Προεκλογική καντάδα

Σύντομες θεματικές ενότητες από την χτεσινή μέρα, που όπως θα ‘λεγε και το λαϊκό στρώμα –αν δεν είχε βγει στη σύνταξη- προσφερόταν για μπόλικο αστικό πατατάκι.

Οι φημολογούμενες δυσκολίες στον αρραβώνα αλαβάνου-ανταρσύα εν όψει των προσεχών εκλογών, μου θύμισαν ένα παλιότερο γηπεδικό σύνθημα με τον μπιν λάντεν κι άρχισα να δουλεύω στο μυαλό μου μερικά στιχάκια για να το διασκευάσω. Για να δούμε..

Ρε συ χάγιο, τι να κάνω;

Που δε θέλω να ψηφίσω αλαβάνο

Στον παφίλη θα το ρίξω,

Και το εμπόδιο της δούρου θα πηδήξω

(εντάξει, δεν είμεθα και σεξισταί..)

Θα το ρίξω στον παφίλη

Στην ευρώπη ένα μήνυμα να στείλει

Θα το ρίξω στο θανάση

Είκοσι τοις εκατό να φτάσει

Θα το ρίξω στον κουτσούμπα

Και οι κνίτες θα φωνάζουν ντάμπα-τούμπα

Θα το ρίξω μαργαρίτη (πιθανό ευρωψηφοδέλτιο)

Γιατί ο αλέξης σας το έκλεισε το σπίτι

Πάμε κι άλλη μία εκδοχή

Ρε γκαργκάνα τι θα γίνει;

Που στο βήτα γύρο ψήφισες καμίνη

Θα το ρίξω σοφιανό

Κόντρα στον χριστόφορο

Θα το ρίξω στο λιλάκι

Και στο δήμο πειραιά στην παντελάκη

Θα το ρίξω στον τζατζάνη

Ιστορίες να μου λέει για λαφαζάνη

Θα το ρίξω στον πρωτούλη

Για να γίνουνε αφεντικά οι δούλοι

Θα το ρίξω και στον ζιώγα

Και ο μητσιάς θα τραγουδάει την πιρόγα

(εντάξει, υπάρχουν κι άλλες ρίμες, αλλά δε μου έβγαιναν πολύ καλές κι ευπρεπείς και πέρασαν από λογοκρισία)

-.-.-

Χτες βράδυ στο πάνελ του ενικού είχε συζήτηση για την οικονομία: το πρωτογενές πλεόνασμα (όπου δεν έχεις λεφτά για να πάρεις γάντια πχ, οπότε κόβεις τα χέρια σου κι έχεις και περίσσευμα)· για την ανάπτυξη που έρχεται –πήρε τηλέφωνο να πει ότι κόλλησε στην κίνηση και θα αργήσει λίγο- αλλά δε μας λένε για ποιον και με τι όρους· και για τη βιωσιμότητα του χρέους, που μεγαλώνει, μεγαλώνει… (γερά παιδιά) και τελικά μια χαρά βιώσιμο είναι –αφού θα ζήσει να δεις και θα μας θάψει όλους στο τέλος.

Κι αν θυμάσαι εκείνο το απόφθεγμα ενός παλιού κομμουνιστή για την κρίση –που είναι λέει ένα μακρύ παλούκι που έχουν οι αστοί στον πισινό τους και θέλουν να το χώσουν στο δικό μας- μπορείς να καταλάβεις σφε αναγνώστη πόσο αποτελεσματικές είναι κάποιες λύσεις τύπου επιμήκυνσης… του χρέους και τι ακριβώς συμφέροντα εξυπηρετούν.

Ο χατζηνικολάου συνεχίζει πάντως να αποδεικνύει ότι είναι έξυπνος επιχειρηματίας, που ξέρει να κρατάει ισορροπίες. Καλεί μια εβδομάδα μετά την τηλεοπτική εμφάνιση του κουτσούμπα, σοφιανό και μπογιόπουλο αλλά τους ανεβάζει στην πίστα, όταν έχει αδειάσει το μαγαζί απ’ όσους δουλεύουν κι έχουν πολύ πρωινό ξύπνημα. Κι ενώ περιμένουν καρτερικά μια πάσα για δευτερολογία στο τέλος, αυτός κλείνει  με ένα γραφικό από το κοινό στο στούντιο (καλύτερο φινάλε δεν μπορεί να υπάρξει, λέει) κι απαντά ειρωνικά στις διαμαρτυρίες: ορίστε κύριε σοφιανέ, κάντε εσείς καλύτερο φινάλε αν μπορείτε.

Εντάξει, εγώ αν ήμουν ο σοφιανός, θα σηκωνόμουν να τραγουδήσω «μαύρα κοράκια με νύχια γαμψά». Κι αν μπορούσε, ας έβρισκε καλύτερο φινάλε από αυτό. Κι έτσι όμως, μια χαρά τα είπαν.

