Δευτέρα, 24 Απριλίου 2017

Συγκοινωνούντα δοχεία

Η αρχική σκέψη της κε του μπλοκ ήταν να κάνει μια τρικολόρ ανάρτηση, στα χρωματικά πλαίσια της γαλλικής σημαίας, με αφορμή τις χτεσινές εκλογές στη χώρα που (θα μπορούσε να αποκαλείται κι ως αυτή που) πρακτικά γέννησε τον κομμουνισμό. Αλλά η ζωή είναι αυτό που συμβαίνει γύρω μας, όσο εμείς φτιάχνουμε πλάνα και κεντρικό σχεδιασμό της παραγωγής. Συνεπώς περιορίζομαι σε μερικές πρόχειρες σημειώσεις για το φετινό γαλλικό Απρίλη, ο οποίος δεν είναι κινηματικός, αλλά εκλογικός. Παραλίγο να βγάλει όμως τον "κομμουνιστή" Μελανσόν στο δεύτερο γύρο και να κάνει κάποιους στην Ελλάδα να ονειρεύονται μια ροζ άνοιξη, ξεπλυμένη σαν τη συνέπεια του ΓΚΚ ή τα ρούχα της Μάνου και του Μηλιώκα.

Αντ' αυτού τελικά, έχουμε το δίπολο ενός Ποταμίσιου και μιας εκδοχής της "σοβαρής χρυσής αυγής" αλά γαλλικά, βγαλμένο κατευθείαν από τα όνειρα και τα τηλεοπτικά πάνελ του ΣΚΑΪ. Αλλά και από τους χειρότερους εφιάλτες του Λαϊκού Στρώματος, που αφού θέσει το υπαρξιακό ψευτοδίλημμα "εμείς με ποιον είμαστε;", συνεχίζει ακάθεκτος με το "ποιον στηρίζουμε στο β' γύρο" -πριν τον τρίτο που θα είναι ο τελικός. Σκοντάφτει όμως στο δίλημμα Ποτάμι-Χρυσή Αυγή, πατάει επανεκκίνηση και μπλοκάρει ξανά στο ίδιο σημείο, χωρίς να μπορεί να διαλέξει: ποτάμι ή χρυσή αυγή...; ποτάμι ή χρυσή αυγή;
(-Σπανακόρυζο, που θα έλεγε κι ο Βαϊμάκης στο ραδιοφωνικό Fight-Club).

Το πλέον αστείο στη φαιδρή πολιτική αντιπαράθεση που απασχολεί τον τόπο, αλλά είναι εκτός χρόνου και τόπου, και ψάχνει άλλους τόπους μακρινούς, όπως η Βενεζουέλα, για να βρει λόγους ύπαρξης και να συνεχίσει να αναπτύσσεται. είναι πως οι δύο πόλοι του ελληνικού δικομματισμού (Σύριζα-ΝΔ) πανηγυρίζουν αμφότεροι για το αποτέλεσμα των γαλλικών εκλογών, αν και κανείς από τους υποψήφιους που υποστήριζαν δεν πέρασε στον τελικό.

Ο Σύριζα πανηγυρίζει για το αυξημένο ποσοστό του Μελανσόν, καταπίνοντας αμάσητη τη σπόντα του τελευταίου για τον Αλέξη (εγώ δεν είμαι Τσίπρας, για να διαπραγματεύομαι 17 ώρες με αυτούς που με προσβάλλουν), για να στηρίξει το παραμύθι μιας Ευρώπης που αλλάζει. Με εκλογές. Παίζει λοιπόν το ρόλο της απομονωμένης εκλογικής πρωτοπορίας -κάτι σαν τους μπολσεβίκους το 17' ένα πράμα- που έσπασε πρώτος τον αδύναμο κρίκο της νεοφιλελεύθερης αλυσίδας, παίρνοντας στα χέρια του την κυβερνητική εξουσία, και περιμένει με αγωνία να εξαπλωθεί η εκλογική επανάσταση στην Ευρώπη, γιατί αλλιώς θα υποχρεωθεί σε αναδίπλωση κι επώδυνους συμβιβασμούς, όπως το Μπρεστ-Λιτόφσκ και το τρίτο-τέταρτο μνημόνιο (της πρωτοδεύτερης φοράς αριστερά).

Κάπου διάβασα μάλιστα πως ο Λένιν έλεγε για τον Τρότσκι ότι έπρεπε να πάει οπωσδήποτε, ακόμα και με τα σώβρακα, να υπογράψει την εκβιαστική συμφωνία με τους Γερμανούς, που απαιτούσαν να τηρηθεί το πρωτόκολλο και να φοράνε γραβάτες οι αντιπρόσωποι. Μία ακόμα νίκη του Σύριζα, που αφενός έσπασε το πρωτόκολλο κι έστειλε τον Τσίπρα χωρίς γραβάτα στη διαπραγμάτευση, αφετέρου κατάφερε να του πάρουν και τα σώβρακα.

Ποιος; Οι κακοί Γερμανοί -που κατά βάθος είναι φίλοι μας κι εταίροι. Έχουν όμως και εσωτερικούς συνεργάτες, δωσίλογους, γερμανοτσολιάδες, που στήνουν εμφύλιο -χωρίς όμως τα οξυμένα μέσα της Βενεζουέλας- για να ρίξουν την αριστερή κυβέρνηση. Και πανηγυρίζουν για τις εκλογικές ήττες των πιθανών συμμάχων του Σύριζα, και την... καταδίκη του λαϊκισμού. Ενώ άμα πεις πχ ακροαριστερό το Μελανσόν (ο ίδιος το ξέρει άραγε;) και παίζεις με τη θεωρία των δύο άκρων, είσαι άριστο υπόδειγμα υπεύθυνης, σοβαρής πολιτικής.

Και τα συγκοινωνούντα πολιτικά δοχεία συνεχίζουν να μπλέκουν τα υγρά, τους σωλήνες και γενικώς τα μπούτια τους.
Ο Μελανσόν καλλιεργεί έναν πατριωτικό λόγο με ευρωσκεπτικιστικό πασπάλισμα, φλερτάροντας με ιδέες της Λεπέν, για να της αφαιρέσει ζωτικό χώρο κι εκλογική πελατεία. Και το ακρο-ακροαριστερό ΝΑΚ (νέο αντικαπιταλιστικό κόμμα) αρνείται να καταδικάσει τους βομβαρδισμούς στη Συρία κατά του "δικτάτορα Άσαντ".
Οι αστοί τρομάξανε, λέμε, με τόσους ακρο-αριστερούς.

Οι ΑΝΕΛ του Καμμένου, μετά τον Τραμπ, φλερτάρουν πολιτικά με τη Λεπέν, αλλά συγκυβερνούν με τον Έλληνα Μελανσόν, και το κόμμα που στήριζε τον Ομπάμα -και τη Χίλαρι. Και τώρα σπεύδει να πει πως το βασικό είναι να καταψηφιστεί η Λεπέν στο δεύτερο γύρο, όπως έσπευσε να το κάνει κι ο γγ του Γαλλικού ΚΚ, δίνοντας ουσιαστικά το σύνθημα για στήριξη στο Μακρόν.

Οι θιασώτες της θεωρίας της εξάρτησης σκέφτονται πως ο Μελανσόν έχει δίκιο όταν λέει "εγώ δεν είμαι Τσίπρας να διαπραγματεύομαι με τους υβριστές μου", γιατί η Γαλλία είναι τελείως διαφορετικό μέγεθος από τον "ψωραλέο ελληνικό καπιταλισμό" κι ο λόγος της έχει άλλη βαρύτητα. Αν είναι έτσι όμως, γιατί να κατηγορούμε τον Τσίπρα για υποτέλεια, και να μη δεχτούμε ότι έφτασε μέχρι εκεί που μπορούσε και τον έπαιρνε;

Το ελληνικό αριστεροχώρι διδάσκεται από τις αυταπάτες του και τις επαναλαμβάνει κάθε φορά με ακόμα καλύτερο τρόπο. Η τουιτερική βάση κρατάει αποστάσεις ακόμα κι από το ΝΑΚ για τη θέση του στο Συριακό κι αρνείται κάθε οργανική σχέση με αυτό. Αλλά οι ηγεσίες συντάσσονται ανοιχτά με το Μελανσόν. Κι αν αυτό ήταν λίγο-πολύ αναμενόμενο για τους Λαφαζανικούς, και ίσως πίστευε κανείς πως αυτή θα ήταν μια βασική διαφοροποίησή τους (μετά από πολύ καιρό) από την Ανταρσυα, ήρθαν οι χτεσινές ήξεις-αφήξεις της.. ηγεσίας του Πριν -sic- που έπαθε ΛαΕ, να κρατήσει ανοιχτό το ερώτημα.

Ακολουθήστε τους παρακάτω συνδέσμους και βγάλτε μόνοι σας συμπεράσματα (μπόνους ένα κείμενο για τη βρετανική κυβέρνηση, που λέει Brexit και το εννοεί, χωρίς να το παίρνει πίσω).
Φιλίπ Πουτού: Στα κινήματα η ελπίδα για ανατροπή
Στην Αγγλία όταν λένε Brexit εννοούν Brexit! Κι όποιος αντέξει…
Η κριτική στο ΚΚΕ μετεξελίσσεται ευέλικτα σαν το φίδι με το δηλητήριο. Κι ενώ παλιά, που ο κατήφορος του ιστορικού ΓΚΚ το είχε φέρει στα όρια της κοινοβουλευτικής επιβίωσης, η βασική αιχμή της ήτανε για τη χρεοκοπία του κομμουνισμού, που καταρρέει παντού, "πού εφαρμόστηκαν και πέτυχαν αυτά που λέτε;" κτλ, τώρα που ο Μελανσόν έφτασε μια ανάσα πριν από το 20% και το δεύτερο γύρο, το ρεπερτόριο άλλαξε και εστιάζει στο σεχταρισμό του ΚΚΕ, που δε στηρίζει τα άλλα ΚΚ, και βασικά την κυβέρνηση της ΔΦΑ.

Κι έτσι επιστρέφουμε στο αρχικό, υπαρξιακό ερώτημα: εμείς με ποιον είμαστε; Γιατί η εργατική τάξη δεν είναι με τον εαυτό της, για να γίνει τάξη δι' εαυτήν (από καθ' εαυτήν που είναι τώρα); Πότε θα γίνει ο πόλος που στηρίζουμε (με τις οργανώσεις, τα διαμερίσματα και τις λίγες, σκόρπιες δυνάμεις του) πραγματικός πόλος για τη συσπείρωση κι ανασυγκρότηση των κομμουνιστών; Πότε θα σηκώσει κεφάλι το ταξικό κίνημα στην πατρίδα της κομμούνας (και του κομμουνισμού, όπως είπαμε πριν); Ως πότε κομμουνάροι θα ζούμε στα στενά (της Μάγχης και της καπιταλιστικής στενωπού, που μικραίνει το μπόι των ονείρων μας);

Τα λέει πολύ καλά κι ένας κομμουνάρος εδώ (αλιευμένο από το blog του Ζούκοφ).

Κυριακή, 23 Απριλίου 2017

Η άλλη Ελένη

Επειδή αναφέρθηκε σε μια πρόσφατη ανάρτηση κι άνοιξε μια σχετική κουβέντα, η κε του μπλοκ αντιγράφει κι αναδημοσιεύει στο κυριακάτικο ιστορικό ένθετο ένα απόσπασμα από το βιβλίο του Β. Καββαθά "η άλλη Ελένη" που κατά τη γνώμη μου αποτυπώνει πιο πειστικά τα πραγματικά γεγονότα και τις αιτίες τους.

Τα αποσπάσματα προέρχονται από το κεφάλαιο του βιβλίο όπου ο συγγραφέας συνομιλεί με το Δημήτρη Γκαστή, στέλεχος του ΔΣΕ που εκτέλεσε χρέη δικαστή, και δίνει μεταξύ άλλων μερικές πολύ ενδιαφέρουσες πληροφορίες για τη δικαστική υπηρεσία του ΔΣΕ και τον τρόπο λειτουργία των δικαστηρίων στην ελεύθερη ορεινή Ελλάδα. Εδώ, ωστόσο, επικεντρώνουμε αυστηρά στα στοιχεία που αφορούν ειδικά τη συγκεκριμένη υπόθεση.


Ο Δημήτρης Γκαστής ήτανε στη διάθεσή μου. "Ξέρω ότι ήρθες να μιλήσουμε για την "Ελένη" του Γκατζογιάννη. Ας το πάρουμε, λοιπόν, τα πράγματα με τη σειρά. Τι γράφει για μένα;"
(Ακολουθούν τα σχετικά αποσπάσματα από την Ελένη του Γκατζογιάννη).

Γνώριζα πως ο Δημήτρης Γκαστής, ως δικαστής της Ενδέκατης Μεραρχίας του αντάρτικου στρατού στα βουνά του Γράμμου, είχε στείλει πολλούς στο εκτελεστικό απόσπασμα, αλλά αν περίμενα να μοιάζει με φονιάς, βρήκα απεναντίας μια καλόβολη φυσιογνωμία ενός χαριτωμένου αβρού παρήλικος με περιποιημένο μουστάκι, τετράγωνα κοκάλινα γυαλιά και κυματιστά γκριζωπά μαλλιά. Φορούσε σανδάλια, ιταλική φανέλα του συρμού και φαρδιά πανταλόνια. Με οδήγησε στα δροσερά άδυτα του σπιτιού του, όπου μιντέρια με μαξιλάρια τριγύριζαν τους στολισμένους με χειροτεχνήματα τοίχους. Καφές και σοκολατάκια κατέφτασαν για να τιμηθεί ο επισκέπτης.
Ενώ του εξηγούσα πως ήμουν ο Ελληνοαμερικάνος δημοσιογράφος και συγκέντρωνα το υλικό ενός βιβλίου για τον εμφύλιο πόλεμο, ο πρώην δικαστής με άκουγε προσεχτικά, ύστερα χαμογέλασε κι έγινε διαχυτικός. Περηφανευόταν για την ευρυμάθειά του και μου υπέδειξε ένα μακρύ κατάλογο βιβλίων που έπρεπε να συμβουλευτώ, αλλά τον διαβεβαίωσα πως τα είχε διαβάσει όλα. Αφού πείσθηκε πως είχα την απαιτούμενη προπαίδεια, άρχισε να μου περιγράφει τη διεξαγωγή των δικών στα ανταρτοδικεία όπου είχε προεδρεύσει. "Αφήναμε τον κατηγορούμενο να μιλήσει για ν' απολογηθεί όσο ήθελε", είπε, "και επιτρέπαμε σε όποιον επιθυμούσε να σηκωθεί και να τον υπερασπιστεί, κάτι που μήτε στα πολιτικά δικαστήρια δε γίνεται σήμερα".

(σ.σ.: παρεμβάλλω την παρένθεση αυτή για να παραθέσω τι σημειώνει ο Γκαστής σχετικά με τον Γκατζογιάννη: Εκείνος δε μου είπε τίποτα για τη δίκη της μάνας του. "Για το Αντάρτικο θα γράψω" μου είπε. Με εξαπάτησε και μένα όπως τους άλλους. Και μέσα από το ειδικό έβγαλε το γενικό (του) συμπέρασμα. Δεν είχε πει τίποτα ούτε και στον άνθρωπο που μου τον έστειλε, έναν επιθεωρητή - δάσκαλο. Γιατί ο Γκατζογιάννης χρησιμοποιούσε αυτή τη μέθοδο. Χωρίς να εξηγεί τι κάνει, πετύχαινε να τον στέλνει ο ένας στον άλλον. Εγώ, λόγου χάρη, τον έστειλα στον Καλλιανέση... Αλλά, επαναλαμβάνω, χωρίς να ξέρω τους σκοπούς του. Άμα με ρωτούσε, θα του έλεγα πώς γίνανε τα πράγματα. Πώς λειτουργούσε η Δικαιοσύνη στο βουνό. Έτσι ώστε να μη ρίχνει τα βάρη στον Λύκα που ήτανε ένας απλός εισηγητής...)

(...)

Απλά τον ρώτησα κάποια στιγμή "γιατί την εκτελέσανε..."
Σκεφτότανε ακριβώς το ίδιο πράγμα.
Μου απάντησε χωρίς περιστροφές: "Ήταν πληροφοριοδότης του εχθρού. Τα στοιχεία που έδινε ήτανε ακριβή. Μας εντοπίζανε και μας βομβαρδίζανε -χωρίς να ξεφεύγουν ρούπι από το στόχο τους. Μ' αυτές τις πληροφορίες χάθηκαν εκατοντάδες αγωνιστές. Αυτή είναι η αλήθεια. Όσο γι' αυτά που λέει, για τη θυσία της μάνας του, κλπ, είναι παραμύθια. Γεγονός είναι ένα: η μάνα του Γκατζογιάννη κάρφωνε έναν αγώνα -πρόδιδε αγωνιστές. Δεν καθότανε στ' αυγά της. Ήθελε να παίξει ενεργό ρόλο σ' έναν εμφύλιο. Από τη μια μεριά. Και πλήρωσε με τη ζωή της..."

-Αυτά που μου λέτε τα ξέρετε από πρώτο χέρι; Μπορώ, δηλαδή, να θεωρήσω ότι είναι υπεύθυνα, από έναν άνθρωπο, ο οποίος έχει άμεση γνώση των γεγονότων που διαδραματίστηκαν στο Λια τον Αύγουστο του 1948;

-Δε σας κρύβω ότι ενδιαφέρθηκα να μάθω συγκεκριμένα πράγματα, όταν διάβασα για πρώτη φορά αυτήν την ιστορία στην "Ακρόπολη". Άνθρωποι δικοί μας, της Υπηρεσίας Πληροφοριών και Επαγρύπνησης, όπως τους λέγαμε εμείς στη Μεραρχία, μου είπανε: "Την εκτελέσανε γιατί την πιάσανε επανειλημμένα να δίνει πληροφορίες..."

-Αυτό το στοιχείο θα το ήθελα πιο συγκεκριμένο -και όσο το δυνατόν πιο σαφές. Είναι κάτι που το άκουσα ως δεδομένο στο Λια -αλλά από πουθενά δεν έχει επιβεβαιωθεί.

