Πατραϊκή-πειραϊκή

Στιγμές από την πείρα των πατρινών (εξ ου και το άθλιο λογοπαίγνιο στον τίτλο).

Την περασμένη εβδομάδα η κε του μπλοκ βρέθηκε για λίγες μέρες στην πόλη της πάτρας (εκτός κι αν προτιμάς να πεις «των πατρών», αλλά τότε γιατί δε λέμε «πάτρες κι αθήνες» όπως λέμε πχ «σέρρες»;) όπου στο επίκεντρο βρέθηκαν τρία μέτωπα-ζητήματα.

Το άτυπο «λαϊκό μέτωπο» που έχει στηθεί γύρω από το θαλάσσιο μέτωπο της πόλης, την αξιοποίηση του λιμανιού και της παραλιακής ζώνης, για να μην καταλήξει η πάτρα μια (ακόμα) παραθαλάσσια πόλη χωρίς πρόσβαση στη θάλασσα. Η βασική ιδιαιτερότητα αυτού του «ΛΜ» είναι πως δεν αποτελεί δικό μας τακτικό ελιγμό, αλλά του αντιπάλου, που πονηρά σκεπτόμενος, ψηφίζει κάθε σχετική πρωτοβουλία της κόκκινης δημοτικής αρχής –που θα περνούσε έτσι κι αλλιώς με τις δικές μας ψήφους- επιχειρώντας να χτίσει ανέξοδα αγωνιστικό προφίλ. Είναι χαρακτηριστικό πως στην τελευταία κινητοποίηση στην/στον προβλήτα της αγίου νικολάου, παρέλασαν για να κάνουν λεζάντα όλα τα καλά ονόματα του αστικού πολιτικού κόσμου (από τον τέως δήμαρχο, δημαρά, και τον επικεφαλής της μείζονος αντιπολίτευσης στο δημοτικό συμβούλιο, μέχρι το φούρα (!) –χωρίς μουστάκι) που είχαν την ευκαιρία να προωθήσουν και να κάνουν πράξη τις όψιμες αγωνιστικές τους ανησυχίες, τόσα χρόνια που βρίσκονταν στα πράγματα.

Θέση σε αυτό το «ΛΜ» διεκδικεί κι η κυβερνώσα αριστερά με τα διάφορα ψευδώνυμά της: παρέμβαση ενεργών πολιτών και οικολογική κίνηση πάτρας, που μοίραζε δωρεάν και το έντυπό της, με ένα θέμα για το –πάντα επίκαιρο στις καρδιές τους- τσέρνομπιλ, στο πρωτοσέλιδο. Ενώ η.. πλούσια κινηματική τους πείρα στο δρόμο φαινόταν από μικρές-μικρές λεπτομέρειες, όπως πχ ότι δεν είχαν ανοίξει μερικές τρύπες στο πανό τους, για να περνάει ο αέρας, κι έτσι κινδύνευαν να τους πάρει και να τους σηκώσει, όπως το σκυλάκι μιας διαφήμισης.

Αλλά το πιο εκπληκτικό, πιο επιβλητικό, πιο μυστηριακό και πιο μεγάλο, είναι… μια κυβέρνηση που την μποδίζουν να βαδίσει, μια κυβέρνηση που την αλυσοδένουνε. Και ποιος ακριβώς την μποδάει δηλ; Έλα ντε!

Το ωραίο της υπόθεσης λοιπόν είναι πως όλοι αυτοί, ο υποψήφιος δήμαρχος σπαρτινός, ο.. μαοϊκός χατζηλάμπρου, η μαρία κανελλοπούλου από το εμείς κι εμείς –που είναι σαν υπονοούμενο για τη μαζικότητα των συριζαίων στους δρόμους- συγκεντρώθηκαν για να παλέψουν θεωρητικά για ένα στόχο και να τον διεκδικήσουν από… ποιον αλήθεια; Από την κυβέρνηση; Δηλ από τους εαυτούς τους, που είναι στο κυβερνών κόμμα; Ή μήπως δεν είναι στην κυβέρνηση κι εκφράζουν την αριστερή της αντιπολίτευση;

Ποιος κυβερνάει τελικά αυτόν τον τόπο; Πόσο κουτόχορτο μας ταΐζουν τα στελέχη που βγαίνουν στα κεραμίδια να διαμαρτυρηθούν πχ για τα σοσιαλιστικά ματ που έστειλε η κυβέρνησή τους στις σκουριές –κι όλο αυτό το βαφτίζουν δημοκρατική πολυφωνία; Πόσο δούλεμα μας ρίχνουν όσοι θυμήθηκαν ξαφνικά μετά τις εκλογές πως άλλο πράγμα είναι η κυβέρνηση και άλλο ανέκδοτο η πραγματική εξουσία; Και πόσοι συμφωνούσαν μαζί τους προεκλογικά, όταν χλεύαζαν τους κομμουνιστές, που σημείωναν αυτήν την απλή αλήθεια;

Σημειώνω παρεμπιπτόντως μια αποστροφή από το λόγο του πελετίδη, για μια γκουμούτσα-πλοίο, που είναι παρκαρισμένο κάμποσους μήνες στον/στην προβλήτα, κλείνοντας τον ορίζοντα των πατρινών, και για άλλα αντίστοιχα καράβια εφοπλιστών, που πρέπει να τα πάρουν και να τα βάλουν.. ομολογώ πως δε θυμάμαι τι ακριβώς είπε στη συνέχεια, αλλά η στιγμιαία αυτή παύση ήταν αρκετό χρονικό διάστημα, για να οργιάσει η φαντασία στην εξουσία –ή έστω στην κυβέρνηση- και να συμπληρώσει καθείς νοερά τη φράση.

Λίγο παραδίπλα, συναντήσαμε (κατά τη διάρκεια μιας σύντομης κι όχι ιδιαίτερα ηρωικής πορείας, κατά μήκος του μετώπου) κι ένα ρώσικο ιστιοφόρο, που κρατούσε από τα χρόνια της σοβιετίας. Η πλάκα είναι πως πολλοί εξακολουθούν να συγχέουν αυτά τα δύο, ρωσία και σοβιετία, σε βαθμό που ένα πατρινό μέσο θεώρησε πετυχημένο να βάλει ως πρωταπριλιάτικο θέμα την αδελφοποίηση του δήμου με την πόλη της μόσχας, που ήταν κάποτε η μητρόπολη του κομμουνισμού. Ακόμα κρατάμε τις κοιλιές μας από τα γέλια.

Εδώ κάποιοι άλλοι θεωρούν πως ο τσίπρας ασκεί περήφανη, φιλολαϊκή πολιτική, επειδή επισκέφτηκε τον πούτιν στη ρωσία (που κάποιοι τη θεωρούν λογική συνέχεια της εσσδ, για την οποία δεν έχουν βέβαια ιδιαίτερα καλή γνώμη, έχουν όμως για τη ρωσία, επειδή συνδέεται φαντασιακά στο μυαλό τους με τη σοβιετική ένωση… και κάπου εκεί γίνεται κόμπος και κόβεται το νήμα της τοπικής λογικής) για να κλείσει συμφωνία για μπίζνες, κουβαλώντας μαζί του το λαφαζάνη και τη βαλαβάνη, για τη ρίμα και τη σημειολογία του πράγματος. Αυτοί έχουν όντως περισσότερη πλάκα.

