Από το Πέραμα δεν έχει πέρασμα

Ανδημοσίευση από Ατέχνως

Το Πέραμα ηχητικά είναι πολύ κοντά με το πέρασμα κι ας μην υπάρχει κανένα (πέρασμα) πια. Ούτε για το τραμ, που έχει αφήσει απλώς τα ίχνη του, για να μπορεί ο κόσμος να κάνει μια σχετικά άνετη βόλτα, εκεί που ήταν κάποτε οι γραμμές του, ούτε -πολύ περισσότερο- για το λαό του, που είναι στο περιθώριο, γεωγραφικά και κοινωνικά. Κάθε μετακίνηση από το Πέραμα προς την Αθήνα είναι ένα μικρό ταξίδι, που διαρκεί κοντά στη μία ώρα με το λεωφορείο, και μπορεί να σε εξουθενώσει, αν χρειάζεται να το κάνεις σε καθημερινή βάση, δημιουργώντας στον επιβάτη μια αίσθηση ματαιότητας. Δεν είναι όμως λόγω της μεγάλης απόστασης που μοιάζει τόσο ‘εξωτικό’ και άγριο το Πέραμα στα μάτια ενός επισκέπτη.

Το Πέραμα συγγενεύει ηχητικά και με το πείραμα. Κι ίσως για αυτό να αντιμετωπίζουν παραδοσιακά οι αρχές τους κατοίκους του σαν πειραματόζωα. Και σαν πρώτης τάξης (εργατικής) φολκλόρ σκηνικό για την ανέξοδη φιλολαϊκή λεζάντα του αριστερού πρωθυπουργού προ μερικών μηνών, όταν διαφήμιζε το παράλληλο πρόγραμμα, επιχειρώντας να παρουσιάσει μια ρόδινη, παράλληλη πραγματικότητα. Κι όπως βλέπεις απέναντι τη Σαλαμίνα, πηγαίνει η ψυχή σου στην Κούλουρη από τόση αταλάντευτη αριστεροφροσύνη και σκέφτεσαι την ατάκα του Αντωνίου στους απόντες του Γραμματικού: σήμερα παιδί μου δεν ξέρεις ποιος είναι δεξιός και ποιος αριστερός…
Αυτή τη φορά, αντί για χάντρες και καθρεφτάκια, ο Αλέξης κουβαλούσε μαζί του για τους ιθαγενείς ένα πακέτο υποσχέσεων, όπως πχ για την ανακαίνιση και την επαναλειτουργία του κολυμβητηρίου, που κουβαλά μια αμαρτωλή ιστορία.

Υπήρχε όμως κι άλλη μια σκοπιμότητα πίσω από τη συγκεκριμένη επιλογή, καθώς το Πέραμα ήταν παραδοσιακό κόκκινο προπύργιο. Μόνο που το πολιτικό στοιχείο έχει ξεθωριάσει κάπως με το πέρασμα του χρόνου κι έχει μείνει το κόκκινο όπιο του Ολυμπιακού, να τα σκεπάζει όλα, όπως ένα σύνθημα σε ένα μεγάλο τείχος προς την είσοδο της πόλης, που λέει κάτι σαν: δεν έχει νόημα να ζω χωρίς τον Ολυμπιακό.
Κι εκεί είναι που καταλαβαίνεις πως το όπιο δεν είναι μόνο μια ουσία που πλασάρουν οι κρατούντες για να ναρκώνουν συνειδήσεις, αλλά και το παυσίπονο που αναζητά ο λαός, για να αντέξει τη σύγχρονη κοιλάδα των δακρύων.

Το ξεθωριασμένο κόκκινο λοιπόν έδωσε ένα ροζ Συριζαίο δήμαρχο, που υποδέχτηκε τον Τσίπρα στη φιέστα που του ετοίμασαν. Ό,τι πιο κοντινό μπορεί να σκεφτεί κανείς με τα Αγροτικά και το γνωστό στίχο για τον πολιτικάντη που διαφημίζει την ταξική του καταγωγή:κι εμένα οι παππούδες μου ήταν αγρότες, εργάτες, κτλ…
Το Πέραμα επίσης είναι το μοναδικό μέρος στο οποίο δεν είχαν λουφάξει οι φασίστες μετά από την καθολική κατακραυγή για τη δολοφονία του Παύλου Φύσσα από το Χρυσαυγίτη Ρουπακιά. Εκεί είχε γίνει εξάλλου, λίγες μέρες πριν τη δολοφονία, η οργανωμένη δολοφονική επίθεση-ενέδρα κατά ενός συνεργείου μελών του ΠΑΜΕ που έκαναν αφισοκόλληση.
Τα γραφεία των φασιστών είναι λίγο πιο πάνω από αυτά του Κόμματος στον κεντρικό δρόμο, και μαζεύουν δυστυχώς ακόμα και σήμερα ουρές από κόσμο, όταν διενεργούν τα συσσίτιά τους, με τα οποία εξαγοράζουν τη συνείδηση και την αξιοπρέπεια των απελπισμένων.

Αλλά το μεγαλύτερο πρόβλημα για τους συντρόφους είναι η δυσκολία να πιάσουν επαφή με τα νέα παιδιά, να πιάσουν τον παλμό τους, σπάζοντας το τείχος της αδιαφορίας και της απάθειας για την πολιτική και τα κοινά σε έναν κόσμο που δε σε λυπάται. Και για αυτό χρειάζεται μεγάλη προσπάθεια, υπομονή και πολλές πρωτοβουλίες, στην ίδια κατεύθυνση με την πολύ πετυχημένη εικαστική έκθεση “άνθρωποι και σίδερα”, που διοργανώνεται σε ετήσια βάση, αλλά κι άλλες αντίστοιχες κινήσεις της τοπικής οργάνωσης.

Μια βασική αιτία της υποχώρησης, βέβαια, από όπου πηγάζουν αντικειμενικά κι οι δυσκολίες, έχει να κάνει με την παρακμή και τη συρρίκνωση της ναυπηγοεπισκευαστικής ζώνης, που κάποτε απασχολούσε χιλιάδες εργαζόμενους, αλλά σήμερα αυτός ο αριθμός έχει μειωθεί δραματικά.
Παρόλα αυτά παραμένουν κάποιες διαχρονικές σταθερές, όπως η κεντρική είσοδος της Ζώνης, με το επιβλητικό μνημείο για τους νεκρούς μεταλλεργάτες, μπροστά από τα γραφεία του ταξικού σωματείου. Υπάρχει όμως και ένα -ας το πούμε- σωματείο “μόνο για Έλληνες”, που έστησαν οι φασίστες, λίγο έξω από τα όρια της ζώνης, προκειμένου να πλασάρουν καλύτερα τη φοβερή πρότασή τους για μεροκάματα πείνας 15 ευρώ και να προωθήσουν τα συμφέροντα των αφεντικών τους.

Την κατακλείδα του κειμένου μας τη δίνει μια εικόνα με σχεδόν καλτ στοιχεία, ενός σπιτιού κοντά στο λιμάνι, όπου ο ιδιοκτήτης του έχει αναρτήσει ένα πανό με το σύνθημα “μόνο ο Χριστός σώζει“. Αλλά σε μια περιοχή, όπου οι ντόπιοι φαίνεται να είναι ξεχασμένοι από το θεό και τις αρχές, κανείς δεν πρόκειται να τους σώσει πέρα από τον εαυτό τους. Και δεν πρόκειται να αλλάξουν τη ‘σακατεμένη μοίρα τους’, αν δεν καταλάβουν πως πρέπει να πάρουν τα πράγματα στα χέρια τους, γιατί ως γνωστόν, συν Αθηνά και χείρα κίνει…

Αποσπάσματα για τον ισπανικό εμφύλιο

Τα παρακάτω αποσπάσματα προέρχονται από τη δίτομη ιστορία του ισπανικού εμφυλίου του Χιου Τόμας (στα ελληνικά κυκλοφόρησε επί χούντας από τις εκδόσεις Τολίδη), που δε γράφει προφανώς από τη δική μας σκοπιά. Αλλά αυτό δίνει μεγαλύτερη αξία ίσως σε κάποιες παραδοχές που κάνει.

Ξεκινάμε καταρχάς με ένα γενικό απόσπασμα που επιβεβαιώνει πως στον ισπανικό εμφύλιο δοκιμάστηκε το στρατηγικό σχέδιο όλων των πολιτικών δυνάμεων (με την υποσημείωση πως εκ των υστέρων μπορεί να κάνουν την αυτοκριτική τους πάνω σε αυτό το σχέδιο) για αυτό κι έχει τόσο μεγάλη ιστορική αξία.

Από μια γενική άποψη, ο ισπανικός εμφύλιος πόλεμος ήταν πρωταρχικά το αποτέλεσμα γενικών ευρωπαϊκών σκέψεων και κινήσεων επί της Ισπανίας. Άλλωστε από τον 16ο αιώνα και μετά, κάθε καινούρια μεγάλη πολιτική ιδέα της Ευρώπης γινόταν δεκτή με μεγάλο ενθουσιασμό από μια ομάδα Ισπανών και ταυτοχρόνως μια άλλη αντετίθετο με πείσμα, και καμιά διάθεση συμβιβασμού δε φαινόταν να υπάρχει ούτε από τη μια πλευρά ούτε από την άλλη: ο διεθνής ρωμαϊκός καθολικισμός των Αψβούργων, η απολυταρχία των Βουρβόνων, ο γαλλικός επαναστατικός φιλελευθερισμός, ο ρομαντικός και κατόπιν εμπορικός σεπαρατισμός, ο σοσιαλισμός, ο Κομμουνισμός, ο Αναρχισμός και ο Φασισμός: με εξαίρεση τον τελευταίο, όλες αυτές οι αντιλήψεις πέρασαν στην Ισπανία με τις οξύτατες αντιθέσεις του φωτός και της σκιάς, πράγμα που είναι το πιο χαρακτηριστικό διακριτικό του Ισπανικού τοπίου και που είναι τόσο θαυμάσια απεικονισμένο στη ζωγραφική του Μεξικάνου Ντιέγκο Ριβέρα.
Η οξύτητα με την οποία αυτές οι πολιτικές απόψεις διίσταντο μεταξύ τους στην Ισπανία, είναι μοναδικά ισπανική. Ποτέ κανείς δεν υπήρξε τόσο απολυταρχικός όσο οι Ισπανοί απολυταρχικοί. Οι αρετές και τα προνόμια του φιλελευθερισμού πουθενά αλλού δε διακηρύχθηκαν καλύτερα παρά όσο από τους Ισπανούς φιλελεύθερους. Οι ισπανοί αναρχικοί είναι οι μόνοι αναρχικοί στην Ευρωπαϊκή ιστορία που άφησαν τη σφραγίδα τους επάνω σε γεγονότα. Ακόμα και το 1936, υπήρχαν στα Κορτές -με εξαίρεση τους αναρχικούς που μποϋκοτάριζαν τις εκλογές- αντιπρόσωποι όλων των πολιτικοκοινωνικών θεωριών που αναφέρθηκαν πιο πάνω, ακόμα και των Αψβούργων -παρόλο που οι απόψεις τους ήταν τετρακοσίων ετών. Έτσι η ζωή στην Ισπανία ήταν το δοκιμαστήριο όπου δοκιμάζονταν οι πολιτικές ιδέες της Ευρώπης. Οι συνήγοροι κάθε ιδέας επιθυμούσαν να επιβάλουν τις δικές δικές τους αποκλειστικά απόψεις και να καταρρίψουν όλες τις άλλες τόσο βάναυσα και τόσο ολοκληρωτικά, όπως είχαν διωχθεί οι Μαυριτανοί και οι Εβραίοι τον 16ο αιώνα. Κάθε ομάδα επιθυμούσε να σταθεί εφάμιλλη του Ισπανού στρατηγού του 19ου αιώνα Ναρβάεθ, ο οποίος όταν το ρώτησαν, στο κρεβάτι του θανάτου που βρισκόταν, αν είχε συγχωρήσει τους εχθρούς του, απάντησε: "Τους εχθρούς μου; Δεν έχω. Τους σκότωσα όλους".

Συνεχίζουμε με κάποια στοιχεία για τη διαβόητη διεθνή επιτροπή μη-επέμβσης εξωτερικών δυνάμεων στον ισπανικό πόλεμο.

Στις 9 Σεπτεμβρίου επίσης συνεδρίασε για πρώτη φορά στο Λονδίνο η επιτροπή μη επεμβάσεως.
(...) Ο Γκράντι είχε λάβει οδηγίες από τον Τσιάνο "να κάνει ό,τι είναι δυνατόν για να λάβει όλη η δραστηριότητα της επιτροπής απόλυτα πλατωνικό χαρακτήρα". Αργότερα ο Ρίμπεντροπ παραδεχόταν ασύστολα ότι καλύτερο όνομα για την επιτροπή μη-επεμβάσεως θα ήταν το "επιτροπή επεμβάσεως".
(...) Σχετικά με τους κομμουνιστές, ο Τορέζ στις 7 Σεπτεμβρίου προσπάθησε να πείσει τον Μπλουμ να αλλάξει την τακτική του σχετικά με τη βοήθεια στην Ισπανία. Παρόλο που απέτυχε, ανέλαβε την υποχρέωση να μην ψηφίσουν οι κομμουνιστές εναντίον της κυβερνήσεως στην Εθνοσυνέλευση.

Τα παρακάτω στοιχεία αφορούν το τεχνικό κομμάτι του πολέμου, που στη συγκεκριμένη περίπτωση αποδείχτηκε καθοριστικό, καθώς έμπλεκε με διάφορες πολιτικές ιδεοληψίες.

Στο τέλος του πρώτου δεκαημέρου του Οκτωβρίου η Δημοκρατία αντιμετώπισε για μια ακόμη φορά ήττες σε όλες τις πλευρές. Ο Λάργκο Καμπαγιέρο αρνήθηκε να κινητοποιήσει τη μεγάλη οικοδομική βιομηχανία της Μαδρίτης για να ανοίξουν χαρακώματα, με την πρόφαση ότι δεν υπήρχαν ούτε φτυάρια ούτε συρματοπλέγματα. Πρόσθεσε ότι οι Ισπανοί πρέπει να πολεμούν πίσω από τα δέντρα και ποτέ μέσα από τα χαρακώματα. Η Γαλλίδα δημοσιογράφος Σιμόν Τερύ έγραφε την παρατήρηση του Καμπαγιέρο: "Μα τι λοιπόν; Μήπως νομίζετε ότι οι Ισπανοί μπορούν συνεχώς να πολεμούν κάτω από τη γη; Σαν αρουραίοι;"
Με την αποτελεσματικότητα του καλά οργανωμένου κομμουνιστικού Πέμπτου Συντάγματος, οι κομμουνιστές πίεσαν τον Λάργκο Καμπαγιέρο να οργανώσει κανονικό στρατό, εκείνος όμως επέμενε ότι οι Ισπανοί είναι πολεμιστές - guerillas. Στρατολόγησε στις 30 Σεπτεμβρίου τις κλάσεις 1932 και 1933, αλλά προς μεγάλη οργή των κομμουνιστών, επέτρεψε στους στρατευομένους, εφόσον πρόκειται για αναρχικούς, να κατατάσσονται στις μονάδες της Εθνικής Συνομοσπονδίας Εργατών. Οι κομμουνιστές ηγέτες κατέκριναν δριμύτατα τον πρωθυπουργό για τη σχολαστικότητά του, τη γραφειοκρατία ματαιοδοξία του, την προσήλωσή του στους παλιούς αναξιόπιστους στρατηγούς.

(...)

Πάντως, η πιο αξιοθαύμαστη από τις δημοκρατικές δυνάμεις στις Σιέρρες ήταν αυτή που ιδρύθηκε από το κομμουνιστικό κόμμα: το Πέμπτο Σύνταγμα. Ονομάστηκε έτσι από το γεγονός ότι οι κομμουνιστές ήθελαν να το οργανώσουν επάνω σε στρατιωτικές βάσεις, εμπνευσμένες από αυτές των τεσσάρων συνταγμάτων που αποτελούσαν τη φρουρά της Μαδρίτης, και να μη στηριχθούν στην επαναστατική και ενθουσιώδη απειθαρχία των μαχητικών οπαδών.
(....) Το Πέμπτο Σύνταγμα υιοθέτησε το σύστημα των πολιτικών κομισάριων, τους οποίους είχε χρησιμοποιήσει ο Κόκκινος Στρατός κατά το Ρωσικό εμφύλιο πόλεμο. Έργο τους βασικό ήταν να κατατοπίζουν ακριβώς τους στρατιώτες για ποιο λόγο πολεμούσαν.

Αν κρίνει κανείς από τα αποσπάσματα, μπορεί να σχηματίσει την εντύπωση πως ο συγγραφέας διάκειται θετικά απέναντι στους κομμουνιστές. Κάτι που δεν ισχύει ούτε κατά προσέγγιση, καθώς ο Τόμας στερείται της στοιχειώδους έστω αντικειμενικότητας και αξιοπιστίας σε κάποια σημεία. Κατά την περιγραφή της τακτικής στροφής των Λαϊκών Μετώπων πχ επιλέγει ως χαρακτηριστικό σημείο της θέσης του Ντιμιτρόφ το παρακάτω απόσπασμα, που μπορεί να πείθει τους Άγγλους αναγνώστες του, αλλά αμφιβάλλω αν έχει ειπωθεί πραγματικά ποτέ από το Βούλγαρο κομμουνιστή ηγέτη.

Είναι αναγκαία η δημιουργία ενός Λαϊκού Μετώπου, που θα συντονίσει μια κοινή δράση με τα σοσιαλδημοκρατικά κόμματα. Δεν μπορούμε άραγε να επιδιώξουμε την ένωση κομμουνιστών, σοσιαλδημοκρατών και καθολικών με τους υπόλοιπους εργάτες; Θυμηθείτε τον παλιό μύθο για την κατάκτηση της Τροίας. Οι πολιορκητές είχαν βρεθεί σε αδυναμία να πετύχουν τη νίκη, ως τη στιγμή που με τη βοήθεια του Δούρειου Ίππου κατόρθωσαν να φτάσουν στην καρδιά του εχθρικού στρατοπέδου. Κι εμείς λοιπόν, εργάτες-επαναστάτες, ας μη διστάσουμε να ακολουθήσουμε την ίδια τακτική.

