Είναι μικρό το γήπεδο

Αλλά είναι δίπλα από το σπίτι του λαού και βόλεψε για την εκδήλωση για τη μέρα της γυναίκας. Από τα παλιά ωραία κλειστά σοβιετικής τεχνοτροπίας, όπου έφαγαν τα γόνατά τους ο γκάλης κι ο τσατσένκο.

Αυθόρμητη προσυγκέντρωση στον ηλεκτρικό, μπαίνουν μπροστά αυτοί που ξέρουν. Σύντροφοι που έδωσαν ραντεβού στις επτά για να ‘ναι εκεί απ’ τις έξι, όχι αντίστροφα. Στη διαδρομή βρίσκουμε λαϊκά σπίτια, τη στάση της κολούμπια και τη μυρωδιά του παλιού, καλού καιρού όπου όλα ήταν πιο απλά κι οι εργάτες άκουγαν βινύλια και ψήφιζαν κουκουέ. Οι μουσικές ταξιαρχίες είχαν τον πανούση κι η ελαφρά τη ριζούπολη που ήταν απλώς ένα γήπεδο όπου δε σταύρωνε νίκη ο παοκ, χωρίς επιστήμονες και φυσούνες.

Στους τοίχους συνθήματα για τον πανιώνιο και τον αο μάνης. Και μια αφίσα συριζα που δεν κατεβάσαμε γιατί κατά βάθος είμαστε φίλαθλοι με κουλτούρα. Άλλο αν ένας σεξιστής εργάτης δίπλα έλεγε αστεία για τους γκέι κι ότι όλα αυτά περί χειραφέτησης γυναικών θα τα πληρώσουμε μια μέρα (εμείς οι άντρες).
Τυπικός σταλινικός εργάτης που δίνει κανονικά τη συνδρομή του στο κόμμα, αλλά όταν γυρίζει σπίτι χτυπάει την γυναίκα του (άλλο αν αυτή ήταν δίπλα του και γελούσε).

Ο στίβος της ταξικής παλαίστρας ήταν μικρός για να μας χωρέσει και μείναμε απ’ έξω, ευμενώς ουδέτεροι. Οι σύντροφοι μέσα άπλωσαν τα λάβαρα και τα πανό κι έπιασαν τα πέταλα, οι φανατικοί στην τρία λόγω της τρίτης διεθνούς του λένιν-στάλιν, που είναι ένα πρόσωπο, ενιαίο κι αδιαίρετο μες στην πολλαπλότητά του.

Κι άρχισαν να ανταλλάζουν συνθήματα. «Κου-κου-έ…» το ένα πέταλο, «Ι-σχυ-ρό» απαντούσε το απέναντι. «Δύ-να-μη…», «…στο-λα-ό». Ώσπου μπήκε στο γήπεδο η γγ και… χαμός. Φωνές, χαρτάκια, συνθήματα, τύμπανα, βουβουζέλες αλά ντιναμό κιέβου, φωτοβολίδες. Σύντροφοι, προστατέψτε την ομάδα μας…
Κι η αλέκα ξεκίνησε το λόγο δυνατά από την αρχή –πραγματικός μονόλογος στα γκολπόστ του ταξικού αντιπάλου. Η καλύτερη άμυνα είναι η λαϊκή αντεπίθεση.

Για αρχή τα ‘χωσε στον γιωργάκη. Πού περπατά και βρίσκει κόσμο που θέλει να του πάρουν το μισθό;
Μετά σύγκρινε τα δυο συστήματα. Ο σοσιαλισμός κάνει λάθη, αλλά ο καπιταλισμός εγκλήματα. Μια αντίθεση που ξεπέρασαν διαλεκτικά πολλά κκ με τα εγκληματικά τους λάθη.
Είπε και δυο φράσεις στο κλίμα της ημέρας. Συντρόφισσες και φίλοι… κανείς-καμία να μην…

Τόνισε την ανάγκη να διαβάζουν οι σύντροφοι και να μη μένουν στην τυπική γνώση. Το οποίο διαβάζεται κι αντίστροφα. Είναι ανάγκη να αρχίσουν και τα στελέχη να γράφουν θεωρητικά βιβλία και να μη μένουν μόνο στα πρακτικά. Όπως αυτό που έγραψε η αλέκα για το γυναικείο ζήτημα. Στη δεκαετία με τις βάτες.