-Έγραφε σημειώματα, και τα πήγαινε σ' ένα χωράφι, όπου έκανε δήθεν καλλιέργειες. Αυτό το κτήμα ήτανε στη γραμμή των συνόρων -εκεί δηλαδή που χωριζότανε η περιφέρεια. Στη ζώνη των πολεμικών επιχειρήσεων ανάμεσα στο Δημοκρατικό Στρατό και τον Εθνικό! Τα έβαζε κάτω από μια πέτρα... Τα παίρνανε οι αντίπαλοι, και με βάση τα στοιχεία που τους έδινε μας βομβαρδίζανε... Γρήγορα μπήκανε ψύλλοι στ' αυτιά των δικών μας, που βλέπανε ότι τους χτυπάει καίρια ο στρατός και η αεροπορία. Πώς είναι δυνατόν να ξέρουνε οι απέναντι πού είναι η Διοίκηση της Μεραρχίας; Αφού όλα ήταν καμουφλαρισμένα, καλυμμένα, κατά τέτοιο τρόπο ώστε να μη φαίνονται... Άρχισαν να παρακολουθούν ορισμένα άτομα, να υποψιάζονται μερικούς... Ανάμεσά τους ήτανε κι η μάνα του Γκατζογιάννη... Μια απλή γυναικούλα του λαού. Ανώτερη πάσας υποψίας σε πρώτη φάση. Όμως, όπως αποδείχτηκε, είχε διασυνδέσεις. Και δεν ήταν τόσο αθώα, όσο θέλει να την παρουσιάζει ο γιος της. Κατέβαινε στα Γιάννενα, στην Παραμυθιά. Έκανε ταξίδια... Ήτανε πληροφοριοδότης. Τώρα από πού τις έπαιρνε τις πληροφορίες και πού τις πήγαινε είναι κάτι που δεν έχει ξεκαθαριστεί. Αυτό που είναι βέβαιο είναι το αποτέλεσμα που έφερνε: πολλοί πλήρωσαν με τη ζωή τους τη δράση της. Και φυσικά ήτανε από τη μεριά των δικών μας!

-Εδώ, στο βιβλίο, βγαίνει ότι ήτανε μια γυναίκα αγράμματη...
-Σας λέω πράγματα από πρώτο χέρι. Από ανθρώπους που τα ζήσανε. ήτανε εκεί. Και δεν έχουνε κανένα λόγο να μου πούνε ψέματα. Το κακό είναι ότι αυτοί οι άνθρωποι είναι πρόσφυγες. Μένουν στη Σοβιετική Ένωση. Και δεν είναι καθόλου εύκολο να τους βρει κανείς. Εμείς τα είπαμε αυτά μια εποχή που συναντηθήκαμε εδώ, στην Ελλάδα. Και ανταλλάξαμε πληροφορίες και απόψεις για την υπόθεση.
-Δηλαδή τα πράγματα, οι διαδικασίες της δίκης βασίστηκαν σ' αυτά τα στοιχεία κατά την άποψή σας.

(...)

-Αν δεν καταλάβει κανείς την ιεραρχία -το πώς, δηλαδή, λειτουργούσε το Δικαστικό Τμήμα- δε θα μπορέσει να καταλάβει ποιος είχε την ευθύνη μιας δίκης. Ο Γκατζογιάννης έδειξε ότι δεν κατάλαβε ή δεν ήθελε να καταλάβει κάτι τέτοιο. Προτιμούσε ν' αποδώσει την ευθύνη σε κάποιον ζωντανό. Και βρήκε τον Λύκα που του ολοκλήρωσε το σενάριο...

-Λέει επίσης ότι αιτία για τη θανατική καταδίκη που της επιβλήθηκε ήτανε το γεγονός ότι φυγάδευσε τα παιδιά της...

-Ξέρω, αναφέρεται στο περιβόητο "παιδομάζωμα". Είμαι σε θέση να ξέρω από πρώτο χέρι ότι εμείς, που αποτελούσαμε στελέχη του Δημοκρατικού Στρατού, βλέπαμε ότι τα σπασμένα του Εμφυλίου Πολέμου τα πλήρωναν τα παιδιά. Τα γυναικόπαιδα. Οι άμαχοι... Ο Εθνικός Στρατός -οι "μπουραντάδες" όπως τους λέγαμε τότε, γιατί τους θεωρούσαμε "παιδιά" του Μπουραντά, του διαβόητου δημιουργού των ταγμάτων ασφαλείας -χτυπούσε αδιάκριτα... Έτσι είπαμε ότι: όποιος θέλει να σώσει τα παιδιά του, να τα στείλει στις Ανατολικές χώρες. Εκεί μπορούσαμε, εκεί τα στέλναμε. Και άμα τελειώσει ο πόλεμος να τα πάρει πίσω. Και για περισσότερη σιγουριά είπαμε να τα συνοδέψουν οι μανάδες. Έτσι, εκατοντάδες γυναικόπαιδα πήρανε το δρόμο για τις λαϊκές δημοκρατίες. Φυσικά, αυτή η ενέργεια έγινε αντικείμενο εκμετάλλευσης, και βαφτίστηκε έτσι για να θυμίζει το παιδομάζωμα των Τούρκων, που φτιάχνανε τους γενίτσαρους, και τους στέλνανε να πολεμήσουν ενάντια στην πατρίδα τους. Σ' αυτή την περίπτωση, τα παιδιά γύρισαν πίσω επιστήμονες. Και αγαπάνε την πατρίδα περισσότερο από ορισμένους άλλους... Εμείς κάναμε πόλεμο ζωής ή θανάτου. Δεν μπορούσαμε να σκεφτούμε ότι αυτά τα παιδιά θα μεγαλώσουν και θα γυρίσουν πίσω να μας βοηθήσουν(!) όπως γράφτηκε. Είχαμε ανάγκη από άντρες. Και όχι από παιδάκια. Τέλος πάντων. Ο Γκατζογιάννης χτίζει την ιστορία πάνω σ' αυτό το ρεφρέν. Μιλάει για εκδίκηση. Ξεχνάει ότι εμείς ευνοούσαμε αυτή τη φυγή. Θέλαμε να σωθούν τα παιδιά της. Και αν μας το έλεγε τότε, θα τη διευκολύναμε να τα περάσει στη μεριά που δε γινόταν πόλεμος. Αρκεί να μη μένανε στα χωριά. Να μην είναι εκεί που γίνονται οι βομβαρδισμοί. Να μην πέσουνε στα χέρια των οργάνων του Τσακαλώτου. Που δεν άφηναν τίποτα όρθιο.

-Μπορεί αυτό το βιβλίο να θεωρηθεί ντοκουμέντο -κατά την άποψή σας;
-Ντοκουμέντο για την ανατομία ενός ψέματος. Και όχι για την ανατομία ενός εγκλήματος, όπως αποκαλεί τη δίκη και καταδίκη της μάνας του. Είναι ένα κατασκεύασμα με πολλές εικόνες. Και δεν μπαίνει στην ουσία που είναι: μια γυναικούλα αποφασίζει να παίξει το ρόλο του πληροφοριοδότη. Και πληρώνει για την αποκοτιά της... Δεν την εκτελούν αμέσως μόλις διώχνει τα παιδιά της. Αλίμονο αν εκείνη την εποχή δικάζαμε και καταδικάζαμε τις μανάδες που διώχνανε τα παιδιά τους. Αλίμονο, αν κάναμε αδίκημα την πράξη που ευνοούσαμε. Τότε τί λαϊκή δημοκρατία επαγγελόμαστε. Αφού ξέραμε ότι πολλές τα στέλνανε εκτός πολεμικής ζώνης, στην Κόνιτσα, στη Μακεδονία...

Σάββατο, 22 Απριλίου 2017

Βασικά καληνύχτα σας

Μισό αιώνα μετά το πραξικόπημα των συνταγματαρχών, έφυγε ο Στάθης Ψάλτης, αλλά άφησε πίσω του την αθάνατη ατάκα "Κούλα μ' ακούς; Πολύ κωλόπαιδο ο Κυριάκος", που συνδέεται αυτόματα με το μικρό Μητσοτάκη. Ο οποίος ήταν από μικρός Μητσοτάκης και αντιστασιακός κατά της χούντας, από το Παρίσι όπου και διέμενε ως βρέφος, βιώνοντας την πολιτική εξορία με τον πιο σκληρό κι απάνθρωπο τρόπο: το κρασί παλιό, το χαβιάρι μαύρο, το γάλα συμπυκνωμένο, κοκ.

Αλλά ο Ψάλτης συνδέθηκε βασικά (καλησπέρα σας) με τη χρυσή δεκαετία με τις βάτες και την εποχή του ΠαΣοΚ, που ξεκίνησε όμως με τον Καραμανλή, την ένταξη της χώρας στην ΕΟΚ και τη σχετική προλεκάλτ ταινία "ζεις στην ΕΟΚ, μάθε για την ΕΟΚ", από όπου παίρνω το παρακάτω απόσπασμα.



Ο Ψάλτης και το ΚΚΕ (με το Βογιατζή και πάλι στο συντροφικό ρόλο) τα έλεγαν από τότε. Από κομμουνιστική κι από τρελό μαθαίνεις την αλήθεια. Κι ο τρελός (είμαι, ό,τι θέλω κάνω) αυτός έζησε αρκετά για να προλάβει κάτι ροζ πασόκους στην (αριστερή) κυβέρνηση και τα παλιά συντροφάκια τους να εγκαλούν το κόμμα, γιατί λέει στηρίζει το ευρώ και την ΕΕ μέχρι την επανάσταση.
-Κούλα με ακούς; Δεν είναι μόνο ο Κυριάκος το πρόβλημα...

Έχοντας ταυτιστεί με τη συγκεκριμένη δεκαετία όσο λίγοι, ο Ψάλτης είναι καταδικασμένος να τον θυμούνται και να τον κρίνουν με βάση τη συμπάθεια και τη γνώμη του καθενός για αυτά τα χρόνια.

Κάποιοι τον θεωρούσαν ανυπόφορο δείγμα της αισθητικής του ΠαΣοΚ και της βιντεοκασέτας, αν και νομίζω πως συγχέουν τις φτηνές και πρόχειρες παραγωγές που κυριάρχησαν στο τέλος της δεκαετίας, με τις μεγάλες επιτυχίες του ΣΨ, που συμπυκνώνουν άριστα το πνεύμα της εποχής τους και γι' αυτό συγκαταλέγονται στις κλασικές στιγμές του ελληνικού σινεμά, κατά τη γνώμη μου. Η οποία όμως μπορεί να επηρεάζεται από τα παιδικά μου χρόνια, όταν και έπαιζαν συνέχεια αυτές οι ταινίες στην τηλεόραση. Κι είναι λίγο σοκαριστικό να συνειδητοποιείς με τραγικό τρόπο την οριστική απώλεια της παιδικής ηλικίας και πως δεν πρόκειται να ξαναρθεί.

Για την ιστορία πάντως: βιντεοκασέτα είναι πχ "ο εραστής" με τη Χριστίνα Παππά, όπου πουλάνε τη δική της ομορφιά και το δικό του όνομα. Οι ταινίες του Δαλιανίδη (Βασική Καλησπέρα σας) και του Χαρτοματζίδη είναι κινηματογραφικές παραγωγές -ανεξάρτητα από τη γνώμη που έχει ο καθένας για αυτές- και η διαφορά γίνεται αντιληπτή με την πρώτη ματιά, από την ποιότητα της εικόνας. Επίσης, βιντεοκασέτες ήταν και μερικές ταινίες του Τσάκωνα (Η Μεγάλη Απόφραξη, Κλασική Περίπτωση Βλάβης), που στην πορεία έγιναν-θεωρήθηκαν κλασικές.


Από την άλλη, κάποιοι δηλώνουν στα προφίλ τους "βαθύτατα συγκινημένοι", στο πνεύμα της εποχής, αν και δεν υπήρξαν ποτέ μεγάλοι θαυμαστές του Ψάλτη. Κάτι που συμβαίνει είτε γιατί αυτό επιτάσσει η μόδα-δικτατορία των ΜΚΔ (social media) είτε γιατί αποχαιρετάμε πένθιμα τα 80'ς που αργοπεθαίνουν και τους εμβληματικούς εκπροσώπους τους (Ψάλτης, Κηλαηδόνης και θα πάρουν κι άλλοι σειρά).

Τα 80'ς αργοπεθαίνουν και μας φαίνονται καλύτερα, γιατί εκτιμάμε αυτό που είχαμε μόλις το χάσουμε, με την εξιδανικευτική λειτουργία της νοσταλγίας για ό,τι μένει φυλακισμένο στη μνήμη, μακριά από τη φθορά και τις αντιφάσεις της πραγματικότητας. Βασικά (καλησπέρα σας) όμως γιατί λειτουργεί καταλυτικά η σύγκριση με όσα ακολούθησαν και ζούμε τώρα, που είναι χειρότερα σε μια σειρά επίπεδα -από την κρίση της συλλογικότητας, μέχρι οικονομικούς δείκτες, όπως το πραγματικό εισόδημα κι η ανεργία, με δυο λόγια τις προοπτικές για να ζήσουμε και να ευημερήσουμε- και είναι να σου σηκώνεται η τρίχα.


Αν προσπαθήσει κανείς να το δει ψύχραιμα κι αποστασιοποιημένα, ο Ψάλτης είχε μεγάλο ταλέντο -άσχετα από τους ρόλους στους οποίους το σπατάλησε- και κωμική φλέβα που την καλλιέργησε στα βιωμάτά του στη βιοπάλη (οικοδομή, καράβια -που είναι μεγάλο σχολείο) και την επαφή του με τον απλό, καθημερινό άνθρωπο, που ήταν και το κοινό του. Όλα αυτά δοσμένα πάντα με υπερβολή, μια αριστοφανική αθυροστομία, έντονες φωνές και κινήσεις, που για κάποιους γίνονταν ένας αφόρητος θόρυβος χωρίς λόγο, εξίσου ενοχλητικός με την ταλαιπωρημένη του χαίτη, που έμεινε ως το τέλος, σύμβολο μιας άλλης εποχής, μαζί με το σωματότυπο και την ξερακιανή φιγούρα που καθιέρωσε.

Σε όλα αυτά, το υποκειμενικό στοιχείο συνυπάρχει με το αντικειμενικό, έρχεται να πατήσει πάνω του σαν ιδεολογία που άλλοτε στρεβλώνει την πραγματικότητα κι άλλοτε την εμπλουτίζει, και στο τέλος της μέρας είναι αδύνατο να διαχωρίσεις το ένα από το άλλο, για να καταλάβεις που ξεκινά η αλήθεια και πού ο μύθος.

Είναι αφοριστικό και λάθος να πούμε πως δε βγαίνουν πια σπουδαίοι κωμικοί. Αλλά είναι βάσιμο να πούμε ότι η κοινωνική εξέλιξη αφαιρεί κάποια στοιχεία από τον πλούτο του ανθρώπινου είδους (για να προσθέσει καινούρια), εξαλείφει κάποιους τύπους ανθρώπων, μετασχηματίζει ριζικά τις σχέσεις που τους καθορίζουν, κι αυτό δεν μπορεί παρά να αποτυπωθεί και στους σύγχρονους κωμικούς, που δεν έχουν τόσο ανεπτυγμένη την επαφή με τον κοινό και τη μαγεία που μπορούν να αναπτύξουν σε αυτή τη σχέση.


Είναι αφοριστικό και λάθος να πούμε πως δε βγαίνουν πια σπουδαία κωμικά έργα -έτσι κι αλλιώς κι αυτά του 80' είναι εντελώς αμφιλεγόμενα και για κάποιους θεωρούνται η αρχή της παρακμής.
Είναι όμως βάσιμο να πούμε πως οι σημερινές σειρές, παραστάσεις, κοκ, βασίζονται πολύ λιγότερο στον ανθρώπινο παράγοντα, τους ηθοποιούς, τους αυθόρμητους αυτοσχεδιασμούς τους, και χάνουν το στοιχείο της θεατρικότητας, παρουσιάζοντας ένα άρτιο τεχνικά μεν, αλλά μάλλον αποστειρωμένο αποτέλεσμα, χωρίς ενδιαφέρον, ανθρώπινους χυμούς και διαχρονικότητα.

Είναι ίσως στα όρια της ιδεοληψίας η αγάπη προς το ρετρό, πολιτικά και καλλιτεχνικά, η προτίμηση στον ήχο του βινυλίου, κλπ. Αλλά είναι αντικειμενικές οι συγκρίσεις με το μίζερο παρόν, καθώς κι η συμπίεση του ψηφιακού ήχου, που πνίγει διάφορες νότες και ήχους, για να χωρέσει την πληροφορία σε ένα αρχείο.

Κι αυτή η συμπίεση σε όλους τους τομείς της σύγχρονης ζωής -που δεν έχει καμιά σχέση με τον περίφημο συμπυκνωμένο πολιτικό χρόνο, που επικαλούμαστε στις αναλύσεις μας- είναι το κλειδί της νοσταλγίας και της εξιδανίκευσης παλιότερων δεκαετιών, όπου μπορεί να μην κοιμόμασταν με ανοιχτές πόρτες -όπως λένε τα χουντικά σταγονίδια κι οι πολιτικοί τους απόγονοι- αλλά είχαμε πιο πολλές πόρτες ανοιχτές για το μέλλον (που έκλεισαν στα μούτρα μας, αλλά αυτό δεν το ξέραμε τότε) και πιο ανοιχτά μυαλά, που δε συμπιέζονταν και δεν έμπαιναν τόσο εύκολα σε καλούπια (αργότερα μπήκαν και πολύ εύκολα, αλλά ούτε αυτό το γνωρίζαμε τότε).


Μπόνους η ανακοίνωση του κόμματος που λέει την αλήθεια, χωρίς υπερβολές και κολακείες.
Ο Στάθης Ψάλτης υπήρξε ένας ταλαντούχος και ιδιαίτερα δημοφιλής ηθοποιός. Το ΚΚΕ εκφράζει τα συλλυπητήριά του στην οικογένεια και τους οικείους του Στάθη Ψάλτη.
Υστερόγραφο: στενοχωρέθηκα. Πάω να φάω ένα σουβλάκι με τζατζίκι...