Παρεμπιπτόντως, η realnews προσφέρει κάθε κυριακή ένα βιβλίο της διδώς σωτηρίου και αυτή τη βδομάδα, αν δεν κάνω λάθος, δίνει την εντολή, που είναι στην ουσία η ιστορία της σύλληψης και της εκτέλεσης του μπελογιάννη και των συντρόφων του –συνεπώς αξίζει να το πάρει κανείς, αν τυχόν δεν το έχει διαβάσει μέχρι τώρα.

Την ίδια στιγμή (αφού μέχρι και οι διαφημίσεις μπαίνουν ταυτόχρονα, κατόπιν συνεννόησης) στην ανατροπή είχε πρόγραμμα μαγειρικής, με την καθιερωμένη, μηνιαία δημοσκόπηση.

-Δηλ μπαμπά, ο σαμαράς είναι ο πιο δημοφιλής πολιτικός αρχηγός;

-Όχι αγόρι μου, πρετεντέρη βλέπουμε…

Ο σοφιανός θα έχει πάντως πολύ δύσκολο έργο στη διεκδίκηση του δήμου, αν ευσταθεί ένα σενάριο που κυκλοφόρησε χτες και βρει απέναντι του μια στιβαρή πολιτική υποψηφιότητα σαν και αυτή του χριστόφορου παπακαλιάτη, με στήριξη νδ! Ένα πολιτικό φλερτ, που αν τελικά ευδοκιμήσει, θα δώσει υλικό στο τουίτερ για πέντε χρόνια και στον χριστόφορο για ένα ακόμα σίριαλ. Που θα μπορούσε να έχει για τίτλο κάτι σαν «η νουδούλα η καλή» για να παραπέμπει στην παλιά θρυλική ατάκα από τους απαράδεκτους για την αλέκα.

Τελευταία θεματική ενότητα στο σημερινό μαγκαζίνο, ο –επίσης καθιερωμένος- εβδομαδιαίος λίβελος του σταυρόπουλου στο βήμα, που γίνεται αυτόκλητος (;) υπερασπιστής του λαφαζάνη, ως αγαπημένου παιδιού του χαρίλαου, απέναντι στις «μικροπρέπειες» του περισσού και το «κουτσομπολιό» του κουτσομπόλη κουτσούμπα. Τάδε έφησαν (αν είναι δόκιμος ο όρος) ο λαφαζάνης και ο καρτερός στην αυγή. Και τα αναπαράγει ο σταυρόπουλος, σπεύδοντας να προσθέσει ότι η απάντηση του ρίζου με αποσπάσματα από τις τοποθετήσεις τους σε μια κρίσιμη ολομέλεια του 90’ δε φανερώνει εχθρικές διαθέσεις ή προσωπική εμπάθεια πέρα από τις αναμενόμενες ιδεολογικοπολιτικές διαφορές.

Κι εντάξει, ο σταυρόπουλος χαφιές είναι, γι’ αυτό πληρώνεται –κι όχι για να μπορεί να ξεχωρίσει δυο λογιών άχυρα και στοιχειώδεις πολιτικές έννοιες. Αλλά το δράμα του εκάστοτε οπορτουνιστή είναι ότι συγχέει μια πολιτική κατηγορία, όπως τη φράση «εκφραστές του επιστημονικού οπορτουνισμού» με την εμπάθεια, το κουτσομπολιό και τις προσωπικές επιθέσεις. Έτσι η ενότητα, δε σκοντάφτει σε πολιτικούς λόγους και διαφορές, αλλά στο αδικαιολόγητο μίσος του κακού σεχταριστή, που δεν είναι φιλικός κι ενωτικός σαν κι εμάς. Η ενότητα δηλ είναι πρωτίστως ζήτημα χαρακτήρα και διάθεσης.

Γιατί…

Αν όλοι οι αριστεροί της γης πιάναν σφιχτά τα χέρια

Σταλίνες, τρότσκες στη σειρά και στήνανε χορό

Το μέτωπο θα ήτανε πολύ-πολύ μεγάλο

Κι ολόκληρη κυβέρνηση θα έφτιαχνε θαρρώ…

Υστερόγραφο

Σα λερναίες ύδρες είναι τελικά αυτά τα μπουμπούκια.

Κομμουνιστές υπάρχουν πολλοί. ΚΚΕδες λίγοι. Κυριολεκτικά και μεταφορικά.
Η κατακλείδα από το νέο πόνημα του χαραλαμπόπουλου στο ανφόλοου...
Κι ο οπορτουνιστικός κατήφορος συνεχίζεται

Νεολαία και διαδίκτυο

Στη σημερινή ανάρτηση η κε του μπλοκ συνεχίζει την αξιοποίηση του τρέχοντος τεύχους της κομεπ, αντιγράφοντας αποσπάσματα απ’ την απόφαση της πανελλαδικής συνδιάσκεψης του κόμματος για τη δουλειά στη νεολαία και από τη συζήτηση πάνω στο ίδιο θέμα με μέλη της συντακτικής επιτροπής, που συμμετείχαν στις εργασίες της συνδιάσκεψης. Τα συγκεκριμένα αποσπάσματα που επιλέχθηκαν, δίνουν ένα περίγραμμα των θέσεων του κόμματος για το διαδίκτυο, την επίδρασή του στη νεολαία και τους κινδύνους που ελλοχεύουν. Υπενθυμίζω πως η αναδημοσίευση γίνεται για να παροτρύνει το σφο αναγνώστη να αναζητήσει και να αγοράσει την κομεπ –και στη συγκεκριμένη περίπτωση, για να ανοίξει μια συζήτηση για το θέμα που εξετάζουμε.