Σε κάθε περίπτωση, το θαλάσσιο μέτωπο είναι μια πολύ διδακτική περίπτωση αλλά και πρόκληση ταυτόχρονα, για να εντοπίσουμε και να υπερβούμε τα όρια της λογικής της «κοινής δράσης πάνω στο πρόβλημα» και των κατακτήσεων στα πλαίσια του συστήματος. Και για να μάθουμε να χρησιμοποιούμε αυτά τα ζητήματα ως κρίκους για να πετύχουμε τη μεγαλύτερη συσπείρωση και κινητοποίηση του κόσμου, το μόνο εχέγγυο για να υλοποιηθούν επιμέρους στόχοι και να ανοίξει μια ευρύτερη προοπτική.

Για να μην ξεφύγει πολύ σε έκταση το κείμενο, θα περιοριστώ σε μια απλή αναφορά στα άλλα δύο μέτωπα.

Το μαθητικό φεστιβάλ στο προαύλιο του αρσάκειου, που εκτός από μαθητές, ερασιτεχνικά μαθητικά συγκροτήματα και τους φίλους τους που ήρθαν να τους χειροκροτήσουν, συγκέντρωσε κι αρκετά μεγαλύτερα παιδιά, φοιτητές και όχι μόνο, που βρήκαν την ευκαιρία να παλιμπαιδίσουν στη γωνιά του ποδοσφαίρου και του πινκ-πονκ, χωρίς να αφήνουν άλλους να πάρουν σειρά.

Και την κυριακάτικη αργία, όπου επαναλήφθηκε το σκηνικό που περιγράψαμε παραπάνω, με καμιά δεκαριά κυβερνητικούς προτεστάντες-διαμαρτυρόμενους να διεκδικούν από τον εαυτό τους «ποτέ την κυριακή» και τη μεταρρύθμιση του λούθηρου. Και με το γενικό εφησυχασμό για την «αριστερή κυβέρνηση» που θα τακτοποιήσει αυτά τα θέματα, να είναι ο πλέον σίγουρος δρόμος για την ήττα και τον ενταφιασμό της κατάκτησης της κυριακάτικης αργίας. Ήδη η σχετικά πεσμένη συμμετοχή, σχετικά με τις πρώτες αντίστοιχες κινητοποιήσεις, έχει επιφέρει ένα πισωγύρισμα ως προς τη μορφή που συνήθως επιλέγεται, καθώς η αστυνομία καραδοκεί για να εμποδίσει τον αποκλεισμό των μεγάλων εμπορικών καταστημάτων και την περιφρούρηση της απεργίας –κάτι που θα το σκεφτόταν διπλά και τρίδιπλα, αν είχε να αντιμετωπίσει πιο μαζικές συγκεντρώσεις.

Αλλά αυτό χρειάζεται πιο ενδελεχή ανάλυση, σε άλλο κείμενο.

Αντί για υστερόγραφο, κλείνουμε την ανάρτηση με ένα «παραπολιτικό», που έβγαλαν τα νέα και το στιγμιότυπο του κουτσούμπα και του πελετίδη (με το σοφιανό) στον τελικό του κυπέλλου μπάσκετ μεταξύ παναθηναϊκού κι απόλλωνα πατρών –με τον οποίο υπάρχουν πολύ καλές σχέσεις, πιθανότατα λόγω του κ. πετρόπουλου και του αδελφού του. Το τρόπαιο βέβαια κατέληξε στα χέρια των πράσινων του γιαννακόπουλου, που ως γνήσια εθνική, αστική, φαρμακοβιομηχανική τάξη, στήριξε την πρώτη φορά αριστερά στις πρόσφατες εκλογές. Πανηγύρισε τον τίτλο όμως ένας άλλος δηλωμένος οπαδός του κκε, ο πλέι μέικερ του τριφυλλιού, νίκος παππάς.

Και το ερώτημα που μπαίνει είναι: αν η αλέκα ήταν φίλα προσκείμενη στον παο, και βασικά στην μπαρτσελόνα, και βασικά στον αθλητισμό γενικά, ο τωρινός γγ τι ομάδα είναι;

Δεν είναι τα βιβλία, δεν είναι οι βαθμοί

Η προχτεσινή τηλεοπτική «ανατροπή» ασχολήθηκε με το μέτωπο της παιδείας κι είχε όντως μερικές απρόσμενες ανατροπές. Ο φορτσάκης που στρίγγλιζε πως τον χτυπούσαν και θα φωνάξει την αστυνομία, με αντανακλαστικά ανιάν από το μικρό νικόλα, ήταν ο στρίγγλος που ντύθηκε αρνάκι, πουλώντας την εικόνα του σοφού, μειλίχιου πρύτανη. Ο έμπειρος τηλεοπτικά πρετεντέρης βραχυκύκλωνε μπροστά στα επιχειρήματα 15χρονων παιδιών, που ήταν πιο διαβασμένα απ’ όσο τα περίμενε και πετούσε την μπάλα στην κερκίδα. Κι ο δαπιτάκος γιατρός απέφυγε να βγει φουλ κυβερνητικός ενάντια στο άσυλο, κάνοντας λόγο για φοιτητικές ομάδες περιφρούρησης της πανεπιστημιούπολης, για να το διορθώσει ο δικός μας, (ο μικρός κωτσαντής), πως δεν είναι δουλειά των φοιτητών να καλύπτουν τα κενά του πανεπιστημίου σε προσωπικό, πότε στον τομέα της φύλαξης, πότε στην καθαριότητα, κ.α. Ο σφος μάλιστα ιεράρχησε πολύ σωστά τι έπρεπε να μπει σε πρώτο πλάνο, ξεκαθαρίζοντας πως, παρά την όποια κριτική μπορεί να γίνει και τις διαφωνίες που υπάρχουν, είναι υπόθεση του ίδιου του φοιτητικού κινήματος να επιλέξει μορφή και περιεχόμενο για τις κινητοποιήσεις του.

