Τα 80’ς είναι το όπιο του λαού

Το μέλλον μας δεν είναι ο καπιταλισμός
Μα πάντα δυστυχώς ο παλιός είναι αλλιώς

(Χωρίς αιχμές για αναγνώστες της κε του μπλοκ)

Η αισθητική είναι μια μορφή συνείδησης. Η δεκαετία με τις βάτες για κάποιους στέκει στη λάθος πλευρά της αισθητικής. Άρα η νοσταλγία δεν είναι μορφή συνείδησης -τουλάχιστον ριζοσπαστικής, που θα προχωρήσει το προτσές. Ο μπάτσος είναι μπουζούκι, ο Ρίζος είναι διαβήτης -όπως στο διαβητόσφυρο της ΓΛΔ με τα στάχυα. Κι εσύ νοσταλγός της ντίσκο-ποπ και του σοσιαλισμού που γνωρίσαμε, ενάντια στις διδαχές του Λουκιανού (που πήγε όμως και με τη ΔΗΜΑΡ) και του Γιοκαρίνη.

Τα 80’ς είναι μια μορφή αντι-συνείδησης, συναίσθημα, ιδέα που κατακτά τις μάζες και γίνεται υλική δύναμη σε κάθε καρναβάλι, αυθόρμητος διονυσιασμός, λανθάνουσα αγωνιστική διάθεση και ένδοξα κατάλοιπα της Μεταπολίτευσης. Κι αν κάποιοι βαφτίζουν «καλτ» τις εποχές και τις ενοχές τους, για να τα έχουν καλά με τη συνείδησή τους και το στρατευμένο πολιτικό τραγούδι, είναι σαν αυτούς που φοράνε στους παλιούς επαναστάτες φωτοστέφανο (σαν αγγελούδι, σαν τον Άγιο Στέφανο) για να τους αφαιρέσουν κάθε ζωτικό περιεχόμενο και να τους καταστήσουν ακίνδυνα εικονίσματα.

Αλλά τα «κονίσματα» του Χαρίλαου δεν είναι ποτέ ακίνδυνα -και το 13ο Συνέδριο, που έχει γενέθλια αυτές τις μέρες, δεν ήταν απλή εικονομαχία για τα σύμβολα, άνευ ουσίας. Κι αν γλιτώσει το παιδί, δηλαδή το Κόμμα που μας ανέθρεψε όλους σαν παιδιά του -και ας λένε οι κακές γλώσσες πως τα τρώει- υπάρχει ελπίδα για αλλαγή. Αυτή που επέζησε στο πρωτοσέλιδο του Ρίζου, μετά την υποστολή της σημαίας στο Κρεμλίνο. Αυτή που δεν ήρθε ποτέ γιατί έμεινε στον πάτο του κουτιού της Πανδώρας (αν και ο Βαξεβάνης ξύνει διαρκώς τον πάτο, για να βρει και παρακάτω) ή στο αποκριάτικο πάρτι της αστικής εν-αλλαγής που ντύθηκε Αλλαγίτσα.

Γιατί η νοσταλγία επαναλαμβάνεται δυο φορές, την πρώτη σαν Αλλαγή, τη δεύτερη ως ελπίδα -και πάντα ως φαρσο-τραγωδία για τους λαούς. Και η ιστορία δεν τελείωσε μαζί με τη δεκαετία του ’80. Αρχίζει εκεί που τελειώνει η νοσταλγία και οι αυταπάτες.

Η κε του μπλοκ «τήρησε τα σύγχρονα έθιμα» και πήγε συνειδητά, χωρίς ενοχές ή αυταπάτες -αν και με άπειρη νοσταλγία- να δει το δίδυμο Ρακιντζή-Χαριτοδιπλωμένου στο «Γυάλινο θέατρο». Να σου δώσω μια να σπάσεις, αχ βρε κόσμε γυάλινε και να φτιάξω μια καινούρια κοινωνία άλληνε. Ο Ρακιντζής βέβαια δεν έχει ιδιαίτερη σχέση με την επανάσταση, εκτός ίσως από έναν στίχο στον «Άγιο»: να ξέρεις θα επαναστατώ, κάθε φορά που με φωνάζεις μουλωχτό. Κι αν το τραβήξεις από τη χαίτη με τον λασπωτήρα, το «Δικός σου για πάντα» είναι μια υπόμνηση ότι δεν μπορούμε να θεωρούμε καμία νίκη της επανάστασης δεδομένη, καθώς και μια ωδή στη σοσιαλιστική νοσταλγία:

Μην κλάψεις μόνο και πιες/σε όλες τις ωραίες μας στιγμές
Σε ό,τι είχαμε ζήσει μέχρι χτες/βρίσε με ακόμα αν το θες
(αν-ύπαρκτος σοσιαλισμός, γραφειοκρατική παραμόρφωση κτλ)

Είναι αλήθεια, επίσης, ότι οι στίχοι του «Προκαλείς» (με τη νεαρή Μενεγάκη στο βίντεο, πριν καν γίνει ξανθιά), θα προκαλούσαν σήμερα σφοδρές αντιδράσεις, στη λογική του «Me Too» και δικαίως, καθώς ρίχνουν το φταίξιμο στη μικρή Ελένη που προκαλεί και στο τέλος θα στριμωχτεί από φίλο σε καμιά γωνιά, απορώντας. Αλλά αυτό είναι ένα απλό μάθημα διαλεκτικής, για να κρίνουμε κάθε δημιουργό σε ένα ιστορικό πλαίσιο, με τα μέτρα της εποχής του, και να μην παραγνωρίζουμε έτσι την αξία που έχουν μικρά στιχουργικά αριστουργήματα, όπως το «ζαλίζεσαι, μεθάς και αρχίζεις χικ και χικ», που δείχνουν πόσο ακομπλεξάριστος ήταν ο Μιχάλης και η εποχή του, μαζί με το «σι μπεμόλ ακόρντο» που έχει στην καρδιά του, αν και φάλτσο (που είναι για τη μουσική το αντίστοιχο της οπορτουνιστικής παρέκκλισης για το κίνημα) ή την φοβερή ρίμα με την Ταϊβάν -και εγώ μένω πίσω μόνος σαν χαϊβάν.
Και ας μην έχουν το «βάθος» του μεταγενέστερου «θα έρθουν οι Ρώσοι», που δεν αναφέρεται σε περίοδο, ούτε καν σε κάποια επαναστατική περίοδο -αν και όταν είσαι ερωτευμένος, πιστεύεις πως όλα τα τραγούδια έχουν γραφτεί για την αγάπη σου, και ο έρωτας είναι συνώνυμο της επανάστασης.

Αχ, ΠΑΣΟΚ, ωραία χρόνια, μαζικό κίνημα, εποχή των σταδίων, τα στάδια γεμίζαν σε κάθε συναυλία, στρίμωχνες στη γωνιά και καμιά Ελενίτσα, χωρίς φόβο για πολιτική ορθότητα και άλλες μεταμοντερνιές...

Ο Μιχαλάκης είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση, όπως μια σειρά Μιχαλάκηδες αυτού του κόσμου, που δεν μπαίνουν σε καλούπια και θεωρούνται κορυφαίοι στο είδος τους.

Όπως ο Τζόρνταν, που είναι GOAT (σαν τους Κατσίκηδες του ΠΑΟΚ), ο καλύτερος παίκτης στην ιστορία του αθλήματος και βασικά με τα μεγαλύτερα συμβόλαια, αν και τότε το μάρκετινγκ δεν ήταν τόσο έξυπνο και εναλλακτικό όσο σήμερα, γιατί «και οι Ρεπουμπλικάνοι του Ρίγκαν αγοράζουν παπούτσια».

Ή ο Μακεγιάσον, αποστάτης του χρώματος, των βασάνων της φυλής του, ακόμα και της ηλικίας του, μοναδικός σόουμαν, χορευτής, τραγουδιστής, απαράμιλλο ταλέντο, αλλά καμία λάμψη δεν μπορεί να σπάσει τα σκοτάδια του και να του δώσει συγχωροχάρτι για τη σεξουαλική κακοποίηση παιδιών. (Παρόλα αυτά, η πολυαναμενόμενη ταινία για τη ζωή του θα είναι μια ενδιαφέρουσα αφορμή για προβληματισμό και εμβάθυνση στις μυλόπετρες του συστήματος που συνθλίβει τα πιο λαμπρά αστέρια του για το κέρδος, για να καταλήξουν μαύρες τρύπες -ακόμα και με άσπρη, ξέξασπρη επιδερμίδα).

Ή ο Μιχάλης (Μίσκο) Μισούνοφ, κορυφαία καλτ μορφή Σλαβομακεδόνα, που πήρε ειδική άδεια να επαναπατριστεί για να παίξει μπάσκετ στον Άρη (συνώνυμο της δεκαετίας με τις βάτες) σαν γνήσιος Έλληνας, αλλά κουβαλούσε το ψυχικό βάρος της ρετσινιάς του «συμμοριτοπόλεμου» και κατέληξε λωποδύτης σε συμμορίες μαζί με ποινικούς.

Ή ο Μιχαλάκης από τα «Εγκλήματα», που αποδείχτηκε κορυφαίος μπι-μπιπ στην πραγματική ζωή, ως υποψήφιος της ΝΔ -αλλά μας άφησε ως ανάμνηση ένα αξέχαστο πάνελ, με τον Μιθριδάτη του ΣΥΡΙΖΑ στη χειρότερη στιγμή της καριέρας του, και τον Σερίφη που η ζωή το έφερε να μας φέρει τον Νι-Βο στο Φεστιβάλ, αλλά όχι να τον δούμε στο ίδιο πάνελ με τον Μπογδάνο και τον Μπαλάσκα.

Ή ο Μίσα -η κορυφαία μασκότ όλων των εποχών.

Ή ο Μιχαήλ Γκορμπατσόφ, ο σημαδεμένος -αν και αγνοήσαμε όλα τα σημάδια για το ποιόν του-, κορυφαίος αντεπαναστάτης και μοντέλο διαφημίσεων, που κατέληξε στον σκουπιδοτενεκέ της Ιστορίας, σαν χαρτόκουτο της πίτσας Χατ. «Θα μου κλείσεις το σπίτι... (με έχεις κάνει Αρασίτη)», όπως έγραφε μια ψυχή. Και δεν ήταν καν το κοινό μας ευρωπαϊκό, όπως έλεγε ο Γκόρμπι τη λυκοσυμμαχία της ΕΕ -και ευτυχώς οι λύκοι έμειναν έξω από το δικό μας, του λαού, -που ήταν χτισμένο από άριστα υλικά.

Ή ο Μιχάλης Ρακιντζής. Που έχει το δικό του φαν κλαμπ, που τον ακολουθεί πιστά, πάει με πανό σε συναυλίες, ξέρει απέξω τους στίχους του -καλύτερα από τον ίδιο, που τους μπερδεύει κάποιες φορές και χρειάζεται υποβολέα, ηλεκτρονικό βεβαίως-βεβαίως- και σπεύδει στις εμφανίσεις του, παρέες-παρέες ή κατά μόνας. Λίγα θεάματα είναι πιο σπουδαία από τις μοναχικές υπάρξεις που μπορείς να δεις στις συναυλίες του, μόνες περπατούν και νιώθουν μοναξιά μέσα στο πλήθος, αλλά δε χάνουν ποτέ κανένα ραντεβού μαζί του.

Ο Ρακιντζής ανήκει σε εκείνο το σπάνιο είδος που για τους φανατικούς οπαδούς του είναι κορυφαίος -και αυτό δε χωράει συζήτηση. Δεν μπορούν να το υποστηρίξουν σοβαρά -αν αρχίσουν οι συγκρίσεις- έχουν όμως σημαντικά επιχειρήματα για να πιαστούν. Κανείς άλλος δεν έχει δει -ούτε στα όνειρά του- μια συνεργασία με τον Ian Gillan των Deep Purple. Κανείς άλλος δεν έχει γράψει τραγούδι για μια φωνάρα, όπως η Bonnie Tyler. Κανείς άλλος δεν πειραματίστηκε στην εποχή του με τόση (εμπορική) επιτυχία με έθνικ μελωδίες και ηλεκτρονικούς ήχους. Κανείς άλλος δεν έχει κάνει βίντεο-κλιπ σαν το Viva Sahara -με την Μπαζάκα, πριν τα «Πέτρινα Χρόνια». 

 

Λίγοι μπορούν να επιδείξουν μέταλ (ή μεταλλίζοντες) δίσκους, όπως το «Έτσι μ’ αρέσει». Είναι ο μόνος -μαζί με τον Βασίλη- που έχει τέτοια εμβληματική μύτη -αλλά δεν τον εμπόδισε να κάνει καριέρα, έστω και με διαρκώς «συναχωμένη» φωνή. Κι έχει αν μη τι άλλο ένα δικό του μουσικό ιδίωμα και ένα αναγνωρίσιμο στίγμα -που είναι γνώρισμα μεγάλων δημιουργών, ακόμα και όσων δεν είχαν σπουδαία φωνή.

Είναι βασικά, τηρουμένων των αναλογιών, σα να λες ότι η ΛΔ Κορέας οικοδομεί τον σοσιαλισμό. Για τους περισσότερους είναι φανερό πως δεν το κάνει, αλλά δεν είναι πολύ εύκολο να ανατρέψουν τα επιχειρήματα όσων το υποστηρίζουν σοβαρά.

Το πρόβλημα για τον Ρακιντζή είναι πως παραμένει εγκλωβισμένος στην (παλιά) επιτυχία του και σε ψευδαισθήσεις μεγαλείων, τη «Μεγάλη Ιδέα» που έχει για τον εαυτό του, την εντύπωση πως είναι στη μουσική πρωτοπορία επί δεκαετίες, την ανάγκη να αποδείξει πως μπορεί ακόμα να το κάνει ή βασικά να πειράξει λίγο το υλικό του για να μην παρουσιάζει συνέχεια τα ίδια και τα ίδια. Κι επειδή πιστεύει πως δεν υπάρχει «φυσικός ήχος» -παρά μόνο στη φύση, όπου τα πουλάκια κελαηδούν και το ποταμάκι κελαρύζει- κάνει κάτι διασκευές με άθλια χρήση ΤΝ, χωρίς έλεος για το δικό του έργο και το κοινό που έχει έρθει να τον δει.
Κοίτα Μιχάλη μου, το χάλι σου...

Σε αντίθεση πχ με τον Χαριτοδιπλωμένο που είχε πλήρη συνείδηση τι ήταν (κάποτε), τι είχε έρθει να ακούσει ο κόσμος και τι χρειαζόταν για να τον ξεσηκώσει. Προλόγιζε με αυτοσαρκασμό τα κομμάτια του, σχεδόν απολογητικά κάποιες φορές (πχ όταν τα έλεγε «χαζοτράγουδα»), αν και ένα από αυτά τα σουξέ παραλίγο να του δώσει το κλειδί της πόλης της Βικτώρια και να τον κάνουν άτυπο (καλλιτεχνικό) πρέσβη για τις Σεϋχέλλες -που κάποιοι λίγοι τις είχαν μάθει από τον Μακάριο και οι περισσότεροι από το τραγούδι της Πωλίνας.

Η τέχνη είναι το «περιττό» που είναι απολύτως αναγκαίο. Δε χρειάζεται για την επιβίωση, αλλά για την επιβεβαίωση της ανθρώπινης ουσίας και το ευ ζην. Κι ο χαβαλές, τα «χαζοτράγουδα» είναι μια υπαρκτή ανάγκη για χαλάρωση, που δεν πρέπει να υποτιμάμε. Κάτι σαν το παιδικό στάδιο διαμόρφωσης της προσωπικότητάς μας. Χωρίς αυτά, σε τι αναμνήσεις θα φέρουμε τα παιδιά μας; Η νοσταλγία είναι κάτι σαν τις ανασκαφές του μέλλοντός μας, ενατένιση της (χαμένης) προοπτικής, αυτού που θα μπορούσαμε να έχουμε και να γίνουμε. Κάτι σαν το Back to the Future, που έγινε ταινία -και ο Μιχάλης το πήρε για τον τίτλο μιας δουλειάς του.

Σε κάθε περίπτωση, ο Χαριτοδιπλωμένος δεν εγκλωβίστηκε στο μεγαλείο του παρελθόντος, γι’ αυτό μπορούσε να το αναπαραστήσει πειστικά. Κι ο κόσμος του φώναζε να μη φύγει από τη σκηνή, ενώ αυτός έλεγε, μεταξύ σοβαρού και επείγοντος, πως χρειαζόταν υπογλώσσια.

Κοίτα Μιχάλη μου, το χάλι μας.

Αυτοί έχουν φτάσει 70 χρονών πλέον και εσύ έχεις καβαλήσει τα 40, αλλά νιώθεις πως έχεις χάσει τουλάχιστον μια δεκαετία και τις μετράς από την αρχή σαν τον Τσάκωνα (δέκα χρόνια μνημόνια, δέκα χρόνια Μητσοτάκης), γυρνάς πίσω στο παρελθόν να αναζητήσεις τον χαμένο χρόνο, του Προυστ και της Ιστορίας που δεν τελείωσε το ’89. Ούτε και η τέχνη, άλλωστε, αν και για αυτό δεν είσαι τόσο σίγουρος. Αδυνατείς ή αρνείσαι να παρακολουθήσεις την εξέλιξη της μουσικής, σου φαίνονται όλα τα ίδια (όπως κάθε τι που σε αφήνει αδιάφορο), οι καλύτεροί σου στίχοι δεν υπάρχουν, δε γράφει κανείς «χικ και χικ», δε γράφονται πια τέτοια χαζοτράγουδα.

Θες η παιδική ανεμελιά, που είναι η μόνη μας πατρίδα; Θες τα χρόνια που περνάν και επιχρωματίζουν τη μνήμη με τα πιο φωτεινά χρώματα και εξιδανικεύουν ό,τι χάθηκε; Θες το μίζερο παρόν που δε σου αφήνει καμία διαφυγή, παρά μόνο στο παρελθόν; Θες το Πολυτεχνείο -που έλεγε πάντα ο Σπύρος- και όσα απόνερά του πρόλαβες; Θες τα χρόνια, όπου υπήρχε ακόμα ένα υπόβαθρο, ένα αντίπαλο δέος, και ο χαβαλές έπρεπε να είναι καλά δουλεμένος για να μας διαβρώσει και να μας νικήσει;

Είναι τελικά η νοσταλγία μια μορφή συνείδησης και μάλιστα πολιτικής -και δη ριζοσπαστικής; Όχι. Είναι μια φυγή προς τα πίσω, έμμεση ομολογία πως δεν έχεις ρεαλιστικό σχέδιο για να αλλάξεις τον κόσμο και να τον φέρεις στα μέτρα σου, πριν να σε φέρει εκείνος στα δικά του. Οι νοσταλγοί των παλιών καλών καιρών είναι σχεδόν πάντα παραιτημένοι, σπανίως κάνουν τη νοσταλγία τους δύναμη ανατροπής, για να έχουμε ανατροπή στην ανατροπή, και μια... «σοσιαλιστική παλινόρθωση».

Αλλά η νοσταλγία για τη δεκαετία με τις βάτες είναι μια παρηγοριά, κάτι σαν παυσίπονο, κάτι σαν το παιδικό στάδιο της ανθρωπότητας -ασφαλώς πρέπει να το υπερβούμε, αλλά πώς γίνεται να μην το δεις με τρυφερότητα;

Τα χρόνια του ’80 είναι η καρδιά ενός άκαρδου κόσμου, μισό χαμόγελο σε μια απέραντη κοιλάδα των δακρύων, ο στεναγμός του καταπιεσμένου πλάσματος. Τα 80’ς είναι το όπιο του λαού. Και η αλήθεια είναι στην επαναστατική αλλαγή του κόσμου και τον μαρξισμό. Γκε-γκε;

Και αν η πρώτη απόπειρα έσπασε τον πάγο και έδειξε τον δρόμο, αλλά δεν έφτασε ως το τέλος, θα επιστρέψουμε λέγοντας: «με θυμάσαι, ρε αστέ;», με σκληρό ύφος, ατσάλινου καριόλη. Γιατί έχουμε «δικαίωμα για μία συν μία», όπως τραγουδούσε ο Μιχαλάκης -και ας μην καταλαβαίνουν οι νεότερες γενιές τα μπασκετικά συμφραζόμενα. Δε βγαίνουν πια τέτοιοι στίχοι...

Στη ντισκοτέκ την παλιά

Διακόπτουμε την κανονική ροή των αναρτήσεων για κάτι τελείως διαφορετικό, όσο και κλασικό.