Παρασκευή, 21 Απριλίου 2017

Γιατί δε θα γίνει δικτατορία του προλεταριάτου στην Ελλάδα

ΠΡΩΤΟΣΕΛΙΔΟΣ ΤΙΤΛΟΣ

Γιατί δε θα γίνει δικτατορία του προλεταριάτου στην Ελλάδα

Γιατί τα όργανα του διεθνούς κομμουνισμού έμειναν ακέφαλα χωρίς διεθνή κομμουνισμό, να ψυχορραγούν σε τοπικό επίπεδο, μέχρι να μπουν οριστικά στο χρονοντούλαπο της ιστορίας.

Γιατί ο κομμουνισμός ήταν μια ιστορική παρένθεση. Δοκιμάστηκε, απέτυχε παταγωδώς κι αποχώρησε μια και καλή από το ιστορικό προσκήνιο. Το ποτάμι δε γυρίζει πίσω πια.

Γιατί οι ιδέες των κλασικών του μαρξισμού ανήκουν σε άλλο αιώνα κι ένα ξεπερασμένο παρελθόν, που αδυνατεί να περιγράψει το παρόν και να φωτίσει τις προοπτικές του μέλλοντος.

Γιατί στην Ελλάδα δεν έχουμε ανεπτυγμένο καπιταλισμό -ούτε καν πραγματικό καπιταλισμό, κατά μια άλλη άποψη- για να υπάρχουν οι αντικειμενικές συνθήκες-προϋποθέσεις του σοσιαλισμού.

Γιατί η σοσιαλδημοκρατία έχει γερές ρίζες στην ελληνική κοινωνία, έστω και χωρίς το κοινωνικό συμβόλαιο της ευημερίας άλλων χρόνων, και στις κρίσιμες στιγμές θα παίξει το ρόλο ενός γερού αναχώματος, που δε θα αφήσει τη συσσωρευμένη οργή να ξεχειλίσει σε επικίνδυνες κοίτες και να ξεφύγει εκτός συνταγματικού τόξου.

Γιατί ο λαός έχει υποφέρει από τη χούντα κι απεχθάνεται τις δικτατορίες κάθε απόχρωσης (εκτός κι αν μιλάμε για παρδαλές επαναστάσεις), οπότε δεν πρόκειται να δεχτεί καμία αντίστοιχη κατάσταση.
Γιατί η χώρα μας γέννησε τη δημοκρατία και δε θα επιτρέψει στους επίδοξους λαϊκούς επιτρόπους που την επιβουλεύονται να την καταλύσουν.

Γιατί η δικτατορία του προλεταριάτου ως όρος δεν μπορεί να πιάσει τον παλμό της σύγχρονης νεολαίας, να εμπνεύσει τον κόσμο και να σταθεί στον 21ο αιώνα. Πρέπει να αντικατασταθεί με άλλους όρους -πχ εργατική δημοκρατία- και βασικά με άλλους στόχους και διάφορες μεταβατικές καταστάσεις που θα μας οδηγήσουν βαθμιαία στον κοινωνικό μετασχηματισμό.

Γιατί καμία επανάσταση δε θα ανατρέψει μια δικτατορία για να την αντικαταστήσει με μια άλλη και με έναν καινούριο μηχανισμό καταπίεσης.

Γιατί δεν υπάρχει προλεταριάτο στις μέρες μας, συγκεντρωμένο σε εργοστάσια και μεγάλες παραγωγικές μονάδες -ούτε καν εργατική τάξη ίσως, κατά μία πιο (μετα)μοντέρνα θεώρηση των πραγμάτων, που καταργεί μαγικά την αντίθεση κεφαλαίου-εργασίας. Κι αν τέλος πάντων υπάρχουν, είναι υπολείμματα του παρελθόντος που εξαλείφονται και συρρικνώνονται διαρκώς, χωρίς να μπορούν να διαδραματίσουν πρωταγωνιστικό ρόλο.

Γιατί οι σύγχρονες εξουσίες είναι εξοπλισμένες με υπερσύγχρονα μέσα, για να αποκρούσουν κάθε πιθανή απειλή, να τσακίσουν κάθε αντίπαλο, να επιβάλουν την ισχύ τους και το γράμμα του νόμου που τη θεσπίζει. Έχουν εργαλεία παρακολούθησης, όπλα καταστολής, ιδεολογικούς μηχανισμούς χειραγώγησης και διαμόρφωσης συνειδήσεων και μοιάζουν πρακτικά αήττητες.

Γιατί ο συσχετισμός είναι συντριπτικά αρνητικός σε εθνική και παγκόσμια κλίμακα. Αν μια χώρα σπάσει την αλυσίδα, δε θα μπορέσει να αντέξει την πίεση που θα της ασκήσει ο καπιταλιστικός της περίγυρος. Κι όσο για το ενδεχόμενο μιας ταυτόχρονης παγκόσμιας επανάστασης, αυτό είναι ακόμα πιο δύσκολο κι ουτοπικό.

Γιατί το ΚΚΕ έχει χάσει την επαφή του με την πραγματικότητα, με την εξέλιξη της κοινωνίας, με τα δυναμικά της στρώματα και στοιχεία, την τεχνολογία, τα social media, κοκ.

Γιατί οι μενσεβίκοι (τους/μας) έχουν πάρει φαλάγγι...
Και υπεύθυνη για αυτό είναι η ηγεσία του κόμματος που δεν τήρησε τη λενινιστική ευλυγισία, τις αρχές του μαρξισμού-λενινισμού, το πρόγραμμα του 15ου συνεδρίου, την 6η Ολομέλεια του 34' (για τον αστικοδημοκρατικό χαρακτήρα της επικείμενης επανάστασης στην Ελλάδα), τα Λαϊκά Μέτωπα του 7ου συνεδρίου της Κομιντέρν, τις εργατικές κυβερνήσεις του 3ου συνεδρίου της...
Και μερικές δεκάδες ακόμα επεξεργασίες, που μου διαφεύγουν αυτή τη στιγμή.

Γιατί δεν έχουν ωριμάσει ακόμα οι συνθήκες...
Ή γιατί παρα-ωρίμασαν, σάπισαν και δεν προσφέρονται άλλο πια.

Γιατί... γιατί... γιατί...

Τα παραπάνω είναι σκόρπια κι ανάκατα γιατί, επιχειρήματα, που συμπυκνώνουν πολλές εκδοχές του ίδιου κειμένου από διαφορετικές σκοπιές, που είναι όμοιες μες στη διαφορά τους και συγκλίνουν στο ίδιο πάντα σημείο: την άρνηση της επανάστασης και της δικτατορίας του προλεταριάτου, που είναι η νομοτελειακή κατάληξη της ταξικής πάλης.

Όπως έλεγε κι ο Βλαδίμηρος, μαρξιστής δεν είναι όποιος παραδέχεται την πάλη των τάξεων και την ύπαρξή της (αυτό μπορεί να το κάνει θεωρητικά κι ένας αστός, άλλο αν οι περισσότεροι την έχουν καταργήσει στα λόγια δεκάδες φορές και ομνύουν συνεχώς στη συνεργασία των τάξεων) αλλά μόνο αυτός που παραδέχεται κι αγωνίζεται για την τελική της συνέπεια-κατάληξη.

Θα περίμενα να δω στα σημερινά πρωτοσέλιδα του αστικού τύπου ένα παρόμοιο κείμενο με τον τίτλο της ανάρτησης, αλλά προφανώς οι αστοί δεν είναι τόσο αφελείς για να παίρνουν την επιθυμία τους για πραγματικότητα, και δε θα κάνουν ποτέ αυτό που είχε κάνει η Αυγή στο πρωτοσέλιδό της για τη χούντα, πριν από μισό αιώνα ακριβώς. Θέλουν να ξορκίσουν όμως τον υπαρξιακό τους φόβο και για αυτό περνάνε με πλάγιους τρόπους αυτό το μήνυμα, κι όλα τα βαριά (μαύρης, πράσινης και ροζ απόχρωσης) βαράνε στην ίδια κατεύθυνση, κλίνουν σε όλες τις πτώσεις και όλους τους τόνους αυτό το μήνυμα: ότι στην Ελλάδα δε θα νικήσουν ποτέ οι κομμουνιστές κι η επανάσταση.
Ακόμα κι αν δεν είναι τόσο κουτοί για να το κάνουν πρωτοσέλιδο τίτλο...

Υστερόγραφα

-Υποθέτω πως οι περισσότεροι αναγνώστες του μπλοκ που βρίσκονται στην πρωτεύουσα θα ανηφορίσουν προς τον Περισσό για τη σημερινή εκδήλωση-παρουσίασης της πρόσφατης έκδοσης της ΣΕ και του τμήματος Ιστορίας για τα 50 χρόνια από το πραξικόπημα των συνταγματαρχών.

Όσοι δεν πάνε εκεί όμως ή νομίζουν πως προλαβαίνουν να τα συνδυάσουν και να βρεθούν και στα δύο με κάποιον τρόπο, μπορούν να δοκιμάσουν κάτι διαφορετικό και την παρουσίαση του δίσκου των Φρανκ και Drugitiz (με τη συμμετοχή του Σφάλματος και άλλων)) στο Modu στην Κολωνού (κοντά στο Μεταξουργείο) για την οποία μπορείτε να διαβάσετε περισσότερα εδώ.


Το παραπάνω εντάσσεται στην κατηγορία σύγχρονη καλλιτεχνική πρόταση.
Αυτό που δεν μπορεί να ενταχθεί στην ίδια κατηγορία (σίγουρα όχι της σύγχρονης κι ελέγχεται ίσως για κάποιους το "καλλιτεχνικής) αλλά αγγίζει τις ευαίσθητες χορδές της κε του μπλοκ είναι ο Στάθης Ψάλτης που πέθανε σήμερα, αφήνοντας πίσω του αρκετό υλικό για κάθε πιθανό σχόλιο. Περισσότερα όμως σε επόμενο σημείωμα...

Πέμπτη, 20 Απριλίου 2017

Δούλεψη εγώ δεν υπογράφω

Η Ελένη του Γκατζογιάννη -που έγινε Νίκολας Γκέιτζ στο Αμέρικα- ήταν κατά μία έννοια το νέο κύμα πριν το νέο κύμα στην ιστοριογραφία. Κάτι σαν πρόδρομος των καλυβομαραντζίδηδων, χωρις επιστημονικά γαλόνια, αλλά με πανομοιότυπη μέθοδο: από τη διαστρέβλωση του ειδικού στην αυθαίρετη γενίκευση κι ένα προκάτ συμπέρασμα, που πρέπει πάση θυσία να στηριχθεί.

Η "άλλη Ελένη" είναι η απάντηση του Βασίλη Καββαθά, που κάνει μια δημοσιογραφική έρευνα, έχει πολιτικούς περιορισμούς από τη σκοπιά ενός πασόκου που θλίβεται για τον εμφύλιο στον οποίο μας έριξαν οι ξένοι, και μπερδεύεται συχνά ανάμεσα στο συναίσθημα και τα λογικά επιχειρήματα, στην προσπάθεια αποκατάστασης της ιστορικής αλήθειας και το συμψηφισμό της Ελένης με τις Ελένες της δικής μας σκοπιάς.

Παρόλα αυτά, παρουσιάζει ενδιαφέρον, καθώς σώζει αρκετές μαρτυρίες κι ενδιαφέροντα άρθρα της εποχής για το βιβλίο, όπως πχ το διάλογο στις στήλες της Αυγής (για τη λογοτεχνική αξία της Ελένης, την ελεύθερη έκφραση, και το αν οι ιδιαίτερες συνθήκες ενός πολέμου δικαιολογούν κάθε πράξη) όπου οι πολιτικοί αναθεωρητές ξεκινούν ντροπαλά να συναντήσουν τον ιστορικό αναθεωρητισμό.

Σε ένα άλλο σημείο, το βιβλίο αναφέρεται στο μηχανισμό απόσπασης δηλώσεων φρονημάτων από το κράτος και τα όργανά του. Και στη φράση μιας ηλικιωμένης γυναίκας, που οι βασανιστές την πιέζουν να αποκηρύξει το γιο της και τις ιδέες του, για να τους απαντήσει:
-Από πολιτικά δεν έχω ιδέα γιε μου, αλλά δούλεψη εγώ δεν υπογράφω...

Κι επειδή γλώσσα λανθάνουσα τα αληθή λέγει, η δούλεψη δεν ήταν μια απλή αποκήρυξη ιδεών, αλλά κάποιες φορές σήμαινε ουσιαστικά ότι έμπαινε κανείς στη δούλεψη του ταξικού εχθρού και γινόταν γρανάζι στη μηχανή του, πχ ενάντια στους παλιούς του συναγωνιστές, για να αποδείξει την ειλικρινή μεταμέλειά του. Και δεν είναι καθόλου εύκολο για κάποιον σπασμένο (και δεν εννοώ το "Σπασμένο Παράθυρο" προφανώς) να πει όχι και να τραβήξει φρένο στην κατρακύλα.

Δε χρειαζόταν συνεπώς ιδιαίτερη πολιτική κατάρτιση η γιαγιά, για να καταλάβει τι σήμαινε μια δήλωση και πώς ευνούχιζε τον αγωνιστή, τι υποδήλωνε η συγκεκριμένη αδυναμία του μπροστά στα βασανιστήρια, για τους συντρόφους του που παρέμεναν αλύγιστοι. Σήμαινε βασικά να προδώσεις τις ιδέες σου και να σηκώσεις το αβάσταχτο βάρος μιας ζωής ελαφριάς, κενής, χωρίς ιδανικά (εδώ ίσως κολλάει κι η αβάσταχτη ελαφρότητα του είναι). Να προδώσεις ένα κομμάτι του εαυτού σου, χωρίς το οποίο μένεις άδειος, ζωντανό περιφερόμενο πτώμα χωρίς ψυχή.

Είναι λοιπόν εντυπωσιακό -με την κακή έννοια- πώς κάποιοι πολιτικά καταρτισμένοι έφτασαν αναδρομικά στο σημείο να κάνουν μόνοι τους δηλώσεις δουλοφροσύνης στο σύστημα, να φτύνουν το παρελθόν τους, γλείφοντας εκεί που έφτυναν, να συνειδητοποιούν πως πήραν τη ζωή τους λάθος κι αλλάξανε ζωή. Κι αφού ήταν τόσο απλό, τζάμπα κι άδικα ταλαιπωρούνταν κι έχαναν τα καλύτερα χρόνια της ζωής τους, ταλαιπωρώντας χωρίς λόγο και τους ανθρωποφύλακές τους.

Είναι εντυπωσιακό επίσης -με την ίδια κακή έννοια- πώς κάποιοι υποτιμούσαν τόσο πολύ το ζήτημα της δήλωσης: έλα μωρέ, γιατί δεν κάνετε, τόσοι και τόσοι που έκαναν τι έπαθαν στην τελική; Σε μια χώρα όπου είσαι ό,τι δηλώσεις -πχ αριστερός αντιμνημονιακός- και δε χρειάζεται να το δέσεις στην πράξη -που είναι κριτήριο για τις όποιες προθέσεις-δηλώσεις- οπότε μπορείς να δουλεύεις εσαεί τους πάντες. Και δε χρειάζεται ποτέ να δουλέψεις, αν εξαγοράσεις τα ένσημα από το αριστερό παρελθόν σου (που λέει κι ο Σπύρος στους Απαράδεκτους) και να τα εμπορευτείς έξυπνα στην αγορά εργασίας.

Εξάλλου η δούλεψη, κάθε δουλειά, στο δοσμένο, κυρίαρχο πλαίσιο, είναι μια μορφή "δήλωσης, συμβιβασμού με την ιδέα ότι γίνεσαι εμπόρευμα, πουλάς τον εαυτό σου για να ζήσεις και όχι για να δημιουργήσεις, που είναι το πραγματικό νόημα της ζωής. Και σήμερα φτάνουμε στο σημείο να μην παλεύουμε για την κατάργησης της μισθωτής σκλαβιάς, αλλά (να παρακαλάμε) για το δικαίωμά μας σε αυτήν, σε μια οποιαδήποτε θέση εργασίας, κι είμαστε έτοιμο να δηλώσουμε τα πάντα για να την αποκτήσουμε.
Είμαστε σκλάβοι κι αν χρειαστεί θα παλέψουμε για τη σκλαβιά μας, όπως λέει ο Αστερίξ στις Δάφνες του Καίσαρα (κι οι μελλοθάνατοι σε χαιρετούν).

Συμπερασματικά λοιπόν το αστικό κράτος δε ζητά ποτέ από το λαό να δηλώσει τι πραγματικά θέλει. Το πολύ-πολύ να του ζητήσει να δηλώσει τι αποκηρύσσει. Μια έτοιμη δοσμένη φόρμα δήλωσης για να αποκηρύξεις τον κομμουνισμός, τις ιδέες του και τις παραφυάδες τους (που ωστόσο μπορούν να παίξουν χρήσιμο για αυτούς ρόλο, δυσφημώντας τον). Απεταξάμην και τα μνημόνια, στην ερώτηση του περίφημου δημοψηφίσματος, που άλλαξε σε μια νύχτα, γιατί ΤΙΝΑ κάνουμε, δεν υπάρχει τελικά εναλλακτική εντός συστήματος -και πού να τρέχεις τώρα να αλλάζεις και να εγκαθιδρύεις καινούριο με επανάσταση κι άλλες εξαλλοσύνες που αφορούν τη Δευτέρα Παρουσία...

Τετάρτη, 19 Απριλίου 2017

Μια καμένη συζήτηση

Κάποιες φορές τα πιο σοβαρά πράγματα λέγονται με τον πιο κωμικό τρόπο. Αλίμονο όμως στο σφο αναγνώστη που θα πάρει τοις μετρητοίς ό,τι διαβάσει παρακάτω, χωρίς να το φιλτράρει και να το δει στα προλεκάλτ συμφραζόμενα της ανάρτησης.

Ο τίτλος θα μπορούσε να είναι "μια συζήτηση που έγινε", παραπέμποντας κι απαντώντας ευθέως στο βιβλίο "μια συζήτηση που δεν έγινε" των Κοτζιά-Μπατίκα. Κι εντάξει με το μακαρίτη, αλλά με τον πρώτο, αν την είχαμε κάνει εγκαίρως τη συζήτηση, θα μαθαίναμε μια ώρα αρχύτερα πόσο πασόκος ήταν, και θα είχε φύγει πριν το 89' για να φτιάξει τη λεζάντα του, στην αναζήτηση ενός υπουργείου, ως δισκοπότηρου για τις φιλοδοξίες του.