Κάποιες αξίες παραμένουν βέβαια σταθερές κι αναλλοίωτες στον χρόνο. Ο κεκράκτης άδωνης φωνασκούσε και μάλωνε σαν τρολ με έφηβους μαθητές (βαφτίζοντας τη μία διάδοχο του τσίπρα), γιατί σε αυτό έχει χτίσει την πολιτική του καριέρα και έτσι μπορεί να κρύβει την άγνοια ή την ημιμάθειά του για τα επίμαχα ζητήματα. Ο φορτσάκης περνούσε νηφάλια την ίδια αντιδραστική γραμμή για πανεπιστημιακή αστυνομία και ιδιωτικά πανεπιστήμια –ενώ αποκαλύφτηκε κατά τη διάρκεια της εκπομπής πως κι ο «αριστερός» πρύτανης του απθ, μυλόπουλος, εργάζεται σε ένα ιδιωτικό ίδρυμα της κύπρου! Κι ο πρετεντέρης προσπαθούσε με το αθώο τάχα ύφος του καλού ανακριτή να βρει πίσω από τα παιδιά τον πολιτικό δάχτυλο που τα υποκινεί: «δηλ το δικό σου σχολείο στα σπάτα είχε βιβλία»; «Αυτό το στοιχείο δεν είναι πολύ εξειδικευμένο για να το γνωρίζεις»; «Α, ώστε οι γονείς σου είναι εκπαιδευτικοί, μάλιστα..». Γιατί προφανώς ο φυσιολογικός μέσος όρος δεν είναι ο ανήσυχος μαθητής που ψάχνεται και βρίσκει πέντε στοιχεία, αλλά ο χαμένος στον κόσμο του, που κουρκουτιάζει το μυαλό του και σταματάει να σκέφτεται και να έχει ανησυχίες.

Η ποικιλόμορφη γελοιοποίηση του αστικού πολιτικού (κι όχι μόνο) προσωπικού συνάδει και με το παράδειγμα της πολιτικη΄ς ηγεσίας του υπουργείου παιδείας. Μετά τη διεξαγωγή εδε για την απουσία του από τη δοξολογία της 28^ης οκτωβρίου, ο λοβέρδος χτύπησε και πάλι με την (τόσο προκλητική που καταντάει σχεδόν αστεία) πρότασή του για εθελοντές καθηγητές που θα αναπληρώνουν αμισθί τα κενά στα σχολεία και θα αναταμείβονται απλώς με επιπλέον μόρια. Θα μπορούσε επίσης να κάνει χορηγό την κόκα-κόλα (ούτε γουλιά), να δώσει στους καθηγητές έναν κοτίνο ελιάς ως επιβράβευση και να τους ντύσει με μπλουζάκια του φοίβου και της αθηνάς, για να τους καταστήσει κινητή διαφήμιση των διαχρονικών αξιών του εθελοντισμού και της αμισθί σκλαβιάς, που αυγατίζει την καπιταλιστική κερδοφορία.

Σε κάθε περίπτωση αυτές οι αντιδράσεις προδίδουν περισσότερο την αγωνία των αστικών επιτελείων να μαζέψουν εν τη γενέσει του ένα καυτό μέτωπο, που πάει να ανοίξει. Σε αυτό το συμπέρασμα συνηγορεί κι η απουσία ισχυρής αστυνομικής δύναμης στο μαθητικό-πανεκπαιδευτικό συλλαλητήριο της περασμένης βδομάδας, που προκάλεσε αρχικά μια αμηχανία σε κάποιους διαδηλωτές, που δεν ήξεραν τι να κάνουν με τα νεράντζια που είχαν προμηθευτεί. Παρεμπιπτόντως, δεν είχε κλείσει ούτε ένας σταθμός του μετρό, αν αυτό αποτελεί κριτήριο αγωνιστικότητας κι επικινδυνότητας μιας διαδήλωσης. Παράλληλα βέβαια το κράτος διατηρεί ενεργό και το μαστίγιο της εξουσίας, όπως στην περίπτωση της σύλληψης των μαθητών στη λαμία –που τα μμε προσπάθησαν να την αποφορτίσουν κάπως χρεώνοντάς την στην καταγγελία του διευθνυτή και τις αυτεπάγγελτες κινήσεις της.. ανεξάρτητης δικαιοσύνης. Όλα δηλ έγιναν νομότυπα αλλά χωρίς την παραμικρή ανάμειξη της κυβέρνησης.

Τα αγωνιστικά σκιρτήματα των μαθητών πάντως είναι από τις πιο αισιόδοξες εικόνες του τελευταίου διαστήματος –σε αντίθεση με την καταθλιπτική νηνεμία που επικρατεί στα πανεπιστήμια- και συνδέεται με όσα σημειώναμε σε μια άλλη πρόσφατη ανάρτηση σχετικά με την κατάσταση στο μαθητικό κίνημα. Το οποίο παρουσιάζει βέβαια και μερικά αντιφατικά χαρακτηριστικά στην ανάπτυξή του, όπως προδίδει η χρυσαυγίτικη ηγεμονία σε κάποιες καταλήψεις ή η περίπτωση που πήρε δημοσιότητα στην πιερία, με την αποβολή ενός μαθητή και την πρωτοφανή στοχοποίηση ενός διευθυντή που απέρριψε το αίτημα για καθημερινή έπαρση της σημαίας.

Τον τόνο πάντως δεν το δίνουν αυτές οι περιπτώσεις, αλλά η αντίδραση των μαθητών στο νέο λύκειο –που έχει ως διακηρυγμένο στόχο να αφήσει εκτός συνέχειας το 30% των μαθητών- την τράπεζα θεμάτων και τη μετατροπή του σχολείου σε ένα απέραντο εξεταστικό κέντρο, που αποστειρώνει κάθε παιδαγωγική διαδικασία, ευνοώντας μόνο την παπαγαλία και πρωτίστως την παραπαιδεία. Όπως έλεγε κι ένα σύνθημα της δικής μου γενιάς, στις κινητοποιήσεις επί αρσένη: δεν είναι τα βιβλία, δεν είναι οι βαθμοί, εκείνο που μας λείπει είναι η ζωή.

Υστερόγραφο

Την περασμένη βδομάδα πραγματοποιήθηκαν κι οι εκλογές των εκπαιδευτικών πρώτης και μέσης βαθμίδας για την εκλογή αιρετών. Τα αποτελέσματα ήταν αρκετά θετικά για τις δικές μας δυνάμεις, που (αν καταλαβαίνω καλά) δεν κατεβαίνουν πλέον με τον παραδοσιακό τίτλο της εσακ-δεε αλλά ως αγωνιστική συσπείρωση εκπαιδευτικών (ασε), σημειώνοντας σημαντική άνοδο σε ψήφους και ποσοστά, σε καθηγητές και δασκάλους. Από τα υπόλοιπα αποτελέσματα ξεχωρίζει η αντίστοιχη άνοδος των παρεμβάσεων (του εξωκοινοβουλίου) που συνεργάζονται σε κάποιες περιοχές (ελμε) και με δυνάμεις του σύριζα. Καθώς και η σημαντική διαφοροποίηση της επιρροής του σύριζα, σε αντίστροφη αναλογία με την εκλογική δύναμη της πασκε. Ενώ δηλ στους καθηγητές ο σύριζα αναδεικνύεται πρώτη δύναμη, αξιοποιώντας κυρίως την εκλογική κατάρρευση των πασόκων, στους δασκάλους η πασκε του μπράτη (που βρίσκει συχνά πυκνά-βήμα και στο άλφα-βήτα του κάτσικα), διατηρεί ακόμα ισχυρό μηχανισμό, με το σύριζα να καταποντίζεται στην πέμπτη μόλις θέση.