Πρώτα μπαίνει το κομμάτι της απόφασης της συνδιάσκεψης από την ενότητα «τι συγκεκριμένα αντιμετωπίζουμε σήμερα ως συνέπεια των καπιταλιστικών αναδιαρθρώσεων που προωθήθηκαν πριν την κρίση και ιδιαίτερα με την αστική διαχείρισή της». Ακολουθεί το απόσπασμα από τη συζήτηση με τα μέλη της συντακτικής επιτροπής της κομεπ χρήστο μπαλωμένο, γρηγόρη λιονή και κυριάκο ιωαννίδη (που δε συμμετείχε στο συγκεκριμένο ζήτημα).

Καλή ανάγνωση και κάθε καλοπροαίρετος σχολιασμός ευπρόσδεκτος.

-.-.-

Ειδικό παράγοντα αποτελεί η αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών, της λεγόμενης «κοινωνικής δικτύωσης», όχι μόνο ως μέσου ιδεολογικής χειραγώγησης και προπαγάνδας, αλλά και ως μέσου οργάνωσης και δράσης της νεολαίας κάτω από την κατεύθυνση κύκλων της αστικής τάξης, αστικών κρατών, κρατικών και παρακρατικών υπηρεσιών, με στόχο τη χρησιμοποίηση της νεολαίας για τη διευθέτηση των ενδοαστικών και ενδοϊμπεριαλιστικών αντιθέσεων, τη δημιουργία προσχημάτων και ευκαιριών για το τσάκισμα του εργατικού και λαϊκού κινήματος, του μαθητικού-φοιτητικού, την αποξένωση των ανθρώπων, την ενίσχυση του ατομισμού, τη διαφθορά των κοινωνικών σχέσεων.

Οι πρόσφατες αποκαλύψεις για την αξιοποίηση του διαδικτύου στις παρακολουθήσεις, στο φακέλωμα και σε άλλες δράσεις από τις μυστικές υπηρεσίες των ΗΠΑ, της ΕΕ, των καπιταλιστικών κρατών γενικότερα, δίνουν πολύ συγκεκριμένα στοιχεία για τις πρωτοφανείς δυνατότητές τους να χρησιμοποιούν την «κοινωνική δικτύωση» για συγκέντρωση ατομικών στοιχείων, με τα χαρακτηριστικά του φακελώματος και για αποπροσανατολισμό. Αρκετά μέλη της ΚΝΕ αλλά και νεότερων ηλικιών μέλη του Κόμματος, συνηθισμένα από μικρή ηλικία στη χρήση διάφορων εφαρμογών του διαδικτύου, γνωστών ως «μέσων κοινωνικής δικτύωσης» (twitter, facebook κλπ.) αντιμετωπίζουν με επιφύλαξη τη θέση του Κόμματος για τη μη ατομική χρήση των συγκεκριμένων εφαρμογών. Χρειάζεται καλύτερη εξήγηση της θέσης μας. Το Κόμμα είναι αντίθετο όχι γενικά στην αξιοποίηση του διαδικτύου, αλλά στις εφαρμογές του που χρησιμοποιούνται στην αναζήτηση και επικοινωνία συναγωνιστών, συντρόφων, συναδέλφων, φίλων. Είναι αντίθετο γιατί αυτή η επικοινωνία είναι εκτεθειμένη στα διεθνή μονοπώλια πληροφορικής, που αποδεδειγμένα διασυνδέονται με κρατικές και διακρατικές υπηρεσίες παρακολούθησης. Πχ δεν είναι καθόλου αθώα η διευκόλυνση στην αναζήτηση-επικοινωνία με βάση τα ενδιαφέροντα. Είναι κατευθυνόμενη με στόχο τη χειραγώγηση, ενώ είναι σε βάρος της πρόσωπο με πρόσωπο επικοινωνίας, της συλλογικότητας, σημαντικών στοιχείων για να αναπτυχθεί κίνημα. Άλλωστε και για αυτόν το λόγο προβλήθηκαν ως «κοινωνικές μορφές» σε αντίθεση με μορφές κοινωνικής οργάνωσης όπως τα σωματεία, οι σύλλογοι, κλπ. Σε τελευταία ανάλυση, αυτό που θέτει το Κόμμα είναι βασικό ζήτημα επαγρύπνησης-περιφρούρησης, σε σχέση με τη χρήση όλων των μέσων μαζικής επικοινωνίας, μεταξύ αυτών και της σταθερής, της κινητής τηλεφωνίας κ.ά.

