La casa de papel – Η ονείρωξη του Λαφαζάνη

Δημοσιεύτηκε στην Κατιούσα

Το “χάρτινο σπίτι” όπως μεταφράζεται επί λέξει το “Casa de Papel”, είναι μια σειρά ισπανικής παραγωγής που αναφέρεται σε μια ληστεία στο Εθνικό Νομισματοκοπείο στη Μαδρίτη. Στα ελληνικά μεταφέρθηκε με τον τίτλο “η τέλεια ληστεία” αν και στην πραγματικότητα βλέπουμε πώς περιπλέκεται και στραβώνει το αρχικό “τέλειο σχέδιο” οκτώ ληστών και του καθηγητή που τους εκπαίδευσε, ως ο εγκέφαλος της επιχείρησης. Ως εδώ η περιγραφή μοιάζει λίγο με το “The Κόπανοι” του Γ. Κωνσταντίνου, αλλά οι ομοιότητες είναι απλά και μόνο εξωτερικές.

Η δράση είναι πυκνή, ενίοτε καταιγιστική και τα 15 επεισόδια των δύο πρώτων κύκλων αναφέρονται σε γεγονότα που δεν ξεπερνούν συνολικά τη μια βδομάδα, στο χωροχρόνο της σειράς, αν και υπάρχουν συχνές αναδρομές στους πέντε μήνες της προετοιμασίας και της εκπαίδευσης των ληστών για την εφαρμογή του σχεδίου.

Η επιτυχία της σειράς ήταν τέτοια που έκανε το γνωστό Netflix να ενδιαφερθεί και να αγοράσει τελικά τα δικαιώματά της. Μια λογική κίνηση αφού το Casa de Papel τα έχει στην κυριολεξία όλα. Κι η κυριολεξία εδώ περιλαμβάνει ακόμα και τις άσχημες πλευρές, αδυναμίες κι αντιφάσεις.

Η σειρά έχει πχ σκηνές που μοιάζουν, μυρίζουν ή μάλλον βρωμάνε Ταραντίνο από χιλιόμετρα, με τους ληστές να σημαδεύουν ο ένας τον άλλο με πιστόλια, αλλά (τους βάζει να) αναγνωρίζουν με αυτοσαρκασμό, γιατί δεν παίζουν σε δική του ταινία και πρέπει να ηρεμήσουν.

Έχει στοιχεία “αμερικανιάς” και μερικά κλισέ, αλλά δεν εξυμνεί τους καλούς αστυνομικούς, όπως θα έκανε κάθε made in USA παραγωγή που σέβεται την τηλεθέαση, τους χορηγούς και το μέλλον της στην τηλεόραση. Ίσα-ίσα που δεν τηρεί καν ίσες αποστάσεις και παίρνει θέση υπέρ των ληστών, παρουσιάζοντάς τους ανθρώπινους, συμπαθείς, ακόμα και ιδεολόγους, ως ένα σημείο. Λίγο-πολύ στο πνεύμα των γνωστών στίχων του Σιδηρόπουλου.

Ληστέψανε την τράπεζα
και τι με νοιάζει εμένα
δεν είμαι με κανένα.
Σου λέω καλά της κάνανε
γιατί μας προκαλούσε,
γεμάτη εκατομμύρια,
ενώ κι ο Θεός πεινούσε.
(…)
Άντε και καλή τύχη μάγκες…

Μεγάλο μέρος της επιτυχίας του σχεδίου εξάλλου βασίζεται ακριβώς στην έξωθεν καλή μαρτυρία των ληστών, ενάντια στην εκστρατεία συκοφάντησής τους από την αστυνομία. Προς το τέλος καταλήγουν μάλιστα να κάνουν κάτι σαν… ληστεία λαϊκής βάσης, μια επιχείρηση σοσιαλ-ληστών, αλλά αυτά θα τα δείτε καλύτερα και μόνοι σας.


Η ιστορία είναι αρκετά ρεαλιστική για να σε κρατήσει, φαίνεται ιδιοφυής στη σύλληψη, αλλά όσο προχωρά και ξετυλίγεται το νήμα της, μένουν διάφορα κενά και τρύπες στην εξέλιξη, ενώ κάποια γεγονότα είναι τραβηγμένα από τα μαλλιά, με μια σειρά συμπτωματικών συμπτώσεων, για να προκληθεί σασπένς σε κάθε επεισόδιο. Κατά συνέπεια το πράγμα αρχίζει να ξεχειλώνει σε κάποια σημεία, αφήνοντάς μου προσωπικά παρόμοια αίσθηση με τον “Κώδικα Ντα Βίντσι” όπου εντυπωσιάζεσαι από τις πρώτες σελίδες, αλλά κάπου χάνεις το ενδιαφέρον σου, γιατί πρόκειται για μια κορύφωση διαρκείας, που ακυρώνει εν μέρει τον εαυτό της.

Μιας και μιλάμε για ξεχείλωμα, είναι απορίας άξιο τι θα βρουν να κάνουν οι υπεύθυνοι της σειράς στον τρίτο κύκλο της, που έχει προαναγγελθεί για το 19′, μολονότι οι δύο πρώτοι στέκονται αυτοτελώς και δεν αφήνουν την ανάγκη για έναν τρίτο. Οι λόγοι είναι εύλογοι και η ανάλυσή τους περισσεύει, από τη στιγμή που μπήκε στη μέση το Netflix. Κι αυτή η δικτατορία της επιτυχίας είναι μια βασική αιτία που καταστρέφει πολλές σειρές που έγιναν όμηροι της δικής τους απήχησης, παρασύρθηκαν, σύρθηκαν παραπάνω από όσο έπρεπε δηλαδή και δεν έκλεισαν εγκαίρως τον κύκλο τους, παρά περιφέρονταν ως άταφα πτώματα, μέχρι που άρχισαν να σαπίζουν.

Η σειρά έχει πολύ καλές ερμηνείες, υψηλότατου επιπέδου, αλλά και μια βασική πρωταγωνίστρια-αφηγήτρια, την Τόκιο (γιατί οι δράστες έχουν βασικά ονόματα πόλεων ως ψευδώνυμα) που είναι αρκετές σκάλες κάτω από όλους τους άλλους, κατά τη γνώμη μου, κερδίζει όμως το ενδιαφέρον των ανδρών τηλεθεατών, αλλά και των ελληνικών ΜΜΕ, με την πρόσφατη παρουσία της στη χώρα μας.

Παρά τα διάφορα κενά, το Casa de Papel φροντίζει να δημιουργεί πολύ δυνατούς χαρακτήρες-ρόλους (papel εξάλλου σημαίνει και ρόλος εκτός από χαρτί) και έντονες σχέσεις μεταξύ τους, καθημερινές κι ανθρώπινες. Όπως μου είπε και μια φίλη, με την οποία συζητούσαμε για τη σειρά, είχε αγωνία κάθε βράδυ που πήγαινε για ύπνο, μετά από δύο-τρία επεισόδια, να μην πάθουν κάτι κακό στα επόμενα. Έχει όμως κι εξαιρέσεις στον κανόνα, την εξής μία (καλά θα την/τον καταλάβετε από την πρώτη αρχή), που εύχεσαι να πεθάνει από τα πρώτα λεπτά και φτάνει όντως κοντά, αλλά είναι πάντα εκεί, γιατί έχει ένα συγκεκριμένο ρόλο να επιτελέσει.
Άφησα για το τέλος το καλό (;) για να κάνουμε πολιτικό φινάλε. Η σειρά έχει ξεκάθαρες αναφορές στους αγανακτισμένους που ξεκίνησαν άλλωστε από την Ισπανία (Que hora es, estamos despiertos ya…), την αστυνομική τους καταστολή, τη μητριαρχία και την πατριαρχία εντός της ομάδας των ληστών -αλλά ούτε ένα τσιτάτο του Ένγκελς απ’ την καταγωγή της οκογένειας… Κάνει μια ανάλυση επιπέδου Βαρουφάκη στο τελευταίο επεισόδιο για τα χρήματα που μπορεί να αντιστοιχούν σε αέρα κοπανιστό αλλά βαφτίζονται ένεση ρευστότητας για το τραπεζικό σύστημα. Έχει μάσκες του Νταλί και κόκκινες φόρμες, που παραπέμπουν κάπως συνειρμικά στη μάσκα του V for Vendetta. Και επιβεβαιώνει το Ζαραλίκο που εκτιμά πως παράγουμε περισσότερο “Bella Ciao” από όσο μπορούμε να καταναλώσουμε. Υπάρχει μάλιστα μια σκηνή με τον εγκέφαλο και τον υπαρχηγό, που το τραγουδάνε συγκινημένοι, την τελευταία νύχτα πριν την επιχείρηση, λες και ξεκινάν να βγουν στο βουνό (αλλά την κατέβασαν από το Youtube).


Αλλά όπως σημειώνει μια άλλη φίλη, αποφεύγει τα “σεσημασμένα” και χρωματισμένα τραγούδια του ισπανικού εμφυλίου, που μπορεί να ξυπνούσαν πάθη και αντιδράσεις στο τηλεοπτικό της κοινό που αργότερα βέβαια έγινε διεθνές. Ενώ το Bella Ciao είναι πιο διεθνές και -δια της συχνής επανάληψης ακόμα και σε διασκευή στη Μύκονο- αποφορτισμένο.

Σε κάθε περίπτωση, έχουμε να κάνουμε με νομισματοκοπείο, έκδοση χρήματος, που είναι η ονείρωξη του Λαφαζάνη και μια ληστεία που αν ήμασταν σε πιο πολιτικοποιημένες εποχές, θα την παρουσίαζαν -ξέρω εγώ- σα συνέχεια των αντίστοιχων επιχειρήσεων των μπολσεβίκων στον Καύκασο, για να χρηματοδοτήσουν τις επαναστατικές δράσεις τους, παρά τις αντιδράσεις των μενσεβίκων, που σοκάρονταν με τέτοιες μεθόδους. Κι αν είχε γυριστεί μέχρι το 2015, είναι εντελώς σίγουρο πως το διαφημιστικό της ΛΑΕ με το Λάφα, δε θα είχε απλά ένα ταξί, αλλά κανονική σκηνή απ’ τη σειρά. Μη σου πω κιόλας ότι οι (σοσια)ληστές θα έβαζαν μάσκα Λαφαζάνη, αντί για μάσκα Νταλί, δείχνοντας με τη δράση τους πως το αστικό κράτος κι οι δυνάμεις καταστολής του δεν είναι πανίσχυρα, όπως νομίζουμε.

Δεν είναι εύκολο να αποφασίσεις τελικά αν τα αριστερίζοντα στοιχεία συγκαταλέγονται στα θετικά ή τα αρνητικά σημεία της σειράς. Σίγουρα όμως δίνουν ένα ιδιαίτερο χρώμα και μια καλτ αίσθηση. Ή μάλλον προλεκάλτ, αφού έχουμε ακόμα κι έναν ανθρακωρύχο από την Αστούρια, γεννημένο την Πρωτομαγιά, που έφαγε τη μισή ζωή του σκάβοντας τούνελ και θέλει να βρει μια διέξοδο, κάτι διαφορετικό, να νιώσει τη γλυκιά πλευρά της ζωής, ότι είναι ωραία, λα βίτα ε μπέλα.


Ω μπέλα τσάο, μπέλα τσάο, μπέλα τσάο-τσάο-τσάο…

Gangsta's paradise

Με τους γκάνγκστερ να έχουν την τιμητική τους και τα γεγονότα της εβδομάδας να μας προσπερνούν χωρίς οίκτο, σαν τροχοφόρα -ου μην και πυραυλοκίνητα- χρειάζεται μάλλον να τα βάλουμε κάτω και να τα καταγράψουμε, για να τα χωνέψουμε και να τα αποτιμήσουμε.

Τζάμπολ με μπάσκετ. Τις προάλλες ο Τσίπρας συνάντησε στο Μαξίμου το μεγαλύτερο σεσημασμένο γκάνγκστερ των ευρωπαϊκών γηπέδων, εν όψει της μετονομασίας του κλειστού του ΟΑΚΑ σε στάδιο Νίκος Γκάλης (που δε νομίζω να τη βλέπουν με θετικό μάτι κάποιοι από τους έμμεσα εμπλεκόμενους αλλά αυτό δεν έχει και τόση σημασία). Ο Αλέξης έκανε τη λεζάντα του κι έδωσε τροφή σε αυτές των memes, υψώνοντας μεσαίο δάχτυλο στην μπάλα και τη νοημοσύνη μας με τα επικοινωνιακά κόλπα του, που όμως δεν είναι τόσο φτηνά, όσο τα πολιτικά τεχνάσματα της ΔΦΑ.

Εσύ Αλέξη πάρ' τους τα λεφτά
Κι εσύ Γκάλη, πάρ' τους το κεφάλι

Κι ύστερα, κάνει σε κάποια φάση στον Γκάλη (τον παίκτη του 21ου αιώνα) την ηλίθια ερώτηση του ενός εκατομμυρίου: "πώς το κάνατε αυτό;", "πώς στεκόσασταν στον αέρα;" ή κάτι τέτοιο.
Κάτι του απάντησε ο Γκάνγκστερ για να ξεμπερδεύει, αλλά ξέχασε να του πει για το σπάσιμο της μέσης, την κίνηση σήμα-κατατεθέν του, που τον καθιέρωσε. Θα καταλάβαινε άλλωστε κι ο Αλέξης, γιατί γνωρίζει πολύ καλά από επικύψεις, πάσχοντας από κλασική περίπτωση οσφυοκαμψίας.

Μια άλλη ελπιδοφόρος συνάντηση ήταν αυτή μεταξύ της ΛαΕ και της Χριστιανικής Δημοκρατίας, που κατέληξαν σε συμφωνία για κοινή δράση. Υπό άλλες συνθήκες, αυτή θα ήταν η σταγόνα που θα ξεχείλιζε το ποτήρι της υπομονής για τα Εαακ (και το κομμάτι της Εαακ που φλερτάρει πολιτικά με το Λαφαζάνη). Αλλά αυτοί προφανώς είναι αποφασισμένοι να υποστούν το μαρτύριο της σταγόνας και να πιουν το πικρό φαρμάκι ως τον πάτο, σφυρίζοντας αδιάφορα για την πραγματικότητα.