Εδώ όμως πρόκειται για συζήτηση μεταξύ σφων και φίλων, με την ευρεία έννοια, από 15 έως 19 στην κλίμακα των συνεδρίων, σχηματικά μιλώντας, αλλά πάντως άπαντες κουκουέδες, με αντίληψες, προβληματισμούς κι απ' όλα. Παρακάτω παρουσιάζω σκόρπια μερικά αποκρυσταλλώματα από το συντροφικό σουαρέ, τα θέματα και τις αμπελοφιλοσοφίες που το απασχόλησαν. Κι όποιος δεν πάρει σοβαρά τις οδηγίες χρήσης του κειμένου στην πρώτη παράγραφο, κακό του κεφαλιού του.

-Η γραμμή των άλλων είναι ξεκάθαρη. Μια φωτεινή μαύρη γραμμή μες σε μια κατάμαυρη νύχτα, που σου λένε: περπάτα την. Παρ-ακολουθούν διακριτικά τη δική μας για να ετεροπροσδιοριστούν, ανησυχούν για τις αποχρώσεις και τα ζιγκ-ζαγκ της, αλλά έχουν σταθερό αντι-ΚΚΕ μπούσουλα για να διατηρούν το γενικό προσανατολισμό. Κι όταν λένε τη δική μας γραμμή αντιφατική, το κάνουν στα πλαίσια αυτής ακριβώς της δουλειάς που έχουν αναλάβει.

-Οι αστοί αναλυτές επαινούν κατά καιρούς του κόμμα και την υπεύθυνη στάση του για το ευρώ, όχι απαραίτητα για να το προβοκάρουν, αλλά γιατί παίζει το παιχνίδι τους, δεν αμφισβητεί το κυρίαρχο πλαίσιο και του δίνει αριστερό άλλοθι. Τάδε έφη το Πριν, η εφημερίδα της ανεξάρτητης αριστεράς.

Με το ίδιο αήττητο σκεπτικό βέβαια, κι έχοντας πάντα υπόψη τη στάση των ΜΜΕ, πολλά κυρίαρχα ΜΜΕ επιτίθενται πολλές φορές στην κυβέρνηση επειδή χτυπάει τα μεγάλα συμφέροντα, και όχι ως μέσο πίεσης -για τους δικούς τους σκοπούς- ή για να στήσουν το κάλπικο δίπολο, που τα εξυπηρετεί καλύτερα. Η τυπική λογική στις κορυφαίες της στιγμές.

-Ναι αλλά τι λέμε στην πραγματικότητα για το ευρώ; Θα είναι όντως καταστροφή μια πιθανή έξοδος από την ευρωζώνη;
Τελικά δεν είναι εύκολο να συμφωνήσουμε ούτε καν μεταξύ μας. Μπορούμε να πάρουμε όμως τρεις βασικές παραμέτρους και να εξετάσουμε τα διάφορα ενδεχόμενα: τι ισχύει στην πραγματικότητα, τι λέει το κόμμα, και τι θα έπρεπε να λέει.

Πρώτος σφος: όντως λέμε πως εκτός ευρώ τα πράγματα θα χειροτερέψουν, κι είναι λάθος, γιατί οι μάζες τρομάζουν κι ενεργοποιούν τα συντηρητικά αντανακλαστικά του νοικοκυραίου.

Δεύτερος σφος: ναι, αυτό λέμε, και όντως ισχύει. Αλλά δε θα έπρεπε να το λέμε ή να το τονίζουμε, με την έννοια πως κι η επανάσταση, στον αδύναμο κρίκο της αλυσίδας, θα αντιμετωπίσει τρομερές δυσκολίες στα πρώτα της βήματα και ίσως μια ραγδαία πτώση του βιοτικού επιπέδου λόγω του εμπάργκο που μπορεί να μας επιβάλει ο καπιταλιστικός περίγυρος ή μιας πιθανής ιμπεριαλιστικής επέμβασης -όπως το 17' στη Ρωσία.
Δεν είναι αυτά τα σημεία που θα τονίσουμε όμως για να πετύχουμε τη συσπείρωση του κόσμου και να τον πείσουμε να παλέψει μαζί μας μέχρι το τέλος, για την προοπτική της κοινωνίας του μέλλοντος

Συμπέρασμα: εκτός από το διαχρονικό υπαρξιακό ερώτημα "τι να κάνουμε" υπάρχει και το εξίσου σημαντικό "τι να λέμε" που αναζητεί απάντηση στην εκάστοτε συγκυρία.

Τρίτος σφος: αυτό που λέμε είναι ότι μια έξοδος σκέτη (χωρίς μουστάρδα, κρεμμύδι, τζατζίκι και λαϊκή εξουσία) είναι μια τρύπα στο νερό ή στο μετρό της Θεσσαλονίκης -που είναι όντως κάτι για τη δευτέρα παρουσία. Ότι η αλλαγή νομίσματος θα χαρατσώσει το λαϊκό εισόδημα, κι η παραμονή στην ευρωζώνη-ΕΕ σημαίνει μνημόνια διαρκείας, μία ή η άλλη φράγκο δύο.

Και το ένα επιδείνωση και το άλλο επιδείνωση -σε σχέση με σήμερα- δεν έχει να περιμένει κάτι ο εργαζόμενος λαός, αν δεν αλλάξουν τα πράγματα εκ βάθρων. Το ένα είναι αυτό που ζούμε τώρα, το άλλο το περιγράφουμε με λεπτομέρειες γιατί είναι το βασικό ανάχωμα, χαλκάς κι όχι κρίκος, που εγκλωβίζει συνειδήσεις αντί να δίνει πάτημα να ριζοσπαστικοποιηθούν.
Αυτό δε σημαίνει ότι η μία επιδείνωση είναι χειρότερη ή προτιμότερη από την άλλη, και μπαίνουμε στη διαδικασία να επιλέξουμε το μικρότερο κακό. Όπως πχ σε ένα σκίτσο του Ζάχαρη, που η Ελλάδα πανηγυρίζει γιατί απέφυγε τα χειρότερα, ενώ οδεύει -και βασικά τη σέρνουν από το μαλλί- προς τα τρισχειρότερα.

-Η θέση μου είναι σαφής: λέμε όχι σε όλα τα πλαστά διλήμματα και τα δημοψηφίσματα της αστικής τάξης.#diplis
Εννοείς δηλ ότι δε συμμετέχουμε από θέση αρχής, για να μην εγκλωβιστούμε; Ή ότι θες να πάρουμε μέρος και να ψηφίσουμε το όχι;

-Αν πρέπει για λόγους τακτικής να μπαίνει αυτόνομα ο κρίκος της αποδέσμευσης της ΕΕ από το στρατηγικό στόχο, γιατί να μη γίνει το ίδιο με το νόμισμα και τον ευρωσκεπτικισμό της ΛαΕ; Και γιατί να μην μπουν κι άλλοι τακτικοί στόχοι ως κρίκοι (στάση πληρωμών, διαγραφή ενός μέρους του χρέους, κοκ) προς άμεση υλοποίηση; Δεν είναι τα ίδια ακριβώς επιχειρήματα για τον κρίκο της ΕΕ που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για πάσα νόσο και κάθε ρεφορμιστική αυταπάτη;

-Το ΚΚΕ είναι αντικειμενικά πιο αριστερά από την Ανταρσυα -ακόμα κι αν κάποιος το διαπιστώνει αυτό χωρίς αξιολογική κρίση, ή το σημειώνει αρνητικά, ότι γίνεται αριστερίστικο, μαξιμαλιστικό κτλ
Μπαίνει λοιπόν το ερώτημα, παραφράζοντας ένα γνωστό τσιτάτο του Βλαδίμηρου για τον αριστερό οπορτουνισμό.

Το ΝΑΡ ήταν η αριστερή τιμωρία για τα δεξιά λάθη του κόμματος τότε;
Η σημερινή Ανταρσυα είναι η δεξιά τιμωρία για τα αριστερά λάθη του κόμματος σήμερα;
Ή το ΚΚΕ είναι η αριστερή τιμωρία για το δεξιό οπορτουνισμό της Ανταρσυα;
Κι η ΛαΕ, που είναι μία από τα ίδια, ποιον ακριβώς τιμωρεί και με ποιον τρόπο; Ή είναι το "δις εξαμαρτείν" στο κυνήγι του καλού ΠαΣοΚ;

Τρίτη, 18 Απριλίου 2017

Θανάτω θάνατον πατήσας

Θυμάμαι πως όταν ήμουν μικρός, είχα πάθει ένα μικρό σοκ στην Τρίτη Δημοτικού, μόλις κατάλαβα πως δεν αρκεί να μαθαίνουμε κάποια πράγματα, αλλά πρέπει να τα αποστηθίζουμε κιόλας. Άλλο να ρουφάς γνώσεις σαν σφουγγάρι λόγω ηλικίας, κι άλλο να γίνεται ξεσκονόπανο το μυαλό για να αποθηκεύσει άχρηστες γνώσεις, σκουριασμένες κι αραχνιασμένες.

Πιο σοκαριστικό ήταν πως έπρεπε να αποστηθίζουμε επιπλέον το μάθημα των θρησκευτικών και όχι μόνο την ιστορία, που είχε σίγουρα πιο ενδιαφέρουσες ιστορίες, με αληθινούς ήρωες ή πιο ωραίους μύθους -αν μιλάμε σε επίπεδο μυθολογίας. Και εμείς είχαμε ιστορία με κατακλυσμό, που πρέπει να υπάρχει σε όλους τους αρχαίους λαούς, αλλά δε μείναμε σε αυτό. Φτιάξαμε λαούς μπερμπάντηδες, με ανθρώπινα πάθη, αντί για ανώτερα όντα-τιμωρούς, με περιούσιους φτωχούς λαούς, κοκ.

Κι ακόμα πιο σοκαριστικό ήταν πως έπρεπε να αποστηθίζουμε προσευχές-μακρινάρια, σε μια γλώσσα που κανείς μας δεν καταλάβαινε, κι όχι μόνο τα απλά συμβατικά μαθήματα, όπου αρκούσε να γράψεις κάτι σαν τις προσευχές που ήδη ήξερες -άγιος ο θεός, άγιος ισχυρός- να εισακουστούν από το δάσκαλο και να σε ελεήσει με καλό βαθμό για τα κλισέ που του έγραψες.

Κι ακόμα πιο πολύ ότι μετά το Πάσχα έπρεπε να μαθαίνουμε και να λέμε καινούριες προσευχές, που ήταν... αουτσάιντερ, κι όχι το πασίγνωστο "πατερημών" (όπως λέει σε ένα κείμενο που διδαχτήκαμε, αυτό το "πατ" το καταλάβαινα από το ξύλο που έτρωγα σπίτι, το "ερημών" είναι που με μπέρδευε τι μπορεί να σημαίνει).

Κι έτσι, ενώ έχω καταφέρει -χωρίς προσπάθεια- να συγκρατήσω διάφορες άχρηστες λεπτομέρειες και εγκυκλοπαιδικές γνώσεις, που χρησιμεύουν συνήθως στα σταυρόλεξα ή στο τρίβιαλ και ελάχιστα ως καθόλου στην πραγματική ζωή, για κάποια δουλειά, πρόσφατα συνειδητοποίησα πως το συρταράκι της μνήμης όπου αποθήκευα αυτές τις προσευχές που λέμε μετά το Πάσχα είναι σχεδόν κενό. Μόνο η αρχή από το "αναστάς ο Ιησούς από του τάφου..." μου ερχόταν, κι αυτή πιθανότατα επειδή μου θυμίζει τον Αναστάς Μικογιάν του ΚΚΣΕ.
Αναστάς ο Μικογιάν από του τάφου...
Εκεί να δεις χαρά και τι θα 'χαμε να τον ρωτήσουμε... Κι ας συμπορεύτηκε μάλλον με το Νικήτα.

Πιστεύω επίσης πως αν ήμουν δάσκαλος, όπως κάθε διορατικός νέος της γενιάς μας, που σκέφτηκε το μέλλον του με μπόλικο ελεύθερο χρόνο, χωρίς ανεργία, κι έπρεπε να διδάξω οπωσδήποτε στην τάξη το μάθημα των θρησκευτικών, πιθανότατα θα έβαζα τα παιδιά να ζωγραφίσουν, περνώντας δημιουργικά την ώρα τους, για να το αποφύγω. Κι αν έπρεπε να κάνω κάτι για τα μάτια του κόσμου και των πιστών γονιών, μάλλον θα διάλεγα να τους μεταφράσω στα νέα ελληνικά τις ακατανόητες προσευχές που μαθαίνουν να παπαγαλίζουν, για να ξέρουν τι λένε περίπου και να μην τους είναι σαν ξένη γλώσσα. Κι ίσως μια μέρα, όταν μεγαλώσουν, κρίνουν μόνοι τους την αλήθεια για αυτές.

Να ξέρουν τουλάχιστον τι είναι αυτό το "πατερημόν" τα έρμα, που τα φυλάει ο φόβος -όπως έλεγαν οι βοσκοί για τα ζωντανά του κοπαδιού τους- και τα οδηγεί στη θρησκευτική πίστη.

Ο Μικογιάν δεν είναι όμως ο μόνος προφανής συνειρμός -και πόσοι τον ξέρουν εξάλλου σήμερα, για να (τους) είναι προφανής ο συνειρμός; Υπάρχουν μερικές πολύ ενδιαφέρουσες προεκτάσεις.

Κάποιοι θα σκεφτούν το θαύμα της επ-ανάστασης (δε λέω, τρομερό λογοπαίγνιο, αλλά ξεχείλωσε προ πολλού) και την προσδοκία της δευτέρας παρουσίας που την θεωρούν κάτι μακρινό -μακριά από εμάς κι όπου θέλει ας είναι- χωρίς να αναγνωρίζουν καν την πρώτη παρουσία του υπαρκτού σοσιαλισμού και το φάντασμά του που πλανάται πάνω από τα κεφάλια τους, αλλά δεν μπορούν να το ξορκίσουν.

Δείγμα κι αυτό πως η μεταφυσική σκέψη θεοποιεί "ρεαλιστικά" το υπάρχον, τον υπαρκτό καπιταλισμό, πιστεύει δογματικά ότι μπορεί να τον μεταρρυθμίσει για να τον κρατήσει αιώνια στη ζωή -σαν βρικόλακα που απορροφά την υπεραξία της εργατικής μας δύναμης- κι απορρίπτει ως ουτοπική χίμαιρα κάθε προσπάθεια ή σκέψη για μια διαφορετική οργάνωση της κοινωνίας.

Αλλά είναι και κάτι ακόμα.
Θανάτω θάνατον πατήσας, λένε οι πιστοί αυτές τις μέρες.
Θάνατος (μαύρος αδερφός) να γίνω αθάνατος τραγουδούσαν στο βουνό οι αντάρτες, χωρίς να έχουν γλυκιές αυταπάτες για μεταθανάτια ζωή, παρά μόνο πίστη στην αθανασία του αγώνα τους, που δε θα πάψει να αναπτύσσεται ώσπου να βρει δικαίωση, και θα τον συνεχίζουν διαρκώς νέοι πολεμιστές που θα στρατεύονται στην υπόθεσή του.

Έπεσαν για τη ζωή, λέει ένας υπέροχος διαλεκτικός τίτλος μιας έκδοσης της Σύγχρονης Εποχής -που βγάζει αυτές τις μέρες κάτι αντίστοιχο για τα στελέχη του ΚΚΕ και της Κεντρικής του Επιτροπής, από τον Παπαρήγα στον Μπελογιάννη και τον Πλουμπίδη, που έδωσαν απλόχερα τη ζωή τους στο κίνημα, για να στεριώσει η κοινωνία του μέλλοντος.

Σύντροφοι αγωνιστές που δεν αψήφησαν μόνο το θάνατο, αλλά τον περιγέλασαν, τον έκαναν να φαντάζει μικρός κι αδύναμος να τους λυγίσει και να σκυλεύσει τη δική τους αθανασία, να ντρέπεται για τη νίκη του και να την περιφέρει σαν πτώμα που αποσυντίθεται και σαπίζει -όπως το σύστημα της εκμετάλλευσης. Ήρωες που αποτελούν τη ζωντανή ιστορία του τόπου κι έχουν αφήσει παντού το αποτύπωμά τους, την παρακαταθήκη της θυσίας τους και του παραδείγματός τους. Κι αυτός είναι ο βασικός λόγος που τους τιμάμε, μακριά από λογικές πολιτικού μνημόσυνου και φτηνού, κομματικού πατριωτισμού.

Αλίμονο σε αυτόν που αναστατώνεται κάθε χρόνο τέτοιες μέρες με το θείο δράμα, αλλά αγνοεί το ανθρώπινο, σνομπάρει τους απλούς ανθρώπους που ανυψώθηκαν σε υπεράνθρωποι μέσα από τον αγώνα και τη θυσία τους, αγκαλιάζοντας όλη την ανθρωπότητα και την προοπτική της χειραφέτησής της από ό,τι την κρατάει δέσμια στο σύγχρονο μεσαίωνα.

Όπως είχε πει ο Μπελογιάννης στην απολογία του, οι θυσίες των κομμουνιστών στον αγώνα για μια καλύτερη ζωή μπορούν να συγκριθούν μόνο με αυτές των πρώτων χριστιανών, που διώκονταν για την πίστη τους. Με τη διαφορά πως εκείνοι πίστευαν πως θα δικαιωθούν στη μετά θάνατον ζωή, ενώ οι κομμουνιστές δεν είχαν τέτοια "παρηγοριά" και θυσιάζονταν με πλήρη ανιδιοτέλεια.

Αυτό δείχνει πόσο ζωντανοί είναι οι σύντροφοι και το παράδειγμά τους, ιδίως συγκριτικά με όσους διαφυλάσσουν τη μίζερη ζωούλα τους και την ευτελίζουν, την υποβιβάζουν σε "ζωή εν τάφω".
Αυτούς που μας προσάπτουν αφ' υψηλού μοιρολατρία κι εγκαρτέρηση στις δοκιμασίες, που θα μας δώσουν κάποτε την έφοδο στους ουρανούς και τη βασιλεία τους.
Που κρίνουν τα αλλότρια από τη δική τους αλλοτριωμένη συνείδηση, που θέλουν εδώ και τώρα μερεμέτια και ημίμετρα, εξοβελίζοντας στο επέκεινα και το πυρ της κολάσεως κάθε ριζική αλλαγή εκ βάθρων.
Που χλευάζουν τους αλύγιστους της ταξικής πάλης, γιατί δεν είχαν τη δική τους τακτική ευλυγισία (έτσι βαφτίζεται στις μέρες μας η οσφυοκαμψία). Τους υποβιβάζουν στο επίπεδο του θρησκόληπτου που έπεσε θύμα της πλάνης του, για να τους μειώσουν και να τους φέρουν στα δικά τους μέτρα.