Αντί επιλόγου, συμπεριλαμβάνω ένα απόσπασμα από τις ταξιδιωτικές εντυπώσεις του Ουράνη με τον τίτλο "Ισπανία". Ο Ουράνης περιγράφει όσα είδε σε ένα ταξίδι του στα χρόνια της δεύτερης ισπανικής δημοκρατίας, λίγο πριν τον εμφύλιο, και αποδίδει πολύ εύστοχα την κατάσταση στην οποία ζούσε η συντριπτική πλειοψηφία του αγροτικού πληθυσμού της χώρας.

Όσοι έχουν ένα μικροχώραφο κουτσοζούν, ίσαμε την ημέρα που μια καταστροφή συγκομιδής τους αναγκάζει να καταφύγουν στους τοκογλύφους για να αγοράσουν νέα σπορά. Από την ημέρα εκείνη το χωράφι τους είναι ξεγραμμένο. Το διατηρούν ονομαστικά κάμποσο καιρό, μοχθώντας να απαλλαγούν από το χρέος τους, χωρίς τοις εκατό, προσθέτονται ολοένα στο κεφάλαιο, μια νέα καταστροφή μεγαλώνει περισσότερο το χρέος, και φτάνει μια ημέρα που ο Καστιγιάνος χωρικός, όχι μόνο χάνει το χωράφι του, αλλά είναι κι αναγκασμένος να δίνει τα παιδιά του στον τοκογλύφο, για να τον δουλεύουν στην εποχή του θερισμού... Οι άλλοι, εκείνοι που δεν είχαν ποτέ τους χωράφι, δεν ξέρουν άλλη ζωή από το ξενοδούλεμα, με το μεροκάματο στα μεγάλα κτήματα. Το μεροκάματο αυτό είναι μεγαλύτερη από τη ζήτηση κι οι επιστάτες βρίσκουν πάντα λίγο που τους δίνουν με το άλλο. Συχνά όμως κι αυτό το λίγο οι καταστροφές της συγκομιδής το κάνουν προβληματικό.Στα άθλια καλύβια των πουέμπλος εγκαθίσταται η πείνα - η πραγματική πείνα.

Μένουμε Ευρώπη

Ώπα παιδιά, μία-μία τις σωτηρίες από GRexit, για να προλαβαίνουμε να χωνεύουμε τις επιτυχίες και να μην περνάνε απαρατήρητες, χωρίς τη δόξα που τους αντιστοιχεί. Αυτή τη βδομάδα ήταν η σειρά του ελληνικού ποδοσφαίρου να σωθεί από μια πιθανή Έξοδο, που τα ΜΜΕ παρουσιάζουν σαν Αποκάλυψη, κάνοντας ένα μεγάλο ιστορικό άλμα από την Παλαιά στην Καινή Διαθήκη, με την ιστορία να επαναλαμβάνεται σα φάρσα. Η μάλλον σαν τη μέρα της Μαρμότας, όπου ζούμε το ίδιο έργο, ξανά και ξανά από την αρχή, με τη διαφορά πως δεν έρχεται ποτέ η λύτρωση.

Κι αν τα τελευταία χρόνια ο κανόνας ήταν να βλέπεις πολιτικούς συντάκτες να γίνονται μνημονιακοί κάφροι κινδυνολόγοι, οι αθλητικογράφοι σήμερα δε χρειάζεται να κάνουν κάτι πολύ διαφορετικό από ό,τι συνήθως. Μια τυπική μέρα στη δουλειά, αφιονίζοντας το κοινό τους και βγάζοντας τους κάφρους στα κάγκελα να ωρύονται για τα καυτά κοινωνικά ζητήματα: το ενδεχόμενο δηλ να χάσει η ομαδάρα το ευρωπαϊκό εισιτήριο, η προεδράρα τα κέρδη της και ο υπέροχος λαός στην κερκίδα (πάντα) τα είδωλά του. Που ως προς το πρώτο τουλάχιστον, για τις περισσότερες ομάδες μας, που μένουν έξω από το φθινόπωρο, δε θα αλλάξει και τίποτα. Γλιτώνουν απλώς τα διαδικαστικά και την ταλαιπωρία.

Το παρήγορο πάντως είναι ότι, όπως ακριβώς και στο οικονομικό CRexit, ολοένα και περισσότερος κόσμος φαίνεται να μην τσιμπάει στις σχετικές απειλές (αν δε στηρίζει ανοιχτά ως συνειδητή επιλογή ένα τέτοιο ενδεχόμενο). Σιγά το πρωτάθλημα που έχουμε και φοβόμαστε μην το χάσουμε, ή μη τυχόν υποβαθμιστεί. Πόσο παρακάτω να πάει δηλ;

Κατά τη γνώμη μου, το πιο εντυπωσιακό στην όλη υπόθεση δεν είναι τόσο η εντελώς προβλέψιμη κωλοτούμπα του Κοντονή, αλλά η επικοινωνιακή της επένδυση, που έδειχνε τον υπουργό αποφασισμένο για όλα: να φτάσει στα άκρα, να έρθει σε ρήξη, να κόψει το Κύπελλο, να σκίσει καλτσόν, κοκ. Το ρεπορτάζ λέει μάλιστα πως όταν προ ημερών ένα θέμα στο δελτίο της ΕΡΤ παρουσίαζε πιο διαλλακτική την πλευρά του υπουργού και αρκετά πιθανή την επανέναρξη του Κυπέλλου, ο Κοντονής τηλεφώνησε ζητώντας ευθύνες για την... παραπληροφόρηση, και διέψευσε τα πάντα! Τα ΜΜΕ το είχαν τούμπανο και αυτός κρυφό καμάρι. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ένα πρωτοσέλιδο χτύπημα της Sportday, πριν από εννιά μέρες: Σσσ, μεταξύ μας το Κύπελλο θα συνεχιστεί.

Τότε γιατί στήθηκε όλη αυτή η παράσταση; Και τι ακριβώς άλλαξε στο ενδιάμεσο, για να δικαιολογεί αυτήν την κωλοτούμπα; Αν θυμάσαι, σφε αναγνώστη, αφορμή μια ταη διακοπή του Κυπέλλου ήταν όσα είχαν γίνει στον πρώτο ημιτελικό ΠΑΟΚ-Ολυμπιακός.



Τι ακριβώς έγινε ενάντια στη βία, τις προκλητικές διαιτησίες, τα ύποπτα-στημένα παιχνίδια, την αναξιοπιστία του πρωταθλήματος, κτλ; Τίποτα απολύτως.

Θεωρητικά ο τελικός θα γίνει με ξένο διαιτητή και με μαθητές στην κερκίδα (ή κεκλεισμένων των θυρών). Θεωρητικά βέβαια θα είχε διακοπεί οριστικά και το Κύπελλο. Οπότε μένει να δούμε τι θα γίνει στην πράξη ή αν όλα αυτά λέγονται για εξωτερική κατανάλωση, προτού παρθούν πίσω. Είναι ζήτημα εξάλλου κατά πόσο αποτελεί ασφαλιστική δικλείδα -όπως δείχνει και η πρόσφατη παρουσία του Τάκη Τσουκαλά, ως μέλος της ακαδημίας (!) στο φάιναλ φορ του Κυπέλλου στο βόλεϊ. Επίσης, ακόμα κι αν τηρηθούν τα συμφωνηθέντα (που δεν έχουν συμφωνηθεί καν, αλλά ας κάνουμε υπόθεση εργασίας), και πάλι τίποτα δεν εξασφαλίζεται. Γιατί στο σάπιο βασίλειο της Δανιμαρκίας του νότου, μπορεί να πέσει ξύλο παντού, ακόμα και σε μαθητικά πρωταθλήματα ή στις πενταήμερες εκδρομές δύο γειτονικών (ή και όχι) σχολείων.

Αυτό που πήρε (και πανηγυρίζει) η κυβέρνηση είναι αφενός ένα καλό πρόσχημα για να υποχωρήσει εύσχημα, αφετέρου κάποιες δευτερεύουσες αλλαγές (καταστατικό, επιτροπή δεοντολογίας) που της επιτρέπουν να παίξει το χιλιοπαιγμένο παιχνίδι της κάθαρσης, σε αθλητική βερσιόν. Και βασικά την υπόσχεση να αποκλειστούν όσα πρόσωπα διώκονται για ποινικές υποθέσεις και μια καλή ευκαιρία να αλλάξει τα κόζια στην ΕΠΟ. Όχι όμως και την κατάσταση στο ελληνικό ποδόσφαιρο.

Η ΔΦΑ μπορεί να γίνει το πολύ κάτι σα διαιτητής στο βάλτο με τα βουβάλια και τα μονοπώλια που πλακώνονται μεταξύ τους με φόντο το ελληνικό πρωτάθλημα (κι ο βάλτος κολλάει γιατί τα γήπεδά μας δεν είναι ακριβώς τα καλύτερα και πήζουν στη λάσπη με μια νεροποντή). Κατά τα άλλα όμως η ΕΠΟ έχει εξασφαλίσει το αυτοδιοίκητο, που δε σημαίνει ακριβώς και ανεξαρτησία από τον κρατικό προϋπολογισμό, και που σε πολιτική μετάφραση είναι κάτι αντίστοιχο με τις ειδικές οικονομικές ζώνες (εκμετάλλευσης), που καμιά κυβέρνηση δεν μπορεί και βασικά δε θέλει να τις ελέγξει.

Όλα τα ξεκόλια

Τρεις υπουργοί της κυβέρνησης διοργάνωσαν χτες κοινή συνέντευξη τύπου, για να ανεβάσουν ξανά το πετυχημένο έργο της κυρίαρχης και εθνικά περήφανης κυβέρνησης, που παίρνει μόνη της νομοθετικές πρωτοβουλίες, χωρίς να έχει εξασφαλίσει τη συμφωνία του κουαρτέτου -αν και συνήθως αυτό σημαίνει ακόμα χειρότερα μέτρα κατόπιν συμφωνίας. Και μπορεί να μη συμπεριλαμβάνεται στο γράμμα της συμφωνίας, είναι όμως σίγουρα στο πνεύμα της, να κρατάει η κυβέρνηση το ρόλο του καλού μπάτσου, που θέλει πιο ήπια προσαρμογή αλλά εκβιάζεται κι αναγκάζεται τελικά να υποκύψει παρά τη θέλησή της. Είναι η θεωρία που πουλάει ο Σύριζα για το τρίτο μνημόνιο, που το υπέγραψε αναγκαστικά και με το πιστόλι στον κρόταφο, αλλά παρεμπιπτόντως είναι γαμάτο και κοιτάξτε τι φοβερά συγκριτικά πλεονεκτήματα έχει σε σχέση με τα δύο προηγούμενα (που τα συμπληρώνει, χωρίς να πειράξει ούτε τρίχα τους, αλλά αυτό είναι τεχνική λεπτομέρεια).

Φαντάσου δηλ να μην είχαν το πιστόλι στον κρόταφο και να το κρατούσαν αυτοί, για να δίνουν ρυθμό (πεντοζάλη, κτλ) στους εταίρους, όπως σε κάτι Λούκι-Λουκ, που πυροβολάει τους κακούς κάτω από τα πόδια και τους αναγκάζει να χοροπηδάνε για να αποφύγουν τις σφαίρες...
Κι είναι ένα κλασικό νεοπασοκικό μοτίβο αυτό με το πιστόλι, αν θυμηθείς σφε αναγνώστη τι έλεγε ο ΓΑΠ για το δανεισμό από το ΔΝΤ και για τις αγορές, που θα τρόμαζαν μόλις το έβλεπαν να βάζει ένα τέτοιο όπλο πάνω στο τραπέζι της (πάντα σκληρής, για να πονάει καλύτερα) διαπραγμάτευσης. Μόνο που δε μας είπε ποιον θα σημάδευε τελικά το πιστόλι. Φταίνε όμως κι οι αυτόχειρες που τον ψήφισαν κι αφού έγιναν κοψοχέρηδες, κράτησαν το όπλο με το άλλο χέρι και ξαναπάτησαν τη σκανδάλη στον κρόταφό τους, με την ελπίδα (του απελπισμένου) που έρχεται. Κι είναι ζήτημα αν τους έμειναν άλλα χέρια κι αν έχουν βάλει μυαλό, τώρα που αχνοφαίνονται κάλπες στον ορίζοντα.

Και καλά εντάξει αυτοί. Οι άλλοι οι πιο υποψιασμένοι, που έχουν διαβάσει και πέντε πράγματα, αλλά έψαχναν να βρουν ομοιότητες με το απόσπασμα από τον Αριστερισμό του Λένιν, για τους εγκληματίες που σε εκβιάζουν και δίνεις τα χρήματα για να γλιτώσεις τη ζωή σου; Εκεί τι να πεις και τι να τραγουδήσεις...

Έχουν όμως ευρύ οπλοστάσιο για όλα τα πολιτικά γούστα. Κι όλα τα σφυριά βαράνε μαζί στην ίδια κατεύθυνση.
Ξεκινώντας από τη σοβαρή ακροδεξιά του Καρατζαφέρη, που ξαναστήνεται (νεκρανασταίνεται για την ακρίβεια) κυρίως με τηλεοπτικούς όρους. Και είναι ερώτημα αν ο Χατζηνίκος το κάνει επειδή έχει πάρει γενικά το κολάι να ξεπλένει ό,τι σάπιο και φασιστικό κυκλοφορεί στο πολιτικό χρηματιστήριο ή παίζει άλλο παιχνίδι, για να ψαλιδίσει πχ τη ΝΔ του Κυριάκου, στηρίζοντας έμμεσα την κυβέρνηση. Κι όταν λέμε σοβαρή ακροδεξιά, εννοούμε να συνδέεις διαλεκτικά το νόμιμο με το ηθικό, όπως έκανε ο Καρατζαφέρς με την οφ-σορ: μα αφού δεν απαγορευόταν.

Συνεχίζοντας με τη μη σοβαρή ακροδεξιά, που δεν έχω καταλάβει πώς ακριβώς διαφοροποιείται ιδεολογικά από τη σοβαρή, εκτός κι αν το ρίξουμε στην πλάκα με τις ενδοφασιστικές αντιθέσεις ή στη σχιζοφρένεια, άλλο ο χουντικός κι άλλο ο βασιλικός. Αλλά το βασι(λι)κό χαρακτηριστικό είναι πως μένει ελεύθερη, ως εκτελεστικός βραχίονας, να αλωνίζει, κι αυτό το βαφτίζουν κατ' οίκον περιορισμό κι απομόνωση, όπως τις προάλλες στο λιμάνι με τον Παππά. Εκτός από τη δικαιοσύνη, είναι τυφλά και τα όργανα της τάξης.

Και πάει λέγοντας, με την άστεγη μνημονιακή ακροδεξιά του Φαήλλου, που δεν ντρέπεται να πει ότι είναι ακροδεξιά, τη φιλελεύθερη δεξιά του Μητσοτάκη, που δεν ντρέπεται να πει ότι είναι αντιλαϊκή (αλλά μπορεί να καταψηφίσει το ασφαλιστικό, γιατί αλλιώς μόνο στα γκάλοπ θα βλέπει εκλογικές πρωτιές) και την υπεύθυνη κυβερνώσα αριστερά, που δε ντρέπεται γενικώς για τίποτα. Και πλάσαρε τόσο καιρό τη θεωρία του εφικτού, για να φτάσει τελικά στη ρεαλιστική προσαρμογή του ΤΙΝΑ: δεν υπάρχει εναλλακτική.

Γιατί η... μεταρρύθμιση στο ασφαλιστικό και το φορολογικό δεν είναι αριστερή ή δεξιά πολιτική, αλλά υποχρεωτική πορεία, όπως υποστηρίζει το "ακραίο κέντρο" (ξέρω πόσο αρέσει αυτή η φράση της μόδας σε ένα σφο αναγνώστη, γι' αυτό και το αναφέρω έτσι), με την αδέσμευτη κι αντικειμενική δημοσιογραφία του. Όσοι πατήστε το σύνδεσμο, αξίζει τον κόπο να ψάξετε και να διαβάσετε το σχόλιο του Σεχτάρ, που θα μπορούσε να σταθεί κι ως ξεχωριστό κείμενο.

Σημειώνω παρεμπιπτόντως με αφορμή ένα ενδιαφέρον σημείωμα για την πολιτική κενότητα του φασιστικού λόγου και τις κοινωνικές αναφορές του, πως το ίδιο σκεπτικό, αλλά αντεστραμμένο, θα μπορούσε να σταθεί ακόμα και για ένα κομμάτι της αριστεράς του σαλονιού, που εξαντλεί τις ευαισθησίες και την προοδευτικότητά της στις συνέπειες κι όχι στα αίτια, σε έναν κούφιο αντιρατσιστικό λόγο χωρίς καμία ουσιαστική αιχμή για το σύστημα που γεννάει τις φυλετικές (και όχι μόνο) διακρίσεις.

Εχθρός όμως (και μάλιστα σοβαρός, αλλά ας μην μπλέξουμε κι εμείς με τους ανόητους σχηματικούς διαχωρισμούς σοβαρών κι ασόβαρων, πχ ακροδεξιών) είναι κι αυτές οι "στατιστικά τεκμηριωμένες" αναλύσεις, που χτυπάνε κατευθείαν στο ψαχνό και γανώνουν μαζικά συνειδήσεις με το υπνωτικό της συλλογικής ενοχής (όλοι φταίξαμε, όλοι μαζί τα φάγαμε, όλοι μαζί θα πληρώσουμε τώρα, σφάξε μας πασά μας να αγιάσουμε).

Η ουσία είναι πως όλα τα σφυριά του συστήματος βαράνε συντονισμένα στην ίδια κατεύθυνση: στο γκρέμισμα της κοινωνικής ασφάλισης. Και βασικά το μόνο που έλειπε απ' τη χτεσινή συνέντευξη των τριών υπουργών ήταν ένας αριστερός Άδωνης να πει ότι η κυβέρνηση νομοθετεί αποκλειστικά με δική της πρωτοβουλία και πως δε δέχεται να του παίρνει η τρόικα τη δόξα για το ασφαλιστικό και το πετσόκομμα των συντάξεων.

