Περί οξύμωρου

Ο Ρήγας Δάρδαλης μιλάει βασικά από τη μύτη κι αδυνατεί χαρακτηριστικά να κρύψει τις προτιμήσεις του ή τις αντιπάθειές του, στις μεταδόσεις του.
Ο Ρήγας Δάρδαλης φλερτάρει πολλές φορές με τα όρια της ηλιθιότητας (κι όσοι τον έχουν ακούσει να περιγράφει, έχουν αποδείξεις), πχ όταν λέει χαϊδευτικά το Λεμπρόν Τζέιμς - Λεμπρουδάκο και το Στεφ Κάρι - Στεφανάκο Καρή.
Ο Ρήγας Δάρδαλης όχι μόνο δεν είχε το κριτήριο να καταλάβει ότι είναι βλακεία αυτό που ρώτησε, αλλά στο δικό του μυαλό πίστευε πως το έδενε μοναδικά και ρωτούσε κάτι εξεζητημένο, που κανείς άλλος δεν το είχε σκεφτεί (για την ελληνική ρίζα του oxymoron).
-Οξύμωρο...; Δεν απαντάει, άρα λογικό.

Την ίδια στιγμή, κάπου στη Δυρραχίου...

Ο Ρήγας Δάρδαλης μπορεί να μην είναι φασίστας -ίσως απλά φιλελές- αλλά τα όρια μεταξύ ενοχής (φασισμού) και  βλακείας είναι τόσο δυσδιάκριτα που δεν ξέρω αν μπορούν να σταθούν δικαιολογίες κι ελαφρυντικά, για να απαλλαχθεί λόγω βλακείας.

* * *

Επίσης ο Ρήγας Δάρδαλης θα μπορούσε να ρωτήσει το εξής, μιας και βρίσκεται στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού -αλλά όχι για πολύ, αφού τα αφεντικά του τον ανακάλεσαν στην Αθήνα: δεν είναι κάπως οξύμωρο που βρέθηκε δολοφονημένος ο αρχηγός της Κου Κουξ Κλαν κι αντί για οποιονδήποτε άλλο με ισχυρότατο κίνητρο, τον σκότωσε τελικά η γυναίκα του;

* * *

Θα μπορούσε επίσης να διασκευάσει το βιντεάκι της η Ουρανία Μιχαλολιάκου: Είμαι Ελληνίδα, είμαι λευκή-στρέιτ και θεωρώ οξύμωρο να παίζουν στην εθνική ομάδα μαύροι παίκτες. Ενώ θεωρεί λογικό πχ να λογίζει εαυτήν ως δείγμα της Άριας φυλής.
Τι κακό κι αυτό που τους βρήκε, πάνω που είχε πάρει την κατιούσα η καριέρα του Σοφοκλή...

* * *

Οξύμωρο επίσης είναι πως κάποιοι χρειάζονται βίντεο κι αποδείξεις για να πειστούν-πιστέψουν πως οι χρυσαυγίτες είναι ναζί. Αυτό μου θυμίζει συνειρμικά μια παλιά ατάκα σε ένα σκετς του Ζαραλίκου για τους φασίστες που αμφισβητούν τους νεκρούς του Πολυτεχνείου κι αν διαφωνήσεις μαζί τους, σε "κολλάνε στον τοίχο" με το αφοπλιστικό επιχείρημα (και φωνή τέσσερα):
-Έχεις βίντεο;
Μόνο που εδώ οι όροι αντιστρέφονται αντιδιαλεκτικά.

Παράλληλα βέβαια πρέπει να αντιμετωπίσουμε ως γεγονός ότι για πολλά νέα παιδιά, η ρετσινιά του φασίστα δε σηκώνει απολύτως τίποτα. Γιατί η αντεπανάσταση είναι σαν το γήρας (στον αντίποδα της νιότης του κόσμου) κι ου γαρ έρχεται μόνη, αλλά μαζί με την ιστορική λήθη, ως καρπός της χρόνιας αποσιώπησης για το κεφάλαιο του Β' Παγκοσμίου Πολέμου και της Εθνικής Αντίστασης -που ήταν μονίμως στα εκτός (διδακτέας ή εξεταστέας) ύλης.

* * *

Το χιούμορ του Ρήγα Δάρδαλη θυμίζει αυτό κάποιων Γερμανών που όταν βρεθούν πχ για φαγητό στην ίδια παρέα με κάποιον Έλληνα, θα πουν ότι πρέπει να πληρώσει αυτός, γιατί (τους) χρωστάει (καινούριο στομάχι) ή μπορεί να (μας) κουνάνε επιδεικτικά τα χαρτονομίσματά τους (ευρώ), όπως οι οπαδοί της Σάλκε στην Τούμπα, γιατί εμείς δεν έχουμε χρήματα (μεταμόσχευση στομάχου, δεν τη γλιτώνουμε).

Ενώ αν είχαμε δραχμούλα, όπως λένε η ΛαΕ, το ΑΚΕΠ και το Μακελειό του Χίου...

* * *

-Πού είναι ο Παύλος σου τώρα;
Ο Παύλος είναι παντού, στα κινήματα, στους αγώνες, ζωντανός κι όχι απλή ανάμνηση για τους φίλους και τους συντρόφους του.
Ο Παύλος είναι πχ σε/με αυτούς που απομονώνουν τα φασισταριά, δεν τους δίνουν τόπο να σταθούν και να χύσουν το δηλητήριό τους, όπως έκανε η δημοτική αρχή Πατρέων κι ο Πελετίδης.