Που θεωρητικοποιούν τη στάση τους, ψάχνοντας άλλοθι για την παθητικότητά τους, και πάνε χέρι-χέρι με το θρησκευτικό αφιόνι και τη μεταφυσική σκέψη πως τα πράγματα θα αλλάξουν μόνα τους, χωρίς θυσίες και χωρίς να βάλουμε εμείς το χέρι μας -μαζί με την Αθηνά κι όποιον άλλο θεό πιστεύει κανείς.
Που προσμένουν δειλοί και άβουλοι αντάμα κάποιο θάμα, αντί να γίνουν οι ίδιοι το θαύμα που καρτερούν. και δε θα χωρέσει ποτέ ο νους τους το θαύμα της ανάστασης του κινήματος από τις στάχτες του, από τη σπορά που άφησαν πίσω τους όσοι θυσιάστηκαν και καρπίζουν μέσα από αυτήν και τους αγώνες της.

Δευτέρα, 17 Απριλίου 2017

Ματ σε τρεις κινήσεις

Σημειώσεις για το τούρκικο δημοψήφισμα

Ένα αστικό δημοψήφισμα που σέβεται τον εαυτό του, πρέπει να έχει ένα βασικό ψευτοδίλημμα και πόλωση γύρω απ' αυτό, που να ενισχύει και τα  δύο σκέλη του ερωτήματος, εις βάρος κάποιας τρίτης εναλλακτικής. Πρέπει να έχει λίγη νοθεία, για να κλειδώσει το αποτέλεσμα, αλλά και θριάμβους της (αστικής) δημοκρατίας, που καταλήγουν να ενισχύουν την αστική δικτατορία, γιατί δεν την αφήνουν γυμνή, χωρίς φύλλα συκής και την απαραίτητη "δημοκρατική νομιμοποίηση".
Η δημοκρατία τους όντως νίκησε, πετυχαίνει διαρκώς νίκες εις βάρος μας, και μάλιστα άνευ αγώνα, όσο λογίζουμε τους εαυτούς μας στο στρατόπεδο των νικητών και βαυκαλιζόμαστε για την εφαρμογή της αμεσοδημοκρατίας με δημοψηφίσματα.

Παρεμπιπτόντως, η μεγάλη επιτυχία της αστικής τάξης στο ελληνικό δημοψήφισμα του 15' δεν ήταν το "ναι" με το οποίο συντάχθηκε, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, αλλά η χειραγώγηση του "όχι" και η τρομακτική ευκολία με την οποία ενσωμάτωσε αυτό το 'αποφασισμένο' εκλογικό σώμα, που πνίγηκε στην απογοήτευση και τις αυταπάτες του. Αυτά δε σημειώνονται προφανώς χαιρέκακα, με τη γεύση της πικρής δικαίωσης στα χείλη της Κασσάνδρας (που ήταν η πρώτη σας-τα-λεγάκιας στην ιστορία), αλλά ως αντικειμενικές διαπιστώσεις, για να ξέρουμε πού βρισκόμαστε και σε τι βάσεις πατάμε.

-Η ανάλυση των αποτελεσμάτων του τουρκικού δημοψηφίσματος -παρά την όποια νοθεία υπήρξε- δίνει ενδιαφέροντα αποτελέσματα, καθώς ο Ερντογάν αποδοκιμάζεται στα μεγάλα αστικά κέντρα της χώρας: Άγκυρα, Σμύρνη και στην Κωνσταντινούπολη, όπου είχε διατελέσει δήμαρχος, στη δεκαετία του 90' (και με συντριπτικό ποσοστό στην περιοχή του Μπεσίκτας, που είχε πολύ ενεργό ρόλο στην πρόσφατη εξέγερση της πλατείας Ταξίμ). Ισοφαρίζει όμως αυτό το μειονέκτημα στην επαρχία και την τουρκική ενδοχώρα.

Ο εκλογικός χάρτης του δημοψηφίσματος εμφανίζει μια διαιρεμένη χώρα, με τη σαφή αποδοκιμασία της κυβέρνησης στα δυτικά παράλια και τις νοτιοανατολικές επαρχίες των Κούρδων, και μια εικόνα που θυμίζει αρκετά τον αντίστοιχο εκλογικό χάρτη των ΗΠΑ, και την αντίθεση που παρουσιάζουν οι δύο ακτές, σε Ατλαντικό κι Ειρηνικό, με την ακραιφνώς συντηρητική ενδοχώρα.

Το χτεσινό δημοψήφισμα αναδεικνύει δύο διαφορετικούς κόσμους, δύο διαφορετικές Τουρκίες, που ζουν και σκέφτονται διαφορετικά. Συσκοτίζει όμως τη βασική ταξική αντίθεση στη γείτονα χώρα, τις δύο Τουρκίες -των πλουτοκρατών και του εργαζόμενου λαού- που μπαίνουν στο ίδιο εθνικό τσουβάλι.

-Οι εξελίξεις στο άμεσο μέλλον είναι αμφίρροπες. Ο Ερντογάν μοιάζει να έχει ημερομηνία λήξης και να μένει χωρίς στρατηγικούς συμμάχους (οι Ρώσοι μπορούν να τον "δώσουν" ανά πάσα στιγμή, για τα δικά τους συμφέροντα), αλλά είναι επικίνδυνος σαν πληγωμένο θηρίο, διατηρεί λαϊκό έρεισμα και δείχνει τα δόντια του, όταν μπορεί. Διαμορφώνεται μια ισορροπία τρόμου, όπου ούτε ο ίδιος μπορεί να προχωρήσει με λυμένα χέρια σε όσες κινήσεις θα ήθελε -αφού ένα μεγάλο ποσοστό εναντιώνεται στα σχέδιά του- ούτε οι αντίπαλοί του όμως μπορούν να τον εκπαραθυρώσουν εύκολα -τουλάχιστον όχι τόσο εύκολα όσο πίστευαν αρχικά.

Περιττό να σημειωθεί πως και στη μία και στην άλλη περίπτωση, το λογαριασμό θα κληθεί να τον πληρώσει ο τουρκικός λαός (αυτό για κάποιους που παίζουν στα δάχτυλα τη "διαλεκτική", τόσο που δυσκολεύονται να αντιληφθούν την ίδια εκτίμηση περί επιδείνωσης σε άλλα συμφραζόμενα, πχ για το νόμισμα. Επ' αυτού όμως, περισσότερα σε άλλο νήμα).

-Οι σύντροφοι του ΤΚΡ στην Τουρκία βρίσκονται στην πιο δύσκολη θέση, δρουν κατ' ουσίαν σχεδόν σε συνθήκες παρανομίας, και έχουν τεθεί υπό διωγμό από το νέο "σουλτάνο". Παρόλα αυτά είναι στην πρώτη γραμμή του αγώνα και των λαϊκών διαμαρτυριών σε πολλές πόλεις στην Τουρκία, όπως μπορείτε να δείτε σε αυτόν το σύνδεσμο. Μπορείτε επίσης, για πιο άμεση ενημέρωση, να ακολουθείτε τον αγγλόφωνο λογαριασμό των τούρκων συντρόφων στο τουίτερ (για όσο ακόμα είναι ενεργός και δεν τον κατεβάζουν), που έχει συνεχή ροή πληροφοριών, ειδήσεων κι ανακοινώσεων.

Αυτό για το οποίο δεν έχω προσωπικά καθαρή εικόνα είναι αν εξακολουθεί να υφίσταται το σχίσμα μεταξύ των δύο μερίδων του ΤΚΡ -που διασπάστηκαν το 14', υποσχέθηκαν να μη χρησιμοποιήσουν την ιστορική ονομασία του κόμματος, αλλά υιοθέτησαν το καθένα μια άλλη πανομοιότυπη, με σαφή παραπομπή σε αυτήν. Ή αν ενώθηκαν στις αρχές του χρόνου, όπως αναφέρεται στο λήμμα της -όχι ιδιαίτερα αξιόπιστης- wikipedia.


Υπό αυτές τις συνθήκες, μπορεί σε κάποιους να μοιάζουν κοινότοπες ή εκτός πραγματικότητας οι επισημάνσεις-στοχεύσεις των κομμουνιστών, ότι ο τουρκικός λαός πρέπει να πάρει στα χέρια του τις δικές του τύχες, να σταματήσει να αγωνίζεται κάτω από ξένες σημαίες, κοκ. Γίνεται όμως φανερό ότι ο περιβόητος εκδημοκρατισμός της Τουρκίας δεν πρόκειται ποτέ να προκύψει πχ στα πλαίσια της (ενδοαστικής) αντίθεσης μεταξύ Ισλαμιστών-Κεμαλιστών, ή της ιμπεριαλιστικής διελκυστίνδας των συμφερόντων που συγκρούονται στην ευρύτερη περιοχή.

-Αν η υδρόγειος μετατρέπεται σε σκακιέρα για αυτά τα συμφέροντα, οι λαοί είναι που θυσιάζονται, για να σώσουν το βασιλιά.
Σκέψου να 'ταν το πάτωμα ασπρόμαυρο και να 'σουν το πιόνι,
όπως λέει ένας στίχος στο "πριν το τέλος" (πως μοιάζει η σιωπή με αγάπη μεγάλη).

Αλλά πριν τον πόλεμο, η σιωπή είναι εγκληματική απάθεια.
Ο πόλεμος βρίσκεται δυο κινήσεις μακριά μας, από τη Συρία, στη γειτονική Τουρκία, που συνδέεται με τους Κούρδους, με το Κυπριακό, με το Αιγαίο, την Ελλάδα...
Καμία απάθεια δε δικαιολογείται. Η παθητική αντίδραση που παραπέμπει σε πτώματα, μπροστά στον επικείμενο ιμπεριαλιστικό πόλεμο, κι όσο συσσωρεύονται τα σύννεφα στην περιοχή μας, δεν μπορεί παρά να προδικάζει εκατόμβες πραγματικών πτωμάτων, που θα έχουν σκάψει μόνα τον τάφο τους...

Κυριακή, 16 Απριλίου 2017

Should I stay or should I go

Ίσως να μην είναι τυχαίο που όλα τα μέρη που είναι συνδεμένα με τη φυγή, είναι κρύα, θαρρείς, για να επιτείνουν τα συναισθήματα της στιγμής και την κρυάδα της ψυχής, που αφήνει τη θέρμη της σε ό,τι μένει πίσω. Η υγρασία του λιμανιού, το αεροδρόμιο με τους θυελλώδεις ανέμους, η ανοιχτωσιά στο σταθμό, την πλατφόρμα, το ΚΤΕΛ, που σε αφήνει εκτεθειμένο στα στοιχεία της φύσης. Μαζί κι οι κρύοι ήχοι που διαπερνούν τα τύμπανα και το μυαλό, σκορπίζουν όση ψυχραιμία (ή μάλλον θερμό αίμα) έχεις μαζέψει, όπως η μπάλα του μπιλιάρδου το σωρό με τις υπόλοιπες.

Αυτές είναι ίσως οι ακραίες εμπειρίες που επιχειρεί να περιγράψει ο υπαρξισμός, το δράμα και η αγωνία της ύπαρξης. Ή μάλλον όσα λίγα έχω καταφέρει εγώ να καταλάβω από αυτό το ρεύμα. Η μοναξιά της ύπαρξης, που πετιέται σε μια κρύα γωνιά του πλανήτη, για να επιζήσει και να τα βγάλει πέρα, χωρίς να γνωρίζει το νόημα που έχουν όλα αυτά και το σκοπό που καλείται να εκπληρώσει. Ή μάλλον πετιέται σε μια κρύα -ανεξαρτήτως εποχής- αίθουσα αναμονής για ταξιδιώτες κι έχει ξεχάσει γιατί πρέπει να φύγει και πού ακριβώς θέλει να πάει.

Λονδίνο, Άμστερνταμ ή Βερολίνο,,,
Όλοι προορισμοί της Βόρειας (κι όχι ενωμένης πλέον) Ευρώπης, όπου επικρατεί κρύο και υγρασία, μακριά από το εύκρατο, μεσογειακό κλίμα, με τους φιλόξενους τουριστικούς προορισμούς, που δεν είναι όμως ούτε εύκρατοι ούτε φιλόξενοι για τις στρατιές των πτυχιούχων που ψάχνουν μια δουλειά στο αντικείμενό τους.

Ναι αλλά έχουν εκείνο το θερμό ρεύμα που έρχεται από τον κόλπο του Μεξικού και σπάει λίγο το κλίμα, τις καιρικές συνθήκες έστω, γιατί η παγωνιά της ψυχής δύσκολα υποχωρεί, όσο βλέπει ήλιο με το σταγονόμετρο. Κι όσο για το περιβόητο ρεύμα, είναι σα να προσπαθείς να ζεσταθείς σε ένα παγωμένο δωμάτιο, με ένα πιστολάκι μαλλιών. Καλύτερα να σημαδέψεις τα μαλλιά σου -και τα μυαλά σου- με άλλου είδους πιστόλι, για να γλιτώσεις το μαρτύριο.
Σεσουάρ για δολοφόνους...

Τουλάχιστον εκεί δεν κινδυνεύουν να (τους) παγώσει το φυσικό αέριο στους σωλήνες τους και να γίνουν παγοκολόνες. Είναι πολύ πιθανό όμως ο επόμενος θερμός παγκόσμιος πόλεμος να ξεκινήσει για το φυσικό αέριο, την ενεργειακή εξάρτηση της ΕΕ από τη Ρωσία, τα κοιτάσματα στον Περσικό, κτλ. Κι αυτό είναι το κλειδί για να ερμηνεύσει κανείς το "ψυχρό" πολεμικό κλίμα της περιόδου στη Συρία και την -κατά πολύ- ευρύτερη περιοχή.

Και να έχεις τη λεγόμενη "συμμαχία του νότου" να σημειώνει πως είναι κατανοητά τα αίτια του αμερικάνικου βομβαρδισμού στη Συρία. Κρίμα που δεν πρόλαβαν -χρονικά- και τη μεγαβόμβα στο Αφγανιστάν, για να τη συμπεριλάβουν κι αυτή στην κατανόηση και την αγάπη τους. Αγάπη μόνο. Και κατανόηση. Κι ελπίδα, πολλή ελπίδα. Που έρχεται. Ακόμα έρχεται...



Είναι κι αυτή σαν τις βάσεις που φεύγουν, που μένουν (κι έκλεισαν για άλλα πέντε χρόνια, κι εμείς φεύγουμε ένας-ένας, από τη χώρα, από τη ζωή, αλλά αυτές εδώ θα μείνουν). Τότε που ο Χαρούλης ήταν μαρξιστής (σαν τον Κάουτσκι) αλλά ύστερα πήγε κι έπεσε στον γκρεμό με το βούρκο του οπορτουνισμού και το έχασε εντελώς, κι από εδώ παν κι άλλοι, καλός άνθρωπος ήτανε

Και το άλλο, το ξέρεις το άλλο που λέει, should I stay or should I go?
Να μείνεις ρε σφε, εμείς που μένουμε χαζοί είμαστε δηλ; Έλα ντε...
Αν φύγεις είναι μια μορφή παραίτησης, σαν να τους τα χαρίζεις.
Κι αν μείνεις δεν είναι το ίδιο από την ανάποδη, σα να συμβιβάζεσαι;
Σωστό κι αυτό. Το ζήτημα δεν είναι να το παλέψεις απλά και γενικά το πράγμα, που μένει (ανα)στάσιμο. Το ζήτημα είναι να παλέψεις να το αλλάξουμε.



Τα άλλα περί παραίτησης ακούγονται λίγο δασκαλίστικα, κάπως επιθετικά χωρίς λόγο, ή μάλλον γιατί βγάζουν τη στενοχώρια και το θυμό για την επικείμενη αποχώρηση και τον αποχωρισμό που έρχεται ως παράγωγο. Νεύρα για την απόσταση που θα μπει ανάμεσά μας και μπορεί να φέρει την αποστασιοποίηση από τα πράγματα (κι ούτε καν μπρεχτική), να τη χωρίζει τυπική απόσταση* απ' την παραίτηση και το συμβιβασμό.

Όχι γιατί θα χάσεις τις ευαισθησίες σου, αλλά γιατί είναι η αήττητη αίσθηση του ξένου, του προσωρινού που σε κάνει να πιστεύεις για μάταια κάθε προσπάθεια να 'ρθεις σε ουσιαστική επαφή με το περιβάλλον σου και να το αλλάξεις. Και τελικά ουδέν μονιμότερο του προσωρινού και της παραίτησης, από τον αγώνα, όχι από τη δουλειά -για αυτήν έφυγες εξάλλου, πώς να την αφήσεις;

Αλλά το ίδιο συμβαίνει παντού, σε κάθε χώρα, σε κάθε δουλειά, εντός εκτός κι επί ταυτά (πάντα στα ίδια) ή μάλλον εντός εναλλάξ, σαν τους ενσωματωμένους εναλλακτικούς, που το παίζουν ιστορία. Νιώθεις προσωρινός στη δουλειά, στο κοινωφελές πεντάμηνο, στη σύμβαση ορισμένου χρόνου, οι μέρες της αφθονίας μας είναι μετρημένες, με ημερομηνία λήξης σαν τη δουλειά. Περαστικός κι από τη ζωή, σε τελευταία ανάλυση, οπότε τι να προσπαθείς να την αλλάξεις. Ας τα κρατήσουμε όλα όπως τα βρήκαμε, πατροπαράδοτος καπιταλισμός κι ανθρωποφαγία, σαν τα έθιμα του Πάσχα...

Υστερόγραφο
Ναι αλλά δεν πρέπει κάπως να δείχνεις την προοπτική; Μην κλείσεις με τέτοιο πένθιμο, μελαγχολικό φινάλε...
Α, ναι. Σωστά...
Καλή ανάσταση λοιπόν...

Καλή ανάσταση λέμε...
(*τυπική απόσταση, όπως έλεγε κι η ψυχή ενός προγράμματος, που πλανάται πάνω από τα κεφάλια μας και παραμένει ιστορικά αδικαίωτο, όπως λένε κάποιοι Τραμπάκουλες, που αναμασάν παλιά τσιτάτα για την πρωτοβουλία της κολχόζνικης ιδιοκτησίας και τη διεθνή καπιταλιστική μεθοδολογία, αλλά κατά βάθος θέλουν ενότητα κι οργάνωση με τον Πασόκο Πιατά στο Λέτσοβο).

Σάββατο, 15 Απριλίου 2017

Τα εγκαίνια του Εργατικού Κέντρου

Στη σημερινή ανάρτηση η κε του μπλοκ αντιγράφει και δημοσιεύει ένα απόσπασμα από τη νουβέλα του Κώστα Παρορίτη "το μεγάλο παιδί", στο οποίο ο συγγραφέας δίνει τη σκηνή των εγκαινίων του εργατικού κέντρου, τις πολιτικές και θρησκευτικές προλήψεις των μαζών (και παραμένουν σχεδόν απαράλλαχτες έναν αιώνα μετά), τις δυσκολίες που έχει να αντιμετωπίσει μια συνεπής ταξική θέση και στάση, και τις διαφορές που μπορεί να βρει κανείς ανάμεσα σε ενότητα κι ενότητα.

Πολλά σημεία μοιάζουν άκρως επίκαιρα, όχι μόνο λόγω των ημερών (και του θρησκευτικού χαρακτήρα τους) αλλά λόγω των καιρών και του παλιού που βρικολακιάζει κι αρνείται να πεθάνει...
Καλή ανάγνωση, καλή ξεκούραση.

* * *

Ο αγιασμός είχε τελειώσει. Ο παπάς βγάζει το πετραχήλι του, το διπλώνει κανονικά και κάθεται σε μια καρέκλα, στη μπροστινή σειρά, για νακούση το λόγο.

Ο ρήτορας ανεβαίνει στο βήμα. Ταχτοποίησε τα χρυσά του γυαλιά στα μάτια του, χαμογέλασε μ' ένα καταδεχτικό χαόγελο, σα νάλεγε "βλέπετε, τι χάρη σας κάνω που έρχουμαι και σας βγάζω λόγο;", κι άρχισε το λόγο με μια φωνή δυνατή. Άρχισε το λόγο μ' ένα ρητό του Πλάτωνα στην αρχαία γλώσσα που κανείς δεν κατάλαβε τη σημασία του μα που και κανείς δεν έδειξε πως δεν το κατάλαβε για να μη φανή πως δεν ξαίρει την αρχαία γλώσσα. Μα κι όλη η άλλη γλώσσα του είτανε τόσο αλύγιστη, τόσο παραγιομισμένη με Ελληνικούρες που οι εργάτες μόλις και καταφέρνανε ναρπάξουνε καμιά λέξη. Μα αυτό φαίνεται θα τους φχαριστούσε γιατί ένας ακούστηκε να ψιθυρίζη σιγαλά.
"Μωρέ γλώσσα!"

Πρώτα πρώτα τους μίλησε για τους προγόνους που τους παράστησε σαν κάτι όντα υπερφυσικά, σα να είχανε κάτι κεφάλες θεώρατες, κάτι χερούκλες χοντρές και μακρηές, που άλλο δεν κάνανε όλη τη μέρα παρά να σεργιανάνε κάτω από τα δέντρα του Ιλισού και να συζητούνε φιλοσοφία.

"Μα τι διάολο, δουλιά καμιά δεν κάνανε αυτοί οι ανθρώποι;" ρώτησε σιγαλά ένας το διπλανό του.
Εκείνος σα να παραξενεύτηκε γι' αυτό, γιατί δεν το χωρούσε το μυαλό του πως ανθρώποι τέτοιοι μπορούσαν να κάνουνε δουλιές σαν τους άλλους ανθρώπους.
"Είχανε τους δούλους. Αυτοί δουλεύανε και κείνοι φιλοσοφούσανε", τους ξήγησε ένας άλλος.
"Α, έτσι, ωραία δουλιά".

Τώρα ο ρήτορας μιλούσε για το κράτος, πάνω σ' αυτή τη βάση. Μην ακούτε αυτούς που θέλουνε να σας πείσουνε πως το κράτος τάχα είναι οχτρός σας, πως το κράτος είναι αντιπρόσωπος και προστάτης μιας μονάχα τάξης, της αστικής καθώς τηνε λένε. Όλα αυτά είναι κολοκύθια. Δεν υπάρχουν τάξες, υπάρχουν μόνο πολίτες που αγαπούνε την πατρίδα τους και πολίτες που θέλουνε το κακό της. Το κράτος είναι σα μια οικογένεια. Το κράτος είναι ο πατέρας που φροντίζει για το καλό της φαμίλιας, κι όλοι εμείς τα παιδιά του. Υπάρχει πατέρας που να μη θέλη το καλό όλων των παιδιών του; Αυτοί που υποστηρίζουνε πως το κράτος ξεχωρίζει τα παιδιά του, τους ξαίρουμε, είναι κάτι αναρχικοί, κάτι ανισόρροποι, κάτι πουλημένοι, που η θέση τους είναι ή στη φυλακή ή στο φρενοκομείο. Και σίγουρα εκεί θα καταλήξουνε μια μέρα γιατί δεν είναι δυνατό το κράτος να τους αφήση αιώνια λεύτερους να δηλητηριάζουνε το αγνό, το πατριωτικό φρόνημα του λαού.

"Μπράβο", φώναξε ένας εργάτης.
Μερικοί αρχίσανε να χτυπούνε τα παλαμάκια. Ο ρήτορας χαμογέλασε πάλε και ξακολούθησε το λόγο του.
"Μονάχα ένας τρόπος υπάρχει για να ευδαιμονήσουμε όλοι οι πολίτες και να δοξαστή και το κράτο. Δεν υπάρχει άλλος τρόπος παρά να συνεργαστή το Κεφάλαιο με την Εργασία. Τα δύο αυτά μαζί που αποτελούνε τους στυλοβάτες μιας πολιτείας, θα δημιουργήσουνε την ευτυχία και τη δόξα του λαού και ολάκερου του έθνους.

Οι εργάτες είχανε σηκωθή όρθιοι και βαρούσανε τα παλαμάκια.
Ο ρήτορας κατέβηκε από το βήμα και την πεποίθηση πως είχε κερδίσει έναν αληθινό ρητορικό θρίαμβο. Δίχως καμιά αμφιβολία είχε κατακεραυνώσει τους αντιπάλους του.

Ένας άνθρωπος πετάχτηκε τώρα από χάμω και πήδησε στο βήμα. Είτανε ένας μικρόσωμος ανθρωπάκος εργάτης καθώς φαινόταν από τα ρούχα του κι από τα χαρακτηριστικά του. Τα μάτια του πετούσανε σπίθες και το πρόσωπό του έδειχνε μιαν ανήσυχη έκφραση.
(...)
"Ποιος είναι αυτός;"
"Εργάτης του γκαζιού".
"Ένας αναρχικός", πρόστεσε ο άλλος.
Το κοίταξε με προσοχή. Είτανε μια μορφή πολί συμπαθητική και πολί ήμερη.
"Δε μοιάζει διόλου γι αναρχικός", ψιθύρισε.
Ύστερα σκέφτηκε πως αυτό μπορεί να είτανε κι ανοησία. Τι θα ειπή δε μοιάζει γι αναρχικός; Πρέπει να είναι διαφορετικοί οι αναρχικοί από τους άλλους ανθρώπους;

(...)

Ο λόγος άρχισε μ' ένα θερμό χαιρετισμό προς τους εργάτες. Από την πρώτη φράση φάνηκε πως είτανε ένας λόγος αλιώτικος. Γλώσσα απλή, ζωντανή, που όχι μόνο τηνε νιώθανε μα και την αιστανόντανε όλοι, ιδέες πρωτότυπες, ζουμερές, τετράγωνες που ξυπνούσανε το νου, που ανοίγανε στα μάτια καινούριους άγνωστους ορίζοντες.

"Το κράτος, το κράτος που συμβολίζει μόνο τη δύναμη των πλουσίων, που είναι μόνο για να περιφρουρή και να διαφεντεύη τα δικά τους συμφέροντα, αυτός είναι ο οχτρός μας. Μα ο οχτρός έχει ρίζες, έχει πολλά κεφάλια, είναι χιλιοπρόσωπος και χιλιόμορφος, χρειάζεται όχι μόνο παλληκαριά μα και μέθοδο για να ξερριζωθή και να πάψη να φλομώνη τον αγέρα με τη φαρμακερή του, τη θολή του ανάσσα. Μα και δεν υπάρχει στον κόσμο δύναμη που να μπορή να αντισταθή στην ένωσή μας. Όλοι εμείς ενωμένοι μπορούμε να συντρίψουμε κάθε αντίσταση, να πλάσσουμε έναν καινούριο κόσμο που δε θα υπάρχη αδικία κι ασκήμια μα θα βασιλεύη αδιάκοπα ο Ήλιος της Δικαιοσύνης, η Άνοιξη της Ομορφιάς".

(...)

"Η ένωση, μόνο η ένωση θα μας δώση τη νίκη. Μην περιμένετε, αδέρφια, τίποτα από κανένανε. Ο,τι κάνουνε τα χέρια μας, ό,τι πάρουμε με τα χέρια μας, αυτό μόνο θάναι χτήμα δικό μας, χτήμα αιώνιο. Εμπρός με καθαρή καρδιά στον αγώνα. Σηκώστε αψηλά τα κεφάλια που σας διδάξανε να τα χαμηλώνετε, κοιτάξτε τον Ήλιο που ζυγώνει νανατείλη. Όχι πια κλάψες. Φτάνουνε οι ζητιανιές. Δεν είμαστε ζητιάνοι, δε ζητούμε από κανένανε λύπηση. Το Δίκιο μας ζητούμε και θα το πάρουμε".

"Μπράβο", φωνάξανε πάλε οι νέοι που στεκόντανε μπροστά, φρουρώντας το βήμα. Οι άλλοι αρχίσανε να μουρμουράνε. Ο παπάς σηκώθηκε να φύγη κουνώντας το κεφάλι του, με τάμφιά του κάτωω από την αμασκάλη, κανωμένα ένα δέμα.
"Φρίκη, φρίκη, τι πράματα είναι αυτά" μουρμούριζε καθώς κατέβαινε τη σκάλα.
Ο δικηγόρος μασσούσε όλη την ώρα την άκρη του μουστακιού του, χαμογελώντας ειρωνικά.

(...)

Ο εργάτης κατέβηκε από το βήμα. Οι νέοι αρχίσανε τα παλαμάκια ενώ συνάμα αντηχούσε μέσα στη σάλα το γλυκό τραγούδι που ψέλνανε όλοι μαζί.

Σηκωθήτε παιδιά και χτυπήστε!
Καταφρόνια και πείνα μας σφίγγει
Το μεγάλο μας δίκιο ζητήστε
Και πατήστε του οχτρού το λαρύγγι
Σαν αδέρφια μ' αγάπη ενωθήτε
Φως καινούριο θα φέξη στην πλάση
Για στερνή σας φορά, σηκωθήτε
Η ορμή σας τα σίδερα ας σπάση.

(...)

Μέσα στο θόρυβο ο δικηγόρος είχε βρη τώρα τον καιρό να βγη από τη σάλα. Ο θόρυβος κι ο αλαλαγμός έφτανε ως όξω στο δρόμο. Καμπόσοι πιστέψανε πως γίνεται καυγάς κι ανεβήκανε απάνω. Ακούστηκε η σφυρίχτρα του σκοπού χωροφύλακα που ειδοποιούσε τους συντρόφους του.

"Ο Αγιασμός!" ακούστηκε μια φωνή τρομαγμένη.
"Χύθηκε ο αγιασμός!"
Μέσα στη σύγχυση, το τραπέζι είχε αναποδογυριστή κ' η λεκάνη με τον αγιασμό, που είτανε πάνω, έπεσε χάμω κ' έγινε θρύψαλα.
Το νερό απλώθηκε πάνω στο πάτωμα.
"Γρουσουζιά!"
"Αμαρτία!"
"Είναι φοβερό!"

Ένας βεβαίωνε πως είδε με τα ίδια του τα μάτια τον εργάτη ναναποδογυρίζη το τραπέζι και να ρήχνη χάμω τη λεκάνη.
"Δεν είναι πράματα αυτά".
"Αυτοί δε σέβουνται ούτε τη θρησκεία!¨
"Τι διάολο έθνος θάναι αυτό δίχως θρησκεία;"

Τώρα όλοι είχανε σκηματίσει έναν κύκλο γύρω στον αγιασμό και κοιτάζανε με θαμασμό τα συντρίμια της λεκάνης.
"Τι θα γίνη τώρα;" ρώτησε ένας.
"Αυτό το μέρος δεν κάνει να πατηθή".
"Να τα κόψουμε όλα τα σανίδια, που βραχήκανε με τον αγιασμό, και να τα ρήξουμε στη φωτιά".
"Όχι, δεν κάνει να τα κάψουμε. Πρέπει να τα φάμε".
"Να τα φάμε;"
"Ναι, έτσι λένε τα βιβλία. Ρώτησε να μάθης α δεν πιστεύεις".
"Τι διάολο του ήρθε να κάνη τέτοιο πράμα...
"Μα τον είδες αλήθεια με τα μάτια σου;"
"Τον είδα σου λέω, μα τον Θεό".
"Μα αυτός είναι άθεος, τον ξαίρω εγώ".
"Λοιπόν τι θα γίνη τώρα;"
"Εγώ λέω να φωνάξουμε αύριο τον παπά να διαβάση πάνω στο πάτωμα έναν αγιασμό".
"Δε φτάνει ένας, χρειάζουνται τρεις παπάδες".
"Να φωνάξουμε κ' ένα Δεσπότη".
"Αυτό θάναι ακόμα καλήτερο".
"Ναι μα ως αύριο το νερό θα έχη στεγνώσει".
"Α, όσο γι αυτό, να", φώναξε ένας.

Έπεσε χάμω με τα μούτρα, έβγαλε ένα μολύβι κι άρχιζε να χαράζη πάνω στο πάτωμα μια γραμμή, γύρω στο μέρος που είχε απλωθή το νερό του αγιασμού.
"Α, ναι, καλή ιδέα αυτή".
Στην τελευταία πρόταση συναντηθήκανε όλοι. Η ιδέα πως υπήρχε κάποιος τρόπος να βγάλουνε από πάνω τους την αμαρτία και ναπομακρύνουνε τη γρουσουζιά, τους ανακούφισε.

Αρχίσανε να κατεβαίνουνε τη σκάλα.
"Είδες λόγος;" είπε ένας.
"Δηλαδή σωστή η επανάσταση. Πού καταντήσαμε;"
"Αυτά κάνουν οι νέες ιδέες".
"Δε λέω πως είναι άσκημες κ' οι νέες ιδέες μα χρειάζεται πρώτα να ωριμάσουμε..."

Παρασκευή, 14 Απριλίου 2017

Ο ηθικός κόσμος του ποδοσφαίρου

Αρχικά η κε του μπλοκ προσανατολιζόταν να γράψει ένα σημείωμα με τις βασικές υποψηφιότητες για τις χειρότερες ιστορικές περιόδους στην 100χρονη διαδρομή του κόμματος και το Γολγοθά που ανεβαίνει για την έφοδο-ανάληψη στους ουρανούς -που για εμάς είναι η επανάσταση αλλά για τους πιστούς συμμάχους μας μπορεί να είναι απλή ανάσταση.

Ή για το "τίμιο ξύλο" (χωρίς σταυρό, σκέτα κοντόξυλα) στα/την ΕΑΑΚ Θεσσαλονίκης και τις μυστικοπαθείς ανακοινώσεις που πυροδοτούν το κλίμα, χωρίς πικάντικες λεπτομέρειες, για να μη δώσουν όπλα στον εχθρό να τους χτυπήσει (ο φίλος είναι άλλη υπόθεση κι έχει κάθε δικαίωμα). Άλλοι περιφρουρούν τα εσω-οργανωτικά τους ζητήματα, έγγραφα, κτλ, κι άλλοι (ΕΑΑΚ) που έχουν οργανώσεις, αλλά όχι οργάνωση, περιφρουρούν τα ξύλα που πέφτουν μεταξύ τους. Και δεν υπάρχει, δυστυχώς, κάποια μπροσούρα-κείμενο-ανάλυση του Λένιν, που να θεσπίζει κριτήρια για τη συνέχιση του ρεφορμισμού με άλλα, τραμπούκικα μέσα (όπως θα έλεγε κι ο Κλαούζεβιτς ως θεωρητικός του πολέμου) ή για τα δίκαια και άδικα ξύλα, αν έχει σημασία ποια γκρούπα επιτίθεται πρώτη, κοκ.

Και το βασικότερο: δεν υπάρχει κανείς να απαντήσει το καίριο ερώτημα: εκτός από το τίμιο ξύλο, κλέψανε πορτοφόλια και κινητά; Ή κράτησαν πολιτικό πολιτισμό, κινηματική, ενωτική κουλτούρα κι άγραφους ηθικούς κανόνες, όπως οι "αγνοί χούλιγκαν" στο football factory;

Αυτό μας δίνει καλή πάσα για το κυρίως πιάτο της ανάρτησης, που είναι αθλητικό κι αρκούντως πένθιμο, στο πνεύμα της ημέρας*.
Πιάσε χαρτί και σημείωνε.

Στην Ελλάδα, οι λεγόμενοι "big four" (τέσσερις μεγάλοι) που είναι κάτι σαν ποδοσφαιρική εκδοχή του G8, δηλ το τέως ΠΟΚ κι ο ΠΑΟΚ, που διαφέρουν μόλις σε ένα άλφα (όπως λέμε Αθήνα) μεταξύ τους, βρέθηκαν μετά από εβδομήντα χρόνια στην τετράδα του Κυπέλλου και κονταροχτυπιούνται για το τρόπαιο. Συνεπώς, οι τελικοί υποψήφιοι για τον τίτλο είναι οι ανώνυμες ποδοσφαιρικές εταιρίες ενός λαθρέμπορα όπλων, ενός λαθρέμπορα ναρκωτικών, ενός εφοπλιστή μεγαλοκαναλάρχη κι ενός ρώσου μαφιόζου, που θέλει να γίνει όλα τα παραπάνω, σπάζοντας το αθηναϊκό κατεστημένο και την ιδεολογική ηγεμονία της ΟΑΚΚΕ.
Κι ο χειρότερος ας νικήσει, που λένε και στον αθλητισμό.

Η σύγκρουση αυτή είναι πρόβα τζενεράλε για του χρόνου, καθώς φαίνεται να αλλάζουν τα κόζια, κι οι οξυμένες αντιθέσεις για τη διάδοχη κατάσταση θυμίζουν λυκοσυμμαχίες και ψυχροπολεμικό πεδίο

Όπως έγινε χτες δηλ στο Καραϊσκάκη, με τα ΜΑΤ να μπουκάρουν στη φυσούνα σαν ειρηνευτική δύναμη του ΝΑΤΟ -που μόνο ειρήνη δε φέρνει- και να πλακώνουν αδιακρίτως φίλους κι εχθρούς, παίκτες, φροντιστές κι έναν αξιωματικό της αστυνομίας (!) μοιάζοντας με μαγικές (παραγωγικές) δυνάμεις που δεν μπορεί να ελέγξει ο (καπιταλιστής) ιδιοκτήτης τους.

Κι αν υπάρχει κάτι πιο παράξενο και σουρεάλ από το να βλέπεις τον Ολυμπιακό στη θέση του αδικημένου που διαμαρτύρεται, είναι πχ το συλλεκτικό πρωτοσέλιδο του "Γαύρου" που πολιτικοποιεί το ζήτημα, ξεχνώντας πχ το δόγμα "no politica" για τη δολοφονία του Φύσσα.

Η βασική αντίθεση, τελευταίο σκαλοπάτι πριν
από τη δικτατορία του προλεταριάτου
Η χούντα της Αριστεράς απέναντι στο Θρύλο... Που πάει να πει ο Σύριζα εναντίον του Μαρινάκη. (Το Σύριζα τον ρώτησαν;)
Από τις περιπτώσεις που κάνουν το Λαϊκό Στρώμα να θέτει αμήχανα το προαιώνιο ερώτημα: εμείς με ποιον είμαστε; Με τα σκατά ή με τα απόσκατα;

Την ίδια στιγμή, η ΔΦΑ ετοιμάζει: νομοσχέδιο για να μπορεί να χαρίζει χρέη στις ΠΑΕ (μια νοσηρή κατάσταση που υποτίθεται πως θα τερμάτιζε η προηγούμενη ρύθμιση, επί Κοντονή). Καθώς επίσης, να δρομολογήσει την κατασκευή και την παράδοση της Αγιά-Σοφιάς στο Μελισσανίδη. Κρίμα όμως που δε θα είναι κρατικό στάδιο, για να βαφτίσουν συμβολικά καμιά θύρα και να δείξουν πόσο αριστεροί είναι: πχ θύρα Νίκος Ζαχαριάδης, που ήταν -λέει- και ΑΕΚτζής (όπως και ο Πλουμπίδης, αν δεν κάνω λάθος). Ό,τι έκαναν δηλ και με το τούνελ του Τεμπονέρα, στην Πατρών-Κορίνθου.

Στη Β΄Εθνική (που επισήμως λέγεται Football League) οι ομορφιές δεν κερδίζουν την ίδια δημοσιότητα, για αυτό γίνονται πιο ελεύθερα, κι ας είναι λιγότερο εκλεπτυσμένες και πιο μπρουτάλ.
Ένας παίκτης του Παναιγιάλειου υπέπεσε στο ίδιο ακριβώς πέναλτι (με ανοιχτό χέρι) στους αγώνες της ομάδας του με τους δύο πρωτοπόρους (Απόλλων και Λαμία). Ω, με συγχωρείτε, ήταν τυχαίο...

Ο πρόεδρος της τελευταίας (Λαμία) καταγγέλλει πως απειλούν τη σωματική ακεραιότητα των παιδιών του, για να τον τρομοκρατήσουν.
Ενώ ο πρόεδρος του Άρη βγάζει μια ανακοίνωση γεμάτη ήθος κι αθλητικό, γηπεδικό πολιτισμό, για τους αντιπάλους του που νικάνε ομάδες με ανοιχτά χέρια, ανοιχτά πόδια και.. αδελφές!

Υπάρχει βεβαίως η άποψη πως αυτά γίνονται μόνο στην υπανάπτυκτη Ελλαδίτσα, που δεν έπιασε ποτέ το τρένο της πολιτισμένης Ευρώπης (και κατά μία άλλη άποψη δεν είχε ποτέ πραγματικό καπιταλισμό, πόσο μάλλον στο ιμπεριαλιστικό του στάδιο...)

Μιλάμε για την προηγμένη Ευρώπη, όπου μετά τη βομβιστική επίθεση στο πούλμαν της Ντόρντμουντ και τον τραυματισμό παίκτη της (Μπαρτρά), η ΟΥΕΦΑ ως διοργανώτρια αρχή του Τσου-Λου θεώρησε αρκετό να αναβάλει για μία ολόκληρη μέρα τον αγώνα των Βεστφαλών με τη Μονακό, για να τους αφήσει να αναρρώσουν και να συνέλθουν από το σοκ (κάτι που δεν έγινε ποτέ κι έτσι ηττήθηκαν φυσιολογικά). Όχι παραπάνω από μία μέρα όμως, γιατί τρέχουν ασφυκτικές προθεσμίες, τηλεοπτικά συμβόλαια κι ένας σκασμός λεφτά. Δεν είναι να παίζουν με αυτά τα πράγματα, όπως με τις ανθρώπινες ζωές που είναι αναλώσιμες.
We care about football...

Οι μόνοι που έδειξαν πραγματικά αυτό το τελευταίο, είναι οι τρομεροί οπαδοί της Μπορούσια, που ξεκίνησαν αυτοσχέδια καμπάνια φιλοξενίας των ξεκρέμαστων γάλλων οπαδών, που χρειάστηκε να κάνουν μία επιπλέον, απρογραμμάτιστη διανυκτέρευση, σε ξένη χώρα.

Μιλάμε επίσης για την προηγμένη Ευρώπη, όπου χτες το Λιόν-Μπεσίκτας, για το Europa League, τελείωσε με ωριαία καθυστέρηση, παρουσιάζοντας αυτήν την εικόνα...



Τι; Αν διακόπηκε οριστικά; Όχι βέβαια. Από πού κι ως πού...

Πέρα από το κλισέ ηθικό δίδαγμα "αυτά καλό είναι να μη γίνονται", ας καταλάβουν τουλάχιστον κάποιοι ότι δε γίνονται μόνο σε εμάς. Εκτός κι αν δαιμονοποιούν για αυτά το κακό Ισλάμ, που βρήκε μία ακόμα ευκαιρία να επιτεθεί στην "πολιτισμένη Ευρώπη"...

*το πραγματικά πένθιμο, ανησυχητικό, μείζον θέμα της ημέρας είναι προφανώς η κλιμακούμενη ιμπεριαλιστική επιθετικότητα των ΗΠΑ: Συρία, Αφγανιστάν, ΛΔ Κορέας... Τόμαχοκ, η μητέρα των βομβών (η μεγαλύτερη μη πυρηνική βόμβα).
Να δεις τις σου 'χω για μετά...
Το Νόμπελ Ειρήνης από που το παραλαμβάνουν;

Πέμπτη, 13 Απριλίου 2017

Μυστικός Δείπνος

Τέτοιες μέρες η ένωση άθεων (rojo, ateo, ateo) διοργανώνει φανερό δείπνο με κρεατοφαγία, ανήμερα Μεγάλης Παρασκεής, γιατί όλες οι Παρασκευές το ίδιο μεγάλες είναι. Αλλά ο φανερός δείπνος έχει γίνει σχεδόν μυστικός, για το φόβο των Ιουδαίων, ή μάλλον Εσσαίων, τέλος πάντων των σύγχρονων, φανατικών πιστών, που απειλούν ότι δε θα αφήσουν αναπάντητη τη δημόσια πρόκληση της δημόσιας πρόσκλησης στο τσιμπούσι.

Το δίπολο που στήνεται, ακόμα και μεταξύ μας, θυμίζει τις χειρότερες στιγμές του δικομματισμού. Από τη μια υπάρχει η λογική να προκαλέσουμε τους θρήσκους και τις ιδέες τους, για να δείξουμε τι ντούροι επαναστάτες γινόμαστε, πόσο διαφορετικοί από αυτούς και πόσο γαμάτοι είμαστε. Κι από την άλλη η λογική να πάμε με τα νερά των φιλήσυχων νοικοκυραίων, τα ήθη και τα έθιμά τους, να μην τους τρομάξουμε και τους προσβάλουμε.

Κάποιοι σφοι δε συμμερίζονται απλώς αυτό το πασχαλινό νταβαντούρι. Σχεδόν το απολαμβάνουν και το θεωρητικοποιούν, γιατί πρέπει να συμμετέχουμε όλοι με χαρά στα λαϊκά πανηγύρια. Που 'ναι σαν ετήσιος θρίαμβος του ελληνικού χωριού, της παράδοσης και των κλαρίνων. Η ανάσταση της φύσης, που νικάει τη χειμερία νάρκη και το θάνατο (κι ο ύπνος εξάλλου, μοιάζει με όμορφο, μικρό θάνατο). Κι η δευτέρα παρουσία, που για εμάς είναι ο σοσιαλισμός, αλλά για τους σύμμαχους μπορεί να είναι κάτι άλλο.

Ναι αλλά για εμάς ο σοσιαλισμός δεν αφορά τη δευτέρα παρουσία. Και για τους άλλους δεν υπήρξε καν πρώτη παρουσία (στα πλαίσια του υπαρκτού, που τον βάζουν πάντα εντός εισαγωγικών, για να δείξουν πως ήταν ανύπαρκτος), συνεπώς πώς μιλάνε για δεύτερη; Απλά και μόνο για να δείξουν πως για αυτούς ο σοσιαλισμός είναι κάτι απόμακρο και βασικά προσωπική υπόθεση του καθενός, όπως η θρησκεία, να αλλάξουμε πρώτα μέσα μας, συνειδήσεις, (πασχαλινά) ήθη κι έθιμα κι ύστερα κάνουμε και την επανάσταση.

Το βασικό πρόβλημα που έχουμε με τη θρησκεία δεν είναι μόνο με τα δόγματα -που τους διαφεύγει η κινούμενη και αντιφατική πραγματικότητα, και συνοψίζονται σε φόρμουλες, παραβολές και τσιτάτα- ούτε με τους πιστούς. Ούτε, πρωτίστως, με τα προνόμια του κλήρου -που έτσι κι αλλιώς αποδείχτηκε ιστορικά πως δεν είναι -δεν ήταν τουλάχιστον- κάτι το ενιαίο, με ενιαία στάση στις κρίσιμες στιγμές.

Το πρόβλημα είναι με τη νοοτροπία που καλλιεργείται, την αναμονή της ανταμοιβής στη μετά θάνατο ζωή, το πίστευε και μη ερεύνα. Και προπαντός μην αγωνίζεσαι, μην προκαλείς, για να μην επέλθει η ύβρις, η Νέμεσις, η Κάθαρση -τα διδάγματα από το λάθος της "συγκυβέρνησης", κοκ. Κι αν η πείρα είναι το όνομα που δίνουμε στα λάθη μας, δεν είναι όμως "λαθολογία" να μελετάμε την πείρα μας και να βγάζουμε συμπεράσματα.

Το ίδιο πρόβλημα υπάρχει και με τη νηστεία, που είναι λέει σκοπός κι όχι μέσο, συγκεκριμένη νοοτροπία, μίζερη εγκράτεια κι αποχή από τις χαρές της ζωής και τις απολαύσεις της, όπως το φαΐ κι ο έρωτας (όποια απ' τις δυο κι αν έρχεται πρώτη για τον καθένα). Και βασικά την επανάσταση, που είναι ασυγκράτητη και τα διεκδικεί όλα, κι είναι μια μορφή τέχνης για όσους είναι ερωτευμένοι με τη ζωή και τον αγώνα, που ψάχνει να βρει και να της δώσει νόημα.

Κατά τα άλλα, γνωρίζω σύντροφο που νήστεψε για να ζήσει την εμπειρία, σφισσα που βρήκε την ευκαιρία για αποτοξίνωση από το κρέας, κι άλλον που το κάνει για να αδυνατίσει, γιατί στις μέρες μας η παχυσαρκία είναι μια λαϊκή αρρώστια, η άλλη όψη του νομίσματος της πείνας και της κακής διατροφής, της έλλειψης χρόνου, κοκ. Αλλά είναι τόσο αδύναμοι, χωρίς πρωτεΐνες, που όταν τρώνε μπακαλιάρο με σκορδαλιά, τους πέφτει η πίεση, και πέφτουν νοκ άουτ για κάνα διήμερο...

Ξέρω ακόμα και σφους που πήγαιναν για ένα φεγγάρι κατηχητικό, γιατί τους τραβούσε με τα ωραία ομαδικά παιχνίδια που έπαιζαν μετά την κατήχηση. Κι άλλους (σφους, με την πολύ ευρεία έννοια), που προσπαθούν να κάνουν παρέμβαση στις αθεϊστικές ενώσεις, όπου κυριαρχεί η αστική σκοπιά.
Εξάλλου ο Βλαδίμηρος έλεγε πως οι κομμουνιστές πρέπει να κάνουν δουλειά και μαζικό άνοιγμα, ακόμα και σε αντικαπνιστικές λέσχες -αν θυμάμαι καλά- μόνο που αυτό θα 'ταν λίγο σεχταριστικό, αν λάβεις υπόψη πόσοι σφοι και μη καπνίζουν αρειμανίως και δεν ψήνονται για τέτοια μέτωπα.

Το πρόβλημα δεν είναι αυτή καθαυτή η δευτέρα παρουσία, αλλά η (κλονισμένη) πίστη του κόσμου στη δεύτερη φορά αριστερά, η απουσία του από τις κρίσιμες μάχες, που τον στρέφει σε μεταφυσικές, κυβερνητικές ελπίδες και άνωθεν σωτηρίες. Το πρόβλημα είναι εκείνο το είδος της "εγκράτειας" που μασκαρεύει το φόβο, αρκείται στα λίγα και αρνείται να διεκδικήσει, το "μέτρο" που ορίζει τη στάση των μονίμως μέτριων και πάντα μετρημένων-φοβισμένων.

-Κάποιοι από εσάς δε θα κατέβουν στο δρόμο για τις κινητοποιήσεις.
-Αλήθεια; Μα ποιος θα το κάνει αυτό;
-Μήπως εγώ σύντροφε;
-Μήπως εγώ;

Κι εντάξει, ο Ιούδας πήρε τριάντα αργύρια για να ξεπουληθεί.
Τι γίνεται με αυτούς που δεν παίρνουν τίποτα για να εξαγοραστεί η (ταξική) συνείδησή τους; Την έχουν μονίμως σε λήθαργο, υπνωτισμένη και δεν ξυπνάει ούτε καν όταν ο αλέκτωρ λαλήσει τρις
Ξύπνα Βασίλη...
Ήρθε η ώρα να άρεις τον καναπέ σου και να περπατήσεις...

Ξύπνα Βασίλη, ενσαρκωμένο σε σήμα...
Χωρίς (ενεργή, ταξική) συνείδηση, δεν έχουν και τύψεις συνείδησης, να κρεμαστούν -όπως ο Ιούδας- για την προδοσία της τάξης τους, και την απραξία τους, η οποία τους περνάει ούτως ή άλλως από μόνη της τη θηλιά στο λαιμό τους...

Το πρόβλημα είναι τα πένθιμα εμβατήρια της αυριανής Παρασκευής σε όλους τους ραδιοφωνικούς σταθμούς, αλλά ευτυχώς υπάρχει το διαδίκτυο και το You-tube, όπου μπορείς -μέχρι νεωτέρας δηλ- να διαλέξεις να ακούσεις τα τραγούδια που θέλεις. Ενώ το μητροπολιτικό κέντρο της Αθήνας λύνει και το πρόβλημα της νηστείας, για όσους δεν έχουν καλές σχέσεις με τη μαγειρική και δε βρίσκουν ανοιχτά μαγαζιά γιορτάρες μέρες να παραγγείλουν, χάρις στους μετανάστες με τα φαλαφελατζίδικα, ντονεράδικα, ινδικά, κοκ.

Το πρόβλημα είναι η έλλειψη φαντασίας στις πασχαλινές ευχές για καλή επ-ανάσταση, (που θα έπρεπε να απαγορευτεί δια νόμου, σε όσους περνάνε τα είκοσι, άντε βαριά τα είκοσι πέντε χρόνια).
Και βασικά η έλλειψη προσπάθειας στην πράξη, για να γίνουν πραγματικότητα.

Υγ: αφιερωμένο στους σφους που συμμετείχαν σε ένα άλλο φανερό δείπνο χτες στο Αιγάλεω (ξέρουν αυτοί).

Τετάρτη, 12 Απριλίου 2017

Η στρατηγική του ΚΚΕ στα χρόνια της χούντας

Δεν είμαι σίγουρος πόσο ενδιαφέροντα είναι αυτά τα κείμενα για την πλειοψηφία των αναγνωστών. Πάντως η κε του μπλοκ συνεχίζει -από εκεί που είχε σταματήσει- παρουσιάζοντας κάποια σημεία από την ομιλία της Αλέκας στην εκδήλωση των εκπαιδευτικών για τα 50 χρόνια από την επιβολή της δικτατορίας και μια δεύτερη σχετικά αυτοτελή θεματική για τη στρατηγική και την πολιτική στάση του ΚΚΕ, και κατ' επέκταση τη στάση των άλλων κομμάτων, στα χρόνια της χούντας.

Η Αλέκα ξεκίνησε με την εκτίμηση πως το ΚΚΕ βρέθηκε στη χειρότερη στιγμή της ιστορίας του -που είναι κατά τη γνώμη μου συζητήσιμη, εφόσον είχε προηγηθεί πχ η δικτατορία του Μεταξά, που είχε πρακτικά διαλύσει το κόμμα, κι ακολούθησε, πολλά χρόνια αργότερα, το τσουνάμι της παγκόσμιας αντεπανάστασης, που απειλούσε να μας πλακώσει. Αλλά υπάρχουν πολύ σοβαρά επιχειρήματα, για να στηρίξει κανείς αυτήν την άποψη.

Το κόμμα δεν είχε παράνομες οργανώσεις και πυρήνες κομματικών μελών στην Ελλάδα. Κινδύνευε να διαχυθεί στην ΕΔΑ. Είχε προβληματική στρατηγική αντίληψη που κινούνταν στη λογική των σταδίων -κάνοντας λόγο μάλιστα, προγραμματικά, για μη μονοπωλιακή (εθνική) αστική τάξη, που ήταν δυνητικός σύμμαχος. Κι είχε να αντιμετωπίσει στο εσωτερικό του τη δράση της οπορτουνιστικής ομάδας που επιδίωκε τη μετεξέλιξη της ΕΔΑ σε κόμμα, που θα αντικαθιστούσε το ΚΚΕ.

Η ομάδα αυτή (Παρτσαλίδη, Δημητρίου, Ζωγράφου) συγκρότησε το λεγόμενο ΚΚΕ εσωτερικού, μετά τη διάσπαση του 68', η οποία ουσιαστικά είχε συντελεστεί νωρίτερα -στα πλαίσια της 10ης ολομέλειας- αλλά δρομολογήθηκε κι οριστικοποιήθηκε μετά τη χούντα, στη 12η Ολομέλεια του 68', που είχε ιστορική σημασία, αλλά και συγκεκριμένους πολιτικούς περιορισμούς.

Το ΚΚΕ παρέμεινε συνεπές στην αναγνώριση του μαρξισμού-λενινισμού ως βασικής προγραμματικής αρχής, και δεν ξέπεσε ποτέ στο επίπεδο του χυδαίου αντισοβιετισμού, που κορυφώθηκε τη χρονιά της διάσπασης, με τη λεγόμενη άνοιξη της Πράγας και τη διαμόρφωση του ευρωκομμουνιστικού ρεύματος. Η διαφύλαξη αυτών των χαρακτηριστικών οφείλεται εν πολλοίς στις αποφάσεις της ολομέλειας, όπου βάρυνε με τη σειρά της -παίζοντας καθοριστικό ρόλο- η ιστορική παρακαταθήκη των μεγάλων λαϊκών αγώνων της δεκαετίας του 40'. Μπορεί το κόμμα να μην απαλλάχθηκε από προβληματικά στοιχεία στο πρόγραμμα και τη στρατηγική του, που αποτυπώθηκαν και στις επεξεργασίες των επόμενων χρόνων, αλλά το κόμμα "κρατήθηκε", δε χρειάστηκε να ξεκινήσει ξανά από το μηδέν, κάτι που θα ήταν δύσκολο κι οδυνηρό, όπως δείχνει η πείρα από την παγκόσμια επικράτηση της αντεπανάστασης τα τελευταία χρόνια.

Σχετικά με την ολέθρια απόφαση του 58' για τη διάλυση των παράνομων οργανώσεων, υπήρχε μεταξύ άλλων μια άποψη, που έκρινε ως σωστό αυτό το σκέλος, γιατί θεωρούσε ότι οι οργανώσεις είχαν διαβρωθεί από τους μηχανισμούς της ασφάλειας, αλλά πίστευε πως έπρεπε να δημιουργηθούν άλλες στη θέση τους.

Σε κάθε περίπτωση, το κόμμα αντιμετώπισε σοβαρές δυσκολίες από αυτό το λάθος, καθώς έστελνε στελέχη του από το εξωτερικό για να δημιουργήσουν οργανώσεις σχεδόν από το μηδέν, χωρίς να υπάρχει η στήριξη ενός παράνομου μηχανισμού. Παρά τις διαδοχικές συλλήψεις πολλών στελεχών από τα κλιμάκια που έστελνε στην Ελλάδα το κόμμα, η δουλειά αυτή έδινε μια ώθηση, σε συνδυασμό και με τη συμβολή παλιών στελεχών-αγωνιστών που αφήνονταν ελεύθεροι, στα πλαίσια της "φιλελευθεροποίησης" με τη χούντα.

Το κόμμα ήταν η μόνη δύναμη που αντιλαμβανόταν την ανατροπή της χούντας με όρους λαϊκής αντίστασης, κι αγωνιστικούς πυρήνες στη βάση και τους τόπους δουλειάς, κι όχι με συναντήσεις κορυφών χωρίς αντίκρισμα. Δεν κατάφερε όμως να ξεφύγει από τη λογική της ενότητας (και με τα αστικά κόμματα) στο πλαίσιο της αντιδικτατορικής πάλης.

Σε προγραμματικό επίπεδο, οι επεξεργασίες του 9ου Συνεδρίου ήταν πιο προσεκτικές, αλλά είχαν λαθεμένη στρατηγική, αφού εξακολουθούσαν να τοποθετούν τη λογική των σταδίων και μάλιστα προχωρούσαν σε περαιτέρω κατακερματισμό των διάφορων φάσεων της επαναστατικής μετάβασης, αφού το στάδιο της λεγόμενης "Νέας Δημοκρατίας" (που τον εισήγαγε ως όρο ο Μάο, για να τον "κλέψει" μετά ο Καραμανλής για το κόμμα του) προβαλλόταν ως η πρώτη βαθμίδα του πρώτου αντι-ιμπεριαλιστικού σταδίου.

Η Αλέκα έπιασε και το ερώτημα αν/τι θα μπορούσε να γίνει διαφορετικά, αν το ΚΚΕ είχε άλλο πρόγραμμα και σωστά επεξεργασμένη, επαναστατική στρατηγική. Ο αντιδικτατορικός αγώνες θα έμπαινε οπωσδήποτε στην προμετωπίδα ως στόχος πάλης, αλλά αν δεν ήταν αποσπασμένος από το στρατηγικό στόχο της επανάστασης, θα είχαμε ίσως ταχύτερη ωρίμανση κάποιων παραγόντων. Παραμένει, ωστόσο, ανοιχτό ως ενδιαφέρον και ιντριγκαδόρικο "αντιδιαλεκτικό" ιστορικό ερώτημα, πώς θα μπορούσε να διαμορφωθεί (διαφορετικά) η τακτική του κόμματος στη δεδομένη συγκυρία, σε συνθήκες βαθιάς παρανομίας, κατά την αλλαγή φρουράς της Μεταπολίτευσης ή πιο πριν στην εξέγερση του Πολυτεχνείου.

Παράλληλα, υπήρχε το ζήτημα της νομιμοποίησης του ΚΚΕ, που έμπαινε ως στόχος ήδη από την προδικτατορική ΕΔΑ, κι οι ποικίλες αντιλήψεις αστών πολιτικών, που διαφοροποιούνταν από την κυρίαρχη γραμμή της απαγόρευσης της νόμιμης δράσης του, όπως πχ του Σοφοκλή Βενιζέλου και του Μαρκεζίνη, που πίστευαν ότι με αυτόν τον τρόπο η αστική εξουσία θα μπορούσε να ελέγξει καλύτερα το κόμμα.

Ενδιαφέρον είχε και μια αναφορά στη διαμόρφωση της αριστερής σοσιαλδημοκρατίας στην Ελλάδα και τις ανταγωνιστικές σχέσεις που αναπτύχθηκαν μεταξύ του "ΚΚΕ εσ." και του Α. Παπανδρέου -με το ΠΑΚ- για αυτό το ρόλο, οι οποίες καθόρισαν και τις βασικές διακυμάνσεις της αντιδικτατορικής ενότητας.

Περισσότερα, μετά την ανάγνωση της πρόσφατης σχετικής έκδοσης της Σύγχρονης Εποχής, ή μετά την παρουσίασή της στην έδρα της ΚΕ.

Τρίτη, 11 Απριλίου 2017

Φτηνό τρολ

Αν ήμουν φτηνό τρολ, θα φόρτωνα την εκτέλεση του Μπελογιάννη στο κακό παρακράτος, και θα τιμούσα τη μνήμη του συμμετέχοντας με τα μπούνια στους ιμπεριαλιστικούς οργανισμούς (ΝΑΤΟ, ΕΕ, κτλ). Έτσι αγαπάμε εμείς την Ελλάδα.

Αν ήμουν φτηνό τρολ, της κακιάς ώρας, θα έλεγα πως "είναι παράλογο να βλέπουμε τον κόσμο μόνο όπως είναι κι όχι όπως θα έπρεπε να είναι", τη στιγμή που θα πουλούσα αριστερό ΤΙΝΑ, ότι δηλαδή δεν υπάρχει εναλλακτική, πέρα από τα περήφανα, αριστερά μνημόνια.

Αν ήμουν φτηνό τρολ, Συριζαίικο, του 500άρικου, θα πετούσα ψαγμένες ατάκες του Θερβάντες, γεμάτες υπονοούμενο για το αριστεροχώρι, που κυνηγά χίμαιρες κι ανεμόμυλους: από τον καλό Σύριζα, μέχρι τον καλ(υτερ)ο καπιταλισμό με εθνικό νόμισμα. Εξάλλου, αν θες κάτι πάρα πολύ, όλος ο κόσμος συνωμοτεί για να αλλάξει μόνος του (κι ας μην το έλεγε ο Θερβάντες αυτό) χωρίς αίματα κι επαναστάσεις, που είναι για τη Δευτέρα Παρουσία.

Αν ήμουν φτηνό τρολ του Μαξίμου, θα διαδήλωνα στα νιάτα μου στη Γένοβα εναντίον της... παγκοσμιοποίησης (ο ιμπεριαλισμός ήταν από τότε "φτου-κακά" λέξη) και μιάμιση δεκαετία μετά θα υπέγραφα κείμενα της συμμαχίας του Νότου (ενάντια στον κακό Βορά, που δεν είναι ιμπεριαλιστές, αλλά εταίροι) όπου θα δικαιολογούσα, καθαρά και ξάστερα, το βομβαρδισμό συριακής βάσης από τις ΗΠΑ.
Σωτήρες των λαών Αμερικάνοι.
Φονιάδες είναι τα χημικά όπλα δικτατόρων...

Αν πάλι ήμουν φτηνό τρολ της εσωτερικής αντιπολίτευσης του Σύριζα...
θα έβγαζα ένα κείμενο με τις διαφωνίες μου, όπου βασικά δε θα διαφωνούσα σε τίποτα.
Θα έλεγα ότι πρέπει να επεξεργαστούμε εναλλακτικό σχέδιο, χωρίς να προτείνω καμία εναλλακτική, τίποτα συγκεκριμένο ενάντια στο κυρίαρχο πλαίσιο.
Θα πρότεινα να βγούμε στην κοινωνία, να κάνουμε θαρραλέο άνοιγμα στον κόσμο, για να μας πει "σφάξε με αγά μου να αγιάσω".
Και θα εστίαζα την κριτική μου στο προσφυγικό, το αναπτυξιακό μοντέλο με τα φαραωνικά έργα, το σπάσιμο καταλήψεων στέγης... οτιδήποτε δεν αφορά τις μνημονιακές δεσμεύσεις.

Αν ήμουν φτηνό, φιλοκυβερνητικό τρολ σε εφημερίδα που πουλάει αυτοδιαχειριζόμενο προφίλ, θα έλεγα ότι δεν έχω τίποτα κοινό με τον Καρτερό της Αυγής -πέρα από το αφεντικό που μας πληρώνει. Και θα του έκανα τη μούρη-κρέας, με τόσο σοβαρή κριτική.
Δε θα έλεγα κουβέντα για τον Τσίπρα που φόρτωσε την εκτέλεση του Μπελογιάννη στο παρακράτος -που είναι προφανώς κάτι άσχετο κι ανεξάρτητο από το κράτος.

Θα υπονοούσα πως οι άλλοι προσεγγίζουν ιδιοτελώς το κόμμα -που έχει ανθηρά οικονομικά, για να ταΐζει στρατιές υπαλλήλων, ξέρω γω- σε αντίθεση με τη δική μου, ηρωική πορεία σε ένα ανεξάρτητο, αυτοδιαχειριζόμενο εγχείρημα, όπου εργάζομαι με περισσή ανιδιοτέλεια, γινόμενος βασιλικότερος του βασιλέως.

Θα έλεγα τον πετεινό κεφάλα και τον Μπογιό υπετροφικό "εγώ" με καβαλημένο καλάμι, εγώ, ένας ταπεινός, στενός συνεργάτης του Χαρίλαου, που μου εκμυστηρευόταν όλες τις σκέψεις του.
Θα πίστευα πως ο Μαργαρίτης δεν τιμά την πανεπιστημιακή κοινότητα (που είναι γεμάτη από διάφορα κυβερνητικά γκεσέμια, που την κοσμούν) και την παρασύρει στο βούρκο των ψεμάτων και της αναθεώρησης.
Πως αντιγράφει σημεία της δουλειάς μου, αλλά κάτι έχει να πει κι η δικιά του, σε επίπεδο πηγών (πάλι καλά).

Θα έλεγα ότι ο Μαργαρίτης συμμετέχει στην αναθεώρηση της ιστορίας από το ΚΚΕ, άρα είναι κάτι σαν πρωτοπόρος στον αναθεωρητισμό του Καλύβα και του Μαραντζίδη. Χωρίς τσίπα, μόνο Τσίπρα. Αλλά όχι μόνο ο Μαργαρίτης. Και το ΚΚΕ...
Θα έπαιζα σαν έτοιμος από καιρό, σα γνήσιος αριστερός, το χαρτί της θεωρίας των δύο άκρων, ΚΚΕ και καλυβομαραντζίδηδες στο ίδιο τσουβάλι, όχι για να τους εξισώσω, αλλά για να βγάλω σκάρτο το μόνο που με ενδιαφέρει: το κόμμα.

Αν ήμουν φτηνό, τουιτερικό τρολ και ατσάλινος Κύπριος καθηγητής (διαιτησίας) θα κατάπινα τα γεγονότα, το ρόλο του ΑΚΕΛ και της Ρωσίας, αλλά όχι τα... εγκλήματα του ΚΚΕ, που γίνεται ένα με τον ευρωνατοϊκό ιμπεριαλισμό και φταίει επειδή μπορεί, και μόνο που υπάρχει.
Θα εξηγούσα για την πτώση διαρκείας (όπως στο πέναλτι του Παπουτσέλη) του σοσιαλισμού στην ΕΣΣΔ, που δεν έχει πέσει ακόμα τελείως και πάντως δεν έχει μετατραπεί σε ιμπεριαλισμό.
Θα έλεγα και για το δεξί πόδι του Αλωνεύτη και το "αριστερό ΑΚΕΛ", που είναι δεξί όπως το βλέπετε εσείς, από πίσω κι ανάποδα, κι όχι από εκεί που το βλέπουν οι πρωτοπορίες.

Αν ήμουν φτηνό τρολ της ΕΡΤ, θα έγραφα για κουμμουνιστικό κόμμα, με παχύ "ου" που δείχνει το προοδευτικό μας παρελθόν, όπως θα το έλεγε κι ένας παρακρατικός (αλλά προς θεού, όχι του κράτους) τη μετεμφυλιακή περίοδο.

Από τον Παπαγάλο στο τουίτερ
Αν ήμουν φτηνό τρολ (όπου το φτηνό αφορά τα επιχειρήματα, όχι το αντίτιμο)...
Ή μάλλον όχι, πάμε σε διαφορετικής τάξης περίπτωση, αφιλοκερδή.

Αν ήμουν Εαακίτης (απόψε στο κορμί της) θα ακολουθούσα τον Κουτσούμπα, στο κοινό του Χαρίτου, στο Focus (αφού δεν υπάρχει τηλεοπτικός Ενικός πια) για να πω πχ το παραμύθι του ευρωκομμουνισμού και του ΚΚΕ που στηρίζει το ευρώ.
Αλλά αν είχε καλύψει το ζήτημα του Ευρώ και δε με έπαιρνε να πω την ίδια ιστορία, θα το γυρνούσα στους τραμπούκους κνίτες, που κλέβουν πορτοφόλια.
Θα πήγαινα με το επιχείρημα, που αλείφει βούτυρο στο ψωμί των χρυσαυγιτών (για τους Παμίτες που μπλέκουν παντού σε καβγάδες-τσαμπουκάδες), ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη η δίκη τους.

Κι αν ήμουν φτηνό τρολ του Περισσού, θα πήγαινα πίσω από τον Εαακίτη την ώρα που μιλούσε, να του πάρω το πορτοφόλι. Κι ύστερα που θα το έψαχνε, θα του έλεγα να ρωτήσει τον Κουτσούμπα, σίγουρα αυτός θα το έχει.
Αν ήμουν σε αθλητική εφημερίδα (για να κλέψω μια ιδέα του Μώμου) κι έπρεπε να γράψω για την εμφάνιση του ΓΓ στην ΕΡΤ, θα έγραφα: Survivor ο Κουτσούμπας, έφυγε με σπουδαίο διπλό από το κλειστό της Αγίας Παρασκευής.
Και θα έλεγα πως ο 902 ούτε στα πρωταπριλιάτικα αστεία του δεν μπορεί να πέσει έξω (για κολεγιά Αλαφούζου-Μαρινάκη, ώστε να παίζει ο ΠΑΟ στο Καραϊσκάκη), αφού πάνε για συνεργασία με τα κανάλια τους.

Κι αν περιέγραφα τους αγώνες του ΠΑΟ με τη Φενέρ για την Ευρωλίγκα, την άλλη βδομάδα, κι έβλεπα τον Παππά (που παίζει σκυλίσια άμυνα τον τελευταίο καιρό) να κλέβει την μπάλα πχ από τον Μπογκντάνοβιτς (που εμένα στη φάτσα μου θυμίζει το μικρό Νικόλα, όπως θα ήταν μεγάλος), θα σχολίαζα:
-Του πήρε την ταυτότητα και το πορτοφόλι. Αλλά τι περιμένεις; Με Κνίτη αδελφό δε μεγάλωσε στο σπίτι;

Τελικά πλάκα έχει να γίνεσαι πότε-πότε φτηνό τρολ. Αρκεί να το κάνεις για τη δική σου πλάκα, και να μην το πουλάς ακριβά, σαν υπηρεσία, όπως κάτι ανιδιοτελή καμάρια...