Χίλια μύρια βήματα

Ο καιρός θα είναι αίθριος, λιακάδα, με ασθενείς ανέμους και σποραδικές συννεφιές.

Αυτό που ο αθλητικός εκφωνητής στην αναμετάδοση του αγώνα περιγράφει συνήθως ως ιδανικές συνθήκες (για μπάλα). Άσε που στην πορεία, όλα ανατρέπονται και το συννεφάκι που σε ακολουθεί κατά πόδας, γίνεται ενίοτε το τυχερό σου.

Ιδανικές συνθήκες... Μα τέλος πάντων ποιον κοροϊδεύουμε; Δεν υπάρχουν, ξέρεις, ιδανικές συνθήκες, για το δικό μας αγώνα, για αυτό που κάνουμε, 35 χιλιόμετρα ποδαρόδρομο. Για τους συντρόφους, οι μόνες ιδανικές συνθήκες είναι οι ώριμες. Κι αυτές κατά βάση είναι παντός καιρού...

Πηγαδάκι συντρόφων, καθώς περιμένουμε την εκκίνηση.

-Η πρώτη φορά που πήγα πρέπει να ήταν το 84'...

Κοίτα να δεις. Κι εμένα τότε πρέπει να ήταν, αλλά με κουβαλούσαν μάλλον πάνω σε καροτσάκι. Που θα ήταν πολύ καλή ιδέα και για τη φετινή διαδρομή, αλλά δε νομίζω να υπάρχει κανείς πρόθυμος...

Κι αν το μετρήσεις, πρέπει να ήταν γενικώς από τις πρώτες, γιατί φέτος ήταν η 36η, που σημαίνει ότι οι πορείες ξεκίνησαν ξανά μόλις το 81' (εκτός κι αν συμπεριλαμβάνουμε στο 36 και τις αντίστοιχες προ χούντας). Είδες η Πασοκάρα; Μέχρι και στο αναγνωστικό (η γλώσσα μου) του δημοτικού, υπήρχε ένα κείμενο για ένα κοριτσάκι, την Ειρήνη, και την πορεία Ειρήνης. Τι λες τώρα...

Και τώρα όμως, δεν έχουμε παράπονο. Έρχονται διάφοροι δήμαρχοι, αντιδήμαρχοι, βλαχοδήμαρχοι, στα μέρη που συναντάμε στη διαδρομή, να κάνουν δημόσιες σχέσεις και να βγάλουν χαιρετισμό, ενώ εμείς ψάχνουμε σκιά να ξεραθούμε κι είναι ζήτημα αν τους προσέχει κανείς τι λένε. Ένας εξ αυτών όμως μπήκε στην καρδιά μας, για τα κρύα νερά με τα οποία μας υποδέχτηκε, ενώ ο Ψινάκης άνοιξε φέτος (αντίθετα με πέρσι δηλ) τις τουαλέτες του δημαρχείου στη Νέα Μάκρη για να (το) κατουρήσουμε.

Εκεί πέτυχα και το... συναγωνιστή με τη σημαία της Ρωσίας (!), (της "καπιταλιστικής Ρωσίας" βεβαίως-βεβαίως, όπως τόνισαν διάφοροι ομιλητές της ΕΕΔΥΕ), που ίσως έκανε κάποιο νυσταγμένο, αγουροξυπνημένο σχόλιο για το χαντάκωμα της Ρωσίας στη Γιουροβίζιον, αν και δε νομίζω πως ξενύχτησε κανείς από τους οδοιπόρους, που είχαν τόσο πρωινό ξύπνημα, για να το δει. Η χαρά της ΟΑΚΚΕ (μέχρι να έρθει το βράδυ η νίκη της ΤΣΣΚΑ και να της χαλάσει το τριήμερο). Και μήπως ήταν τυχαία η τριχρωμία στα καπελάκια της ΕΕΔΥΕ, άσπρο-μπλε-κόκκινο, σαν τις ταινίες του Κισλόφσκι και τα χρώματα της Ρωσίας; Τι μας κρύβουν σύντρολοι;

Το κοινό είχε σχετικά μεγάλο μέσο όρο ηλικίας. Κάτι το πρωινό ξύπνημα που πέφτει πολύ βαρύ στη νεολαία. Κάτι και τα διάφορα ρετρό στοιχεία της ΕΕΔΥΕ, όπως πχ το όνομά της ("τη διεθνή ύφεση"), που παραπέμπουν σε άλλες εποχές, με άλλη πολιτική ατμόσφαιρα. Αλλά αν πιστεύει κανείς πως το αντιπολεμικό μέτωπο έπαψε να είναι επίκαιρο στις μέρες μας, γελιέται πλάνη οικτρά.

Το μουσικό ρεπερτόριο ήταν ευτυχώς ευρύ και δεν επαναλαμβανόταν συχνά, περιλαμβάνοντας σχεδόν τα πάντα. Από τα κλασικά τραγούδια των πορειών, μέχρι ροκάκια για να ανέβει το ηθικό, τον ύμνο του Κόκκινου Στρατού, για να πάει στα ύψη, Τζον Λένον και Give Peace A Chance (γιατί κατά βάθος είμαστε κάπου στο 9ο Συνέδριο κι ουδέποτε το ξεπεράσαμε) κι άλλα που έπαιζαν με τον πόνο μας: μακριά, πολύ μακριά να ταξιδεύουμε κι ο ήλιος πάντα μόνους να μας βρίσκει... Και ο Σαρής, στο τέλος, να μας υποδέχεται

κοίτα οι άλλοι έχουν κινήσει   (που; μα τώρα μόλις φτάσαμε).

έχει η πλάση κοκκινίσει...        (η πλάτη; πότε; ε όχι να πάρει...)     

Ευτυχώς όμως έκαναν καλή δουλειά τα αντηλιακά και μύρισαν καλοκαίρι όλα τα Μεσόγεια.

Κι οι σύντροφοι ήρθαν μαζικά, όπως ήταν (ελάτε όπως είστε, που έλεγε και μια χουντική ψυχή). Με τα αμάνικά τους, τα παλαιομοδίτικα πλατύγυρα καπέλα τους, τις αυτοσχέδιες μπούρκες που θύμιζαν Λόρενς της Αραβίας, τις κάλτσες με τα σανδάλια τους.

Ε ναι ρε συ, κάλτσες με σανδάλια. Στην τελική το περιεχόμενο μετράει κι η μορφή αγνοείται διαλεκτικά. Κι ας βγαίνει καμιά φορά λίγο κιτς ή αναχρονιστική.

Σαν το προλεκάλτ τραγούδι, που έψαξα αλλά δεν μπόρεσα να το βρω, κι έλεγε να ενώσεις τη φωνή σου ενάντια στην πυρηνική καταστροφή (μα πόσο 8ο...).

Αλλά έπαιξε στο καπάκι μια περίεργη ξέπνοη διασκευή του Γιούπι-για-για (σα να το τραγουδούσαμε εμείς) και πιο μετά το "καταρρέω", για να ευθυμήσουμε. Όπως έλεγε κι Many Calavera, μετά απ' την πρώτη μέρα (Πάτρα-Αίγιο) της μαραθώνιας πορείας κατά της ανεργίας.

Δεν μπορώ άλλο             (καταρρέω)

Θα πάω να γίνω ΝΔ        (θα εισηγηθώ στον Παπανδρέου)

που θα 'ναι ξεκούραστα   (να με κάνει υπουργό).

Και δεν ξαναγαπάω σύντροφο...

Η διαδρομή κύλησε ευχάριστα (μια κουβέντα είναι αυτή) παρά τα λιγοστά απρόοπτα περιστατικά (κάτι απρόσεκτα αγριογούρουνα, κάτι ρωμαϊκές περίπολοι που ξεστράτισαν, κτλ). Ένα Samsung που άφησε την τελευταία του πνοή στο δρόμο και το πήρε ο Λαμπράκης, το πήρε μακριά... Οι ποδηλάτες, που πρέπει να είχαν κι αυτοί μια δική τους κινητοποίηση χτες, με αίτημα, λέει, μεταξύ άλλων, να αλλάξει ο ΚΟΚ. Χαρούμενα κορναρίσματα από το απέναντι ρεύμα, ο κλασικός βλάκας ως εξαίρεση στον κανόνα (πάτε να δουλέψτε ρεεεε,,,). Παλιοί γνώριμοι, όπως η στάση του ΕΘΕΛ Μοναξιά, όπου μένει ίσως ο Χριστόφορος, αλλά εκτός από τη μοναξιά υπάρχει κι ο ιμπεριαλισμός, και να δεις που αυτό θα είναι το θέμα της επόμενης ταινίας του. Η κλασική στάση στο Πικέρμι, στο μνημείο για τους 54 πατριώτες που εκτελέστηκαν από τους ναζί, που είναι μες στο εργοστάσιο του Μπουτάρη (κοίτα να δεις...). Η επιγραφή στην Παλλήνη που έλεγε "μόνο ο Χριστός σώζει..." και με έκανε να σκεφτώ πως ούτε στη Δευτέρα Παρουσία δε θα ξεμπλέξουμε, γιατί ο δρόμος που τραβάμε δεν έχει τελειωμό. Ο τερματισμός απέναντι από το Υπουργείο, στο άγαλμα του Παπάγου, για το σουρεάλ της υπόθεσης (μεγάλος αγωνιστής της ειρήνης ο μακαρίτης).

Κι η φάση με τα τρία περιπολικά που μας φυλούσαν στην Παλλήνη (για να νιώθουμε περισσότερη ασφάλεια) και το αίτημά τους να μείνουμε δεξιά, για να αφήσουμε μια λωρίδα κενή. Γιατί ρε φίλε, θα έρθει ο Σύριζα από αριστερά; Μήπως να πάμε και κατά μόνας, ο ένας πίσω από τον άλλον, και να βάλουμε και μια σιδερένια μπάλα στο πόδι; Τελικά μετά τη Ραφήνα, αφήσαμε μια λωρίδα ελεύθερη.

Αλλά επειδή εμείς το θελήσαμε, όχι γιατί μας το είπες εσύ. Εντάξει;

Από τις διάφορες μορφές της πορείας, ξεχωρίζω κι αναφέρω.

Τον νεαρό (φωτο)γραφικό φωτογράφο του 902, που έκανε τον Τιραμόλα κι είχε όρεξη για μπάσκετ στην Παλλήνη, αλλά αν έκανες το λάθος και σε έπειθε να του ποζάρεις, σε κρατούσε κάνα τέταρτο, μέχρι να (μη) βρει τη σωστή λήψη.

Το σφο που κάτι του θύμιζα, αλλά δεν εντόπισε τι. (Τώρα όμως);

Το συνταξιούχο Χρήστο από τα Εξάρχεια, με τον οποίο πιάσαμε κουβέντα για τον καλό γιο του Λαμπράκη, και τον αδερφό του που πήγε στο Ποτάμι...

Και πάνω από όλους μας, τη σφισσα με το πρόβλημα όρασης και τα τεράστια ψυχικά αποθέματα, που έβγαλε αγόγγυστα τη διαδρομή, από την αρχή ως το τέλος, μαζί με το συνοδό της!

Ηθικό δίδαγμα:
Καταρχάς, τι θα φάμε; Ε τι, τζάμπα κάψαμε τόσες θερμίδες; Πρέπει να αναπληρώσουμε τις δυνάμεις μας για τα δύσκολα που έρχονται.

Και κατά δεύτερον.
Tο κίνημα φροντίζει εκτός από τα διάφορα ταξίδια και τις παραστάσεις που κερδίζεις σε διάφορα βουνά και γωνιές του αγώνα (ΚΚΕ travel, όπως το λέγαμε χαριτολογώντας) και για την καλή φυσική σου κατάσταση (KKE fit). Επόμενος σταθμός στον Παρνασσό, στις 29 Μαΐου...

Νενικήκαμεν

Αν και το παπαγαλάκι του κρεμλίνου θεωρεί πως ηττηθήκαμε κατά κράτος. Σαράντα χιλιόμετρα ποδαρόδρομος και μία καμένη γάμπα(!) δικαιολογούν τα πάντα. Ακόμα και ηττοπάθεια.

Ξεκινήσαμε πρωί από το μαραθώνα με γέλια και χαρές που όσο πήγαινε κοβόντουσαν. Πάνω στο κέφι αναφέραμε τη νδε (τι να κάνει αυτή η ψυχή;) κι ευθυμήσαμε. Κι ύστερα το σύλλογο φίλων περιστεράς η ειρήνη στο γκύζη. Που με τη διαλεκτική του κινήματος στην πορεία θα γίνει σύλλογος φίλων ειρήνης η περιστερά, και σε ένα βάθος ρυάκι του ααδμ κι αντικαπιταλιστική συνείδηση. Γιατί όπως έλεγε κι ο σύντροφος με το μουσάκι μέχρι και στις αντικαπνιστικές λέσχες πρέπει να έχουμε παρέμβαση. Άλλο αν καπνίζουν όλοι οι σφοι σαν φουγάρα.

Όταν η κεφαλή της πορείας έφτανε στο σύνταγμα, τα τελευταία μπλοκ μόλις ξεκινούσαν από την αφετηρία στο μαραθώνα.
Ε, καλά όχι ακριβώς. Ξεκινήσαμε κάτι εκατοντάδες και το πήγαμε σε στιλ οδύσσειας. Στην αρχή λιγοστεύαμε σαν τους συντρόφους του πολυμήχανου αλλά στο τέλος πληθαίναμε σαν τους μνηστήρες της πηνελόπης.

Μόνο ο τούσας κι ο αγγουράκης ήταν μαζί μας από την αρχή. Κι ο τούσας ήταν χτες και στο λιμάνι.
Αλλά η πραγματική μορφή ήταν ο αγγουράκης. Εναλλακτικός κουκουές που λέει και το παπαγαλάκι. Σε ένα διάλειμμα στην παλλήνη αναρωτιόταν γιατί δεν είχαμε φέρει μαζί και ποδήλατα. Κι όταν του πρόσφεραν κολοκυθόπιτα που έφτιαξε η τοπική κοβα με τα χεράκια της προσπέρασε το τάπερ με αυταπάρνηση. Κρίμα γιατί με κολοκυθάκι θα ήταν τέλειος συνδυασμός. Νότα δροσιάς μες στο ζόρι της ημέρας.

Είχε κι ένα καπελάκι θαλάσσης από αυτά που φορούσε ο βουτσάς στις ταινίες του εξήντα κι έχουν μεγάλη πέραση στον όμιλο -όπως καθετί παλιομοδίτικο άλλωστε.
Είχαμε γενικά τρελό καπέλωμα και μάλιστα οικειοθελές. Οι πιο πολλοί με καπελάκια του κόμματος απ' τις 15 μάη. Εμείς ως επιρροές προτιμήσαμε αυτά της εδυε. Που λέει και το ένα έβδομο κάθε φορά που ακούω προεκλογικά την αλέκα για τους φίλους που είναι κοντά μας αλλά δε συμφωνούν σε όλα, λέω μέσα μου: εγώ είμαι αυτός, για μένα το λέει.

Ήταν κι ένας σύντροφος με δικό του εξοπλισμό, κουβανέζικο λάβαρο και μπλουζάκι CCCP με τον ύμνο της σοβιετίας, αλλά στη μπρεζνιεφική εκδοχή, χωρίς στάλιν στους στίχους. Κι ο συνεργάτης του με ένα σκουπόξυλο και μια απροσδιόριστου περιεχομένου σημαία στα χρώματα της ινδίας.

Μια ωραία ατμόσφαιρα παραλίας με χαλαρές γραμμές και μυρωδιά αντηλιακού στον αέρα. Η πορεία έσπασε στα δύο κι εμείς κάναμε ως συνήθως τους κεντριστές, μη τυχόν μείνουμε τελείως πίσω και μας φάνε τα όρνια.