Έβαλε στις σωστές ράγες το γυναικείο ζήτημα που δεν άρχισε με τη γυναικεία ψήφο αλλά με το κεφάλαιο του μαρξ και τη θεωρία της υπεραξίας.
Οι μικροαστές φεμινίστριες βλέπουν τον εχθρό τους στους άνδρες και για να δείξουν πως δεν τους χρειάζονται έβγαλαν σύνθημα: γυναίκα δίχως άνδρα, ψάρι χωρίς ποδήλατο. Οι σύντροφοί τους στο εργατικό κίνημα λένε ακριβώς το ίδιο για το κόμμα και τους εργάτες. Εργάτες χωρίς κόμμα, ψάρι χωρίς ποδήλατο, ένα βήμα πριν τα σοβιέτ χωρίς μπολσεβίκους.

Ο λένιν θεωρούσε το νοικοκυριό αντιπαραγωγική εργασία.
Μέχρι που ήρθε το τρένο της ετε να κάνει την εργασία χαρά και τις σοβιετικές σπεσιαλιτέ παιχνίδι. Αλλά το τρίτο λεμόνι (εκ του λομονόσοφ) της τρόικας των βαζιουλινίστας μας είπε ότι οι σοβιετικές ταβάριτσες δεν είχαν σερβιέτες κι έβαζαν χαρτί. Κι όσες κνίτισσες υπότροφες δεν είχαν προνοήσει να φέρουν μαζί τους, υπέφεραν.
Μια φορά το βινύλιο έχει πιο ζεστό ήχο από τον ψηφιακό κι είναι επιστημονικά αποδεδειγμένο.

Αλλά αυτή η ελευθερία είναι κίβδηλη, ψευδαίσθηση τύπου περπατάω και πετάω.
Είναι αλήθεια ότι οι συντρόφισσες σήμερα έχουν μεγαλύτερη ελευθερία στις σχέσεις τους. Αλλά είναι πραγματική αυτή η ελευθερία; αναρωτιόταν η γγ.
Ελευθερία από ποιον; ρωτούσε κι ο λένιν. Από τη μητρότητα; Απ’ τις σοβαρές συνέπειες του έρωτα; Ελευθερία μοιχείας; Από τις προκαταλήψεις και τη στενότητα ενός περιβάλλοντος; Από τους υλικούς περιορισμούς στον έρωτα;

Την ίδια στιγμή έξω απ’ το κλειστό οι σύντροφοι έγδυναν με τα μάτια κάποιες κοπέλες απ’ τα δεσμά της συστημικής μόδας και των τάσεών της, που απαγορεύτηκαν μαζί με όλες τις τάσεις στο δέκατο συνέδριο των μπολσεβίκων. Κι έκαναν πάνω τους κοντινά πλάνα με το βλέμμα τους και ζουμ στα όμορφα μάγουλά τους που ήταν κόκκινα και ταξικά.
Μάγουλα ρόσα τριουνφερά.

Αλλά η πραγματική ομορφιά είναι αλλού. Σε ένα χαμόγελο, στα καθάρια βλέμματα, στην έκφραση του προσώπου, στη στάση της ζωής. Στις γιαγιάδες που έζησαν εξορίες και βασανιστήρια, αλλά αντέχουν ακόμα. Στη ρόζα λούξεμπουργκ με το αστείο σουλούπι και την πλακουτσωτή μύτη που σαγήνευε τα πλήθη. Στη βαλεντίνα τερένσκοβα που πέταξε στο διάστημα κι ας μην ήταν θεά του έρωτα από εμφάνιση. Στις σοβιετικές νταρντάνες που έπιαναν στα χέρια τους τη ρώσικη γη και την έστυβαν.