Κατά τα άλλα, μείζον θέμα για τους εκπαιδευτικούς είναι η προώθηση της αξιολόγησης των δημοσίων υπαλλήλων. Όπου λίγο-πολύ όλες οι δυνάμεις (πλην λακεδαιμονίων) τάσσονται κατά της συγκεκριμένης απαράδεκτης εκδοχής της, χωρίς να αρνούνται όμως γενικά πως είναι απαραίτητη η ύπαρξη κάποιας μορφής αξιολόγησης, με διαφορετικούς όμως όρους. Προσωπικά αυτό μου θυμίζει λίγο την ιστορία με την επαναδιαπραγμάτευση του μνημονίου, τους όρους δανεισμού, κτλ. Αυτό όμως είναι μια διαφορετική υπόθεση, που ίσως δούμε εν καιρώ αναλυτικά.

Σχετικοί σύνδεσμοι

Ριζοσπάστης: Να γιατί θυμάμαι –πείρα από την εκπαίδευση στο σοσιαλισμό

Ριζοσπάστης: Ο αγώνας των μαθητών είναι δίκαιος

2310net: Η εβδομάδα αποθέωσης της παιδείας

Για τη δουλειά στους μαθητές

Χτες κυκλοφόρησαν μαζί με τον οδηγητή του σεπτέμβρη, οι θέσεις του κσ της κνε για το 11^ο συνέδριο της οργάνωσης, που θα γίνει στο τέλος αυτής της χρονιάς, μαζί με το σχέδιο καταστατικού που προτείνεται προς ψήφιση· ένα σημαντικό κι ενδιαφέρον κείμενο, που πιάνει μια σειρά καίρια ζητήματα και δίνει πολλές αφορμές για πλούσια συζήτηση.

Αυτό που ξεχώρισα μεταξύ άλλων στο πρώτο ξεφύλλισμα, με ένα γρήγορο σκανάρισμα και μια διαγώνια ανάγνωση, είναι οι διάσπαρτες αναφορές για τη δουλειά στους μαθητές, την (ως ένα βαθμό) ανησυχητική κατάσταση που επικρατεί στο μαθητικό κίνημα και τα άμεσα πρακτικά μέτρα που χρειάζονται για την αντιμετώπισή της.

Στη θέση 4, για την πορεία ανάπτυξης της κνε, αναφέρεται ενδεικτικά: η ΚΝΕ ανανέωσε τις γραμμές της σε όλους τους χώρους, αναδείχθηκαν νέα στελέχη, τροφοδότησε με νέα μέλη τις γραμμές του Κόμματος. Εκτιμάμε όμως ότι παραμένει ως δικό μας πρόβλημα, ξεκινώντας από το ΚΣ και τα άλλα καθοδηγητικά όργανα, οι καθυστερημένοι ρυθμοί στρατολογίας. Αφορά ιδιαίτερα στους μαθητές των ενιαίων και τεχνικών σχολείων, όπου υπήρξαν κενά στη συνεχή ανανέωση και ανάπτυξη, ζήτημα κρίσιμο για την ανάπτυξη της ΚΝΕ συνολικά.

Αυτό το τελευταίο αναπτύσσεται ξεχωριστά και στη θέση 30: «Η ανάπτυξη στους μαθητές είναι ζήτημα που καθορίζει την ανάπτυξη όλης της ΚΝΕ. Αποτελεί προϋπόθεση για την τροφοδότηση των γραμμών της ΚΝΕ στους χώρους δουλειάς, στις επαγγελματικές σχολές, στα ΤΕΙ και στα πανεπιστήμια» (η ιεράρχηση προφανώς δεν είναι τυχαία). Όπου εκτιμάται επίσης, και σωστά κατά τη γνώμη μου, πως τα μαθητικά φεστιβάλ είναι η καλύτερη προσπάθεια που έχει γίνει σε αυτή την κατεύθυνση (να μεγαλώσει δηλ η επιρροή της κνε στα σχολεία) και πρέπει να τη στηρίξουμε περισσότερο.

Στη θέση 23 τέλος, για το δυνάμωμα της συλλογικής αγωνιστικής δραστηριότητας μες στα σχολεία, σημειώνονται μια σειρά πρωτότυπες μορφές και μέσα: ταυτόχρονα ο προσανατολισμός μας βρίσκεται στην ανάπτυξη συλλογικών δραστηριοτήτων και ομάδων μουσικών, θεατρικών, έρευνας και συλλογικών εργασιών, αθλητικών, δημιουργίας εντύπων, site κι άλλων, με καλά δουλεμένο και προσαρμοσμένο περιεχόμενο και μορφή.

Γίνεται μια κριτική αναφορά στην πείρα των μαθητικών συντονιστικών πόλεων «τα οποία δημιουργήθηκαν κι έπαιξαν ρόλο σε φάσεις ανόδου των μαθητικών αγώνων για το συντονισμό της πάλης τους» αλλά «δεν μπόρεσαν και ίσως να μην μπορούσαν ούτως ή άλλως να αποτελέσουν μορφή μόνιμης συσπείρωσης των μαθητών».

Και μπαίνει ως στόχος και προς συζήτηση η ανάγκη «να περάσει σε ανώτερο επίπεδο η οργανωμένη έκφραση των μαθητών, τα μαθητικά συμβούλια, όχι με την έννοια μόνο ενός συντονισμού, αλλά από το επίπεδο του σχολείου σε επίπεδο πόλεων και πανελλαδικά με εκλεγμένα συμβούλια».

Από τη δική μου πλευρά θέλω να διατυπώσω συμπληρωματικά δυο –τρεις προσωπικές σκέψεις, χωρίς προφανώς να έχω συνολική εικόνα κι ολοκληρωμένη άποψη.

Όποιος σφος έχει κάνει έστω και μία εξόρμηση σε σχολείο, είναι σε θέση να καταλάβει νομίζω πως αν γενικά χρειάζεται ευελιξία, φαντασία και πρωτότυπες μέθοδοι, για να προσεγγίσουμε και να «ξεκουνήσουμε» τον κόσμο, με τους μαθητές αυτά τα στοιχεία απαιτούνται στο πολλαπλάσιο, λόγω και της ιδιαιτερότητας της ηλικίας. Κι αν δεν είσαι λίγο κοινωνικός και μαζικός, λίγο εξοικειωμένος με κάποια ζητήματα που μπορεί να κουβεντιάζουν μεταξύ τους (ηλεκτρονικά, αθλητικά, τηλεοπτικές σειρές) κινδυνεύεις να ιώσεις πως σας χωρίζει χάσμα γενεών, χωρίς να έχεις πατήσει καν τα πρώτα –άντα. Την ίδια περίπου γεύση που μπορεί να αποκομίσεις δηλ κι από ένα μαθητικό φεστιβάλ, με ένα εντελώς πλούσιο, ευέλικτο πρόγραμμα και τις δραστηριότητες τύπου παρκούρ, όπου έχεις ένα σωρό άγνωστες λέξεις κι αναρωτιέσαι πόσα χρόνια έχουν περάσει από τότε που ήσουν εσύ μαθητής.