Συμπερασματικά: Η αποκαλούμενη «κοινωνική δικτύωση» ως ιδιοκτησία των καπιταλιστών προσφέρεται και χρησιμοποιείται ως μέσο συγκέντρωσης πληροφοριών και εκβιασμού σε βάρος αγωνιστών, ως μέσο τελικά πλήρους χειραγώγησης, ως μέσο για την ανάπτυξη και ισχυροποίηση της παρέμβασης του ταξικού αντίπαλου μέσα στο Κόμμα και το ταξικό κίνημα. Υπάρχει λοιπόν μια σχετικά νέα απαίτηση, από το Κόμμα πριν απ’ όλα και με βοήθεια προς την ΚΝΕ, να αντιμετωπιστεί το ζήτημα από ταξική σκοπιά ως πρόβλημα ιδιοκτησίας και εξουσίας ώστε να μη δημιουργούνται μύθοι και παγίδες ότι οι νέες τεχνολογίες, ανεξάρτητα ποιος είναι ο ιδιοκτήτης και για ποιο σκοπό τις χρησιμοποιεί, μπορούν να εξασφαλίσουν ευημερία κι ευτυχία. Ταυτόχρονα πρέπει και μπορεί να ενταθεί η ιδεολογική-πολιτική παρέμβαση του Κόμματος στο χώρο του διαδικτύου, η οποία δεν μπορεί να διεξάγεται στη βάση ατομικών πρωτοβουλιών, αλλά απαιτεί σχεδιασμό, κλιμάκωση, πολυμορφία.

-.-.-

Πώς το διαδίκτυο επενεργεί στη συνείδηση της νεολαίας;

Χρ. Μπαλωμένος: Το επίμαχο ζήτημα είναι να βοηθήσουμε τους νέους των εργατικών και λαϊκών στρωμάτων ν’ αναπτύξουν τη συνείδηση της ταξικής τους θέσης. Μια συνείδηση που δύσκολα προλαβαίνουμε να παρέμβουμε για την ανάπτυξή της στα «μικρά διαλείμματα εργασίας» της νεολαίας. Από την άλλη, υπάρχει μια διαρκώς πιο μελετημένη κι επεξεργασμένη παρέμβαση της αστικής τάξης, που μεταφέρει τη διαίρεση της κοινωνίας στο ηλικιακό πεδίο. Πρόκειται για τη θεωρία του «χάσματος των γενεών». Η νέα γενιά, «η γενιά του 21^ου αιώνα», υποστηρίζουν πως κατέχει προηγμένες δεξιότητες χειρισμού κι αξιοποίησης των νέων ηλεκτρονικών προϊόντων, του νέου λογισμικού, των διαδικτυακών δυνατοτήτων, χαρακτηρίζεται από μια κλίση προς το κινητό τηλέφωνο και την ηλεκτρονική κοινωνική δικτύωση, είναι συμβατική χωρίς ριζοσπαστικές-επαναστατικές διαθέσεις, αλλά και δεν είναι πολιτικά αδιάφορη, καθώς διαπνέεται από ιδέες της δημοκρατίας, της ελευθερίας, το σεβασμό στ’ ανθρώπινα δικαιώματα και τέλος έχει προτίμηση σ’ ευέλικτες και χαλαρές μορφές εργασίας, που της αφήνουν ελεύθερο χρόνο για ψυχαγωγία, παιχνίδι, μάθηση, άθληση και άλλες δημιουργικές δραστηριότητες κοινωνικής συναναστροφής μέσα από το facebook, το twitter, την ανταλλαγή mp3 κλπ.

Γρ. Λιονής: Σίγουρα ορισμένα από αυτά τα χαρακτηριστικά είναι υπαρκτά, αλλά όλα μαζί μπορεί να τα συναντήσει κανείς σ’ έναν αριθμό παιδιών των μεσαίων και ανώτερων αστικών στρωμάτων που εξακολουθούν να έχουν λυμένα τα βιοποριστικά τους προβλήματα. Σήμερα ο νέος της εργατικής-λαϊκής οικογένειας «σκοτώνεται» για μια θέση 10ωρης και 7ήμερης δουλειάς που σε πολλές περιπτώσεις είναι κι απλήρωτη. Αυτό το προφίλ, που συνοδεύεται με κολακευτικά σχόλιο, του τύπου «ηγέτης του 21^ου αιώνα», είναι πολύ βολικό για τις νέες εργασιακές συνθήκες της μισοπασχόλησης, της ανέχειας και της ανεργίας και δεν πρόκειται ν’ αλλάξει όπως οι ίδιοι ομολογούν.

Πλασάρουν ως λύση στις συνθήκες εργασιακής γαλέρας το διαδίκτυο, ώστε να περνάς «δημιουργικά» τον ελεύθερό σου χρόνο κάνοντας ό,τι δεν έκανε η προηγούμενη γενιά που δούλευε διαρκώς: Ζήσε τη ζωή σου και ψυχαγωγήσου, ανάπτυξε την κοινωνικότητά σου και τα ταλέντα σου στο διαδίκτυο.

Μέσω του internet και των όλο και νεότερων ανακαλύψεών του, facebook, e-books και μια σειρά άλλες «καινοτόμες» δραστηριότητες, καταβάλλεται σημαντική προσπάθεια να οργανωθεί ο ελεύθερος χρόνος της νεολαίας. Από τη μια προετοιμάζουν την ελίτ των γκουρού των νέων τεχνολογιών για τη διεύθυνση της καπιταλιστικής παραγωγής και από την άλλη μια υποταγμένη, χειραγωγημένη κι αόρατα επιτηρούμενη σε κάθε της βήμα εργατική τάξη. Γι’ αυτό δεν υπάρχει μεγαλύτερη αφέλεια από το να παρασύρεται κανείς από τη μαγεία των μορφών κοινωνικής δικτύωσης και να πιστεύει πως ξέρει ν’ αποφεύγει τις κακοτοπιές.

Εν τέλει, βασικό να κατανοηθεί είναι πως προσπαθούν να επιδράσουν στον τρόπο σκέψης, στον τρόπο κοινωνικοποίησης, ν’ αξιοποιήσουν τη σημασία που έχουν αυτά τα τεχνολογικά μέσα για τη νέα γενιά για να συκοφαντηθούν οι σημερινές μορφές κοινωνικής οργάνωσης της εργατικής τάξης, τα σωματεία κλπ. Το διαδίκτυο δεν είναι ταξικά ουδέτερο, παρόλο που παρουσιάζεται και φαίνεται ως τέτοιο.

Ποια είναι η θέση του ΚΚΕ και πώς πρέπει να δράσει για ν’ αντιμετωπίσει την παραπάνω κατάσταση;

Γρ. Λιονής: Δεν χωράει αμφιβολία ότι η σημερινή νεολαία και ιδιαίτερα οι έφηβοι χρησιμοποιούν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και την πολυσυζητημένη blogόσφαιρα για ενημέρωση κι επικοινωνία, ακόμη και για να εκφραστούν.

Από τη μεριά μας, φυσικά δεν είμαστε αρνητές του διαδικτύου. Αντίθετα δώσαμε σημασία στην παρουσία μας στο διαδίκτυο. Θυμίζω πως το Κόμμα μας ήταν από τα πρώτα που αξιοποίησαν το internet, τόσο στη διάδοση των θέσεών του όσο και στην εφημερίδα του, το «Ριζοσπάστη».

Αυτόν το δρόμο πρέπει να συνεχίσουμε. Να εντείνουμε την ιδεολογική και πολιτική παρέμβασή μας στο διαδίκτυο, ν’ αξιοποιήσουμε τις δυνατότητες αυτού του μέσου για να προσεγγίσουμε καλύτερα τις μικρότερες ηλικίες. Ν’ απευθυνθούμε στη δική μας νεολαία για να βρούμε με ευθύνη του Κόμματος νέες και πρωτότυπες, ακόμη πιο κατάλληλες μεθόδους αξιοποίησής αυτών των τεχνολογιών.

Όμως είναι ανάγκη να επιτεθούμε σε αντιλήψεις περί διαδικτυακών κινημάτων και να εξηγήσουμε καλύτερα την ανάγκη περιφρούρησης συντρόφων και οπαδών ή της εργατικής τάξης και των λαϊκών στρωμάτων. Για το λόγο αυτό, η δική μας απάντηση δεν μπορεί να δοθεί μόνο μέσ’ από αυτά τα μέσα, πόσο δε μάλλον με τον τρόπο που η αστική τάξη τ’ αξιοποιεί, αλλά κυρίως στο δικό μας προνομιακό πεδίο: Στη ζωντανή κοινωνική συναναστροφή και δραστηριότητα, στο σχολείο της ταξικής πάλης, της πραγματικής ζωής και όχι της διαμεσολαβημένης από τα διάφορα κέντρα της αστικής εξουσίας. Σ’ αυτό το πεδίο μπορεί κανείς ν’ αξιοποιήσει δημιουργικά τη νέα τεχνολογία.

Χρ. Μπαλωμένος: Ο ελεύθερος χρόνος της νεολαίας αποκτά μεγαλύτερο βάρος ποσοτικά και ποιοτικά και δε νοείται πια παρέμβαση στη νεολαία χωρίς την ενασχόλησή μας με την οργάνωση του ελεύθερου χρόνου της με μορφές μάλιστα ελκυστικές, ενδιαφέρουσες, δυναμικές. Δε φτάνει πια η παρέμβασή μας την ώρα της δουλειάς και του σχολείου. Χρειάζεται να καλλιεργήσουμε, ν’ αναδείξουμε άλλο τρόπο ζωής, άλλα πρότυπα.

