Οι κινητοποιήσεις στη Γαλλία προσφέρουν εκπληκτικά στιγμιότυπα -αυτό που κάποιοι σινεφίλ θα έλεγαν εμβληματικές σκηνές και οι νεοξύλ περιεχόμενο/content. Από την μπάντα που παίζει τη Διεθνή -που το ζήλεψαν και το αντέγραψαν και οι δικοί μας- και τη σημειολογία με την τύχη του Λουδοβίκου, μέχρι τους συγκινημένους ασπρομάλληδες με τα αμαξίδια που θυμήθηκαν τα νιάτα τους και τον Μάη του ‘68. Η σκηνοθεσία της ιστορίας και της πραγματικής ζωής είναι απαράμιλλη. Και αξίζει ένα καλύτερο έπαθλο από ένα αγαλματάκι ή μάλλον έναν φοίνικα. Μια πρώτη, σημαντική επιβράβευση είναι και η διεθνής απήχηση σε άλλες χώρες -που άλλοι την φαντασιώνονται ως το “διεθνές ‘68” της εποχής μας.
Το βασικό είναι τι καταλαβαίνει το κοινό αυτό και αν θα παραμείνει τέτοιο (κοινό σε ρόλο θεατή) ή θα πρωταγωνιστήσει στη ζωή του, ενεργοποιώντας τον μηχανισμό της μπρεχτικής αποστασιοποίησης. Μια συνήθης αντίδραση είναι μια -πορνογραφική σχεδόν- κατανάλωση κινηματικών στιγμών-επιτευγμάτων, όπου ο κίνδυνος δεν είναι ηθικής τάξης. Δεν είναι κακό να ερεθίζεις τη φαντασία (στην εξουσία) για να πάρεις ιδέες και να τις κάνεις υλική δύναμη, αρκεί να μην εγκλωβίζεσαι, με τη δύναμη της συνήθειας, στην αδράνεια της αυτοϊκανοποίησης και τον ρόλο του μαλάκα.
Η πραγματική ένοχη απόλαυση είναι να βλέπεις να υστεριάζουν οι σύγχρονες Μαρίες Αντουανέτες για το πλιάτσικο των Βερσαλλιών. Και από κοντά οι εγχώριοι αυλικοί, σαν τον εκπρόσωπο του βασιλιά Λουδοβίκου, τον Αρκά ως γελωτοποιό με σκίτσα, την κόρη του βασιλοκομμουνιστή και τον φέρελπι Κυρανάκη να αναμασάν θεωρία δύο άκρων, ωμό αντικομμουνισμό και ισλαμοφοβία, ζητώντας από το ΚΚΕ να αναλάβει την ευθύνη για τη βία που ΘΑ ξεσπάσει σαν ιός στη χώρα μας. Φαντάσου να βγουν οι γκιλοτίνες πώς θα τους σηκωθεί η τρίχα (η περούκα πώς είναι;).
Προσωπικά έχω μείνει με την απορία γιατί ο σοσιαλιστής Τσβάιχ επέλεξε να γράψει μια απολογητική βιογραφία για την “Τουανέτα”. Και κάποιοι άλλοι με την απορία για το 41% (λίγους μήνες μετά από τα Τέμπη) και για τον εκλογικό θρίαμβο του ντε Γκολ, μετά τον Παρισινό Μάη. Αλλά η συνταγή είναι αλάνθαστη, όσο ηλίθιος και αν είναι ο εκάστοτε πολιτικός μάγειρας. Να ποντάρεις στα ταπεινά ένστικτα των νοικοκυραίων και τη σιωπηλή πλειοψηφία που θα επιβάλει την πτωματική της αδράνεια στην κάλπη. Κι όσοι εξοργίζονται με αυτό, δεν έχουν άλλη επιλογή παρά να σπάσουν την εκκωφαντική σιωπή νεκροταφείου στον δρόμο, που είχε και γράφει τη δική του ιστορία.
(Παρενθετικά και παρεμπιπτόντως. Η κυβέρνηση παίρνει θέση στη σωστή πλευρά της υστερίας, για να συμπέσει εντυπωσιακά με τη «σοσιαλιστική ανάλυση» του πολυδιάστατου Μαρκούζε για τον μονοδιάστατο άνθρωπο και τον ενσωματωμένο εργάτη, που αφήνει τον ρόλο του επαναστατικού υποκειμένου στους ανθρώπους του περιθωρίου -λούμπεν προλετάριους, εξαθλιωμένους μετανάστες κτλ. Καθώς επίσης και με αναρχικούς φετιχιστές της βίας, που την θεωρούν ως το βασικό συστατικό – χαρακτηριστικό της εξέγερσης.
Η πραγματικότητα, βέβαια, είναι όντως πολυδιάστατη -το θέμα είναι τι δίνει τον τόνο ή τι επιλέγεις να δεις και να αναδείξεις. Κλείνει η παρένθεση).
Ναι αλλά δεν είναι τόσο απλό.