Η κατάσταση γίνεται ακόμα πιο σύνθετη και απαιτητική, καθώς στα σχολεία καλλιεργείται πολύ έντεχνα κι από χίλια κανάλια το στερεότυπο του δογματικού συντηρητικού κνίτη, που ζει πίσω από τον ήλιο και είναι κολλημένος στα πολιτικά και το κόμμα. Είναι σίγουρα πολύ δύσκολο και μεγάλη μαγκιά για ένα μικρό συντροφάκο να κολυμπήσει μόνος του κόντρα στο ρεύμα, να εξηγήσει στους συμμαθητές του γιατί δεν έχει δικό του λογαριασμό στο φέις-μπουκ, ή τι επιφυλάξεις έχει για το μεγάλο χαφιέ του διαδικτύου (αν και υποψιάζομαι πως υπάρχει πλέον μεγαλύτερη ελαστικότητα, για αυτές ειδικά τις ηλικίες και πως η πιο «σκληρή» γραμμή του προηγούμενου διαστήματος είχε συγκεκριμένη σκοπιμότητα, να σφίξει ο κλοιός και να εντοπιστούν κρούσματα, που εκφράζονται τώρα πια ανοιχτά από τις γνωστές ιστοσελίδες). Ή να στηρίξει θεωρητικά και στην πράξη την επιλογή του να απορρίψει όλα τα ναρκωτικά και τη ζωή με δόσεις –σε μια ηλικία που βιώνει έντονα πολλά αδιέξοδα και βρίσκει συχνά καταφύγιο στην απατηλή παρηγοριά των ουσιών.

Δε σταματάει όμως εκεί η καλλιέργεια του στερεότυπου, που εντάθηκε ιδιαίτερα μετά το 08’ και τις διαδηλώσεις για τη δολοφονία του αλέξη γρηγορόπουλου, και ας ήταν η κνε αυτή που κινητοποίησε ίσως τους περισσότερους μαθητές εκείνο το μήνα –ας θυμηθούμε και την «αδέσποτη» σφαίρα που χτύπησε ένα μικρό σφο μαθητή στο περιστέρι, λίγες μέρες αργότερα. Το αποτύπωμα του δεκέμβρη μπορεί να έσβησε σταδιακά –όπως φαίνεται κι από τις τάσεις προτίμησης των αστυνομικών σχολών τα τελευταία χρόνια, που εξασφαλίζουν μια κάποια ‘σιγουριά’ εν μέσω κρίσης- αλλά έμεινε ανεξίτηλο ως προς την καχυποψία απέναντι στην οργάνωση κι εν γένει κάθε μορφή οργανωμένου κινήματος –που δεν εξαντλεί τη δική του δράση στα αντιμπατσικά αντανακλαστικά και τις εκτονώσεις λουδίτικου τύπου. Και διατηρήθηκε ως τάση, καθόλου τυχαία, αλλά ακριβώς γιατί καλλιεργήθηκε.

Στις νεότερες μαθητικές γενιές είναι αισθητή η επίδραση του δηλητηρίου των ναζιστικών φιδιών στις νεανικές συνειδήσεις. Η στρεβλή έκφραση της ανάγκης για συλλογικότητα και η προγονοπληξία, η υστερική αναζήτηση μιας αίσθησης ανωτερότητας που να ισοφαρίζει τις σφαλιάρες στην καθημερινή ζωή, βρίσκει το ιδανικό της συμπλήρωμα στις ανιστόρητες αναλύσεις και τον (ολοένα και λιγότερο) συγκαλυμμένο αντικομμουνισμό των σχολικών εγχειριδίων.

Ψάχνεις για το μεγαλείο, που σου μάθαν στο σχολείο, κι εγώ ξένος μετανάστης σου ελλάς.

Η απήχηση των φιδιών στις εργατικές συνοικίες και παιδιά με λαϊκή καταγωγή, καθιστά ακόμα πιο επιτακτικό το καθήκον να παρθούν πρωτοβουλίες και δράσεις για την άμεση αντιμετώπισή τους.

Υπάρχουν πολλά ακόμα που θα μπορούσαμε να σημειώσουμε, πχ για τη δουλειά και το συντονισμό με τις λαϊκές επιτροπές, τις τοπικές κοβ, κτλ, όπου εκτός από την προσέγγιση και το «ταρακούνημα» του κόσμου, που γράφω και παραπάνω, χρειάζεται ίσως και το δικό μας ξεκούνημα από τη ρουτίνα και την πεπατημένη των περασμένων χρόνων, που έχει συγκεκριμένο ταβάνι και δυνατότητες. Αλλά αυτά δεν είναι της παρούσης.

Κλείνοντας αυτό το σημείωμα, θα σταθώ στο σύνθημα που αναφέρεται στις θέσεις: «δίνουμε ζωή στο σχολείο, κάνουμε τη ζωή σχολείο». Για να συμπληρώσω πως το μεγαλύτερο σχολείο είναι αυτό της οργανωμένης πάλης, της καθημερινής δράσης από τις γραμμές της οργάνωσης. Και είναι στοίχημα που πρέπει να κερδηθεί, να θητεύσουν σε αυτό το σχολείο και να αφομοιώσουν πολλές γνώσεις, όσο το δυνατόν περισσότερα παιδιά, κάθε ανήσυχο μυαλό και πρωτοπόρο στοιχείο.

Γιουγκοσλαβία – 15 χρόνια μετά

Η πρόσφατη μειωμένη επέτειος των βομβαρδισμών στη γιουγκοσλαβία δίνει μια καλή αφορμή για μια σύντομη αναδρομή· να θυμηθούμε πολλές ιδιαίτερες στιγμές και να σημειώσουμε μερικά βασικά σημεία.

Οι νατοϊκοί βομβαρδισμοί ήταν το αποκορύφωμα του δεκαετούς γιουγκοσλαβικού δράματος, σε μια πάλαι ποτέ ενιαία χώρα, με αμφίβολο σοσιαλιστικό προσανατολισμό, που κρατούσε ωστόσο μονιασμένους τους λαούς της και εν υπνώσει τις μεταξύ τους εθνικές αντιθέσεις. Ταυτόχρονα ήταν η απαρχή μιας σειράς απροκάλυπτων κι αιματηρών ιμπεριαλιστικών επεμβάσεων, που συνεχίστηκαν τα επόμενα χρόνια στο αφγανιστάν και το ιράκ.

Παράλληλα όμως έδωσαν το έναυσμα για τον ξεσηκωμό του ελληνικού λαού, που είδε τα τύμπανα του πολέμου να χτυπάνε στη γειτονιά του, να είναι κάτι πολύ πιο ζωντανό και άμεσο από μια απλή εικόνα στις ειδήσεις, και βγήκε να διαδηλώσει μαζικά στους δρόμους, μόλις δέκα χρόνια από τις χρεοκοπημένες αστικές θεωρίες για το τέλος της ιστορίας (και συνεπώς της ταξικής πάλης).

Ήταν μάλιστα τόσο μαζικές και δυναμικές οι αυθόρμητες αντι-ιμπεριαλιστικές διαθέσεις του ελληνικού λαού, τόσο ευρύ το φάσμα των δυνάμεων που αγκάλιαζαν (από τους κομμουνιστές μέχρι τις παρυφές της εκκλησίας και ένα τμήμα του κατώτερου κλήρου, στα πλαίσια της αλληλεγγύης στους ομόδοξους σέρβους), που ανάγκασαν σε –λιγότερο ή περισσότερο ειλικρινή- αναδίπλωση και αρκετούς αστούς δημοσιολόγους. Τα νέα της εποχής πχ, με το γνωστό στάθη τότε στις τάξεις τους, έμοιαζαν να αντιγράφουν τους τίτλους και το λόγο του ριζοσπάστη –όσο περίεργο κι αν μας φαίνεται αυτό σήμερα.

 Πολύ χαρακτηριστική είναι και η διείσδυση αυτού του πνεύματος ακόμα και σε τηλεοπτικές κωμικές σειρές, όπως για παράδειγμα στην πρώτη σκηνή ενός επεισοδίου των «δύο ξένων», με την τηλεφωνική συνομιλία – αντιιμπεριαλιστικό μονόλογο της ντένης μαρκορά (κατά κόσμο ντίνας κώνστα) -που μάλλον αντανακλά κάτι παραπάνω από την πολιτική τοποθέτηση του σεναριογράφου ρήγα.

Και πώς να ξεχάσεις άραγε εκείνη την ηρωική επίσκεψη της ποδοσφαιρικής αεκ στο μαρτυρικό βελιγράδι για το φιλικό αγώνα με την παρτιζάν;

Αυτό το παλλαϊκό κύμα αλληλεγγύης στη γείτονα χώρα άφησε έκθετη τόσο την ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία για το βρώμικο ρόλο που έπαιξε, όσο και τον ποικιλώνυμο οπορτουνιστικό χώρο (χωρίς τη σημερινή ικανότητα προσαρμογής του), από την ευρώδουλη αριστερά μέχρι και τη λογική των ίσων αποστάσεων ενός τμήματος του εξωκοινοβουλίου, που μιλούσε για τον σφαγέα μιλόσεβιτς, επιδεικνύοντας το ακαταμάχητο πολιτικό του κριτήριο.

Οι λίγο παλιότεροι σύντροφοι έχουν να διηγούνται ηρωικές ιστορίες και μικρά ανδραγαθήματα από τις νυχτερινές συνεννοήσεις, τον αποκλεισμό των σιδηροδρομικών γραμμών, τις φλογερές μαχητικές συγκεντρώσεις στο προξενείο στη νίκης τότε (πριν μετακομίσουν έκτοτε στο εμπορικό της τσιμισκή, για να μην τους αγγίζει –έτσι νόμιζαν- οι αποδοκιμασίες και η χλεύη του κόσμου). Και το κόλπο με την αλλαγή των πινακίδων στους οδοδείκτες, που έστειλαν τα νατοϊκά άρματα να κόβουν βόλτες στο λαβύρινθο της λαχαναγοράς για μερικές ώρες. Ένα τέχνασμα βγαλμένο κατευθείαν από τον αστερίξ και την αντιιμπεριαλιστική του περιπέτεια στο γύρο της γαλατίας, με τα στενά του λουγκντουνούμ, αν δεν κάνω λάθος -που δεν αποκλείεται να κάνω. Το οποίο έπιανε το νήμα των καλύτερων παραδόσεων αγωνιστικής αντίστασης, αναδεικνύοντας την αστείρευτη εφευρετικότητα του λαού μας.

Προσωπικά πρόλαβα ως οργανωμένος μόνο τον απόηχο αυτής της εποχής με τις πορείες στο λιμάνι, όταν εμφανιζόταν κάποιο πλοίο από το στόλο των μακελάρηδων και τις δίκες κάποιων συλληφθέντων συντρόφων, που επικαλέστηκαν το ακροτελεύτιο άρθρο του συντάγματος για την υπεράσπιση της πατρίδας από την εισβολή ξένων στρατευμάτων –που είχαν όμως άδεια διέλευσης από το σημίτη. Και τελικά απαλλάχτηκαν από τις κατηγορίες, όχι γιατί είχαν δίκιο, αλλά γιατί τάχα δεν κατάλαβαν καλά το σύνταγμα και την ερμηνεία του. Πώς λέμε ένοχος ή βλαξ; Ε, το δεύτερο..

Προσωπικά λοιπόν θυμάμαι από εκείνη την περίοδο μόνο το αντιπολεμικό κλίμα στο σχολείο μας, που μας έβγαινε αυθόρμητα πιο πολύ κάπως στενά αντι-γιάνκικο, «φονιάδες των λαών αμερικάνοι» κι ήταν φυσικό εν μέρει για την ηλικία μας. Και θυμάμαι να ζωγραφίζουμε στα θρανία αμερικάνικες σημαίες να καίγονται κι εγώ να προσθέτω δίπλα απ’ τους στίχους του la bamba ‘yo no soy marinero’ γιατί (τότε δεν ήξερα ισπανικά ακόμα), νόμιζα πως αντιστοιχεί στο εγγλέζικο ‘marine’ (=πεζοναύτης) κι ότι έτσι πιάναμε και το αντι-μιλιταριστικό κομμάτι της υπόθεσης.

Και όπως το βλέπεις εκ των υστέρων, σκέφτεσαι πως εκείνη ήταν μια μεστή κινηματική χρονιά, που άφησε σπουδαία παρακαταθήκη, σε πολλά μέτωπα.

Στο μαθητικό κίνημα με τις πολύμηνες καταλήψεις ενάντια στη «μεταρρύθμιση αρσένη». Στη στρατολογία της οργάνωσης, που εκείνο το διάστημα διπλασίασε οργανωτικά τις δυνάμεις της. Στο αντιπολεμικό αντιιμπεριαλιστικό μέτωπο, που κορυφώθηκε με την επίσκεψη κλίντον –δυστυχώς στο αρχείο του ρίζου, την τελευταία φορά που κοίταξα, έλειπαν κάποιες σελίδες από τα επίμαχα φύλλα της περιόδου και το κενό πρέπει να αποκατασταθεί άμεσα. Στο εργατικό κίνημα με τη δημιουργία του παμε, ως ορόσημου για την παραπέρα εξέλιξή του σε ταξική, αγωνιστική κατεύθυνση. Στο λαϊκό κίνημα ευρύτερα, που άρχισε να αφυπνίζεται από τη χειμερία νάρκη της αντεπανάστασης. Εκλογικά με την εκτίναξη των ποσοστών του κόμματος στις ευρωκάλπες, ως επιστέγασμα εκείνου του κλίματος και κερασάκι στην τούρτα –χωρίς να υποκαθιστά την τελευταία- αλλά δε βρήκε άμεση συνέχεια στις εθνικές εκλογές της επόμενης χρονιάς (2000) με το ιστορικό υψηλό του (τότε) δικομματισμού.