Α κι ο Κοντονής να μιλήσει για την κωλοτούμπα του για το ποδοσφαιρικό Grexit. Αυτά όμως θα τα δούμε μάλλον στο αυριανό σημείωμα...

Υγ: Ο τίτλος του κειμένου κολλάει με το παρακάτω τραγούδι. Που κάνε είτε (πολιτικό) φάλτσο είτε χιούμορ στο σημείο με τις απεργίες. Αλλά ακόμα κι έτσι δίνει τον τόνο για την επικείμενη 48ωρη.

Εκεί που έχω ταξιδέψει εγώ

Καλώς εχόντων των πραγμάτων... έλεγε κάπου το χτεσινό κείμενο.

Η κε του μπλοκ είναι σε εκείνη την ευχάριστη θέση που βρίσκεται κανείς όταν έχει σκεφτεί να βασίσει μια ανάρτηση σε φωτογραφικό υλικό, αλλά καταλαβαίνει πως τελικά δεν μπορεί να το αξιοποιήσει. Και το τρενάκι (φωτισμένο και αχνό στον αέρα) της ΕΤΕ που χάσαμε, απομακρύνεται στο βάθος, σφυρίζοντας χαρούμενα: του-του...

Τέλος πάντων, ουδείς αναντικατάστατος, ακόμα και οι εικόνες, που ισοδυναμούν με χίλιες λέξεις. Αλλά εγώ θα προσπαθήσω να τις αποδώσω με λιγότερες, σε ένα κείμενο που συγκεντρώνει διάφορα μικρά ευτράπελα στιγμιότυπα από την τελική ευθεία της μαραθώνιας πορείας κατά της ανεργίας.

Ο καιρός ήταν αυτό που αθλητικοί εκφωνητές συνηθίζουν να περιγράφουν ως "ιδανικές συνθήκες για ποδόσφαιρο". Λιακάδα, μετά από μια σύντομη νυχτερινή βροχούλα για να είναι βρεγμένο το χορτάρι και να κυλάει η μπάλα, με αραιή συννεφιά και λίγο αεράκι, για να μην τσουρουφλίζει ο ήλιος. Αλλά με την οσμή του αντηλιακού στον αέρα, να φέρνει το καλοκαίρι μες στην αντιλαϊκή βαρυχειμωνιά. Οι πεζοπόροι βρήκαν κάθε δυνατή προστασία για το κεφάλι τους (από τον ήλιο και για να μην πέσει ο ουρανός στο κεφάλι μας, καθώς εφοδεύουμε), από έναν παππού με ένα αυτοσχέδιο δίκοχο του ΔΣΕ μέχρι μια άλλη αυτοσχέδια κατασκευή, καπελάκι-καναπές, με το κατάλληλο σύνθημα από κάτω: 

Σηκωθείτε ρε!

Που θα μπορούσε να είναι ο τίτλος του σημερινού σημειώματος και γενικά η φράση της εποχής μας και το βασικό της ζητούμενο.

Κι έτσι όλα κύλησαν ομαλά, όπως στην επιστροφή των Αστερίξ και Οβελίξ στη βάση τους, μετά από μια περιπέτεια. Ω μα φυσικά υπήρξαν και κάποια μικρά επεισόδια που έβαλαν το αλατοπίπερο στο ταξίδι μας. Κάτι απρόσεκτα αγριογούρουνα, κάτι άτυχοι λεγεωνάριοι, κάτι μυστήριοι με ελληνικές σημαίες που πήγαν να μπουν στην πορεία, (μπορεί να τους μπέρδεψε η σημαία του δήμου Πατρέων, μπλε με χρυσαφί κύκλο, που από μακριά φέρνει λίγο σε αυτήν της ΕΕ), κάτι Μετατζήδες που είδαν κάμερες και έτρεξαν να ποζάρουν, αλλά τους απωθήσαμε ευγενικά (Αστερίξ, να τους δείξω και εγώ πόσο ευγενικός είμαι;). Αλλά γενικά τίποτα αξιοσημείωτο που να επισκίασε το ανέφελο ταξίδι των πεζοπόρων. Ρουτίνας πράγματα.

Στο Χαϊδάρι υπήρχε και γαλατικό τσιμπούσι, χωρίς αγριογούρουνα, γιατί απέμεναν ακόμα αρκετά χιλιόμετρα. Κι αν κάποιοι είχαν κουραστεί και γκρίνιαξαν λίγο σαν τους Ρωμαίους λεγεωνάριους (οργανωθείτε, μας έλεγαν. Θα γνωρίσετε την ομορφιά του αγώνα, μας έλεγαν), πήραν μια τζούρα μαγικό ζωμό από τους συντρόφους (εκτός από τον Πελετίδη, που είχε πέσει μες στη χύτρα, όταν ήταν μικρός) και συνέχισαν αγόγγυστα. Αλλά τη μυστική συνταγή και τα ακριβή συστατικά του δεν τα γνωρίζει κανείς και μεταφέρεται από ΓΓ σε ΓΓ. Το μόνο σίγουρο είναι ότι χρειάζεται ένα καλό δρεπάνι για να κόβεις γκυ, και ένα σφυρί για να σφυρηλατήσουμε τη λαϊκή συμμαχία.

Δεν το ήξερα πως μπορεί κανείς να κουραστεί (όπως θα έλεγε κι ο ακούραστος σύντροφος Οβελίξ).

Ίσως φαίνεται κάπως οξύμωρο να μιλάει κανείς για ρουτίνας πράγματα, αλλά έχει μια δόση αλήθειας για τους κομμουνιστές, που έχουν βρεθεί στα πιο απίθανα μέρη κι έχουν περπατήσει κάθε γωνιά της Ελλάδας, ακολουθώντας πότε το κόμμα, πότε τα διήμερα της οργάνωσης κι άλλους φορείς του μαζικού κινήματος. Εκεί που έχω ταξιδέψει εγώ... όπως λέει και ένα γηπεδικό σύνθημα (δεν έχετε βρεθεί ποτέ ρεφόρμες, στο πιο τρελό σας όνειρο).

Την επόμενη φορά, πχ για τη γενική 48ωρη απεργία, μπορούμε να προγραμματίσουμε προσυγκεντρώσεις με μαραθώνιες πορείες από κάθε πόλη, για πανελλαδικό μάζεμα στην Αθήνα. Για να δούμε, Θεσσαλονίκη-Αθήνα: πρώτη στάση στην Αλεξάνδρεια, δεύτερη μέρα στην Κατερίνη, μετά Λιτόχωρο, για να γιορτάσουμε τα 70 χρόνια από το δεύτερο αντάρτικο...

Ωραίο βγαίνει, να το δοκιμάσουμε.

Είδηση λοιπόν δεν είναι ένας κομμουνιστής να κάνει 200 τόσα χιλιόμετρα, αλλά οτιδήποτε άλλο. Με κορυφαία κάλυψη από το αντικειμενικό δελτίο του Μέγκα (να ζήσουμε να το θυμόμαστε), που ίσως μπορείτε να το δείτε σε αυτό το σύνδεσμο στο 28ο λεπτό του δελτίου (αν κι εμένα δε μου εμφανίζεται πια). Αναγγέλλει ένα θέμα με ανέργους που είχαν το θάρρος να μιλήσουν στην κάμερα και πιστεύεις αρχικά πως πρόκειται για άσχετο κόσμο, αλλά καταλαβαίνεις από τα πλάνα πως τελικά ήταν άνεργοι που συμμετείχαν στην πορεία. Μόνο που αυτό το καταλαβαίνουμε εγώ κι εσύ, σφε αναγνώστη, κι οι πιο μυημένοι. Η αμύητη πλειοψηφία μένει στο σκοτάδι, γιατί το ρεπορτάζ δε λέει σε κανένα σημείο πού ακριβώς τους πέτυχε αυτούς τους άνεργους να τους πάρει συνέντευξη, τι είναι αυτός ο κόσμος στο φόντο, η μουσική, τα μεγάφωνα, ο χαμός από τη διαδήλωση. Ποιοι είναι άραγε όλοι αυτοί; Ποια πορεία; Ποια Άμστελ; Δε θα πούμε τίποτα, γιατί έτσι μας αρέσει. Ενημέρωση...

Εμείς βέβαια μπορεί να μην είχαμε τη Στικούδη (ποια μωρέ; αυτή που είχε ο σύντροφος dj;) είχαμε όμως άλλης τάξης (εργατικής) και ποιότητας διαδηλωτές. Τη Γερασιμίδου που χόρεψε ποντιακά στο Χαϊδάρι, την Τιτίκα Σαριγκούλη που μας πέτυχε στο Μεταξουργείο και.. χαμογελούσε σύγκορμη από ικανοποίηση βλέποντας την πορεία να περνάει μπροστά της και τον κόσμο να σταματάει λίγο να τη χαιρετήσει και να φωτογραφιστεί μαζί της. Και στο Σύνταγμα ήταν ο ένας και μοναδικός (αν και δεν είναι καν ο πιο γνωστός Σπύρος Παπαδόπουλος που υπάρχει) Τραγουδόσαυρος, που παρεμπιπτόντως (τώρα που ξανάγινε μόδα) έχει κάνει την πιο πετυχημένη διασκευή του "ποια θυσία" (έχει κάνει για σένα ποτέ η εξουσία) της Άντζελας.

Κι αφού το ρίξαμε στα καλλιτεχνικά και τους σελέμπριτιζ, να διηγηθώ κι έναν τραβηγμένο συνειρμό με το τραγούδι των Κολεκτίβα: ο δρόμος που τραβάω δεν έχει τελειωμό. Που το ακούγαμε σε όλη τη διαδρομή και όταν εμφανίστηκε το συγκρότημα στο Σύνταγμα να τραγουδήσει το ίδιο (πάλι;) νόμιζα ότι θα έχουν την τύχη που είχαν οι Village People σε ένα επεισόδιο με τους Μπάντηδες (Παντρεμένοι με παιδιά), όπου ο κόσμος είχε βαρεθεί να ακούει το YMCA και τους κυνηγούσε να τους λιντσάρει.

Υπήρχαν κι άλλα μικρά, όπως τις στιχομυθίες των σφων με τους επιβάτες στη γραμμή για Χαϊδάρι, το πανό των πέντε (;) όλων κι όλων ανθρώπων της Αδεδυ, που καλωσόριζαν -sic- τους πεζοπόρους, τη μεγάλη τροτσκιστική συνάντηση των σπαρτακιστών εισοδιστών που πουλάν τις προκηρύξεις τους με το γραφικό Ποσαδιστή, που πανηγυρίζει την τελευταία 10ετία (από το 09' που τον πετυχαίνω) για το 60% που παίρνει η Αριστερά στις εκλογές. Και φυσικά το φωτογραφικό υλικό που αποδεικνύει τι φωτογένεια έχει το ταξικό κίνημα και πόσο ωραίες εικόνες μπορεί να προσφέρει όταν γεμίζει τους δρόμους.

Ίσως κάποια άλλη φορά.

Αντί επιλόγου λοιπόν, μπορείτε να δείτε αυτό το σύνδεσμο (που μου έστειλε ένας σφος αναγνώστης) για την προϊστορία αυτής της πρωτοβουλίας και την αντίστοιχη κίνηση που είχε κάνει το ΚΚΗΒ με μαραθώνιες πορείες κατά της ανεργίας.
Κι ο δρόμος που τραβάμε  δεν έχει τελειωμό...

Η μεγάλη πορεία

Που δεν ήταν του Μάο, ούτε (μόνο) του Πελετίδη, αλλά όλου του κόσμου που την αγκάλιασε και την έκανε δική του υπόθεση.

Ναι, αλλά δεν είναι λίγο παλιομοδίτικο μέσο, από τα χρόνια του Λαμπράκη και της ΕΔΥΕ (που υπάρχει ακόμα, αλλά και το όνομά της ακόμα παραπέμπει σε άλλες εποχές, με τελείως διαφορετικό διεθνή συσχετισμό); Και τι είναι σύγχρονο και της μόδας δηλαδή; Να κάθεσαι στον καναπέ και να κάνεις αφ' υψηλού κριτική από το πληκτρολόγιό σου; Ό,τι έκαναν δηλ οι υποτιθέμενοι αμύντορες της "παλιάς γραμμής", που ειρωνεύονταν τον ποδαρόδρομο του μέλλοντός μας.

-Δεν μπορώ άλλο, θα γίνω ΝΔ, να μην χρειάζεται να τρέχω πουθενά, όπως έλεγε γελώντας ιδρωμένη μια σφισσα. Ή έστω ΛαΕ, να τρέχει με τη σημαία της, μόλις δει τηλεοπτικές κάμερες, για να πάρει τα λεπτά δημοσιότητας που (δεν) της αντιστοιχούν.

Ε ναι λοιπόν, το μέλλον θα έχει πολλή ξηρασία, δωρεάν μπουκαλάκια νερό από το δήμο Χαϊδαρίου και μπόλικο ξεποδάριασμα. Και ιδρώτα και Ρεξόνα και αγώνα. Αλλά δε θα μυρίζει ποδαρίλα, όπως κάτι διαδικτυακοί υπόνομοι. Και δε θα έρθει μόνο του, νέτο-σκέτο, στο πιάτο μας, αν δεν κινήσουμε εμείς να το βρούμε. Και μόνο όσοι κινήσουν, μπορούν να νικήσουν (κοίτα, οι άλλοι έχουν κινήσει). Μόνο αυτοί που κινούνται και δε μένουν στάσιμοι στον καναπέ ή τις ιδεολογικές εμμονές τους, δικαιούνται να κάνουν λάθη, πατώντας πχ καμιά φορά τη γραμμή. Όπως γινόταν δηλαδή χτες στην πορεία από το Χαϊδάρι, που ένας Πατρινός σφος έτρεχε πάνω κάτω, κατά μήκος των μπλοκ, για να παραμείνουμε στις δικές μας λωρίδες κυκλοφορίας και να μην έχουμε κανένα ατύχημα: τη γραμμή σύντροφοι, μην πατάτε τη γραμμή.
Είτε από τη μία είτε από την άλλη λωρίδα όμως, η αντίσταση και ο αγώνας είναι μονόδρομος.

Η κε του μπλοκ έπιασε την πορεία από το Χαϊδάρι, στην υποδοχή της και τα τελευταία της χιλιόμετρα, που ήταν μάλλον και τα πιο εύκολα, καθώς ο ενθουσιασμός έσβηνε την κούραση και τα χιλιόμετρα από το κοντέρ, οι θερμές αντιδράσεις του κόσμου έδιναν φτερά στα πόδια κι οι πεζοπόροι ένιωθαν πως έχουν τη δύναμη να πάρουν ποδαράτα και την επιστροφή για την Πάτρα, συναντώντας ξανά όλους τους φίλους που έκαναν στη διαδρομή. Ή εναλλακτικά να συνεχίσουμε για Βρυξέλλες, όπως (αντι)πρότεινε για να τρολάρει η δημοτική παράταξη του Σύριζα στην Πάτρα, πιστεύοντας πως λέει κάτι πραγματικά έξυπνο κι αποστομωτικό.

Καλώς εχόντων των πραγμάτων, αύριο θα ανέβει στο μπλοκ ένα μικρό κείμενο που συγκεντρώνει κάποια χαρακτηριστικά στιγμιότυπα και επεισόδια από την τελική ευθεία της πορείας -αν και όσοι την έπιασαν από την αρχή, θα είχαν σαφώς περισσότερα και πιο ενδιαφέροντα πράγματα να πουν (μπορείτε εδώ να διαβάσετε ένα άλλο κείμενο αποτίμησης). Σήμερα θα σταθούμε λίγο ακόμα στη σημασία και τον απόηχο της μαραθώνιας πορείας. Ένα πρωτοποριακό εγχείρημα, που δεν πρέπει να έχει ιστορικό προηγούμενο στη χώρα μας -και όχι μόνο- ή στον αιώνα μας συνολικά.

Ο Πελετίδης είπε στο Σύνταγμα πως ο δήμος δε διοργάνωσε τη μαραθώνια πορεία, επειδή δεν είχε τι άλλο να κάνει ή γιατί δεν ήξερε πώς αλλιώς να παραδώσει την απόφαση του δημοτικού συμβουλίου και τις προτάσεις του για την αντιμετώπιση της ανεργίας στις αρχές και το κοινοβούλιο. Έκαναν την πορεία για να αναδείξουν ένα από τα πιο καυτά μέτωπα, που αγγίζει κάθε λαϊκό σπίτι, να αφυπνίσουν τον κόσμο με έναν πρωτότυπο τρόπο, που ξεφεύγει από τα καθιερωμένα, τη μίζερη ρουτίνα του, και κεντρίζει το ενδιαφέρον του. Και μεταξύ άλλων, για να θέσει προ των ευθυνών τους κάτι αριστερούς ευαίσθητους που περιορίζονται σε γενικές διακηρύξεις συμπάθειας προς τους άνεργους και γενικές διαπιστώσεις για την ταξική σύνθεση της κοινωνίας μας, χωρίς να ξεκαθαρίζουν με ποιο στρατόπεδο συντάσσονται. Τώρα που το κόμμα καταθέτει πρόταση νόμου με τις προτάσεις του Δήμου Πάτρας, θα αποδείξει ο καθένας πόσο ειλικρινής και έμπρακτη είναι η συμπάθειά του, ή αν μένει τελικά στο τσάι και συμπάθεια.

Κάποιοι λένε πως το πρόβλημα της ανεργίας δε λύνεται με πορείες και συμβολικές κινήσεις. Όπως δε λύνεται και με διαδικτυακές κορόνες κι αναλύσεις -πχ σαν κι αυτή που διαβάζετε. Λύνεται μόνο όταν ενώσουν μυριάδες τη φωνή τους και κατέβουν στο δρόμο για να διεκδικήσουν το δίκιο τους. Κι όταν καταφέρουν να τραβήξουν μαζί τους όσους έστεκαν μέχρι χτες απαθείς κι αδιάφοροι. Καλή ώρα σαν τους κατοίκους μερικών περιοχών από τις οποίες πέρασε η πορεία, ρίχνοντας το σπόρο της σε πόλεις και χωριά με συντριπτικά αρνητικό πολιτικό συσχετισμό, για να σπάσει το τείχος της προκατάληψης, αλλά και της δικής τους απομόνωσης. Γιατί είναι ξεχασμένοι κι από το θεό, κι ας βρίσκονται μόλις σε απόσταση μερικών λεπτών από την πρωτεύουσα. Κάτι που φαίνεται ακόμα κι απ' την τραγική εικόνα της εθνικής οδού, που συνδέει την Αττική με το τρίτο αστικό κέντρο της Ελλάδας, πέρα από όλα τα άλλα προβλήματα.