Το οξύμωρο -άκου Ρήγα να μαθαίνεις- είναι πως τον Παύλο συνεχίζουν να τον επικαλούνται αυτοί που αφήνουν έξω τους δολοφόνους του και τους αφήνουν να τραμπουκίζουν εκ του ασφαλούς και με υψηλή προστασία, στο δικαστήριο, ενώ διώκουν δικαστικά τον Πελετίδη.

Κι αν κάποιος πει κάτι περί ανεξάρτητης δικαιοσύνης, νομίζω πως μέχρι κι ο Ρήγας Δάρδαλης  ξέρει να του πει πόσο οξύμωρο είναι αυτό το σχήμα...

Υγ: μπορείτε να ακολουθήσετε το σύνδεσμο, για να διαβάσετε για το θάνατο του Γιάννη Γιαννίκου, που μεταξύ άλλων:
-ήταν στην ΟΠΛΑ
-εξέδωσε τη μεγάλη σοβιετική εγκυκλοπαίδεια
-αγόρασε κι επανέκδωσε την Πράβδα το 91'...

Σχετικά με την πολιτική αντιπαράθεση

Οπορτουνισμός είναι η επίδραση της αστικής τάξης στο εργατικό κίνημα λέει κάπου ο λένιν δίνοντας έναν πολύ εύστοχο συνοπτικό ορισμό, τόσο για τις «καθαρές εκδηλώσεις» του οπορτουνισμού, όσο και για τις ταλαντεύσεις εντός της επαναστατικής πτέρυγας του εργατικού κινήματος και των πολιτικών του οργανώσεων. Σήμερα η σύνδεση των ποικιλώνυμων οπορτουνιστικών ομάδων με το εργατικό κίνημα είναι αδύναμη κι υποτυπώδης, με σποραδικές εξαιρέσεις ανά κλάδους. Αλλά ο ορισμός του βλαδίμηρου αποκτά άλλη διάσταση και μια ιδιότυπη πρακτική εφαρμογή.

Ας πάρουμε το παράδειγμα ενός απεργιακού αγώνα στο δημόσιο, όπου ο οπορτουνισμός κάποιων δυνάμεων δεν εκδηλώνεται μόνο με τον κλασικό καιροσκοπισμό, πότε υπέρ ενός αγώνα διαρκείας μέχρι τελικής πτώσης, πότε καταλήγοντας στην απεργοσπασία. Η επίδραση της αστικής τάξης εδώ εκδηλώνεται πρωτίστως στον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουν τους κομμουνιστές και τις δυνάμεις τους, φτάνει στο επίπεδο της πιο χυδαίας αστικής προπαγάνδας και καταλήγει να την αναπαράγει. Η βάση αυτού του χώρου διαπαιδαγωγείται με τρόπο που την καθιστά πρόθυμη να πιστέψει τα πάντα για το κκε που είναι προδοτικό, ξεπουλημένο και προπαντός στην αντίπερα όχθη –είτε είναι σε απόσταση από μια διαδικασία, οπότε κρατά καταστροφική σεχταριστική στάση, είτε συμμετέχει σε αυτήν, οπότε το κάνει για να την καπελώσει και να την προδώσει.

Το παιχνίδι αυτό είναι κουραστικό και προβλέψιμο. Η υπερεπαναστατική λογοκοπία που αγνοεί την πραγματικότητα ή τη βλέπει με παραμορφωτικούς φακούς, περιμένει υπολογισμένα αυτόν που θα πει τα αυτονόητα, για να πέσει πάνω του, επειδή λύγισε, να του φορτώσει την ήττα και να δικαιωθεί άνευ αγώνα για τη δική της ηρωική κι ασυμβίβαστη στάση. Δεν πρόκειται όμως μόνο γι’ αυτό, αλλά για κάτι ποιοτικά ανώτερο, για μια εμπάθεια, ένα σχεδόν ταξικό μίσος, εφάμιλλο των κορυφαίων αστών δημοσιολόγων, που είναι τουλάχιστον υποχρεωμένοι λόγω θέσης να κρατάν κάποια προσχήματα και να λεν κάθε τόσο για ξεκάρφωμα δυο καλά λόγια, υπολογισμένα για τους δικούς τους σκοπούς.

Έτσι φυσικά μπορεί να βρίσκεται ένας εύκολος παίχτης για κάθε ήττα αλλά δεν πρόκειται ποτέ να βγούνε χρήσιμα κι ουσιαστικά συμπεράσματα για τις αδυναμίες και τα πραγματικά αίτια, για να διορθωθούν.

Αντίστοιχα παραδείγματα μπορεί να αντλήσει κανείς από την κριτική στις θέσεις, τα συνέδρια και την ιστορική διαδρομή του κουκουέ, που ως επί το πλείστον εξαντλείται σε εύκολους αφορισμούς κι απλοϊκά σχήματα, αντικρουόμενα πολλές φορές, για να θυμίζουν αυτό που έγραψε κάποτε ο μίσσιος για το βασικό κίνδυνο που είναι σαν το μουνί της χήρας, που ‘παιζε με τον ψαρά και του έτρωγε τα ψάρια. Μπροστά το έχω ή πίσω; το ρώταγε. Μπροστά έλεγε ο ψαράς, τούρλωνε η χήρα τον κώλο και του ‘παιρνε τα ψάρια. Πίσω έλεγε την άλλη μέρα ο ψαράς. Σήκωνε τα φουστάνια η χήρα, του ‘παιρνε τα ψάρια. Κι ο ψαράς που τη γουστάριζε μονολογούσε: αν δε σταθεροποιηθεί το απαυτό της χήρας δε βλέπω μεροκάματο.