Οι εχθροί μας λένε πως ο μαρξισμός ανήκει στον 19ο αιώνα κι οι επαναστάσεις στο (σύντομο) εικοστό αιώνα. Έξω από αυτά τα χρονικά πλαίσια, είναι σαν το ψάρι έξω από το νερό και τη ντίσκο έξω από τη δεκαετία με τις βάτες. Κάτι που μας θυμίζει το ντίσκο-τσουτσούνι του Πανούση και το στίχο "στη στεριά δε ζει το ψάρι" (ούτε ο Κνίτης με φρικιά).

Κι όλοι αυτοί που γεμίζουν τους δρόμους στις πορείες ή τις ντισκοτέκ τα βράδια, σαν την Boom-Boom στις Τζιτζιφιές, που έχει μείνει αναλλοίωτη από τότε;
Ω μα αυτοί δεν είναι παρά απολιθώματα άλλων, σκοτεινών εποχών, που αποπνέουν κάτι το αφόρητα ρετρό και παλαιακό.

Κι όμως, το κόμμα είναι κλασικό, σαν την ομοούσια κι αδιαίρετη τριάδα των κλασικών, όχι ρετρό. Όπως και η ντίσκο, άλλωστε. Και δεν είναι τυχαίο το κύμα της Ostalgie στη ΓΛΔ και τις χώρες του πάλαι ποτέ υπαρκτού. Ούτε η μαζική νοσταλγία του κόσμου για τη μουσική που άκουγε και τον τρόπο που διασκέδαζε τότε.

-Στη ντισκοτέκ την παλιά βάλαν νέα φώτα...
Και το κόμμα έχει καινούριο πρόγραμμα, σύγχρονες επεξεργασίες, αναλύσεις. Άλλο αν κάποιοι σφοι έχουν μείνει κολλημένοι χρόνια στις ίδιες κασέτες, ρεφρέν, τσιτάτα και στραβώνουν γιατί...
Ήμουν απ' αυτούς που στόχους δεν μπορούν να μάθουν
Τώρα οι επεξεργασίες που αγαπούσα δεν υπάρχουν

Κι ήταν όλοι τους εκεί, Μήτσος, Λίλα και Αλέκα
Ο Πρωτούλης, η Μπαλλού και του Γόντικα η γυναίκα
-Όμως δεν ήσουν εσύ... το συνέδριό μου (15ο)

Όπα, όπα, σύντροφοι, ένσταση, επί της διαδικασίας.
Καταρχάς δεν ήταν όλοι αυτοί. Και δεν ήταν καν το κόμμα, αλλά το κλαδικό (ένα γράμμα το χωρίζει από το "κλασικό") σωματείο του χρηματοπιστωτικού, που καλούσε για πάρτι στην Boom-Boom, το περασμένο Σαββατόβραδο, όσους μοιράζονται τον πυρετό του.
Αν και τα μπαλόνια στα τραπέζια, όπου είχε κάνει κράτηση το σωματείο, έγραφαν: the party is here! Δεν εξηγούσαν ποιο party ακριβώς, αλλά τα ευκόλως εννοούμενα παραλείπονται: ένα είναι το κόμμα - party.

99 red ballons

Κατά δεύτερον, δεν ήταν όλοι τους εκεί (η Σοφία κι ο Σταμάτης, Πάνος, Στάθης και Καιτούλα κι ο χαλίφης της Βαγδάτης).
Ο Στάθης είχε φύγει μια μέρα πριν κι ήταν τέτοια η συγκυρία που η βραδιά έμοιαζε σα φόρος τιμής στη μνήμη του. Και περίμενες πως θα κρατηθεί ένα λεπτός σιγής στην αρχή, ότι θα του αφιερώσουν το staying alive ή κάτι παρόμοιο.
Ο Ψάλτης φεύγει μωρέ, η σπορά μένει.

Δεν είναι τίποτα καρεκλάδες ούτε καρεκλοκένταυροι οι σφοι στο κόμμα -δηλ στο σωματείο ήθελα να πω- αλλά πέρασαν καλά κι η βραδιά... "είχε φάση", κι ας φαίνεται από χέρι καμένη σε κάποιους. Εξάλλου, αν δεν καώ εγώ, αν δεν καείς εσύ πώς θα γενούν τα σκοτάδια φως, και πολύχρωμες ντισκομπάλες και μαύρο φως, που μέχρι να το καταλάβεις, νομίζεις πως απέκτησες ξάφνου πιτυρίδα.

Στην αρχή έπαιζε χαμηλά italo (χωρίς ευρωκομμουνιστική σκουριά) σε ιδανικά ντεσιμπέλ, όσο χρειάζεται για να μιλήσεις, να κάνεις μια άτυπη κόβα ή συνέλευση σωματείου τέλος πάντων. Ύστερα τα ντεσιμπέλ ανέβηκαν, μαζί κι ο κόσμος στην πίστα, με τους συναδέλφους να πρωτοπορούν και να χαράζουν το δρόμο στους υπόλοιπους.
Κι ευτυχώς που ήταν το χρηματοπιστωτικό -είπε ένας σφος- κι όχι οι οικοδόμοι πχ, γιατί η φάση μπορεί να θύμιζε Blue Oyster από τη "μεγάλη των μπάτσων σχολή".



Κι άρχισαν οι επιτυχίες κι οι πολιτικοί συνειρμοί.
I was made for loving you baby, you were made for loving me, που δείχνει τους ακατάλυτους δεσμούς του κόμματος και του σωματείου με την εργατική τάξη. Η οποία χωρίς αυτά θα έχανε τον μπούσουλα, την ταξική της συνείδηση και θα ένιωθε Lost in the night. Το οποίο μοιάζει πολύ με το "Μπιτζαπά-αα...", "Μπι-τζαπά-ααα...".
-Με ποιο μοιάζει λέει;
-Μα αφού έτσι το έλεγε ο ντι-τζέι το Big In Japan.
-Ναι αλλά εδώ υπάρχει ΠΑΜΕ, δεν είναι Ιαπωνία..

Δεν ξέρω αν έπαιξε πιο μετά, στο ελληνικό πρόγραμμα, και Γαρδέλη: εγώ δε θέλω μεροκάματο (θέλω σοσιαλισμό και εργασία για τη χαρά της δημιουργίας) ή το ερωτικό "με λένε Αλέξη, σε λένε Σοφία", που αν το καλοσκεφτείς, δεν πάνε μαζί πολιτικά (το δις εξαμαρτείν με τον Αλέξη ουκ ανδρός σοφού) και στις επόμενες εκλογές μπορεί να γίνει: "άντε σπάσε ρε μ-λ..." αλλά όχι για να έρθει ο Κυριάκος (που ως γνωστόν, εδώ και χρόνια, είναι πολύ κουλόπαιδο).