Πεδίο ταξικής πάλης είναι ο πολιτισμός και η ψυχαγωγία και μάλιστα πολύ σύνθετο, όσο και αποδοτικό. Πρακτικά αυτό σημαίνει πως δεν μπορεί μια πολιτιστική και αθλητική δραστηριότητά μας για τη νεολαία να είναι μία φορά το χρόνο στο Φεστιβάλ. Χρειάζεται να μπουν οργανωτικές, πολιτικές και ιδεολογικές βάσεις για μόνιμη και σταθερή παρέμβαση, ξεκινώντας από τις μεγάλες πόλεις που συγκεντρώνονται περισσότερες δυνάμεις νέων στις γραμμές μας. Η εμπειρία, τόσο η κεντρική όσο και από Οργανώσεις που επιχείρησαν ν’ αναπτύξουν κάποια πολιτιστική δραστηριότητα, δείχνει πως, όταν ανοίγουμε όλα τα μέτωπα πάλης μας, πολλαπλασιάζονται οι δυνάμεις μας. Αυτό στη νεολαία μπορεί να λειτουργήσει δυναμικά και κυρίως διαπαιδαγωγητικά. Το ζητούμενο δεν είναι απλά να παρέμβουμε όπου ψυχαγωγείται και αθλείται η νεολαία, αλλά να της δώσουμε εμείς τη δυνατότητα ν’ αναπτύξει τη δημιουργικότητα και τα ενδιαφέροντά της σ’ ένα πλατύ πεδίο που ξεπερνά την ατομικότητα: Στο κοινωνικό, ιστορικό πεδίο, το μόνο όπου μπορεί να πάρει και να δώσει ό,τι μπορεί ο άνθρωπος περισσότερο.

Το Κόμμα μας είναι δημιουργικό και διαρκώς εξελισσόμενο. Σε όλες τις επεξεργασίες του μετά από τις ανατροπές αντιμετωπίζει τη ζωή διαλεκτικά στην κίνηση και τις αντιφάσεις της. Με δημιουργικότητα και διορατικότητα πρέπει να σκύψουμε και πάνω στη νεολαία αν θέλουμε να δει το φωτεινό μέλλον της ανθρωπότητας.

Στο ίδιο τεύχος ο αναγνώστης μπορεί να διαβάσει το άρθρο της συγγραφέα εύης κοντόρα και τη σχετική ενότητα για την επίδραση του παιδιού στα παιδιά.

Πέραν της κομεπ, η κε του μπλοκ συνιστά στους σφους αναγνώστες να ακολουθήσουν αυτό το σύνδεσμο και να δουν παλιότερη σχετική αθρογραφία του ριζοσπάστη ήδη από το μακρινό 2000 στην πρωτοπόρο στήλη κόκκινο δίκτυο!

Η περίπτωση των Λαϊκών Μετώπων

Στο τρέχον τεύχος της κομμουνιστικής επιθεώρησης (το πρώτο για το καινούριο έτος) υπάρχει ένα ενδιαφέρον άρθρο του αναστάση γκίκα, μέλος του τμήματος ιστορίας της κετουκε, για τη στάση της σοσιαλδημοκρατίας απέναντι στο φασισμό κατά την περίοδο του μεσοπολέμου και το β’ παγκόσμιο πόλεμο. Στα πλαίσια του άρθρου εξετάζεται συνοπτικά η περίπτωση της ιταλίας, της γερμανίας και του β’ παγκόσμιου ιμπεριαλιστικού πολέμου (όπως αναφέρεται στο άρθρο) ενώ ενδιάμεσα υπάρχει και μια πρώτη κριτική προσέγγιση της περίπτωσης των λαϊκών μετώπων. Η κε του μπλοκ αντιγράφει κι αναδημοσιεύει αυτό το τελευταίο κομμάτι, που το θεωρεί ιδιαίτερης σημασίας. Επαναλαμβάνω ότι η αναδημοσίευση γίνεται με σκοπό να κερδίσει το ενδιαφέρον του αναγνώστη και να τον παροτρύνει να αγοράσει την κομεπ –κι όχι αντίστροφα.

Στο πλαίσιο της αντιμετώπισης του φασισμού στα μέσα της δεκαετίας του 1930, το διεθνές κομμουνιστικό κίνημα επιδίωξε τη συμμαχία με τη σοσιαλδημοκρατία (βλέπε το 7^ο Συνέδριο της Κομμουνιστικής Διεθνούς, 1935). Έτσι, σε μια σειρά χώρες σχηματίστηκαν «Λαϊκά Μέτωπα», που στην περίπτωση της Ισπανίας και της Γαλλίας κατάφεραν να κερδίσουν την κοινοβουλευτική πλειοψηφία και να σχηματίσουν κυβέρνηση.