Έτσι και με το βασικό κίνδυνο, μια ερχόταν από τα δεξιά, μια από αριστερά, κι εκεί που στραβώναμε τα μάτια μας με τσιτάτα και ντοκουμέντα, να πούμε ότι είναι ολοφάνερο ότι ο κίνδυνος για το κίνημα είναι από τη μια, να σου και μας έβγαινε απ’ την άλλη και δώσ’ του πάλι απ’ την αρχή, από την ανάποδη τώρα, να λέμε τα αντίθετα.

Έτσι κι η κριτική στο κουκουέ το βρίσκει πότε τροτσκιστικό, πότε κολλημένο στο μουστάκι του στάλιν, πότε υπερεπαναστατικό και σεχταριστικό, πότε ρεφορμιστικό και ξεπουλημένο, πότε να προδίδει την ιστορία του, πότε προσκολλημένο στο παρελθόν και τη δεκαετία του τριάντα. Όταν είσαι κόμμα παντός καιρού κι η πολεμική εναντίον σου έχει πάντα το ίδιο σαφές στίγμα: ή θα βρέξει, ή θα χιονίσει ή καλό καιρό θα κάνει. Τον κακό τους τον καιρό δηλαδή…

Ύστερα από ένα σημείο κάποιες περιπτώσεις αρχίζουν ν’ αποκτούν καλτ αποχρώσεις. Επιστρέφοντας στη βάση της η κε του μπλοκ αποκατέστησε την επαφή της με το πριν, την εφημερίδα της ανεξάρτητης αριστεράς και της εξαρτημένης ελλάδας, που άλλαξε πρόσφατα τη γραμματοσειρά που χρησιμοποιούσε, όχι όμως και τα πολιτικά της χούγια. Το ρεπορτάζ για το τρίτο συνέδριο του ναρ, που το υπογράφουν ελαφρός και παπαμακάριος, μας ενημερώνει πως σε αντίθεση με το συνέδριο του κκε, το οποίο τελείωσε μια μέρα νωρίτερα, λόγω έλλειψης τοποθετήσεων, το συνέδριο του ναρ θα μπορούσε να κρατήσει μία ημέρα ακόμη λόγω πληθώρας ομιλητών! Κι ότι υπήρξε μια πραγματική βροχή από αιτήσεις ομιλιών, που θα τίναζε το όλο πρόγραμμα στον αέρα εάν δεν υπήρχε ο σχεδόν απόλυτος σεβασμός στη διαδικασία και δε γίνονταν οικειοθελείς αποσύρσεις ή αν δεν παρατείνονταν η δεύτερη ημέρα του συνεδρίου μέχρι τα μεσάνυχτα.

Για όποιον ξέρει να διαβάζει πίσω από τις γραμμές και να διερμηνεύει το ιδιόλεκτο του ρεύματος, ο σχεδόν απόλυτος (αλλά όχι απολύτως απόλυτος) σεβασμός στη διαδικασία και η παράταση μέχρι τα μεσάνυχτα της δεύτερης μέρας είναι ο εύσχημος τρόπος για να δικαιολογηθεί ο κακός προγραμματισμός ή η μη εφαρμογή του χρονοδιαγράμματος και οι εργασίες μέχρι τελικής πτώσης, που είναι γνωστές κι ως διαδικασίες για βάλιουμ. Κατά τα άλλα, δεν αμφιβάλλει κανείς πως αν μπορούσαν να μιλήσουν όσοι ήθελαν, για όσο χρόνο κι όσες φορές ήθελαν, πιθανότατα οι ναρίτες θα συνεδρίαζαν μέχρι σήμερα.

Παρεμπιπτόντως, το πιο ωραίο για το συνέδριο του ναρ, μου τόπε το λαϊκό στρώμα, που το αλίευσε από κάποιο ναρίτη στο φέισμπουκ, που έγραψε: πάλι με κοροϊδέψατε σύντροφοι, πάλι δεν γίναμε κόμμα. Ναι, αλλά πρόσθεσαν στον τίτλο τους το εμπρόθετο σύνολο «για την κομμουνιστική απελευθέρωση» για να κάνουν πιο φανερές τις προθέσεις τους. Κι έτσι έγιναν Ν.Α.Ρ. γ.τ.Κ.Α, που μόνο ένας εμπαθής θα το 'εκλαΐκευε' ως ‘γατάκια’ –κι εμείς δεν είμαστε τέτοιοι.

Όσο για το συνέδριο του κουκουέ, ένας στοιχειωδώς έντιμος παρατηρητής θα γνώριζε πως αυτό που επισπεύσθηκε ήταν το δεύτερο μέρος για την εκλογή της κε και του νέου γγ, κι όχι το πρώτο με τις τοποθετήσεις, που ήταν πλούσιες και δωδεκάλεπτες, επειδή τόσο προέβλεπε το χρονοδιάγραμμα και όχι με  νταβατζιλίκι, εις βάρος του προεδρείου και των επόμενων ομιλητών. Για να μην πιάσουμε το εύρος και τον πλούτο του προσυνεδριακού διαλόγου –που κι αυτός είναι κομμάτι του συνεδρίου- γιατί μιλάμε για τελείως διαφορετικά μεγέθη, που δεν αντέχουν σε σύγκριση.