Αλλά αν χρειάζεσαι κάτι που να θυμίζει τον ορισμό της επαναστατικής κατάστασης, όπου κάθε μέρα είναι γεμάτη, μετράει σα μήνας και μας γεμίζει κι αυτή με τη σειρά της με αγωνιστικό ενθουσιασμό: I' m so excited, I just can't hide it.
Κι όταν παίζει το Brother Louie από Modern Talking δε γίνεται να μη σκεφτείς συνειρμικά τα λόγια της διασκευής του Τραγουδόσαυρου: ποια θυσία (3) έχει κάνει για σένα ποτέ η εξουσία;

Ύστερα άρχισε ο dj Σούλης -sic- τις αφιερώσεις στο κοινό: χρόνια πολλά στους Γιώργηδες, στον άλλο που έχει γενέθλια, στην τρίτη που παντρεύεται...
Λες να πει και στο Λένιν που είχε γενέθλια το Σάββατο ή για τα 100 χρόνια της Οχτωβριανής;
Όχι. Ανέφερε όμως "το κλαδικό σωματείο". Έτσι σκέτο. Δε χρειάζονται περσότερα. Ένα είναι το κλαδικό σωματείο. Ένα είναι το κόμμα -αν και δεν πρέπει να τα μπερδεύουμε, έτσι;

Δε μείναμε ως το τέλος να δούμε το κλείσιμο, κι έτσι έμεινα με την απορία αν θα έκαναν το ίδιο με την Πανσπουδαστική, που σε ένα παλιό αποκριάτικο πάρτι στη Λέσχη του ΑΠΘ έριξε τίτλους τέλους με τον ύμνο της ΕΣΣΔ, για να πείσει και τον τελευταίο αμετανόητο πως σχόλασε το γλέντι.

Ποιο είναι το ηθικό δίδαγμα; Μπορεί το κόμμα -όπως κι η ντίσκο- να είχε τις μεγάλες επιτυχίες του πριν την αντεπανάσταση του 90' και να έχουν περάσει πολλά χρόνια έκτοτε, αλλά δεν έχει παλιώσει, ούτε αφήνει ασυγκίνητο τον κόσμο. Προπαντός παραμένει αυθεντικό, ψάχνοντας όμως τρόπους να πιάσει το πνεύμα των καιρών και να επικαιροποιήσει τις θέσεις του ή βασικά (καλησπέρα σας) τον τρόπο που τις μεταδίδει.

Από την άλλη, ο κόσμος ψάχνει απεγνωσμένα διεξόδους, τρόπους να ξεφύγει απ' την πραγματικότητα και να ξεχάσει. Και μπορεί να χορέψει τα πάντα για να ξεδώσει και να ικανοποιήσει την ανάγκη του, πόσο μάλλον όταν πρόκειται για ευχάριστα ακούσματα, συνδεμένα με ευχάριστες αναμνήσεις, που δε χρειάζεται να έχεις κατεβάσει ένα μπουκάλι αλκοόλ για να τα χορέψεις.

Το ερώτημα είναι γιατί να μην προσπαθεί αντίστοιχα να καλύψει και τις άλλες ανάγκες του, γιατί διστάζει να ανέβει στην πίστα των ταξικών αγώνων κι αφήνει να τον χορεύουν στο ταψί...

Βασικά καληνύχτα σας

Μισό αιώνα μετά το πραξικόπημα των συνταγματαρχών, έφυγε ο Στάθης Ψάλτης, αλλά άφησε πίσω του την αθάνατη ατάκα "Κούλα μ' ακούς; Πολύ κωλόπαιδο ο Κυριάκος", που συνδέεται αυτόματα με το μικρό Μητσοτάκη. Ο οποίος ήταν από μικρός Μητσοτάκης και αντιστασιακός κατά της χούντας, από το Παρίσι όπου και διέμενε ως βρέφος, βιώνοντας την πολιτική εξορία με τον πιο σκληρό κι απάνθρωπο τρόπο: το κρασί παλιό, το χαβιάρι μαύρο, το γάλα συμπυκνωμένο, κοκ.

Αλλά ο Ψάλτης συνδέθηκε βασικά (καλησπέρα σας) με τη χρυσή δεκαετία με τις βάτες και την εποχή του ΠαΣοΚ, που ξεκίνησε όμως με τον Καραμανλή, την ένταξη της χώρας στην ΕΟΚ και τη σχετική προλεκάλτ ταινία "ζεις στην ΕΟΚ, μάθε για την ΕΟΚ", από όπου παίρνω το παρακάτω απόσπασμα.



Ο Ψάλτης και το ΚΚΕ (με το Βογιατζή και πάλι στο συντροφικό ρόλο) τα έλεγαν από τότε. Από κομμουνιστική κι από τρελό μαθαίνεις την αλήθεια. Κι ο τρελός (είμαι, ό,τι θέλω κάνω) αυτός έζησε αρκετά για να προλάβει κάτι ροζ πασόκους στην (αριστερή) κυβέρνηση και τα παλιά συντροφάκια τους να εγκαλούν το κόμμα, γιατί λέει στηρίζει το ευρώ και την ΕΕ μέχρι την επανάσταση.
-Κούλα με ακούς; Δεν είναι μόνο ο Κυριάκος το πρόβλημα...

Έχοντας ταυτιστεί με τη συγκεκριμένη δεκαετία όσο λίγοι, ο Ψάλτης είναι καταδικασμένος να τον θυμούνται και να τον κρίνουν με βάση τη συμπάθεια και τη γνώμη του καθενός για αυτά τα χρόνια.

Κάποιοι τον θεωρούσαν ανυπόφορο δείγμα της αισθητικής του ΠαΣοΚ και της βιντεοκασέτας, αν και νομίζω πως συγχέουν τις φτηνές και πρόχειρες παραγωγές που κυριάρχησαν στο τέλος της δεκαετίας, με τις μεγάλες επιτυχίες του ΣΨ, που συμπυκνώνουν άριστα το πνεύμα της εποχής τους και γι' αυτό συγκαταλέγονται στις κλασικές στιγμές του ελληνικού σινεμά, κατά τη γνώμη μου. Η οποία όμως μπορεί να επηρεάζεται από τα παιδικά μου χρόνια, όταν και έπαιζαν συνέχεια αυτές οι ταινίες στην τηλεόραση. Κι είναι λίγο σοκαριστικό να συνειδητοποιείς με τραγικό τρόπο την οριστική απώλεια της παιδικής ηλικίας και πως δεν πρόκειται να ξαναρθεί.

Για την ιστορία πάντως: βιντεοκασέτα είναι πχ "ο εραστής" με τη Χριστίνα Παππά, όπου πουλάνε τη δική της ομορφιά και το δικό του όνομα. Οι ταινίες του Δαλιανίδη (Βασική Καλησπέρα σας) και του Χαρτοματζίδη είναι κινηματογραφικές παραγωγές -ανεξάρτητα από τη γνώμη που έχει ο καθένας για αυτές- και η διαφορά γίνεται αντιληπτή με την πρώτη ματιά, από την ποιότητα της εικόνας. Επίσης, βιντεοκασέτες ήταν και μερικές ταινίες του Τσάκωνα (Η Μεγάλη Απόφραξη, Κλασική Περίπτωση Βλάβης), που στην πορεία έγιναν-θεωρήθηκαν κλασικές.

Από την άλλη, κάποιοι δηλώνουν στα προφίλ τους "βαθύτατα συγκινημένοι", στο πνεύμα της εποχής, αν και δεν υπήρξαν ποτέ μεγάλοι θαυμαστές του Ψάλτη. Κάτι που συμβαίνει είτε γιατί αυτό επιτάσσει η μόδα-δικτατορία των ΜΚΔ (social media) είτε γιατί αποχαιρετάμε πένθιμα τα 80'ς που αργοπεθαίνουν και τους εμβληματικούς εκπροσώπους τους (Ψάλτης, Κηλαηδόνης και θα πάρουν κι άλλοι σειρά).

Τα 80'ς αργοπεθαίνουν και μας φαίνονται καλύτερα, γιατί εκτιμάμε αυτό που είχαμε μόλις το χάσουμε, με την εξιδανικευτική λειτουργία της νοσταλγίας για ό,τι μένει φυλακισμένο στη μνήμη, μακριά από τη φθορά και τις αντιφάσεις της πραγματικότητας. Βασικά (καλησπέρα σας) όμως γιατί λειτουργεί καταλυτικά η σύγκριση με όσα ακολούθησαν και ζούμε τώρα, που είναι χειρότερα σε μια σειρά επίπεδα -από την κρίση της συλλογικότητας, μέχρι οικονομικούς δείκτες, όπως το πραγματικό εισόδημα κι η ανεργία, με δυο λόγια τις προοπτικές για να ζήσουμε και να ευημερήσουμε- και είναι να σου σηκώνεται η τρίχα.

Αν προσπαθήσει κανείς να το δει ψύχραιμα κι αποστασιοποιημένα, ο Ψάλτης είχε μεγάλο ταλέντο -άσχετα από τους ρόλους στους οποίους το σπατάλησε- και κωμική φλέβα που την καλλιέργησε στα βιωμάτά του στη βιοπάλη (οικοδομή, καράβια -που είναι μεγάλο σχολείο) και την επαφή του με τον απλό, καθημερινό άνθρωπο, που ήταν και το κοινό του. Όλα αυτά δοσμένα πάντα με υπερβολή, μια αριστοφανική αθυροστομία, έντονες φωνές και κινήσεις, που για κάποιους γίνονταν ένας αφόρητος θόρυβος χωρίς λόγο, εξίσου ενοχλητικός με την ταλαιπωρημένη του χαίτη, που έμεινε ως το τέλος, σύμβολο μιας άλλης εποχής, μαζί με το σωματότυπο και την ξερακιανή φιγούρα που καθιέρωσε.

Σε όλα αυτά, το υποκειμενικό στοιχείο συνυπάρχει με το αντικειμενικό, έρχεται να πατήσει πάνω του σαν ιδεολογία που άλλοτε στρεβλώνει την πραγματικότητα κι άλλοτε την εμπλουτίζει, και στο τέλος της μέρας είναι αδύνατο να διαχωρίσεις το ένα από το άλλο, για να καταλάβεις που ξεκινά η αλήθεια και πού ο μύθος.

Είναι αφοριστικό και λάθος να πούμε πως δε βγαίνουν πια σπουδαίοι κωμικοί. Αλλά είναι βάσιμο να πούμε ότι η κοινωνική εξέλιξη αφαιρεί κάποια στοιχεία από τον πλούτο του ανθρώπινου είδους (για να προσθέσει καινούρια), εξαλείφει κάποιους τύπους ανθρώπων, μετασχηματίζει ριζικά τις σχέσεις που τους καθορίζουν, κι αυτό δεν μπορεί παρά να αποτυπωθεί και στους σύγχρονους κωμικούς, που δεν έχουν τόσο ανεπτυγμένη την επαφή με τον κοινό και τη μαγεία που μπορούν να αναπτύξουν σε αυτή τη σχέση.

Είναι αφοριστικό και λάθος να πούμε πως δε βγαίνουν πια σπουδαία κωμικά έργα -έτσι κι αλλιώς κι αυτά του 80' είναι εντελώς αμφιλεγόμενα και για κάποιους θεωρούνται η αρχή της παρακμής.
Είναι όμως βάσιμο να πούμε πως οι σημερινές σειρές, παραστάσεις, κοκ, βασίζονται πολύ λιγότερο στον ανθρώπινο παράγοντα, τους ηθοποιούς, τους αυθόρμητους αυτοσχεδιασμούς τους, και χάνουν το στοιχείο της θεατρικότητας, παρουσιάζοντας ένα άρτιο τεχνικά μεν, αλλά μάλλον αποστειρωμένο αποτέλεσμα, χωρίς ενδιαφέρον, ανθρώπινους χυμούς και διαχρονικότητα.

Είναι ίσως στα όρια της ιδεοληψίας η αγάπη προς το ρετρό, πολιτικά και καλλιτεχνικά, η προτίμηση στον ήχο του βινυλίου, κλπ. Αλλά είναι αντικειμενικές οι συγκρίσεις με το μίζερο παρόν, καθώς κι η συμπίεση του ψηφιακού ήχου, που πνίγει διάφορες νότες και ήχους, για να χωρέσει την πληροφορία σε ένα αρχείο.

Κι αυτή η συμπίεση σε όλους τους τομείς της σύγχρονης ζωής -που δεν έχει καμιά σχέση με τον περίφημο συμπυκνωμένο πολιτικό χρόνο, που επικαλούμαστε στις αναλύσεις μας- είναι το κλειδί της νοσταλγίας και της εξιδανίκευσης παλιότερων δεκαετιών, όπου μπορεί να μην κοιμόμασταν με ανοιχτές πόρτες -όπως λένε τα χουντικά σταγονίδια κι οι πολιτικοί τους απόγονοι- αλλά είχαμε πιο πολλές πόρτες ανοιχτές για το μέλλον (που έκλεισαν στα μούτρα μας, αλλά αυτό δεν το ξέραμε τότε) και πιο ανοιχτά μυαλά, που δε συμπιέζονταν και δεν έμπαιναν τόσο εύκολα σε καλούπια (αργότερα μπήκαν και πολύ εύκολα, αλλά ούτε αυτό το γνωρίζαμε τότε).

Μπόνους η ανακοίνωση του κόμματος που λέει την αλήθεια, χωρίς υπερβολές και κολακείες.

Ο Στάθης Ψάλτης υπήρξε ένας ταλαντούχος και ιδιαίτερα δημοφιλής ηθοποιός. Το ΚΚΕ εκφράζει τα συλλυπητήριά του στην οικογένεια και τους οικείους του Στάθη Ψάλτη.

Υστερόγραφο: στενοχωρέθηκα. Πάω να φάω ένα σουβλάκι με τζατζίκι...

Θέλεις αλλαγή;

Αν το καλοσκεφτείς, πλην της Πετρούπολης -που ήταν κόκκινη από πριν- το κόμμα πήρε το 14' μια σειρά καρναβαλικούς δήμους. Πατρινό καρναβάλι (και κόκκινος δήμαρχος) για πάντα, στην Ικαρία έχουν καρναβάλι χειμώνα-καλοκαίρι, ενώ το Χαϊδάρι κι η Καισαριανή έχουν πολύ ωραίος χώρους για Κούλουμα (Άλσος Δαφνίου, Ξύλινα -κι η Καλοπούλα θα ήταν ακόμα καλύτερα, ίσως).