Περνάμε τώρα σε άλλου είδους γκάνγκστερ, καθώς η ελληνική αστική τάξη κάνει ό,τι περνάει από το χέρι της, για να δικαιώσει τον ισχυρισμό λούμπεν (αστική τάξη) που χρησιμοποιούσε και η 17Ν στις ανακοινώσεις της. Επειδή όμως δεν υπάρχουν στοιχεία κι αποδείξεις για να συνδέσει κανείς το πλήρωμα του NOOR1 που αποδεκατίζεται μυστηριωδώς σαν τους δέκα μικρούς νέγρους της Αγκάθα Κρίστι, με την τυχαία αυτοανάφλεξη ενός προβληματικού μοντέλου Πόρσε, τον κομιστή το αφεντικό του, και το ξεκαθάρισμα λογαριασμών τύπου Μπογκοτά, κι επειδή όπως έλεγε σε μια παράστασή του ο Ζαραλίκος: "έκανα το νούμερο αυτό, με τσιμεντένια παπούτσια και δε μου πάνε καθόλου, πιστέψτε με", δεν μπορούμε να είμαστε κατηγορηματικοί και να καταλήξουμε σε βιαστικά συμπεράσματα για το τι ακριβώς έγινε. Είναι τέτοια, εξάλλου, η κατασκοπευτική ατμόσφαιρα των ημερών, που κάποιοι υποψιάζονται πως μπορεί ο Μαυρίκος να σκηνοθέτησε το θάνατό του, για να εξαφανιστεί αθόρυβα από το προσκήνιο.

Υπάρχουν όμως μερικά εύλογα ερωτήματα, όπως: ποιος ήταν τέλος πάντων αυτός ο Μαυρίκος και πώς βρέθηκε στο μάτι του κυκλώνα ο εκδότης μιας τόσο ανυπόληπτης εφημερίδας. Καθώς επίσης, το κλασικό ερώτημα "cui bono?", ποιος ωφελείται δηλ από τις εξελίξεις.

Σε άλλα μαφιόζικα νέα, στα ανυπότακτα Εξάρχεια φαίνεται να υπάρχει μια άλλου είδους κόντρα για τον έλεγχο της πλατείας, εξίσου σκοτεινή και μπερδεμένη. Και δεν εννοούμε πχ εργατικό έλεγχο στα μέσα παραγωγής. Κι αν είναι δεδομένη η ύπαρξη μιας πρωτοβουλίας κατοίκων που προσπαθούν να κρατήσουν την περιοχή καθαρή από πρέζα και μαφία (που πάνε μαζί), υπάρχει και μια άλλη πλευρά, με την προ μηνών ένοπλη συγκέντρωση στην πλατεία ή με το προχτεσινό μαφιόζικο χτύπημα, μέρα μεσημέρι, σε πολυσύχναστο δρόμο κατοικημένης περιοχής, που παραπέμπει ευθέως σε ξεκαθάρισμα λογαριασμών. Κι αυτό που βασικά αποδεικνύεται είναι ότι καθίστανται πια εντελώς δυσδιάκριτα τα όρια μεταξύ πολιτικού και ποινικού τομέα, ή μάλλον του δεύτερου που χρησιμοποιεί ως μανδύα τον πρώτο και διάφορες "κινηματικές αναφορές".

Τουλάχιστον έχουμε ελευθερία έκφρασης κι έτσι το κάθε αφεντικό μπορεί να παρεμβαίνει ζωντανά στο κανάλι του, να επαναφέρει με κομψό τρόπο στην τάξη τους υπαλλήλους του, όταν παρεκκλίνουν της γραμμής του μέσου κι όταν καταφέρονται ενάντια στην ιδιωτική πρωτοβουλία ή στο κράτος που αφήνει τρύπες στις κοινωνικές δομές του.

Του Πάνου Ζάχαρη

Και να φανταστείς ότι αυτός λογίζεται ως η καλή και τίμια περίπτωση αστού καναλάρχη (αντίθετα με το διεφθαρμένο και διαπλεκόμενο Μεγκα) που έχει στο τσεπάκι μία τηλεοπτικά άδεια.
Και να φανταστείς ότι αυτά τα κανάλια για μερικούς συνιστούν τεκμήριο δημοκρατικής πολυφωνίας. Όχι σαν τη σοβιετία, όπου τα έλεγχε όλα το κράτος...
Και να σκεφτείς πως αυτό το ερπετό που γίνεται σκυλάκι για να γλείφει τα πόδια του αφεντικού του και να γρυλίζει σε όσους καταφέρονται εναντίον του, ο Δήμος Βερύκιος, πριν από 25 χρόνια έγραφε στο Ριζοσπάστη!

Εκεί όπου αρθρογραφούσε δηλ κατά διαστήματα κι ο Κοτζιάς, ως υπεύθυνος ιδεολογικής επιτροπής, που μαθημένος πια στην αστική πολυφωνία, δυσφορούσε φανερά σε μια ραδιοφωνική συνέντευξη με τις ερωτήσεις που του έκανε ο Μπογιό, και το έδειξε χωρίς πολλές διπλωματικές ευγένειες (όπως θα επέτασσε το αξίωμα και το υπουργείο του). Την επόμενη φορά μπορεί να υπαγορεύσει απευθείας και τις ερωτήσεις που θέλει να του κάνουν, γιατί έχει παραγίνει το κακό. Α, ρε Κοντομηνά που θέλετε...

Το πιο απρόσμενο χαμπέρι της βδομάδας ωστόσο και βασικά η μοναδική είδηση που βγήκε από τη νιοστή εμφάνιση του Λεβέντη στο Χατζηνίκο, είναι αυτή.

Ω ναι, την άλλη Δευτέρα, θα είναι κοντά μας, θα είναι μαζί μας!
Ποιος να το 'λεγε...

Σημειώσεις για το ξανθό γένος

Μάθανε πως ξεπουλάμε, πλακώσανε κι οι Ρώσοι...

Τα πιο εύκολα αστεία που ήρθαν αυθόρμητα σε όλους για την επίσκεψη Πούτιν κι αναπόφευκτα έγιναν σούπα, είχαν δύο βασικούς άξονες: το Λαφαζάνη και την ΟΑΚΚΕ, που είναι και η κύρια μορφή εκδήλωσης της βασικής αντίθεσης της σύγχρονης ελληνικής κοινωνίας.

Αν ήταν ο Πιλάφης -που ξέρει και ρώσικα- στο Μέγαρο Μαξίμου, θα αναζωπυρωνόταν η ιστορία του δανείου, της δραχμής, των εναλλακτικών στρατηγικών συμμαχιών, του αγωγού, κτλ. Τώρα ούτε καν αυτό δεν υπήρχε.

Όσο για την ΟΑΚΚΕ, είναι σκέτη απογοήτευση τελικά, μόνο λόγια κι από ουσία τίποτα. Αντί δηλ να κινητοποιήσει τις μάζες κατά του βασικού αντιπάλου, δεν έκανε ούτε μια συμβολική συγκέντρωση διαμαρτυρίας (δε σου λέω απεργία, γιατί αυτό εμπίπτει στην κατηγορία του παραγωγικού σαμποτάζ, σαν αυτά που μάστιζαν το 17' τη Ρωσία). Ξεπουλήθηκαν κι αυτοί μάλλον (μετά τον πρώτο τους δίσκο) στο ρωσόδουλο μπλοκ.

Και πώς να μη βραχυκυκλώσεις άλλωστε, όταν βλέπεις ότι οι Ρώσοι έρχονται θεωρητικά για... να επενδύσουν και να φέρουν την ανάπτυξη -που έρχεται μαζί με την ελπίδα.

Ήταν στα κοντά κι η επέτειος του Γλέζου και του Σάντα, με την ηρωική υποστολή της ναζιστικής σημαίας από την Ακρόπολη κι έδεσαν όλα μαζί συνειρμικά μες στο μυαλό μου, σε ένα κουβάρι, που ξετυλιγόταν άναρχα, σαν τις πληροφορίες της ημέρας στα όνειρά μας τη νύχτα. Είχε ιδιωτικοποιηθεί -λέει- η Ακρόπολη και την είχαν πάρει οι Ρώσοι και είχε τη δική τους σημαία κι ανέβηκε στο κοντάρι ο Γλέζος, 95 χρονών, αλλά με δυνάμεις 20χρονου, για να την κατεβάσει και να βάλει στη θέση της τη σοβιετική, και έδωσε έτσι το έναυσμα για την επανάσταση, που επικράτησε ραγδαία και το χρυσό, σοβιετικό αιώνα. Κι ύστερα ήθελαν οι σοβιετικοί να τον κάνουν γραμματόσημο και γραμματέα στο ΚΚΕ. αλλά αυτός πήγε με τη Ζωή και την Πλεύση Ελευθερίας, για να μην αφήσει (εκκολαπτόμενο) ΠαΣοΚ για ΠαΣοΚ, που να μην το έχει στηρίξει. Και μετά ιδιωτικοποιήθ... εεε αξιοποιήθηκε θέλω να πω και το Άγιο Όρος με την περιουσία του και ξεπληρώθηκε όλο το δημόσιο χρέος, που εμείς όμως είχαμε προλάβει να το διαγράψουμε μονομερώς. Και μετά...

Στα ευτράπελα της υποδοχής περιλαμβάνεται το κλίμα που καλλιεργήθηκε, προς τη μία και την άλλη πλευρά. το γλοιώδες, εξαρτημένο (και ας είμαστε ανισότιμα αλληλεξαρτημένοι) ύφος-χαμόγελο του Καμμένου, που έδινε την εντύπωση πως θα μπορούσε να ντυθεί ακόμα και μπάμπουσκα προκειμένου να βρεθεί στο ντεκόρ, μπροστά στις κάμερες. Τον ανυπόκριτα ηλίθιο θαυμασμό των ρεπορτάζ για τη ρωσική συνοδεία, τους άνδρες των ειδικών δυνάμεων που την πλαισίωναν και τις γνώσεις τους πάνω στο σπετσνάζ -που ένας σφος θέλει να μάθει για να "έχει" στα ξύλα τους φασίστες και όσους άλλους χρειαστεί. Και τα περισπούδαστα σχόλια, με ύφος χιλίων Πρετεντέρηδων, στο διαδίκτυο, που έλεγαν για τη συγγνώμη που μας οφείλει ο Πούτιν (δεν είμαι σίγουρος για ποιο πράγμα, αλλά συνήθως σε αυτά, η σωστή απάντηση είναι: σταλινικά εγκλήματα), όπως μας είχε ζητήσει ο Κλίντον για τη χούντα (και ας μην τη χαρακτηρίζει πλέον αμερικανοκίνητη το κυβερνών κόμμα) αλλά και ο Πάπας για τις Σταυροφορίες!

Στα ευτράπελα της επίσκεψης σημειώνουμε επίσης την εικόνα των δύο ηγετών, του Πούτιν και του Τσίπρα, που κάποιοι τους περνάνε ακόμα για κομμουνιστές, ενώ είναι ζήτημα αν τους έχει μείνει κάτι -σε προσωπικό επίπεδο έστω- από το πολιτικό τους παρελθόν. Άντε το πολύ να κράτησαν την αθεΐα, που τη στριμώχνουν σε μια γωνιά της συνείδησής τους, καθώς ανταλλάσσουν απόψεις για το Άγιο Όρος και την ομόδοξη πίστη μας. Επίσης, ο Αλέξης είναι αριστερός και δε φοράει γραβάτες (ακόμα), σε αντίθεση με τον Πούτιν και το μεταφραστή (Μουρίνιο, Special One) που διάλεξε μια κόκκινη. Κι ίσως να του θύμιζε κάτι από τα νεανικά του χρόνια η ανάκρουση του ρώσικου εθνικού ύμνου (που έχει κρατήσει τη μελωδία του σοβιετικού), χωρίς να μπορεί φυσικά να πει τα λόγια, σε αντίθεση με τον Πούτιν, το Λαφαζάνη και το μεταφραστή με την κόκκινη γραβάτα.

Όσο για την ουσία του πράγματος, φρόντισε να την περικλείσει ο Πούτιν στο άρθρο του στην Καθημερινή για την εμβάθυνση των εμπορικών σχέσεων και το σημείο όπου κολλάει, καθώς και σε ένα απόσπασμα των δηλώσεών του, με σαφείς αιχμές κατά των ΗΠΑ.

Παρόλα αυτά, υπάρχει και η γνωστή θεωρία που λέει ότι η Ρωσία δεν είναι ιμπεριαλιστική δύναμη, συνεπώς ο Πούτιν δεν ήρθε στη χώρα μας ως εκπρόσωπος των ρώσικων μονοπωλίων για να κλείσει μπίζνες και μη σας ξεγελάει επ' αυτού η παρουσία των συμβούλων της Gazprom κι η συνάντηση με τον Ιβάν Σαββίδη. Αλλά αυτή είναι μια άλλη ιστορία...

Το ιδανικό σενάριο

Ίσως είναι λίγο νωρίς, αλλά από μια άποψη, καλύτερα να τα ‘χουμε από τώρα στο νου μας, για να είμαστε προετοιμασμένοι.

Ποιο θα ήταν το ιδανικό σενάριο για τις εκλογές που έρχονται; ΚΚΕ 90%.

Αλλά αν μιλάμε για το ιδανικό εντός ρεαλιστικών πλαισίων, θα μπορούσαμε να πούμε για τον επαναπατρισμό αρκετών εξαπατημένων συζύγων-ψηφοφόρων, που έκαναν το αγροτικό τους στην κυβερνώσα αριστερά και τώρα επιστρέφουν σπίτι τους –αν και κάποιοι έφυγαν μάλλον μια και καλή, καταλαβαίνοντας πως το Κκε λέει πολύ διαφορετικά πράγματα απ’ αυτά που είχαν κατά νου. Η αποχή ως απότοκο και της απογοήτευσης είναι αστάθμητος παράγοντας που καθιστά δύσκολες κι επισφαλείς τις προβλέψεις για ποσοστά και ακριβή αριθμό ψήφων. Εφόσον μιλάμε όμως για το ιδανικό, μπορούμε να πάρουμε το σενάριο κάποιων δημοσκοπήσεων που δείχνουν το κόμμα στην τρίτη θέση και σε κάθε περίπτωση αποτυπώνουν μια δυναμική.

Κι ύστερα; Ύστερα πολλά θα κριθούν από τα κουκιά που θα μαζέψει η συμμαχία των προθύμων και τη μεταξύ τους κατανομή. Το πρώτο κόμμα, με το μπόνους των 50 εδρών, θα έχει σίγουρα πρωτοβουλία κινήσεων και την ευκαιρία να σχηματίσει κυβέρνηση συνεργασίας, με ένα ή δύο μικρότερα κόμματα (έχει πάντα πλάκα να λες το Πασόκ μικρό κόμμα). Το ιδανικό σενάριο θα ήταν να καταφύγουν, είτε λόγω συσχετισμών, είτε λόγω άνωθεν εντολών, σε ένα μεγάλο συνασπισμό Νδ-Σύριζα.