Κάτι σφισσες είχαν αγκαλιά τις ντάνες με το ρίζο και στο τέλος της μέρας μπορούσαν να διαβάσουν στον πήχη τους το οπισθόφυλλο.
Μία απ' αυτές τις μέρες που οι σύντροφοι δεν έχουν να χάσουν παρά μόνο τις αλυσίδες τους, για να μην ιδρώνουν και κολλήσουν με τον διπλανό τους. Ευτυχώς ξεκινήσαμε εξ αρχής μπουλουκηδόν χωρίς αλυσίδες και το κρατήσαμε. Γιατί έτσι και γίνει η αρχή, ό,τι γράφει δεν ξεγράφει. Η διατροφική αλυσίδα μπορεί να σπάσει, η συντροφική ποτέ.

Στο δρόμο βρίσκαμε χαλκομανίες με πτώματα από κουνέλια και πάλαι ποτέ ζωντανά και παίρναμε θάρρος. Λευτεριάς λίπασμα οι πρώτοι νεκροί. Λες κι εμείς να βρούμε την τύχη τους;
Με αγώνες τιμάμε τους νεκρούς μας, είναι ζωντανοί στη μνήμη του λαού μας, φώναζε η ντουντούκα και παρηγορούσε τον κόσμο. Τουλάχιστον δεν θα πάμε άκλαυτοι, ως παράγοντες του κινήματος.

Κάτι εκπαιδευμένα μαντρόσκυλα του συστήματος αλυχτούσαν ενάντια στους φίλους της ειρήνης. Μια κυρία στα χανιά μας έλεγε ότι το σκυλάκι της μπορεί και της μιλάει κι ο σκληρός διαλεκτικός έπρεπε να της εξηγήσει με τακτ ότι σίγουρα εκφράζει κάποια συναισθήματα, αλλά έναρθρο λόγο δε μπορεί να εκφέρει. Λίγο αργότερα όμως μας έλεγε για τα κομματοσκυλάκια στις πορείες που γαβγίζουν με ταξικό ένστικτο τους μπάτσους.
Με άλλα λόγια, δεν χρειάζεται να μπορείς να αρθρώσεις λόγο για να έχεις ταξική συνείδηση. Ζωντανή απόδειξη ο καψής του μέγκα.

Όσο ακόμα είχαμε όρεξη πιάσαμε τις αναλύσεις.
Το παπαγαλάκι θυμήθηκε την προ δεκαετίας τρέλα με την παγκοσμιοποίηση. Μία από τα ίδια λέει το κκε, μόνο για ιμπεριαλισμό μιλάει, χάνει τη συγκυρία, δεν εξηγεί τίποτα στο σήμερα. Κι ύστερα πέρασε ο καιρός και η καινούρια μόδα και βρήκαμε άλλο φασούλι με το χρέος για να πούμε μία από τα ίδια για το κόμμα που λέει τα ίδια.

Ο προλεταριακός μύθος λέει ότι τις πρώτες μου πορείες τις έκανα με το θηλυκό μου γονιό πάνω σε καροτσάκι. Αυτή τη φορά όμως δεν υπήρχε ούτε θηλυκός γονιός, ούτε κανείς πρόθυμος να με σύρει με καροτσάκι κι έπρεπε να βαδίσουμε το δύσκολο δρόμο.
Το πάθος για την ειρήνη είναι δυνατότερο απ' όλες τις φουσκάλες.

Είναι μαζί μας κι οι τρεις γιοι του λαμπράκη.
Προσοχή σύντροφοι, ο ένας είναι πασόκος. Εδώ βγήκε σκάρτος ο γιος του μπελογιάννη, αυτός θα γλίτωνε;

Καταπίνουμε τους ενδιάμεσους σταθμούς και τα στάδια προς το σοσιαλισμό μέχρι το τελευταίο όπου θα μας αποθεώσουν τα πλήθη. Στους δήμους μας περιμένουν δημόσιες σχέσεις και μπουκαλάκια με νερό. Χρειαζόμαστε τα δεύτερα και κάνουμε τακτικό συμβιβασμό.