Στη Θεσσαλονίκη, αντίστοιχα, το καλύτερο είναι να μην πας στο Σέιχ-Σου μαζί με όλη την πόλη και είστε ο ένας πάνω στον άλλο, αλλά στο λοφίσκο της Τούμπας, που έχει δώσει το όνομά του -τύμβος- στην περιοχή. Και θυμάμαι παλιότερα τον κόσμο να πηγαίνει πολλά ανοιξιάτικα απογεύματα για να πετάξει αετό, αφενός γιατί του άρεσε και το έκανε συχνά, αφετέρου γιατί δεν έκλεινε ραντεβού, για να έχει σίγουρα καλό καιρό την Καθαρά Δευτέρα: μπορεί να βρέχει, να φυσάει υπερβολικά ή να μη φυσάει καθόλου.

Δεν ξέρω αν είναι ο διονυσιασμός των ημερών κι η σύνδεση με το ελαφρύ κλίμα και το "πάρτι που τελείωσε", η απενοχοποίηση για τα παιδικά ακούσματα κτλ, αλλά το καρναβάλι έχει ταυτιστεί με τη μουσική της δεκαετίας με τις βάτες (λίγο πάνω-λίγο κάτω). Κι ενώ αρχικά σκεφτόμουν να σημειώσω συνειρμούς και υπονοούμενα για τους "πολιτικούς" Boney M -που έπαιξαν με άλλη σύνθεση, φέτος στην Πάτρα- στην πορεία άλλαξε ο (κεντρικός) σχεδιασμός.

Γιατί, εντάξει, να γιορτάσεις τα εκατό χρόνια από το θάνατο του Ρα-Ρα-Ράσπουτιν, την προτελευταία μέρα του 16' -κι ενώ ανέτειλε το επαναστατικό 17'- να πεις για τις μεταβατικές γέφυρες που περνάνε πάνω από τα ποτάμια της Βαβυλωνίας (Rivers of Babylon) για το (Bye-Bye) Bluebird του twitter, και προπαντός για τον κουλ πατερούλη, Ιωσήφ, των λαών: Daddy Cool.

Αλλά πόσες σειρές να γεμίσεις έτσι;

Έτσι άλλαξα γνώμη και σκέφτηκα να βάλω, σε πλήρη αρμονία με το ελαφρύ κλίμα των ημερών, κάποιες ακόμα φωτογραφίες από την έκθεση για τη δεκαετία του 80' που φιλοξενείται στο Γκάζι -για να τη δούνε κι οι τελευταίοι αμφιταλαντευόμενοι.

Θέλεις Αλλαγή; Ψηφίζεις ΚΚΕ

Όχι στην ΕΟΚ. Ναι στην Αλλαγή.
Το πίσω είναι η ΝΔ. Και σημειωτόν το ΠαΣοΚ

Το οποίο ΠαΣοΚ, στο δικό του φαντασιακό,
είχε λέει κάποια σχέση με αντάρτες...

Βοηθούσε κι η καλτ αντιπολίτευση,
που το παρουσίαζε ως αγωνιστικό
(κάτω φαίνεται ο Κύρκος στο Χημείο)

Αλλά έκανε κι η Δεξιά άνοιγμα σε... φιλελεύθερες ιδέες
(ένα δείγμα από τις γελοίες λεζάντες των διοργανωτών)

Πώς να μη γελάει ειρωνικά και να μη
μαραζώνει μετά ο Μίσα με όσα βλέπει...

Τότε ήταν αντισοβιετικοί και δεν ήξεραν
πως κάποτε θα τα βάφτιζαν Σπούτνικ...

Οι διοργανωτές βάφτισαν το παιδάκι Αλλαγίτσα...

Ποτέ πια δεξιά. Όλοι στο ΠαΣοΚ...

Και αυτόν τον πολιτικό κόντεψαν να τον
βγάλουν -κάτι σαν- Γέρο της Δημοκρατίας...

Πίσω μου σε έχω σατανά...

Πρωτοσέλιδο των Νέων πριν τη διάσπαση της ΚΝΕ
(γενικά παίζει πολύ αρχείο ΔΟΛ στην έκθεση)

Κοινοβουλευτικό σόου από Οικολόγους Εναλλακτικούς

Της παπαρούνας τον ανθό να μην τονε μυρίσεις...

Ο Τηλέμαχος της Αλλαγής... Οδύσσεια

Ο επιμένων νικά...

Μην περιμένεις να χιονίσει...

Δε θα πάρω ξανά μέρος σε αστική κυβέρνηση
Δε θα πάρω ξανά μέρος σε αστική κυβέρνηση
Δε θα...

The Fucking 80's

Είναι μία, μόνο μία, η ονειρεμένη δεκαετία.

Ονειρεμένη κι ανεξάντλητη. Τόσο που δε χωράει σε μια μόνο έκθεση (σαν κι αυτή στο Γκάζι). Κι η έκθεση αυτή δεν τελειώνει σε μια μόνο επίσκεψη. Πηγαίνεις για μια εκδήλωση (πχ "λαϊκότητα και ποδόσφαιρο") και στα μισά εγκαταλείπεις το αρχικό σχέδιο και τρέχεις να ρουφήξεις όσα προλάβεις, μέχρι το κλείσιμο. Τόσο που χρειάζεται ένα σημείωμα να προλογίζει μια (σχετική πλήρη) εισαγωγή στο πνεύμα και τα κατορθώματα της δεκαετίας (τι κατορθώματα; Ανδραγαθήματα. Τι ανδραγάθημα; Πες άθλοι καλύτερα. Τι δεκαετία. Πενταετές και βάλε, που θα έλεγε ο Χάρρυ Κλυνν). Ή ένα ξεχωριστό σημείωμα για κάθε περίπτερο και κάθε θεματική ενότητα.

Γιατί τότε γίνονταν πράγματα, όπως θα έλεγε κι η Βάνα Μπάρμπα, που τότε δεν είχε μπλέξει ακόμα με τον Καρατζαφύρερ, αλλά έπαιζε σε βίντεο-κλιπ με τον Ίαν Γκίλαν και σε οσκαρικές ταινίες, όπως το Μεντιτεράνεο (οι αρχές του 90' είναι οργανικά ενταγμένες από αισθητική άποψη στη δεκαετία με τις βάτες).