Ποιος θα είναι τότε όμως αξιωματική αντιπολίτευση; Ήδη διατυπώνονται προβληματισμοί από στελέχη αστικών κομμάτων για αυτό το ζήτημα, αν είναι εκ νέου τρίτο κόμμα η Χρυσή Αυγή. Φαντάσου να ‘ταν το Κουκουέ τρίτο κόμμα, πόσο θα προβληματιστούν. Και θυμήσου, σφε αναγνώστη, πώς είχαν κάνει το 11’ το μεγάλο συνασπισμό Νδ-Πασοκ, με τον Παπαδήμο, και με τη Νδ να συνεισφέρει «εξωκοινοβουλευτικούς» υπουργούς στην κυβέρνηση, για να μη χαρίσουν στους κομμουνιστές τα κοινοβουλευτικά προνόμια της αξιωματικής αντιπολίτευσης.

Ας μιλήσουμε και με πιο συγκεκριμένες εκτιμήσεις για τα ποσοστά. Θα ήταν «ιδανικό» να μην πιάσει ούτε 55% ο δικομματισμός, να μείνουν κάτω από το 30% κι οι δύο εταίροι του, να μην πιάσουν τόπο τα εκβιαστικά διλήμματα, τώρα που ο κόσμος καταλαβαίνει καλύτερα από ποτέ πόσο κάλπικα είναι. Θα ήταν ιδανικό να μην τσιμπήσει στη νέα μιντιακή-διαδικτυακή φούσκα του Λεβέντη και να τον αφήσει εκτός βουλής, να επιβεβαίωσει ότι τα χρυσαυγίτικα φασισταριά έχουν πιάσει εκλογικό ταβάνι, κι ότι οι φασίστες του ποταμίσιου κέντρου ξεφουσκώνουν.  Ότι ο αργός θάνατος του Πασόκ είναι μη αναστρέψιμος, ότι οι Ανελ ήταν μια ψεκασμένη παρένθεση, ότι οι εκλογικές εισπράξεις της κινηματογραφικής συνέχειας του Σύριζα (δηλ του παλιού Πασόκ), δηλ της ΛαΕ, βαίνουν μειούμενες, πως ο λαός δε θα εγκλωβιστεί στις αυταπάτες ενός νέου αναχώματος. Και γενικά δε θα εκφράσει την απογοήτευσή του, αυτό το γαμώτο, που λέει κι ο απερχόμενος πρωθυπουργός, με αποχή-αδιαφορία και γιούχου ψήφο, αλλά θα μετατρέψει την οργή του σε συνειδητή δράση και σε ένα βήμα που δε θα εξαντληθεί στις κάλπες.

Κι ύστερα; Ύστερα, ύστερα... μα δεν υπάρχει ύστερα, που να μπορεί να κριθεί με εκλογικούς όρους. Τις χρήσιμες υπομνήσεις, για τη σχετική αξία του εκλογικού δικαιώματος ως ενός απλού δείκτη ωριμότητας της εργατικής τάξης και τίποτα περισσότερο (Ένγκελς) δεν πρέπει να τις επικαλούμαστε επιλεκτικά, για να δικαιολογήσουμε ένα άσχημο αποτέλεσμα και για να μην απογοητευτούν οι φίλοι του κόμματος, αλλά και στις καλές στιγμές ή μάλλον πρωστίστως σε αυτές. Θυμάμαι πχ την Αλέκα να λέει μετά τις εκλογές του 12’ πως μπορεί να περίμενε ο κόσμος κάτι παραπάνω, αλλά το κόμμα έβλεπε πως δε θα αντιστοιχούσε στις δυνάμεις του, στους πραγματικούς συσχετισμούς και την απήχησή του, στο βαθμό συνειδητοποίησης και οργάνωσης της εργατικής τάξης. Και δε νομίζω να έχουν αλλάξει πολλά έκτοτε, τουλάχιστον όχι εντυπωσιακά, ώστε να δικαιολογούν ή να υποστηρίζουν ένα αντίστοιχα καλό ποσοστό.

Αυτά δεν τα σημειώνω, για να υποτιμήσω τη σημασία της εκλογικής μάχης και προπαντός την καταλυτική επίδραση που έχει στον κόσμο μας, την κομματική βάση και το στενό περίγυρο η εκάστοτε εκλογική επίδοση. Ούτε μπορεί φυσικά να αγνοηθεί η πείρα από το διάστημα μετά τις εκλογές του 12’ και το 4,5% του κόμματος, που δεν ήταν προφανώς άσχετο κι ανεξάρτητο από την κινηματική νηνεμία που ακολούθησε.

Εφόσον όμως καταλαβαίνουμε ότι αυτή η αμφίδρομη σχέση λειτουργεί κυρίως αντίστροφα, ότι δηλ οι εκλογές επηρεάζουν εν μέρει το κίνημα θετικά ή αρνητικά, αλλά δεν μπορούν να μπούνε στο επίκεντρο της προσοχής μας και να αποτελούν το απόλυτο κριτήριο της δράσης μας, οφείλουμε να προβληματιστούμε και να σκεφτούμε από τώρα πώς θα παλέψουμε από καλύτερες θέσεις (ακόμα κι αν δε φτάσουμε τελικά το... 90% -ή μάλλον πολύ περισσότερο, εφόσον τελικά το φτάναμε):

Α. να καταφέρουμε να σπάσουμε τη μετεκλογική νιρβάνα, για να μην επικρατήσει ξανά η σιωπή νεκροταφείου των πρώτων μηνών μετά την 25^η Γενάρη (που ήταν πάντως αρκετά διαφορετική από την επικείμενη αναμέτρηση, αλλά συνηθίζουμε να την ξεχνάμε εξαιτίας των πυκνών εξελίξεων του καλοκαιριού).

Και Β. να μετατοπιστεί το κέντρο βάρους και να παρθούν δραστικές πρωτοβουλίες για τη ριζική αλλαγή συσχετισμών στο εργατικό κίνημα –ιδίως μετά την τελεσίδικη κι εξώφθαλμη χρεοκοπία της Γσεε.

Αλλά αυτό είναι το θέμα μιας διαφορετικής ανάρτησης.

Σύριζα εσωτερικού

Δε θυμάμαι ποιος σφος είχε σχολιάσει σε μια κουβέντα (ή μήπως κάπου στο διαδίκτυο;) πως το σήμα και τα χρώματα της Λαφαζανικής Ενότητας του φέρνουν κάπως σε Κκε εσωτερικού, (οι πράσινες) οι κόκκινες, οι θαλασσιές οι χάντρες, με το κόκκινο να μπαίνει για ξεκάρφωμα και το γαλάζιο να υποδηλώνει τις τοπικές ιδιαιτερότητες και τον εθνικό δρόμο κάθε κόμματος προς το σοσιαλισμό. Όπως σημειώνει εύστοχα όμως κι ο Κώστας Σκολαρίκος στη μελέτη του για τον «ευρωκομμουνισμό», αυτές οι ιδιαιτερότητες και η σχετική αυτονόμηση εξαφανίζονταν ως δια μαγείας μπροστά στο στόχο της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.

Θυμάμαι παρεμπιπτόντως και μια άλλη πετυχεσιά ενός φιλοκυβερνητικού διαδικτυακού παράγοντα, που υποστήριζε την παραμονή της χώρας στην ΕΕ, με το σκεπτικό πως είναι απαραίτητο να υπάρχει κάποια μορφή ολοκλήρωσης, οπότε ελλείψει άλλης εναλλακτικής ας βολευτούμε με αυτή που έχουμε. Κι είναι φοβερό πως αυτού του είδους οι «αριστεροί» -που δε θέλουν να γίνουν παρένθεση, για αυτό και μπαίνουν σε εισαγωγικά- πέρασαν κάποτε και δεν ακούμπησαν από το κόμμα κι από το έργο του Λένιν για τον ιμπεριαλισμό, με το οποίο μπορεί να συντάχτηκαν προσωρινά, πιθανότατα με τη λογική πως είναι απαραίτητο να υπάρχει μια μορφή... «ολοκληρωτισμού» και διάλεξαν μία στην τύχη.

Προσωπικά, τα χρώματα της ΛαΕ με το αστεράκι μου θυμίζουν πιο πολύ τη σημαία της Χιλής, που παραπέμπει ευθέως στην Unidad Popular και την πικρή αλήθεια της –που τελικά δεν έγινε μάθημα σε πάρα πολλούς. Ο Μπερλίνγκουερ και το Ιταλικό ΚΚ πχ (κι όχι ΚΚ Ιταλίας, για να μην παραπέμπει στα εθνικά τμήματα-μέλη της Κομιντέρν και σε τζιζ, απαγορευμένες αναμνήσεις) αξιοποίησε τη χιλιάνικη πείρα, για να φτάσει στο έτοιμο πολιτικό συμπέρασμα πως χρειάζεται ακόμα πιο πλατιά ενότητα, που σύντομα θα οδηγούσε στην ιδέα και την πολιτική του ιστορικού συμβιβασμού (με την αστική τάξη).

Σε κάθε περίπτωση πάντως, ο παραλληλισμός της ΛαΕ και του Εσ. Παρουσιάζει ενδιαφέρον κι ιντριγκαδόρικες ομοιότητες.

Αφενός η ραγδαία μνημονιακή «μετάλλαξη» -που μπαίνει σε εισαγωγικά, γιατί το ρηχό, αντιμνημονιακό μέτωπο είναι απλώς η άλλη όψη του ίδιου (εθνικού) νομίσματος, που εξακολουθεί να πρεσβεύει ο Λαφαζάνης- του Σύριζα τον κατέστησε οργανικό τμήμα της τρόικας εσωτερικού και μάλλον κάτι σα Σύριζα εξωτερικού, που παίρνει γραμμή από το Βερολίνο και το διεθνές κέντρο. Κι έτσι για τη ΛαΕ μένει ο ρόλος του Σύριζα εσ. που χαράζει το δικό του εθνικό δρόμο, εκτός ευρωζώνης, όχι όμως κι εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ούτε με ευρώ, ούτε και ΕΕ, κάτι σαν τον τρίτο δρόμο και τις αυταπάτες του. Μπορεί να ιδρύσει επίσης και το κίνημα των Αδεσμεύτων ευρωσκεπτικιστών, που είναι μεν σκεπτικοί, αλλά όχι και τελείως αρνητικοί, μάλλον αναποφάσιστοι. Να μείνουμε, να φύγουμε... να μείνουμε, να φύγουμε... Στο κάτω-κάτω της γραφής, κάποια μορφή ολοκλήρωσης είναι απαραίτητη...

Και την ίδια ώρα μαδάνε σα μαργαρίτες τα δικαιώματα των λαών της Ευρώπης.

Αφετέρου γιατί η διάσπαση του 68’, από την οποία προήλθε το λεγόμενο εσωτερικού, παρουσιάζει πολλά κοινά σημεία με τη διάσπαση του 91’, από την οποία προέκυψε το αριστερό ρεύμα κι ο πολιτικός του απόγονος, η ΛαΕ. Κι αν είναι κάπως δύσκολο να παρακολουθήσει κανείς το σκεπτικό και την πολιτική σχιζοφρένεια όσων έζησαν το 68’ και υποστήριξαν τη 12^η ολομέλεια, για να μετανιώσουν ουσιαστικά στο 13^ο συνέδριο, με 23 χρόνια καθυστέρηση (χαρακτηριστικό παράδειγμα ο Φαράκος, που στους «Στοχασμούς» του απολογείται αναδρομικά για τη στάση του και νομιμοποιεί ουσιαστικά τις θέσεις του Εσ.), είναι πιο εύκολο να προσδιορίσει κανείς την πολιτική γεωγραφία των δύο διασπάσεων με βάση το σημερινό, πολιτικό σκηνικό και τη θέση των πολιτικών τους απογόνων. Το 68’ ήταν ΔημΑρ, το 91’ ήταν ΛαΕ. Πρόκειται στην ουσία για το ίδιο πολιτικό στίγμα, που το υποστήριξαν από κοινού επί χρόνια, στα πλαίσια της ειρηνικής τους συνύπαρξης στο Συνασπισμό, και για διαφορά φάσης. Πχ την (αμελητέα) διαφορά μεταξύ «αριστερού» και «δεξιού» ευρωκομμουνισμού, ή τη διαφορά μεταξύ των κινηματογραφικών συνεχειών μιας ταινίας, πχ Rocky I και Rocky IV. Μόνο το πρώτο βραβεύτηκε με Όσκαρ, αλλά το 4 ήταν χυδαίος αντικομμουνισμός, στην πιο προλεκάλτ, χυδαία και φαιδρή εκδοχή του, και γι’ αυτό πήρε το Όσκαρ στις καρδιές μας. Κι αυτή η μαγική μελωδία της (κινηματικής) παρακμής, του 60’ και του 80’...

Ένα κοινό χαρακτηριστικό των χώρων που γεννήθηκαν απ’ αυτές τις κρίσεις, είναι πως εξακολουθούσαν να τις κατατρύχουν και να πλανώνται πάνω από τη δράση τους τα φαντάσματα του παρελθόντος, που τους εξώθησαν θεωρητικά στη ρήξη και τη διάσπαση. Κάποιοι σφοι του Αριστερού Ρεύματος στο Συνασπισμό, για παράδειγμα, έβρισκαν το Λαφαζάνη νεοσταλινικό κι αντιευρωπαϊστή, δηλ πολέμιο του Μάαστριχτ και της Ένωσης, (σε στιλ δελτίου ειδήσεων του Αντ-1)· ίσως η πιο άδικη από τις πολλές κατηγορίες που θα μπορούσε να του προσάψει κανείς.

Στο Κκε εσ. αντίστοιχα ήταν συχνές οι σπόντες για επιβίωση του πνεύματος του δογματισμού και κατάλοιπα του ανώμαλου παρελθόντος, στα πλαίσια των εσω-οργανωτικών τους προστριβών. Ενώ το πιο διασκεδαστικό είναι πως διαμορφώθηκαν σύντομα δύο κέντρα, η Κε και το Γραφείο Εσωτερικού που αντιπαρατέθηκαν μεταξύ τους, αναπαράγοντας εν πολλοίς αυτούσιο το σχήμα της διάσπασης του 68’: η ηγεσία που αποφασίζει από το εξωτερικό, κι οι επικεφαλής στο εσωτερικό, που διεκδικούν πιο ενεργό ρόλο και βασικά την ηγεσία για το λογαριασμό τους.

Κοινή συνισταμένη σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, ο αδιάπτωτος φραξιονισμός που οδήγησε νομοτελειακά στην ανυποληψία και την περιθωριοποίηση τους οπορτουνιστικούς πόλους (το εσ. και το Συν αντίστοιχα).