Στην Ισπανία το Λαϊκό Μέτωπο συγκροτήθηκε –με πρωτοβουλία των κομμουνιστών- στις 15 Γενάρη 1936. Σ’ αυτό έλαβαν μέρος το Κομμουνιστικό και το Σοσιαλιστικό Κόμμα, η Δημοκρατική Αριστερά, η Αριστερά της Καταλονίας, κ.ά. κόμματα, καθώς και η ενιαία Γενική Ένωση Εργαζομένων (που, όπως και στη Γαλλία, προήλθε από τη συγχώνευση της αντίστοιχης ταξικής και ρεφορμιστικής Συνομοσπονδίας). Στις εκλογές της 16^ης Φλεβάρη και 4^ης Μάρτη 1936 το Λαϊκό Μέτωπο κέρδισε οριακή πλειοψηφία έναντι του Εθνικού Μετώπου που είχαν συγκροτήσει μια σειρά συντηρητικά αστικά κόμματα (47,03% έναντι 46,48%). Πρώτος πρωθυπουργός της κυβέρνησης του Λαϊκού Μετώπου έγινε ο Μ. Αθάνα (του Σοσιαλιστικού Κόμματος), που στη συνέχεια (10 Μάη) εκλέχτηκε πρόεδρος και αντικαταστάθηκε στην πρωθυπουργία από το Σ. Κ. Κιρόγα (της Δημοκρατικής Αριστεράς).

Αμέσως ενεργοποιήθηκαν ζυμώσεις μεταξύ των τμημάτων εκείνων της ισπανικής αστικής τάξης που προσανατολίζονταν πλέον στην επιβολή ανοιχτής, φασιστικής δικτατορίας. Το Κομμουνιστικό Κόμμα, που διέβλεπε αυτή την εξέλιξη, ζητούσε επίμονα από την κυβέρνηση του Λαϊκού Μετώπου να προβεί στην εκκαθάριση των σωμάτων ασφαλείας και του στρατού από τα φασιστικά στοιχεία και να οπλίσει την εργατική τάξη. Η απάντηση της κυβέρνησης, ωστόσο, ήταν κατηγορηματική. «Αφήστε το στρατό ήσυχο, μην μπάζετε την πολιτική στο στρατό», έλεγαν. Όσον αφορά δε τον εξοπλισμό της εργατιάς –ως το αποτελεσματικότερο μέσο για τη συντριβή ενός ενδεχόμενου φασιστικού πραξικοπήματος εν τη γενέσει του- η  εντολή που δόθηκε δεν έδινε πολλά περιθώρια παρερμηνείας: «Όποιος δώσει όπλα στους εργάτες θα παραπεμφθεί στο στρατοδικείο!». Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει η Ντολόρες Ιμπαρούρι (η θρυλική Πασιονάρια) «και σαν αυτόπτης μάλιστα μάρτυς (…) πολλοί ηγέτες του ΛΜ κινήθηκαν, αν και χωρίς επιτυχία, για να εμποδίσουν ακόμα και την απελευθέρωση των “30.000”, δηλαδή των κρατουμένων από την εξέγερση των Αστουριών του Οκτώβρη του 1934, που αποτελούσαν και το βασικό προεκλογικό σύνθημα του ΛΜ» (35).

Τελικά η στρατιωτική φασιστική κίνηση εκδηλώθηκε στις 17 με 18 Ιούλη 1936, με επικεφαλής το στρατηγό Φ. Φράνκο. Η αναποφασιστικότητα, αναβλητικότητα, έως και τάση συμβιβασμού με τους φασίστες από την πλευρά της κυβέρνησης του Λαϊκού Μετώπου επέδρασαν καταλυτικά στην αρχική προέλαση των κινηματιών. Με την έκρηξη της στάσης «ο Κιρόγα παραιτήθηκε κι ο Αθάνα έδωσε εντολή σχηματισμού κυβέρνησης στο Μαρτίνες Μπάριο (αρχηγός της Δημοκρατικής Συμμαχίας), στην κατεύθυνση συμβιβασμού με τους φασίστες στασιαστές, δηλαδή υποταγής σε αυτούς. Ένα έντονο κύμα λαϊκής οργής απέτρεψε αυτό το σχέδιο. Έτσι στις 19 Ιούλη κυβέρνηση σχημάτισε ο Χοσέ Γκιράλ του Αριστερού Δημοκρατικού Κόμματος. Όμως οι τρεις μέρες που χάθηκαν σε άσκοπες συζητήσεις για το αν θα έπρεπε να εξοπλιστεί ο λαός ή όχι, έδωσαν στους φασίστες τη δυνατότητα να καταλάβουν 23 πόλεις» (36).