Στοιχεία που αυτονομούνται και φτιάχνουν δικά τους πρότυπα ομορφιάς, με ταγάρια, αμπέχωνα, κόβες κι αρβυλάκια. Θυμάμαι στη συνοικιακή οβα μια συντρόφισσα με ρετρό χαρακτηριστικά. Πρόσωπο μαύρο, καπνισμένο τσουκάλι, πεταχτά δόντια, μεγάλα φρύδια, σαν καρτποστάλ απ’ τα χρόνια του σαράντα με μαχήτριες του δσε. Ώσπου πήγε κι έβαψε τα μαλλιά της κι έπαθα σοκ μεταμοντέρνο, όπως σε μια αρχαία τραγωδία που κατάλαβα ότι η αντιγόνη φορούσε στρινγκ. Αναχρονισμοί του κερατά.

Στη σοβιετία επί μπρέζνιεφ η μέρα της γυναίκας έγινε εθνική γιορτή κι αργία που υπάρχει ακόμα και σήμερα. Το σοσιαλισμό τον ανέτρεψαν, αλλά οι συμβολισμοί του μέσα στον κόσμο μένουν ζωντανοί.
Οι κομμουνιστές επιβάλλουν με την πάλη τους παγκόσμιες μέρες μνήμης κι οι αστοί φροντίζουν να τους αλλάξουν περιεχόμενο και να τις κάνουν ακίνδυνες.

Ο λόγος τελείωσε μες σε συγκίνηση κι αποθέωση. Σηκώστε κεφάλι, σοσιαλισμός και πάλι. Εννιά δεκαετίες… Στα εκατό να βγάλουμε κι επετειακή φανέλα.
Οι πιο βιαστικοί έφυγαν να γλιτώσουν το μποτιλιάρισμα. Κι εγώ μαζί τους γιατί με περίμενε η μπρέζνιεβα.
Που ξεπατώθηκε αυτές τις μέρες με την απεργία και σήμερα το πρωί που την ξύπνησα μου τραγουδούσε είμαι η μαίρη παναγιωταρά..! γιατί είχε ρώσικα κι έπρεπε να καθαρίσει και το μπάνιο.
Και μας κόβω να μένουμε χωρίς συζυγικό καθήκον σήμερα.

Αλλά τι περίμενες από έναν σταλινικό άνεργο που γεμίζει ένα κείμενο για τη μέρα της γυναίκας με μπάλες και ποδόσφαιρα…

Υστερόγραφ0: http://www.youtube.com/watch?v=Lmuu_m5nI5I

Καν' το κι εσύ

Ένας σίγουρος τρόπος να σε μισήσουν οι ταβάριτς της σοβιετίας ήταν να αγνοήσεις τη γιορτή της γυναίκας. Σα να τους πρόσβαλες νοοτροπία, ήθη κι έθιμα.
Ο κλασικός ο μπιπ ο δυτικός που θα 'λεγε κι ο γεωργίου.

Ακόμα και σήμερα αν ξεχάσεις ή ειρωνευτείες την ημέρα αυτή μπροστά σε γυναίκα που έχει ζήσει στη σοβιετία, αλίμονό σου. Θα σε καρυδώσει. Κι αν ήταν στο χέρι της, ίσως ξανάνοιγε τα γκούλαγκ για σένα και τους ομοίους σου.

Τέτοιες μέρες έχουν συνήθως την υποκρισία όλων των παγκόσμιων ημερών. Ένα κάρο ανακοινώσεις, πολλή φιγούρα και μπόλικο τίποτα. Άλλοθι για την κατάσταση τις υπόλοιπες 364 μέρες του χρόνου.

Στη σοβιετία όμως η μέρα της γυναίκας ήταν εθνική γιορτή και αργία. Όταν μια τέτοια μέρα είναι γιορτή για όλο το [σοβιετικό] λαό αποκτά άλλη αξία.