Η βασική ομοιότητα όμως των δύο διασπάσεων αφορά τα αριθμητικά δεδομένα και τους συσχετισμούς που διαμορφώθηκαν πριν, κατά τη διάρκεια και κυρίως μετά απ’ αυτές. Τόσο οι αναθεωρητές του 68’ όσο κι οι ανανεωτές του 91’ πίστευαν πως διαθέτουν άνετη πλειοψηφία στο στελεχικό δυναμικό του κόμματος. Κι αν αυτό τίθεται υπό αμφισβήτηση στην περίπτωση της 12^ης ολομέλειας, ήταν αρκετά σαφές στο δρόμο για το 13^ο συνέδριο, όταν πχ ο «πιο αριστερός» στη σύνθεση της Επιτροπής Προγράμματος ήταν ο Λαφαζάνης. Παρόλα αυτά, και τις δύο φορές η μεγάλη πλειοψηφία της κομματικής βάσης ακολούθησε το κουκουέδικο Κουκουέ και όχι τα ερζάτς υποκατάστατά του ή όσους φιλοδοξούσαν να το διαλύσουν. Κι αν στη διάσπαση του 68’, οι αναθεωρητές παρηγοριόντουσαν επικαλούμενοι τη στήριξη των σοβιετικών και του διεθνούς παράγοντα, για να δικαιολογήσουν την ήττα τους (αναγνωρίζοντας, ακόμα κι αυτοί, ωστόσο το σημαντικό ρόλο του Χαρίλαου στην «εσωτερικοποίηση» του Κκε, για να γείρει υπέρ του η πλάστιγγα), το 91’ αυτή η δικαιολογία δεν ευσταθούσε, καθώς το διεθνές κέντρο βρισκόταν κατ’ ουσίαν υπό διάλυση και στο βαθμό που υπήρχε και μπορούσε να επηρεάσει πράγματα και καταστάσεις, υποστήριζε τις δικές του απόψεις.

Αυτό που διαφεύγουν συστηματικά πάντως από την ιστορική θεώρηση των εκάστοτε ανανεωτών είναι: η στήριξη της δικής τους πλευράς από τμήματα του διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος, είτε από την ορθόδοξη πτέρυγα (επί Νικήτα, που «έλιωναν οι πάγοι», ή επί «Περεστρόικα» με το Γκορμπατσόφ), είτε όχι (με το ευρωκομμουνιστικό ρεύμα). Ο βούρκος του αδιάκοπου φραξιονισμού που γέννησε αλλά και βούλιαξε τα εγχειρήατά τους, καταδικάζοντάς τα σε φθορά διαρκείας. Κι η οργανική σύνδεση του ΚΚ Ελλάδας με τις λαϊκές μάζες, οι βαθιές ρίζες του στον ελληνικό λαό, που έχει πάντα τον τελευταίο και καθοριστικό λόγο, είτε με τη δράση του είτε δια της απουσίας του.

Αλλά αυτά μπορεί να τα δούμε αναλυτικά σε κάποια προσεχή ανάρτηση...

Το σπίτι της ΛαΕ

Πριν από τον καθορισμό της έδρας της Λαφαζανικής Ενότητας, υπάρχουν πολύπιο βασικά σημεία που εκκρεμούν να καθοριστούν, όπως πχ ιδρυτικό συνέδριο, εκλογή οργάνων, πολιτικό πρόγραμμα –κι είναι πολύ ενδιαφέρον να δούμε ποιοι θα έχουν ενεργό (και αφανή) συμμετοχή στη συγγραφή του «τι είναι και τι θέλει η ΛαΕ»: ΣύΡιζΑ νο2 –ή ΠαΣοΚ νο3 αν προτιμάτε- και να σημειώσει την ίδια εισπρακτική επιτυχία. Το θετικό για αυτούς είναι πως τα κόμματα του (μικρο)αστικού χυλού λειτουργούν βασικά ως εκλογικοί μηχανισμοί (ακόμα και η ΑντΑρΣυΑ –πόσο μάλλον η ΑντΑρΣυΑ-ΜαρΣ- είναι ένα εκλογικό κατά βάση μέτωπο, χωρίς ζωντανή εσωτερική λειτουργία) και δεν κολλάνε σε τόσο μικρές λεπτομέρειες (όταν υπάρχει ένα έρωτας μεγάλος). Το κακό είναι πως δεν έχουν μπροστά τους αρκετό προεκλογικό χρόνο για να συγκροτηθούν –γι’ αυτό κι ο Λαφαζάνης (ΠαΛα) αυτές τις μέρες λέει σε κάθε τοποθέτηση ή δήλωσή του τρεις φορές τουλάχιστον (σαν ξόρκι) τις φράσεις «αυγουστιάτικα» κι «εκλογές εξπρές».

Η κε του μπλοκ ωστόσο σκέφτεται μέχρι και τις λεπτομέρειες και κατάρτισε μια λίστα με τα υποψήφια μέρη, που θα μπορούσαν να στεγάσουν το νέο πολιτικό εγχείρημα, διαθέτοντας και την κατάλληλη σημειολογία.

Πλατεία Βικτωρίας: γιατί... HASTA LA VICTORIA SIEMPRE. Και γιατί αν ειδικεύεσαι στην καπηλεία συμβόλων, δεν μπορεί να αφήσεις έξω τον Τσε, που τον έχουν κάνει αφίσα, μπλουζάκι, κονκάρδα, μέχρι και μποξεράκι.

Το άλλο όνομα της πλατείας (Κυριακού) δεν είναι ευρέως γνωστό, αλλά παραπέμπει στο κανάλι του Κυριακού, με τα θρυλικά ρεπορτάζ για τους νεοσταλινικούς της Ίσκρα, την μπολσεβίκικη έφοδο στο νομισματοκοπείο, κτλ, που μάλλον (δηλ σίγουρα) ευνοούν το Σύριζα και τις κινηματογραφικές του συνέχειες (sequel) παρά τους ζημιώνουν εκλογικά.

Η επιλογή της Ομόνοιας (δίπλα στην ΚΟΑ για σπάσιμο) παραπέμπει στην πολυπόθητη ενότητα της αριστεράς (που όλοι είδαμε πού οδήγησε στην περίπτωση του Σύριζα, αλλά κανείς δε νιώθει την ανάγκη να κάνει αυτοκριτική ή να σταματήσει να την πιπιλά, σαν καραμέλα). Στα εγκαίνια, τα μεγάφωνα θα παίζουν Λοϊζο (στην Αθήνα μες στο κέντρο, φύτρωσε καινούριο δέντρο) κι ο ΠαΛα θα ανακοινώσει πως όταν επικρατήσει η ΛαΕ, θα μετονομαστεί η Ομόνοια σε πλατεία Μπελογιάννη.

Κάπου κοντά στο Χαλάνδρι ή Αγία Παρασκευή. Γιατί εκεί είναι το σπίτι του Ρούση, όπου τα έβρισκαν τρώγοντας μακαρονάδες ο ΠαΛα και ο Αλαβά(νος). Είμαστε οπορτουνιστές, τι να κάνουμε (που έλεγε και ο Λένιν σε μια διαφήμιση); Για να είναι κοντά στο επιμορφωτικό κέντρο Χαρίλαος Φλωράκης και να θυμίζει πως ήταν «πνευματικό του παιδί» (γεια και χαρά σας, βρε συμπολίτες, κι εμέ οι παππούδες μου ήτανε Κνίτες, γεια σας). Άσε που βολεύει και για την έφοδο στο νομισματοκοπείο. Λες να υπάρχει θερινό και χειμερινό νομισματοκοπείο –γιατί βολεύει για την ιστορική σημειολογία;

Μπορούν να κρατήσουν έναν όροφο της Κουμουνδούρου –κατά προτίμηση των ΑΣΚΙ, για να πάρουν και το αρχείο, αλά 68’. Ή να απαλλοτριώσουν κάποιο άλλο κτίριο του Σύριζα, όπως έκαναν στη διάσπαση του κόμματος το 91’. Να πηγαίνεις πχ στον Ιανό στην Αριστοτέλους (της ΛΔ του Βορρά, όχι την άλλη ποηυ περνάει από την Hasta la Βικτώρια Siempre) και να σκέφτεσαι πως στη δεκαετία με τις βάτες εκεί ήταν η Σύγχρονη Εποχή, αλλά μας το πήραν οι Συνασπισμένοι!

Κλέφτες, ληστές, υποκριτές / είναι οι ευρωλάγνοι αναθεωρητές

Μπορούν να στεγάσουν τα γραφεία τους στην πλατεία Κλαυθμώνος, για να συμβολίζει τους αντιμνημονιακούς κλαυθμούς κι οδυρμούς για την προδοσία της «πρώτη φορά Αριστεράς» και την οργανκή σχεδόν σύνδεση της πλατφόρμας με την ΑΔΕΔΥ (όπως η ΓΣΕΕ με το ΚΚΕ στα πρώτα χρόνια τους). Ή να πάρουν (για καπηλεία) το ιστορικό κτίριο στον Πειραιά (περιφέρεια του Λαφαζάνη) όπου έγινε το 1^ο Συνέδριο, για να τονίσει το εργατικό τους στοιχείο.

Μπορούν να πάνε στο Κολωνάκι (αλλά όχι για να τονίσουν τον εργατικό τους χαρακτήρα) για να είναι η Ζωή κοντά στο γραφείο, τους πελάτες, τη Βουλή και την τάξη της.

Πάνος Ζάχαρης, Ποντίκι

Ή να πιάσουν ένα κτίριο στον Περισσό για κορτάρισμα, αλλά απέναντι από το Σπίτι του Λαού, για να υποδηλώνει και το αγεφύρωτο χάσμα.

Κι αν τελικά ευοδωθεί το πολιτικό φλερτ με την Ανταρσυα (όλη ή το μεγαλύτερο μέρος της) μπορούν είτε να ακολουθήσουν το δικό της (μη) οργανωτικό μοντέλο, χωρίς γραφεία, αρχηγό, εφημερίδα, «όλοι στο δρόμο»· είτε να να βρουν ένα κτίριο στην πλατεία Μαβίλη, που έχει καλό βρώμικο και να γεφυρώσουν το χάσμα του (βρώμικου) 89’ με το (αστοσωτήριο) 91’ και τις δύο διασπάσεις του κόμματος.

Αν και το πολιτικό τους λάιφ-στάιλ ταιριάζει καλύτερα στην ευρύτερη περιοχή της Καρίτση (αλλά όχι στον παλιό, συνεργάτη του Τσίπρα). Ή μήπως με την πλατεία Αιγύπτου και τη γνωστή μας Αραβική Άνοιξη, που ενέπνευσε και τους Αγανακτισμένους); Και γιατί όχι με την πλατεία Αργεντινής Δημοκρατίας, μια νύχτα μαγική (αν και υπάρχει μια αγωνία, καούρα, εκκρεμότητα τέλος πάντων, τι θα κάνει η Κοε, που έχει και το ελικόπτερο...).

Κάθε επιπλέον πρόταση ή παρατήρηση της βάσης του μπλοκ, που μπορεί να συμπληρώσει τη λίστα, ευπρόσδεκτη.

Ανασχηματισμός

Μα τι μας λες τώρα για ανασχηματισμό Σφυροδρέπανε, αφού πηγαίνουμε για εκλογές; Αν το καλοσκεφτείς βέβαια, σφε αναγνώστη, βρισκόμαστε σε εκλογές (και συνεπώς εκ των πραγμάτων νέα κυβερνητικά σχήματα) διαρκείας, οπότε δεν απέχει και τόσο από την πραγματιότητα. Παράλληλα όμως, σε αυτές τις εκλογές συντελείται ένας άλλος, παράδοξος «ανασχηματισμός», που αφορά τα κλισέ επιχειρήματα και τις πλευρές-παρατάξεις στις οποίες απευθύνονται.

Φαντάζεσαι δηλ να ρωτάνε οι δημοσιογράφοι το Λαφαζάνη και τους πανελίστες του γιατί δε συνεργάζονται με το Σύριζα, αν αποκλείουν μετεκλογικά μια κυβερνητική συνεργασία μαζί του και μήπως φοβούνται να κυβερνήσουν; Κι ώσπου να τα απαντήσουν όλα αυτά, να τους ζητάνε να βάλουν μια τελεία (γκλέτσου), ένα κόμμα (νέου τύπου), μια παρένθεση (αριστερή), αλλά εντός εισαγωγικών (εφόσον πρόκειται για το Σύριζα), για να προχωρήσουν στον επόμενο. Αν είναι να σε θεωρούν Κουκουέ (που θα ‘θελες, αλλά δεν είσαι), ας αρχίσουν τουλάχιστον να σου φέρονται και στα πάνελ ως τέτοιο. Προς το παρόν όμως τα κανάλια καλούν τους Λαφαζανικούς μόνους τους, χωρίς αντίλογο, ενώ οι επιθέσεις που εξαπολύουν εναντίον τους μάλλον καλό τους κάνουν παρά τους ζημιώνουν εκλογικά.

Θα μπορούσε επίσης ο Σύριζα να επιτεθεί στους Λαφαζανικούς με το κλασικό ερώτημα που στρεφόταν εναντίον του στις εκλογές του Γενάρη: πού θα βρείτε τα λεφτά, για να τα κάνετε όλα αυτά; Και να προσθέτουν με νόημα: μήπως στο νομισματοκοπείο-οοο... (με παρατεταμένο το «ο», για να το πιάσουν όλοι το υπονοούμενο-οοο...).

Η πιο εντυπωσιακή αντιμετάθεση ωστόσο πάντως συντελείται αυτόν τον καιρό στο μυαλό του μέσου Ναρίτη. Ο Μπιτσάκης –που είχε γράψει το 89’ το βιβλίο «ρήξη ή ενσωμάτωση», αλλά στην πορεία μάλλον άλλαξε γνώμη και δε δίνει πια την ίδια απάντηση- έδρασε πρωτοπόρα, σαν τροχιοδεικτική βολή, αλλά δεν είναι μόνος του. Και δεν το συντροφεύει μόνο ο Πι-Πι, για τον οποίο οι κακές γλώσσες λένε πως βρίσκεται πίσω από τη συγγραφή των θέσεων της ΛαΕ, χωρίς να έχει πάψει (επισήμως τουλάχιστον) να είναι μέλος του Ναρ και της Ανταρσυα.

Τα αποτυπώνει όλα αυτά πολύ καλά ένας από τους θρυλικούς 7 (που αποχώρησαν πριν 9 χρόνια από το Ναρ), γράφοντας σε ένα σχόλιό του στο φου-βου.