Και γενικά με την ευρεία συστράτευση συνεργαζόμενων προσωπικοτήτων που (ξανα)συναντούσαν το κόμμα στο δρόμο του αγώνα και των αντιιμπεριαλιστικών κινητοποιήσεων. Μια αποτυχία για κάθε πετυχημένη συνεργασία κι ένας ζουράρις για κάθε κανέλλη –που τώρα είναι σα να έχει ξαναφορέσει το στόχο από τις κινητοποιήσεις στη γιουγκοσλαβία και συγκεντρώνει συντονισμένα πυρά από όλο το πολιτικό φάσμα των (μικρο)αστικών δυνάμεων. Ο ρούσης που ένιωθε σα να μην είχε περάσει μια μέρα από τότε που ήταν στο κόμμα –και πόσο μακρινή μοιάζει αλήθεια σήμερα αυτή η εποχή. Ο παπακωνσταντίνου, ο μικρούτσικος, ο μητροπάνος κι ο τσακνής –που τον έχω σα θολή ανάμνηση να λέει σε κάποια φάση στο συγκεντρωμένο πλήθος κάτι σαν ‘ελλάς-σερβία-ορθοδοξία’ ως ένα σύνθημα που όλους μας ενώνει –κι άφηνε αμήχανους εμάς τους ορθόδοξους κομμουνιστές.

Κι ας μη φανταστεί κανείς πως μιλάμε για πολύ διαφορετικές συγκυρίες κι ένα άλλο, ενωτικό κκε του 90’, που όλοι το αγαπούσαν κι αποζητούσαν να φτιάξουνε μαζί μας μέτωπο. Η ίδια σχεδόν πολεμική υπήρχε και τότε για τη θολή λαϊκή εξουσία, το διασπαστικό παμε, τα αγροτικά μπλόκα, την κανέλλη. Σαν να μην πέρασε μια μέρα. Και εγώ στο σπίτι άκουγα από το ναρίτη άβερελ (εξήντα χρόνια νάτο) τις ίδιες ιστορίες, για τον κόφφα (της κετουκε), την απεργία των καθηγητών και τις ράγες του τρένου, που τις κλείναμε συμβολικά σε μια περίσταση, αλλά τις ανοίξαμε προδοτικά την κρίσιμη ώρα. Και επειδή μετά δεν ήταν το ίδιο ενεργός, έπαψε να ανανεώνει το οπλοστάσιο με καινούριες βιωματικές ιστορίες κι ακούγαμε συνεχώς τις ίδιες (για τον κόφφα, το τρένο, την απεργία των καθηγητών) μέχρι να φάμε όλο το φαγητό μας (και να μας βγει από τη μύτη).

Όχι βέβαια πως ήταν όλα ρόδινα, χωρίς λάθη. Ανέφερα και πριν την περίπτωση του ζουράρι που δένει με τα ποικιλόχρωμα πλήθη και τις σημαίες του (ορθόδοξου) βυζαντίου. Κι ίσως να προσθέσει κανείς κι άλλα τέτοια σημεία –πχ μια μάλλον μηχανική μεταφορά της επονίτικης-εαμικής πείρας και μια κοινή δήλωση αρχικά και συγκέντρωση αργότερα με όλες τις ελληνικές πολιτικές νεολαίες, από την οννεδ μέχρι την εκον ρήγας φεραίος!

Γενικά όμως η πορεία ωρίμανσης των πρώτων αντιπολεμικών, αντιιμπεριαλιστικών σκιρτημάτων στις μάζες, η περαιτέρω συνειδητοποίηση κι η μετατροπή του αντιιμπεριαλιστικού μετώπου σε κρίκο για τη στρατηγική μας, δεν είναι ούτε εύκολη ούτε μονοσήμαντη. Κάτι που δεν αναιρεί στο παραμικρό όμως τα βήματα και τις κατακτήσεις εκείνων των πρώτων γλυκών καρπών της ανασυγκρότησης, που δίνουν εν πολλοίς και τον μπούσουλα για τα καθήκοντά μας στη σημερινή δύσκολη συγκυρία.

Η ελευθερία για εμάς

Η ελευθερία για εμάς, είναι μια ωραία γυναίκα, έλεγε ο ποιητής, πριν τελικά ξεπουληθεί στις αξίες του «ελεύθερου» δυτικού κόσμου, με τις τέσσερις βασικές ελευθερίες του μάαστριχτ και βασικά την εξής μία: την ελευθερία του κεφαλαίου, της νεκρής αντικειμενοποιημένης εργασίας, να υποτάσσει και να εκμεταλλεύεται τον κόσμο της ζωντανής εργασίας.
Η ελευθερία στον αστικό κόσμο είναι κατά βάση αυτό που περιγράφει μια ανόητη, τηλεοπτική διαφήμιση, όπου τα πλήθη συγκεντρώνονται για να μάθουν από τις αρχές με τις μεσαιωνικές περούκες, πως στο εξής θα ακούνε μόνο ένα τραγούδι (συγκεκριμένα το μακαρένα), και θα μπορούν να οδηγούν μόνο ένα αυτοκίνητο –δε μας λέει ποιο, αλλά είμαι σίγουρος πως θα ήθελε να πει το λάντα, ένα τράμπαντ, ή στην καλύτερη το ζάσταβα. Αλλά ο αγέρωχος δημοκρατικός πρωταγωνιστής αγανακτεί κι αρνείται να υπακούσει τυφλά σε ό,τι του λένε. Τους πετάει στα μούτρα ένα περήφανο «why?» και φεύγει χωρίς να περιμένει να ακούσει καν την απάντηση, για να πάει να οδηγήσει το… αμάξι που μας προτείνει η διαφήμιση.