Γυναίκες σαν την κρούπσκαγια και τη βαλεντίνα τερένσκοβα έδειξαν στην πράξη πώς σπάνε οι φραγμοί του φύλου τους και κατακτάται η ισότητα.
Αλλά οι πιο πολλοί έχουν μάθει να βλέπουν ωραίες συσκευασίες αντί για γοητευτικούς ανθρώπους με προσωπικότητα. Κι όταν ακούν ρωσία φέρνουν στο μυαλό τους τα κορίτσια της νύχτας.
Στερεότυπο που πιο πολύ χαρακτηρίζει όσους το έχουν, όχι αυτές στις οποίες αναφέρεται.

Σε μια ταινία προ δεκαετίας με τον τίτλο πολαρόιντ μια κοπέλα με μια κάμερα ρωτάει τον κόσμο στο δρόμο να της πει τι είναι η συλλογικότητα και φτιάχνει ένα βιντεάκι με τις αντιδράσεις του (πχ ένας γιάπης που την κοιτάει σαν ουφο και τρέχει να της ξεφύγει).

Σε κάποια φάση συναντά δυο ρωσίδες ιερόδουλες. Στην αρχή σκαν στα γέλια με την ερώτηση.
Με τα πολλά η μία καταλαβαίνει τι τις ρώτησε κι αρχίζει γελώντας στα ρώσικα ένα τραγουδάκι που έμαθε μικρή στο σχολείο για τη σοβιετία και το λένιν.
Η ειρωνεία ήταν εμφανής, αλλά μέχρι το τέλος κανείς δεν έδωσε καλύτερη απάντηση από αυτήν την κοπέλα.

Δύο πράγματα θέλει να πει με αυτή τη σκηνή ο ποιητής.
Να απαξιώσει τη σοβιετία κι όποιο αίσθημα συλλογικότητας την έχει ως σημείο αναφοράς.
Και να δείξει πόσο φαιδρή μοιάζει η συλλογικότητα όταν φτάνεις σε τέτοια κατάντια.

Η ερώτηση των πενήντα εκατομμυρίων βέβαια είναι αν για αυτή την κατάντια φταίει η συλλογικότητα [σοβιετία] ή ότι σταμάτησε να υπάρχει.
Κι αυτό δένεται και με κάτι ακόμα. Κομμάτι της κατάντιας μας στον καπιταλισμό είναι να θεωρούμε τη συλλογικότητα αστεία, ντεμοντέ, χρεοκοπημένη. Και να γελάμε με αυτήν αντί να κλαίμε με την κατάντια μας. Με την οποία συμβιβαστήκαμε.

Αν η καθιέρωση της γιορτής της γυναίκας ως εθνική αργία λέει πολλά για τη σοβιετία το υπόλοιπο εορτολόγιο δεν είναι λιγότερο εντυπωσιακό.
Με το πάσχα και τα χριστούγεννα ασχολούνταν πρακτικά ελάχιστοι (αυτό θα πει ευτυχία).
Μπορεί η μητρόπολη να γέμιζε από ορθόδοξους, αλλά αυτό για τα δεδομένα του πληθυσμού της μόσχας δε σήμαινε τίποτα.

Η πρωτοχρονιά γιορταζόταν κανονικά.
Από το ανατολικό μέχρι το δυτικό άκρο της σοβιετικής επικράτειας είχαμε καμιά δεκαριά αλλαγές χρόνου. Οπότε κάθε περιοχή γιόρταζε μία φορά κανονικά κι άλλη μία μαζί με τη μόσχα που ήταν πρωτεύουσα κι έδινε τη γραμμή.
Ίσως κάποιοι βλέπουν σε αυτό μεγαλορωσικό αυταρχισμό. Στην ουσία είναι το διαλεκτικό δέσιμο της αποκέντρωσης με τον κεντρικό σχεδιασμό.

