσθαι. Τι σημασία έχει που ο σύριζα ακυρώνει ακόμα κι αυτό το πρόγραμμά του (πχ την κρατικοποίηση των τραπεζών, που δεν έβγαινε ούτως ή άλλως έξω από το κυρίαρχο πλαίσιο) για να ευθυγραμμιστεί πλήρως με τη θέληση των μονοπωλίων; Ή αν η δούρου τα βρίσκει (και) με το μελισσανίδη (αφού πρώτα είχε συναντηθεί τυχαία με το μαρινάκη) για το γήπεδο της αεκ και εφαρμόζει τον προϋπολογισμό του σγουρού; Το θέμα είναι να φαίνεται αριστερός ο σύριζα, επειδή το στοχοποιούν κάποια αστικά μέσα και ο φόρτσα αντίδραση φορτσάκης, που θέλει ιδιωτικούς σεκιουριτάδες στα πανεπιστήμια, και να κερδίζει παράσημα και επικοινωνικαούς πόντους.

Είναι κάπως σαν την αγορά εργασίας, όπου οι μισοί και παραπάνω νέοι βλέπουν να λιώνουν τα νιάτα τους στην ανεργία, αλλά όταν καλούνται σε μια επαγγελματική συνέντευξη, πρέπει να παρουσιάσουν ένα γεμάτο και γαμάτο βιογραφικό, όπου να φαίνεται πως είναι πολύ δραστήριοι (γιατί αλλιώς είναι άχρηστοι) και ότι έχουν κάνει ένα σωρό εκπληκτικά πράγματα.

Ποια είναι στην πραγματικότητα η σχέση της αξιωματικής αντιπολίτευσης με τα μεγάλα μονοπώλια που κυριαρχούν στην ελληνική αγορά και πόσο έχουν τρομάξει αυτά από το ενδεχόμενο (εν)αλλαγής στην κυβερνητική φρουρά; Υπάρχει μια πολύ διδακτική ιστορία από τις παραμονές των εκλογών του 81’ με μια σύσκεψη κορυφής πολιτικών και οικονομικών παραγόντων (νομίζω πως έγινε στην αμερικάνικη πρεσβεία, αλλά μπορεί να με ξεγελά εντελώς η μνήμη μου) εν όψει της βέβαιης επικείμενης εκλογικής επικράτησης του πασόκ, όπου συμφωνήθηκε πως εφόσον παραμείνουν αμετακίνητες κάποιες σταθερές στην εξωτερική πολιτική, δεν υπάρχει κανείς σοβαρός λόγος ανησυχίας.

Το πιο ενδιαφέρον είναι πως αυτή την ιστορία την είχε θυμίσει στο κοινό του, ανήμερα των δεύτερων εκλογών του 12’ αν δεν κάνω λάθος, ο ψυχάρης στο κύριο άρθρο του βήματος, επισημαίνοντας τις εμφανείς αναλογίες του 81’ με τη σύγχρονη πολιτική συγκυρία (γιατί από οικονομικής άποψης είναι τελείως διαφορετική ως προς τη φάση ανάπτυξης του καπιταλισμού).

Επειδή όμως το θέμα έχει αρκετό ζουμί ακόμα για να στριμωχθεί σε ένα μικρό επίλογο, βάζουμε εδώ μια άνω τελεία, για να συνεχίσουμε –καλώς εχόντων των πραγμάτων- μες στη βδομάδα με το δεύτερο μέρος.