Η ελευθερία είναι να έχεις την ψευδαίσθηση μιας ποικιλίας επιλογών, αλλά να επιλέγεις ελεύθερα αυτό που προβάλλει η τηλεόραση και είναι της μόδας, είτε μιλάμε για απλά προϊόντα, είτε για πολιτικά προϊόντα και καλλιτεχνικά εμπορεύματα μιας χρήσης, χωρίς άλλη χρηστική αξία. Ελευθερία είναι να αγοράζεις με αιματηρές θυσίες ένα αυτοκίνητο και να μη μπορείς να το μετακινήσεις, γιατί η βενζίνη έχει φτάσει στα δύο ευρώ –πότε επιτέλους θα βάλετε μυαλό; Ελευθερία είναι να αποθεώνεις τη μοναδική αίσθηση της αυτοκίνησης έναντι της ομαδικής μετακίνησης του όχλου, για να καταλήξεις πλήρως ακινητοποιημένος στη μέσης ενός ωραιότατου μποτιλιαρίσματος στο κέντρο της πόλης, όπου αισθάνεσαι πραγματικός άνθρωπος, σαν παστή σαρδέλα. Ελευθερία είναι το δικαίωμα στην ψευδαίσθηση για όσα θεωρητικά θα μπορούσες να έχεις ή να κάνεις και η αντίδρασή σου μπροστά σε μια ενδεχόμενη απώλεια αυτής της ψευδαίσθησης και όποιον απειλεί να σου την αφαιρέσει βίαια.

Η ελευθερία για εμάς είναι μια ωραία γυναίκα. Έχει υπογάστριο και υπεργάστριο, ενδεχομένως και μερικά πιασιματάκια, ή κυτταρίτιδα και κοιλίτσα. Δεν είναι κάνα χοντρογούρουνο αστικό, ούτε το ανορεξικό του αντίστροφο. Έχει καμπύλες κι ατέλειες που τονίζουν την ομορφιά της. Έχει ιδιοτροπίες κι ιδιαιτερότητες, που την κάνουν μοναδική, χωρίς να τη βάζουν πάνω από τις άλλες γυναίκες, αποθεώνοντάς την σαν άτομο, σα μονάδα.

Η ελευθερία για αυτούς είναι μια βιτρίνα. Μια γυναίκα-καρικατούρα, που δεν τα έχει καλά με τον εαυτό της και προσπαθεί να μιμηθεί τα πρότυπα ομορφιάς που της βάζουν. Κι όσο περισσότερο προσπαθεί να διαφέρει από τις άλλες, τόσο περισσότερο καταλήγουν να μοιάζουν μεταξύ τους σαν τις σταγόνες του νερού, όπως λέει κι ο wekwerth, που ντύνονται, διασκεδάζουν και συμπεριφέρονται πανομοιότυπα, σα να βγήκαν από το ίδιο καλούπι.

Η ελευθερία για εμάς σημαίνει ελεύθερη σκέψη. Όπου ένας –πρώην έστω- σύντροφος μπορεί να γράψει στίχους για την ελευθερία, που είναι μια ωραία γυναίκα. Κι ένας άλλος να διαφωνήσει και να πει ότι αυτό είναι σεξιστικό. Ένας τρίτος να κάνει την κριτική παρατήρηση πως το θέμα δεν είναι «κανένας χαφιές δουλειά να μη βρίσκει», αλλά να μην υπάρχουν καθόλου χαφιέδες, ούτε ανεργία. Κι ένας τέταρτος να έχει κάποια ένσταση σχετικά με το «χριστούλη μου, όμορφη που είναι η προφητεία αυτή», γιατί ρέπει κάπως προς τον ιδεαλισμό. Την ίδια στιγμή που το αστικό στρατόπεδο χαιρετίζει σύσσωμο με –προσποιητό και άνωθεν υπαγορευόμενο- ενθουσιασμό τους αιρετικούς στίχους του κωνσταντίνου μπογδάνου. Οι κομμουνιστές διαψεύδουν συχνά τη ρετσινιά του συγκεντρωτισμού, όπως ακριβώς οι αστοί διαψεύδουν με πολλούς και ποικίλους τρόπους το βασικό, υποτιθέμενο πλεονέκτημα του «ελεύθερου» κόσμου τους, δηλ αυτό της ποικιλίας.

Η ελευθερία για αυτούς είναι μια φτηνή γυναίκα που εκδίδεται και τους κάνει όλα τα βίτσια. Το ελεύθερο να γράφουν το μακρύ τους και το κοντό τους, και να πληρώνονται για αυτό. Γιατί αν επρόκειτο απλώς για το πρώτο, χωρίς το δεύτερο, αυτό θα ήταν το μόνο εύκολο στην εποχή των ιστολογίων και του διαδικτύου. Η ελευθερία για αυτόν είναι η μικροαστική αναπόληση του παρελθόντος κι η εναντίωση στο κόμμα των σταλινικών, όπου με μια απλή έκφραση διαφωνίας, απειλείται η κομματική σου υπόσταση. Είναι γνωστές εξάλλου οι εκατόμβες των θυμάτων από τις εκκαθαρίσεις του περισσού, μετά τον πρόσφατο προσυνεδριακό διάλογο. Ελευθερία γενικώς είναι να γράφεις χοντράδες και να μην χρειάζεται να απολογείσαι για αυτό, ή έστω να ελέγχεις αν ισχύουν.

Ελευθερία είναι η ολόπλευρη ανάπτυξη κι έκφραση του ατόμου, πολιτική και καλλιτεχνική. Ακόμα κι αν τη βλέπεις μπροστά σου –όπως στα πρόσφατα μαθητικά φεστιβάλ- και νιώθεις ξεπερασμένος από την εποχή σου. Πόσα έχουν αλλάξει άραγε από τότε που ήμασταν εμείς στη νεολαία;

Ξεκινάμε με έναν χορό οριεντάλ (κατ' ευφημισμόν όρος για το τσιφτετέλι), από τη νατάσα μας -όπως την ανήγγειλε ο εκφωνητής της εκδήλωσης- που τον απέδωσε με άψογη μπρεχτική αποστασιοποίηση.



Στο τέλος το κοινό της ζητούσε "κι άλλο, κι άλλο" και η νατάσα μας έκανε πράξη τη λαϊκή απαίτηση βάσης και ξαναχόρεψε.

Συνεχίζουμε με λίγο τάνγκο, στους ήχους του βασίλη παπακωνσταντίνου -γιατί είπαμε να αλλάξουμε κάποια πράγματα, αλλά υπάρχουν και μερικές διαχρονικές σταθερές αξίες.




Και κλείνουμε θεαματικά, με ένα ντίσκο-ποπ κομμάτι, που για τις ανάγκες της παράστασης βαφτίστηκε ροκ εν ρολ.


Σε κάποια φάση "ροκάρει" θεαματικά κι ο εικονολήπτης και βλέπουμε τη λήψη στα πλάγια. Αλγεινή εντύπωση προκάλεσε ωστόσο η ακραία συμπεριφορά μιας μικρής μειοψηφίας κάφρων που κοιτούσε τις μίνι φούστες των χορευτριών και φώναζε φύσα αγέρι, φύσα αγέρι, για να ικανοποιηθεί τελικά κάπου στη μέση του κομματιού, όταν μια μαθήτρια έκανε ρόδα και στη συνέχεια κεφαλοκλείδωμα με τα πόδια στον παρτενέρ της, που παρέμεινε ψύχραιμος.

Κι έλα μετά εσύ να μου πεις για την ελευθερία έκφρασης στην τέχνη, και τους ζντανοφικούς που την καταπνίγουν..