Η πρωτομαγιά δεν ήταν απλή αργία (ούτε απεργία) και γιορταζόταν επί διήμερο.
Μία εβδομάδα μετά ήταν η 9η μάη, η αντιφασιστική νίκη των λαών.
Ως εθνικές γιορτές τιμούνταν ακόμα η 23η φλεβάρη, μέρα του κόκκινου στρατού κι η μέρα της οκτωβριανής επανάστασης που με το καινούριο ημερολόγιο πέφτει 7 νοέμβρη.

Παρά την αντεπανάσταση, η σημασία των ημερών αυτών δεν έσβησε από τη μνήμη του σοβιετικού λαού.
Νωπή είναι η περίπτωση με τα 60χρονα της αντιφασιστικής νίκης, όπου οι μαζικές αντιδράσεις ματαίωσαν το σχέδιο του πούτιν να αντικαταστήσει τη σημαία του κόκκινου στρατού με την οποία προέλασαν οι σοβιετικοί κατά των ναζί.

Έτσι, η τακτική που ακολουθήθηκε στη μετασοβιετική ρωσία ήταν να αφήσουν άθικτες τις μέρες, αλλά να αλλάξουν την ονομασία και το περιεχόμενο.
Η 23η φλεβάρη πχ είναι μέρα του στρατού γενικά. Κάτι αντίστοιχο επινόησαν και για τις 7 νοέμβρη (χωρίς δέκα μπροστά).

Την ίδια τακτική ακολούθησαν με το σοβιετικό ύμνο. Τον οποίο τελικά επανέφεραν αλλάζοντας μόνο τα λόγια.
Για εμάς όμως που ούτως ή άλλως δεν ξέρουμε ρώσικα (και πιάναμε μόνο το όνομα του λένιν) οι συνειρμοί και το ρίγος στο άκουσμά του παραμένουν αναλλοίωτα. Ακόμα κι αν πρόκειται για ποδόσφαιρο (όπου συνήθως ακούγεται ο ύμνος στο ευρύ κοινό).

Ο ύμνος αυτός είχε τη δική του ιστορία, η οποία λίγο-πολύ είναι γνωστή σε όλους.
Το 77 με το σοβιετικό σύνταγμα του μπρέζνιεφ τα λόγια άλλαξαν, απαλείφθηκε η αναφορά στο σύντροφο με το μουστάκι κι έμεινε μόνο αυτή στο λένιν.
Αυτό που δεν είναι ευρύτερα γνωστό είναι ότι στα πρώτα χρόνια η σοβιετία αντί ύμνου είχε τη διεθνή.

Εδώ κάθε τροτσκιστής που σέβεται τον εαυτό του βρίσκει έναν ιδιαίτερο συμβολισμό. Όχι απλά μια στροφή που υπαγορευόταν από τις ανάγκες του μεγάλου πατριωτικού πολέμου (όπως βαφτίστηκε η αντίσταση στους ναζί κατά το δεύτερο παγκόσμιο) αλλά την τελική λογική συνέπεια της εγκατάλειψης του διεθνισμού από τη μουστακική ηγεσία.

Αυτό που είναι σίγουρο όμως είναι ο συμβολισμός στο σοβιετικό εορτολόγιο. Το οποίο λέει πολλά για το σοβιετικό λαό, τη συλλογική του μνήμη και την καλλιέργειά του.
Αλλά και για το αν άφησε κάτι πίσω της η σοβιετία, ή ήταν απλώς ένα σκουπίδι της ιστορίας που πετάχτηκε στον κάλαθο των αχρήστων αφήνοντας πίσω του μόνο μπόχα και δυσωδία.

Το τελευταίο το πιστεύουν αρκετοί. Τη μπόχα που ζουν τώρα τη συνήθισαν και δεν τους πειράζει τόσο.
Εμείς πάλι είμαστε οπαδοί της ανακύκλωσης.
Που στην ουσία της είναι διαλεκτική όσα λίγα προτσέσα στον κόσμο.