Υπερβολές, θα μου πεις, και θα έχεις δίκιο. Ναι αλλά δε σου μιλάω για απλές αναμνήσεις, που σου ξυπνάνε τη νοσταλγία για τη μοναδική πατρίδα, τα παιδικά μας χρόνια, και μπορούν να λυγίσουν τον οποιονδήποτε. Δε μιλάω καν για μια συγκριτική ανάλυση, ποσοτική και ποιοτική, για την υπεροχή μιας υπέροχης δεκαετίας, που ήταν πιο μαζική και συλλογική στα πάντα: από τις συγκεντρώσεις και το κίνημα, μέχρι τη διασκέδαση (συναυλίες, φεστιβάλ, πάρτι -στη Βουλιαγμένη) και το γήπεδο. Αυτά εξάλλου δεν πρέπει να τα βλέπουμε στατικά, όπως μια φωτογραφία με γλυκά, ξεθωριασμένα χρώματα ή ένα μάτσο ακούνητα πλέι-μομπίλ, με σημαιάκια ΠαΣοΚ στα χέρια, να αναπαριστούν την επιστροφή του "σιδερένιου" από το Χέρφιλντ, χωρίς να βλέπεις το σπόρο της παρακμής που έφεραν και το σημείο στο οποίο οδήγησαν...

Αυτό που θέλω να πω είναι καθαρά πολιτικό, αυτό που μας ενδιαφέρει, σχεδόν αντικειμενικό, κατά μία έννοια. Είναι ένα ραντεβού με την ιστορία (μας), όπως πολύ εύστοχα ονόμασαν την έκθεση οι διοργανωτές. Τόσο συναρπαστικό, που ξεφεύγει εύκολα από τα ποταμίσια τους σχόλια (περί λαϊκισμού κτλ) και τη νεοφιλελέ λογική τους στον υποτιτλισμό των εικόνων και σε κάποιες εκδηλώσεις (πχ στη σύνθεση του πάνελ). Τόσο γεμάτο και πλούσιο, που μπορεί να εκπλήξει ακόμα και όποιον πιστεύει πως ξέρει/θυμάται τα πάντα για την εποχή. Ομολογώ για παράδειγμα (χωρίς να θεωρώ τον εαυτό μου μεγάλο γνώστη) πως δεν ήξερα την έκταση του εν Ελλάδι ανθρωποκυνηγητού που είχαν εξαπολύσει οι Ισραηλινές υπηρεσίες ενάντια σε Παλαιστίνιους αγωνιστές.

Μια δεκαετία γεμάτη ΠαΣοΚ και καλτ παρακμή, αλλά τόσο πολιτικοποιημένη που μέχρι κι η ΝΔ ένιωθε την ανάγκη να παίξει με τέτοιους όρους, να βγάλει την κασέτα "Δημοκρατία ή Μαρξισμός" με τραγούδια του Ρόμπερτ Ουίλιαμς (!), να εκδώσει την μπροσούρα του Ανδριανόπουλου για την ηθική ανωτερότητα του καπιταλισμού (!!), να κάνει πολιτική συναυλία στο Ολυμπιακό Στάδιο (!!!), όπου πήρε μέρος -μεταξύ άλλων- η Μαρία Δημητριάδη (!!!!) -εκτός κι αν πρόκειται για συνωνυμία.

Αλλά καλύτερα να μιλήσουν οι εικόνες. Γιατί αν κάθε μία αξίζει για χίλιες λέξεις, οι δικές μου περισσεύουν. Έτσι κι αλλιώς για πολλά απ' αυτά, απλώς "δεν έχω λόγια..."

Όλοι στο Σύνταγμα λέμε...

Εννοείται κι η γιαγιά

Όχι αυτοί, δεν είναι σφοι, ούτε σύμμαχοι

Αυτός είναι σύντροφός τους, σίγουρα ναι...
Τώρα όμως άλλαξε κι αυτός (ως Μανολιός)

Κι αυτοί είναι σύντροφοί τους. Αλλά πόσοι είναι πια;

Αυτοί δεν ήταν, αλλά έγιναν στην πορεία

Η φράση "πράσινα άλογα", οπτικοποιημένη σε προεκλογική αφίσα

Συνδιάσκεψη Ομάδων και Ατόμων... -sic-

Γραφικοί ήταν από παλιά. Επικίνδυνοι ήταν πάντα

Κι η αλήθεια γραφόταν πάντα με κόκκινο.

Ακόμα κι όταν είχε συνθήματα για την περεστρόικα,

που κάνει πιο δυνατό το σοσιαλισμό -τι ακούγαμε...

Ακόμα κι όταν είχαμε στις γραμμές μας τέτοιους τύπους

-η αγία τριάδα των κλασικών του οπορτουνισμού.

-Μη μου το παίζεις εμένα ο "άνθρωπος με το γαρίφαλο". Ακούς;

Κερνάμε πικρό καφέ. Της παρηγοριάς και της ανασυγκρότησης

(πώς λέμε της αριστεράς και της προόδου...)

Κι ένα φωτοκουίζ. Από δεξιά βλέπουμε: Γράψα, Σπύρο, Μίμη και..

και.. και... Λες να είναι ο Μανουσογιαννάκης; Ποιος είναι ρε συ;

Οι πρόδρομοι των Μουρουτο-τρολ. Στο δρόμο της δημοκρατίας.

Κι από δίπλα η κασέτα "δημοκρατία ή μαρξισμός"-Ρόμπερτ Ουίλιαμς

Ανδριανόπουλος. Και σκιτσάκι Μαφάλντα. Αυτά είναι...

Κι εσύ Ελένη. Και κάθε Ελένη...

Μα αυτός δεν ήταν τροτσκιστής; Τι πάει να πει σε μία χώρα;

Ευτυχισμένα χρόνια, ωραίες αφίσες, ακόμα ήμασταν μαζί...

Όλα αυτά εντός εισαγωγικών προφανώς... (εκτός από το ωραίες αφίσες)

Αυτή την μπροσούρα δεν πρέπει να την ξαναβγάλουμε;

Ο Μπογδάνος ποιος είναι; Κι η Δημητριάδη τι δουλειά είχε εκεί;

Ο Θούριος χαλούσε κόσμο. Το Φεστιβάλ ΚΝΕ-Οδηγητή μπαίνει

ως υστερόγραφο. Μπράβο παιδιά, αντικειμενική περιγραφή...

Εκδήλωση ΠαΣοΚ με Γιαννόπουλο για τα 69 χρόνια του Οχτώβρη

Τα ύστερα του κόσμου... Υγ: φέτος να δεις με τις εκδηλώσεις του Σύριζα

Η επιστήμη σηκώνει τα χέρια ψηλά...

Ρε μανία, με αυτήν την πραγματική αλλαγή...

Κι αυτό ήταν μόνο ένα δείγμα από την πολιτική ενότητα. Αν περάσουμε στα υπόλοιπα μπορεί να χρειαστούμε άλλα τόσα: μπλιμπλίκια, το παιχνίδι με τους πιγκουίνους που αρρώσταινε τα παιδάκια σε βαθμό επιληψίας, ή αθλητικές αφίσες σαν κι αυτή.

Αλλά αυτό πηγαίνει μετά στα υποκειμενικά που λέγαμε. Τα άλλα είναι αντικειμενικά, υπαρκτά σαν σοσιαλισμός και αδιαμφισβήτητα.

Προλαβαίνει να πάει κανείς στην έκθεση (λειτουργεί και το Μάρτη) και να κλείσει το δικό του ραντεβού με την ιστορία...

Υστερόγραφη προσθήκη