Ο πασόκος της αγίας παρασκευής μας είπε για γκλάσνοστ και διαφάνεια. Ενώ αυτός της νέας μάκρης δεν έχει ετοιμάσει τίποτα και ψέλλισε με το ζόρι τρεις φράσεις. Ημέρα μνήμης... αγώνας για δημοκρατία... τιμούμε τον αγωνιστή και τον άνθρωπο... τελεία.
Τον νοστάλγησα όμως στο πικέρμι όπου δεν ήταν κανείς να μας περιμένει και μπουκάραμε στο εργοστάσιο του μπουτάρη που είχε λάστιχα και δέντρα με σκιές. Επιτέλους και κάτι καλό από αυτή τη συνεργασία.

Η αμέσως επόμενη στάση λεγόταν Μοναξιά! Για να μας θυμίσει ότι εκτός από τον ιμπεριαλισμό υπάρχει κι αυτή. Οι σύντροφοι στους χώρους δουλειάς βλέπουν από πρώτο χέρι πως δένουν διαλεκτικά αυτά τα δύο.

Επόμενη στάση... πληρωμών. Και μετά κρατικοποίηση τραπεζών, έξοδος από το ευρώ και σοσιαλισμός. Τερματικός σταθμός. Παρακαλούνται οι επιβάτες να συνεχίσουν πεζοί προς την αταξική κοινωνία. Προσοχή στο (θεωρητικό) κενό.

Το φορτηγάκι με τη ντουντούκα μας έδινε θάρρος στα δύσκολα.
Η ζωή τραβάει την ανηφόρα με σημαίες και με ταμπούρλα. Τούτο το κόμμα είναι δικό τους και δικό μας. Δε μπορεί κανείς να μας το πάρει. Πες τον παπασταύρου προσευχή να κάνει (να σχωρεθούν τα διαγραμμένα μας) πες το μουεζίνη, πες και τον ιμάμη. Εγώ δε ζω γονατιστός είμαι της γερακίνας γιος. Τα παιδιά του λαού συσπειρώνονται στην πκσ και τη βρίσκουν με καζαντζίδη.

Λεβέντης εροβόλαγε. Ωραίο τραγούδι, αλλά οι καταλήξεις του είναι αθηναϊκή προπαγάνδα ποιητική αδεία. Άκου εκεί, φτερούγαγε...
Εκτός από το τυρί οι αθηναίοι σύντροφοι λένε λάθος και το αυτοί σκοτώσαν. Το φωνάζουν ανάποδα: φονιάδες των λαών αμερικάνοι, αυτοί σκοτώσαν λαμπράκη, μπελογιάννη.

Κι η φρειδερίκη μαζί, όχι μονάχοι τους, έλεγε δίπλα ένας γεράκος.
Κι ο πλαστήρας επίσης, αλλά δεν χωράει στο σύνθημα, τι να κάνουμε τώρα. Όπως ξαναλέει το ένα έβδομο ήταν απ' αυτούς τους γεράκους που τα λένε όλα σωστά και με συναίσθημα και στο τέλος τους λες.
Εντάξει, έτσι είναι, αλλά τι θες δηλαδή να γίνει τώρα;

Η σφισσα στο φορτηγάκι έβαζε συνέχεια τα ίδια τραγούδια κι έκοβε στη μέση όσα δεν της άρεσαν. Ένα-δυο αποτυχημένα συνθήματα με ελληνόπουλα κι ευρώ που σκορπάν έφαγαν άκυρο από τα κάτω κι αριστερά. Όπως κι ένα ακόμα καλτ που ξεκινούσε κάπως έτσι: δυο χιλιάδες τόσοι φαντάροι στην ασία... το μυαλό κόλλησε εκεί, η συνέχεια δεν είχε καμία σημασία.
Αλλά μες στις σήραγγες με τον αντίλαλο ακουγόμασταν σα να 'μασταν μυριάδες, παίρναμε θάρρος και φωνάζαμε ό,τι και να έλεγε.

Φτάσαμε στο σύνταγμα βέβαιοι ότι η συμμαχία με το φιλειρηνικό κίνημα πατούσε γερά στα πόδια της. Εμείς πάλι όχι. Ανίκανοι για το παραμικρό βήμα είτε μπρος, είτε προς τα πίσω για να πάρουμε φόρα.
Ψάχναμε μόνο τον παφίλη να του πούμε νενικήκαμεν και να ξεψυχήσουμε ευτυχισμένοι.