Οι επαγγελματίες γκρινιάρηδες, που σιχτιρίζουν γιατί δε γίναμε Γαλλία, δε σκοπεύουν να ξεκουνήσουν έτσι εύκολα απ’ τον καναπέ τους. Περιμένουν μια ουρανοκατέβατη αλλαγή, να έρθει απέξω, εύκολη κι ετοιματζίδικη, χωρίς τη δική τους δράση -πόσο μάλλον θυσίες. Να αρχίσει να κινείται ο κόσμος από μόνος του, για να διασκεδάσουν τη δική τους ακινησία και την ανία τους. Κατά κανόνα είναι άτομα που δε βρέθηκαν στις χτεσινές διαδηλώσεις, δεν είχαν περάσει καν από το Σύνταγμα για να δουν τους φοιτητές που κατασκηνώνουν και διαδηλώνουν, δεν έχουν ακούσει τίποτα για τη διεθνή απεργία των λιμενεργατών σε δεκάδες χώρες και λιμάνια που συμμετέχουν. Αγνοούν βολικά οτιδήποτε δεν ταιριάζει στο αφήγημα “τίποτα δε γίνεται”, καθώς και ό,τι απειλεί να διαταράξει τη νιρβάνα τους.
Γκρινιάζουν για όσα (δεν) κάνουν οι κομμουνιστές, αλλά πιθανότατα θα έκαναν το ίδιο ακριβώς και στη Γαλλία. Γιατί κυβερνά τόσα χρόνια ο Μακρόν, ανεβαίνει η Λεπέν, γιατί “είναι απομονωμένη η CGT”, γιατί οι μαθητές δεν κάνουν καταλήψεις (αλλά αποχή). Γιατί δε βγαίνει τίποτα με μια απεργία, δεν αλλάζει κάτι με μια εξέγερση, και δε φτάνει μια επανάσταση -σε μια μόνο χώρα, ήπειρο ή γαλαξία.
Ναι αλλά εμείς δεν έχουμε περάσει καν από Διαφωτισμό.
Ναι αλλά και εμείς έχουμε περάσει από τρία γράμματα μόνο φωτίζουν -ΕΑΜ, ΔΣΕ, ΚΚΕ. Έχουμε περάσει ένα Πολυτεχνείο (σαν τον Σπύρο) και πιο πρόσφατα τις τεράστιες διαδηλώσεις ενάντια στα μνημόνια και το έγκλημα των Τεμπών. Δεν υπάρχει λόγος για σύνδρομο μειονεξίας (απέναντι στους Γάλλους του Ζεράρ) παρά μόνο για γόνιμο προβληματισμό: τι άφησαν όλα αυτά, γιατί δε νίκησαν, πώς θα αποκτήσουν συνέχεια, βαθύτερα και πιο μόνιμα χαρακτηριστικά, πώς θα γίνουν η βάση για να ξεκινάμε τον εκάστοτε επόμενο γύρο από καλύτερες κεκτημένες θέσεις και να τις βελτιώνουμε κάθε φορά.
Και το ίδιο ακριβώς ερώτημα μπαίνει για τη Γαλλία, που έχει εξίσου (ή και περισσότερο) ισχυρές αγωνιστικές παραδόσεις, παλιές και πρόσφατες, αλλά γίνεται φανερή η απουσία πολιτικής έκφρασης των αγώνων και μια οργανωμένη πρωτοπορία που θα τους ανεβάσει επίπεδο, για να περάσουμε σε άλλη πίστα με πιο ενδιαφέρουσες -και νικηφόρες- διαδικασίες.
Είδαμε και εδώ που έχουμε το ΚΚΕ τι καταφέραμε -λένε κάποιοι.
Αλλά ο αναντικατάστατος ρόλος μιας οργανωμένης πρωτοπορίας (όποια χαρακτηριστικά και αν της δίνει κανείς) που θα καθοδηγήσει αποφασιστικά τον αγώνα στη νίκη, έχει προκύψει ως συμπέρασμα πολύ πριν ιδρυθεί καν το ΚΚΕ -και το κομμουνιστικό κίνημα, με τη μορφή που γνωρίσαμε-, ήδη από την εποχή της Κομμούνας και της Α’ Διεθνούς. Και επιβεβαιώνεται συνεχώς από τα γεγονότα, ακόμα και όταν υπάρχει κόμμα αλλά δεν έχει διαμορφωμένη επαναστατική στρατηγική, για να σταθεί στο ύψος της περίστασης -όπως τον Μάη του ‘68.
Η σχέση αυθόρμητου-συνειδητού/οργανωμένου είναι διαλεκτική. Ο Βλαδίμηρος είχε πει πως κάθε αυθόρμητο κίνημα περιέχει στοιχεία συνειδητής ηγεσίας-πειθαρχίας. Αλλά η αυθόρμητη εξέλιξη του κινήματος (μέσα από επιμέρους αιτήματα, πχ οικονομικού χαρακτήρα, χωρίς πολιτική, επαναστατική στόχευση) οδηγεί στην υποταγή στην αστική ιδεολογία.
Κατ’ αντιστοιχία, πίσω από το αυθόρμητο ξέσπασμα των Γάλλων, υπάρχουν άπειρα ένσημα οργανωμένης δουλειάς και ισχυρές συνδικαλιστικές οργανώσεις, με μεγάλη μαζικότητα (να ένα στοιχείο που είναι πραγματικά αξιοζήλευτο και προς δημιουργική αντιγραφή στα καθ’ ημάς). Αλλά χωρίς μια επαναστατική πρωτοπορία, που να διασφαλίζει τον συντονισμό των ενεργειών, στις διάφορες φάσεις του αγώνα, και πρωτίστως την προοπτική, όλα αυτά έχουν συγκεκριμένο ταβάνι.
Το οποίο καλούνται να τρυπήσουν, όσοι ονειρεύονται μια νέα έφοδο στον ουρανό. Για να γίνουν τα σκοτάδια λάμψη και πόλεις του Φωτός...
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου