Σάββατο, 24 Σεπτεμβρίου 2016

Πολύ κρύο εφέτος

Ή θα βρέξει ή θα χιονίσει ή κακό καιρό θα κάνει

Ο κόσμος ήταν πολύς κι ήρθε πιο κοντά-πιο κοντά, για να ζεσταθεί, κι ας μην ήταν μουσκεμένα τα (χιλιο)μέτρα που κάλυπτε από τη μία σκηνή στην άλλη. Και τα εμπειρικά δεδομένα έπαιζαν μπουνιές μεταξύ τους. Γιατί καταλαβαίνεις ότι ήρθε πολύ κόσμος από τα κινητά που πιάνουν σήμα με αίτηση και τους δρόμους που φρακάρουν από το πλήθος, αλλά όταν πας στη λαϊκή σκηνή για γκραν φινάλε, όταν τελείωσαν όλες οι άλλες, υπό Κ.Σ. δε θα έβρισκες ούτε καρεκλοπόδαρο ή μέρος να (ζε)σταθείς. Αλλά χτες δεν ήταν και τόσο δύσκολο, γιατί πολλοί είχαν σηκωθεί να χορέψουν για να ζεσταθούν κι οι άλλοι μισοί στο σπίτι βρίσκονται, γιατί δεν άντεξαν την πάλη με το κρύο ως το τέλος και έφυγαν νωρίτερα. Αυτά είναι τα "τυχερά" του Σεπτέμβρη.

Κανονικά, το πρόγραμμα της δεύτερης μέρας θα ξεκινούσε με τριμερή, διαβαλκανική συζήτηση (ΚΝΕ, Σέρβοι και Τούρκοι) για την πάλη των λαών της περιοχής. Αλλά προφανώς υπήρχε κάποια συλλογική διαδικασία με τις αποστολές της Διεθνούπολης, γιατί την προγραμματισμένη ώρα δεν ήταν σχεδόν κανείς στο χώρο και τα περισσότερα περίπτερα ήταν κλειστά. Όταν τελικά ξεκίνησε η συζήτηση, έπεσε πάνω στις άλλες και χάθηκε. Βλέποντας όμως το βίντεο έμεινα με την απορία πώς να είναι στα αγγλικά (και στα σέρβικα) αυτό το "μακελεύω" που διάβασε η σφισσα από το κείμενο που είχε μπροστά της, μεταφρασμένο στα ελληνικά.

Η κεντρική συζήτηση της λαϊκής (που συμπληρώνει διαλεκτικά τη σημερινή λαϊκή ομιλία στην κεντρική) είχε καταμερισμό εργασίας. Χρέη συντονίστριας είχε η Χαχάμη που διάβασε ενδιάμεσα κι ένα ιντερμέδιο-παρέμβαση για το φοιτητικό κίνημα.

Ο Μάκης Παπαδόπουλος ανέλυσε το διεθνές πλαίσιο, με την αναιμική ανάκαμψη της καπιταλιστικής ΕΕ, που μόλις ανέκτησε τα οικονομικά μεγέθη του 08', πριν την κρίση, αλλά δε διαθέτει τις ευνοϊκές συνθήκες που είχε τότε (φτηνό πετρέλαιο και σχετικά υποτιμημένο ευρώ, ως προς το δολάριο). Μίλησε για την ανακοπή της διαδικασίας εμβάθυνσης της ολοκλήρωσης της ΕΕ, τα νέα πλήγματα που μπορεί να δεχτεί η συνοχή της μετά το BRexit (πχ στο ιταλικό δημοψήφισμα) και τις αντιθέσεις που ανέδειξε το τελευταίο (με τη Γερμανία πχ να απειλεί τις βρετανικές τράπεζες με αποβολή από την Ευρωπαϊκή Οικονομική Ζώνη). Και για το σανό (δεν το είπε έτσι) που μοιράζει ο Σύριζα για τη "συμμαχία του Νότου" και τους υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, που θα αλλάξουν τάχα τα πράγματα.
Γενικά, όπως σχολίασε κι η Ρένα Δουρου-τι, οι προοπτικές διαγράφονται ζοφερές: η θα βρέξει ή θα χιονίσει ή σκατά καιρό θα κάνει (περίπου όπως και στο Φεστιβάλ). Εκτός και αν πάρουμε τις τύχες και τον καιρό στα χέρια μας (στο σοσιαλισμό, ως γνωστόν, θα διαθέτουμε και τέτοιες δυνατότητες παρέμβασης στους φυσικούς, απρόβλεπτους παράγοντες).

Ο Πρωτούλης ξεκίνησε με ένα λιτό, δωρικό "γεια χαρά" (όπως έκλεινε ο Ζαχαριάδης). Και συνέχισε προσπαθώντας να δώσει μια απάντηση στο ερώτημα που πλανάται πάνω από το κίνημα: γιατί δεν αντιδρά ο κόσμος ή είναι τόσο αναιμικές (σαν καπιταλιστική ανάπτυξη) οι αντιδράσεις του απέναντι στην κατάσταση που βιώνουμε. Κι ανέδειξε μια σειρά αιτίες (εργοδοτικός συνδικαλισμός, η πάλη ενάντια στις συνέπειες, κτλ) που βάζουν προσκόμματα, αλλά και τη σημασία των αγώνων που γίνονται και βάζουν φρένο στους αντιλαϊκούς σχεδιασμούς, ακόμα κι αν δεν τους ανατρέπουν. Ενώ απεύθυνε ανοιχτό κάλεσμα σε κάθε σύλλογο, σωματείο κι απλό, ανήσυχο συνδικαλιστή, εν όψει της πανελλαδικής συνδιάσκεψης του ΠΑΜΕ, στο ΣΕΦ, τον προσεχή Νοέμβρη (μετά το Πολυτεχνείο).

Άφησε όμως το Μάκη να κάνει σόλο στον επόμενο γύρο, των ερωτοαπαντήσεων (πιθανότατα λόγω χρόνου), που έχει πάντα το μεγαλύτερο ενδιαφέρον. Και χτες είχε ένα λαϊκό τύπο-συγγραφέα, με... φωνή τέσσερα -για όσους ακούνε Fight-Club: μεγάλε γκουρού της οικονομίας, κι εσύ ο άλλος δίπλα του...

Ανάμεσα στις ερωτήσεις ήταν μία για τις σχέσεις μας με το ΚΚ Κίνας, που θα μπορούσε να απαντηθεί και με δυο λέξεις: απλή συνωνυμία. Και μία ακόμα για μια πιθανή έξοδο από την ΕΕ, ως στόχος, που όμως "δεν προφυλάσσει από αυταπάτες" για άμεση βελτίωση των πραγμάτων σε αυτό το πλαίσιο, και δε θωρακίζει από αντικαπιταλιστική σκοπιά το κίνημα. Χώρια που οι δυνάμεις, στις οποίες θα μπορούσε να στηριχθεί θεωρητικά ένα τέτοιο εγχείρημα μερικής ρήξης, δηλ η Κίνα και η Ρωσία (για να λέμε τα πράγματα με το όνομά τους), προτιμούν την Ελλάδα εντός ΕΕ, ως εμπορικό κόμβο εισόδου των προϊόντων τους στην ευρωπαϊκή αγορά.

Την ίδια στιγμή στο Στέκι Πολιτισμού γινόταν η εκδήλωση για το αποτύπωμα που άφησε ο ΔΣΕ και οι μαχητές του στη λογοτεχνία, αλλά ο χωροχρόνος (μεγάλες αποστάσεις κι η χρονική σύμπτωση με τη συζήτηση της λαϊκής) δεν άφηνε πολλά περιθώρια. Μπορεί όμως να κράτησε κάποιες σημειώσεις ο Οικοδόμος, που δεν τα χάνει κάτι τέτοια.

Δεν μπορώ να πω ότι το χτεσινό καλλιτεχνικό πρόγραμμα τράβηξε ιδιαίτερα την προσοχή μου, αλλά αυτά είναι λίγο υποκειμενικά (και εν μέρει αντικειμενικά, αν σκεφτείς πως κάποια τα είχαμε ξαναδεί μία βδομάδα πριν στη Θεσσαλονίκη, πχ Γλυκερία κι Ιμάμ Μπαϊλντί, που πρέπει να τράβηξαν και τον περισσότερο "άσχετο κόσμο"). Στη λαϊκή σκηνή, είχαμε προσθήκη της τελευταίας στιγμής τον στρασάτο Μάγκα, γιατί "είμαι δικός σας" και γιατί ένα κλαρίνο (του Πετρολούκατς αύριο) δεν είναι ποτέ αρκετό. Ενώ στην κεντρική, η Γλυκερία ξεσήκωσε τον κόσμο, όπως φαίνεται από το παρακάτω στιγμιότυπο με την ειρηνική συνύπαρξη της ηλικιωμένης κυρίας με τα άσπρα (που δεν έβαλε κ... κάτω) και των δυο μαυροφορεμένων γκοθούδων, που της κρατούσαν το ρυθμό με παλαμάκια.

Αξία ανεκτίμητη
Κι επίσης, όσοι είναι παλικάρια, τη ζωή τους την περνούν στις σκαλωσιές. Σαν το σφο-φωτογράφο-μασκότ, που ανεβαίνει παντού και κινείται διαρκώς σαν βεγγόνιο-ηλεκτρόνιο -θυμάμαι, ακόμα και στο διάλειμμα της μαραθώνιας πορείας το Μάη, έπαιζε μπάσκετ.
Θα το θυμάται και ο σφος από την Κομοτηνή, που ζει το πρώτο του φεστιβάλ στο Τρίτση και πρέπει να έχει πάθει με τις αποστάσεις, ό,τι παθαίνουμε όλοι, όταν ερχόμαστε πρώτη φορά στην Αθήνα με τις αποστάσεις από το ένα μέρος στο άλλο.

Στη μάχη των φαγώσιμων κερδίζουν εύκολα το κεμπάπ κι οι ταξικοί, κνίτικοι λουκουμάδες, που έχουν μια τεράστια ουρά, από εδώ ως τα Μακ-Ντόναλντ της Μόσχας. Αλλά το ψωμάκι που έδωσε η σφισσα με το κεμπάπ, ήταν μικρό σαν αντίδωρο και μου ήρθε να τη χειροφιλήσω για να την καλοπιάσω.
Την ευχή σου κι άλλο ένα ψωμάκι, συντρόφισσα...
Πολύ καλό -για φεστιβάλ- είναι και το κρασί, που -αν δεν κατάλαβα κάτι λάθος από τις κούτες που είδαμε- πρέπει να είναι παραγωγής Μπούτα.

Όλα αυτά μας αφήνουν χωροχρόνο για μια βόλτα στη Διεθνούπολη, που φέτος είχε τη μαζικότερη προσέλευση των τελευταίων ετών.
Η βόλτα ξεκινούσε από τους Κύπριους της ΕΔΟΝ, που είχαν ένα φυλλάδιο "διάλογος" και τη συζήτηση με το συγγραφέα, που ακολούθησε την παρουσίαση του βιβλίου του Μπογιό "είναι ο καπιταλισμός ηλίθιε", πιθανότατα γιατί αυτό ήταν ό,τι πιο κοντινό στις θέσεις μας είχαν να εκθέσουν. Είχαν επίσης κι ένα ταμπλό με διάφορα στιγμιότυπα και μια φωτογραφία του Χριστόφια με τον Τσάβες, όπου ακούς νοερά μέσα σου το Λαϊκό Στρώμα (με φωνή τέσσερα) να ρωτάει: Ποιος είναι ο πιο αριστερός; (Με το πιστόλι στον κρόταφο, ο Τσάβες).

Παρακάτω συναντήσαμε το περίπτερο της Ένωσης Παλαιστίνιων Εργαζομένων, της Ένωσης Παλαιστίνιων Φοιτητών, κι ενώ περίμενες και την αγροτική ένωση, για να συμπληρωθεί το σύνθημα, έσπαγε το σερί κι έμενες με την αίσθηση του ανεκπλήρωτου.

Οι Ούγγροι είχαν έργα όλων των Κιμ (εκτός από τον τελευταίο), κόκκινους μπερέδες για να ξεχωρίζουν (που το έκαναν ούτως ή άλλως, λόγω γραφικότητας) κι ένα μολυβένιο στρατιωτάκι, με στολή και μπερέ, δίπλα στο περίπτερο, που καθόταν ακίνητος (κι ακοίμητος) φρουρός, σαν κέρινο άγαλμα!


Οι Μεξικάνοι είχαν τα πιο μεθυστικά χρώματα στα μαντίλια τους (πέντε ευρώ το ένα, που θα πάνε για την ενίσχυση των εκπαιδευτικών) αλλά καθόλου παρδαλές τοποθετήσεις, πχ στο βιβλίο τους για τα εκατό χρόνια από την μπροσούρα του Λένιν για τον ιμπεριαλισμό.
Οι (καλοί) Ισπανοί δίπλα τους είχαν τόμους με τα Άπαντα του Στάλιν -κι η πλάκα είναι πως τον τόμο τον λένε κι αυτοί tomo, αλλά το Στάλιν Estalin, γιατί ε-σκοντάφτει η γλώσσα τους, όταν βρίσκουν [s] πριν από σύμφωνο, στην αρχή της λέξης. Και φορούσαν όλοι τους μπλουζάκια με το τελευταίο τους συνέδριο, τον περασμένο Μάρτη στη Μαδρίτη, για το οποίο είναι προφανώς πολύ περήφανοι. Λες να βγάλει το Κόμμα μπλουζάκια με το 19ο Συνέδριο και το ΙΚΕΑ με το 15ο;

Οι Πορτογάλοι είχαν το περιοδικό AGIT (ωραίο όνομα) και το στίγμα της κυβερνώσας αριστεράς. Σε αντίθεση με τους ομόγλωσσούς τους Βραζιλιάνους, που δε συμμαχούν με τη Ρούσεφ κι η σχέση τους με το ΚΚ, που τη στήριζε, είναι περίπου σαν αυτή του Σύριζα με το Κα-Κα-Ε (ω ναι, έτσι μας λένε): δηλαδή καμία.

Οι Βραζιλιάνοι είχαν κι ένα ωραίο μπλουζάκι με το Ζοάο Σαλντάνια, σπουδαίο κομμουνιστή, δημοσιογράφο και ομοσπονδιακό τεχνικό της Σελεσάο, που τα έσπασε με το Βραζιλιάνο δικτάτορα, πριν το Μουντιάλ του 70' και αντικαταστάθηκε από το Ζαγκάλο, σε μία από τις καλύτερες βραζιλιάνικες ομάδες όλων των εποχών.

Ζοάο χωρίς φόβο
Ένας Γιούγκος φορούσε μπλουζάκι της KGB, οπότε εντάξει, δεν είναι τιτοϊκοί. Ή μήπως είναι γιατί η KGB συγκροτήθηκε επί Νικήτα κι αντικατέστησε τη "σταλινική" NKVD; Αλλά όχι, γιατί οι Σέρβοι πουλούσαν -μαζί με έναν τόνο κονκάρδες- για 40 ευρώ ένα αυθεντικό μετάλλιο Στάλιν. Κι όπως είπε η Ελληνίδα σφισσα δίπλα τους, αφού κατάφεραν να πουλήσουν για 80 ευρώ ένα μεταλλικό προσωπείο του Λένιν, έχουν αρκετές ελπίδες...

Οι Βενεζουελάνοι είχαν τα μπλουζάκια με το έμβλημα του κόμματός τους που έχει για σήμα έναν κόκορα, να θυμίζει συνειρμικά το "Ξύπνα Βασίλη".
Οι Αυστριακοί είχαν μπλουζάκι με το σύνθημα LOVE SEX - HATE SEXISM. Αυτοκολλητάκι EAT the RICH, όπου τα μαχαιροπίρουνα σχημάτιζαν κάτι σαν σφυροδρέπανο. Κι ένα βιβλίο με στίχους αγωνιστικών τραγουδιών (Auf, auf zum kampf), που είχε μεταξύ άλλων το Bandera Negra
Τι έγινε ρε παιδιά, πότε μαύρισαν τόσο οι σύντροφοι;

Οι Πολωνοί μοίραζαν μια έκκληση αλληλεγγύης στο Πολωνικό κόμμα, ενάντια στις αντικομμουνιστικές διώξεις. Και δεν είχαν σχεδόν καθόλου διακριτικά την πρώτη μέρα (σε βαθμό που να αναρωτιέσαι αν τους τα έχουν ήδη απαγορεύσει εντελώς στη χώρα τους). Αλλά η τάξη με τα σφυροδρέπανα και τα κόκκινα λάβαρα αποκαταστάθηκε τη δεύτερη μέρα.

Ο Κουβανός ήταν νεολαίος μόνο με την πολύ ευρεία έννοια -που δεν ήταν πάντως ασυνήθιστη στις ΛΔ και τα στελέχη της νεολαίας τους.
Η ΚΝ ΗΠΑ -που κάποιοι μπορεί να κοιτούσαν κάπως καχύποπτα- δεν είναι η νεολαία του σχεδόν σοσιαλδημοκρατικού ΚΚ ΗΠΑ, αλλά της Ένωσης Κομμουνιστών ΗΠΑ, και αυτό μας ανακουφίζει, όποιοι κι αν είναι οι σφοι (αφού είναι σφοι).

Οι Γερμανοί στο επεξηγηματικό έντυπο που μοίραζαν προσδιορίζονταν ως "αυτο-οργάνωση" και μας άφηναν με την απορία.
Όπως επίσης κι οι Ρώσοι Μπολσεβίκοι, που συμμετέχουν στο Ροτ Φροντ, αλλά δεν ξέρω ποια είναι η σχέση τους με το ΚΕΚΡ και το ΚΚΡΟ. Όπως δεν το ξέρω και για τους "Κομμουνιστές" που πήρανε ένα 3% στις πρόσφατες ρώσικες εκλογές και πρέπει να είναι κάτι σαν "τρίτη συνάντηση" μεταξύ των δύο.

Το καλύτερο όμως μας το φυλούσε ο όχι και τόσο νεολαίος από τη βουλγάρικη νεολαία Τσε Γκεβάρα.
Και γιατί την είπατε Τσε Γκεβάρα κι όχι Ντιμιτρόφ; τον ρώτησα.
Γιατί είναι μεγαλύτερος επαναστάτης, μου απάντησε. Ο Ντιμιτρόφ ήταν ο σπουδαιότερος συνδικαλιστής, αλλά ο Τσε (ο) μεγαλύτερος επαναστάτης.
Και με άφησε να αναρωτιέμαι αν έχασα κάτι στη μετάφραση.

Στο επόμενο τραπεζάκι της αλβανικής νεολαίας Κεμάλ Στάφα, δε ρώτησα τίποτα (και γιατί δεν την είπατε Εμβέρ Χότζα;)
Ούτως ή άλλως ήταν το μόνο πράγμα που δεν είχε το όνομα ή την εικόνα του Χότζα. Που μπορούσες να τον δεις ακόμα και σε μια καρτ-ποστάλ να παίζει (κάτι σαν) μπουζούκι και να μαζεύει γύρω του το λαό του, ευτυχισμένο.


Ο πάγκος είχε επίσης μια σειρά έργα του, για την Κίνα, για τον ευρωκομμουνισμό (που είναι αντι-κομμουνισμός κι ένα με τον τίτλο HRUSHUVIANET -ή κάτι τέτοιο, που δε χρειάζεται μετάφραση). Αλλά και την ιστορία του αλβανικού κόμματος στα ελληνικά (που τα μιλούσε κουτσά-στραβά και ο Αλβανός σφος).

Η Διεθνούπολη ήταν πραγματική Βαβέλ, όχι τόσο λόγω της γλώσσας που (δε) μιλάνε κάποιοι, αλλά της πολιτικής γλώσσας, που δεν είναι πάντα κοινή. Κι όταν έπαιξε από τα μεγάφωνα, την πρώτη μέρα, Άσιμος "και στην κομμούνα να είμαι οπορτούνα", ήταν σαν να άφηνε υπονοούμενα για μερικές αποστολές -ονόματα δε λέμε, υπολήψεις δε θίγουμε.

Σήμερα το τριήμερο κλείνει με την ομιλία του ΓΓ, με το σόου του Ζαραλίκου, και με after φάση (για τους ξενύχτηδες) στο Μαργαρίτη.

Παρασκευή, 23 Σεπτεμβρίου 2016

Φεστιβάλ παντός καιρού

Η βασική ανησυχία ήταν πως ο καιρός θα μας τα έκανε μούσκεμα και θα χοροπηδούσαμε στο χώρο χαρούμενοι σαν το Σινάτρα, στο singing in the rain, που θα ήταν κι ο τίτλος της ανάρτησης. Τελικά τη βγάλαμε καθαρή, με μερικές ψιχάλες μόνο, και λίγη λασπουριά, που πρέπει να έγινε πηλός ως το τέλος της βραδιάς, με τόσο πάτημα. Αλλά συνηθισμένα τα βουνά απ' τα χιόνια και οι σύντροφοι από τη λάσπη, βρώμικη κι αντικομμουνιστική. Κι αφού δεν τα κατάφερε ούτε ο τίμιος προλετάριος Κακοφωνίξ να συγκινήσει τους ουρανούς και να τους ανοίξει, όπως την πρώτη φορά που ήρθαν στο Φεστιβάλ, τίποτα-τίποτα δε μας σταματά.

Ο καιρός (γαρ ου μενετός) βασικά πρέπει να είναι σαν τη γυναίκα του Καίσαρα, να μην είναι μόνο τίμιος -σαν τον καλλίφωνο προλετάριο- αλλά να φαίνεται κιόλας, από το πρωί -σαν την καλή μέρα. Γιατί αλλιώς λυγίζει τους αναποφάσιστους και μειώνει την προσέλευση του κόσμου. Οπότε αφήνει περισσότερο χώρο (και καρέκλες) για τους αποφασισμένους που πήγαν.

Κι οι οποίοι είχαν χτες δωρεάν εισιτήρια -αρκεί να μην παρανόησαν για τι πράγμα ήταν. Όπως χτες καθ' οδόν, στο Β 10.
-Σήμερα έχει και δωρεάν εισιτήρια.
-Αλήθεια;
-Ε ναι, είναι νομίζω μια πανευρωπαϊκή ημέρα για κάτι.
-Κι εμείς δηλ, τζάμπα πήραμε τα εισιτήρια;
-Για τα λεωφορεία λέω.
-Α, είπα κι εγώ.

Πρώτη στάση στη Διεθνούπολη, με μπόλικο υλικό για ολόκληρη ανάρτηση (θα το παρουσιάσουμε σε επόμενη ανάρτηση) και το Μαρίνο συγκινημένο να τους παίρνει σχεδόν όλους αγκαλιά, προτού πάει απέναντι να ακούσει τον Ελισαίο, στη συζήτηση για την προσφυγιά και τον ιμπεριαλιστικό πόλεμο.

Που ξεκίνησε με τα αποτελέσματα μιας έρευνας με ερωτηματολόγια σε φοιτητές και κάρτες με γραφήματα, που δεν μπορώ να πω ότι τα καταλάβαμε πολύ καλά από την παρουσίαση της σφισσας συντονίστριας (τουλάχιστον όχι από εκεί που βρισκόμασταν). Δεν πειράζει όμως, χίλιες φορές να είναι καλή και συνεπής σφισσα, παρά καλός δημο(σ)κόπος, σαν τον Θεοδωρικάκο, που άργησε λίγο (μπλέχτηκε και με τα πολιτικά) αλλά βρήκε την κλίση του. Μπορεί βέβαια να έφταιγε και η δυνατή μουσική από τα μεγάφωνα της Διεθνούπολης, που μας συνόδευσε στο μεγαλύτερο μέρος της συζήτησης, μαζί με τη χορωδία της παράστασης που ανέβαινε παραδίπλα, στη λαϊκή σκηνή. Φως φανάρι πως το ρωσόφιλο μπλοκ σαμποτάρισε το Βαγενά.

Ο οποίος είπε πολλά κι ενδιαφέροντα. Για τις οργανώσεις τύπου ISIS, που μικρή σημασία έχει αν ξέφυγαν στην πορεία από τον έλεγχο των ιμπεριαλιστών ή κατασκευάστηκαν ακριβώς για να τους δώσουν το πρόσχημα της επέμβασής τους. Για τους ανταγωνισμούς συμφερόντων στην Ουκρανία και τη Συρία (με την επίμαχη ΑΟΖ). Για τη Ν. Αφρική που έχει τόσα εργοστάσια, όσα όλη η υπόλοιπη αφρικανική ήπειρος. Για τις περιφερειακές δυνάμεις και το διαρθρωτικό σχήμα του διεθνούς καπιταλιστικού συστήματος, που μοιάζει με πυραμίδα. Για τον κόσμο-πλανήτη μας, που δεν ήταν ποτέ μονοπολικός, απλώς υπήρχε ένα ενιαίο αντισοβιετικό μπλοκ, με εσωτερικές αντιθέσεις, που βγήκαν οξυμένες στην επιφάνεια μετά τις ανατροπές. Για την ψευδαίσθηση -που αποτυπώθηκε και στα ευρήματα της έρευνας- πως η ελληνική κυβέρνηση είναι αμέτοχη και δε φέρει ευθύνη για αυτήν την κατάσταση. Και πως η χώρα μπορεί να βγει αλώβητη από μια γενικευμένη σύρραξη, τη στιγμή που δίνει βάσεις, γη και ύδωρ σε αυτούς που ανάβουν το φιτίλι του πολέμου.

Για την κυρίαρχη προπαγάνδα, που παρουσιάζει κατά το δοκούν και συμφέρον την Ελλάδα πότε ως ψωροκώσταινα, που δεν μπορεί να σταθεί μόνη της, και πότε ως ισχυρή δύναμη, τμήμα του σκληρού πυρήνα της ΕΕ, κτλ. Για το εσωτερικό μέτωπο, για το οποίο θα πει περισσότερα αύριο (δηλ σήμερα) ο Μάκης (Παπαδόπουλος). Κι ο Γιάννης (Πρωτούλης); Κι η Χαχάμη;
Για το παράδειγμα του Βιετνάμ, που υπέταξε έναν πολύ ισχυρότερο αντίπαλο και τα σκαμμένα, υπόγεια τούνελ στην πόλη Χο Τσι Μινχ (πρώην Σαϊγκόν). Και παρεμπιπτόντως για την προετοιμασία της επόμενης διεθνούς συνάντησης των ΚΚ, τον προσεχή Οκτώβρη, στο Βιετνάμ.

Για τη διαπλοκή συμφερόντων στη Συρία, όπου το ISIS εξοπλίζεται από τη Σαουδική Αραβία (που αγόρασε πρόσφατα με τη σειρά της τεράστια ποσότητα όπλων από τις ΗΠΑ), ενώ διατηρεί σύνδεση και με την οικογένεια Ερντογάν. Οι Τούρκοι φαίνεται να συνδέονται επίσης με την Αλνούστρα, ενώ οι Κούρδοι (φαίνεται) να εξασφαλίζουν τη στήριξη του Ισραήλ και των ΗΠΑ στην περιοχή. Και οι Ρώσοι κάνουν παζάρια τόσο με τις ΗΠΑ όσο και με την Τουρκία, που μόνο σε καλό δεν πρόκειται να καταλήξουν για τους λαούς της περιοχής, όσο παλεύουν για ξένα συμφέροντα.

Καθ' όλη τη διάρκεια της συζήτησης, στο μυαλό πολλών στριφογύριζε η προφανής ερώτηση για τη στάση και το ρόλο της Ρωσίας, η οποία ήταν τόσο αυτονόητη, που θα μπορούσε να διατυπωθεί και με τον πιο μινιμαλιστικό τρόπο, πχ: "Ρωσία;", "τι φαση;" ή ξέρω γω "διάβασα στο τουίτερ..." και στο καπάκι ερωτηματικό. Και -ω ναι- ήταν η πρώτη ακριβώς ερώτηση που έγινε στο Βαγενά.

Ο οποίος απέφυγε (ή δεν έτυχε) (ή πέτυχε) να χαρακτηρίσει εισηγητικά ιμπεριαλιστική τη Ρωσία, έκανε όμως λόγο για ρωσική αστική τάξη και ρώσικα μονοπώλια -που παραπέμπουν ευθέως και στον ιμπεριαλισμό, εκτός πια κι αν κάποιοι πιστεύουν ότι το μονοπώλιο υπάρχει κι εμφανίζεται χωρίς τον ιμπεριαλισμό, οπότε τα έχουμε δει όλα σε αυτήν τη ζωή. Και αναρωτιέμαι ποιο μπορεί να είναι για... τους ατσάλινους (όπως λέει κι ο Ijon Tichy) στη δική τους γλώσσα. το αντίστοιχο της λυκοσυμμαχίας για τις άλλες διακρατικές, καπιταλιστικές ενώσεις. Αν η ΕΕ πχ είναι λυκοσυμμαχία, οι BRICs τι συμμαχία θεωρούνται; Και σε ποιο σημείο ακριβώς μας οδηγεί αυτή η τακτική σε κάποια συμμαχία για το ανθρώπινο είδος -που ξόδεψε τόσο καιρό να μάθει να περπατάει όρθιο, για να το γυρίσουμε εμείς πίσω στην εποχή των τετράποδων; Αναρωτιέμαι επίσης γιατί δεν επιδίωκαν μια (συντροφική) αντιπαράθεση, όπου θα υπήρχε συζήτηση και αντίλογος, κι επιμένουν στις πλάγιες, διαδικτυακές παρεμβάσεις, με υπονοούμενα και μισόλογα. Αλλά αυτό είναι δικό τους θέμα.

Απαντώντας στην ερώτηση, ο Ελισαίος είπε ότι δεν μπορούν να μπουν όλες οι χώρες στο ίδιο τσουβάλι, αλλά πατάμε γερά στη γη και δε θεωρούμε τη Ρωσία ως κάποιου είδους συνέχεια της ΕΣΣΔ ή απλό αντικαταστάτη της σοβιετικής οικονομικής βοήθειας στη Συρία. Απάντησε σε όσους επικαλούνται το διεθνές δίκαιο (γιατί η Ρωσία προσκλήθηκε από τη συριακή κυβέρνηση) που έχει γίνει λάστιχο και το επικαλούνται κι οι ΗΠΑ από την πλευρά τους, και την έννοια της αυτοάμυνας -που κι αυτό είναι επιχείρημα των νατοϊκών, για την προστασία τους από τις τρομοκρατικές επιθέσεις. Κι είπε επίσης, ενάντια στο επιχείρημα πως η ρωσική επέμβαση απέτρεψε τα χειρότερα, πως στο τέλος ξυρίζουν το γαμπρό.

Σε άλλο σημείο του γύρου των ερωτοαπαντήσεων, σημείωσε πως η Ρωσία είναι η μόνη χώρα που μπορεί να απαντήσει σε ένα πιθανό πυρηνικό χτύπημα των ΗΠΑ -εξ ου κι η έγνοια των Αμερικάνων για την αντιπυραυλική ασπίδα σε Ευρώπη κι Ειρηνικό. Και σχολίασε τη δήλωση της νέας Βρετανίδας πρωθυπουργού ότι βεβαίως κι είναι έτοιμη να πάρει μέρος σε έναν πόλεμο εναντίον της Ρωσίας.

Το ζήτημα της ασφάλειας -και πόσο ασφαλής μπορεί να νιώθει πχ ένας άνεργος, ανασφάλιστος, κοκ- συνδέεται άμεσα με τη συζήτηση που έγινε στο στέκι εργαζομένων για την ανεργία, με τον Πελετίδη να σχολιάζει ότι κανείς δεν μπορεί να χαίρεται την πόλη του, όταν δεν έχει λεφτά να πάρει κάτι να φάει και να πιει. Και περιέγραψε την προετοιμασία και την εξέλιξη της μαραθώνιας πορείας για την ανεργία από την Πάτρα στην Αθήνα, την οποία μόνο εμείς μπορούσαμε να οργανώσουμε κι είμαστε περήφανοι γι' αυτό.

Γρήγορο πέρασμα κι από το αθλητικό στέκι, όπου η κε του μπλοκ πρόλαβε το τέλος της συζήτησης για τους Ολυμπιακούς του Ρίο (φιέστα των μονοπωλίων) που έπιασε πάντως μια σειρά ζητήματα, όπως τη σύνδεση με το Αθήνα 2004 και τα αναβολικά. Κι επίσης από τις Σπαρτακιάδες και τους Ολυμπιακούς της Μόσχας (που ήταν εύκολο να διοργανωθούν, γιατί οι υποδομές ήταν έτοιμες) μέχρι το προ-ολυμπιακό σύνθημα "υιοθετήστε έναν αθλητή", που πέρα από τη λεζάντα των επιχειρήσεων, προσπαθεί να περάσει στο νέο αθλητή την ιδέα πως τίποτα δεν μπορεί να πετύχει χωρίς χορηγούς και χρήμα.

Ο Βραζιλιάνος (που στην αρχή τον περάσαμε για οπαδό της Ντίλμα, γιατί "η τωρινή κυβέρνηση είναι πολύ χειρότερη", αλλά στη συνέχεια μίλησε για την καπιταλιστική συσσώρευση που υπηρετούν οι Ολυμπιακοί) είπε για τον αντιτρομοκρατικό νόμο που ψηφίστηκε στην πατρίδα του εν όψει των αγώνων, με βάση τον οποίο διώκονται σήμερα κομμουνιστές που συμμετείχαν σε κινητοποιήσεις και απεργίες.

Σχολιάστηκε ακόμα κι η απόσυρση της υποψηφιότητας της Ρώμης για τους Ολυμπιακούς αγώνες του 2024, από τη νέα (προσκείμενη στον Γκρίλο) δήμαρχο της πόλης, που δεν έγινε από κάποια φιλολαϊκή σκοπιά, αλλά με αστικά κριτήρια, επειδή δεν κρίθηκε συμφέρουσα στην παρούσα φάση.

Από το καλλιτεχνικό πρόγραμμα, τη διαφορά (σε σχέση με άλλες χρονιές) έκανε η παρουσίαση των ανέκδοτων τραγουδιών του ΔΣΕ. Και όταν με ρώτησε η Ρένα Δουρου-τι τι καλό έχει το πρόγραμμα, και της είπα για "τα ανέκδοτα του ΔΣΕ", άρχισε το χαβαλέ.
Μπαίνει ο Βαφειάδης σε ένα μπαρ...
Ήταν ένας αντάρτης του ΔΣΕ, ένας χίτης κι ένας ταγματαλήτης...
Το άλλο με το Βλαντά το ξέρεις;

Μετά από αυτό, στην κεντρική ανέβηκαν ο Πασχαλίδης με το Μικρούτσικο. Κι ενώ σκεφτόμουν πως θα έπρεπε να βγουν κάποτε στατιστικά στοιχεία για το Φεστιβάλ και τους καλλιτέχνες -ποιος έχει τις περισσότερες συμμετοχές, ποιος τις περισσότερες συνεχόμενες εμφανίσεις, ποιος την παλαιότερη συμμετοχή, κοκ- άρχισαν να τα λένε από μόνοι τους.

Ο Μικρούτσικος είχε έρθει στο 2ο Φεστιβάλ (κάπου κοντά στο θάνατο του Μάο, αν υπολογίζω καλά, που μπορεί να είχε πεθάνει ήδη μέσα του) κι ο Μίλτος έχει (ανελλιπή μάλλον) παρουσία από το 92', την πρώτη χρονιά της αντεπανάστασης, όταν η ΚΝΕ ήταν ακόμα πολύ πιο μικρή από ό,τι είναι σήμερα -κι ακόμα μικρότερη από ό,τι ήταν στη δεκαετία με τις βάτες. Αλλά ουκ εν τω πολλώ το ευ.

Προς το τέλος, που ο Μικρούτσικος ήθελε απόλυτη ησυχία για να πει κάτι, πέταξε το αμίμητο: όταν μιλάει ο Θου-Μου, όλοι κάνουν ησυχία. Άλαλα τα χείλη των ασεβών, με τον τθιβδό πράκτορα, 0-0-0.

Η νεανική άλλαξε πάλι θέση (στον ίδιο χώρο) ψάχνοντας πώς θα αποφύγει τη μίξη των ήχων με τις άλλες σκηνές, αλλά δεν επετεύχθη πλήρως. Κι όταν ο Μεγαλιός άκουσε, σε μια δική τους παύση, απ' την κεντρική σκηνή τις πρώτες νότες από το "στα είπα όλα", άρχισε να μιμείται τραγουδιστά τον Μάλαμα.
Ρε συ Στέλιο, τι λες τώρα που θα παίζεις ως τις τέσσερις η ώρα..
Αλλά τελείωσε λίγο μετά τη μία. Και ρωτούσε συνέχεια "πόση ώρα έχουμε", "πόση ώρα έχουμε", γιατί το είχε άγχος, να μην παραβιάσει το πρόγραμμα (του 19ου και γενικώς).

Στο ενδιάμεσο έβγαλαν μια φωτό επί σκηνής, με φόντο το κοινό που είχε σηκώσει τα χέρια του (και όλα τα φτάνω, έλα να πάμε και το κόμμα πιο πάνω), κι έπαιξαν μια ροκ διασκευή (δικό μας τραγούδι, είπε στην αρχή για πλάκα) του ύμνου του ΕΑΜ, που έμοιαζε λίγο με αυτήν την εκτέλεση.

Τρία γράμματα μόνο φωτίζουν...
Του Ζαχαριάδη εννοείς. Ναι αλλά πρέπει να τα δούμε στη διαλεκτική τους σύνδεση, γιατί το καθένα ξεκομμένο από τα υπόλοιπα...
Κι έχει πρόγραμμα λαοκρατία...
Ζήτω, ζήτω το ΕΑΜ, αλλά διδασκόμαστε από τα λάθη του, γιατί δεν κατάφερε να προβάλλει ως στόχο...

Η νεανική σκηνή νομίζω πως είχε το πιο δυνατό πρόγραμμα (μέχρι και τηλεπαιχνίδι "άκου τι είπαν") αλλά αντικειμενικά ελάχιστο χρόνο για κάθε συγκρότημα, που έτρεχε αγχωμένο να προλάβει να πει οτιδήποτε αν σώζεται σε ένα σκάρτο μισάωρο. Οι Υπεραστικοί (που είχαν και νέο αίμα στη σύνθεση, στο μπουζούκι) ήθελαν να πουν δυο λόγια στην αρχή της συναυλίας, που κράτησαν σχεδόν όσο ένα τραγούδι, στα όρια της ανακοίνωσης. Και με την ευκαιρία να πούμε πως στο Φεστιβάλ ήρθαν (τουλάχιστον) δύο Ναρίτες: ένας που τραγουδούσε κι ένας δημοσιολόγος, Λειβαδιτικός. Ποιος είναι ο πιο δεξιός (ή πιο αριστερός) από τους δύο -αγαπημένο ερώτημα του Λαϊκού Στρώματος;

Τη λαϊκή σκηνή την είχα αφήσει για το τέλος, αλλά πρόλαβε και μας άφησε αυτή πριν τη μιάμιση. Όλα με σχέδιο, όλα με πρόγραμμα, ακόμα και στο γλέντι. Του 19ου βεβαίως. Γιατί με το 15ο, στην Πανεπιστημιούπολη, ξενυχτούσαμε ως τις έξι το πρωί και...

Η Πέμπτη, σφε αναγνώστη, μπορεί να είναι το νέο Σάββατο. Αλλά το πρωί της Παρασκευής δεν είναι το νέο πρωί της Κυριακής κι ο εργαζόμενος λαός έχει βάρβαρο πρωινό ξύπνημα. Το λένε εξάλλου κι οι βασικοί κανόνες του Φεστιβάλ, που μπορείς να διαβάσεις σε αυτό το σύνδεσμο.

Πέμπτη, 22 Σεπτεμβρίου 2016

Τι Πλαστήρας τι Παπάγος

Διαβάζοντας αυτές τις μέρες τον πρώτο τόμο από το ιστόρημα του Σπύρου Λιναρδάτου "από τον Εμφύλιο στη Χούντα", που καλύπτει την περίοδο μέχρι το τέλος -χοντρικά- του 52 και την ανάδειξη του Παπάγου στον πρωθυπουργικό θώκο, η κε του μπλοκ είχε μια σειρά συνειρμούς και σκέψεις, που εκθέτει συνοπτικά παρακάτω.

Παρά τον έπαινο που επιδαψιλεύει εισαγωγικά στο συγγραφέα ο Ρωμαίος, ότι δηλαδή διαχωρίζει την προσωπική του θέση από τα γεγονότα, η προσέγγισή του Λιναρδάτου έχει σοβαρούς περιορισμούς. Καταρχάς είναι πρωτίστως δημοσιογραφική, εξ ου και ιστόρημα αντί ιστορίας, με πιο διεισδυτικές αναλύσεις. Επιπλέον, είναι αναπόφευκτα επηρεασμένη από το στίγμα της μεταγενέστερης πολιτικής διαδρομής και ένταξης του Σ.Λ.

Έτσι το ΚΚΕ εμφανίζεται να ρίχνει μύλο στο νερό της Δεξιάς και του παρακράτους με την αλλοπρόσαλλη πολιτική του και τις ακρότητες της ηγεσίας του. Ο Μιχάλης Κύρκος αντιθέτως, δε φέρει καμία ευθύνη για το "βέτο" που έβαλε στις υποψηφιότητες Πλουμπίδη, Μπελογιάννη, που θα εξασφάλιζε στο δεύτερο ειδικά βουλευτική ασυλία (τελικά κι οι υποψηφιότητες δεν προχώρησαν και ο Κύρκος αποχώρησε από την ΕΔΑ, αφού πρώτα πήρε την έδρα με τις δικές μας ψήφους). Κι όλοι οι συνεργαζόμενοι της ΕΔΑ απομακρύνονται από το σεχταρισμό της ηγεσίας, τη στάση του κόμματος, τους εναντίον τους μύδρους από τις ραδιοφωνικές εκπομπές του εξωτερικού (πάντα αυτό έφταιγε), αλλά δεν υπάρχει κανένα ψεγάδι εναντίον τους, επειδή που επιδίωκαν τη βουλευτική έδρα με τις ψήφους των κομμουνιστών, χωρίς όμως να δεσμεύονται σε τίποτα απέναντί τους. Η γνωστή αφήγηση του "εσωτερικού" για την ηγεσία που ρύθμιζε τα πάντα απέξω, χωρίς να έχει επαφή με την ελληνική πραγματικότητα.

Θα ήταν ενδιαφέρον να ερμηνεύσουμε υπό αυτό το πρίσμα και όσα γράφει για την εξάρτηση της χώρας από τον αμερικάνικο παράγοντα και τη συστηματική προσπάθεια του τελευταίου να βάλει προσκόμματα και να καθυστερήσει σκόπιμα την εκβιομηχάνιση της χώρας, για να την κρατά δέσμια και να εξυπηρετεί τα δικά του συμφέροντα.

Αλλά αυτό είναι μεγάλο θέμα για να το στριμώξουμε μαζί με τα υπόλοιπα (χωρίς μια σύγκριση με όσα γράφει και ο β' τόμος του δοκιμίου). Κρατάμε λοιπόν συνειρμικά την εικόνα από την ταινία για τον Μπελογιάννη, που έδειχνε την κυβέρνηση του Πλαστήρα να είναι καλή, να θέλει, να προσπαθεί, να μην την αφήνουν (από τα μέτρα επιείκειας μέχρι τα πάντα) και ερχόμαστε στο κυρίως θέμα, για να δούμε τι και κατά πόσο ισχύει.

Η σύγκριση των δύο πόλων, του εκάστοτε καλού και κακού μπάτσου του συστήματος, είναι ένα θέμα που απασχολεί διαχρονικά διάφορους "αριστερούς", θεωρείται "σταυρικό ζήτημα" που το κουβαλάνε σα Γολγοθά ως το τέλος και στοιχειώνει τη σκέψη τους χωρίς να την αφήνει να προχωρήσει πολιτικά πέρα από αυτό το σημείο: τη σχέση με το κέντρο, την τακτική συνεργασιών, κτλ.

Σε αυτούς εντάσσεται προφανώς κι ο Λιναρδάτος, που θεωρεί καταστροφική την τακτική του ΚΚΕ να θεωρεί την ΕΠΕΚ του Πλαστήρα ως την άλλη όψη του αστικού νομίσματος (η μία είναι η Δεξιά και εν προκειμένω ο Παπάγος) και να... να... έλα ντε. Και να, τι ακριβώς; Ακόμα κι αν υποθέσουμε πως το κακό, σεχταριστικό ΚΚΕ ήθελε εκλογική συνεργασία (που τη ζητούσε και την έκανε πράξη για μια και μοναδική φορά το 56'), θα σκόνταφτε σε τοίχο, γιατί ο Πλαστήρας ενδιαφερόταν άμεσα για τις ψήφους της Εαμικής βάσης, αλλά απέρριπτε κατηγορηματικά τη συνεργασία, για να μην του κολλήσουν τη ρετσινιά του συνοδοιπόρου. (Κι αν αυτό σας θυμίζει μια μεταγενέστερη τακτική ενός άλλου... κεντρώου -τι κεντρώου; αριστερού και βάλε- πολύ καλά θυμάστε).

Είναι χαρακτηριστικό ένα περιστατικό που περιγράφει το βιβλίο πριν από τις εκλογές του 51', με το Σβώλο να πουλάει τελευταία στιγμή και να κλείνει συμφωνία με τον Πλαστήρα (που δεν ευδοκίμησε ούτε αυτή τελικά).

Στην τελική φάση των διαπραγματεύσεων συμφωνεί και το ΣΚΕΛΔ. Όταν όμως είναι έτοιμο το πρακτικό, οι Σβώλος και Τσιριμώκος αρνούνται να υπογράψουν και ζητούν προθεσμία μερικών ημερών. Στις 9 Αυγούστου, ο Πασαλίδης καταθέτει στον Άρειο Πάγο τον τίτλο και το έμβλημα της ΕΔΑ για τις εκλογές (.,,) Την ίδια μέρα πρόκειται να δώσουν την τελική τους απάντηση οι ηγέτες του ΣΚΕΛΔ, αν θα πάρουν μέρος στο συνασπισμό. Στο ζαχαροπλαστείο του Γιαννάκη είναι το ραντεβού (...) Αλλά οι δύο ηγέτες του ΣΚΕΛΔ, ίσως από παρανόηση, ίσως γιατί έχουν πάρει πια οριστικά τις αποφάσεις τους, δεν πηγαίνουν στο ραντεβού. Την ώρα εκείνη συναντιούνται στα παλιά Ανάκτορα και συζητούν με τον Πλαστήρα.
Οι εκπρόσωποι της ΕΔΑ πηγαίνουν τότε στα γραφεία της ΕΠΕΚ στη Βουλή να συναντήσουν τον Πλαστήρα και να του ζητήσουν συνεργασία. Ο αρχηγός της ΕΠΕΚ τους δέχεται με το καλοσυνάτο του ύφος και με τα συνηθισμένα του αστεία, και με τη θεσσαλική προφορά του τους λέει:
-Τι θέλτε ιδώ Κουκουέδες; Η Ασφάλεια είναι ιδώ κι θα με πιάσ'.
Του εξηγούν ότι ο σκοπός τους είναι η σύμπραξη όλων των δημοκρατικών κομμάτων στις εκλογές και ότι, για τον ίδιο λόγο, θα τον επισκεφτεί και ο Σβώλος.
-Η Αλέκς ήταν τώρ' ιδώ, τους απαντά ο Πλαστήρας. Αυτούν θα τουν παρ', ισάς ούχι...

Ο Πλαστήρας επιχειρεί να διεισδύσει εκλογικά στην Εαμική βάση, υποσχόμενος μέτρα επιείκειας και ειρήνευσης, που αφορούν άμεσα χιλιάδες κρατούμενους, εξόριστους, υπόδικους και τους συγγενείς τους, που σηκώνουν μαζί τους το σταυρό του μαρτυρίου. Αλλά οι υποσχέσεις αυτές έμεναν πάντα μισές κι ανεκπλήρωτες.

(Από αυτήν την άποψη είναι χαρακτηριστικό πως ακόμα κι ο Συναγερμός του Παπάγου έκανε λόγο, δημαγωγικά, για την ειρήνευση-επιείκεια προσπαθώντας να εξισορροπήσει τα εκλογικά κέρδη του Πλαστήρα. Αλλά και το μεταγενέστερο παράπονο του Καραμανλή που έλεγε πως επί της δικής του κυβέρνησης είχαν απελευθερωθεί περισσότεροι εξόριστοι, κρατούμενοι, κτλ, από ό,τι στην περίοδο της διακυβέρνησης του Κέντρου).

Ο στρατηγικός στόχος των αστικών επιτελείων παραμένει σε κάθε περίπτωση ο ίδιος. Αλλάζουν όμως τα μέσα κι οι μέθοδοι που προκρίνουν. Ο Πλαστήρας θεωρούσε πως απασφάλιζε καλύτερα τον κομμουνιστικό κίνδυνο, πλαγιοκοπώντας τη βάση του, κι όχι δημιουργώντας ένα ασφυκτικό πλαίσιο για τη δράση του, που θα τροφοδοτούσε το καζάνι της δυσαρέσκειας και ενδεχομένως μια δυναμική διέξοδο από αυτήν την κατάσταση. Έφτανε μάλιστα, θεωρητικά, ως το σημείο να ταχθεί υπέρ και της νομιμοποίησης του ΚΚΕ -αλλά αυτό θα αργούσε ακόμα.

Κι αν το παρελθόν του... δημοκράτη Πλαστήρα ήταν γνωστό (απόπειρα πραξικοπήματος το 35', ο πρωθυπουργός της Βάρκιζας, αμέσως μετά τον Παπανδρέου -και μετά ακολούθησε ο Σοφούλης και ο Βενιζέλος, γιατί οι ΗΠΑ προτιμούσαν κεντρώες κυβερνήσεις, για να κάνουν τη δουλειά τους τότε κι αργότερα, που τους βόλευαν για να αρχίσουν τη σύναψη διπλωματικών σχέσεων με τους Γιούγκους του Τίτο), το "παρόν" του δεν ήταν περισσότερο ελπιδοφόρο.

Αυτοί σκοτώσαν Λαμπράκη, Μπελογιάννη, που λέει και το σύνθημα. Κι αν η κυβέρνηση Καραμανλή ήταν ο ένας πόλος (για το Λαμπράκη), ο άλλος (εκτέλεση Μπελογιάννη και των συντρόφων του) ήταν η δική του.
Έγινε πρωθυπουργός με τη σύμφωνη γνώμη (αν όχι θέληση και πίεση) των ΗΠΑ, δεν έθεσε ποτέ επιτακτικά σε διεθνείς οργανισμούς το Κυπριακό (στο οποίο εμπλέκονταν κι ενδοϊμπεριαλιστικές κόντρες μεταξύ Βρετανίας και ΗΠΑ) και χτυπούσε με τις δυνάμεις καταστολής όσους διαδήλωναν, ήταν υπέρμαχος του βασιλιά και της ένταξης της χώρας στο ΝΑΤΟ -ευχαριστώντας τους συμμάχους μας για την πολύτιμη βοήθεια που μας πρόσφεραν- αμνήστευσε τον ΙΔΕΑ (ο οποίος είχε επαφές και οργανικές σχέσεις με όλο το φάσμα του αστικού πολιτικού κόσμου κι όχι μόνο την παπαγική Δεξιά) για το μισό πραξικόπημα που επιχείρησε, μετά την παραίτηση του Παπάγου από αρχιστράτηγος, για να πολιτευτεί στη συνέχεια.

Συναίνεσε στο πλειοψηφικό εκλογικό σύστημα, που έστρωσε το δρόμο για το Συναγερμό και την ΕΡΕ αργότερα. Δε σταμάτησε τις εκτελέσεις, όπως δείχνει η υπόθεση Μπελογιάννη, αλλά κι άλλες εκτελέσεις, όπως αυτή του Νικηφορίδη, ένα χρόνο νωρίτερα, επειδή μοίραζε ένα κάλεσμα για την ειρήνη. Δεν ανακούφισε τα λαϊκά στρώματα που ήταν στο όριο της πείνας, γιατί ήταν απαραίτητη μια αντιπληθωριστική πολιτική (κι αυτό το αναγνωρίζει ως ένα σημείο ο αριστερός Λιναρδάτος).
Ναι αλλά είχε ως σύνθημα την Αλλαγή. Αλίμονο λοιπόν αν συνάγει κανείς από όλα τα παραπάνω το σεχταριστικό συμπέρασμα ότι ήταν απλώς η άλλη όψη του νομίσματος της αντιλαϊκής, αστικής κυριαρχίας.

Για όσους δίνουν υπερβολική σημασία και μπερδεύονται στο κουβάρι των ενδοαστικών αντιθέσεων, συνίσταται το βιβλίο του Μαΐλη για το αστικό πολιτικό σύστημα (της ίδιας πάνω-κάτω περιόδου). Μπορούν όμως να διαβάσουν και το παρακάτω απόσπασμα από την εισαγωγή του Λιναρδάτου, που συνοψίζει πολύ καλά την ουσία, με αφορμή ένα περιστατικό σχετικό με την κυβέρνηση Βενιζέλου.

Για όσους γνωρίζουν τις κατοπινές εξελίξεις, γεννιούνται ορισμένα ερωτήματα. Γιατί πχ έξι μήνες από τον τερματισμό των επιχειρήσεων, οι κυριότερες δυνάμεις που πρωτοστάτησαν στη νίκη κατά της κομμουνιστικής Αριστεράς βρίσκονται σε σύγκρουση μεταξύ τους; Γιατί τα Ανάκτορα, η Δεξιά, ο Σοφοκλής Βενιζέλος δίνουν, όπως τουλάχιστον ισχυρίζεται το μεγάλο αμερικάνικο πρακτορείο ειδήσεων, "ραπίσματα" στους Αμερικανούς, στη βοήθεια των οποίων είχαν στηριχτεί και στην οποία πάντα υπολόγιζαν; Γιατί οι Αμερικανοί ήθελαν εκείνη τη στιγμή κυβέρνηση Κέντρου, και μάλιστα υπό τον Πλαστήρα, ενώ λίγους μήνες αργότερα καταπολέμησαν την ΕΠΕΚ και υποστήριξαν ανοιχτά τον Παπάγο; Γιατί, αντίθετα, ο βασιλιάς και οι εξωκυβερνητικοί σύμβουλοί του, που τώρα φαίνονται να προετοιμάζουν το έδαφος για μια, ακόμα και δικτατορική, κυβέρνηση Παπάγου, σε λίγο θα καταπολεμήσουν με πάθος τον παπαγικό Συνασπισμό;
Θα είχε επίσης ενδιαφέρον μια απλή σύγκριση των προγραμματικών δηλώσεων της πρώτης (από τις δύο συνολικά) κυβέρνησης Πλαστήρα, με το σημερινό προγραμματικό λόγο του Σύριζα και της ΔΦΑ που είναι και αυτοί καλοί, αλλά δεν τους αφήνουν μωρέ να κάνουν περισσότερα. Και τους γλιτώνει πάντα η σύγκριση με τους προηγούμενους, την επάρατο Δεξιά. Κι έχουν πολλά ακόμα κοινά με τον Πλαστήρα. Κυριακή ούτε οι Γερμανοί δεν εκτελούσαν. Και Μνημόνια μες στο 15αύγουστο ούτε οι Δεξιοί δεν έφεραν...
Αλλά αυτό ας το κρατήσουμε κάβα για επόμενη ανάρτηση σχετικά με τη σύγχρονη μορφή του διπόλου, τι Πλαστήρας τι Παπάγος...

Τετάρτη, 21 Σεπτεμβρίου 2016

Η Πολωνία και εμείς

Τις προάλλες ένας σφος μου ζήτησε να του δώσω, αν γνωρίζω, μια λίστα σχετικά με την Πολωνία, από την εποχή του Πιλσούδσκι ως τις ανατροπές του 89' και κατά προτίμηση (όχι απαραίτητα) από τη δική μας σκοπιά, αφού την άλλη (που είναι βασικά μία μες στην πολλαπλότητά της) μπορείς να τη βρεις παντού, εύκολα. Κι επειδή η συλλογική δουλειά φέρνει σχεδόν πάντα καλύτερα αποτελέσματα από έναν κόκορα που λαλεί να ξημερώσει, προέκυψε αυτή η ανάρτηση. Η κε του μπλοκ σημειώνει ενδεικτικά μια πρόχειρη λίστα από την ελληνική βιβλιογραφία (αυτήν ξέρω, αυτήν εμπιστεύομαι που λέει το σλόγκαν) κι οι σφοι αναγνώστες μπορούν να τη συμπληρώσουν με ό,τι παραπάνω γνωρίζουν.

Αφορμή για τη σημερινή ανάρτηση, θα μπορούσε να είναι κι αυτή η είδηση για την πολωνική κυβέρνηση που δεν περιορίζεται στην απαγόρευση των κομμουνιστικών συμβόλων, αλλά σκοπεύει να ποινικοποιήσει ακόμα και την ιστορική μνήμη.

Έχουμε και λέμε λοιπόν, καταρχάς για το στρατιωτικό νόμο του 81'.
Η επίσημη θέση του κόμματος εκφράστηκε τότε από τον εκκολαπτόμενο θεωρητικό και ιδεολογικό στέλεχος της ΚΕ, Νίκο Κοτζιά. Δεν έχω πρόχειρο το βιβλιαράκι, για να παραθέσω κάνα μαργαριτάρι-απόσπασμα, αλλά είναι σίγουρο πως ο ίδιος θα αποκήρυσσε τα γραφόμενά του και τα συμπεράσματα στα οποία κατέληγε τότε, ενώ κι εμείς τα διαβάζουμε κριτικά και μάλλον δε θα τα προσυπογράφαμε πλήρως, καθώς έχουμε διαφορετική θεωρητική οπτική σε κάποια ζητήματα σοσιαλισμού και πτυχές της πείρας της οικοδόμησης.


Αξίζει να σημειωθεί τότε πως κατά τα Πολωνικά, ο κομματικός μηχανισμός δέχτηκε ένα σημαντικό πλήγμα, καθώς σύμφωνα με τα απομνημονεύματά του, στο "προχωρώντας και αναθεωρώντας" (ίσως ο μοναδικός που φέρει με τόση περηφάνια τον τίτλο του αναθεωρητή -μαζί με το Ραφαηλίδη, αλλά από τελείως διαφορετική σκοπιά), ο Νίκος Μπίστης αποχώρησε από το κόμμα, αμέσως μετά από τα γεγονότα στην Πολωνία, που δε θα μπορούσε να σταθεί και να τα δικαιολογήσει στο Δικηγορικό Σύλλογο. Να πώς κατέληξε στα 31 προς 32 του στο εσωτερικού, αρχίζοντας τη μεγάλη καριέρα του πολιτικού γυρολόγου.
Ο Κοτζιάς θα ακολουθούσε μια επταετία (και μια Αλλαγή) αργότερα, αλλά δε θα έφτανε ούτε τις μισές ομάδες, μέχρι να πάρει κάποιον (υπουργικό) τίτλο.

Ο Μπιτσάκης που έκανε παρόμοια διαδρομή, σε διαφορετικούς χρόνους βέβαια, από το ΚΚΕ στο Ναρ και από εκεί στην αγκαλιά του (νέου) ΠαΣοΚ και τις αυταπάτες της ΠΦΑ, έγραψε το 91' το βιβλίο "ένα φάντασμα πλανάται", που έμοιαζε περισσότερο με αλμανάκ-χρονικό και συλλογή άρθρων ή ως μια εσπευσμένη (και μάλλον εμπορική) αγωνία να τοποθετηθεί στα γεγονότα όσο αυτά εξελίσσονταν (έχοντας σαφώς κριθεί), με συνέπεια να αναπαραγάγει αρκετά αστικά κλισέ του συρμού, παρά να προχωρήσει σε μια θεωρητική ερμηνεία της πραγματικότητας.

Ένα από τα πρώτα κεφάλαια του βιβλίου είναι αφιερωμένο στις εξελίξεις στην Πολωνία και τις υπόλοιπες ΛΔ/ΣΔ, που έχει τουλάχιστον χρήσιμα ιστορικά στοιχεία κι ενδιαφέρουσες παραθέσεις από τον Τύπο. Το εντυπωσιακό είναι πως είκοσι χρόνια μετά, προχώρησε στην επανέκδοση του βιβλίου, χωρίς να νιώσει την ανάγκη να προσθέσει ή να αλλάξει τίποτα (παρά μόνο να αφαιρέσει το κεφάλαιο της κριτικής στο ΚΚΕ, που σήμερα θα εξέθετε μάλλον τον ίδιο). Θα μου πεις βέβαια, τι πιο εντυπωσιακό από τη δική του οβιδιακή μεταμόρφωση και μετακίνηση προς το Σύριζα -αν και μετά το δημοψήφισμα αγνοούνται τα ίχνη του. Ή μήπως όχι...;

Πολύ ενδιαφέροντα στοιχεία δίνει και το βιβλίο "η νίκη" του Πίτερ Σβαρτς που εντάσσει την Πολωνία και την αδρή χρηματοδότηση της Αλληλεγγύης από τη Δύση, στα πλαίσια της συνολικής στρατηγικής των ΗΠΑ, κατά τη δεκαετία με τις βάτες, να πετύχουν καίρια, αποφασιστικά ρήγματα στο σοσιαλιστικό συνασπισμό.

Υπάρχει επίσης το "κουβεντιάζοντας στην Πολωνία" (ένα χρόνο μετά από το "κουβεντιάζοντας στο Κρεμλίνο) του Γιάννη Καψή, διευθυντή των Νέων τότε και πατέρα των δύο γνωστών, σύγχρονων Καψήδων. Μόνο που κάθε εποχή έχει το ΠαΣοΚ και τον Καψή που της αξίζει κι εκείνη την εποχή το φρεσκοεκλεγμένο ΠαΣοΚ έπαιζε περίτεχνα το φιλοσοβιετικό χαρτί κι ήταν η μόνη δυτική χώρα, αν δεν κάνω λάθος, που δεν είχε καταδικάσει την επιβολή στρατιωτικού νόμου και την κυβέρνηση του Γιαρουζέλσκι.

Αν ο Καψής κουβεντιάζει με τα υψηλόβαθμα στελέχη της κάθε πλευράς (εκτός από τους βασικούς πρωταγωνιστές, δηλ το Γιαρουζέλσκι και το Βαλέσα) το βιβλίο του Γ. Γάτου (Πολωνία από την αρχή) θυμάμαι να εστιάζει στην καθημερινότητα του πολωνικού λαού, που δε φαίνεται να επηρεάστηκε δραματικά από τον (κάπως ιδιότυπο και διαφορετικό από τα δικά μας δεδομένα) στρατιωτικό νόμο.

Στη σχετική βιβλιογραφία, μπορούμε να συμπεριλάβουμε και το κεφάλαιο για το Κατίν, από την μπροσούρα του Β. Σαμαρά -που δημοσιεύτηκε εδώ πριν από λίγες μέρες- καθώς και την πλούσια, σχετική αρθρογραφία (σε κομματικά έντυπα κι όχι μόνο).

Υπάρχει επίσης μια συλλογή λόγων κι ομιλιών του Γιαρουζέλσκι, που κυκλοφόρησε στην Ελλάδα από τις εκδόσεις Ειρήνη και σίγουρα δεν είναι το πιο συναρπαστικό ανάγνωσμα που υπάρχει, αλλά μπορεί να βρει κανείς πολλά κι ενδιαφέροντα πίσω από τις γραμμές και τις επίσημες διατυπώσεις. Υπόψη πως το συγκεκριμένο εκδοτικό είχε κι άλλες αντίστοιχες εκδόσεις, πχ για το Χόνεκερ, τον Ζίβκοφ, κτλ, και μάλιστα μία από αυτές (νομίζω του Χόνεκερ) είχε και πρόλογο από τον Ανδρέα -που ήξερε, όπως είπαμε, να παίζει πολύ καλά το φιλοσοβιετικό χαρτί.

Στα ελληνικά κυκλοφορεί και μια αυτοβιογραφία του Βαλέσα με τον τίτλο "ένας δρόμος ελπίδας" (η ελπίδα έρχεται, λέμε) που κυκλοφόρησε πριν από τις ανατροπές του 89', αλλά δεν έχει ενδιαφέρον και ζουμερά στοιχεία. Καθώς και (τουλάχιστον) μία συλλογή κειμένων, άρθρων και συνεντεύξεών του, όπως αυτή στην οποία παρουσιάζεται ένθερμος υπερασπιστής του σοσιαλισμού και της ανανέωσής του (σε ένα σχεδόν καλτ διαμαντάκι).

Στην ευρύτερη κατηγορία Πολωνία (χωρίς άμεση σχέση με το θέμα μας) θα έβαζα και το βιβλίο του θρυλικού σαγόνια Γιάτσεκ Γκμοχ, του μοναδικού προπονητή που οδήγησε στον τίτλο επαρχιακή ομάδα, "έξι χρόνια στο Ελλάντα", που σατιρίζει τη δική του αδυναμία να μάθε καλά ελληνικά, όσα χρόνια κι αν παρέμεινε στο Ελλάντα. Και το οποίο το είχα σταμπάρει κάποτε στο παλαιοπωλείο στη Βικτώρια, αλλά τσιγκουνεύτηκα τότε τα δύο ευρώ (λες να μην αξίζει, κτλ) και την επόμενη μέρα το είχε πάρει κάποιος άλλος.


Αυτή είναι μια πρώτη ενδεικτική λίστα, όπως είπαμε, που μπορεί να εμπλουτιστεί με τη δική σας συμβολή και τις προτάσεις σας, που μπορούν να συμπληρώσουν και το δικό μου κενό στην ξενόγλωσση βιβλιογραφία. Κάθε βοήθεια ευπρόσδεκτη.

Τρίτη, 20 Σεπτεμβρίου 2016

Ο αδύναμος κρίκος της Λατινικής Αμερικής

Η Λατινική Αμερική ήταν αδύναμος κρίκος σχεδόν από πάντα. Από την ανακάλυψη και κατάκτηση του "Νέου Κόσμου", που παραπέμπει συνειρμικά στο νέο κόσμο που πρέπει να κατακτήσουμε και να χτίσουμε εμείς σήμερα. Και βασικά τουλάχιστον από την εποχή του Μπολίβαρ και μερικών από τις πρώτες αστικές, εθνικο-απελευθερωτικές επαναστάσεις της ιστορίας. Μια γειτονιά, που έχει μάλλον πολιτισμική παρά γεωγραφική έννοια (δε σταματά δηλ στη διώρυγα του Παναμά και την Κολομβία), με αρκετά κοινά, συνδετικά στοιχεία, όπως την ιστορία και τη γλώσσα (ακόμα και τα πορτογαλικά των Βραζιλιάνων μοιάζουν με βλάχικα ισπανικά) και όπου αν μη τι άλλο... "συμβαίνουν πράγματα", πυκνές, πολιτικές εξελίξεις που δε σε αφήνουν να πλήξεις.

Ένας τέτοιος μήνας πυκνών εξελίξεων ήταν κι ο προηγούμενος, ένας θερμός λατινο-αμερικάνικος Αύγουστος, όπως εύστοχα έγραψε ο Βαγγέλης Γονατάς στο Ατέχνως, σε ένα κείμενο που μπορεί να χρησιμεύσει ως εισαγωγικό, για όποιον δεν είχε ιδιαίτερη επαφή με τη διεθνή επικαιρότητα. Πρώτος σταθμός (όχι σε χρονική σειρά, αλλά σε σημασία) ήταν η ανακοίνωση της κατάπαυσης του πυρός και της ένοπλης δράσης του ηρωικού FARC στην Κολομβία και η υπογραφή ειρηνευτικής συμφωνίας με την κυβέρνηση. Μια απόφαση που κανείς δεν μπορεί να κρίνει αφ' υψηλού και απ' την ασφάλεια του πληκτρολογίου του. Κι η οποία σημειώνει εμφατικά κυρίως τη δική μας αδυναμία, την αδυναμία της διεθνούς αλληλεγγύης να ενισχύσει αποφασιστικά το αντάρτικο και να σπάσει την απομόνωσή του. Καθώς και την ισχύ του ιμπεριαλισμού των ΗΠΑ (το επίθετο "αμερικάνικος" έχει πολύ διαφορετική σημασία, ανάλογα με το ημισφαίριο στο οποίο βρίσκεσαι), που έγειρε την πλάστιγγα στη μεριά του κυβερνητικού στρατοπέδου.

Ιμπεριαλιστικός δάχτυλος βρέθηκε πίσω κι από την απεργία των συνεταιρισμών των ανθρακωρύχων στη Βολιβία, που κατέληξε στη δολοφονία του υφυπουργού Εργασίας και παραλίγο να εξελιχθεί σε μια μεγάλων διαστάσεων προβοκάτσια, που θα οδηγούσε σε γενικευμένη εξέγερση και στην πτώση της κυβέρνησης του Μοράλες -τη βολιβιανή εκδοχή του τσαβισμού.

Αντιγράφω από το κείμενο στο Ατέχνως.
Το πραξικόπημα ήταν επαγγελματικό. Υπήρχε επιτελείο, χρηματοδότηση και επιχειρησιακό σχέδιο. Παγιδεύτηκε με δυναμίτη ένας ολόκληρος λόφος με στόχο να ανατιναχθεί όταν μπει η αστυνομία και να προκαλέσει πάνω από 200 νεκρούς. Δολοφονήθηκε ο υφυπουργός Ροδόλφο Ιγιάνες, όταν πήγε να διαπραγματευτεί με τους συνεταιρισμούς από πλευράς της κυβέρνησης και σκοτώθηκαν επίσης 4 ανθρακωρύχοι, 3 από πυρά της αστυνομίας και 1 όταν του έσκασε δυναμίτης στα χέρια.
Το σχέδιο ήταν να υπάρξουν εκατοντάδες νεκροί (μεταξύ αυτών και μέλη της κυβέρνησης), ώστε να δοθεί η εικόνα γενικευμένης πολύνεκρης εξέγερσης και κατάρρευσης της κυβέρνησης Μοράλες. Το σχέδιο απέτυχε και ένας από τους λόγους αυτής της αποτυχίας, είναι ότι το Συνδικάτο των εργαζόμενων ανθρακωρύχων στα κρατικά ορυχεία, υποστήριξε την κυβέρνηση Μοράλες.
Παρόμοια ερμηνεία θα μπορούσε να δοθεί και στα γεγονότα της Βραζιλίας, με το... "δικαστικό πραξικόπημα" (αντιφατικός όρος που δείχνει τα  ελαστικά όρια της αστικής νομιμότητας) κατά της Ρούσεφ (μολονότι η πολιτική του Λούλα και της διαδόχου του δεν μπορεί να θεωρηθεί καν σαν μια μετριοπαθής, ήπια εκδοχή του τσαβισμού) και τη "διακριτική παρουσία"-επέμβαση των ΗΠΑ σε μία από τις ισχυρότερες οικονομίες του πλανήτη -κι όχι σε κάποια εξωτική "μπανανία"- και μάλιστα την παραμονή των Ολυμπιακών του Ρίο -οι οποίοι υπαγόρευσαν μια σύντομη ανακωχή στον ενδοαστικό πόλεμο συμφερόντων.

Μήπως όμως είναι λίγο αντιφατικό να μιλάμε ταυτόχρονα για ιμπεριαλιστικό δάχτυλο ή "δικαστικό πραξικόπημα" (εντός ή εκτός εισαγωγικών) και για ενδοαστική κόντρα; Καθόλου! Η κυβέρνηση της Ρούσεφ δεν εκπροσωπούσε προφανώς το λαϊκό κίνημα ενάντια στους πραξικοπηματίες (όπου περιλαμβάνονται και κάποιοι παλιοί της σύμμαχοι), κάτι που γίνεται φανερό από τα αποτελέσματα της διακυβέρνησής της και την εξαθλίωση του βραζιλιάνικου λαού. Αυτό δε σημαίνει βέβαια πως το λαϊκό κίνημα παραμένει αδιάφορο για τις πολιτικές εξελίξεις, ιδίως όταν αποδεικνύουν πόσο σαθρά είναι τα θεμέλια της αστικής δημοκρατίας και κουρελιάζεται το περίβλημα της αστικής νομιμότητας, αφήνοντας το βασιλιά γυμνό.

Το ζήτημα είναι με ποιον τρόπο θα αναμιχτεί, ποια θέση θα πάρει κι αν θα διατηρήσει την πολιτική, στρατηγική του αυτονομία ή θα πολεμήσει κάτω από ξένες σημαίες και θα συστρατευτεί με το "μικρότερο κακό". Όσο απλό ακούγεται στη θεωρία, άλλο τόσο σύνθετο μπορεί να αποδειχτεί στην πράξη. Πχ στη Βενεζουέλα, όπου ο τσαβισμός και ο "σοσιαλισμός του 21ου αιώνα" φαίνεται να έχουν φτάσει στα όριά τους (που δε θέλουν και δεν μπορούν να τα υπερβούν). Αυτό δε σημαίνει ωστόσο πως κρατάμε ίσες αποστάσεις και πως μας είναι βασικά διάφορο το ενδεχόμενο μιας ήττας του Μαδούρο και της επικράτησης της ανοιχτά αντιδραστικής αντιπολίτευσης.
Οι αιχμές της πραγματικότητας μπορεί να αποδειχτούν δίκοπο μαχαίρι για το ΚΚ Βενεζουέλας, που έχει μια πολύ προσεκτική στάση κριτικής υποστήριξης στην κυβέρνηση, διατηρώντας παράλληλα την οργανωτική, πολιτική του αυτονομία και το δικαίωμα της κριτικής, χωρίς να υποκύψει πχ στην πίεση για τη διάλυση-συγχώνευση όλων των κομμάτων του κυβερνητικού συνασπισμού σε ένα ενιαίο μόρφωμα.

Αυτή ακριβώς είναι η διαχωριστική γραμμή που επιχειρούν να χαράξουν οι Μεξικάνοι σύντροφοι στην πολύ σημαντική ανακοίνωσή τους για τη διεθνή συνάντηση Κομμουνιστικών κι Επαναστατικών Κομμάτων της Καραϊβικής και Λατινικής Αμερικής, στη Λίμα του Περού, όπου όμως κλήθηκαν και μια σειρά σοσιαλδημοκρατικά και οπορτουνιστικά κόμματα (που κρατάνε μεν τον τίτλο, αλλά στην πράξη στηρίζουν και συμμετέχουν σε κυβερνήσεις συνεργασίας με σ/δ και άλλες αστικές δυνάμεις). Το ΚΚ Μεξικού καταγγέλλει το πλαίσιο της συνάντησης, το περιεχόμενο της (κάθε άλλο παρά κοινής) διακήρυξης που εκδόθηκε για τη "δική μας Αμερική" και την αλλοίωση της φυσιογνωμίας αυτών των συναντήσεων, και του επαναστατικού-κομμουνιστικού χαρακτήρα των δυνάμεων που συμμετέχουν.

Κι αυτό είναι που καθορίζει το βασικό διακύβευμα για την αναγέννηση του κομμουνιστικού κινήματος στη Λατινική Αμερική. Γιατί μπορεί η ήπειρος (με τη γεωγραφική ή την πολιτισμική της έννοια) να είναι ένα καζάνι που βράζει από τις εκρηκτικές κοινωνικές αντιθέσεις, αλλά η οργανωμένη πρωτοπορία πρέπει να έχει λυμένα βασικά ζητήματα, όπως την πολιτική της αυτονομία, για να είναι σε θέση να αξιοποιήσει αυτές τις αντιθέσεις, σε μια επαναστατική φυσιογνωμία.

Δευτέρα, 19 Σεπτεμβρίου 2016

Στην υπηρεσία της Αυτοκρατορίας

Αυτό το Σ/Κ εκτός από το Ρίζο και το Πριν (με αυτήν τη σειρά) μπήκε στο σπίτι κι η ανεπίσημη εφημερίδα της κυβερνήσεως (κατ' ευφημισμόν "εφημερίδα των Συντακτών"). Ο λόγος ήταν το βιβλίο των Θανάση και Κων/νου Κάππου, που το αφιερώνουν μεταξύ άλλων στο γνωστό Κάππο -και στο... Καππάκι, που τότε ερχόταν. Αλλά δεν είναι αυτό το θέμα που θα μας απασχολήσει -τουλάχιστον όχι στη σημερινή ανάρτηση.

Ξεφυλλίζοντας την εφημερίδα, βρίσκει κανείς πολλά και διάφορα. Όπως πχ ένα άρθρο του αιώνιου Κοροβέση, όπου ρίχνει σπόντες για την αριστερά που αφομοιώθηκε στο σύστημα και το ανανέωσε, αφήνοντας την "κακιά λέξη" της πάλης των τάξεων ως ιδεολογικό γνώρισμα κάποιων μικρών αριστερών ομάδων. Ευτυχώς βέβαια που ο Κοροβέσης έσωσε την τιμή της Αριστεράς και δεν έριξε ποτέ νερό στο μύλο της συστημικής "Αριστεράς" πχ ως βουλευτής της.

Ή έναν αποχαιρετισμό στον Χρήστο Μπίστη του ΕΚΚΕ (οι καλοί Μπίστηδες φεύγουν πρώτοι), όπου ο Γρηγόρης Κωνσταντόπουλος αναφέρεται στο "ψευτοσοσιαλιστικό καθεστώς" της ΓΛΔ και τους εκβιασμούς που άσκησε στον Μπίστη για να σταματήσει τη δράση του. Μιλάμε βέβαια για το ίδιο καθεστώς όπου ο Μπίστης σπούδασε στο θέατρο που ίδρυσε ο Μπρεχτ. Αυτά είναι ψιλά γράμματα όμως για τον Γ.Κ. και δεν τον αποπροσανατολίζουν ως προς την κοινωνική φύση του καθεστώτος.
Καθώς και ένα αφιέρωμα του Κωστόπουλου (από τον παλιό Ιό) στην Πολιτιστική Επανάσταση στην Κίνα (για την οποία εκκρεμεί κι ένα κείμενο αποτίμησης της κε του μπλοκ, και μερικές προεκτάσεις-γενικοί προβληματισμοί).

Στα παραπάνω, υπάρχει και μια ιδιαίτερη σύνδεση, καθώς μία από τις τελευταίες δημόσιες εμφανίσεις του Μπίστη ήταν στις εκδηλώσεις των δύο μου-λου για τα 50χρονα της Πολιτιστικής Επανάστασης, όπου ήταν ομιλητής, αλλά δεν μπόρεσε να μείνει ως το τέλος κι αποχώρησε, εμφανώς ταλαιπωρημένος, νωρίτερα (που και αυτό το "νωρίτερα" τρόπος του λέγειν είναι, γιατί προχωρούσε πολύ αργά και με πάρα πολύ κόπο).

Φτάνουμε έτσι στο κυρίως πιάτο. Που είναι μια συνέντευξη του πολυδιαφημισμένου (και μάλιστα ως κομμουνιστή και ριζοσπάστη, όχι τυχαία πράγματα) Τόνι Νέγκρι, γνωστού και ως (συ)συγγραφέα της Αυτοκρατορίας, όπου προχωράει στην αναθεώρηση μιας σειράς βασικών παραδοχών των κλασικών, στο όνομα της δημιουργικής ανάπτυξης του μαρξισμού. Ας δούμε λοιπόν που έχει φτάσει στις μέρες μας αυτή η ανάπτυξη (οι υπογραμμίσεις στις απαντήσεις είναι δικές μου).

Ο βαρύγδουπος τίτλος της συνέντευξης είναι ο εξής:
Τα έθνη υπήρξαν η χειρότερη επινόηση της ανθρώπινης ιστορίας.
Το χειρότερο δεν είναι η επινόηση του Χάρντι, που θεωρεί πως τα έθνη υπήρξαν ένα είδος επινόησης κι όχι αναγκαία μορφή για την ανάπτυξη του καπιταλισμού, αλλά το γενικό ερμηνευτικό πλαίσιο στο οποίο εντάσσει αυτόν το συλλογισμό: δηλ στο κάλπικο δίπολο "κοσμοπολιτισμού-σωβινισμού".


-Έχετε πει ότι τα βήματα που έχουν γίνει προς την ευρωπαϊκή ενοποίηση είναι μη αναστρέψιμα και ως εκ τούτου θεωρείτε την ΕΕ το μοναδικό έδαφος πάνω στο οποίο μπορούν να αναπτυχθούν οι αγώνες. Σήμερα όμως αρκετές αριστερές δυνάμεις και διανοούμενοι ζητούν την έξοδο και τη διάλυση της ευρωζώνης. Τι λέτε γι' αυτό;

Υπήρξα πάντοτε ευρωπαϊστής. Από παιδί. Ανέκαθεν θεωρούσα ότι η ΕΕ είναι κάτι που μπορεί να λειτουργήσει ως ασπίδα για να αποφύγουμε τους πολέμους και όλα τα τραγικά δεινά που σηματοδότησαν την ευρωπαϊκή ιστορία. Για παράδειγμα, στην οικογένειά μου είχαμε είκοσι νεκρούς μεταξύ του Α' και του Β' Παγκόσμιου Πολέμου. Θεωρώ ότι τα έθνη υπήρξαν η χειρότερη επινόηση της ανθρώπινης ιστορίας. Ο διεθνισμός μου υπήρξε πάντα ένας διεθνισμός δραστήριος και ενεργός. Θεωρούσα ότι η Ευρώπη θα μπορούσε να οικοδομήσει έναν χώρο εντός του οποίου στη διάρκεια της παγκοσμιοποίησης θα μπορούσε να σηματοδοτήσει πολύ σημαντικά βήματα για την ανάπτυξη και την εξέλιξη της ανθρωπότητας. Και αυτό γιατί ανέκαθεν η Ευρώπη ήταν ένας χώρος στον οποίο η πάλη των τάξεων υπήρξε κάτι το θεμελιώδες. Σήμερα στην Ευρώπη οι δυνάμεις της Αριστεράς που είναι ενάντια στο ευρωπαϊκό οικοδόμημα είναι δυνάμεις σεχταριστικές, εθνικιστικές, που δεν κατανοούν ότι με αυτή τους τη συμπεριφορά δεν κάνουν τίποτε άλλο παρά να βοηθούν την ανάπτυξη της Δεξιάς. Ο κομμουνιστικός αγώνας σήμερα είναι εφικτός μόνο σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Ένας οικονομικός αγώνας, για να είναι αποτελεσματικός, μπορεί να διεξαχθεί μόνο στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής επικράτειας. Απαιτεί την έκταση ενός τέτοιου χώρου. Η Ευρώπη σήμερα έχει γίνει ένας χώρος τον οποίο διατρέχουν ρεύματα οικονομικών μεταναστών και προσφύγων. Θα πρέπει να κατακτήσει νέες σχέσεις με τς ακτές της Μεσογείου και να δώσει μια νέα πνοή η οποία δε θα έχει ένα στίγμα αμερικανικό ή ρωσικό, αλλά καθαρά ευρωπαϊκό.

Τι να πρωτοσχολιάσει κανείς...
Ήταν ευρωπαϊστής (και δραστήριος διεθνιστής όπως λέει μετά) από παιδί! Όταν δεν υπήρχε καν η ΕΚΑΧ.
Η ΕΕ είναι αντιπολεμική ασπίδα, όπως ήταν πχ στο Ιράκ, τη Συρία, τη Λιβύη ή -για να μην τρέχουμε τόσο μακριά- του νατοϊκούς βομβαρδισμούς της Γιουγκοσλαβίας.
Ο φασισμός επικράτησε επειδή δεν υπήρχε ΕΕ να τον αποτρέψει. Κι όχι ως ένας προάγγελος της σημερινής ΕΕ και των εργασιακών της σχέσεων, που εξασφαλίζουν πάμφθηνα εργατικά χέρια στους καπιταλιστές.
Δεν υπάρχει ιμπεριαλισμός, παρά μόνο παγκοσμιοποίηση.
Το αντι-ΕΕ μέτωπο είναι που βοηθά τη Δεξιά κι όχι η δεξιά πολιτική της κυβερνώσας Αριστεράς και της σοσιαλδημοκρατίας.
Η ΕΕ είναι ευνοϊκό πεδίο πάλης για τον κομμουνιστικό αγώνα -που εξετάζεται πάντα στα πλαίσια του εφικτού.
Εμπρός της γης οι βολεμένοι...
Πετάμε και μια πάλη των τάξεων -πιθανόν να ανήκει στη μη ενσωματωμένη Αριστερά (όπως θα έλεγε κι ο Κοροβέσης) που την έχει ως ιστορικό της γνώρισμα, όσο παραμένει ιστορικά αδικαίωτη (κι η διεθνής καπιταλιστική μεθοδολογία σαμποτάρει την πρωτοβουλία της κολχόζνικης ιδιοκτησίας)
Ας δούμε και παρακάτω.

Πώς κρίνετε τη μέχρι σήμερα πορεία του ΣΥΡΙΖΑ στην εξουσία και πώς βλέπετε την προσπάθεια του Αλέξη Τσίπρα να προσεγγίσει τους Ευρωπαίους Σοσιαλιστές;

Κοιτάξτε, θεωρώ ότι ο αγώνας του Αλέξη Τσίπρα και ο αγώνας που έκανε ο ΣΥΡΙΖΑ μέχρι το δημοψήφισμα ήταν μια σημαντική εμπειρία ανανέωσης της ευρωπαϊκής ελπίδας. Εσείς οι Ελληνες ίσως λησμονάτε αυτή τη σημασία.
Το τι έγινε μετά το δημοψήφισμα είναι δύσκολο για κάποιον που δεν είναι Ελληνας να το ερμηνεύσει. Να πούμε δηλαδή ότι ο ΣΥΡΙΖΑ ή ο Τσίπρας πέρασαν στο εχθρικό στρατόπεδο. Ήταν ένας κινηματικός πόλεμος, ο οποίος μετά το δημοψήφισμα έγινε ένας πόλεμος θέσεων, για να χρησιμοποιήσω μια θέση του Γκράμσι.
Βεβαίως είναι δύσκολο να ανακάμψει η Ελλάδα εάν δεν ανακάμψει το κομμουνιστικό κίνημα στην Ευρώπη. Ένα κίνημα που θα έχει προτάξει τον όρο «Ευρώπη». Τι περιμένετε να κάνει ο Τσίπρας;
Να συμμαχήσει με τον Μελανσόν;
Με αριστερά κινήματα και κόμματα της Αριστεράς στην Ιταλία, με τα πρώην σοβιετικά αποκόμματα ή με της Γερμανίας; Όλα αυτά που έχει κάνει τον δίδαξαν και έχει μάθει κάποια πράγματα. Έμαθε από τα λάθη του ότι η μόνη επικράτεια στην οποία μπορεί να αναπτύξει το κίνημα αυτό είναι η Ευρώπη.
Εάν η Ευρώπη διαλυθεί, όπως λέγεται –και αυτή είναι μια πιθανότητα–, φανταστείτε τι θα απογίνει η Ελλάδα μόνη της. Αυτό το οποίο θα συμβεί δεν είναι ότι θα διαλυθεί η Ευρώπη επειδή το θέλουν οι αριστερές δυνάμεις, αλλά οι δεξιές δυνάμεις είναι αυτές που θα το επιδιώξουν, διότι θέλουν να μετατρέψουν την Ευρώπη κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωσίν τους.
Αυτό που δεν έμαθαν ποτέ οι άνθρωποι στην Ευρώπη είναι ότι οι δεξιές δυνάμεις προσπάθησαν να εγκαταστήσουν ένα φασιστικό μόρφωμα και ότι η Αμερική δεν θέλησε ποτέ το ευρωπαϊκό οικοδόμημα. Να το έχουμε κατά νου αυτό. Αυτό δεν ισχύει μόνο για την Ελλάδα. Ισχύει για την Ιταλία, τη Γαλλία, την Ισπανία, ακόμα και για τη Γερμανία.

Η ανανεωμένη ελπίδα ξανάρχεται (σαν τους Γερμανούς).
Μετά είναι δύσκολο να εξηγήσει κανείς τι έγινε, αν δεν είναι Έλληνας. Μετά, μετά... πήγε κι έπεσε στον γκρεμό, καλός άνθρωπος ήτανε,
Το κομμουνιστικό κίνημα πρέπει να προτάξει τον όρο Ευρώπη. Βασικά το μπερδεύει με το κίνημα "μένουμε Ευρώπη" και τους δεξιούς πυροβολημένους, όπου θα έβρισκε υλικό για επανάσταση, όπως λέει κι ο Σπύρος στους Απαράδεκτους.
Οπότε τι περιμένετε να κάνει κι ο Τσίπρας; Να συμμαχήσει με αποκόμματα; Γι' αυτό προσεγγίζει τους σοσιαλιστές (δηλ τους σοσιαλδημοκράτες).
Πάρε και λίγο (αριστερή) τρομολαγνεία αλά ΣΚΑΪ για την πιθανή καταστροφή της Ελλάδας, αν μείνει χωρίς την ΕΕ.
Αυτό που δεν έμαθε ποτέ (ή φρόντισε να το ξεχάσει) ο Νέγκρι κι άλλα καθάρματα σαν κι αυτόν, που το παίζουν αριστεροί διανοούμενοι είναι πως οι φασίστες επί Χίτλερ ήταν αυτοί ακριβώς που έκαναν την πρώτη απόπειρα ευρωπαϊκής ενοποίησης -που συνεχίστηκε με την ευλογία των ΗΠΑ ως αντίβαρο στην ΕΣΣΔ και το σοσιαλιστικό μπλοκ.

Αυτό που δε θα μάθουμε ποτέ είναι ποιος σοβαρός άνθρωπος που θεωρεί στα σοβαρά τον εαυτό του κομμουνιστή δίνει σημασία σε όσα λέει και έλεγε ο Νέγκρι, ήδη από την εποχή της Αυτοκρατορίας. Αλλά κυρίως τώρα που είναι φανερά διανοούμενος-θεραπαινίδα της αστικής τάξης, στην υπηρεσία της Αυτοκρατορίας τους και της ταξικής κυριαρχίας τους.

Κυριακή, 18 Σεπτεμβρίου 2016

Άγονη πλήξη

Εναλλακτικοί τίτλοι: πλιάτσικο, πλιατσικολόγημα

Μία μερούλα είναι λίγη, πολύ λίγη
Δύο μερούλες είναι λίγες τι να πω
Οι τρεις μερούλες είναι λίγες, πολύ λίγες
Δώσε μου τέσσερις, αν θες να ξαναρθώ

Αντικειμενικά μιλώντας, μπορεί να μην ήταν το πιο ιδιαίτερο φεστιβαλικό τριήμερο στη ΛΔ του Βορρά. Αλλά -υποκειμενικά μιλώντας- η κε του μπλοκ το χάρηκε με το παραπάνω κι εκθέτει κωδικοποιημένες τις εντυπώσεις της.

-Με εξαίρεση τον ουρανό, που μας λυπήθηκε και δεν έπεσε στα κεφάλια μας, το επίγειο σύμπαν συνωμότησε για να κρατήσει το ευρύ κοινό και τους αμφιταλαντευόμενους μακριά από το Φεστιβάλ. ΔΕΘ, Μητσοτάκης στο Βελλίδειο (και τα επτά κακά της γκαντεμιάς του), πορείες για το Φύσσα κι η απεργία στις συγκοινωνίες, έφεραν τρελή κίνηση στους λιγοστούς δρόμους, που έμειναν ανοιχτοί απ' το κέντρο για τα δυτικά.
Ξαφνικά, ο Πλιάτσικας δεν ήταν το μεγαλύτερο πρόβλημα που είχαμε να αντιμετωπίσουμε.

Παρόλα όσα, ο κόσμος ήταν αισθητά περισσότερος και ήταν η πρώτη φορά μες στο τριήμερο που παίξαμε μουσικές καρέκλες (αφού δεν τις μοιράζουμε με δελτίο). Όσο μιλούσε ο Παρασκευάς, κάποιοι έκαναν επένδυση βραχυπρόθεσμης απόδοσης και έπιαναν τραπέζια στη λαϊκή σκηνή, όπου μετά έγινε λαϊκό προσκύνημα. Ενώ άλλοι είχαν ξεχαστεί στη νεανική σκηνή, με τους Datsun (ή κάτι τέτοιο) και τον τραγουδιστή τους που πρόφερε το "ταυ" φτύνοντας, όπως ο Τουρνάς στο "η οργή του ματώνει τη μέρα". Και δεν είμαι σίγουρος αν τελικά διακόπηκε καθόλου (ή τέλος πάντων εγκαίρως) το πρόγραμμα.

Η παράπλευρη είσοδος της λαϊκής είχε φρακάρει ήδη από το Ποντιακό γλέντι (μα πόσους Πόντιους έχουμε;). Όταν βγήκε ο Μαργαρίτης (φιστίκι, ουίσκι και Iron Maiden δίσκοι) δεν μπορούσες να κάνεις ούτε βήμα μπρος, καθώς προχωρά η ιστορία. Και όταν σχόλασε και η κεντρική, οι αδέσποτες καρέκλες (χωρίς τραπέζι) κόντευαν να φτάσουν στην ταβέρνα και να κλείσουν την έξοδο. Οπότε όσοι δεν είχαν (παρά μόνο) στερνή γνώση, χρειάζονταν τόλμη και αντοχή για να σταθούν στο χώρο.
Μεγάλη αλήθεια (όπως είπε κι ένας σφος): ο Μαργαρίτης έπρεπε να έχει πει στην κεντρική σκηνή και να τη γεμίσει ως τη Λαγκαδά.

Όπως μεγάλη αλήθεια είναι πως οι ONIRAMA είναι κάτι σαν την ελληνική εκδοχή του Τζάστιν Μπίπερ. Αν και το δικό μου απαίδευτο κι ακαλλιέργητο αυτί δεν μπορούσε να βρει πολλές διαφορές ανάμεσα σε αυτούς και τα Κίτρινα Ποδήλατα που προηγήθηκαν, καταλήγοντας δημιουργικό σε ένα Κιτρινόραμα.

Ποιος κίνδυνος είναι πιο μεγάλος, ρώτησαν κάποτε το Στάλιν: η ποντιακή λύρα για παραπάνω από ένα τέταρτο ή μήπως οι Ονιράμα;
-Αυτός που υποτιμούμε περισσότερο, απάντησε ο σύντροφος με το μουστάκι, για να προσθέσει λίγο αργότερα.
-Βασικά, το ξανασκέφτηκα. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι ο Φίλιππος Πλιάτσικας.

Ο οποίος κεντούσε στην κεντρική, έμπλεος πολιτικών μηνυμάτων με πολύ νόημα (δώσε βάση, άμα δεν το προσέξεις, το 'χασες).
Είπε μια μπερδεμένη ιστορία για τους φίλους του που έγιναν εξουσία και τις κλήσεις από τα διόδια που παίρνει αλλά δεν πληρώνει, δεν πληρώνει. Ένα τραγούδι που -κατά δήλωσή του- γράφτηκε για την κρίση, αν και δεν του φαίνεται: μα πού να πάμε, που 'χει αρχίσει να νυχτώνει και φοβάμαι. Και άλλο ένα για την ελπίδα μέσα μας και το πώς θα αλλάξει ο κόσμος: αν θα μπορούσα τον κόσμο να αλλάξω, θα ξαναέβαφα γαλάζια τη θάλασσα.
Έλα ρε, αλήθεια; Κι εγώ πράσινο τον ήλιο του ΠαΣοΚ, γιατί ξεθώριασε; Ή μάλλον, θα ξαναέβαφα γαλάζιο τον Μάλμπασα, όπως είχε πει ένας ακροατής στο ραδιοφωνικό Fight-Club.

Με τόση άγονη πλήξη λοιπόν, ο πιο ενδιαφέρον περιστατικό της συναυλίας ήταν κάποια στιγμή που καμιά δεκαριά μέλη της περιφρούρησης έτρεχαν αλαφιασμένοι προς την κεντρική σκηνή να επέμβουν κάπου για κάτι, αλλά δεν είδαμε ποτέ τι.

Το κλου της βραδιάς όμως ήταν η εμφάνιση στο χώρο ενός ινστρούκτορα του τίποτα -όπως είχε πει κάποτε για τον γάβρο Ρούση ο βάζελος Γκόντζος- που δεν εκπροσωπεί πια τη ΝΔ, ούτε καν τον Ιβάν Σαββίδη, που δεν πήγε στο γάμο της ανιψιάς του. Ω ναι, έσκασε μύτη ο Παπαμιμίκος! Και δίπλα του ένας παλιός αρχιδαπίτης στα ΤΕΙ, που ξύπνησε στο λαϊκό στρώμα την όρεξη για σούτια και γονατιές, καθώς και μνήμες από το (τραμπούκικα) χτυπημένο χέρι του, που τον πονάει ακόμα, όταν αλλάζει ο καιρός κι η συγκυρία κι έρχεται η επαναστατική κατάσταση.

Άλλες μεγάλες φεστιβαλικές αλήθειες:
-το καλύτερο πράγμα του κόσμου είναι τα χοντρά αθλητικά παπούτσια με αερόσολα, για να μη νιώθεις για μέρες μετά πετραδάκια και χαλίκια στο πέλμα σου.
-τα μαύρα παπούτσια είναι καλό να αποφεύγονται, γιατί καταλήγουν με άλλο χρώμα από την άσπρη σκόνη (όχι από αυτή που παίρνει ο Γουίλι, αν και υπήρχαν μερικές παρασπονδίες του κοινού, με κάτι περίεργες μυρωδιές, που εγώ δεν τις παρεξηγώ, γιατί η απαίδευτη κι ακαλλιέργητη μύτη μου τις μπερδεύει με τη μυρωδιά από τα πούρα του ελληνοκουβαικού συνδέσμου). Αυτός είναι ένας βασικός αισθητικός κανόνας, όπως οι κάθετες ρίγες που αδυνατίζουν, κατά το σφο Οβελίξ.
-το σύστημα μετάδοσης λεπτό προς λεπτό και αδιάκοπης διαλεκτικής κίνησης από σκηνή σε σκηνή είναι το καλύτερο, γιατί παίρνεις μικρή γεύση από όλα και δεν κινδυνεύεις να μείνεις κολλημένος σε μια βάση, όπου ο αγώνας είναι σούπα και θα βαρεθείς. Από την άλλη όμως κινδυνεύεις να χάσεις τα καλύτερα στιγμιότυπα της βραδιάς στο ζάπινγκ.

-Τα βιβλία της ΣΕ στο φεστιβάλ ήταν βασικά φτηνότερα από ό,τι στο βιβλιοπωλείο -και δεν εννοώ μόνο αυτά που ήταν σε προσφορά.
-Σελιδοδείκτη να βάλω;
-Ε... ναι... βάλε το... αυτόν με τον Μπελογιάννη.
-Το Χαρίλαο κανείς δεν τον θέλει...
Εννοείται τελικά πως πήρα και τους δυο, μη δημιουργηθούν λάθος εντυπώσεις για το Φλωράκη. Τον Χαρίλαο δε θα τον απορρίψεις ξανά. Τον Χαρίλαο.
Αν και το πιο πιθανό είναι πως οι περισσότεροι δυσκολεύονται να τον αναγνωρίσουν στρατιώτη του ΔΣΕ, χωρίς το μουστάκι και τα άσπρα μαλλιά.

-Η ωραία υγρασία της πόλης, που είναι το σήμα κατατεθέν της και γίνεται μοβ όταν φωτίζεται, αλλά όχι σαν το μοβ μαλλί της προδότριας που δεν ήρθε χτες, κάθεται γλυκά στο λαιμό σου για μισή μέρα και φεύγει μόνη της δια της φυσικής οδού, μετά από λίγες ώρες.
-Η γκαζόζα Βίκος είναι κάτι παραπάνω από ένα απλό ζαχαρόνερο.

-Ομόρφυνε η νεολαία ή εγώ βλέπω καλύτερα; ρώτησε ο Μαργαρίτης.
Λέμε όχι στα ψευδοδιλήμματα. Κανένα από τα δύο πιθανότατα. Ή και τα δύο.

Άλλα αξιοσημείωτα από το χώρο.
Το φωτογραφικό υλικό της ΠΕΑΕΑ-ΔΣΕ (στα αριστερά από την κεντρική είσοδο, αν δεν ακολουθούσες τη μυρωδιά των λουκουμάδων) και τη λεζάντα που έλεγε: κατασκευή αμπρί.
Και με έβαλε σαν σκέψεις αν είναι άκλιτο, το αμπρί-του αμπρί, ή το λέμε έτσι για λόγους ευφωνίας, και για να μην ακούγεται σαν σαλάγημα: τ' αμπριού-ου-ου (κιτς-κιτς).
-Το περίπτερο της επιτροπής αγώνα στα ταξί, με τον (εξ ορισμού) ταξικό αγώνα.

-Οι μπύρες Τσεχίας, στο ειδικό περίπτερο, που είχε και βραστά λουκάνικα.
Κι ακριβώς δίπλα, μια μικρή έκθεση σοβιετικής αφίσας, με ένα σπάνιο, προλεκάλτ διαμάντι, από την προπολεμική περίοδο. Που είναι το εξής.


Εμπρός για μια πολιτισμένη αποταμίευση!
Φύλαγε τα λεφτά σου στο ταμιευτήριο!
Τι να πούμε τι, τι να σχολιάσουμε...

Κι άλλο ένα, μεταπολεμικό αυτό, για την οικοδόμηση με την ευρεία και τη στενή, ειδική έννοια.


(εκτός κι αν είσαι στα Γιάννενα, όπου δε βγαίνει ήλιος ποτέ...)

-η τιτοϊκή κονκάρδα ενός σφου, με τον Γιόζιπ Μπρος να είναι φτυστός ο... γγ.


Τι έγινε ρε παιδιά; Προβοκάτσια μες στο ίδιο μου το σπίτι;
Που θα έλεγε κι ο Σπύρος από τους Απαράδεκτους.

Το βρέφος με το φωτόσπαθο και τις μπουρμπουλήθρες, που αν δεν είχε τις δεύτερες, σχεδόν θα το συμπαθούσε ο Sniper -γιατί αυτό είναι το ταβάνι του με τα παιδιά.
Και το άλλο μες στο καρότσι που μάθαινε από τους γονείς του να κουνάει ρυθμικά το κεφάλι, με ροκ ακούσματα (οι σωστές βάσεις σε αυτήν την ηλικία μπαίνουν). Όπως κάνει δηλ κι ο Sniper, στο ρυθμό του My Sharona, όταν συμμετέχει τυπικά σε μια συζήτηση όπου μιλάει μόνο ή κυρίως ο άλλος -γιατί αυτό είναι το ταβάνι της κοινωνικότητάς του.

-Η ροκ μπάντα που βρέθηκε (κατά λάθος;) για λίγο στη λαϊκή σκηνή. Και η λαϊκή διασκευή του "τι κόσμος είναι αυτός", που ακούσαμε την πρώτη μέρα...

Στην Πάτρα, οι πηγές μου λένε πως ο Ζαραλίκος "κριτίκαρε" τους Πατρινούς και τη δημοτική τους αρχή, που δεν ανέχονται τις ελεύθερες φωνές. Πχ σαν αυτές που δικάζονται εδώ και τρία χρόνια -και όχι με δίκη-εξπρές, όπως ο Πελετίδης- από την ανεξάρτητη δικαιοσύνη. Και αν εξαρτάται από αυτήν, θα μείνουν ελεύθερες να αλωνίζουν.

Η φεστιβαλική ανταπόκριση δεν είναι πλήρης, γιατί λείπει το κομμάτι για το αθλητικό διήμερο που προηγήθηκε. Αλλά όπως είπε το Λ.Σ (και ο Sniper) σε στιγμές οίστρου, ενοχλητικού σαν αλογόμυγα: αυτά θα τα διαβάσετε στην... Καζέρτα ντε λο Σπορτ!
Ωχ, Μαντόνα Μία...

Σάββατο, 17 Σεπτεμβρίου 2016

Και τούτος ο Σεπτέμβριος τη λευτεριά θα φέρει

Υποταγή ή αντεπίθεση; Σουβλάκι ή λουκάνικο; Λουκουμάδες με μέλι ή με σοκολάτα; Νεανική ή λαϊκή σκηνή; Χειμερινοί κολυμβητές ή Πέγκι Ζήνα στη ΔΕΘ;
Αυτά είναι μερικά από τα πραγματικά διλήμματα της ζωής, με τα οποία σε φέρνει αντιμέτωπο του Φεστιβάλ της οργάνωσης.

Όπως έχει αναλυθεί από τους κλασικούς, η δεύτερη μέρα του Φεστιβάλ έχει μεταβατικό χαρακτήρα, χωρίς τον ενθουσιασμό της πρώτης ημέρας και τη γλυκιά μελαγχολία (λίγο πριν την κορύφωση) της τελευταίας. Κάτι που μας δίνει την ευκαιρία για μια αναλυτική περιγραφή του χώρου, που θα ζήλευε κι ο μαιτρ του είδους, Δημήτρης Χατζηγεωργίου.

So, first of all. Η οργάνωση χρησιμοποιεί τη μεγαλύτερη έκταση του στρατοπέδου Παύλου Μελά, αλλά υπάρχει κι άλλος χώρος, που φιλοξενεί κάθε Ιούνη τις Αναιρέσεις. Γιατί, όπως (δε) συμφώνησε και η λαϊκή πτέρυγα του (πάλαι ποτέ) αριστερισμού, το εξωκοινοβούλιο, ακόμα και όταν αντιγράφει μια δική μας ιδέα (της μετακίνησης), πρέπει να βρίσκει πάντα μια λεπτομέρεια για να διαφοροποιηθεί.

Υπάρχουν δύο είσοδοι στο χώρο. Μία από την πλευρά της λαϊκής σκηνής κι η βασική από τη Λαγκαδά, που είναι κρυμμένη πίσω από ένα λόχο καντίνες (εκτός από την Πέμπτη, που προτίμησαν την Τούμπα Λίμπρε). Κι όπου χτες πρέπει να ήταν περιφρούρηση το Γκεκούδι ή μάλλον ο γιος του (ο γιος του Γκέκα, ο γιος του γιου του Γκέκα, που έλεγε κι ένα κείμενο στη Γλώσσα μας, στο δημοτικό). Αλλά ποτέ δεν μπορείς να είσαι σίγουρος από τις φωτογραφίες. Ενώ ακριβώς μετά την είσοδο, δίπλα στα σουβλάκια (που είναι στρατηγική θέση) ήταν ο Απέθαντος, που είναι ο πλέον πρόσφατος κρίκος στην αλυσίδα της bloggerομάνας Θεσσαλονίκης.

Αν αγνοήσεις τις καντίνες και τα σουβλάκια, ακολουθώντας τη μυρωδιά από τους λουκουμάδες, όλο ευθεία κι αριστερά, περνάς από μια σειρά ενδιάμεσους σταθμούς -που δεν μπορούν να ταυτιστούν με τα στάδια, παρά το μεταβατικό χαρακτήρα της ανάρτησης και της ημέρας.

Αρχικά, ο γραφικός πάγκος με τις φατσούλες των κλασικών σε διάφορες εκδοχές: αφίσες, μπρελόκ, μπλουζάκια και ποτήρια-κούπες. Που αν είχαν και κάποιο τσιτάτο, θα ταίριαζε γάντι και το ρεφραίν: θα σπάσω κούπες, με τα λόγια που 'πες. Κι όπου όσοι ντρέπονται ή νιώθουν ότι παλιμπαιδίζουν, λένε πως δεν είναι αυτό που νομίζεις και ότι παίρνουν δωράκι για κάποιον άλλο κι όχι στον εαυτό τους.

Στον πάγκο της Σύγχρονης Εποχής, με τη φρέσκια ΚΟΜΕΠ (και την ανανέωση των συνδρομών, που προσφέρει κι ένα βιβλίο δώρο), τη διαφορά την έκανε μια καινούρια έκδοση, που δεν ήταν δική μας, με τον προλεκάλτ τίτλο: μπαμπά γιατί οι κομμουνιστές δε συμμετέχουν σε αστικές κυβερνήσεις; Όπου ο συγγραφέας (που όπως καταλαβαίνει κανείς από το βιογραφικό του, δεν έχει δώσει βιογραφικό στο κόμμα, αλλά είναι γερή, κομμουνίζουσα επιρροή) εξηγεί με απλά επιχειρήματα διάφορα ζητήματα, όπως θα το έκανε στη μικρή του κόρη. Και πείστηκε να προχωρήσει στην αυτοέκδοσή του, μετά από παρότρυνση όσων σφων και συναγωνιστών διάβασαν τις σημειώσεις του, σε μια πρώτη εκδοχή του βιβλίου.

Στο περίπτερο του Αλφειού, μπορούσε να βρει κανείς μεταξύ άλλων το τελευταίο τεύχος του HUMBA -που πρέπει δυστυχώς να ακρίβυνε- με εξώφυλλο τη σοβιετική ποδοσφαιρική ομάδα κι ένα ένθετο για τους Ολυμπιακούς του Ρίο. Κι αυτό έδωσε την αφορμή για μια γόνιμη, ποιοτική συζήτηση με διακεκριμένους νομικούς για την κάρτα φιλάθλου, το φακέλωμα και το υψηλό επίπεδο της Σούπερ Λιγκ, που συναρπάζει τα πλήθη.

Στα δεξιά ήταν ο παιδότοπος, που είχε και τραπεζάκι του πινγκ-πονγκ, κι όταν βάλει και air-hockey (ή όπως αλλιώς λέγεται αυτό το πράγμα) δε θα ξεκολλάν λεπτό από εκεί τα παιδιά κάθε ηλικίας. Άσε που ακούσαμε, στα πλαίσια μιας παιδικής παράστασης, λίγες νότες από το Eye of the tiger. Και όπως είπε σκωπτικά ο Sniper, αυτό ήταν ό,τι πιο ροκ θα ακούγαμε στο Φεστιβάλ.
Όχι ρε, αφού ήταν κι οι Μπλε...

Στο βάθος ήταν το μαθητικό στέκι και το παιχνίδι ερωτήσεων-κουίζ, προσαρμοσμένο στη θεματική κατηγορία "ναρκωτικά" -γι' αυτό δεν είχε καμία ερώτηση από το Κομμουν-τρίβιαλ. Είχε όμως αυτήν την ερώτηση:
Ποια νεολαία ανέλαβε πρώτη δράση ενάντια στα ναρκωτικά;
Α. η νεολαία ΣΥΡΙΖΑ       Β. η ΟΚΝΕ (πρόδρομος της ΚΝΕ)       Γ. η νεολαία ΠΑΣΟΚ
που λύγισε και τους πιο δυνατούς παίκτες με τη δυσκολία της. Πραγματική σπαζοκεφαλιά.
Κι άλλη μία, όπου η παρουσιάστρια χρειάστηκε βοήθεια, για να διαβάσει σωστά την "αλόε βέρα" και τα... "νουφάρα", γιατί δεν είχαν τόνο.

Λίγο αργότερα, ο προτζέκτορας στο χώρο έπαιζε ένα βιντεάκι για τα αναβολικά στον αθλητισμό και τη Φλόρες Γκρίφιθ Τζόινερ, που έζησε λιγότερο από τα ρεκόρ της και είχε τόσο μακριά νύχια, για να... Αλλά αυτή είναι μια άλλη ιστορία.

Το πιο ενδιαφέρον κομμάτι όμως ήταν οι εκθέσεις για τα 70χρονα του ΔΣΕ και για τους αλύγιστους της ταξικής πάλης (στις φυλακές και τους τόπους εξορίας-βασανιστηρίων), με τα πολύ ενδιαφέροντα εκθέματα, τα προσεγμένα ταμπλό και τους καλά διαβασμένους συντρόφους, που προσφέρονταν να σε ξεναγήσουν στο χώρο. Αλλά στην έκθεση για το ΔΣΕ, έπρεπε να (μπορείς να) διαβάζεις τα χείλη των σφων, λόγω της δυνατής μουσικής κι έτσι επικεντρώσαμε στην άλλη. Όπου μεταξύ πολλών και συγκλονιστικών άλλων, μπορούσε να διαβάσει κανείς λεπτομέρειες για τα εξής:

-τα στιχάκια που ενέπνευσαν τον τίτλο της ανάρτησης
υπομονή κι υπομονή, καρτέρει και καρτέρει
και τούτος ο Σεπτέμβριος τη λευτεριά θα φέρει
-τα επαναστατικά μακεδονικά τραγούδια που έλεγε η Μίρκα Γκίνοβα ή αλλιώς Ειρήνη Γκίνη (η πρώτη γυναίκα που εκτέλεσαν οι μοναρχοφασίστες), καθώς οδηγούνταν στο απόσπασμα.
-τη μικρότερη πολιτική κρατούμενη, που ήταν μόλις 12μισι χρονών και δε μαρτυρούσε την παρέα της, για να μην περάσουν κι οι φίλοι-σύντροφοί της, όσα πέρασε κι η ίδια.
-την επιστολή δυο μικρών κοριτσιών στον εξόριστο πατέρα τους, όπου του εξιστορούσαν τα βάσανά τους και τον ρωτούσαν πού είναι αυτή η Γυάρος και δεν μπορεί να έρθει...
-το άτυπο πανεπιστήμιο των κομμουνιστών στην Ακροναυπλία, όπου υπήρχε ολόκληρο πρόγραμμα σπουδών -σαν κι αυτό που θα ξεκινήσει σε λίγο καιρό στο Λαϊκό Πανεπιστήμιο, στην Αθήνα.
-το κασετοφωνάκι του Χαρίλαου, που κατέγραψε και διέσωσε κάποιες σπάνιες, μουσικές συνθέσεις. Και την κατάσταση που βίωσαν οι εξόριστοι της χούντας, έχοντας να αντιμετωπίσουν όχι μόνο τους διώκτες τους, αλλά τη διάσπαση του κόμματος και τη διαλυτική δράση του οπορτουνισμού, που δυσκόλευε ακόμα και την ενιαία υλοποίηση κάποιων συλλογικών αποφάσεων-διαμαρτυριών των κρατούμενων του στρατοπέδου.

Ας κρατήσουμε μερικές πινελιές για το αυριανό σημείωμα, για να πούμε κάποια πράγματα και για το χτεσινό πρόγραμμα. Που αυτή τη φορά ήταν χορταστικό και κράτησε τουλάχιστον ως τις τρεις που φύγαμε. Και ο κόσμος που ήρθε ήταν σαφώς περισσότερος, χωρίς να πλησιάσει πάντως το ιστορικό υψηλό άλλων βραδιών-χρονιών. Κι όπως τον έβλεπες από μακριά στο χώρο της κεντρικής σκηνής, υπήρχε ένας σχηματικός διαχωρισμός: αυτοί που κάθονταν προς τη σκηνή, και αυτοί που κάθονταν προς τη ταβέρνα. Η αντίθεση μεταξύ πνευματικής και συμβατικής τροφής (αν και μόνο συμβατικοί δεν ήταν φέτος οι λουκουμάδες και τα σουβλάκια). Κι ανάμεσά τους το κενό, σαν κι αυτό που νιώθει στην κοιλιά του ο σφος Οβελίξ και πρέπει να το γεμίσει, γιατί νηστικό αρκούδι δε χορεύει.

Αλλά όταν βγήκε η Γλυκερία, χόρεψε όλος ο ντουνιάς. Κι είχε γούστο να την ακούς να λέει "δικό σας..." και ο λαός από κάτω να συμπληρώνει "κανείς εδώ δεν τραγουδά, κανένας δε χορεύει", ενώ χόρευαν και τραγουδούσαν όλοι. Κι η Γλυκερία -που το 'χει γενικά- μπορούσε να τους χορεύει ως το πρωί.

Στη νεανική-μαθητική σκηνή ήταν οι Kazoo, που δεν είναι καν (Βασίλης) Καζούλης. Και δεν είπαν τη Φανή, αλλά ένα μεταμοντέρνο κράμα σκα με ικαριώτικα και ζωναράδικα. Ενώ σε κάποια φάση, σήκωσαν και τα χέρια σε στιλ Ρίκι Μάρτιν, αλέ-αλέ-αλέ (και όλα αυτά, μες σε δέκα λεπτά). Αλλά η πραγματική είδηση ήταν πως η μπλε τύπισσα δεν ήταν παν-σεληνιασμένη ως συνήθως κι αρκέστηκε σε ένα σχόλιο "ακόμα χούντα έχουμε" και μερικά κρύα αστεία ανάμεσα στα τραγούδια. Αλλά δεν είμαι σίγουρους αν αυτό ανακούφισε ή απογοήτευσε τους φανατικούς της θαυμαστές.

Στη λαϊκή σκηνή, οι χειμερινοί κολυμβητές προβληματίστηκαν από τον ανταγωνισμό που είχαν από την Πέγκι Ζήνα στη ΔΕΘ. Και τους διαδέχτηκε ο Αγάθωνας, που ήταν ορεξάτος και κουρδισμένος να το πάει ως την ανατολή του ήλιου.

Πιο πριν, ήταν η συζήτηση με Ζαριανόπουλο και Σιδηρόπουλο, που (για την οικονομία του χρόνου) δεν είχε συζήτηση με το κοινό και (για την οικονομία του χώρου) δε θα την αναπαραγάγω, έστω στα βασικά της σημεία. Όπως είπε εξάλλου ο Ζαριά, είναι αρκετά δύσκολο να συμπυκνώσεις σε μια παρέμβαση όλη την επικαιρότητα. Άλλο αν έκανε αυτό ακριβώς στη συνέχεια, πιάνοντας από τους σεισμούς της Ιταλίας, μέχρι την (αλληλ)εξάρτηση της Γερμανίας από το ρωσικό φυσικό αέριο.

Στα αξιοσημείωτα, συμπεριλαμβάνω τα αεροπλάνα, που έπιαναν διάδρομο ακριβώς από πάνω μας για να προσγειωθούν στο Μακεδονία, και πετούσαν τόσο χαμηλά, που προς στιγμήν νόμιζα πως ήταν δικά μας drone. Αλλά τελικά όχι, δεν έχει εξελιχθεί ακόμα τόσο πολύ το αεροπλανάκι της ΕΤΕ.
Και το έντονο λαϊκό στοιχείο, με την έκδηλη παρουσία, όπως φαίνεται κι από το παρακάτω στιγμιότυπο με την γκλίτσα, που απαθανάτισε η μοβομαλλούσα σφισσα (που σε αντίθεση όμως με τον Ντένις Ρόντμαν δεν έχει επισκεφτεί ακόμα τη ΛΔ της Κορέας).