Η μαραθώνια πορεία που κορυφώθηκε κι ολοκληρώθηκε χτες ήταν μια γενική εξέταση (τσεκ απ) για τη φυσική κατάσταση του κινήματος. Προφανώς δεν είμαστε ακόμα έτοιμοι και σκληραγωγημένοι, για να βγάλουμε τρέχοντας τον ανήφορο που έχουμε μπροστά μας. Αλλά δεν είμαστε και στον πάτο, όπως οι διάφοροι Σίσσυφοι που τρέφονται με φρούδες ελπίδες και ξεκινάνε πάντα από το μηδέν -για να μείνουν εκεί. Και δεν υπάρχει τίποτα πιο αναζωογονητικό, κανένα μεγαλύτερο αποκούμπι από το σύντροφο δίπλα σου, το σταθερό του βήμα, την παρουσία του που σου δίνει κουράγιο να συνεχίσεις και να μην τα/τον παρατήσεις ποτέ.

Μπροστά μας είναι η μάχη της επικείμενης 48ωρης απεργίας. Και η ψυχολογία των συντρόφων είναι σαφώς ανεβασμένη μετά απ' όσα προηγήθηκαν την τελευταία βδομάδα. Σαν το ηθικό των πεζοπόρων χτες, στην τελική ευθεία προς το Σύνταγμα. Κι ο δρόμος που τραβάμε δεν έχει τελειωμό.

ΠΑΣΟΚ και ΝΑΤΟ το ίδιο συνδικάτο

Το πρόσφατο βιβλίο του Σκολαρίκου για τον ευρωκομμουνισμό, μου έδωσε το έναυσμα να ξαναπιάσω μια παλιότερη μπροσούρα αντίστοιχου περιεχομένου του Φώντα Λάδη "τι είναι και πού πηγαίνει ο ευρωκομμουνισμός". Η έκδοση αυτή είναι συλλεκτική κατά μία έννοια, γιατί πιθανότατα αποτελεί την τελευταία ίσως πολιτική μπροσούρα του Φ.Λ. προτού αποστρατευτεί από το κομμουνιστικό κίνημα, κάπου εκεί στο ξεκίνημα της Αλλαγής (θα έλεγα με αφορμή το Πολωνικό ζήτημα, αλλά δεν παίρνω και όρκο). Και είναι σε κάθε περίπτωση -για πολύ καιρό- το τελευταίο έργο αντίστοιχης θεματικής, αφού μετά ο Λάδης το γύρισε στα αστυνομικά. (Γράφω τα παραπάνω, ως -νομίζω ότι- έχουν, με κάποια επιφύλαξη ως προς την ιστορική τους ακρίβεια -εξ ου και τα πολλά ίσως, πιθανόν κτλ).

Ένα βασικό χαρακτηριστικό της μελέτης αυτής είναι οι πολυάριθμες κι ογκώδεις υποσημειώσεις, που δεν είναι απλές παραπομπές, αλλά ξεχωριστά κεφάλαια σε κάποιες περιπτώσεις, καταλαμβάνοντας συνολικά ίσο ή και περισσότερο χώρο με το κυρίως κείμενο. Αυτό μπορεί να είναι λίγο κουραστικό για τον αναγνώστη, αλλά έχει δύο αντισταθμιστικά πλεονεκτήματα. Αφενός μας δίνει άφθονο (και σχετικά δυσεύρετο) πρωτογενές υλικό από τη σχετική διεθνή αρθρογραφία της εποχής, αφετέρου αντανακλά σε μεγάλο βαθμό προβληματικά στοιχεία της στρατηγικής του διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος, όταν καλείται να ασκήσει κριτικές σε διάφορες κομβικές θέσεις του ευρωκομμουνισμού (πχ για το δημοκρατικό δρόμο, τον κυβερνητικό κρίκο, κ.ά.) και βασικά του ιταλικού ΚΚ, ως πιο γνήσιας έκφρασής του.

Αυτή η περίπτωση είναι και πιο χαρακτηριστική, αλλά και πιο προσιτή στο Λάδη, που έζησε μερικά χρόνια ως φοιτητής στην Ιταλία και γνωρίζει καλά τη γλώσσα. Ενώ παράλληλα θεωρεί πως στο γαλλικό ΚΚ ναι μεν είχαν γίνει (εν έτει 79') κάποια βήματα στον ευρωκομμουνιστικό κατήφορο, αλλά υπήρχε σκληρή διαπάλη μεταξύ δύο διαφορετικών γραμμών και το αποτέλεσμα δεν είχε κριθεί (ή δεν είχε ακόμα διαφανεί ή δεν ήθελε κι ο ίδιος ο Λάδης να το δει).

Δεν είναι πολύ δύσκολο βέβαια να διαχωριστεί κανείς από τη στρατηγική του ιστορικού συμβιβασμού και μια λογική, που δεν ήθελε απλά να συμμαχήσει με τα μονοπώλια και τη χριστιανοδημοκρατική Δεξιά (ως γνήσιο πολιτικό εκφραστή τους), για να φτάσει στο σοσιαλισμό, μαζί με αυτά αλλά παρά τη θέλησή τους, ως αναγκαία εξέλιξη των πραγμάτων. Αλλά πίστευε επιπλέον ότι υλοποιούσε ήδη αυτό το δημοκρατικό δρόμο (άρα και τη σοσιαλιστική μετάβαση) χωρίς να βρίσκεται καν στην κυβέρνηση, σε ένα μεγάλο συνασπισμό με τους χριστιανοδημοκράτες. Και συναινούσε σε σκληρά, αντιλαϊκά μέτρα λιτότητας, πάντα στα πλαίσια του ιστορικού συμβιβασμού και της εθνικής συνεννόησης, προτού καν κληθεί να αναλάβει κυβερνητικέ ευθύνες, που ίσως να δικαιολογούσαν (ή να έντυναν με κάποιο πρόσχημα τέλος πάντων) τέτοιες κινήσεις. Την ίδια στιγμή ωστόσο εκτιμούσε πως στην ΕΣΣΔ μόλις τότε γινόταν το πέρασμα στο σοσιαλισμό (ο οποίος βέβαια ήδη οικοδομούνταν ή στη χειρότερη πλησίαζε στη μεταπολεμική Ιταλία).

Είναι πολύ χαρακτηριστικό πως ακόμα κι ένας σοσιαλιστής ηγέτης που συνεργάστηκε προς το τέλος της πολιτικής του διαδρομής με το ΙΚΚ ασκεί σωστή κριτική στην επαμφοτερίζουσα πολιτική του. Αντιγράφω από μια υποσημείωση του βιβλίου.

Ο γνωστός Ιταλός σοσιαλιστής ηγέτης και θεωρητικός Λέλιο Μπάσσο (...) σε ένα άρθρο του στην ιταλική επιθεώρηση Προβλήματα Σοσιαλισμού αναφέρεται σε δύο άρθρα δημοσιευμένα στην Ουνιτά (...) με τα οποία ο Αμέντολα έθετε από τότε πρόβλημα συμμετοχής των κομμουνιστών στην κυβέρνηση. 

(...) Ο Αμέντολα εκπλήσσεται και προσβάλλεται γιατί τα κυβερνητικά κόμματα του ζητούν να αλλάξει φύση αν θέλει να μπει στο στρατόπεδό τους, στο κυβερνητικό στρατόπεδο, αλλά, προσωπικά, ειλικρινά δε μου φαίνεται παράξενη αξίωση το ότι τα κυβερνητικά κόμματα δηλώνουν ότι θέλουν να συμμαχήσουν και δεχτούν στο κυβερνητικό σκάφος μόνον εκείνον που παρουσιάζεται με ορισμένα χαρακτηριστικά, εκείνον που είναι ομοιογενής με το σύστημα. 

Το Σοσιαλιστικό Κόμμα, με την είσοδό του στην κυβέρνηση έγινε ένα τόσο τέλειο αντίγραφο της σοσιαλδημοκρατίας, που κατέληξε να καταποντιστεί μαζί με αυτήν. Ούτε το ΙΚΚ, παρ' όλη τη δύναμή του και τις παραδόσεις του, μπορεί να ξεφύγει από αυτό το πεπρωμένο: το να μπεις στον κυβερνητικό χώρο που ηγεμονεύεται από τους Χριστιανοδημοκράτες, που είναι ένα κόμμα, όπως είπε ο ίδιος ο Μπερλίνγκουερ, 'δεμένο οργανικά με τα κυρίαρχα στρώματα της κοινωνίας', σημαίνει να δεχτείς όλες αυτές τις επιπτώσεις, ακόμη κι αν έχεις την ψευδαίσθηση ότι είσαι αρκετά δυνατός, ώστε να μην πληρώσεις αυτό το τίμημα. Η λογική των πραγμάτων -έγραφε η Ρόζα Λούξεμπουργκ με αφορμή το κατρακύλισμα της γερμανικής σοσιαλδημοκρατίας, όταν αυτή πίστευε ακόμη πως ήταν μαρξιστικό κόμμα- είναι πιο δυνατή από τη λογική των ανθρώπων, και τους τραβά ανεπίστρεπτα μαζί της. 

Πιστεύω πως οι κομμουνιστές ηγέτες θα κορόιδευαν τον εαυτό τους αν σκέφτονταν  ότι μπορούν να συνεχίσουν για πολύ ακόμη την επαμφοτερίζουσα πολιτική που καθιέρωσε ο Τολιάτι... Μέχρι σήμερα το ΙΚΚ κινήθηκε 'καβάλα' σε δυο προοπτικές αντίθετες μεταξύ τους. Αλλά αν αυτή η διφορούμενη κατάσταση του επέτρεψε να αποφύγει ρήξεις, κινδυνεύει να το κάνει να πληρώσει ένα πολύ μεγάλο τίμημα: να χάσει την καθοδήγηση των αγώνων...

Αλλά ο πιο αδιάψευστος μάρτυρας της κατρακύλας είναι ίσως η εγκατάλειψη της θέσης για αποδέσμευση από το ΝΑΤΟ κι η κατοπινή μετεξέλιξή της, που δεν μένει καν στα όρια μιας ντροπαλής ουδετερότητας. Αντιγράφω από την επόμενη υποσημείωση του βιβλίου:

Κι όμως δεν πέρασε παρά ελάχιστο διάστημα και το τίμημα της ζητούμενης συμμετοχής του ΙΚΚ στην κυβέρνηση -των νέων δηλαδή "πιο προχωρημένων δημοκρατικών του ορίων"- ήταν το να επιμένει η ηγεσία του ότι η Ιταλία πρέπει να παραμείνει στο ΝΑΤΟ! Και όχι μόνο αυτό. Στη Διάσκεψη των ευρωπαϊκών ΚΚ στο Βερολίνο (Ιούνης 1976) ο Μπερλινγκουέρ υποστήριξε ότι δε θα έπρεπε να ανατραπεί η ισορροπία ΝΑΤΟ και Συμφώνου της Βαρσοβίας. Και όχι μόνο αυτό. Σε συνέντευξή του στις 15.6.1976 στην Κοριέρε ντελα Σέρα, είπε ότι το ΝΑΤΟ μπορεί να εγγυηθεί την οικοδόμηση ενός δημοκρατικού σοσιαλισμού στην Ιταλία τουλάχιστον στην περίπτωση μιας σοβιετικής εισβολής που θα αποσκοπούσε στην ανατροπή ενός τέτοιου σοσιαλισμού.

Εάν, εν τω μεταξύ, όλα αυτά σας θυμίζουν κάτι σύγχρονο και πιο κοντινό στα καθ' ημάς, καλώς το κάνουν. Εμένα μάλιστα αυτή η ραγδαία σοσιαλδημοκρατική μετεξέλιξη του ΙΚΚ κι η πασοκοποίησή του μου έφερε συνειρμικά στο νου διασκευασμένο ένα παλιό πολιτικό σύνθημα.

ΠΑΣΟΚ και ΝΑΤΟ το ίδιο συνδικάτο.

Κι επειδή κάθε ματιά στο παρελθόν και την ιστορική πείρα πρέπει να έχει και μια επικαιροποίηση, αναρωτιέται κανείς τι διδάχτηκε ο ίδιος ο Λάδης από όσα έγραφε τότε και γιατί βγάζει λάδι τώρα (ή μέχρι πρότινος τουλάχιστον) τη σύγχρονη σοσιαλδημοκρατία του Σύριζα. (Δε γνωρίζω αν παραμένει ψηφοφόρος-υποστηρικτής του Σύριζα, αλλά αυτό ίσχυε τουλάχιστον όταν επανήλθε στο προσκήνιο, μαζί με τους εκπληκτικά επίκαιρους -κι εκπληκτικούς γενικώς- στίχους του για το φασισμό, και είχε μιλήσει σε μια εκδήλωση).

Κατακλείδα: ένα από τα πιο χαρακτηριστικά γνωρίσματα του οπορτουνισμού είναι η εκπληκτική ανικανότητά του να διαβάζει σωστά τη συγκυρία και να βγάζει σωστά συμπεράσματα μελετώντας τη συσσωρευμένη πείρα. Όπως ακριβώς το ΙΚΚ ολοκλήρωσε τη στροφή στον ιστορικό συμβιβασμό, αμέσως μετά την τραγική κατάληξη της Χιλής του Αγιέντε, από την οποία προέκυπταν τα ακριβώς αντίθετα συμπεράσματα, έτσι και η κατάληξη του ΙΚΚ, του ευρωκομμουνιστικού ρεύματος συνολικά (ή το πάθημα του λαού μας με το ΠαΣοΚ) δεν έγινε μάθημα σε έναν θεωρητικά υποψιασμένο κόσμο που απομακρύνθηκε από το κομμουνιστικό κίνημα, κι έχασε τα ερμηνευτικά του εργαλεία, θέλοντας να επαναλάβει απλώς τα ίδια λάθη.
Το δις εξαμαρτείν...

Καρδιά μου (εγώ δεν είμαι σαν κι αυτούς)

Συνεχίζοντας κατά μία έννοια στα χνάρια μιας προηγούμενης στιχοπλαστικής ανάρτησης, η Ρενα Δουρου-τι παίρνει τη σκυτάλη, σηκώνει το γάντι, κι άλλα τέτοια λατρεμένα κλισέ, και μοιράζεται μαζί μας σκέψεις κι έμπνευση για τη μουσική που αγάπησε. Καλή ανάγνωση.

Κι αν στις ατελείωτες Ολομέλειες της Βουλής, ο προεδρεύων αντί για καμπάνακι είχε μπροστά του, δύο πικάπ και ένα μίκτη; Κι αν οι επικεφαλής των κομμάτων, επέλεγαν να δώσουν μια λυρικότητα στους λόγους τους; Τότε θα είχαμε τα καλύτερα rap battles που έχετε δει ποτέ.

Δεν έχετε δει ποτέ θα μου πείτε. Λογικό. Μικρή ιστορική αναδρομή, λοιπόν, με προσωπική ματιά:

Οι περισσότεροι μάθαμε για το hip-hop στις καταλήψεις του ’98-’99. Οι παιχνιδομηχανές δεν είχαν γίνει ακόμα mainstream και περισσότερο για να ξεφύγουμε από το σπίτι και λιγότερο για την ομορφιά του αγώνα, γεμίζαμε τα σχολεία, περιφρουρώντας τα από τους «αγαναχτισμένους πολίτες».

Και τι να ακούσεις σαν έφηβος; Τα σκυλάδικα σε αυτές τις ηλικίες ήταν ακόμα απαγορευμένα στις συνειδήσεις μας, τον Βασίλη τον είχαμε ψωμοτύρι, έπρεπε να ακούσουμε και κάτι διαφορετικό. Χιπ-χοπ. Στα χαρτιά, όσο εμείς περνούσαμε την εφηβεία εκείνο βρισκόταν σε νηπιακή ηλικία, πρακτικά δεν ήταν παλιότερο των 2 ετών.

Αν το ποδόσφαιρο είναι «το δημοκρατικότερο των αθλημάτων» όπως συχνά λέγεται, τότε η χιπ-χοπ είναι η δημοκρατικότερη κατηγορία μουσικής. Φτάνουν ένα χαρτί και ένα στυλό, για να βάλεις την ιδέα σου σε μια ρίμα και να πάρεις κι εσύ μέρος στη δημιουργία, ακόμα και αν οι νότες, σου μοιάζουν με άγνωστο κείμενο στα Αρχαία. Άγνωστες.

Δεν υπάρχει χιπ-χοπάς δηλαδή που να μην είναι και ο ίδιος ερασιτέχνης δημιουργός, κάνοντας πράξη αυτό που λέει στο γνωστό ανέκδοτο ο Στάλιν για το ποδόσφαιρο ότι δηλαδή «δεν θέλουμε χιλιάδες στις εξέδρες να παρακολουθούν 22 που παίζουν μπάλα, αλλά τους χιλιάδες εντός του γηπέδου και 22 να παρακολουθούν»

Άλλωστε ακόμα και τα περισσότερα γνωστά συγκροτήματα, δεν βγάζουν το ψωμί τους από αυτήν την τέχνη, έχουν κανονικές δουλειές και συνεχίζουν να το κάνουν για το μεράκι τους. Δυστυχώς ο παραλληλισμός που προσπαθώ να κάνω, δεν βγαίνει, γιατί η αντίστοιχη «φάση» στη Βουλή έχει... ασυμβίβαστο.

Σε κάθε περίπτωση όμως τα rap battles όπου οι ερασιτέχνες δημιουργοί, παίρνουν τη σκυτάλη-μικρόφωνο από τους «επαγγελματίες» είναι αντίστοιχα των Ολομελειών της Βουλής (πλην Λακεδαιμονίων πάντα). Σε αντίθεση με τα περισσότερα κομμάτια, που μα έτσι μα αλλιώς έχουν μια δομή και ένα νόημα, τα rap battles είναι μια μάχη μεταξύ δύο που αυτοσχεδιάζουν χωρίς ιδιαίτερο ειρμό ίσα-ίσα για να βγάλουν μια ρίμα που δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, για να κερδίσουν τις εντυπώσεις του κοινού, που ζητά ακριβώς αυτό: την καλύτερη ατάκα.

Τι σας θυμίζει; Σωστά.

Θα μπορούσε λοιπόν το δικό μας «Θαύμα Παιδί» (ακα Αλέξης Τσίπρας), να ανέβει στο βήμα και κρατώντας το μικρόφωνο, να «χώσει τις ρίμες» στον Κυριάκο:

...Κυριάκο φλώρε πάντοτε ήσουνα βρωμιάρης/
την εκλογή σου πανηγύρισαν η Siemens κι ο Ψυχάρης/
και τάκα-τάκα και τάκα-τάκα-τάκατά/
οι παιδικές σου αναμνήσεις απ’ τα τραγούδια του μπαμπά.

Ο MC Κούλης, πάνω στα μπιτ του DJ Βούτση ρίχνει τις δικές του:

Φίλε Αλέξη μάθε τι άκουσα στο ΙΚΑ/
έκανες λέει τη Μενεγάκη σύμβουλό του Καρανίκα/
στα εξηγώ καλά και σου τα λέω ωραία/
και σε τιμώ που διόρισες το σόι του ράπερ-γραμματέα.

Την ώρα που ο φασιστόMC παίρνει τον λόγο, οι περισσότεροι βουλευτές αποχωρούν γιατί η «φάση» μυρίζει μπαρούτι.

Να φύγουν οι λάθρο, μας παίρνουν όλες τις δουλειές/
αν και δεν άκουσα ποτέ, για μετανάστη να ‘ν’ χαφιές/
έχουν γεμίσει οι λάθρο, όλες μας τις φυλακές/
και δεν χωράνε πλέον άλλους Έλληνες εθνικιστές.

Οι βουλευτές επιστρέφουν για να ακούσουν, τον MC River-Protagon και το συγκροτημένο του ραπάρισμα:

Καλά ρε μάγκες, για πείτε μου λίγο, τι φάση;/
εκεί που πάρκαρα τη βέσπα βρήκα μπροστά μου ένα καφάσι/
Και «καλησπέρα, καλησπέρα» και selfies με τον Ορφανό/
τώρα που πούλησα το Αλάτσι, θα σας ταΐζω σανό.

Ο MC Καρκίνος, ανεβαίνει νωχελικά, για να μαρσάρει από εκεί, χτυπώντας το χέρι στο βήμα.

Αρκουδέηδες καρκίνο, σε Τσίπρα-Μητσοτάκη/
και θα σας χώσω στη μπουζού να κάνετε παρέα στον Άκη/
μη με ρωτάτε λοιπόν τι θα απογίνουν μερικοί/
μια θέση έχω για όλους αν πάμε σε οικουμενική.

Ο Ραμπο MC, έχει μικρόφωνο και βήμα και στα χώνει:

Ο Τσίπρας είναι θεός και το υπουργείο γαμάτο/
δεν έχω πια αρμοδιότητες, τις πήρε όλες το ΝΑΤΟ/
εντάξει λάθος του Μουζάλα, αλλά δεν άνοιξε μύτη/
και όσο έχω υπουργείο, ας πούν’ τα Σκόπια και Κρήτη.

Επειδή η Φώφη είναι τελείως ξενέρωτη και η «φάση» είναι ανδροκρατούμενη, τον λόγο παίρνει καταχρηστικά ο MC Double V (aka Vaggelis Venizelos) και τα ρίχνει στον Ράμπο MC.

Ακού εδώ ψεκασμένε, να σταματήσεις να πίνεις/
γιωτόμπαλο γεννήθηκες και ήσουν και θα μείνεις/
Συγγνώμη αλητάμπουρα θα μου ζητάς στα τέσσερα/
που ήσουν φιλαράκι το 2004;

Ο DJ Λαμπρούλης, σπρώχνει μακριά από τα decks των DJ Βούτση, αλλάζει το beat με μια λούπα από εμβατήριο του Κόκκινου Στρατού, και ο MC Kουτσούμπας έχει το λόγο:

Λένε για ξύλινη γλώσσα και μάχονται για την ατάκα/
μα στον φοράνε με «ευαλφάλεια» κι ας κάνεις τον μαλάκα/
θέλεις πιο εύκολες λέξεις; «Κατέβα στην απεργία»/
μα άνεργός θα είσαι αύριο, προς τι αυτή η φοβία;/

Έρχεται θύελλα, στο έλεγα και τις προάλλες/

σου είχε φανεί γραφικό, τώρα δεν βρέχει, είναι ροχάλες/
και μη με βάζεις στην ίδια μοίρα με αστούς/
καρδιά μου, εγώ δεν είμαι σαν κι αυτούς.

Κάψε το σενάριο

Η ζωή λέει είναι αυτό που (μας) συμβαίνει στην πραγματικότητα, όσο εμείς πλάθουμε φανταστικά σενάρια με το μυαλό μας. Που σαν φράση έχει γίνει όμως τελείως κλισέ και δε διεκδικεί δα κανένα βραβείο πρωτοτυπίας. Όπως το όσκαρ πρωτότυπου σεναρίου, καλή ώρα.

Ή σαν τη φετινή δεύτερη φάση της Ευρωλίγκα, που έληξε πάντως άδοξα, χωρίς γκρανικινιολικό, χιτσκοκικό, θριλερικό φινάλε για την τελευταία μέρα, παρά τα ογδόντα τόσα σενάρια που έπαιζαν πριν από δύο βδομάδες κι ήταν τόσο εθιστικά, που κάποιοι τα συνέχισαν με κεκτημένη ταχύτητα. Αν η Καλλονή νικήσει τον ΠΑΟΚ και μια πεταλούδα πετάξει κάπου στην άλλη γωνιά του πλανήτη...

Μπορείς επίσης να το ρίξεις στους χρησμούς, που δε λένε απολύτως τίποτα: θα είναι σαν ήττα, αλλά θα είναι γλυκιά σαν ήττα -κατά τις προφητείες του Παΐσιου. Ή αν δε νικήσουμε, θα ηττηθούμε. Κι αν έρθει ισοπαλία; Στο ποδόσφαιρο ναι, ίσως, αλλά στο μπάσκετ δε γίνεται.
Παρεμπιπτόντως, όσοι αναφέρουν ως στρατηγικό στόχο (κι όχι ως πιθανό, προσωρινό ενδεχόμενο) τη δυαδική εξουσία, είναι σαν να πιστεύουν ότι μπορούμε να παίζουμε συνέχεια παρατάσεις ή να εκτελούμε πέναλτι επ' αόριστον, χωρίς να βγαίνει ποτέ νικητής. Θεωρητικά γίνεται...

Ερχόμαστε λοιπόν στο στίβο της ταξικής πάλης και τη σημερινή συγκυρία. Η οποία μοιάζει ήδη πολύ διαφορετική σε σχέση με δυο μήνες πριν, που το κίνημα φαινόταν να ζεσταίνει τις μηχανές του και να μην αυτοαναιρείται ετυμολογικά, ευρισκόμενο σε πλήρη ακινησία. Η χτεσινή 24ωρη απεργία της Αδεδυ ήταν κάπως ψόφια και δε δίνει πολύ θετικούς οιωνούς εν όψει της επικείμενης, αλλά ακήρυκτης ακόμα 48ωρης.

Τι μεσολάβησε σε αυτό το μεσοδιάστημα και ανατράπηκαν εντυπωσιακά τα δεδομένα; Βασικά τίποτα, πέρα από κάποιες κινητοποιήσεις των Λακεδαιμόνιων, κι αυτό ακριβώς είναι το πρόβλημα. Κι αν σε κάποιους φαίνεται -κι εν μέρει είναι- αντιφατικό να υπάρχει κόπωση μετά από μια δίμηνη απραξία, ας σκεφτεί καλύτερα πως τα αδρανή μυαλά είναι τα πιο κουρασμένα, ακριβώς όπως και με τα αγύμναστα σώματα.

Η δεύτερη βασική διαφοροποίηση είναι η στάση των καναλιών, που δημιουργούσαν κλίμα για τις δικές τους σκοπιμότητες, πάντα μες στα πλαίσια της στρατηγικής της τάξης τους, που περνάει μέσα από την εφαρμογή του μνημονίου και το γκρέμισμα του ασφαλιστικού. Κι αν επιβεβαιωθεί πως το κίνημα λειτουργεί, ενισχύεται ή αποσυσπειρώνεται κυρίως με τηλεοπτικούς όρους κι ότι απευθύνεται σε συνειδήσεις παθητικών τηλεθεατών, αυτό προφανώς είναι άκρως ανησυχητικό κι αποθαρρυντικό.

Αυτό το λέω περισσότερο ως καμπανάκι κινδύνου κι όχι προδικάζοντας τις αντιδράσεις και την ανταπόκριση των εργατικών μαζών στο απεργιακό κάλεσμα. Έχει αποδειχτεί πάντως πως η επιτυχία μιας απεργίας περνάει υποχρεωτικά από την προετοιμασία (ω ναι, ακριβώς όπως και με τις ομάδες) και τη σκληρή δουλειά μυρμηγκιού (όσο κλισέ κι αν ακούγεται, τόσο αμείλικτη είναι η ισχύς του στην πράξη). Τα υπόλοιπα, που κάνουν τη διαφορά και φτιάχνουν κλίμα ή παρακινούνται απ' αυτό, αφορούν το χύμα κόσμο, που όσο εύκολα έρχεται, αλλά τόσο εύκολα απομακρύνεται και μας χάνει. Κι είναι ζήτημα πώς θα μονιμοποιηθούν οι δεσμοί μαζί του και δε θα είναι επαφές αραιά και που, σε στιλ να μην ξεχνιόμαστε.

Ας δούμε συνοπτικά μερικά πιθανά ενδεχόμενα-σενάρια, για να τα εξετάσουμε αναλυτικά τις επόμενες μέρες.
Πρώτο σενάριο: το κίνημα είναι ψόφιο, το κλίμα δεν αντιστρέφεται, η κυβέρνηση κλείνει την αξιολόγηση, περνάει πανηγυρικά το ασφαλιστικό με διακομματική συναίνεση -ή και όχι. Οι συγκεντρώσεις Μουσείου και ΓΣΕΕ είναι απογοητευτικές, ενώ το εξωκοινοβούλιο ετοιμάζει μεγάλες, επετειακές εκδηλώσεις για το ετήσιο μνημόσυνο από το δημοψήφισμα, την ελπίδα που θάψαμε και το όχι που αποκοιμήθηκε στην αγκαλιά του ναι. Περαστικά μας και να περιμένουμε σύντομα την επόμενη λυπητερή. Αυτά είναι τα τελευταία μέτρα μέχρι τα επόμενα, που θα έλεγε και ο Γκάλης, που είδε το φόβο στα μάτια μας.
Και πώς τον λεν τον Ιταλό...

Δεύτερο και πιθανότερο (κατά τη γνώμη μου) ως προς τις βασικές πλευρές του σενάριο: το κλίμα αντιστρέφεται μερικώς, χάρη και στις δικές μας προσπάθειες, γίνεται μια μεγάλη κινητοποίηση την πρώτη μέρα της 48ωρης, η κυβέρνηση νιώθει να πιέζεται και τα αφήνει όλα για την πασχαλινή ραστώνη. Πήραμε τα πάνω μας, αφήνουμε (μία ακόμα) παρακαταθήκη για το μέλλον στο κινηματικό ταμείο παρακαταθηκών, αλλά ο κυβερνητικός σχεδιασμός περνάει σχεδόν στο σύνολό του, χωρίς μεγάλο κόστος κι απώλειες.

Τρίτο και μακρύτερο σενάριο: τους έχουμε, τους ρίχνουμε, προεπαναστατική κατάσταση. Σείεται η Αθήνα από τις παλλαϊκές απεργιακές συγκεντρώσεις, ο κυβερνητικός λόχος φυλλορροεί σαν δέντρο το χειμώνα, η αντιπολίτευση φοβάται να εκτεθεί, ανατρέπουμε το μνημόνιο. Και μετά αλλάζουμε και πλευρό, πρώτη φορά αριστερά.

Όσο αντικειμενικά (κι όχι παραγγελιά, κατά βούληση) κι αν εμφανίζεται πάντως η επαναστατική κατάσταση, το σημαντικό σε κάθε περίπτωση -όπως έμαθε κι ο Ολυμπιακός, από πρώτο χέρι στην Ευρωλίγκα- είναι να εξαρτάσαι απότις δικές σου δυνάμεις και να μην κρέμεσαι από αποτελέσματα τρίτων. Το ζήτημα δεν είναι απλά να πάψουμε να είμαστε κομπάρσοι και να γίνουμε πρωταγωνιστές του έργου, ούτε να κάψουμε το σενάριο και να πορευτούμε αυτοσχεδιάζοντας, σαν κάτι κρύους, ατάλαντους (ντεμέκ) αυτοσχεδιασμούς στην τηλεόραση, με αμφίβολα αποτελέσματα. Το ζητούμενο είναι να αρχίσουμε να γράφουμε εμείς την πλοκή του έργου, με βάση τους δικούς μας σχεδιασμούς.

Φάε ένα μαλάκα

Ας δούμε μερικές αξιωματικές φράσεις για το μαλάκα της εβδομάδας, το Νίκο Κοτζιά.

Το να είσαι Κοτζιάς, προϋποθέτει βασικά να είσαι μαλάκας, αλλά είναι χειρότερη βρισιά, μετεξέλιξη της συγκεκριμένης έννοιας και της ποιότητάς της.

Όποιος το λέει πρώτος είναι, ειδικά αν είναι ταυτόχρονα και Κοτζιάς. Αλλά έχει ανάγκη να αποδείξει στον εαυτό του ότι δεν είναι. Σαν το Σπύρο στους Απαράδεκτους που μπλόκαρε άσχημα και δεν μπορούσε να ξεκολλήσει μόλις τον έλεγαν έτσι.
Δεν είμαι μαλάκααααας...



Υπαρξιακή αγωνία, όχι αστεία..

Ο Κοτζιάς είναι ο μαλάκας από το ηλίθιο ανέκδοτο με τον τύπο που πηγαίνει στο τσίρκο ανυποψίαστος, πέφτει ο προβολέας πάνω του, τον παρουσιάζουν, "κυρίες και κύριοι, ο μαλάκας", θέλει να ανοίξει η γη να τον καταπιεί, δεν ξέρει τι να απαντήσει, αλλά πηγαίνει, σπουδάζει κάτι, για να είναι ετοιμόλογος, και μετά από όλα αυτά το βασικό του επιχείρημα είναι κάτι σαν:
-Μαλάκας είσαι και φαίνεσαι...
Η πλάκα είναι πως τον Κοτζιά δεν τον έβρισε κανείς για να κλειδώσει, οπότε είναι απλώς μαλάκας, χωρίς ελαφρυντικό, από άποψη. Κι εξίσου μαλακίες είναι ο πολιτικός του λόγος και τα επιχειρήματά του.

Ο χοντρομαλάκας. Ο σοφιστικέ μαλάκας. Πολλά κιλά μαλάκας
Ή αλλιώς Νίκος Κοτζιάς. Τρεις μαλάκες σε έναν.

Ο Κοτζιάς είναι τόσο μαλάκας που τραγουδάει επί σκηνής με τους υπουργούς του ΝΑΤΟ we are the world. Ναι αλλά ποιος κόσμος; Ο παλιός κόσμος της εκμετάλλευσης που σαπίζει.
Μάλλον όχι. Ο Κοτζιάς είναι τόσο μαλάκας που έφυγε το 89' από το κόμμα, ντεμέκ από τα αριστερά, για να πάει μέσω Ναρ στο ΠαΣοΚ, και την ίδια στιγμή εξυμνούσε το πνεύμα της Περεστρόικα ενάντια στις σταλινικές μεθόδους της ηγεσίας.
Ή μάλλον όχι. Είναι τόσο μαλάκας που ως μυστικοσύμβουλος του ΓΑΠ έγραφε πως το πρόβλημα ανταγωνιστικότητας του ελληνικού καπιταλισμού μπορεί να λυθεί με άλλους τρόπους, πέρα από τη μείωση των μισθών και του εργατικού κόστους. Την ίδια μαλακία δηλ με την οποία μας πρήζει ακόμα και σήμερα το πολιτικό προσωπικό της αστικής τάξης, ανεξαρτήτως απόχρωσης, νεοφιλελέρες και σοσιαλδημοκράτες.

Ο Κοτζιάς παίρνει την πιο γνωστή ελληνική λέξη με τρία άλφα και την εξυψώνει για να γίνει μαλάκας πρώτης (ΑΑΑ) ποιότητας.
Ο Κοτζιάς είναι απλά και (κάθε άλλο παρά) ταπεινά μαλάκας. Κι αν είχε χιούμορ ο φοιτητής που τον αποστόμωσε, θα έπρεπε να του απαντήσει: είναι ο ιμπεριαλισμός ηλίθιε. Και να χωριστεί στα δύο το αμφιθέατρο και να φωνάζει η μία πτέρυγα στην άλλη.
-Είναι μαλάκας; -Ναι. -Είναι μαλάκας; -Ναι.
Είναι μαλάκας οέο είναι μαλάκας, είναι μαλάκας...

Ο Κοτζιάς είναι το είδος του μαλάκα, που αφού εξαργύρωσε το όποιο αγωνιστικό παρελθόν του, το επικαλείται για να βγει λάδι και μεγάλος αγωνιστής: η πορεία μου στο κίνημα ως αγωνιστής δε μου αφήνει περιθώρια παρά να σας πω: σκάσε μαλάκα...
Σώπα δάσκαλε, σώπα μαλάκα να ακούσουμε το παιδί.

Το μόνο πρόβλημα είναι πως ο Κοτζιάς δεν είναι απλός χειρώνακτας μαλάκας που αυτοϊκανοποιείται αλλά κυκλοφορεί με παλλόμενα πέη, αυτός κι οι συνάδελφοί του στην κυβέρνηση, για να μας τα χώσουν σε ανύποπτο χρόνο. Κι είναι σαν την κρίση, που είναι ένα τεράστιο παλούκι που οι αστοί το έχουν χωμένο στα πισινά τους και θέλουν να το βάλουν στα δικά μας.

Το ερώτημα είναι αν θα τους αφήσουμε να το κάνουν, διεκδικώντας απλά λίγη βαζελίνη για πιο ήπια προσαρμογή, ή θα αντιδράσουμε και θα πάψουμε να κάνουμε το μαλάκα, και να κλειδώνουμε σαν το Σπύρο Παπαδόπουλο. Που ήταν παλιά στο Πολυτεχνείο αλλά μετά τα ξεπούλησε όλα κι έγινε πολλά κιλά μαλάκας κι αυτός. Αλλά αυτή είναι μια άλλη ιστορία

Οδός Παπασταύρου

Ομολογώ πως έχω πιάσει κάποιες φορές τον εαυτό μου να είναι κάπως επιφυλακτικός απέναντι στο τρολάρισμα κατά του Άδωνη Γεωργιάδη. Όχι γιατί δεν είναι πολιτικό σίχαμα (κατά το "μπασκετικό σίχαμα" που είχε εισαγάγει ως όρο για το Ναβάρο ο Συρίγος). Αλλά αφενός γιατί εκτός από γραφικός είναι κι επικίνδυνος -δεν πρέπει να μας διαφεύγει αυτό. Κι αφετέρου γιατί η διαφοροποίηση από την επικίνδυνη γραφικότητά του είναι το πιο εύκολο πράγμα του κόσμου που μπορεί να το κάνουν όλοι, ακόμα και πολιτικά σιχάματα άλλης απόχρωσης, που κερδίζουν έτσι κάλπικα κι ανέξοδα παράσημα αριστεροφροσύνης. Κι αυτό βασικά είναι το τελευταίο καταφύγιο που τους έχει απομείνει. Για αυτό χρειάζονται τον Άδωνη, όσο τους χρειάζεται κι αυτός, για να αναπαράγουν από κοινού στο διηνεκές ένα στημένο δίπολο. Με ποιο κριτήριο δηλ είναι προτιμότερος ο Κοτζιάς που έδειξε χτες πόσα κιλά μ-λ-κας είναι,

Παρόλα αυτά, την ατάκα του (aka λεκτική ρητορική υπερβολή) για τον ευεργέτη Παπασταύρου, που αν ήμασταν σοβαρή χώρα, θα δίναμε το όνομά του σε κάποιον δρόμο, για τον τιμήσουμε (το δρόμο βασικά, όχι τον Παπασταύρου) είναι από αυτές που δεν μπορεί κανείς να την ξεπεράσει εύκολα. Αν τη συνδέσουμε μάλιστα με την πρόσφατη θανατηφόρα ατάκα του Σαμαρά, μακάρι να είχαμε δέκα Παπασταύρου (κάτι σαν τους έντεκα Ζαφειρίου που ήθελε στην ενδεκάδα ο Άγγελος), φαντάζομαι πως πρέπει να δεκαπλασιαστούν και οι δρόμοι με το όνομά του -ένας τουλάχιστον σε κάθε μεγάλη πόλη (με τη Λάρισα μάλιστα να πρωτοπορεί, έχοντας ήδη μια οδό Παπασταύρου, όπως προκύπτει από ένα γρήγορο γκουγκλάρισμα).

Όπως για παράδειγμα με το Βενιζέλο, που υπάρχει παντού, σαν τον Κεμάλ στην άλλη όχθη του Αιγαίου, αφού περάσεις πάνω από τα αναβλύζοντα πτώματα, και βρίσκεται πάντα μπροστά σου, εκεί που δεν το περιμένεις. Έτσι την πάτησε και μια σφισσα, που προσπαθούσε να βρει κάποτε την οδό Πανεπιστημίου, ενώ την περπατούσε, αλλά δεν το ήξερε, γιατί οι οδοδείκτες έγραφαν Ελ. Βενιζέλου.

Πιάνοντας βέβαια το Βενιζέλο και τη μεγαλόνησο, θυμάται κανείς συνειρμικά πως έχει, πλάι στις άλλες τις ιδιαιτερότητες, το ωραίο σύστημα οδοσήμανσης με τις ιστορικές επεξηγήσεις, πχ Βενιζέλος - Έλληνας πρωθυπουργός, Γρηγόρης Λαμπράκης -μαραθωνοδρόμος (sic) και πάει λέγοντας. Αναρωτιέται λοιπόν κανείς τι ακριβώς θα ανέφερε ως ιδιότητα η αντίστοιχη πινακίδα στη μελλοντική οδό Παπασταύρου. Πχ οφσοράς - ευεργέτης.

Αν το καλοσκεφτεί κανείς βέβαια, οι δρόμοι των ελληνικών πόλεων είναι γεμάτοι από το πολιτικό σινάφι του Παπασταύρου και των ομοίων του ή άλλων ακόμα χειρότερων. Ξεκινώντας πχ από τους βασιλιάδες και τα πριγκιπόπουλα που μπορεί να δυσκολεύεσαι να τα θυμηθείς ως ιστορικά πρόσωπα (πόσοι γνωρίζουν σήμερα ποια ήταν και τι ρόλο έπαιξε ιστορικά η Αλεξάνδρα), αλλά έχουν γεμίσει το κέντρο των μεγάλων πόλεων με τα ονόματά τους -και μάλιστα μεγάλους, κεντρικούς δρόμους και λεωφόρους, γιατί δεν μπορούν να βολευτούν με τίποτα λιγότερο. Παίζει ένα ρόλο βέβαια το πότε έγιναν τα βαφτίσια των περισσότερων δρόμων, εν μέσω βασιλείας και μαύρης μαυρίλας από πολιτική άποψη. Αλλά και η χαρακτηριστική απροθυμία των μετέπειτα "δημοκρατικών" αρχών να προχωρήσουν σε κάποια μετονομασία.

Κι όπου αυτό έγινε σαν εξαίρεση στον κανόνα, παίζει ένα ρόλο κι η δύναμη της συνήθειας. Οι Αθηναίοι πχ δε συνήθισαν ποτέ να λένε πλατεία Εθνικής Αντιστάσεως αυτήν που έμαθαν ως πλατεία Κοτζιά, απ' το δήμαρχο Αθηνών επί Μεταξά. Γι' αυτό πάντα συμπληρώνεται το όνομά της, ακόμα και σε δικά μας καλέσματα κι αφίσες για κάποια πορεία, μη μείνει με την απορία και ψάχνεται αυτός που θα τη διαβάσει.

Στη Θεσσαλονίκη οι παλιότεροι δυσκολεύονται (ή δε θέλουν) να πούνε τον κεντρικό δρόμο της Άνω Τούμπας ως Γρηγορίου Λαμπράκη (ο γνωστός... μαραθωνοδρόμος) και επιμένουν στο Κονίτσης (από την εκεί μάχη). Το ίδιο συμβαίνει με τη Σβώλου, (δεν ήταν δα κάποιος ριζοσπάστης αριστερός, αλλά έχει τη ρετσινιά του συνοδοιπόρου) που παλιά λεγόταν πρίγκηπος Νικολάου. Προσωπικά ελπίζω να επικρατήσει η ίδια λογική και με τη Νέα Εγνατία, που αρνούμαι να την καταχωρίσω στη μνήμη μου ως Κωνσταντίνου Καραμανλή, όπως αρνούμαι να πω Σούπερ Λιγκ την Α' Εθνική που αγαπήσαμε, κι ας μη με έχουν πάρει και τόσο τα χρόνια, για να μπορώ να επικαλεστώ τα βιώματα μιας ζωής, παρά μόνο τα παιδικά (που είναι και τα πιο σημαντικά, ίσως).

Επίσης, οι Χανιώτες συμπατριώτες που είναι κι αγύριστα κρητικά κεφάλια, αναφέρουν ακόμα έναν κεντρικό δρόμο ως Λεωφόρο Δημοκρατίας κι αρνούνται να τη στήσουν στο απόσπασμα, για να την αποκαλέσουν Ανδρέα Παπανδρέου. Ο νονός που έκανε τα βαφτίσια πάντως είχε κέφι και φαντασία, αφού διάλεξε να πει μια κάθετο της (ας την πούμε) Παπανδρέου, Κωνσταντίνου Μητσοτάκη, και να τιμήσει το γνωστό Χανιώτη Δρακουμέλ, ενώ είναι ακόμα εν ζωή (που είναι εξαιρετικά σπάνιο, από όσο μπορώ να ξέρω).

Σε κάθε περίπτωση, τα περισσότερα ονόματα είναι παρμένα από το πολιτικό προσωπικό της αστικής τάξης του μεσοπολέμου, γεφυρώνοντας αναδρομικά το υποτιθέμενο χάσμα μεταξύ βενιζελικών και φιλοβασιλικών και τιμώντας έτσι μια σειρά καθάρματα, που είχαν καθίσει επί χρόνια στο σβέρκο του λαού μας.

Στον αντίποδα, οι μόνες οδοί που παραπέμπουν στις δικές μας μεγάλες φυσιογνωμίες, είναι είτε στις γενέτειρές τους (πχ στην Αμαλιάδα για τον Μπελογιάννη, στο Βόλο για το πρώτο Εργατικό Κέντρο στην Ελλάδα, κοκ) είτε σε κάποιους δικούς μας δήμους-προπύργια (δυτικά πχ μπορεί να βρει κανείς την οδό Βελουχιώτη την οδό Στέφανου Σαράφη, κοκ). Καμία σχέση βέβαια με την οδό Στάλινγκραντ και άλλα εξίσου εντυπωσιακά ονόματα στους κόκκινους δήμους της Ιταλίας, το μοναδικό που έμεινε να μαρτυρεί ότι υπήρχε κάποτε ισχυρό κομμουνιστικό κόμμα σε αυτή τη χώρα. Και ευτυχώς που δεν μπορούν να αναθεωρήσουν και τα ονόματα των δρόμων που βάφτισαν κάποτε, μαζί με όλα τα άλλα, που άφησαν μια για πάντα πίσω τους, πριν περάσουν στην αντίπερα ταξική όχθη...

Υγ: όχι πως μου αρέσει, αλλά λες να το έγραψαν για εμάς;

Αναζητώντας τη χαμένη ευκαιρία

Ένα από τα "λογοτεχνικά είδη" που βρίσκονται σε άνθηση το τελευταίο διάστημα, είναι τα πολιτικά άρλεκιν πληγωμένων Συριζαίων, που γράφουν για την "προδομένη μεταρρύθμιση" και τη μεγάλη ευκαιρία που χάθηκε για το λαϊκό κίνημα. Στα βιβλία αυτά δεν υπάρχει βασικά ίχνος αυτοκριτικής κι ειλικρινούς μεταμέλειας για τις αυταπάτες που έτρεφαν (;) και πάντως σίγουρα καλλιεργούσαν οι συγγραφείς τους, παρά μόνο σενάρια που εξηγούν τι πήγε λάθος -στην πορεία πάντα κι όχι εξαρχής- και τι στράβωσε στις λεπτομέρειες. Που συνήθως είναι ο παραγκωνισμός του πρωταγωνιστή (η περίπτωση του Μηλιού) ή ότι δεν εισακούστηκαν οι εισηγήσεις τους κι οι σοφές προειδοποιήσεις τους.

Σαν τους καφενόβιους ραδιοφωνατζήδες, που σε φτιάχνουν για την ομαδάρα, τον άχαστο θρίαμβό της, κι όταν έρχεται η συντριβή, δε νιώθουν εκτεθειμένοι κι αφερέγγυοι, την ανάγκη να απολογηθούν κάπως, αλλά βρίσκουν ένα άλλοθι να κρυφτούν, χαρίζοντας ταυτόχρονα παρηγοριά στον άρρωστο οπαδό. Γιατί αν είχαμε κάνει αυτή την κρίσιμη κίνηση ή εκείνη την κομβική αλλαγή, αν είχαμε αποφύγει το μοιραίο λάθος, πχ κάποιο κόρνερ ή πλάγιο άουτ, η πλάστιγγα θα είχε γείρει προς το μέρος μας, σήμερα θα μιλούσαμε με άλλους όρους, θα 'σαν όλα αληθινά και ο ουρανός πιο γαλανός, αλλά το βάθος του πάντα κόκκινο.
Κάτι σαν προύστηδες στην αναζήτηση της μεγάλης χαμένης ευκαιρίας.

Ένα αντιπροσωπευτικό δείγμα του είδους πέτυχα σε ένα σύνδεσμο από το τελευταίο φύλλο της Κόντρα, που παρέπεμπε στην παρουσίαση του  βιβλίου "πρώτη φορά Αριστερά" από την (που είσαι Μπέρτολντ που έδειχνες πως θα γινόμουν άλλη) Νάντια Βαλαβάνη. Το βιβλίο περιλαμβάνει τρία δοκίμια: του Τάσου Παππά, που αναριωτιέται λογοτεχνικά πώς το απόφθεγμα του Βενσάν "προτιμώ μια Αριστερά να κάνει αυτό που μπορεί, παρά μια Δεξιά να κάνει αυτό που θέλει" μετατράπηκε στην πράξη στο: "αυτό που μπορεί η Αριστερά είναι αυτό που θέλει η Δεξιά". (Είδες ρε γαμώτο...) Του Μηλιού που μιλάει για το φαινόμενο Σύριζα και τις πέντε εποχές του, το πνεύμα της Γένοβας, τη χρυσή αντιμνημονιακή εποχή, την κατηφόρα της προσαρμογής, τα μοιραία λάθη (κι ανάμεσά τους φυσικά ο παραγκωνισμός του από το Δραγασάκη). Κι ένα τρίτο των Παπαστάμου και Προδρομίτη για τις ομιλίες του Τσίπρα και την κοινωνική ψυχολογία.

Η ίδια η Βαλαβάνη αναγκάζεται να κάνει αυτό που απεχθάνεται περισσότερο σε μια παρουσίαση και να πάρει θέση, για να μας βεβαιώσει πως η γνωστή σε όλους μας κατάληξη του Σύριζα (μα γιατί δεν περιμένετε λίγο, να δούμε πού το πάει...) κάθε άλλο παρά προδιαγεγραμμένη ήταν. Και πως ο Σύριζα του Αλαβάνου το 04΄, ήταν μια συμμαχία της ριζοσπαστικής (κι όχι της ανανεωτικής) αριστεράς και γενικώς τα έσπαγε. Ο Σύριζα μας πέθανε (το μας εδώ είναι αντικείμενο), ζήτω ο νέος Σύριζα. Μπρος για τα ίδια λάθη, με νέο, βελτιωμένο στιλ.

Ακόμα πιο ενωτικό συμβολισμό είχε η ταυτόχρονη προδημοσίευση ενός αποσπάσματος από την εισαγωγή του βιβλίου των Λάσκου και Παπαδάτου-Αναγνωστόπουλου, από τις εκδόσεις ΚΨΜ (με σαφή προσανατολισμό προς το Ναρ), στην εφημερίδα Πριν (Ναρ), και τις ιστοσελίδες Κ-Lab (δεξιό Ναρ), YaBasta, Red Notebook (Σύριζα). Από το οποίο μαθαίνουμε πως με την ανάδειξη του Σύριζα στην κυβέρνηση φαινόταν να ξεπερνιέται το τραύμα της ήττας του 1949· αυτό που αποδείχτηκε ανυπέρβλητο, ωστόσο, ήταν το τραύμα του 1989 - ο ρεαλισμός του Δεν Υπάρχει Εναλλακτική. Όχι μόνο, και σίγουρα όχι κυρίως, με ιδεολογικούς όρους. Αλλά γιατί ο ΣΥΡΙΖΑ υποτίμησε τη σημασία της οικοδόμησης μιας κοινωνικής αντιεξουσίας που θα στήριζε ένα εγχείρημα ρήξης, μέσα σε ένα εχθρικό περιβάλλον που την καθιστούσε αναπόφευκτη.
Κατάλαβες, σφε αναγνώστη. Αν δεν το είχε υποτιμήσει όμως αυτό ο Σύριζα, θα είχαμε μια κοινωνική αντιεξουσία τώρα, και θα οικοδομούσαμε σοσιαλισμό, κατά πάσα πιθανότητα. Ο Λάσκος κι αν εγέρασε...

Κλείνουμε τη σχετική ενότητα όχι με άλλο ένα βιβλίο (ούτε με ένα άλλο βιβλίο, αν και ψοφάει για τέτοια λογοπαίγνια ο χώρος), αλλά με την εισήγηση του Ναρίτη Δραγανίγου σε μια εκδήλωση μιας τάσης της Ανταρσυα, που αφιερώνει το συντριπτικά μεγαλύτερο μέρος της στη ΛαΕ και την αποδόμηση των θέσεών της, που είναι τόσο εύκολο, σα να κλέβεις Ανταρσυα. Έλα όμως που ένα μεγάλο κομμάτι των μελών σου εξακολουθεί να κρυφοκοιτάζει προς τα εκεί και τρέφεται με το όπιο της αριστερής (ου μην και λαϊκής) ενότητας. Κι έτσι εξηγείται γιατί ένα κείμενο που μιλάει -πολύ σωστά- για την ανάγκη αποσυριζοποίησης της Αριστεράς, επιμένει τόσο πολύ, σχεδόν εξαντλητικά σε αυτό το σημείο, ώστε καταλαβαίνεις πως ο εχθρός (δηλ ο Σύριζα ή οι αυταπάτες για μια νέα, καλύτερη εκδοχή του) είναι εντός των πυλών.

Και δεν εννοώ απλά εντός της Ανταρσυα, που θεωρητικά δεν έχει πια Αραν κι Αρας που έφυγαν και πήγαν στη ΛαΕ, αλλά άφησαν πίσω τους πολλούς ομοϊδεάτες τους. Κι από αυτό δεν εξαιρείται ούτε και το ρεύμα του Δραγανίγου, αλλιώς δε θα είχε κανένα λόγο να επιμείνει τόσο πολύ σε κάτι τόσο αυτονόητο.

Ο Σύριζα μας πέθανε (το μας εδώ είναι αντικείμενο, κι ας αυτοπροσδιορίζεται ως επαναστατικό υποκείμενο) ζήτω ο νέος Σύριζα...

Το μαρτύριο της σταγόνας

Τα πάντα ρει κι εξελίσσονται σε αυτή τη ζωή. Το βασανιστήριο της σταγόνας πχ έχει αλλάξει μορφή και χρησιμοποιεί ειδήσεις και αποκαλύψεις, που σκάνε μία-μία στο μυαλό του μέσου τηλεθεατή, και το σφυροκοπάνε, για να μην τον αφήσουν να σκεφτεί. Η βασική διαφορά είναι πως οι σταγόνες μιας βρύσης που στάζει, πέφτουν σταθερά και σαδιστικά στην επιφάνεια του νεροχύτη, και δε σε αφήνουν να αποκοιμηθείς με το θόρυβό τους, μέχρι να πειστείς να φωνάξεις έναν υδραυλικό για να τη φτιάξει. Ενώ οι ειδήσεις σε νανουρίζουν γλυκά και εμποδίζουν τη συνείδηση να αφυπνιστεί, για να καταλάβει τι γίνεται.

Οι διαρροές των wikileaks επισκιάζουν τις προσφυγικές ροές και τις πολλές επιρροές στη χτεσινή έναρξη της μαραθώνιας πορείας ενάντια στην ανεργία, όπου οι πατρινοί σφοι έβλεπαν πολλές νέες και άγνωστες (σε αυτούς) φάτσες. Κάποιοι από τις απορροές του κομμουνιστικού κινήματος λένε τις επιρροές "περιφέρεια". Αλλά αυτοί είναι με το Σαμίρ Αμίν κατά βάθος και το δίπολο μητρόπολης-περιφέρειας, εκτιμώντας ότι υπάρχει νέο εθνικό ζήτημα -αφού το ταξικό πάλιωσε προφανώς.

Εν τω μεταξύ οι προσφυγικές ροές αρχίζουν σταδιακά να έχουν διπλή κατεύθυνση, καθώς η κατάσταση στα στρατόπεδα συγκέντρωσης δεν υποφέρεται. Αλλά η μέση συνείδηση αδυνατεί να ξεφύγει (αν υποθέσουμε πως παλεύει να το καταφέρει) από τα απλοϊκά σχήματα που στοχοποιούν μόνο τους τζιχαντιστές του Αλλάχ Ακμπάρ και όχι τις πηγές ενίσχυσής τους. Βλέπει ως εχθρό τους μουσουλμάνους που πιστεύουν σε έναν παράδεισο όπου θα ρέουν μέλι και γάλα σε αφθονία (και το αίμα από την πηγάδα του Μελιγαλά), αλλά κρατάει για τον εαυτό της το πολιτισμένο δικαίωμα να πιστεύει σε έναν ευρωπαϊκό παράδεισο, όπου θα ρέουν η ευμάρεια κι η δημοκρατία. Και παραμένει επιρρεπής στον ωμό αντικομμουνισμό των κονσερβοκουτιών, κτλ.

Στον πολιτισμένο δυτικό κόσμο, πολλοί είναι αυτοί που βλέπουν house of cards και χαίρονται με τις μακιαβελικές, πολιτικές δολοπλοκίες και την ικανότητά τους να τις καταλαβαίνουν. Αλλά αδυνατούν να ξεχωρίσουν δυο λογιών άχυρα, να σκεφτούν τη σκοπιμότητα πίσω απ' τις αποκαλύψεις, να θέσουν το απλό νομικό ερώτημα: ποιος ωφελείται (qui bono?), ποιος κρύβεται πίσω από αυτές τις διαρροές. Πολλοί πνίγονται σε μια κουταλιά νερό και χάφτουν αμάσητο ό,τι σανό τους σερβίρει ο Βαξεβάνης κι άλλες "μαχόμενες, αποκαλυπτικές" ιστοσελίδες, από τη μία ή την άλλη πλευρά.

Τι από όλα αυτά δε γνωρίζαμε εξάλλου στην πραγματικότητα; Ότι υπάρχουν αντιλαϊκά μέτρα και μνημόνιο; Ότι η εκάστοτε ελληνική κυβέρνηση ευθυγραμμίζεται με αυτή τη στρατηγική, άσχετα από το σανό που ρίχνει στο ποίμνιό της για τους φίλους της Ελλάδας, που είναι πότε ο Γιούνκερ, πότε το ΔΝΤ και πότε ο Μοσκοβισί (δεν είναι σταθερά, οι λυκοφιλίες αλλάζουν κάθε μέρα); Ότι ο Μέσι και άλλοι αστέρες του ποδοσφαίρου φοροδιαφεύγουν; Ότι οι πολιτικοί ηγέτες της διεθνούς σκηνής κι οι άμεσοι συνεργάτες τους είναι χωμένοι στο βούρκο της διαπλοκής ως το λαιμό; Ότι στον καπιταλισμό υπάρχουν οφ-σορ και φορολογικοί παράδεισοι;
Πραγματικό σοκ! Να δεις που χέζουν κι οι αρκούδες στο δάσος... Θα μου πεις, άλλο να το ξέρεις, ή να το υποψιάζεσαι έστω, άλλο να σου το λένε κατάμουτρα.

Η ΔΦΑ πάντως επιχειρεί να αξιοποιήσει τα πάντα. Να δείξει ότι παίζει στα δάχτυλα κι αξιοποιεί τις ενδοϊμπεριαλιστικές αντιθέσεις, ως γνήσιοι λενινιστές που 'ναι, και να εντοπίσει τη βασική αντίθεση στη συγκυρία. Πχ ΕΕ εναντίον ΔΝΤ. Με ποιον είμαστε σύντροφοι; Με το ΔΝΤ που θέλει ελάφρυνση του χρέους ή με τη Μέρκελ που φαίνεται να υποστηρίζει ελάφρυνση του προγράμματος;

Κι ούτω πως ενσωματώνεται ομαλά και αρμονικά στο παιχνίδι του ανούσιου, ψευτοκομματικού καβγά, σαν να το έπαιζε από χρόνια. Υψώνει τους τόνους για να δείξει τις μεγάλες διαφορές της με τους προηγούμενος, ενώ στην πραγματικότητα τους ενώνουν όσα έχουν ψηφίσει μαζί, από το Μάαστριχτ ως το τρίτο μνημόνιο, ένα τσιγάρο δρόμος.

Και τίποτα δεν αποκλείει να πάνε το ασφαλιστικό για ψήφιση μες στο Πάσχα. Όχι γιατί δεν έχουν ιερό κι όσιο. Αλλά γιατί το μοναδικό ιερό κι όσιο που έχουν είναι η στήριξη της κυρίαρχης τάξης και της καπιταλιστικής κερδοφορίας, όπως απέδειξαν και μες στο 15αύγουστο.

Μακρύς ο δρόμος

Η μαραθώνια πορεία κατά της ανεργίας, που ξεκίνησε σήμερα από την Πάτρα, θυμίζει συνειρμικά τα κατορθώματα του Αθηναία δρομέα Φειδιππίδη, που κινούνται ανάμεσα στο μύθο και την ιστορία. Δεν ξέρω αν οι δικοί μας στο τέλος αναφωνήσουν ξέπνοοι "νενικήκαμεν", γιατί η πορεία προς την τελική νίκη θα 'ναι πολύ πιο δύσκολη και μακροχρόνια από αυτό το εγχείρημα, κάτι σαν μαραθώνιος διαρκείας σε ανήφορο, με ρυθμό σπρίντερ. Κι είναι νωρίς μάλλον, για να συγκεντρώσει κανείς τώρα τα ευτράπελα της διαδρομής, όπως η προϋπάντηση αρκετών χιλιάδων διαδηλωτών (που λιγόστευαν στην πορεία, σαν τους συντρόφους του Οδυσσέα) από τον μητροπολίτη Πατρών στον Άγιο Βασίλειο, που προσάρμοσε το λόγο στο κοινό του, και θύμισε στο Red Fly Παπά-Τσε ή κάτι από τον πατέρα-Ανυπόμονο. Το βράδυ στο Αίγιο όμως, μπορεί να τους περιμένει ο μητροπολίτης Αιγιαλείας, να τους υποδεχτεί με καυτό λάδι, και να τους φέρει στα ίσια τους.

Σε κάθε περίπτωση, αυτή η σύνδεση προσφέρεται για μια σειρά συνειρμούς παρμένους από την αρχαιότητα. Δε θα σταθούμε ξανά στην επισήμανση του Κάουτσκι -που είχαμε δει σε ένα πρόσφατο κείμενο- για το αδιέξοδο της ύστερης αρχαιότητας, που θα μπορούσε να οδηγηθεί, απ' την εσωτερική λογική της εξέλιξης των πραγμάτων, στο πέρασμα στην κεφαλαιοκρατία, αλλά δεν είχε τις υλικές προϋποθέσεις για κάτι τέτοιο (πρωταρχική συσσώρευση) κι έφτασε σε μια παρατεταμένη παρακμή. Η οποία θυμίζει κάπως τη δική μας εποχή, εποχή περάσματος στο σοσιαλισμό, που σημαδεύτηκε όμως από το πισωγύρισμα της αντεπανάστασης και την παρακμή της σύγχρονης βαρβαρότητας ενός εκμεταλλευτικού συστήματος που σαπίζει.

Ένας αρκετά ιντριγκαδόρικος όσο κι αντιδιαλεκτικός παραλληλισμός είναι αυτός που παρουσιάζει τη συμμαχία της Δήλου με το σύγχρονο Νατοϊκό συνασπισμό, με επίκεντρο του 'ελεύθερου κόσμου' την Αθήνα ως υπέρμαχο της δημοκρατίας και της καλλιτεχνικής δημιουργίας, που συγκρούστηκε με την ολιγαρχική και στρατοκρατούμενη Σπάρτη, με τον Καιάδα, που διατηρούσε κάποια στοιχεία της πρωτόγονης κομμουνιστικής κοινωνίας.

Μερικές σύντομες παρατηρήσεις στα παραπάνω: ο πρωτόγονος κομμουνισμός δεν είναι (ούτε καν ανώριμος) κομμουνισμός. Το σημερινό Χόλιγουντ δεν εκπροσωπεί ούτε κατά προσέγγιση το ωραίο στην τέχνη, όπως αυτό εκφράστηκε στο χρυσό αιώνα του Περικλή. Η θέση της γυναίκας στη Σπάρτη ήταν πολύ ανώτερη σε σχέση με τη δημοκρατική Αθήνα -κάτι που μας δείχνει πόσο σχετική είναι η χρήση κάποιων όρων. Ένας από αυτούς τους όρους είναι η δημοκρατία. Κι η βασική ομοιότητα της σύγχρονης αστικής δημοκρατίας με την αθηναϊκή δουλοκτητική κοινωνία είναι ίσως ότι οι σημερινοί μισθωτοί σκλάβοι είναι τυπικά ελεύθεροι κι αποφασίζουν δημοκρατικά με τη δική τους ψήφο για ένα μέλλον, που δεν ορίζουν, ούτε καν έμμεσα.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει (παρά τα γενικότερα λάθη και τις αδυναμίες της συγγραφέα) μια μελέτη της Έλλης Παππά για την παρουσία και συμβολή των αρχαίων Ελλήνων φιλοσόφων στο Κεφάλαιο του Μαρξ. Από όπου μπορούμε να κρατήσουμε ότι η διπλή φύση ενός προϊόντος-εμπορεύματος, που έχει αφηρημένη ανταλλακτική αξία και συγκεκριμένη αξία χρήσης, ήταν ήδη γνωστή στον Αριστοτέλη. άσχετα αν ο σύγχρονος αστικός μεσαίωνας αποσιωπά και τα πιο στοιχειώδη.

Αξίζει να σημειώσουμε άλλα δύο στοιχεία.
Το πρώτο αφορά την ετυμολογία και την πραγματική σημασία της λέξης 'πειθαρχία', που επικράτησε κακώς να νοείται ως πειθαναγκασμός, ενώ στην πραγματικότητα προσεγγίζει το μαρξιστικό ορισμό της (συνειδητής) πειθαρχίας σε ένα σκοπό, καθώς αυτό που άρχει, που επικρατεί, είναι η πειθώ. Και μόνο όταν κάποιος είναι πραγματικά πεισμένος για κάτι, για τη σημασία του, μπορεί να πειθαρχήσει ουσιαστικά και το εφαρμόσει-εκτελέσει σωστά.

Το δεύτερο στοιχείο είναι εξίσου εντυπωσιακό και προέρχεται από τη Θεογονία του Ησίοδου, όπου η Βία και το Κράτος αναφέρονται ως αδέλφια, τέκνα της Στυγός και του Πάλλαντα. Οι αρχαίοι έλληνες γνώριζαν πολύ καλά, αυτό που αγνοούν ακόμα και σύγχρονοι θεωρητικοί: ότι η βία δηλ είναι βασικό και αναπόσπαστο συστατικό του κράτους. Κάτι που δείχνει με τη σειρά του πόσο υποκριτική είναι η μικροαστική υστερία ενάντια στη δικτατορία του προλεταριάτου, αλλά και τον παραλογισμό αυτών των διαδεδομένων, πλην κενών περιεχομένου, κλισέ, πχ για επανίδρυση του κράτος (δηλ της βίας), ένα πιο δίκαιο κράτος, ή το περίφημο "δεν υπάρχει κράτος".

Η στείρα προγονολατρεία (για τους έλληνες που μεγαλουργούσαν όταν οι άλλοι έτρωγαν βελανίδια, κτλ) είναι ο πιο βέβαιος μάρτυρας ότι αποδίδονται κούφιες τιμές, που αντιγράφουν το γράμμα κι όχι το πνεύμα, και στέκονται αναχρονιστικά πίσω ακόμα κι από το κεκτημένο των λαών της αρχαιότητας

Υγ: ...δεν είσαι μόνος

Οι σχέσεις μας με τα πράγματα

-Τα πράγματα δεν πάνε πολύ καλά, ξέρεις...
-Τα πράγματα, ξέρεις, δεν πάνε από μόνα τους. Εμείς τα κινούμε προς τη μία ή την άλλη κατεύθυνση. Κι είναι χρόνια τώρα, που τα πράγματα (πάει να πει οι αντικειμενικές συνθήκες) περιμένουν εμάς να ωριμάσουμε (κι όχι αντίστροφα), να πάψουμε να ελπίζουμε σε μεταφυσικές λύσεις έξω από τον πραγματικό κόσμο και να κάνουμε κάτι, για να αλλάξουμε τη ροή των πραγμάτων και να φτάσουμε στην αταξική κοινωνία του μέλλοντος, τον κομμουνισμό. Που για εμάς (δηλ για τους κλασικούς, συνεπώς και για εμάς) δεν είναι παρά η πραγματική κίνηση που καταργεί τη σημερινή κατάσταση των πραγμάτων κι όχι ένα ιδεώδες στο οποίο πρέπει να προσαρμοστεί η πραγματικότητα.

Οι σχέσεις μας με τα πράγματα είναι ιδιαίτερες, γιατί συχνά αντικαθιστούν τους ανθρώπους και μας τους θυμίζουν, αποκτούν συναισθηματική αξία, όπως τα στέκια της αγαπημένης μας πόλης, που είναι μάρτυρες των ωραίων μας στιγμών, με τους δικούς μας ανθρώπους, αλλά χωρίς αυτούς δε θα ήταν παρά μια σειρά μπάζα, παγερά κι αδιάφορα, σαν τσιμέντο.

Κάτι αντίστοιχο από την ανάποδη γίνεται και στο φετιχισμό του εμπορεύματος, όπου ο έμπορος βλέπει τον πελάτη σαν χρήμα, και τη σύνδεσή του με την αγορά (δηλ με τους άλλους παραγωγούς) δια των εμπορευμάτων του, που πρέπει να πουληθούν πάση θυσία -κι αυτή είναι μία από τις βασικές μορφές αλλοτρίωσης.

Όταν όμως οι κλασικοί λένε πως στην κοινωνία του μέλλοντος θα περάσουμε από τη διαχείριση ανθρώπων στη διαχείριση πραγμάτων εννοούν μεταξύ άλλων πως ο εργάτης θα πάψει να είναι και αυτός αντικείμενο, εξάρτημα της (παραγωγικής) μηχανής και γρανάζι χωρίς βούληση, που σωρεύει ζωντανή εργασία για να ταΐσει το βρικόλακα της νεκρής (κεφάλαιο) και να το γιγαντώσει. Και πως η διεύθυνση της παραγωγής θα απλοποιηθεί σε τέτοιο βαθμό, που δε θα υπάρχουν έμψυχα εκτελεστικά όργανα κι ο καθένας θα αφιερώνει το χρόνο του στους δικούς του δημιουργικούς σκοπούς και όχι σε κάτι που του είναι ξένο κι αδιάφορο.

Η σχέση μας με τα πράγματα είναι στον πυρήνα της συνείδησης που διαμορφώνουμε. Όχι μόνο ως προς την αισιόδοξη ή απαισιόδοξη στάση για το αν μπορούμε να τα γνωρίσουμε και συνεπώς να τα αλλάξουμε. Αλλά με την έννοια πως το είναι καθορίζει τη συνείδηση. Αλλά αυτό δε γίνεται μηχανικά και μονοσήμαντα.

Ο πλούτος εκμαυλίζει συνειδήσεις αλλά η αφαίρεσή του δεν τις ριζοσπαστικοποιεί αυτομάτως. όπως δείχνει η πείρα της μεταπολεμικής και μεταπολιτευτικής Ελλάδας. Το χρήμα δε μένει στάσιμο μέσα σε σεντούκια, αλά κινείται και ζητάει να γίνει κεφάλαιο, όπως δείχνει κι η πείρα των σοσιαλιστικών χωρών, την ίδια περίπου περίοδο.

Η προοπτική της κοινωνίας του μέλλοντος δε θα κριθεί από τη σχέση μας με τα πράγματα κι από το αν ένα μεγάλο κομμάτι του κόσμου χάσει την περιουσία του και δεν έχει να χάσει παρά μονάχα τις αλυσίδες του, γιατί οι αλυσίδες αυτές αφορούν κυρίως το μυαλό. Κι ένας πνευματικά υπόδουλος λαός θα παζαρεύει απλώς πόσα θα χάσει κάθε φορά, ενώ ο συνειδητοποιημένος, αγωνιζόμενος λαός μετράει τη δύναμή το στην πάλη του και την αλληλεγγύη και όχι με το χρήμα και την κοινωνική του θέση.

Η σοσιαλιστική προοπτική θα κριθεί από έλλογα κι έμψυχα (επαναστατικά) υποκείμενα, με συνείδηση και αξιοπρέπεια -που είναι η βασική προϋπόθεση για τον αγώνα και δεν (εξ)αγοράζεται με όλα τα αγαθά του κόσμου. Από ένα λαό που δε θα τρέμει το φυλλοκάρδι του μη τυχόν χάσει τη θεσούλα του και τη μίζερη ζαχαρένια του και που θα μετράει πάνω από όλα τη σχέση του με τους ανθρώπους και όχι με τα πράγματα. Που θα υπάρχουν απλώς για να τα χειριζόμαστε και όχι για να γεμίζουν (υποκαθιστούν) τα κενά που μας αφήνουν οι άνθρωποι, σαν ένα είδος φετιχισμού της ανθρωπότητας ως σύνολο.

Και μοιάζει η αλήθεια μου πελώριο ψέμα

Μέρος Ι

Η δύναμη του ψέματος βασίζεται πρακτικά στη δική μας θέληση να το πιστέψουμε. Αυτή είναι στην πραγματικότητα κι η μεγάλη δύναμη του όπιου της θρησκείας, που λειτουργεί σαν παυσίπονο σε μια κοιλάδα ατελείωτων δακρύων. Εκτός από τα ιερατεία και τους εμπόρους ελπίδας που εκμεταλλεύονται το φόβο και την ανάγκη του κοσμάκη, για να βγάλουν κέρδος, υπάρχουν οι χρήστες που θα το καλλιεργούσαν ευχαρίστως και μόνοι τους για προσωπική χρήση, ή μπορεί να γινόντουσαν βαποράκια.

Κι αυτό δείχνει πόσο σαθρές είναι μερικές 'μεγάλες αλήθειες' που επαναλαμβάνονται σαν κλισέ και δίνονται παρηγοριά στον άρρωστο. Πχ ότι μπορεί κανείς να κοροϊδεύει πολύ κόσμο για λίγο καιρό ή λίγο κόσμο για μεγάλο χρονικό διάστημα, αλλά όχι πολλούς και για πολύ καιρό. Ή ότι ο ψεύτης κι ο κλέφτης τον πρώτο χρόνο χαίρονται. Μετά όμως μπορούν να αλλάξουν με δημοκρατικές διαδικασίες και να αναβαπτιστούν, για να αντικαταστήσουν τον αντικαταστάτη τους. Και πάει λέγοντας...

Το πρόβλημα είναι πως ο λαός συνεχίζει να ερμηνεύει επιφανειακά την πολιτική με όρους ηθικής κι ειλικρίνειας. Πιστεύει βασικά πως το πρόβλημα είναι οι κλέφτες κι οι ψεύτες χωρίς να καταλαβαίνει τη νόμιμη κλοπή στα πλαίσια του συστήματος και την ψευδή συνείδηση που αναπτύσσει, ζώντας σε αυτό. Πληγώνεται γιατί ο Σύριζα του είπε ψέματα (και όντως του είπε) για όσα μπορούσε να κάνει ενάντια σε δανειστές και μνημόνια. Αλλά αρνείται να δει πως ανεξαρτήτως ειλικρίνειας και προθέσεων, ακόμα κι αν έχεις ειλικρινά τους καλύτερους σκοπούς, δεν μπορείς να κάνεις τίποτα, χωρίς να έρθεις σε ρήξη με το γενικό πολιτικό κάδρο. Το θέμα λοιπόν δεν είναι να αλλάξουμε απλώς τα πρόσωπα, αλλά το σύστημα. Γιατί το ψέμα, όπως ακριβώς και τα σκάνδαλα, είναι ενσωματωμένο στη σάπια, εκμεταλλευτική φύση του.

Παρόλα αυτά ο λαός συνεχίζει να αναζητεί τον τίμιο, ειλικρινή πολιτικό ηγέτη, που θα 'ρθει καβάλα στο άσπρο άλογο να τον σώσει. Κι η πλάκα είναι πως συνεχίζει να εμπιστεύεται αυτούς ακριβώς που τον κορόιδεψαν, σαν τα θύματα του συνδρόμου της Στοκχόλμης, που ερωτεύονται το βιαστή τους ή σαν την απατημένη ερρωμένη, που πιστεύει -ξανά και ξανά- τις ψεύτικες υποσχέσεις του συντρόφου της πως θα αλλάξει και ότι μπορούν να κάνουν μια καινούρια αρχή. Σαν το συνθέτη του τραγουδιού στον τίτλο της ανάρτησης, που επέλεξε να συμβιβαστεί με τις αρχές, για να κάνει μια καινούρια αρχή στην καριέρα του.
Συνένοχο στο φόνο θα τον έχουνε...

Κι αφού λοιπόν καταλαβαίνει ότι εμείς του λέμε την αλήθεια και τον έχουμε προειδοποιήσει για τη θύελλα που ερχόταν και όσα θα βρούμε μπροστά μας, γιατί δε μας εμπιστεύεται; Καταρχάς, γιατί η αλήθεια δεν είναι πάντα ευχάριστη -πολύ περισσότερο αυτός που στη λέει, σαν τους αγγελιοφόρους κακών ειδήσεων στα παλιά χρόνια. Και επίσης γιατί είναι εκπληκτικό τι θεωρεί τελικά ρεαλιστικό ο απατημένος λαός και πώς έχει μάθει να σκέφτεται.

Πού υπάρχει αυτό που λέτε; Πού εφαρμόστηκε και πέτυχε;
Λες και ο καπιταλισμός έχει πετύχει, όπου εφαρμόστηκε, και είναι θέσφατο. Είναι όμως η μοναδική -καταθλιπτική πλην υπαρκτή- πραγματικότητα, την οποία μπορεί να καταλάβει εμπειρικά κάποιος. Κι αυτό είναι σα να δικαιώνει αναδρομικά κατά μία έννοια το σχήμα του Σουσλόφ για τον υπαρκτό (σοβιετικό) σοσιαλισμό, σε αντίθεση με τους τρίτους, ευρωκομμουνιστικούς δρόμους, που οδήγησαν κατευθείαν στην αγκαλιά της αστικής τάξης, αν δεν έμπλεξαν απλώς σε αντιφάσεις και αδιέξοδα.

Αλλά ο σοσιαλισμός παραμένει η μόνη ρεαλιστική διέξοδος στα αδιέξοδα του καπιταλισμού. Κάπως σαν το λογικό που είναι πραγματικό, όπως θα έλεγε και ο (κάθε άλλο παρά σοσιαλιστής) πατέρας της διαλεκτικής, Χέγκελ.

Μέρος ΙΙ

Ένα  κείμενο της Λιάνας Κανέλλη που δημοσιεύτηκε στο Ατέχνως

Περί απωλείας τρέχοντος προσανατολισμού

Πόσο πάει ο έρωτας σε ποινή στον καιρό της τζιχάντ και των πενήντα αποχρώσεων του γκρι; Πριν καλά καλά στεγνώσουν απ’ τον υπαρκτό τεχνητό τρόμο τα αόρατα μελάνια των ιστοτόπων, πριν ακόμα βραχνιάσει η φωνή των τρομοτελάληδων στις γόνδολες των καναλιών της αγοράς, η αεροπειρατεία λόγω έρωτα, δείχνει πού μπορεί να πάνε τα παραμύθια των αθλίων σύγχρονων ημερών.

Ξέρω, κόστισε πολύ και πολλά! Με όρους αγοράς. Με όρους πάθους, τίποτα! Ευτυχώς. Ούτε μια τρίχα, όχι μια ζωή ή και πολλές, όπως κοστίζουν εκείνοι οι σκοτεινοί έρωτες με θεούς-δυνάστες των παθών.

Όχι δεν θα ψάξω παραπέρα, δημοσιογραφικώς, τις… ψυχιατρικές λεπτομέρειες, τα επίπεδα σεροτονίνης, το βυθόμετρο κατάθλιψης ή τα παιδικά χρόνια του παρά κάτι εξηντάρη. Αυτού που έπιασε την υστερία των ημερών σαν ταύρο απ’ τα κέρατα, σ’ ένα χορό σύγχρονων ταυροκαθάψιων, για να φέρει ένα γράμμα στα πόδια της συζύγου, της τέως αγαπημένης και νυν και αεί μάνας των παιδιών τους. Έχω κατ’ επιλογήν, αποχρώσες ενδείξεις παραμυθίας περί την αποκοτιά του…

Ω! διεθνείς κι ιθαγενείς Αρχές! Συγχωρείστε τον άμεσα! Χορηγήστε του άσυλο δι’ ερωτικούς λόγους. Μην τον κλείσετε σ’ ένα μπουντρούμι, προσπαθώντας να τον κάνετε να μετανοιώσει που δεν κράτησε μόνο μέσα του τον έρωτα. Δώστε του το ένα εκατοστό απ’ τα προνόμια του Μπρέιβικ της νορβηγικής εκατόμβης και το ένα δέκατο της δικονομικής νομιμότητας του φονιά Ρουπακιά με το στιλέτο σβάστικα.

Μην του στήσετε άγαλμα. Μήτε αγχόνη. Και προπάντων μην ξεφτυλίσετε την επιστολή του, το ραβασάκι του. Ο φερόμενος ως ερωτευμένος κύριος καθηγητής, είναι ο πιο χρήσιμος αεροπειρατής που εμφανίζεται στον 21ο αιώνα, πιο χρήσιμος κι απ’ τους βαρβάρους του Μεγάλου Αλεξανδρινού. Ένας σιτεμένος Ρωμαίος, χωρίς Σέξπηρ και δίχως Ιουλιέτα. Έλεος επιδείξτε μέγα! Θέσατέ τον εκτός Αγοράς και προστατέψτε τον απ’ την “απώλεια τρέχοντος προσανατολισμού”. Έστω ως ερωτικόν είδος “μονάχος- μονάχος μου”, εναντίον όλων μας των χεσμένων απ’ το φόβο για τη ζωή…

Υ.Γ. Καταθέτω με ρίσκο την ανωτέρω εκδοχή μου, στο τρέχον χρηματιστήριο ανθρωπιστικών αξιών, ως μη μέλος μη κυβερνητικής μη οργάνωσης…

Διαπλεκόμενοι Α.Ε

Η ανία είναι κάπως σχετική έννοια.

Κάποιοι βρίσκουν πχ βαρετές τις ομιλίες του γγ στη βουλή, γιατί δεν (τους) δίνει ωραίες ατάκες, του στιλ "αλητάμπουρα, θα μου ζητήσεις συγνώμη στα τέσσερα", δε λέει κάθε τρεις και λίγο οικουμενική κυβέρνηση, ως φάρμακο για πάσα νόσο, δεν έχει καν το στοιχείο της τραγικής ειρωνείας, που χαρίζει πχ ο Θεοδωράκης, όταν μιλάει εναντίον της διαπλοκής. Άσε που πάει να κάνει σφαιρική ανάλυση... θέλει να τα πει όλα και μας την έχει σπάσει μωρέ -που λέει κι ο Ζαραλίκος στους Απαράδεκτους, (άμα είναι μάγκας, ας τραγουδήσει χέβι μέταλ) στο επεισόδιο όπου ο Σπύρος είχε ανοιχτή τηλεφωνική γραμμή, για να πάρει πολιτική γραμμή από τον Παπασταύρου.

Για να βαριέσαι κάτι βέβαια, πρέπει να το γνωρίζεις καλά και να μη χρειάζεται να το ξανακούσεις. Σαν τα παιδιά που έχουν μάθει να διαβάζουν, προτού πάνε στο σχολείο (και αυτό θεωρείται μεγάλο παιδαγωγικό λάθος) ή τους σφους στα ιδεολογικά μαθήματα, που γνωρίζουν ήδη τι είναι διαλεκτικός υλισμός. Διαλεκτικός υλισμός είναι... είναι.... Άλλο αν δεν είναι και τόσο εύκολο να το εξηγήσεις και καταλήγεις να το περιγράφεις με χειρονομίες και νεύματα, όπως ο Κωνσταντίνου το προφιτερόλ.

Αλλά είναι ζήτημα πόσοι γνωρίζουν -κι αν ναι, έχουν αφομοιώσει- τις αναλύσεις που σνομπάρουν. Ότι δηλ το σάπιο εκμεταλλευτικό σύστημα είναι συνυφασμένο με τη σαπίλα της διαφθοράς και των σκανδάλων. Το οποίο σημαίνει πως δεν τρέφουμε (πλέον) αυταπάτες για κάθαρση στα πλαίσια του συστήματος, αλλά δεν αδιαφορούμε για τις βρομιές που βγαίνουν στην επιφάνεια και τις αξιοποιούμε για να καταδείξουμε τη σαπίλα του κόσμου της εκμετάλλευσης.

Εμείς πάλι από τη δική μας σκοπιά, βρίσκουμε εντελώς βαρετό και προβλέψιμο το κακόγουστο σόου που στήνεται στη βουλή, γιατί έχει χειρότερες ατάκες, αισθητική και περισσότερους σημιτάνθρωπους κι από τους Διαπλεκόμενους Α.Ε., που έπαιζαν παλιά στο Σταρ. Και βασικά απευθύνεται σε μικρά και μεγάλα παιδιά, με νηπιακή πολιτική σκέψη, που θα φάνε αμάσητο σανό και τα σοκολατάκια που κερνούσαν οι νεοδημοκράτες (μας κακομαθαίνεται κύριε Κούλη) για να γιορτάσουν την καλή εμφάνιση του Μητσοτάκη (;) με τη γελοιογραφία του Αρκά.



Που αν είχε χιούμορ δηλ ο γγ, έπρεπε να καταθέσει κι αυτός στα πρακτικά της βουλής το άλμπουμ "ο καλός λύκος" και να πει ότι τέτοιοι υπάρχουν μόνο στα παραμύθια και ότι δεν μπορούμε να βάλουμε τη λυκοσυμμαχία να φυλάει τα πρόβατα. Αν και οι λαοί μόνο τέτοιοι δεν είναι, κι ας τους σερβίρουν τέτοια κακόγουστα σόου, για να έχουν την ψευδαίσθηση πως κυβερνιούνται δημοκρατικά.

Και πώς να μην κερνάνε άλλωστε οι δεξιοί; Ξέρεις τι είναι να έχεις απέναντί σου, ως κυβέρνηση, το Μητσοτάκη με τη Ζίμενς και το Σταύρο με τον Μπόμπολα, και να μην καταφέρνεις να κερδίσεις τις εντυπώσεις, γιατί βγαίνουν στη φόρα τα δικά σου, Κουρής, Χωνί, Παπαγγελόπουλος, κτλ;
Αξία ανεκτίμητη. Ή μάλλον 5,5 δις, με τη λυπητερή να έρχεται πάλι σε εμάς.

Κι αν είναι να μιλήσουμε με παραπολιτικούς όρους, πιο πολύ ενδιαφέρον έχει να σταθούμε στην ανεξήγητη παρουσία στα ορεινά της βουλής του Δημήτρη Διαμαντίδη, που βραβεύεται αύριο από την Ευρωλίγκα. Και να ανοίξουμε μπασκετική κουβέντα για την αξία του, για να κάνω εγώ τον κακό αιρετικό Κουκουέ και να πω ότι είναι υπερτιμημένος, χαϊδεμένο παιδί των ΜΜΕ, από τους μεγαλύτερους γκρινιάρηδες των γηπέδων κι ούτε κατά προσέγγιση στο επίπεδο της ευρωπαϊκής αφρόκρεμας (Γκασόλ, Νοβίτσκι, Πάρκερ), ούτε καν του Σπανούλη, κατά τη γνώμη μου.

Στα υπεροπτικά σνομπ σχόλια για το ΓΓ και το κόμμα, μπορούμε να προσθέσουμε και τα ανόητα χάχανα για την πρόταση νόμου που κατέθεσε το ΚΚΕ για την ανεργία και το ύψος του επιδόματος (στα 600 ευρώ). Δεν ξέρω αν κάποιοι το βρίσκουν ουτοπικό κι ανεφάρμοστο, αλλά τα 600 ευρώ είναι ακριβώς το 80% των 751 ευρώ που υποσχόταν ο Σύριζα για βασικό μισθό. Κι είναι άκρως διδακτικό κι αποκαλυπτικό να βλέπεις πως από δικούς του υποστηρικτές κυρίως προέρχονται οι καγχασμοί.

Έχουν πάντως και πολύτιμες εφεδρείες, όπως το συντάκτη της ΕφΣυν, που ανακαλύπτει πως η πρόταση νόμου που κατέθεσε το ΚΚΕ ευνοεί απλώς τους βιομήχανους και τη μαύρη εργασία (από τις καλύτερες στιγμές της Οακκε κι ίσως έτσι να αδικώ την τελευταία)! Και το διαδικτυακό υπόνομο που θεωρεί την πρωτοβουλία του δήμου Πατρέων και τη μαραθώνια πορεία ενάντια στην ανεργία, συμβολικό hapenning εφήμερου εντυπωσιασμού!
Κρίμα που δεν είχαν προλάβει άλλες εποχές, να πουν και για τα συμβολικά χάπενινγκ του Λαμπράκη πχ, που δεν οδήγησαν πουθενά.

Το μέλλον μας έχει σίγουρα πολύ δρόμο, τραχύ κι ανηφορικό. Αλλά προσπερνάει όλους αυτούς που δεν επέλεξαν απλά άλλο δρόμο, παρά κουράστηκαν και το ρίχνουν στην αφ 'υψηλού κριτική, για να εξασφαλίσουν πολιτικό άλλοθι.

Σήμερα όλοι στα συλλαλητήρια του ΠΑΜΕ για το ασφαλιστικό.
Το Σαββατοκύριακο ξεκινάει η μαραθώνια πορεία κατά της ανεργίας, από την Πάτρα στην Αθήνα. Ενώ στο ενδιάμεσο υπάρχει κι η απεργία στο δημόσιο τομέα, στις 7 Απρίλη.