Κλείνουμε αυτή την ενδεικτική λίστα με τα «εξ οικείων» βέλη, που είναι και τα πιο φαρμακερά. Ο λόγος για ένα κείμενο στον εργατικό αγώνα, που ασκεί πολεμική ενάντια στο πρόσφατο κείμενο του πγ της κετουκε στην κομεπ και την πολιτική της ηγεσίας του κουκουέ -που μπορεί να έχει ψηφιστεί με συντριπτική πλειοψηφία στο συνέδριο, αλλά αυτό δε συνιστά τεκμήριο ορθότητας, όπως μας λέει ο βλ (γιατί πχ κι ο δικομματισμός συγκέντρωνε συντριπτικά ποσοστά τόσα χρόνια) χωρίς ωστόσο να αντιπροτείνει κάποιον άλλο τρόπο για να παίρνονται στα συνέδρια του κόμματος σωστές αποφάσεις –όπως πχ η δική του μειοψηφούσα άποψη.

Το καλύτερο όμως μας το φυλάει για τον επίλογο, όπου κάνει εντυπωσιακό φινάλε συγκρίνοντας αποσπάσματα από το κείμενο του πγ με κείμενα κάποιων τροτσκιστικών και μαοϊκών οργανώσεων, για να αποδείξει την ταύτιση των απόψεων της ηγεσίας με αυτές τις ομάδες. Το σκεπτικό αυτό είναι τόσο έξυπνο, που το εφάρμοσαν και οι ασφαλίτες που συνέταξαν την επαναστατική προκήρυξη των μαχόμενων επαναστατικών ομάδων για τη δολοφονία των χρυσαυγιτών, ένα περιβόλι με τσιτάτα για όλα τα γούστα, όπου κάθε αριστερός μπορεί να αναγνωρίσει τον εαυτό του και κάποια τσιτάτα που εκφράζουν τον χώρο του. Θα μπορούσαμε λοιπόν να ανταποδώσουμε αυτή την έξυπνη τακτική με αντίστοιχα αποσπάσματα που θα ταύτιζαν τον εργατικό αγώνα με το σαμίρ αμίν και τον καζάκη ή το μαοϊκό ρεύμα στο ζήτημα της εξάρτησης ή με τους τροτσκιστές για το μεταβατικό πρόγραμμα και για το ενιαίο μέτωπο με τη γσεε. Κι έτσι θα δίναμε συναρπαστική τροπή με ακλόνητα επιχειρήματα σε έναν τόσο γόνιμο διάλογο.

Δε θα μπορούσα ωστόσο να εκτιμήσω ολόπλευρα το βάθος και την ποιότητα αυτής της επιχειρηματολογίας, αν δεν είχα βρει την αρχική της πηγή κι αυτό που μου θύμιζε εξ αρχής. Ένα παλιό φυλλάδιο του ρήγα φεραίου αν θυμάμαι καλά, που είχε απομονώσει φράσεις από κομματικά ντοκουμέντα και εκκλησιαστικά κείμενα του κατηχητικού και καλούσε τον αναγνώστη να βρει από πού προέρχονταν η κάθε φράση –καθώς έμοιαζαν αρκετά μεταξύ τους. Τότε μόνο συνειδητοποίησα το βάθος αυτού του συλλογισμού και υποκλίθηκα στο μεγαλείο του. Κλαπ-κλαπ-κλαπ…

Θα μπορούσαμε να επεκταθούμε σε κάποιο άλλο κείμενο και στην ταμπακέρα της κριτικής, πχ στο ζήτημα της κυβέρνησης και τη στάση των κομμουνιστών. Αλλά προσωπικά με έχει κουράσει πολύ η εκπληκτική μονομέρεια των αναλύσεων που παίρνουν επιλεκτικά πχ την απόφαση του 4^ου συνεδρίου της κομιντέρν, αλλά αγνοούν επιδεικτικά το τρίτο συνέδριο που είχε πάρει διαφορετική θέση –και αντιστρόφως- διαλέγοντας κάθε φορά από τον μπουφέ της ιστορίας εκείνα τα παραδείγματα που επιβεβαιώνουν ένα ήδη αποφασισμένο συμπέρασμα, που τις απαλλάσσει από τη δύσκολη ευθύνη της συγκεκριμένης ανάλυσης της πραγματικότητας της εποχής τους.

Στο τέλος της ημέρας ξεχειλίζεις από αισιοδοξία για την τόσο υψηλή στάθμη (που ξεχείλισε κι αυτή) της «πολιτικής αντιπαράθεσης» και του τρόπου με τον οποίο διεξάγεται. Δεν είναι μόνο η (συνειδητή ή μη, μικρή σημασία έχει) αναπαραγωγή της αστικής προπαγάνδας για το κουκουέ κι η εκπληκτική μονομέρεια σε κάποια ζητήματα με προκάτ συμπεράσματα. Το πιο βασικό είναι ότι αυτή η αστική στην ουσία της θορυβώδης πολεμική σκεπάζει οποιονδήποτε σοβαρό κριτικό λόγο, αποπροσανατολίζει την αντιπαράθεση κι ακυρώνει εν πολλοίς τις ανησυχίες και το διάλογο που αναπτύσσεται, καταφέρνοντας έτσι τη μεγαλύτερη ζημιά. Γιατί το κουκουέ δεν είναι τέλειο κι έχει ανάγκη από γόνιμη κριτική, που είναι απαραίτητη σαν το οξυγόνο. Κι όχι από βρώμικο, πνιγηρό, χαμηλής στάθμης πόλεμο, που καταλήγει σε ντροπαλό αντικομμουνισμό.