Έφυγες από το τιμημένο ΚΚΕ το 1989 γιατί διαφωνούσες (και σωστά): 1. Στη συγκρότηση Παναριστεράς σε μίνιμουμ πρόγραμμα, 2. Στη συμμετοχή/στήριξη σε αστικές κυβερνήσεις, 3. Στην τοποθέτηση της Επανάστασης στις Καλένδες... Μετά από 25 χρόνια αγωνιστικής πορείας καταλήγεις να εκλιπαρείς τα απόσκατα της σοσιαλδημοκρατίας για: 1. Συγκρότηση Παναριστεράς σε μίνιμουμ πρόγραμμα, 2. Συμμετοχή/στήριξη σε αστικές κυβερνήσεις, 3. Στην τοποθέτηση της Επανάστασης στις Καλένδες... ΝΑΡίτη, ο κύκλος του ’89 έκλεισε. Κράτα το κούτελο σου καθαρό. Το χρωστάς στους αγώνες χρόνων. Μη γίνεις ουρά των αστών. Επίστρεψε στο Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας.

Αυτό μπορεί να μη λέει τίποτα στους «μεταλλαγμένους Κνίτες» δεύτερης γενιάς, χωρίς τη σωτήρια Κουκουέ μόρφωση, ή σε όσους θεωρητικοποίησαν εκείνο το ρήγμα και δέθηκαν τόσο πολύ συναισθηματικά μαζί του, που δυσκολεύονται τώρα να εγκαταλείψουν τον παραδοσιακό ετεροπροσδιορισμό τους, ως βασικό κριτήριο, γι’ αυτό και δεν περιμένω ιδιαίτερα εντυπωσιακά αποτελέσματα. Όσοι έχουν καταλάβει τα παραπάνω, έχουν ήδη επιστρέψει και προσεγγίσει το Κόμμα. Προσωπικά λοιπόν θα επαναδιατύπωνα το ανοιχτό ερώτημα ως εξής.

Φίλε Ναρίτη, σκέψου τους σφους σαν το Λαϊκό Στρώμα, που σου έχει κάνει και αφιέρωμα και παλεύει σε διάφορες Κνιτοπαρέες να εξηγήσει πως δεν είσαστε Πασόκοι (5/10 σας είχε βάλει στο Πασοκόμετρο), να αναλύσει το προτσές, να υπερασπιστεί κριτικά το «δε θα υπακούσω» του Γράψα, κτλ. Σκέψου τη συζήτηση που θα ανοίξει σε λίγο καιρό για τον τρίτο τόμο του Δοκιμίου Ιστορίας του ΚΚΕ, το 89’ και το βασικό ερμηνευτικό σχήμα των δύο οπορτουνιστικών κέντρων (δεξιό και «αριστερό») που χτυπούσαν το Κόμμα και αλληλοτροφοδοτούνταν. Ας πούμε ότι γίνεται σύσκεψη με φίλους κι οπαδούς, για να το συζητήσουν κι εγώ αρνούμαι να τσουβαλιάσω όσους έφυγαν εκείνη τη διετία, θεωρώντας τον «αριστερισμό» ως τιμωρία του κόμματος για τα δεξιά του λάθη και παραστρατήματα εκείνη την εποχή. Καταλαβαίνεις όμως τη δυσκολία να το υποστηρίξω αυτό με βάση τις εξελίξεις της επικαιρότητας;

Γιατί ουσιαστικά η σύμπραξη αυτή δεν είναι κάτι άλλο παρά η συνεργασία κι επανασυγκόλληση των πολιτικών απογόνων εκείνων των δύο κέντρων, του Αριστερού Ρεύματος στο Σύριζα και του Νέου Αριστερού Ρεύματος, που βρήκαν πως στην παρούσα συγκυρία δεν τους χωρίζει τίποτα, παρά μόνο το «νέο». Και μετά τη συνάντησή τους μπορεί να υπήρχε στο τραπέζι της συζήτησης χαραγμένο: 89+91=LF.E (à Λαφαζανική Ενότητα).

Κι αυτός είναι ο πολλοστός κρίκος στην αλυσίδα που δείχνει πως όταν το Κόμμα κάνει κάποια εκτίμηση (πχ πως η Ανταρσυα θα εξελιχθεί στο νέο Σύριζα), μπορεί σε κάποιους να φαίνεται κάπως ακραία και τραβηγμένη αλλά δεν αργεί να επιβεβαιωθεί απ’ τις εξελίξεις, όσο προβλέψιμο κι αν είναι αυτό το σενάριο κι η κατάληξή του.

Με το καλό να μπουν τα παιδιά στη Βουλή και τους ευχόμαστε κι εις ανώτερα, γιατί όχι και σε μια κυβέρνηση (εργατική, αντικαπιταλιστική ή ό,τι άλλο). Ίσως στον επόμενο ανασχηματισμό, για να ανασχηματιστούν και τα επιχειρήματα για το 89’...

Βρε λες;

Πρώτη φορά Αγιέντε

Όπως θα έλεγε και το λαϊκό στρώμα (που δεν αξιώνεται να ενημερώσει το ανενεργό μπλοκ του και γράφει πλέον μόνο στο τουίτα), η συγκυρία επιβάλλει και προσφέρεται για ευρεία κατανάλωση πιτσών σε μεγαλοποσότητες, και μπόλικο αστικό πατατάκι, που αυτή τη χρονιά ειδικά μετά το ποπ δεν έχει στοπ. Αυτό πια δεν είναι απλό αστικό πατατάκι αλλά ολάκερο κίνημα της πατάτας, αστικής και καυτής, που καμιά κυβέρνηση δεν μπορεί να κρατήσει στα χέρια της για πολύ και σίγουρα όχι για μια τετραετία, όπως προβλέπεται από τις διαδικασίες.

Ποιες διαδικασίες δηλ, που το (εκλογικό) προτσές εκτυλίσσεται ταχύτατα κι ο προεκλογικός πυρετός ανεβαίνει χωρίς να έχει καν οριστεί πότε ακριβώς θα γίνουν οι εκλογές. Που αν ήταν στο χέρι του Τσίπρα, θα τις έκανε και μες στον Αύγουστο, που λέει ο λόγος, να ξεμπερδεύει, γιατί η υπερβολική εξάρτηση από τη δημοκρατία βλάπτει κι η «πρώτη φορά αριστερά» είναι αποφασισμένη να χτυπήσει όλα τα εξαρτησιακά πλέγματα, πχ από τους δανειστές. Ενώ αν ήταν στο χέρι της Ζωής, θα τηρούσε σχολαστικά τον κανονισμό (για τις διερευνητικές, τη διάλυση της Βουλής, ακόμα και για το συνέδριο του Σύριζα) και σε καμιά τριετία-τετραετία το πολύ, θα πηγαίναμε τελικά σε πρόωρες κι εσπευσμένες εκλογές. Τώρα γιατί το Σαρτζετάκη τον έλεγαν τελευταίο βυζαντινό αυτοκράτορα για τη γραφικότητα και τη σχολαστικότητά του, ενώ με τη Ζωή παθαίνουν την πλάκα τους, αυτό προσωπικά με ξεπερνάει, σφε αναγνώστη.

Πάνος Ζάχαρης, από το Ποντίκι

Η βασική είδηση της χτεσινής μέρας πάντως ήταν η επίσημη συγκρότηση και τα βαφτίσια της Λα(φαζαν)ικής ενότητας. Που προέκυψε βασικά από μια διάσπαση, και χωρίς κανένα λαϊκό έρεισμα (εκτός και αν θεωρούμε τέτοιο τους δέκα διαδηλωτές του ΜΕΤΑ της 13ης Αυγούστου ή τους χίλιους του Πανελλήνιου, στην εκδήλωση της Ίσκρα) και μοιάζει με ανέκδοτο βγαλμένο κατευθείαν από κόμικς ή έστω από κόμικ-σανς, σαν τη γραμματοσειρά στην ανακοίνωση της ανεξαρτητοποίησής τους.

Η πλατφόρμα διάλεξε ένα όνομα που να υπενθυμίζει τη μακρινή της καταγωγή από το Κουκουέ, οι βαθιοί δεσμοί του οποίου με το λαό αποτυπώνονται κατά καιρούς σε μια σειρά ονόματα σχετικά με τον πολιτικό λόγο και τους προγραμματικούς του στόχους: λαϊκή εξουσία, λαϊκό μέτωπο, λαϊκή συμμαχία, λαϊκή συσπείρωση, λαϊκό στρώμα, κοκ. Παρόλα αυτά «λαϊκό κόμμα» είχε βαφτιστεί στο μεσοπόλεμο η παράταξη της (ντεμέκ λαϊκής) δεξιάς. Ενώ πιο πρόσφατα είχαμε το φαιοπράσινο λαϊκισμό της Αλλαγής του Πασόκ και το Λαϊκό Ορθόδοξο Συναγερμό, που άνοιξε το δρόμο σε ρόλο λαγού για τους φασίστες της Χρυσής Αυγής.

Για να έρθει τώρα η Λα(φαζαν)ική Ενότητα να θυμίσει την πικρή αλήθεια της Unidad Popular (της Λαϊκής Ενότητας) του Αγιέντε στη Χιλή.

Αχ η δύναμη βγαίνει απ’ τις γροθιές, κι όχι από πρόσωπα καλοσυνάτα

Από στόμια βγαίνει η δύναμη κι όχι από τα στόματα.

Ή παραφρασμένο και προσαρμοσμένο στη συγκυρία

Από σαλπίσματα αγώνα βγαίνει η δύναμη κι όχι από καλπίσματα

Κι αυτή είναι η πολύτιμη, πικρή αλήθεια της Unidad Popular.

Ποιος την πήρε υπόψη του όμως, για να βγάλει διδάγματα; Τι κατάλαβε ο Λαφαζάνης από το παραμύθι της αριστερής διακυβέρνησης που θα έσκιζε τα μνημόνια και το δράκο της ΕΕ που δε μεταρρυθμίζεται τελικά, ώστε να βγάζει κολόνια αντί για φωτιές από τα ρουθούνια του (για να μην πάμε πολύ μακριά, το 73’ στη Χιλή); Κι από πού κι ως πού μπορεί να σταθεί στο ίδιο ύψος με τον ηρωικό ιδεαλιστή Αγιέντε, όπως τον είχε χαρακτηρίσει σε ένα Φεστιβάλ η Αλέκα (α-αχ! πάει το Φεστιβάλ), που υπερασπίστηκε με το όπλο στο χέρι την κυβέρνησή του από τη δικτατορία του Πινοσέτ και θυσίασε τη ζωή του;

Ο Λαφαζάνης δεν κατάφερε δυστυχώς να μας χαρίσει ούτε καν μια διασκεδαστική διάσπαση στο Σύριζα κι ένα ακόμα σεμινάριο, αλά 91’, για το πώς να χάσετε μέσα από τα χέρια σας το κόμμα και τους συσχετισμούς. Αλλά θα μας αποζημιώσει με παρασκηνιακές ζυμώσεις και ωραίες, συντροφικές στιγμές στην κατάρτιση των ψηφοδελτίων, για τη μοιρασιά των θέσεων (οι περισσότερες συμμετοχές έκλεισαν χτες, εκτός από τη Ζωή που δεν μπορεί να στοιχηθεί με την πλέμπα και ίσως ανακοινωθεί σήμερα, με τιμές αρχηγού κράτους). Φαντάσου να έρθει δηλ και το εξωκοινοβούλιο, σαν έτοιμο από καιρό για τη συνεργασία και τη μεγάλη έφοδο στα κοινοβουλευτικά έδρανα. Οι διεργασίες είναι στο κόκκινο, όπως φαίνεται κι από αυτό το συλλογικό κείμενο που ανέβηκε χτες στο διαδίκτυο. Πλέον δε μιλάμε για το Μαρς ή για ένα κομμάτι της Ανταρσυα, γενικά και αόριστα, αλλά για το ίδιο το Ναρ –ως η μεγαλύτερη και πάλαι ποτέ «σοβαρή συνιστώσα» της. Να δεις τι σου ‘χω για μετά…

Και τι έχουμε να ακούσουμε. Μοναδικές ατάκες, όπως στη χτεσινή συνέντευξη τύπου του Λαφάζα, όπου είπε πως μπορούμε να πετύχουμε τη διαγραφή του μεγαλύτερου μέρους του χρέους (και όχι του συνόλου βεβαίως-βεβαίως) αν το πιστέψουμε (κι αν προσευχηθούμε μπορώ να σου πω). Ή σαν αυτή του Αλαβάνου σε μια πρόσφατη τηλεοπτική του εμφάνιση στο Σκάι, όπου εκφράζει την αγάπη του για το ευρωπαϊκό εγχείρημα (δηλ την ΕΕ) από την πείρα του ως ευρωβουλευτής! (Δείτε το πολύ εύγλωττο απόσπασμα τη συνέντευξης σε αυτό το σύνδεσμο, περίπου στο 14.20. Και έχει και άλλα μαργαριτάρια, πχ για το ρόλο της ιδιωτικής οικονομίας, κτλ).

Αγαπώ την ΕΕ, αγαπώ αυτόν τον άνδρα. Να δεις τι σου έχω για μετά…

Το αυτό, με την παραπάνω λεζάντα

Αντί επιλόγου, μια μικρή υποσημείωση από την πλευρά μου. Το νέο ανάχωμα που στήθηκε δεν είναι ένα παιχνίδι για να περνάει ευχάριστα η ώρα μας και ο φοιτητάμπουρας συνδικαλιστής που επιβιώνει μέσα μας, αλλά ο κίνδυνος της παγίδας που πρέπει να αποφευχθεί. Κι αυτό, όπως δείχνει άλλωστε κι η πρόσφατη πείρα, δεν περνάει πρωτίστως μέσα απ’ την ποσότητα (κειμένων, σχολίων, διαδικτυακών σημειώσεων-ατακών, κτλ) αλλά από την ποιότητα και την ευστοχία των επιχειρημάτων, τον πειστικό και ουσιαστικό, ζωντανό λόγο.

Όμορφη μέρα

Η σημερινή μέρα είναι ιστορική από κάθε άποψη.

Σήμερα είναι τα γενέθλια του μεγάλου Κουβανού επαναστάτη, Φιντέλ Κάστρο, που κλείνει τα 89 κι ίσως να ήθελε να φάει μετανιωμένος την επιστολή που έστειλε πριν από ένα μήνα και κάτι περίπου, όπως ο Ρόμπαξ τα καπέλα του. Δεν είναι τυχαίο πάντως ότι η επιστολή του Κάστρο αναφέρεται στην περήφανη στάση του ελληνικού λαού και όχι των κυβερνώντων του.

Σήμερα είναι η επέτειος της ανέγερσης του τείχους του Βερολίνου, σε αυτή την πόλη που στα δυο έχει σχιστεί. Αλλά τώρα που έπεσε, μπορούμε να γιορτάσουμε στο κοινό μας σπίτι, όπως το έλεγε κι ο Γκόρμπι, το θρίαμβο της μεγάλης ευρωπαϊκής ιδέας και τα καλούδια της που λουζόμαστε σήμερα, απολαμβάνοντας τα προνόμια κάθε ευρωπαίου πολίτη.