Σήμερα πάμε για γκρανκινιολικό, χιτσκοκικό φινάλε, όπως θα έλεγε κι ο Δημήτρης, καθώς υπάρχουν τρία ζητήματα προς αντιμετώπιση.
-Η απεργία των αστικών λεωφορείων (που είναι ίσως οξύμωρο να λέγονται αστικά, εφόσον μετα-φέρουν το λαό), με το κόμμα να βάζει λεωφορεία σε κάθε περιοχή.
-Η φήμη ότι αρρώστησε ο Μαργαρίτης, που παίζει σήμερα στη λαϊκή. Έχουμε βέβαια κι άλλο Μάργκαρετ να βάλουμε στη θέση του, αλλά δεν ξέρω αν είναι καλλίφωνος και τι ρεπερτόριο έχει.
Και ο Φίλιππος Πλιάτσικας... Που δεν αντιμετωπίζεται με τίποτα.

Παρασκευή, 16 Σεπτεμβρίου 2016

Πέμπτη - το νέο Σάββατο

Δεν ξέρω ποιος έβγαλε το συμπέρασμα ότι η Πέμπτη είναι το νέο Σάββατο, αλλά σίγουρα δεν είχε υπόψη του το Φεστιβάλ της οργάνωσης. Όπου ο εργαζόμενος λαός φεύγει πριν από τα μεσάνυχτα, χωρίς γοβάκι, για να μη γίνει κολοκύθα, και βασικά γιατί έχει πρωινό ξύπνημα. Είναι σαν εκείνο το παιδικό τραγουδάκι με τα Στρουμφάκια, που λέει "την Πέμπτη δεν κρατιέμαι...", υπονοώντας την προσμονή για το Φεστιβάλ, που φουντώνει. Έλα όμως που... "Παρασκευή πρωί, λα-λα-λα-λα-λα, λα-λα,..", που είναι σαν να πέφτουν αποσιωπητικά. Ακόμα κι αν το πεις με βαριά, σαλονικιώτικη προφορά το "λα-λα-λα" και πας χαλαρά με ένα μπουγατσάν στο χέρι ή τους λουκουμάδες του Φεστιβάλ που (και) φέτος ήταν πολύ ωραίοι, δεν αλλάζει το νόημα κι όλοι ξέρουν τι αποσιωπάται: η βαρβαρότητα του συστήματος της εκμετάλλευσης και του πρωινού ξυπνήματος.

Όχι λοιπόν, η Πέμπτη δεν είναι το νέο Σάββατο. Γιατί την τρίτη μέρα κατά τας γραφάς, θα γίνεται παλλαϊκό προσκύνημα (ου μην και παλλαϊκό κράτος) και δε θα βρίσκεις μέρος να σταθείς και καρεκλοπόδαρο να ακουμπήσεις. Ενώ τώρα υπάρχει σχετική άπλα και λιγοστές ουρές, που μπορεί να φαίνονται κάπως κρύες, αλλά σίγουρα θα τις νοσταλγήσεις τις επόμενες μέρες, δηλ σήμερα κι αύριο. Καθώς (υπάρχει) και η ηθική δέσμευση στα περιβάλλοντα σπίτια και τις λαϊκές δυτικές συνοικίες (όχι το συγκρότημα) κι εργατογειτονιές πως δε θα τους ξενυχτήσουμε με τη φασαρία και θα τελειώσουμε κάπως νωρίτερα.
Μόνο που νωρίς από νωρίτερα διαφέρει...

Κνε μου αρρώστια, Κνε αδυναμία
Φεστιβάλ δεν τέλειωσε ποτέ κανείς στη μία...

Για την ακρίβεια, στη μία και μισή, οπότε είχαν τελειώσει τα πάντα. Κι έμεινε μόνο το κουβανέζικο μπαρ, Τούμπα λίμπρε και καρδιτσιώτικα κοκτέιλ, όπου ο μη αστικός μύθος λέει πως πέρυσι, κάποια στιγμή, προς τα ξημερώματα, είχε παίξει και Παντελίδη! Αλλά σύντομα έσβησαν κι εκεί τα φώτα και το επόμενο βήμα (για να μας διώξουν) θα ήταν να παίξει πχ ο σοβιετικός ύμνος και το σηματάκι της ΕΡΤ "καληνύχτα σας".
-Αύριο πάλι, δε θα είμαστε εδώ, που είχε πει μια φορά κι ο Λάκης με τα ψηλά ρεβέρ. Θα είναι όμως άλλοι.

Μα μιάμιση ώρα; Είπαμε, έχει συμπυκνωθεί ο πολιτικός χρόνος, αλλά όχι κι έτσι...

Αυτό δε σημαίνει πως δεν υπήρχε λαός (μέχρι τις 12 έστω). Μπορεί να μην είχαμε τον κόσμο που είχε η Τούμπα Λίμπρε χτες, αλλά το ΠΑΟΚ-Φιορεντίνα προσφερόταν για δημιουργικές υπερβολές και συνειρμούς με τα παλιά, αγαπημένα "Σπορ του Βορρά" του Μπούζα (πριν το γυρίσουν κι αυτά σε ταμπλόιντ σχήμα και κλείσουν) που φούσκωναν πλήθη και γεγονότα, σα φαρίνα (Πέτρος) Γιώτης. Στις σελίδες τους ο λαός του Φεστιβάλ θα ήταν τουλάχιστον ίσα με αυτόν της Τούμπας (βάλε και τα διαρκείας και τους τζαμπατζήδες). Κι αυτός της Τούμπας, υλικό για επανάσταση, ίσα με το πλήθος της τρίτης μέρας στο πάρκο Τρίτση. Ενώ εμείς θα βγάζαμε γραμμή στον Ραπ(τόπουλο), λέγοντας "καλησπέρα από το κιτρινόμαυρο Παύλου Μελά" -αφού οι ΠΑΟΚτζήδες θα έβλεπαν μπάλα.

Στον απολογισμό της μέρας, η κε του μπλοκ κράτησε.
Την κίνηση στην Εγνατία (ελέω ποδοσφαιρικού αγώνα και ΔΕΘ) και το αστικό της Σταυρούπολης (27) που μας φέρνει πιο κοντά, μέχρι να γίνεις παστός.
Για σένα έχω κάνει κρατητήριο και σκότωσα για ένα εισιτήριο...

Την τιτοϊκή κονκάρδα ενός σφου, όπου ο Γιόζιπ Μπρος είναι φτυστός ο... (ας κρατήσουμε μέχρι αύριο το σασπένς, που θα υπάρχουν και φωτογραφικά ντοκουμέντα).
Τη σφισσα με το μοβ φεγγάρι στα μαλλιά της (ψεύτικη η ακρογιαλιά, αν δεν τα 'βαφες σαν Ρόντμαν, θα 'σαν όλα αληθινά.
Τις άθικτες ντάνες με τις καρέκλες, που θα εξαφανιστούν μέχρι να πεις "λυκοσυμμαχία" τις επόμενες μέρες. Δείτε τις, πριν τις κατεβάσουν...

Την επίσκεψη κλιμακίου συνιστώσας της Ανταρσυα, που κατέφτασε στην κορύφωση της βραδιάς, όταν είχε τελειώσει το πρόγραμμα, και δε χρειαζόταν να κόψεις εισιτήριο για να μπεις στο χώρο. Όχι πως δεν είχαν όμως, γιατί τα διακινούν -λέει- κι οι ίδιοι, ενωτικά, στο Χεμινγουέι, το στέκι τους στο κέντρο της πόλης, με τα φτηνά ποτά και τις (όχι και τόσο φτηνές) σπέσιαλ κρέπες.
Παρεμπιπτόντως, το ρούμι στο κουβανέζικο το είχαμε φέτος 4 ευρώ. Απλά το λέω, χωρίς να έχω την παραμικρή ιδέα για τη διατίμηση του αλκοόλ και το μέτρο σύγκρισης στην αγορά. Ούτε γουλιά...

Το βαζιουλινικό σύνθημα "ούτε γουλιά (αλκοόλ)" που υιοθέτησε άθελά του ο Sniper, για να κρατήσει νηφάλια τη ΣΚΕΨΗ του, (όπως λέγεται και το όργανο των εμφιαλωμένων Κοκακολάδων, που είχαν και φέτος την τιμητική τους, με τα μπαλόνια τους). Ούτε γουλιά κι εδώ, μόνο Βίκος και ξερό ψωμί (συνοδεία για τα σουβλάκια).

Την ειρηνική συνύπαρξη με τη λαϊκή πτέρυγα του (πάλαι ποτέ) αριστερισμού, που προτιμά τα κλαρίνα από τη σκα κι άλλα μεταμοντέρνα ακούσματα, και γουστάρει οτιδήποτε λαϊκό -εκτός από τη λαϊκή εξουσία-λαϊκή οικονομία. Εκτός κι αν αγάπησαν αναδρομικά όλες τις επεξεργασίες του 15ου Συνεδρίου.

Τα θυελλώδικα χειροκροτήματα (ΟΥΡΑ κι ουρανομήκεις επιδοκιμασίες) στην εμφάνιση του Πετρολούκα Χαλκιά. Και το λογοπαίγνιο που έκανε το Λαϊκό Στρώμα -ανώτατο στάδιο του σεφερλισμού-παραγοντισμού- για τον ΠετροΛούκατς Χαλκιά (θυελλώδικα "ωχ θεέ μου" και παλάμες να καλύπτουν το πρόσωπο) και την ταξική συνείδηση, με φόντο το σύνθημα της λαϊκής σκηνής: για να φτιάξω μια καινούρια κοινωνία άλληνε...
Έλειπε μόνο ο Πέτρος Φιλιππίδης σε ρόλο μπάτσου να πει με στιλ Τσίπρα: σκασμός εγώ μιλάω...

Το πεντάλεπτο πέρασμα από τους Ιμάμ Μπαϊλντί, όπου η τραγουδίστρια μπαΐλντιζε το κοινό της στο μπλα-μπλα, μέχρι να τραγουδήσει λίγο και να το ξαναγυρίσει στο μιλητό.
Τη φεστιβαλική ανεμελιά, που δεν την αγγίζουν οι (άδικες) μπηχτές της μάνας Φύσσα κι οι κουτοπόνηρες ερωτήσεις ενός δεξιού Ναρίτη στο ΓΓ, για το ευρώ και τη Χρυσή Αυγή.

Και την απορία γιατί ο ΓΓ ήταν εδώ μέχρι χτες το πρωί, αλλά δεν παρέτεινε λίγο την παραμονή του, για να έρθει στο Φεστιβάλ, να φάει και να χορέψει στη λαϊκή. Γιατί εμείς στην ομήγυρη, μπορεί να ήμασταν αρκούντως εύσωμοι, τρεις τόνοι (σε κιλά) - μία πολιτική, και φαγανοί (τα σουβλάκια καλά, τα λουκάνικα αξιοπρεπή, αλλά τη διαφορά την έκαναν οι λουκουμάδες), από χορό όμως... βράχος ακούνητος ο Ντιμιτρόφ. Και δεν ξέρω αν αρκεί η φεστιβαλική ανεμελιά για να κερδίσουμε έξυπνα τιτιβίσματα και χολερικά σχόλια.

Το κακό πάντως με αυτές τις ευέλικτες στη σύνθεση, αλλά δυσκίνητες στο περιεχόμενο (σαν εξωκοινοβουλευτική ενότητα) παρέες είναι ότι κάνουν την ίδια βόλτα πάνω-κάτω σε ακτίνα μερικών μέτρων, συναντάνε ένα σωρό γνωστούς, αποπροσανατολίζονται από το στρατηγικό τους στόχο, και όταν βρουν τελικά τραπέζι να κάτσουν, παλουκώνονται για να μην το χάσουν. Οπότε χρειάζονται διασπαστικές-φραξιονιστικές κινήσεις, για να γυρίσεις το χώρο και να βρεις υλικό για ανταπόκριση.

Όπως πχ το ταμπλό από το... αναμοφωτήριο της Μακρονήσου, που μιλούσε ειρωνικά για το μεγάλο Στάλιν, που (κατά τα σοβιετικά βιβλία) ήταν ολοκληρωμένη μεγαλοφυΐα και εποίησε τα πάντα. Γιατί ψέματα είναι;



Αλλά περισσότερα επ' αυτού στο αυριανό σημείωμα.

Πέμπτη, 15 Σεπτεμβρίου 2016

Μαχόμενη δημοσιογραφία

κι οι ανακολουθίες του Unfollow

Δε θα πω ονομαστικά ποιος, γιατί δε νομίζω να το ήθελε. Αλλά την καλύτερη ατάκα για τη "μαχόμενη δημοσιογραφία" του Unfollow, την είχα ακούσει σε ανύποπτο σχετικά χρόνο από ένα σφο. Που είχε πει πολύ σωστά πως το Unfollow χτίζει μεθοδικά το προφίλ της αδέσμευτης, αποκαλυπτικής ενημέρωσης, που ενοχλεί τα μεγάλα συμφέροντα και βγάζει στη φόρα καυτά θέματα, που κανείς δεν τολμά να αγγίξει. Κρύβει όμως εξίσου μεθοδικά τα στηρίγματα που έχει και του δίνουν το περιθώριο να λειτουργεί έτσι.

Με απλά λόγια, θέλει να δείξει ότι έχει αρχ..., αλλά δε μας λέει τι πλάτες έχει. Και δεν είναι και τόσο έντιμο να προβάλλεις θορυβωδώς το πρώτο, όταν αποσιωπάς το δεύτερο.

Δεν ξέρω βέβαια αν ήξερε ή έστω υποψιαζόταν κι ο ίδιος για ποιες πλάτες μιλάμε τελικά και πόσο... χτιστές είναι. Βασικά δεν ξέρω αν μπορούσε οποιοσδήποτε να το σκεφτεί τότε. Ασφαλώς ήταν μια ισχυρή ένδειξη η συστηματική ενασχόληση του περιοδικού με το Μελισσανίδη, αλλά αυτό βασικά εντασσόταν στο πλαίσιο της αδυσώπητης μάχης που είχαν κηρύξει ενάντια στα μονοπώλια και τις προνομιακές σχέσεις κάποιων καπιταλιστών με το κράτος (οι σχέσεις με την κυβέρνηση Σαμαρά και το ξεπούλημα του κερδοφόρου ΟΠΑΠ). Νομίζω επίσης ότι υπήρξε κι ένα μαφιόζικο χτύπημα σε μια μηχανή του Χαραλαμπόπουλου, που παρέπεμπε σε ξεκαθάρισμα λογαριασμών (σε φάση: πρόσεξε, ξέρουμε πού μένεις). Αλλά κι αυτό θεωρήθηκε ως μέρος της προσπάθειας φίμωσης μιας μαχητικής, ανεξάρτητης φωνής, που μπαίνει στο μάτι των ισχυρών και πληρώνει το τίμημα.

Τώρα όμως, μετά από την ανακοίνωση της συνεργασίας με τα Παραπολιτικά του Μαρινάκη, που θα κυκλοφορούν κάθε τρίτη βδομάδα του μήνα με ένα ένθετο υπό την επιμέλεια της ομάδας (ή μάλλον κάποιων) δημοσιογράφων του Unfollow- πολλά πράγματα μπορούν (κι επιβάλλεται) να διαβαστούν διαφορετικά.

Η ειρωνεία του πράγματος είναι πως στο τελευταίο τεύχος του περιοδικού, υπάρχει ένα θέμα με τίτλο "αυτός ο καναλάρχης ποιανού είναι;", που στην ιστοσελίδα του Unfollow συνοδεύεται από μια φωτό του Μαρινάκη και προαναγγέλλεται με ένα σύντομο σημείωμα, όπου διαβάζουμε μεταξύ άλλων και τα εξής:

Η δημοπρασία των τηλεοπτικών αδειών αποδεικνύει πόσο σημαντικό είναι να διαχειρίζεται κανείς το μέσο που διαχέει την πληροφορία. Η ένταση με την οποία επεδίωξε κάθε ενδιαφερόμενος να αποκτήσει τη «μαγική» άδεια δείχνει πόσο πολύτιμο είναι γι’ αυτούς να έχουν στα χέρια τους ένα εργαλείο που διαμορφώνει το πολιτικό κλίμα και επηρεάζει τα πολιτικά πράγματα.
Πόσο επίκαιρα είναι τα παραπάνω, αν αναλογιστεί κανείς πως ισχύουν για όλα τα μέσα και όχι μόνο για τα τηλεοπτικά κανάλια!

Η δεύτερη ειρωνεία της υπόθεσης είναι αυτή που επιστρατεύουν κάποιες συριζόφιλες σελίδες (λίγο κακόηχος όρος, αλλά ασορτί με το νόημα και το σημαινόμενο) που έβγαλαν το θέμα για την... "παρά φύση" συνεργασία, αναλογιζόμενες το πολιτισμικό σοκ των αναγνωστών της εφημερίδας, που θα πέφτει στα χέρια τους ένα ένθετο χωρίς λάιφ-στάιλ θέματα και θα χρειάζονται διερμηνέα για να το ξεφυλλίσουν. Αλλά και των αναγνωστών του Unfollow, που θα πηγαίνουν στο περίπτερο να ζητήσουν μια ρυπαρή φυλλάδα και θα παίρνουν μαζί ένα cd της Πάολα ή κάτι άλλο αντίστοιχα ποιοτικό.

Προφανώς κι είναι γελοίοι οι Συριζαίοι (νικώντας σχεδόν τους πάντες στη σύγκριση) αλλά παίρνουν το αίμα τους πίσω από τους παλιούς τους φίλους. Και βασικά, πατάνε σε γεγονότα, οπότε βρίσκουν και τα λένε.

Μία από τις ιστοσελίδες που έπαιξαν το θέμα πχ είναι το TVXS του Κούλογλου. Ο οποίος είναι μεν γλοιώδης, αλλά είναι παγκοίνως γνωστός ως Κούλογλου και δεν μπορεί να ξεγελάσει πολύ κόσμο, αν προσπαθήσει να πουλήσει κάτι διαφορετικό (άλλο που τον ψήφισε πολύς κόσμος στις ευρωεκλογές. Αυτός ο σχιζοφρενικός δυισμός, να γλείφεις εκεί που φτύνεις, είναι τυπικό γνώρισμα των κατοίκων του Αριστεροχωρίου).

Υπήρξε όμως ένα διάστημα, που περνούσε η εναλλακτική μπογιά του, και την αξιοποίησε στο έπακρο για να στάξει αντικομμουνιστική χολή και δηλητήριο με αριστερό, "προοδευτικό" πρόσημο. Κι όταν έκλεισε ο δικός του κύκλος, άνοιξε ο επόμενος. Ο Βαξεβάνης με τη λίστα Λαγκάρντ (και τις δικές του πλάτες που του πάσαραν την είδηση) και το Unfollow, που δύσκολα θα φανταζόταν κανείς τόσο εύκολη και εντυπωσιακή την πολιτική του χρεοκοπία.

Το πιο εντυπωσιακό πάντως είναι ότι αυτά τα έντυπα έρχονται και παρέρχονται, ακολουθώντας πιστά τον κύκλο των πολιτικών φορέων που κινούνται σε τροχιά γύρω από αυτόν το χώρο (αριστεροχώρι) και γίνονται διάττοντες αστέρες, που χάνονται, για να αναγεννηθούν (σε καινούρια συσκευασία) από την αστρική ύλη της σοσιαλδημοκρατίας. Και ο συμπυκνωμένος πολιτικός χρόνος (λατρεμένο κλισέ των αριστεροχωριανών) μειώνει διαρκώς τον (φαύλο) κύκλο ζωής τους.

Τραγική ειρωνεία (πώς τα φέρνει καμιά φορά η ζωή) είναι και το ντούρο αγωνιστικό παρελθόν των υπευθύνων της έκδοσης. Και δεν αναφέρομαι τόσο στον Πι Σωτήρη (στέλεχος της Αραν, παλιότερα της Ανταρσυα και πλέον στη ΛαΕ), όσο στο Χαραλαμπόπουλο (που ήταν υποψήφιος της Ανταρσυα, αλλά η αρθρογραφία του προδίδει ανοιχτό δίαυλο και με τη Ζωή) κι άλλα βλαστάρια, που είχαν βγει ως τιμητές του ΚΚΕ, όταν βρήκαν πχ μια συμβολική δωρεά του Μελισσανίδη στη μνήμη του πατέρα του (στη στήλη με τα μνημόσυνα του Ριζοσπάστη που μόνο οι... φανατικοί μερακλήδες διαβάζουν) και νόμιζαν πως έπιασαν λαβράκι ή μάλλον με ένα σμπάρο δυο τρυγόνια κι υπονοούσαν ότι υπάρχει βαθύτερη σχέση-σύνδεση. Ή όταν έκαναν σπέκουλα με τις περικοπές στο όργανο της ΚΕ κι έλεγαν πως η απόλυση του Μπογιόπουλου ήταν απόδειξη πως είναι κομμουνιστής (άλλο αν στην πορεία τα έσπασαν τελικά μαζί του).

Δεν ξέρω ποια θα είναι η γραμμή υπεράσπισής τους για όλα αυτά. Μπορεί να είναι πχ η γραμμή του Χατζηστεφάνου, για τα βρώμικα μαγαζιά με τα οποία αναγκάζεται να συνεργαστεί στην καριέρα του ένας δημοσιογράφος (και δεν είναι μόνο το BBC τον καιρό των βομβαρδισμών του Ιράκ, αλλά και το Κόκκινο, τον καιρό του τρίτου μνημονίου). Νομίζω όμως πως θα επιλέξουν την επίθεση -που είναι η καλύτερη άμυνα- είτε για τους κολαούζους του Σύριζα, είτε (εφόσον εμφανώς δε χωράνε σε αυτό το τσουβάλι) κάτι άλλο, πχ το ΚΚΕ που πούλησε το κανάλι στο Μαρινάκη (κι όλως παραδόξως, κανείς δε βγήκε τότε να πει: μαγκιά του, που του τα πήρε, για να τα δώσει στους εργαζόμενους...)

Ή μπορεί να επιστρατεύσουν το καλαμπούρι ότι η συνεργασία αυτή δεν επηρεάζει στο παραμικρό τη μαχόμενη κι αποκαλυπτική τους δημοσιογραφία. Γιατί έτσι λειτουργούν τα πράγματα στην Ελλάδα. Και το επόμενο τεύχος του Unfollow θα έχει λογικά μια μεγάλη έρευνα για τη σκοτεινή υπόθεση του NOOR-1. Εγγυημένα πράγματα...

Υστερόγραφο: μη ξεχάσετε να γίνετε συνδρομητές Unfollow. Που αποδεικνύει σε κάθε βήμα της πορείας του την ανεξαρτησία του.

Τετάρτη, 14 Σεπτεμβρίου 2016

Δεν είναι αυτό που νομίζεις

Την εισαγωγή την έκανε η Ρένα Δουρου-τι με τις ένοχες απολαύσεις της (που απενοχοποίησαν εμάς τους υπόλοιπους) ως προς τα καλοκαιρινά της αναγνώσματα, όπου όλοι είμαστε κάπως πιο χαλαροί, απελευθερωμένοι και πρόθυμοι να δοκιμάσουμε καινούρια πράγματα (όπως ο Μίμης Ανδρουλάκης και ο Τατσόπουλος) για να ικανοποιήσουμε την περιέργειά μας -και πιθανότατα τίποτα άλλο πέραν αυτού.

Φαντάσου όμως μια από αυτές τις απολαύσεις να έχει κομματική έγκριση! Και δεν υπάρχει πιο εμφατική κι επίσημη έγκριση από το εκδοτικό του κόμματος και την κυκλοφορία του βιβλίου από τη Σύγχρονη Εποχή. Και δεν εννοώ παλιά βιβλία του Ανδρουλάκη -που κάποια τα λες κι ενδιαφέροντα- αλλά κάτι ακόμα πιο τρελό κι ιντριγκαδόρικο.
Σώτη Τριανταφύλλου! Ω ναι...

Φαντάσου τώρα να είσαι στην παραλία ή σε ένα τρένο -σε κοινή, δημόσια θέα τέλος πάντων- και να πέσει η ματιά ενός περαστικού στο εξώφυλλο, τον τίτλο κι αμέσως μετά στη ματιά σου, καθώς διαβάζεις στο βλέμμα του την περιφρόνηση και ψάχνεις μια δικαιολογία να πιαστείς. Δεν είναι αυτό που νομίζεις... να σου εξηγήσω...
Μόνο που είναι αυτό ακριβώς που νομίζει. Ένα βιβλίο της Σώτης από τη Σύγχρονη Εποχή.

Το βιβλίο "κινηματογραφημένες πόλεις" κυκλοφόρησε το 1990, σαν εισαγωγή σε όσα κοσμογονικά (ή κοσμοκτονικά, εξαρτάται από ποια σκοπιά το βλέπεις) θα ακολουθούσαν τα επόμενα χρόνια. Και είναι ένα ταξίδι στον κόσμο του Βέλτσου και του ακατανόητου, όπου τίποτα δεν έχει νόημα αν δεν το πούμε έτσι, ώστε να μη βγάζει νόημα, για να φαίνεται ότι έχει βαθιά νοήματα.
Πω-πω νόημα, που έλεγε κι ο θεατής του χαρυκλυννικού Αρτέμη. Πολύ νόημα! Άμα δεν προσέξεις, το έχασες...

Προσωπικά πάντως κυνήγησα με το ντουφέκι και το μικροσκόπιο πιθανά πολιτικά νοήματα ή έστω υπονοούμενα, πίσω από τις γραμμές, αλλά δεν έπιασα και μεγάλα ψάρια. Μια ελαφριά, όσο πατάει η Σώτη, (που τρέφεται με σκόνες και ζυγίζει ελάχιστα) αντισταλινική αιχμή: "είναι τα τρελά χρόνια της τζαζ για τις Ηνωμένες Πολιτείες, χρόνια όπου εκκολάπτεται το αυγό του φιδιού στην Ευρώπη, με την άνοδο των δικτατοριών και το τέλος της επαναστατικής κοσμογονίας στη Σοβιετική Ένωση" που δεν ήταν ακριβώς εκτός γραμμής εκείνα τα χρόνια.

Και μια αμήχανη στιγμή για τη Σώτη, όπως κοιτάζει το παρελθόν της (κι εμείς το δικό μας άλλωστε) και πέφτει σε μια αναφορά της για τη νύχτα της Νέας Υόρκης του μεσοπολέμου, όπου καραδοκεί η οικονομική κρίση, η "ενοχλητική" δράση των συνδικάτων (...), με τα εντελώς περιττά (από τη σκοπιά της σημερινής πολιτικής της στάσης) εισαγωγικά.

Και δεν είναι μόνο αυτή που άλλαξε, σε τελική ανάλυση.
Πόσο άλλαξε, πόσο αλλάξαμε... που θα 'λεγαν ο Μηλιώκας και η Μάνου. Αλλά ευτυχώς δεν ξεπλυθήκαμε μαζί της πολιτικά και δε γίναμε ποτέ ροζ. Ούτε κι αυτή άλλωστε, αφού προτίμησε το καθαρό μαύρο της παρδαλής αντίδρασης. Κι από μια άποψη, δεν άλλαξε κανείς μας κατά βάθος. Το λάθος ήταν που βρεθήκαμε εξ αρχής, νομίζοντας πως είμαστε στο ίδιο στρατόπεδο.

Κι αυτή η πλάνη ταλαιπώρησε για αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα κάποιους σφους, που μάλλον θυμόντουσαν το παλιό της πέρασμα από τις δικές μας εκδοτικές προσπάθειες και την περνούσαν για δική μας. Έτσι ήρθε και η δική μου γνωριμία με το μαγικό κόσμο της Σώτης και με το "εργοστάσιο μολυβιών", που μου το δάνεισε μια αρχάρια σφισσα, συστημένο από τους γονείς της.
-Είναι δικιά μας αυτή που το 'γραψε.
Και να το τρως στη μάπα ως το τέλος, περιμένοντας μάταια την ανατροπή ή τέλος πάντων κάτι που να δικαιώνει τις συστάσεις.

Αντί επιλόγου, ένα μικρό δείγμα τέχνης από τη γραφή της Σώτης. Δώστε βάση στο νόημα, αν δεν το προσέξεις, το 'χασες, σφε αναγνώστη...

Το Λονδίνο του Μπλόου απ (1966) είναι μια πόλη σιωπής, που διασχίζεται από το θόρυβο μιας εξάτμισης και το τραγούδι των Γιάρντμπερντς. Το "γλεντζέδικο" Λονδίνο της δεκαετίας του 60' είναι μια γαλάζια έρημος, ένα επιτραπέζιο παιχνίδι τύχης για τον Άνθρωπο της Εικόνας. Ο Τόμας (Ντέιβιντ Χίγκινς) αντιπροσωπεύει τον εαυτό του σε ένα πλαίσιο, όπου ο καθένας αποτελεί μια μονάδα: στην πόλη του Αντονιόνι, απουσιάζει το πλήθος, μαζί με τις συλλογικές αξίες και τις συλλογικές αγωνίες. Σε μια εποχή μπλητλμανίας, όπου η Ντάρλινγκ (Τζον Σλέσινγκερ, 1965) οδηγεί χωρίς δίπλωμα μέσα στη λονδρέζικη νύχτα, ο Τόμας απολαμβάνει τη μοναχική του εμπειρία, μια εμπειρία χρωματική. Το Λονδίνο είναι ένα καλειδοσκόπιο, η γονιμότερη πόλη της δεκαετίας, ένα χωράφι με φράουλες, φωτογραφημένο ψυχρά από τον Κάρλο Ντι Πάλμα. Όπως η Κίνα, το Μπλόου απ μοιάζει με ένα μάτι που παρακολουθεί χωρίς να επεμβαίνει την κατάδυση του Τόμας στην αλήθεια, την αλήθεια που μεγενθύνεται (sic) χωρίς νόημα, χωρίς οικουμενική αξία και γι' αυτό ανατρεπτική, πρόσκαιρη κι επικίνδυνη. Ούτε το Λονδίνο του Τόμι Στηλ, ούτε το Λονδίνο του Ρίτσαρντ Χάμιλτον ("τρομακτικό Λονδίνο 67'" (1968-69), λάδι σε μουσαμά και μεταξοτυπία, Γκαλερί Τέιτ), ούτε το Λονδίνο των ευτυχισμένων μονάδων που ξετυλίγουν την ανυτάρκειά τους σε ένα χώρο που ξεχειλίζει από κρυμμένους θησαυρούς: κι ο Τόμας ερωτεύεται μια παλιά προπέλα. Ο έρωτας λείπει απ' αυτή την πόλη, όπως κι η συνείδηση του παρόντος, ο φόβος του μέλλοντος, η ανάμνηση του παρελθόντος: ο Τόμας κατασκοπεύει τις ζωές των άλλων, όχι σαν τον Peeping Tom  (ήρωας της ομώνυμης ταινίας του Μάικλ Πάουελ, 1959) αλλά σαν τον ζαβολιάρη στο πόκερ, παίκτης ο ίδιος πάνω στο πράσινο τραπέζι της πόλης. Όπως στην Περιπέτεια (1959) τη Νύχτα (1960) και την Έκλειψη (1962), ο χώρος είναι αφηρημένος, γραμμικός, συμμετρικός, διαφανής: ένας κυβιστικός πίνακας, που πάλλεται, αλλάζοντας ρυθμούς, φιλοξενώντας -αφιλόξενα- ανθρώπους χαμένους σε ένα μακρυνό διάστημα. Τίποτα δε φέρει τη σφραγίδα της γραφικότητας, τη χαρούμενη κραυγή των γίπις και τα κομμάτια του ψυχεδελικού ονείρου των ημερών: ο Αντονιόνι διαλέγει το φως της αυγής, το φως του πάρκου, το φως του νάιτ κλαμπ. Το φως μιας πόλης διψασμένης για φως. Όταν ο ήλιος βγαίνει, οι Λονδρέζοι ξεχύνονται με τους χαρταετούς στο Χάιντ Παρκ: όχι στο Μπλόου απ. Στο Μπλόου απ, η ζωή δεν ταυτίζεται με τη στέρηση και την ικανοποίηση της στέρησης, αλλά με το περιττό, με αυτό που δεν αλλάζει σε τίποτα τα πράγματα. Το Λονδίνο, όπως και το Λος Άντζελες στο Ζαμπρίσκι Πόιντ (1968) είναι χώρος για άτομα -που δεν τέμνονται και δεν ματώνουν: φιγούρες γεωμετρικές, διαλυμένες στο φάσμα του φωτός, εκούσια τοποθετημένες σε ένα μωσαϊκό από σχέδια, απαλλαγμένο από το φορτίο της ποπ κουλτούρας. Ο Αντονιόνι κινηματογραφεί την απλοποιημένη ψυχολογία των αστών κι όχι τη γραφικότητα του ντεκόρ: στο Λονδίνο της έξαψης υπάρχει αμηχανία, απουσία συναισθημάτων και τεμπελιά -υπάρχει το περίγραμμα της γυναίκας του Μάρσαλ Ράις ("πέρυσι το καλοκαίρι", 1963) αλλά δεν υπάρχει ούτε γυναίκα, ούτε καλοκαίρι. Επιτέλους μια πόλης χωρίς οικολογικούς προβληματισμούς, χωρίς τη σημειολογία του βαθμού μηδέν, χωρίς τις μάχες των φύλων και των φυλών: μια πόλη όπου όλα λείπουν σαν σε διακοπές. Αν η ποπ αρτ του Ράουσενμπεργκ πίστευε πως θα βρει στο Μπλόου απ τη φιλμική της έκφραση, έχασε το στοίχημα:τα σύμβολα της σύγχρονης ζωής βρίσκονται βαθειά μέσα στους ήρωες. Το σεξ, τα ναρκωτικά και το ροκ' ν' ρολ είναι χόμπι και δημοσιογραφικές επινοήσεις: ο Τόμας δεν καταναλώνει εικόνα, δημιουργεί εικόνα -όλα τα άλλα είναι ατυχήματα. Το Μπλόου Απ είναι μια άσκηση στιλ, όπως και το Λονδίνο της στιγμής, μια ταινία και μια πόλη, που, χωρίς οπαδούς, δημιουργούν οι ίδιες ένα νέο κύμα, μια μικροφιλοσοφία, που πρεσβεύει ό,τι μπορούμε να ζήσουμε στο σύγχρονο κόσμο, αρκεί να συλλάβουμε το πνεύμα των καιρών, εκλεκτικά κι όχι σαν μια μπουκιά, ένα πακέτο σαν εκείνο που πούλησαν οι Αμερικανοί κινηματογραφιστές του '60. Το Λονδίνο του Αντονιόνι δεν είναι μια πολεδομική μελέτη, ούτε μια κοινωνιολογική΄απεικόνιση: είναι μια ταινία που αρχίζει με το πάτωμα της πόλης, ένα γρασίδι την επιφάνεια του βιομηχανικού κόσμου, κάτω απ' όπου κρύβονται άχρηστα μυστικά. Ποια είναι λοιπόν η αλήθεια, αναρωτιέται ο Τόμας και σηκώνει αδιάφορα τους ώμους, μέσα σε ένα καταρράκτη από διφορούμενα: μια πόλη δεν είναι φορέας ενός ερωτήματος, που μας κρατάει στη ζωή, ενός βλέμματος που εμπλουτίζεται καθώς στρέφεται περισκοπικά.

Η σκηνοθεσία της πόλης ενισχύει το θεματικό επιχείρημα γύρω από την αντίληψη της αλήθειας, γύρω από τη βεβαιότητα του τι είναι πραγματικό: το Λονδίνο είναι ένας χώρος ονειρικός, όπου ο Αντονιόνι ξεχωρίζει σιλουέτες κι επεισόδια, χωρίς ντοκυμενταρίστικο ισχυρισμό -τίποτα δεν είναι αυτό που φαίνεται. Η πρόσοψη του στούντιο του Τόμας μοιάζει να μη σχετίζεται με τον περιβάλλοντα οικιστικό χώρο και το εστιατόριο όπου τρώει δεν διακρίνεται από ένα ιδιωτικό σπίτι. Τα αντικείμενα αποχωρίζονται από τις λειτουργίες τους, ή, καταλαμβάνουν ανορθόδοξες θέσεις μέσα στο πλαίσιο όπου κινείται ο Τόμας: οι κάτοικοι της πόλης φαίνονται άσχετοι προς το άψυχο υλικό της και για αυτό φαντασματικοί, καθώς παίρνουν μέρος σε πάρτι με ευώδεις καπνούς, ανάμεσα σε βικτωριανά έπιπλα, ή, κάνουν έρωτα (τρόπος του λέγειν) κάτω από το βλέμμα ενός αλαβάστρινου μπούστου. Η πόλη δεν μοντάρει το παρελθόν με το παρόν: απλώς, ο χρόνος δεν υπάρχει. Το Μπλόου απ, σαν δείγμα αφηρημένης τέχνης, δεν εμπεριέχει το χρόνο και το μοναδικό στοιχείο που περικλείει τη χρονική διάσπαση είναι ο λονδρέζικος κοσμοπολιτισμός, η κατ' εξοχήν ιστορία του παρόντος. Η πόλη φωτογραφίζεται σαν ένα ανομοιογενές άθροισμα από έγχρωμες καλόγριες, πολιτοφρουρούς, φοιτητές μεταμφιεσμένους σε κλόουν, ομοφυλόφιλους με σκυλάκια κανίς και ρακοσυλλέκτες, όλα μαζί και ταυτοχρόνως, σε ένα σουρεαλιστικό (ή υπερεαλιστικό) πορτρέτο. Όμως, το Λονδίνο του Αντονιόνι δεν είναι το καρτούν του Ρίτσαρντ Λέστερ, ούτε το φόντο της ποπ-αρτ: μοιάζει πιο πολύ με το Παρίσι του Ντάνιελ Μπιούρεν (του 1968), παρά με το τρελό Λονδίνο της εφήμερης τέχνης της δεκαετίας, στον αστερισμό του σεξ, των ναρκωτικών και του ροκ' ν' ρολ. Για μια ακόμα φορά, ο Αντονιόνι μιλάει μια γλώσσα του μέλλοντος: το Μπλόου απ είναι μια ταινία για παράσταση σεξ (όπως στις σκηνές που ο Τόμας φωτογραφίζει τη Βερούσκα), για παράσταση ναρκωτικών (στο "όργιο", όπου όλα μοιάζουν ακίνητα, ή, στη σκηνή με τον Εον που προετοιμάζει με επιμέλεια τη βραδυνή του δόση) και για παράσταση ροκ' ν' ρολ, αφού η σπασμένη κιθάρα των Γιάρντμπερντς φαίνεται τη μια  στιγμή σαν ένα τρόπαιο και την άλλη σαν ένα σκουπίδι.




Να πέσει αυτό σε πανελλήνιες για ανάλυση, περίληψη, κτλ, και να μην περάσει ούτε ο εξεταστής.
Ευτυχώς πάντως, έχει και παραγράφους, για να καταλαβαίνει ο αναγνώστης πότε αλλάζει το θέμα.
Κι ύστερα λες πως σου φάνηκαν δύσκολα τα "φιλοσοφικά χειρόγραφα" του Μαρξ. Σε παρακαλώ τώρα...