ΕΑΑΚ - Το πρώτο αίμα

Αφού χάσαμε την επιλογή κωστόπουλου, με το κλείσιμο της ιμακο, η κε του μπλοκ επιστρέφει στα "εμπορικά κείμενα" με το πρώτο μέρος του αφιερώματος για τα 20χρονα εαακ, που αναφέρεται στα πρώτα χρόνια της ίδρυσής της. Το δεύτερο μέρος, καλώς εχόντων των πραγμάτων, θα ανέβει μέσα στον επόμενο μήνα. Καλή ανάγνωση.

Εν αρχή ην η διάσπαση. Μετά η κατάρρευση ή η ανατροπή για τους συντρόφους που έμειναν στο κουκουέ. Και μετά το χάος. Ή μάλλον το οργανωμένο χάος των εν ελλάδι σχημάτων. Και η ανάμνηση μιας κάποτε ενιαίας κνε με τις μπαχαλεμένες οργανωτικές που χαώθηκαν. Κι έμειναν ονόματα επί χάρτου, εκ των οποίων τα περισσότερα απογοητεύτηκαν κι ιδιώτευσαν.

 

Σχήματα χωρίς ιστορία όμως είναι σχήματα χωρίς μέλλον. Γι’ αυτό αφήνουμε τα ανιστόρητα λεκτικά σχήματα και περνάμε στην πρώτη μαρτυρία που παρατίθεται σε μορφή διαλόγου χάριν ευκολίας και της καλύτερης ροής του κειμένου.

.

Η πρώτη μου εικόνα είναι απ’ τις αρχές του '88, στην 7η παναθηναϊκή συνδιάσκεψη, η οποία αν θυμάμαι καλά πρέπει να εξέλεγε αντιπροσώπους για το 4ο συνέδριο. Υπήρχε όμως ήδη σε εξέλιξη η διαμόρφωση κι η διαμάχη των διάφορων τάσεων που δυστυχώς έφτανε και μέχρι το ξεκατίνιασμα. Πχ ο τάδε κεράτωσε τη δείνα, ή ο άλλος είναι ασταθές στοιχείο στην προσωπική του ζωή, να μην τον ψηφίσουμε.

Αλλά εγώ ήμουν πιτσιρικάς τότε και δεν έδινα σημασία. Αυτά τα κατάλαβα αργότερα, που τα είδα από άλλο πρίσμα. Ήδη από τότε όμως, υπήρχαν τάσεις εντός της κνε, οι μεν αργότερα ονομάστηκαν "γραψαίοι" ή "κνε-γράψα", οι δε "κωτσαντήδες", από το όνομα του σήφη κωτσαντή που ήταν ο υπεύθυνος της προσυνεδριακής επιτροπής της κνε, την οποία διόρισε η κε του κκε μετά την καθαίρεση του κσ.

.

-Σα να λέμε φουρτουνάκηδες και βροντάκηδες.

-Για πολλά μέλη που δεν καταλάβαιναν τη φύση της διαπάλης, πες το κι έτσι. Εδώ να πω πως πάρα πολλά μέλη της κνε δεν είχαν ιδέα για τη διαπάλη που γίνονταν εντός της οργάνωσης. Κι αν θες τη γνώμη μου, όταν υπάρχουν διαφωνίες, η εσωκομματική κουλτούρα πρέπει να επιβάλλει να συζητώνται ανοιχτά και χωρίς υπεκφυγές, χαρακτηρισμούς κι αποκλεισμούς μπροστά στα μέλη όλης της οργάνωσης και αυτή να αποφασίζει. Ο γιώργος γράψας ήταν ο γραμματέας και μαζί του έφυγε το μεγαλύτερο κομμάτι της νεολαίας. Κι ο κωτσαντής είναι σήμερα στέλεχος του κουκουέ κι ήταν τότε με τη γραμμή του κόμματος για τον ενιαίο συνασπισμό. Αλλά πολλοί κωτσαντήδες έφυγαν αργότερα με τη διάσπαση του '91.

.

Μια δεύτερη εικόνα που έχω είναι από το φεστιβάλ του 89’. Είχα αναλάβει που λες από το σύντροφο που με καθοδηγούσε να πάρω ένα μαγνητοφωνάκι και να ηχογραφήσω την ομιλία του σύντροφου γράψα.

-Ιστορική ομιλία. Και πώς ήταν;

-Εντάξει, έχουν περάσει πολλά χρόνια και δε θυμάμαι τι έλεγε. Θυμάμαι όμως τις αντιδράσεις του κόσμου, που ήταν ανάμικτες. Κάποιοι τον αποδοκίμασαν, πολλοί όμως τον χειροκρότησαν επιδοκιμάζοντας.

-Κι ο καθοδηγητής σου; Έχει ακόμα την κασέτα;

-Δεν ξέρω. Υποθέτω πως ναι. Αλλά έχω χάσει τα ίχνη του. Έφυγε το 91’ με το συνασπισμό, αλλά μετά ξαναγύρισε στο κουκουέ. Σε εκείνο το φεστιβάλ, το 15ο αν δεν απατώμαι, είχα μείνει και μετά, για το ξεστήσιμο, κι είχα πετύχει την αλέκα –γραμματέα της κοα τότε και πολύ πιο γεμάτη- να συζητάει σε έντονο ύφος με στελέχη της νεολαίας σχετικά με το συνασπισμό. Τότε είχε γίνε και μεγάλος ντόρος για το σύνθημα του φεστιβάλ. Ενώ ήταν να λέει με το συνασπισμό για την αριστερά, ή κάτι παρόμοιο, τελικά μπήκε -αν θυμάμαι καλά- το σύνθημα που έλεγε περίπου το εξής: "η νεολαία αναζητά την αριστερά..." για να μην υπάρχει αναφορά στο συνασπισμό, με την συγκρότηση του οποίου υπήρχαν πολλές διαφωνίες.

-Αυτά έγιναν σεπτέμβρη του 89. Πιο νωρίς είχε σχηματιστεί κι η κυβέρνηση τζανετάκη.

-Ναι, αλλά δεν είχα φύγει τότε. Θυμάμαι ότι οι γονείς μου –που ήταν κι αυτοί του κόμματος- είχαν στραβώσει κάπως, και γενικά ο κόσμος μας είχε μουδιάσει, αλλά δεν μπορούσα να αντιληφθώ περισσότερα πράγματα σαν πιτσιρικάς που ήμουν, είχα και την αντίληψη πως το κόμμα ξέρει.  Έφυγα το 91’ στη διάσπαση με το συνασπισμό, στον οποίο όμως επί της ουσίας δεν οργανώθηκα ποτέ.

-Πριν πεις πώς και γιατί, ανοίγω παρένθεση, για να πω εδώ δυο σκηνικά από αυτές τις εκλογές που έχω ακούσει από άλλους. Ό,τι θες το διορθώνεις ή το επιβεβαιώνεις.

Όταν έκλεισε η συμφωνία για την κυβέρνηση τζανετάκη, ο γράψας ήταν με την αποστολή της κνε στο φεστιβάλ της ποδν, στη βόρειο κορέα, όπου ήταν προσκεκλημένοι κι οι ρηγάδες. Κι ένας μη αστικός μύθος λέει ότι οι κορεάτες διοργανωτές είχαν μπερδέψει την προσφώνηση ‘σύντροφος’ με τη γνωστή ελληνική λέξη με τα τρία άλφα. Κι έτσι κάλεσαν στο βήμα να μιλήσει τον μαλ... τάδε. Που μάλλον ήταν από τους άλλους, οπότε ούτε γάτα ούτε ζημιά.

.

Το δεύτερο παραλειπόμενο είναι από την προεκλογική συγκέντρωση του ενιαίου συνασπισμού στο σύνταγμα, τον ιούνη, που έπιανε όλη σχεδόν τη σταδίου κι έφτανε μέχρι την ομόνοια, όπου είχε την ίδια ώρα συγκέντρωση μια τραβεστί.

-Μάλλον ήταν η.. αλόμα. Έκανε κι αυτή προεκλογικές συγκεντρώσεις!

-Κι είχαμε μια ενδιαφέρουσα ειρηνική συνύπαρξη. Το νοέμβρη όμως οι περισσότεροι είχαν χάσει τον αρχικό ενθουσιασμό μετά την ψυχρολουσία, κι η συγκέντρωση μόλις έφτανε ως το άγαλμα του κολοκοτρώνη.

.

-Το περιστατικό με το φεστιβάλ της ποδν στη β. κορέα, η αλήθεια είναι πως δεν το γνωρίζω, οπότε δεν μπορώ να πω κάτι για αυτό! Ας γυρίσουμε στα δικά μας. Μετά από τη διάσπαση του 89' αφενός άρχισε η κνε να παραλύει (οι όβες μαζεύονταν αραιά και χωρίς ουσιαστικό επίδικο), αφετέρου άρχισε να αλλάζει σταδιακά η φυσιογνωμία της, σε κάποια πράγματα. Θυμάμαι για παράδειγμα ότι είχαμε προσπαθήσει να στήσουμε θεματικές όβες (λόγου χάρη υπήρχε σκέψη για οβες... ενδιαφερόντων όπως αθλητικές, ηλεκτρονικών υπολογιστών κλπ)... Θυμάμαι επίσης χαρακτηριστικά την καθοδήγηση να μας λέει πως η κνε έχει...γεράσει, χρειάζεται να το ρίξουμε στα πάρτυ και άλλα τέτια...  

Τότε είχαν βγει κι εκείνα τα συλλεκτικά πρωτοσέλιδα του οδηγητή με  "ο"  ένα φαγωμένο μήλο, σαν το σήμα της apple, για να δείξει ότι η κνε περνάει στη νέα εποχή. Κάπου πρέπει να  έχω κρατήσει κάποια από αυτά τα φύλλα. Έβαζε κι η κνε ναρ τότε τον οδηγητή της νεολαίας, αλλά το κουκουέ έκανε ασφαλιστικά μέτρα κι αναγκαστικά άλλαξε όνομα. Άρχισε να βγαίνει ως αριστερή παρέμβαση –νομίζω- και μετά το 92’ ως αναιρέσεις.

-Και τελικά πώς έφυγες;

-Εγώ κλονίστηκα το καλοκαίρι του 91’, με το πραξικόπημα στη σοβιετική ένωση. Εδώ επικρατούσε αμηχανία και πλήρης σύγχυση, που την έβλεπες να περνάει και στην εφημερίδα. Αν και ο ρίζος κράτησε μάλλον μια στάση διακριτικής υποστήριξης στην όλη υπόθεση. Εν πάση περιπτώσει όταν βλέπεις το κκ να τίθεται εκτός νόμου στην χώρα που πίστευες ότι οικοδομούσε σοσιαλισμό τόσα χρόνια, κάτι γκρεμίζεται μέσα σου. Και μπορεί να μην είχαν πολλοί τέτοια πολιτική μετατόπιση, όπως εγώ –προς το ναρ- με αυτήν την αφορμή, αλλά νομίζω ότι πολλοί σύντροφοι ένιωσαν μέσα τους αυτή την αποκαθήλωση.

.

Εν τω μεταξύ γίνεται και η διάσπαση με το συνασπισμό και  φεύγει άλλο ένα κομμάτι της νεολαίας με τον τάκη θεοδωρικάκο. Αλλά το κομμάτι αυτό διαλύθηκε πάνω στο μήνα, δεν κράτησε για να φτιάξει κάτι συγκροτημένο, αντίστοιχο της κνε-ναρ για παράδειγμα. Είχα κρατήσει κάποιες επαφές από τη συνοικία με μερικά παιδιά από την κνε-ναρ που μου έδιναν να διαβάσω παλιότερα τεύχη του πριν, γιατί τότε, το πριν κυκλοφορούσε ως μηνιαίο περιοδικό, και μετά βγήκε ως κυριακάτικη εφημερίδα. Κι εκεί έβρισκα κάποιες αναλύσεις –του δελαστίκ, μια συνέντευξη του βαζιούλιν κτλ- που προέβλεπαν ένα χρόνο πριν, ακριβώς όσα ζούσαμε τότε.

Φτάνουμε λοιπόν φθινόπωρο του 91’. Φεύγω στην πάτρα για να γραφτώ στο τει κι από την αθήνα φεύγουν δύο συνδέσεις. Μία από την κνε που άρχιζε να αναδιοργανώνεται και μία από τους συντρόφους της κνε ναρ που είχα επαφή. Τους πρώτους μήνες κράτησα αποστάσεις απο παντού, γιατί ήμουν μπερδεμένος κι ήθελα να κατασταλάξω κάποια πράγματα μέσα μου.

Πρώτη φορά έδωσα το «παρών» σε μια αντιπολεμική επιτροπή, στον απόηχο του πολέμου στον περσικό. Μαζεύουμε υπογραφές, βάζω το όνομά μου, και έτσι γνωρίστηκα με τους συντρόφους της κνε και της κνε-ναρ.

.

-Και τελικά πώς έγειρε η πλάστιγγα προς το ναρ;

-Ίσως φανεί περίεργο με τα σημερινά δεδομένα, αλλά τότε η κνε-ναρ ήταν πιο κοντά στην εικόνα της παλιάς κνε, όπως την είχα εγώ στο μυαλό μου, με την οργάνωση,τις δουλειές, τις χρεώσεις κλπ. Σταδιακά και όσο αυτά που σκεφτόμουν ωρίμαζαν, έβλεπα πως η αντίληψη του ενιαίου μετώπου πάλης της νεολαίας της κνε που πέρασε μετέπειτα στην κνε-ναρ, μπόλιασε την εαακ σε αει και τει και αυτό σαν κεντρική αντίληψη συμμαχιών στη νεολαία με έβρισκε σύμφωνο. Ηταν και η γενικότερη αντίληψη-κριτική  του ναρ για τη συγκυβέρνηση του ενιαίου συνασπισμού με τη νδ και το πασοκ, όπως κι η διάθεσή του για γενικότερη συζήτηση για τον σοσιαλισμό και τι πήγε στραβά που με έβρισκε σύμφωνο.

.
-Κι οι συσχετισμοί γιατί άλλαξαν; Πως μαζικοποιήθηκε η ΚΝΕ στο ΤΕΙ;

-Αυτό είναι μεγάλη κουβέντα. Σίγουρα όμως έπαιξε ρόλο και το μαθητικό, όπου η κνε είχε δυνάμεις και της έρχονταν έτοιμος κόσμος στα πανεπιστήμια. Αν θέλω όμως σαν κομμουνιστής να είμαι τίμιος και ειλικρινής, θα πρέπει να σου πω πως εδώ ευθύνεται και η κνε-ναρ.  Η οποία τότε, πέρα από την σωστή κατά τη γνώμη μου αντίληψή της για τα μέτωπα, την εκπαίδευση,  την καπιταλιστική αναδιάρθρωση και τις συνέπειες στη ζωή της νεολαίας συνολικά, στην προσπάθειά της να εξηγήσει την κατάρρευση του λεγόμενου υπαρκτού σοσιαλισμού, υιοθέτησε σοβαρές λαθεμένες αντιλήψεις, ειδικά όσον αφορά τον ρόλο και τον χαρακτήρα μιας σύγχρονης κομμουνιστικής οργάνωσης νεολαίας τον οποίο υποτίμησε για πολύ καιρό.

 .

-Κι η εαακ πότε ιδρύθηκε;

-Στις εκλογές του ’91 υπήρχε σίγουρα εαακ, είχε κατέβει με αυτό το όνομα. Το ’89 είχε κατέβει η πανσπουδαστική, με τα παλιά της αρχικά ως πσκ. Και το ’90 ήταν μεταβατική χρονιά, που κατέβηκαν τα αριστερά, αντισυναινετικά ψηφοδέλτια, αν θυμάμαι καλά το όνομα. Μες στη χρονιά που ακολούθησε, ’90-91, είχε γίνει μια συνάντηση μεταξύ ρήγα-συσπειρώσεων και κνε-ναρ και δημιουργήθηκε η εαακ.

 .

-Δε σου φαίνεται κάπως αντιφατικό που δημιουργήσατε την εαακ μαζί με το ρήγα, που είχε παραδοσιακά κόντρα με την κνε, συνεπώς και με το κομμάτι εκείνο που αργότερα θα συγκροτούνταν ως κνε-ναρ;

-Από μία άποψη ναι, αλλά είχε γίνει ήδη μια προεργασία, με την αντίληψη για το ενιαίο μέτωπο παλης της νεολαίας που είχε διαμορφωθεί ως γραμμή της κνε στην 7η σύνοδο του κσ το '87 και αποτέλεσε την απόφαση του 4ου συνέδριου, το ’88.

.

-Ποιες ήταν μετά οι σχέσεις με την πανσπουδαστική στο τει;

-Δεν είχαμε το σημερινό κλίμα που δυστυχώς επικρατεί ανάμεσα στην εαακ και την πκσ σε πανελλαδικό επίπεδο. Συνήθως κατεβάζαμε διαφορετικά πλαίσια βέβαια, αλλά πολλές φορές συνεργαζόμασταν στις συνελεύσεις ανάλογα την περίπτωση. Κι αυτό το πνεύμα κράτησε τουλάχιστον μέχρι τα μέσα του '90 που έφυγα από το τει και που για αυτό μπορώ να μιλήσω.

-Τι θυμάσαι έντονα από τις εμπειρίες σου στα συνδικαλιστικά;

-Θυμάμαι την πρώτη φορά που βγήκα να μιλήσω ως εαακίτης και βγήκε ένας πασόκος και μου έκανε προσωπική επίθεση, για να ψαρώσω. Μετά είδα ότι το έκανε κατά σύστημα σε κάθε πρωτοετή που έβγαινε να μιλήσει, για να του σπάσει τον τσαμπουκά και να τον φέρει στα μέτρα του.

-Νόμιζα ότι στην πάτρα, λόγω και του τεμπονέρα, είχατε κάπως καλύτερες σχέσεις με τους πασόκους.

-Όχι, δεν πήγαινε έτσι. Αυτό που έγινε όμως ήταν ότι στις επόμενες εκλογές το '93 αν θυμάμαι καλά το εαμ, η οργάνωση του τεμπονέρα στήριξε το πασοκ! Εντελώς λαθεμένη γραμμή κατά τη γνώμη μου.

.

-Κάτι άλλο που θυμάσαι;

-Θυμάμαι τον πρόεδρο του τει, έναν δεξιό, πανέξυπνο αλλά αντιπαθέστατο, που όταν γύρισε από ένα ταξίδι στην κούβα, μέσα 90’, μας έδειχνε ένα χαρτονόμισμα κι έλεγε χαιρέκακα: τις πήδηξα όλες τις κουβανές με ένα τέτοιο. Και στο λέω αυτό, γιατί τότε αυτή η κριτική καφενείου ήταν πολύ διαδεδομένη για τις χώρες του λεγόμενου υπαρκτού σοσιαλισμού, και το να υπερασπίζεσαι την κομμουνιστική σου αναφορά και στράτευση ήταν στην καλύτερη μια...γραφική συμπεριφορά για τον πολύ κόσμο.

.

Σε κάποια άλλη φάση που αντιδρούσαμε για τα erasmus, έρχεται στα τραπεζάκια και μας λέει: γιατί αντιδράτε; Αύριο κιόλας μπορώ να στείλω όποιον από εσάς θέλει στο πρόγραμμα. Και γιατί το έλεγε αυτό; Εμείς αντιδρούσαμε συνολικά στον έρασμο γιατί ήταν πρόγραμμα της εοκ. Αλλά βάζαμε κοντά στα άλλα ζήτημα ότι είναι μόνο για λίγους κι εκλεκτούς. Οπότε σου λέει: μπορώ να στείλω όποιον θέλετε στο πρόγραμμα, τι αντιδράτε; Μετά όμως ο έρασμος έπαψε σταδιακά να είναι ζήτημα αιχμής, και δεν το έβλεπες καν σε φοιτητικά πλαίσια.

.

Αντί επιλόγου... μια αναφορά σε μια ιστορία από εκείνα τα χρόνια, που τη μάθαμε από άλλη σφισσα και θα είναι κριμα να μην καταγραφεί. Ο αχμμετ –το σχήμα εαακ στους μεταλλειολόγους- δημιουργήθηκε με τη συνδρομή ναριτών, συσπειρωσάδων και της κνε! Όχι της κνε-ναρ, της αυθεντικής. Γι’ αυτό κι ονομάζεται αριστερός χώρος κι όχι ανεξάρτητος, αυτόνομος ή κάτι παρόμοιο.

Τι είχε συμβεί;

Ήταν μια κίνηση τακτικής, επειδή δε θέλαμε να αφήσουμε ζωτικό χώρο στο πολυτεχνείο για τους συνασπισμένους, που είχαν κάποιες δυνάμεις στους μεταλλειολόγους. Γι’ αυτό κατεβήκαμε εκείνη την χρονιά με τον αχμμετ και την επόμενηκανονικά ως πανσπουδαστική. Ενώ ο συν μπήκε τελικά στο πολυτεχνείο το 92’ με τον τσίπρα, που έφτιαξε στους πολιτικούς μηχανικούς τον εγκέλαδο.

Υγ: η κε του μπλοκ, παρακαλεί γονυπετής τον κάτοχο της κασέτας με την ομιλία του γράψα από το φεστιβάλ του 89', να επικοινωνήσει μαζί της, ή να ανεβάσει ο ίδιος το υλικό που έχει στο διαδίκτυο.