Είναι επίσης η πρώτη επέτειος από το θάνατο του ηθοποιού Ρόμπιν Γουίλιαμς. Κι αν δεις κανείς την ξαφνική αφύπνιση κάποιων βουλευτών της πλατφόρμας, που ζούσαν το όνειρό τους πάνω σε ένα ροζ συννεφάκι, μπορεί να θυμηθεί συνειρμικά την ταινία «Ξυπνήματα» και τους ζωντανούς-νεκρούς, που συνέρχονταν προσωρινά και ξανάβρισκαν τα λογικά τους, με τη χορήγηση του φαρμάκου ελ Ντόπα, για να επιστρέψουν σύντομα στην προηγούμενη κατάσταση. Και να κάνει τους παραλληλισμούς με όσους ντοπάρουν το λαό με ψεύτικες μαγικές λύσεις, αντιμνημονιακές ή για το μαγικό ραβδάκι του εθνικού νομίσματος, τον οδηγούν σε σπασμωδικές αντιδράσεις χωρίς προοπτική, και τον στέλνουν στο λάκκο της απογοήτευσης, μόλις σκάσουν οι σαπουνόφουσκές τους, για να ξαναπέσει στον ίδιο και χειρότερο λήθαργο.

Είναι η μέρα κατά την οποία κλείνουν έντεκα χρόνια από την έναρξη των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας, στο μεγάλο καλοκαίρι της «ισχυρής Ελλάδας», που έσβησε σα ζωγραφιά πάνω στην άμμο, από τα κύματα της κρίσης.

Είναι η μέρα που η Ρέιτσελ βγήκε με μαύρο μπλουζάκι κι ένα στρασάτο άλφα, που μπορεί και να παρέπεμπε στην αναρχία ή και στην ανταρσυα ακόμα. Σε αυτούς τους δρόμους σε αυτή την κοινωνία μια μέρα η Ραχήλ θα είναι Ανταρσυα.

Α for Antarsya (Μετανοείτε)

Και βγήκε κι αυτή να απαντήσει στον όψιμο «λενινισμό» της κυβέρνησης (Μπρεστ Λιτόφσκ, Αριστερισμός κι ιστορίες) με ένα τσιτάτο του Βλαδίμηρου, αλλά την πάτησε γιατί η φράση με τη συμμαχία, το άλογο και τον καβαλάρη, ήταν στην πραγματικότητα του Ότο Φον Μπίσμαρκ –κι ας ήταν σωστή επί της ουσίας.

Όχι τίποτα άλλο, αλλά θα το άκουγαν αυτό για τις συμμαχίες και κάτι άλλοι πούροι «λενινιστές», που βρήκαν το δρόμο της Ίσκρα, για να γίνουν τα άλογα του Λαφαζάνη και του καινούριου αναχώματος που στήνεται, κάνοντας ουσιαστικά εγκαίνια με αυτή την ανακοίνωση για τη συγκρότηση ενός χώρου που θα στεγάσει πολιτικά το «όχι» στο δημοψήφισμα. Και την οποία υπογράφουν μεταξύ άλλων, ο Καλτσώνης (εκφράζοντας πιθανότατα συνολικά το σύλλογο του Κορδάτου), στελέχη της Μαρς (δηλ του σχεδίου Β, δηλ του Αλαβάνου), αλλά και ο Σαραφιανός της Αρας (και παρακαλείται να παίρνει σειρά κι η Αραν). Έτσι το «όχι μέχρι το τέλος» μπορεί να γίνει το τέλος της Ανταρσυα, τουλάχιστον με την παρούσα μορφή που τη γνωρίσαμε και δεν την αγαπήσαμε.

Κι όπως λέει πικρόχολα μια σφισσα, πρέπει αυτό το διάστημα να δείξουμε πνεύμα κατανόησης και αλληλεγγύης στους εναπομείναντες σοβαρούς Ναρίτες. Και στους πέντε. Αλλά οι αυταπάτες πως ο Αλαβάνος θα ήταν ο πάτος του βαρελιού και δε θα έφερνε και το Λαφαζάνη, ή ότι δε θα ερχόταν ο λογαριασμός της άκριτης στοίχισης με το «όχι» και των φιλοκυβερνητικών κατ’ ουσία διαδηλώσεων των προηγούμενων μηνών, πληρώνονται ακριβά.

Ευτυχώς όμως πάντα θα υπάρχει κάτι καινούριο για να ασχολούμαστε και να βαυκαλιζόμαστε. Να πάμε, να πάμε… με το Πασόκ. Όχι, όχι, με τη Δημάρ. Με το Σύριζα παιδιά, για την κυβέρνηση της Αριστεράς. Όχι, όχι (μέχρι το τέλος), με το ρεύμα του Λαφαζάνη.

Πού θα πάει σφε, στο τέλος θα τη βρούμε τελικά την καλή εκδοχή της σοσιαλδημοκρατίας.

Είναι ακόμα η μέρα που έπαιξε η δήλωση Φλαμπουράρη για τη Ζωή και τη στενότερη συνεργασία που θα έπρεπε να έχουν Μαρξ και Φρόιντ για την περίπτωσή της. Το πώς η Ζωή ασκεί τόση γοητεία πάντως σε μερικούς (κατά δήλωσή τους) μαρξιστές, δεν μπορεί όντως παρά να εξηγηθεί πρωτίστως με ψυχαναλυτικούς όρους. Όσοι κι αν έχουν φάει τον παπά του Unfollow, που στηρίζει ξεκάθαρα το προσωπικό παιχνίδι της Ζωής, δε φτάνει από μόνο του να ερμηνεύσει τη μαζική λοβοτομή πολλών (κατ’ ευφημισμόν) αριστεριστών στην περίπτωση της προέδρου.

Αν πάντως ο φροϋδομαρξισμός είναι το επόμενο πεδίο άντλησης τσιτάτων για τη δικαιολόγηση των μνημονιακών συμφωνιών, θεωρώ σοσάκι το Φρομ, το «φόβο μπροστά στην ελευθερία», όπου εξηγεί την εθελόδουλη μαζική στροφή λαϊκών στρωμάτων προς τον ολοκληρωτισμό (ή και την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση στην περίπτωσή μας) και την «Τέχνη της Αγάπης», που μπορεί να έχει πολλά κοινά με την «Τέχνης της Απάτης» της κυβερνώσας αριστεράς και της ελπίδας που έρχεται.

Είναι τέλος η μέρα (αν και τυπικά θα πάει μετά τα μεσάνυχτα) που μπορεί να μυρίσει κάλπη μαζί με δακρυγόνα –ο τέλειος μηχανισμός καταστολής του λαϊκού κινήματος. Αλλά όλα θα καλυφτούν από τη βρωμερή σαπίλα της σύγχρονης σοσιαλδημοκρατίας, που γίνεται ένα με το νεοφιλελεύθερο ΤΙΝΑ (δεν υπάρχει εναλλακτική), το μνημόνιο (που θα ψηφίσει σε λίγες ώρες) και το σύστημα που τα γεννά.

Καλτσόν ή μνημόνια

Πού να τρέχεις τώρα μες στο 15αύγουστο να σκίζεις μνημόνια… Ενώ τα καλτσόν, με τόση ζέστη, αχρείαστα μας είναι. Συνεπώς, γιατί όχι;

Από το τρίτο μνημόνιο που έρχεται προς ψήφιση, πόσο είναι άραγε το τοξικό μέρος (το «το» με άλφα) και πόσο θα εφαρμόζαμε ούτως ή άλλως από μόνοι μας;

Με τούτα και με εκείνα, πάλι ξημερώματα θα ολοκληρωθεί η διαδικασίας ψήφισής του. Παρασκευή πρωί, λα-λα-λα λα-λα-λα-λα, (φσστ, φσστ, φσστ) απ’ όλα τα μνημόνια του Σύριζα μ’ αρέσει.

Η κυβέρνηση βέβαια δεν πανηγυρίζει για τη μνημονιακή συμφωνία. Που παρεμπιπτόντως πάντως είναι γαμάτη. Κότσο τους πιάσαμε τους δανειστές-εταίρους, με ήπια προσαρμογή κι όλες τις ανέσεις. Με γεια και καλοφόρετο.

Επειδή πάντως έχει παραγίνει το κακό με την επίκληση του Λένιν και του Μπρεστ Λιτόφσκ (γιατί ως γνωστόν γι’ αυτό έμειναν στην ιστορία οι μπολσεβίκοι κι όχι για την Οχτωβριανή, που δεν πιάνει μία μπροστά στη μεγάλη αλλαγή της 25ης Γενάρη), πρέπει να τα λέμε όλα. Αν ο συμβιβασμός είναι επώδυνος αλλά αναγκαίος κι αναπόφευκτος (που δεν είναι, αλλά ας κάνουμε μια υπόθεση εργασίας), και η αριστερή πλατφόρμα κάτι μεταξύ Τρότσκι και Μπουχάριν, που διαφώνησαν τυχοδιωκτικά και τα έκαναν χειρότερα, επηρεάζοντας αρχικά το κόμμα με τις απόψεις τους, τότε πρέπει να βρούμε κι ένα πολιτικό αντίστοιχο για τη ΝΔ του Σαμαρά, που με βάση αυτό το αήττητο σκεπτικό, φαίνεται να δικαιώνεται. Γιατί αν είχαμε υπογράψει μια ώρα αρχύτερα, μέιλ Χαρδούβελη κτλ, θα πετυχαίναμε λιγότερο επώδυνους όρους, ενώ τώρα τα λουζόμαστε…

Άσε που τότε, ούτε τον πόλεμο γλιτώσαμε τελικά, ούτε τις οδυνηρές συνέπειες της συνθήκης. Όπως και σήμερα δηλ, που και το μνημόνιο έρχεται (αντικαθιστώντας προσωρινά την ελπίδα που κόλλησε στο δρόμο) και το γκρέξιτ είναι αρκετά πιθανό. Είναι να μην έχεις τον μπολσεβίκο μέσα σου… Και ας λένε διάφοροι δημοσιολόγοι ότι φοβούνται μη τυχόν οδηγηθούμε σε έναν εμφύλιο (προφανώς με τους λευκοφρουρούς, που όμως θα ψηφίσουν σήμερα μαζί με το Σύριζα το μνημόνιο).

Επίσης, την επόμενη φορά που θα στριμωχτούν οι Συριζαίοι και θα κληθούν να υπογράψουν ή να ψηφίσουν κάτι αντίστοιχο (καλομελέτα κι έρχεται) μπορούν να επικαλεστούν το σύμφωνο Μολότοφ-Ρίμπεντροπ, ότι δηλ υπογράφουν για να κερδίσουν χρόνο και να ξεγελάσουν τον αντίπαλο, θέτοντας κρυφά σε εφαρμογή το εναλλακτικό τους σχέδιο. Κρίμα πάντως που οι σοβιετικοί δεν είχαν τόσο ικανό επικοινωνιακό επιτελείο και δε σκέφτηκαν να το υπογράψουν και αυτοί μες στο 15αύγουστο, αντί για τις 23 Αυγούστου, για να περάσει στα ψιλά της επικαιρότητας και να πέσει πάνω στα μπάνια του λαού, στην Κριμαία.

Α, κι αν μας πουν κάτι για τη διεθνή απομόνωση της χώρας, πχ στην περίπτωση ενός γκρέξιτ, μπορούμε να ρίξουμε το σύνθημα του σοσιαλισμού σε μια χώρα ή κάτι άλλο αντίστοιχο που να μην τρομάζει τη μεσαία τάξη, πχ του μνημονιακού αντινεοφιλελευθερισμού (διαλεκτική ένωση και πάλη των αντιθέτων είναι αυτά αστοιχείωτοι) σε μία χώρα και μία Ευρώπη που αλλάζει (αυτό που το πας;)

Εν τω μεταξύ, η αυτοκριτική του Λαφαζανικού ρεύματος για τις αυταπάτες που έσπειρε (και τώρα θερίζει μνημόνια και συντάξεις) είναι τόσο συγκινητική κι ειλικρινής, που δεν έχει αλλάξει ούτε ένα γιώτα σε όσα έλεγε (και να πώς φαίνεται η συνέπεια των μεγάλων ανδρών στο πρόγραμμα του καλού, αντιμνημονιακού Σύριζα). Απλά πρόσθεσαν ένα επίθετο («ριζοσπαστικής») μες στο «κυβέρνηση της Αριστεράς» και συνεχίζουν απτόητοι, τα ίδια Παναγιώτη μου, τα ίδια Παναγή μου.

Κάτσε όμως πρώτα να μπουν στη Βουλή…

Αλλά και να μη μπουν δεν πειράζει. Κι ο Συνασπισμός είχε μείνει οριακά εκτός του 93’ (όπως πρώτος ο Αγγουράκης είχε προβλέψει) αλλά μόλις είκοσι χρόνια μετά «ο κυβερνητισμός δεν είναι ουτοπία». Άσε που τώρα ο πολιτικός χρόνος είναι συμπυκνωμένος κι η ιστορία θα επαναληφθεί σαν φάρσα και τραγωδία μαζί. Με τη μετάβαση από τον πατέρα της Ζωής στην κόρη και τον Αλαβάνο και τις κρίσιμες εξωκοινοβουλευτικές ενέσεις, για να μη γίνει κι ο συνασπισμός εξωκοινοβούλιο. Κι όσο για τα υπόλοιπα, ιστορία ερχόμαστε…

Είναι βέβαια κι ο Λαπαβίτσας, που διαπίστωσε πως ο Σύριζα εξελίσσεται σε μνημονιακό κόμμα και μας έριξε από τα σύννεφα. Αλήθεια Κώστα μου; Ποιος να το περίμενε, ε; Και εκείνο το τραγουδάκι που μας είπες στην εκλογή σου –κι ας μην τους ήξεραν όλοι γύρω σου τους στίχους; Μήπως θυμάσαι Κώστα μου; Γελάει μέχρι κι η Ραχήλ Μακρή (Βάρκιζα τέλος…)

Κρίμα πάντως να υπάρχει τόση αχαριστία για μια κυβέρνηση που φροντίζει να γεμίζει ευχάριστα το καλοκαίρι μας και τις άδεις ζωές μας, για να μην πλήττουμε. Και ποιο είναι το δικό μας ευχαριστώ; Αντιδράσεις και διαδηλώσεις και μάλιστα μες στο 15αύγουστο. Μα δεν έχουν ιερό και όσιο αυτοί οι κομμουνιστές. Αντί να δώσουν λίγο χρόνο στην κυβέρνηση να δούνε πού το πάει (άσε που δεν είχαν συνεργαστεί μαζί της και κλότσησαν μια ιστορική ευκαιρία…)

Κι εντάξει, αυτοί το έφεραν τώρα για ψήφιση, γιατί… πιέζουν τα χρονοδιαγράμματα. Πρέπει όμως κι εμείς να κάνουμε την ίδια μέρα πορεία; Μα τόσος ετεροπροσδιορισμός πια; Τσ, τσ, τσ…

Και η αγωνία μου φουντώνει

Ας προσπαθήσουμε να δούμε τα δεδομένα και να μείνουμε σε αυτά. Καταρχάς εντείνεται τα τελευταία 24ωρα η φημολογία πως η κυβέρνηση ετοιμάζεται να φέρει τη μνημονιακή συμφωνία προς ψήφιση την Πέμπτη, δύο μόλις μέρες πριν το δεκαπενταύγουστο. Μία επίσης καλή ιδέα θα ήταν να το κάνουν κάπου υπαίθρια και να περάσει δια βοής από τα τζιτζίκια. Όσοι συμφωνούν να πουν ρυθμικά τζι-τζι-τζι. Λευκά-κατά-άκυρα;εγκρίνεται (με μια ανάσα).

Μα 15αύγουστο δε θα τολμούσε να το φέρει ούτε ο Σαμαράς. Α ναι; Και την Κυριακή δεν εκτελούσαν ούτε οι Γερμανοί. Αλλά τι να κάνουμε τώρα; Για όλα υπάρχει μια πρώτη φορά αριστερά (ή έστω Πλαστήρας).

Ανησυχούσαμε κι εμείς ότι πάει να περάσει μνημόνιο, χωρίς ούτε μία πανεργατική απεργία από την ξεπουλημένη ΓΣΕΕ. Τώρα υπάρχει κίνδυνος να μη γίνει καν πορεία, που λέει ο λόγος. Αν και στην Ικαρία άνετα μαζεύονται καμιά δεκαριά χιλιάδες διαδηλωτές με μαγιό, παρεό και σαγιονάρα δίχαλη.

Του Πάνου Ζάχαρη από το Ποντίκι

Κι η αγωνία φτάνει στο κατακόρυφο, μαζί με το πολιτικό και το συμβατικό θερμόμετρο, όπως κάθε φορά που έχουμε κουκιά μετρημένα κι από πριν ξεπουλημένα (κι εσύ χάνεσαι με μπάφους και αλκοόλ). Το πολυαναμενόμενο συνέδριο του Σύριζα δε θα έχει απολύτως κανένα διακύβευμα από τη στιγμή που θα βρεθεί προ τετελεσμένων, με φαρδιές-πλατιές υπογραφές στο μνημόνιο (και έναν Τσακαλώτο για τη σημειολογία). Και με πλήρως ελεγχόμενη σύνθεση, εφόσον οι 53 τάχθηκαν με τον Τσίπρα και πέρασε η δική του πρόταση για έκτακτο συνέδριο αντί για συνέδριο διαρκείας. Που δεν έχει κάποια σχέση με διαρκή επανάσταση, αλλά σημαίνει συνέδριο με την προηγούμενη σύνθεση του σώματος –ενώ τώρα θα εκλεγεί από μηδενική βάση. Το οποίο υπό κανονικές συνθήκες θα ήταν ο θρίαμβος του αυτονόητου, αλλά εδώ θα συνδυαστεί με «άνοιγμα στην κοινωνία» (όπως είχε κάνει και ο ΓΑΠ με τα δίευρα( και μαζικές εγγραφές νέων μελών, για να ελεγχθεί πλήρως το αποτέλεσμα και οι συσχετισμοί. Κι έτσι εξηγείται πώς σταμάτησαν τώρα ξαφνικά οι φωνές για τις μερικές δεκάδες χιλιάδες μέλη, που δεν μπορούν να αποφασίσουν για τα εκατομμύρια των ψηφοφόρων, πόσο μάλλον της χώρας. Ενώ αγνοείται η τύχη της πρότασης-πυροτέχνημα για το εσωτερικό δημοψήφισμα στις τάξεις του Σύριζα.

Μπορούμε να σημειώσουμε παρενθετικά την απορία τι ακριβώς μπορεί να σημαίνει μέλος του Σύριζα, πόσο χαλαρή είναι η σχέση του με το κόμμα του, πόσο ισχυρή είναι η δέσμευσή του και οι υποχρεώσεις του και πόσο γραφικός μπορεί να φαίνεται, τόσα χρόνια μετά, ο καταστατικός ορισμός του κομματικού μέλους, που έδινε ο Λένιν (ή και ο Μάρτοφ μη σου πω). Γιατί προφανώς η πρακτική σημασία του Βλαδίμηρου εξαντλείται σε μερικά ξεκομμένα τσιτάτα από τον «Αριστερισμό», που μας δείχνουν πως οι συμβιβασμοί είναι αναγκαίοι κι η υπογραφή του μνημονίου περίπου επαναστατική. Κι αν αυτά ισχύουν μια φορά για τα ήδη υπάρχοντα μέλη, φαντάσου πόσο λασκάρουν τα κριτήρια, για να χωρέσουν και τα νεότερα.

Με αυτά τα δεδομένα, το συνέδριο έχει όλα τα φόντα να εξελιχθεί σε συγκέντρωση άβουλων κομπάρσων-χειροκροτητών, καθώς ένα σώμα τεσσάρων χιλιάδων μελών (από τα οποία είναι ζήτημα αν θα προλάβει να πάρει το λόγο το ένα εικοστό) είναι ο πλήρης κι απόλυτος θρίαμβος της γραφειοκρατίας και των παρασκηνιακών διαβουλεύσεων –και μάλιστα στο όνομα της (αμεσο)δημοκρατίας και του μικρού μέτρου εκπροσώπησης (ένας σύνεδρος για κάθε δέκα μέλη). Σε βαθμό που η Καθημερινή να κάνει σχεδόν πλάκα (με το βαμβάκι) στο χτεσινό της πρωτοσέλιδο.

Αλλά ο Νίκος Παππάς αποκαθιστά το οργανωτικό κύρος του κυβερνώντος κόμματος, διαβεβαιώνοντας σε χτεσινή του συνέντευξη πως ο Σύριζα δε θα επιτρέψει σε κανέναν να είναι κόμμα μες στο κόμμα. Αλήθεια λέει. Το ξέρουν όλοι άλλωστε πως στο Σύριζα επικρατεί ο δημοκρατικός συγκεντρωτισμός ως οργανωτική αρχή και δεν μπορεί ο καθένας ή η κάθε φράξια να λέει και να κάνει του κεφαλιού του. Έτσι δεν είναι;

Το ζήτημα λοιπόν είναι τι σκοπεύει να κάνει η αριστερή πλατφόρμα. Δικό της κόμμα, λένε τα ρεπορτάζ και η κοινή λογική. Αν και στις εκδηλώσεις ανά την επικράτεια, η πλατφόρμα μέτρησε το μπόι της και το βρήκε λειψό, καθώς όλες σχεδόν, πλην Πανελληνίου, πήγαν άπατες. Κι ενώ όλος ο Τύπος και τα ΜΜΕ τάσσονται ολόψυχα υπέρ του Τσίπρα, προτρέποντας το Λαφαζάνη να αδειάσει αυτοβούλως τη γωνιά, μπαίνει το ερώτημα αν η πλατφόρμα θα συμμορφωθεί προς τας υποδείξεις ή περιμένει να τη διαγράψουν, για να μη χρεωθεί το πολιτικό κόστος μιας διάσπασης, κι επειδή πρώτα βγαίνει η ψυχή και μετά το χούι του Παναγιωτακόπουλου, που έφευγε μια ζωή μένοντας στο Πασόκ. Περίπου σαν τον υπάλληλο που θέλει να παραιτηθεί και να φύγει από μια δουλειά, αλλά περιμένει να τον απολύσουν, για να μη χάσει την αποζημίωση. Ενώ και το αφεντικό δε θέλει (ή δεν προτιμά) να προχωρήσει σε διαγραφές, για να μην του κολλήσουν τη ρετσινιά του σταλινικού (είπαμε, ο Σύριζα είναι σοβαρό κόμμα, αλλά όχι κι έτσι).

Και γιατί να μην παλέψει στο συνέδριο η αριστερή πλατφόρμα; Γιατί εδώ είχε καταφέρει να χάσει μέσα από τα χέρια της το 13ο συνέδριο του κουκουέ, οπότε γιατί να τα καταφέρει τώρα; Κι επειδή, όπως λέει μια σφισσα, οι προεδρικοί πάνε σε συνέδριο γιατί ξέρουν πως θα το κερδίσουν, αλλιώς δεν υπήρχε καμία περίπτωση να συρθούν σε αυτό (είπαμε είναι δημοκρατικό κόμμα ο Σύριζα, αλλά όχι κι έτσι).

Οπότε τι μας μένει για να αγωνιούμε;

Οι εκλογές; Λογικά, πάλι ο Σύριζα θα βγει, αλλά είναι ζήτημα πόσο θα αντέξει η κυβέρνησή του και αν θα αποφύγει την απειλή του Grexit.

Η τύχη της πλατφόρμας; Αργά ή γρήγορα θα βρει τον Αλαβάνο, για να ξανασμίξουν στα έδρανα της Βουλής –αν και μάλλον όχι ως τρίτη δύναμη, όπως εμφανίζονται τώρα.

Η στάση της Ανταρσυα-Μαρς; Το Μαρς θα φύγει αυτούσιο κι η μισή Ανταρσυα δε θα κρατιέται. Αλλά πόση αγωνία μπορεί να προκαλέσει αυτό στο κεντρικό πολιτικό σκηνικό;

Οπότε…

Οπότε η βασική αγωνία είναι να μην παγιδευτεί πάλι το κίνημα σε έναν αδιέξοδο, εκλογικό ορίζοντα, βλέποντας τα μνημόνια να περνούν.

Αν πάλι επιμένεις για κάτι πιο χειροπιαστό σφε αναγνώστη, η βασική αγωνία αφορά την ημερομηνία των εκλογών. Γιατί αν γίνουν πχ στις 4 Οκτώβρη (όπως και το 2009), θα ‘χουν μεν μια ενδιαφέρουσα σημειολογία, γιατί θα συμπίπτουν με την παγκόσμια ημέρα των ζώων (και μπορεί να βάλουν και το Λεβέντη μες στη βουλή, που κάποτε κάποια ζώα δεν τον άκουγαν, τώρα όμως θα τον ψηφίσουν και τα ζώα)· αλλά κινδυνεύει να αναβληθεί η κορύφωση των εκδηλώσεων του Φεστιβάλ σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη (τουλάχιστον), όπως περίπου το 07’ και το 09’. Λίγο το έχεις αυτό;

Γι’ αυτό σου λέω, και η αγωνία μου φουντώνει…

Με το ευρώ καλύτερα;

Δε χρειάζεται να είναι κανείς εμβριθής πολιτικός αναλυτής, για να καταλάβει πως ο λαφαζάνης και η πλατφόρμα του προορίζονται για να γίνουν ο βασικός κορμός του νέου αναχώματος για τη ριζοσπαστικοποίηση των εργατικών-λαϊκών συνειδήσεων, είτε παραμένοντας στο σύριζα, είτε (το πιο πιθανό) εκτός αυτού. Με άλλα λόγια, αφού ο σύριζα μετεξελίχθηκε στο πασόκ της εποχής μας, κάποιος πρέπει να καλύψει την οργανική θέση, που έχει μείνει κενή. Αυτά είναι γνωστά και χιλιοειπωμένα –χωρίς να καθίστανται πάντως κι αυτονόητα για τον κόσμο πέρα από το δικό μας στενό κύκλο, ακόμα και για τους πιο υποψιασμένους που μπορεί να παίξουν ρόλο κομπάρσου στο νέο εγχείρημα, όταν με το καλό…

Αλλά είναι ένα ζήτημα η επιλογή της κατάλληλης χρονικής στιγμής. Πριν ή μετά την ψήφιση της συμφωνίας (για να τη χρεωθεί η πλευρά του τσίπρα); Και με χρονικό ορίζοντα το έκτακτο συνέδριο του σύριζα. Που πέρα από την πολιτική του ουσία, μπορεί να εξελιχθεί σε μία ακόμα αποθέωση των δημοκρατικών διαδικασιών (χωρίς δηλαδή φραξιονισμούς, παρασκηνιακές διαβουλεύσεις και λοιπές παθογένειες), στις οποίες έχει μια ελαφρά δυστοκία εσχάτως η πρώτη-φορά-αριστερά, σε όλα τα επίπεδα. Αν όμως οι λαφαζανικοί περιμένουν να πάρουν το κόμμα και τελικά το χάσουν; Δε θα είναι απελπιστικά μικρό το χρονικό διάστημα ως τις εκλογές, για να στηθεί και να σταθεί με αξιώσεις το νέο ανάχωμα, στις κάλπες του φθινοπώρου; Και μήπως χρειάζεται ένα πιο δυνατό όνομα μαρκίζας από το λαφάζα, που ως ομιλητής δεν μπορεί να συγκινήσει ούτε τις κάμπιες και τις πεταλούδες από το λογοτεχνικό παράδειγμα του πι-πι, για να ανοίξουν φτερά και να πετάξουν; Τι ρόλους μπορούν να παίξουν σε αυτές τις διεργασίες πολιτικοί (διάττοντες) αστέρες του συρμού, σαν το βαρουφακη και τη ζωή, που παραμένουν κάτι σα στρατηγοί εν αποστρατεία περιμένοντας να βρουν τον προσωπικό τους στρατό; Ποιος πιστεύει ότι ο πι-πι πήγε χτες απλά σαν τσόντα, με τη δημοσιογραφική του ιδιότητα, χωρίς να πρεσβεύει τίποτα άλλο –από πολιτική άποψη; Ποιος απλός ριζοσπάστης-αριστερός άκουσε τις χτεσινές ομιλίες στην εκδήλωση της ίσκρα κι ένιωσε να αναριγά κάτι μέσα του, να φουσκώνουν τα στήθη του από αγωνιστική αισιοδοξία και τα μυαλά του από μια τολμηρή, ριζοσπαστική προοπτική; Και τέλος πάντων, πόσο αστείο μπορεί να είναι ένα πολιτικό σύστημα, που περιμένει να ακούσει με αγωνία τι θα πει ο λαφαζάνης; Και πώς αλλιώς μπορούμε να δούμε την καπηλεία του ονόματος της ίσκρα, παρά σαν την ιστορία που επαναλαμβάνεται σα φάρσα (γιατί την τραγωδία τη ζούμε εδώ και καιρό τώρα);

Αλλά αυτά είναι απλώς το περιτύλιγμα. Η ουσία δεν περιορίζεται απλώς στις πολιτικές φιλοδοξίες του υπό εκκόλαψη νέου σύριζα και την επικείμενη συγκρότησή του, αλλά στα πολιτικά χαρακτηριστικά που θα έχει ως βάση. Και είναι φανερό πως το επόμενο ανάχωμα, με όποια τυχόν μορφή και σύνθεση, θα στηθεί με βασικό πολιτικό άξονά του την έξοδο από την ευρωζώνη, για την παραγωγική ανασυγκρότηση, κτλ. Όμορφες έννοιες, πλαδαρές, αταξικά πλασμένες…

Κι επειδή το ενδεχόμενο μιας τέτοιας εξόδου, κάθε άλλο παρά έχει βγει από το κάδρο, και ο λαός που εκβιάστηκε με το δίπολο γκρέξιτ ή μνημόνιο, θα υποστεί τελικά τις συνέπειες και των δύο, είναι δυο φορές εγκληματικό να προβάλει κανείς μεσοβέζικα μέτρα ως πανάκεια και ως υποκατάστατα της πραγματικής, ουσιαστικής ρήξης που πρέπει να γίνει –κι είτε θα είναι επαναστατική, είτε απλώς δε θα υπάρξει- προκαλώντας ασυγχώρητες συγχύσεις σχετικά με το γκρέξιτ και την πιθανότητα να φέρει κάτι καλό για τα λαϊκά στρώματα και να τα ανακουφίσει. Γιατί με αυτόν τον τρόπο προσφέρουν τις χειρότερες υπηρεσίες στην υπόθεση της αφύπνισης και χειραφέτησης των λαϊκού κινήματος, όπως έκαναν άλλωστε όλα τα τελευταία χρόνια με τον υποτιθέμενο κρίκο μιας αριστερής, εργατικής, κοκ, κυβέρνησης, που θα καταργούσε τα μνημόνια και τους εφαρμοστικούς τους νόμους (σε ένα άρθρο), ή –σε μια παραπλήσια εκδοχή- θα ήταν πιο επιρρεπής στην πίεση και τον μαζικό εκβιασμό των από κάτω, για να εφαρμόσει μια σειρά πτυχές ενός μεταβατικού προγράμματος –που δε θα το πίστευε, αλλά θα το εφάρμοζε, όπως περίπου κάνει θεωρητικά και με το μνημόνιο, τώρα που έπιασε ο άλλος εκβιασμός. Η αυταπάτη πως θα μπορούσαν χωρίς επαναστατική ρήξη να επιβάλουν στην κυβέρνηση κάποια φιλολαϊκά μέτρα –ή πιο πρόσφατα, την ερμηνεία του «όχι» στο δημοψήφισμα- βρίσκει το αντίστοιχό της στον επικίνδυνο βαυκαλισμό πως ένα γκρέξιτ σχετικά και χρονικά αυτονομημένο από το στρατηγικό στόχο μπορεί τάχα να ανοίξει το δρόμο για αυτόν, ότι είναι ένα ανοιχτό πεδίο, όπου μπορεί να επικρατήσουν και να επιβληθούν οι δικοί μας όροι.

Και το χειρότερο που υπάρχει ως κοινή συνισταμένη στα δύο παραδείγματα είναι σε τελική ανάλυση η δυσφήμηση του πραγματικού εναλλακτικού δρόμου («είδαμε και την αριστερά τι έκανε»), η απαξίωσή του που θα στρώσει το έδαφος σε ακόμα πιο αντιδραστικά σενάρια, ανοιχτά φασιστικών «διεξόδων».

Από αυτή την άποψη είναι τελείως αναμενόμενη η χυδαία, οξυμένη και συντονισμένη επίθεση στο κόμμα, η χοντροκομμένη (σαν το σκαρί και τη σκέψη του καζάκη) διαστρέβλωση των θέσεών του (που είχε ξεκινήσει από μια παλιά δήλωση της αλέκας που έγινε ανάρπαστη), τόσο από το λαφαζανέικο, όσο και από άλλες δυνάμεις, όπως το επαμ του φυρερίσκου. Η απόλυτη τραγική ειρωνεία να μιλάει για μπαμπουίνους και διανοητικό επίπεδο ο καζακοπίθηκας και η αγέλη του, με το συνολικό IQ τρία, που κάνει μπαμ από μακριά και στις συγκεντρώσεις τους: ό-χι, ό-χι…

Η θέση του κουκουέ για το ζήτημα του νομίσματος είναι κρυστάλλινη και χωρίς περιθώρια παρερμηνειών. Ενώ οι δυνάμεις αυτές είναι (στην καλύτερη περίπτωση κι εφόσον δεν εξυπηρετούν άλλου είδους συμφέροντα) τόσο αφελείς, που φαντασιώνονται πως δρουν σε συνθήκες εργαστηρίου, μες σε δοκιμαστικό σωλήνα, που μένει καθαρός και ανεπηρέαστος από τις πιέσεις του εξωτερικού περιβάλλοντος. Κάνουν λοιπόν αφαίρεση από αυτές τις ενοχλητικές λεπτομέρειες, για να εξετάσουν αυστηρά και μόνο το επίπεδο συνείδησης του μέσου νοικοκυραίου, που πρέπει να προχωρήσει βήμα-βήμα, στράτα-στρατούλα, για να μην τρομάξει και κλειστεί στο καβούκι του. Το πρόβλημα δεν έγκειται μόνο στην υποκατάσταση του αναγκαίου επαναστατικού άλματος με μια σειρά ελαφρά πηδηματάκια (που είναι πάντα προς τα πίσω αν όχι στο κενό) αλλά στο ότι τηρουμένων των αναλογιών, είναι σα να θέλουμε να περάσουμε στην άλλη πλευρά ενός φαραγγιού που είναι σε απόσταση βολής, να προκρίνουμε αντί για το άλμα ένα σχοινί ισορροπίας (που είναι ούτως ή άλλως πιο δύσκολο αν όχι ουτοπικό σχέδιο), και απέναντι να μας περιμένει ο κακός της υπόθεσης, που θα τηρήσει όμως το ευ αγωνίζεσθαι και δε θα κουνήσει το σχοινί, όσο είμαστε πάνω του.

Κι ενώ η τυπική λογική θερίζει κόκαλα, κάθε φορά που «φίλοι» κι εχθροί θέτουν το ερώτημα γιατί το κουκουέ δεν είναι υπέρ της εξόδου από την ευρωζώνη, αφού θέλει την αποδέσμευση από την εε –ή βγάζουν το αήττητο συμπέρασμα πως οι κομμουνιστές είναι υπέρ της παραμονής στο ευρώ, αν τους πεις πως δεν είναι αυτό το βασικό ζήτημα- οφείλει να αναλογιστεί ο καθένας, χωρίς προκαταλήψεις, αν με αυτά τα δεδομένα και στην παρούσα κατάσταση, με το γκρέξιτ να βρίσκεται πάνω στο τραπέζι και να εξετάζεται σαν ενδεχόμενο, η τοποθέτηση του ζητήματος με βάση το δίπολο «ευρώ ή δραχμή» βοηθάει τη μέση συνείδηση να πιαστεί από κάτι, για να ξεδιαλύνει την κατάσταση και να προχωρήσει παρακάτω ή συσκοτίζει εντελώς την ουσία.

Habemus ΠτΔ

Τον κούλογλου ασφαλώς τον γνωρίζετε. Θα προτιμούσατε ίσως να μην... αλλά δεν ισχύει κάτι τέτοιο. Κι οι περισσότεροι μάλλον θα τον πρωτακούσατε (εκτός δηλ κι αν τον παρακολουθείτε φανατικά από τα χρόνια που έγραφε τον τρίτο δρόμο του πασοκ) με τα περιβόητα ντοκιμαντέρ για την ιστορία του κομμουνιστικού κινήματος, όπου μίλησε –πλην λακεδαιμονίων- μέχρι κι ο γιος του χρουτσόφ, να μας πει τη βαρύνουσα άποψή του για το θέμα. Αυτό το σπουδαίο υλικό λοιπόν το συγκέντρωσε και το κατέγραψε ο στέλιος σε αυτή την έκδοση, που την προλόγισε ο ίδιος με ένα κείμενο που ξεκινούησε και τελείωνε με το ακατάληπτο μουγκρητό του κομμουνιστή πατέρα του, όταν του ζητήθηκε μια δήλωση μετανοίας-αποκήρυξης των ιδανικών του στο δικαστήριο. Κι αν ο πατέρας του είχε, λέει, τη στερνή γνώση του γιου του για την κατάληξη του υπαρκτού, και τον ρωτούσαν αν άξιζαν τελικά τον κόπο οι στερήσεις κι οι θυσίες, θα απαντούσε μάλλον κάτι αντίστοιχο, εξίσου σαφές και καταφατικό με εκείνο το μουρμουρητό ενώπιον του δικαστηρίου.

Βφκστφτ, που θα ‘λεγε κι ο οβελίξ μπροστά στη φράμπαλα. Ή μάλλον... «προ’πς παλοπ’ς», όπως θα πρόσθετε περήφανα ο παναγιώτης λαφαζάνης στη βουλή, με το κεφάλι ψηλά, όπως έλεγε και το χτεσινό πρωτοσέλιδο της αυγής για το ημίσκληρο τυράκι της σκληρής διαπραγμάτευσης.

Το 86’ βέβαια, που μόλις ξεκινούσε τη συγγραφική-πασοκική του καριέρα ο στέλιος –που σήμερα είναι ευρωβουλευτής του σύριζα με ποταμίσια ψυχή- ο τόπος είχε κεντρώο πρόεδρο-βυζαντινό αυτοκράτορα: ο σχολαστικισμός του σαρτζετάκη, τα παπατζιλίκια του ανδρέα, τα χρωματιστά ψηφοδέλτια, τα αντίποινα του καλπογιάννη, τα αντιδεξιά σύνδρομα, οι δικές μας αυταπάτες, το θυμικό του κυρίαρχου λαού, που έπρεπε να διεγερθεί για να καλυφθεί η ουσία... α, ωραία πράγματα, αυτές ήταν εποχές!

Ενώ τώρα ο αλέξης δεν κάνει ούτε καν αυτά τα δευτερεύοντα για τις εντυπώσεις. Πολλοστή απόδειξη του πόσο πίσω είναι από το πασόκ του 81’ –και του 85’ δηλ, αν όχι και από τις πιο πρόσφατες εκδοχές του. Γενικά το πασόκ είναι σαν τις εκδόσεις των windows κι η τελευταία ειδικά ήταν άκρως προβληματική σαν τα windows (σ)vista. Και μπορεί να εξαϋλώντεται, αλλά κατά βάθος είναι πάντα εκεί, σαν πέμπτη διάσταση του ελληνικού χωροχρόνου.

Το πιο ωραίο μάλιστα είναι πως τον πάκη τον ψήφισαν από κοινού συγκυβέρνηση και αξιωματική αντιπολίτευση, να συνηθίζουν από τώρα για το μεγάλο συνασπισμό, που θα κληθούν να συγκροτήσουν κάποτε και να πιστοποιηθεί με τη βούλα και σε συμβολικό επίπεδο η ενσωμάτωση του σύριζα κι η ομαλή του ένταξη στα πλαίσια ενός σοβαρού κι υπεύθυνου δικομματισμού, με πολιτικό savoir vivre και ιπποτικές παραχωρήσεις σε τέτοια δευτερεύοντα, λειτουργικά ζητήματα της αστικής μας δημοκρατίας.

Κι έτσι ψήφισαν όλοι. Δηλ σχεδόν όλοι. Γιατί ένας ηρωικός κι ανυπότακτος λαφαζάνης το ‘πε σχεδόν από μέσα του, για να μην πάρει μετά η ελληνοφρένεια το ηχητικό και του το χτυπάει για μια ζωή. Και γιατί ο μαρξιστής λαπαβίτσας εξήγησε γραπτά τις διαφωνίες του, εφαρμόζοντας ένα δικό του, ιδιότυπο δημοκρατικό συγκεντρωτισμό. Λέμε ό,τι θέλουμε, όπου θέλουμε, αλλά κάνουμε τελικά ό,τι θέλει η ηγεσία. Κι η γαϊτάνη δεν πήγε στο ραντεβού με την ιστορία και την εθνική συμφιλίωση, όπως δεν πήγε και ο (κούλης-κούλα μ’ ακούς; πολύ κωλόπαιδο ο...) κυριάκος, πήγε όμως η ντόρα.

 Κι όπως και να ‘χει το πράγμα, όσο δευτερεύον ή ανούσιο κι αν είναι το ζήτημα, έχει πάντα πλάκα να να βλέπεις το λαφαζάνη να ψηφίζει έναν δεξιό, που δεν τον στήριξε (ο) ένας μητσοτάκης.

Όπως επίσης έχει πλάκα να βλέπεις το σύριζα να εκλέγει μνημονιακό πτδ και να έχει ως τελευταία γραμμή άμυνάς του πως τουλάχιστον δεν είχε διατελέσει υπουργός την εποχή των μνημονίων, αθωώνοντας όμως έτσι την προηγούμενη περίοδο του καραμανλή –που μπορεί όντως με απλοϊκούς, σχηματικούς όρους να φαντάζει έως κι αριστερός, σε σχέση με όσα ακολούθησαν.

Όπως ακόμα-ακόμα έχει πλάκα να βλέπεις τους ψηφοφόρους του «αριστερού σύριζα» του 4% να μένουν πάκηδες με τις κυβερνητικές επιλογές, να πέφτουν από τα σύννεφα, να απογοητεύονται, αλλά τελικά να βρίσκουν τρόπο να τα βολεύουν μέσα τους και να δικαιολογούν τα πάντα.

Έχει εξάλλου ιδιαίτερο συμβολισμό αυτή η κίνηση-ακινησία με την επιλογή του πάκη, που έμεινε ακίνητος κι ασυγκίνητος, σαν μπάτσος μπροστά σε φασίστες, στην χυδαία, φασιστική επίθεση του κασιδιάρη σε δύο γυναίκες. Κι ενώ αρχικά πίστευα ότι το ιδανικό πρόσωπο για μια θέση πτδ-παρελασιάρχη, που δε σημαίνει και δεν κάνει απολύτως τίποτα, θα ήταν ο κατεξοχήν κύριος τίποτα (δηλ ο αβραμόπουλος με το κεπ, τα ρέι-μπαν και τα δημαρχιακά καγκελάκια), πείστηκα εν τέλει πως ο προηγούμενος συμβολισμός με το μολυβένιο-ακούνητο στρατιωτάκι είναι πιο δυνατός κι εύστοχος.

Ακίνητοι! Χέρια ψηλά, κι όλα τα φτάνω, όλα τα ψηφίζω, με το κεφάλι επίσης ψηλά, όπως στο πρωτοσέλιδο της αυγής. Σοσιαληστεία, όλοι ακίνητοι! Προσμένοντας ίσως κάποιο θάμα από την αθηνά, χωρίς να κουνάμε το δαχτυλάκι μας.

Η ακινησία είναι το παν, ο τελικός σκοπός δεν είναι τίποτα.