Στις 4 Σεπτέμβρη 1936 σχηματίστηκε και πάλι νέα κυβέρνηση υπό το σοσιαλιστή Λάργκο Καμπαλέρο (στην οποία μετείχαν για πρώτη φορά όλα τα κόμματα του Λαϊκού Μετώπου –μεταξύ αυτών και το ΚΚ- ενώ στη συνέχεια εντάχθηκαν επίσης του Βάσκικο Εθνικό Κόμμα και εκπρόσωποι της αναρχικής CNT). Κρίσιμο θέμα διαπάλης στη φάση αυτή του αγώνα κατά του Φράνκο: η συγκρότηση τακτικού στρατού. «Τόσο οι σοσιαλιστές όσο και οι αναρχικοί», σημειώνει ο Θ. Παπαρήγας, «αντιδρούν στη δημιουργία τακτικού στρατού. Οι αναρχικοί κατηγορούν τους κομμουνιστές σαν… αντεπαναστάτες επειδή το προτείνουν. Η ανίερη αυτή συμμαχία σοσιαλιστών – αναρχικών έχει σαν αποτέλεσμα την πτώση της Μάλαγα (8 Φλεβάρη 1937), όπου οι φρανκικές δυνάμεις επιτίθενται ακριβώς με τον τρόπο που είχαν προβλέψει και λεπτομερώς “προπεριγράψει” οι κομμουνιστές» (37).

Όσον αφορά τις διεθνείς διαστάσεις του ισπανικού εμφυλίου, ενώ θα περίμενε κανείς το «αδελφό» Λαϊκό Μέτωπο της Γαλλίας, υπό τον επίσης σοσιαλιστή πρωθυπουργό Λ. Μπλουμ, να είναι το πρώτο που θα έσπευδε σε βοήθεια της Δημοκρατικής Ισπανίας, συνέβη ακριβώς το αντίθετο. Στη Γαλλία ανήκε η διπλωματική πρωτοβουλία για τη διεθνή απομόνωση της Δημοκρατικής Ισπανίας, που πραγματοποιήθηκε μέσα από την πολιτική της δήθεν «μη επέμβασης». Ήταν δε η πρώτη χώρα που έκλεισε τα σύνορά της, στερώντας από τους μαχητές κατά του φασισμού κάθε δυνατότητα να προμηθευτούν όπλα και πολεμοφόδια μέσω του γαλλικού εδάφους. Το γεγονός αυτό υπήρξε καταλυτικό πχ στην πτώση της συνοριακής πόλης του Ιρούν (λίγες μόνο μέρες αφότου είχαν κλείσει τα γαλλοϊσπανικά σύνορα), όπου οι εργάτες των ορυχείων αναγκάστηκαν –ελλείψει πυρομαχικών- να πολεμούν με δυναμίτη και πέτρες τις στρατιές του Φράνκο, οι οποίες είχαν στη διάθεσή τους τανκς και αεροπλάνα που τους είχε προμηθεύσει η ναζιστική Γερμανία). Το εμπάργκο τελικά ίσχυσε μόνο για την κυβέρνηση του Λαϊκού Μετώπου. Αμερικανικά και βρετανικά μονοπώλια έκαναν χρυσές δουλειές με το Φράνκο (38), ενώ Γερμανία και Ιταλία συνέδραμαν τους Ισπανούς ομοϊδεάτες τους, τόσο σε πολεμικό υλικό όσο και σε άνδρες (με 16.000 και 50.000 στρατιώτες αντίστοιχα). Η μόνη χώρα που στάθηκε στο πλευρό του αγωνιζόμενου ισπανικού λαού ήταν η Σοβιετική Ένωση (39).

Σε κουφά αυτιά έπεσαν επίσης οι επανειλημμένες εκκλήσεις της Κομμουνιστικής Διεθνούς για τη Σοσιαλιστική Διεθνή για την ανάληψη κοινής δράσης υπέρ της Δημοκρατικής Ισπανίας. Ο Ντιμιτρόφ (ΓΓ της ΚΔ) απευθύνθηκε ξανά και ξανά για αυτό το ζήτημα στον ομόλογό του Μπρούκερ (στις 3 Ιούνη 1937, στις 26 Ιούνη 1937, 17 Ιούλη 1937, κοκ), για να λάβει πάντοτε την ίδια απάντηση, πως, δηλαδή, «ο πρόεδρος της ΣΔ "δεν έχει πλήρεις εξουσίες” για να πάρει πρωτοβουλία. Δεν ήταν βεβαίως θέμα «αρμοδιοτήτων», αλλά καθαρά πολιτικής ουσίας. «Μόλις γίνονται γνωστές οι επαφές των δύο Διεθνών, το καλοκαίρι του 1937, το Εργατικό Κόμμα {της Βρετανίας} παρεμβαίνει και αφαιρεί τις εξουσιοδοτήσεις του από την ηγεσία της ΣΔ. Δεν ήταν όμως το μόνο πρόβλημα. Στην Ολλανδία και την Τσεχοσλοβακία, τα σοσιαλιστικά κόμματα απειλούν με αποχώρηση από τη ΣΔ αν οι επαφές συνεχιστούν. Τα πράγματα παίρνουν ιδιαίτερα σοβαρή τροπή στο Βέλγιο, έδρα της ΣΔ, όπου μια ομάδα σοσιαλιστών ηγετών φέρεται να δηλώνει ότι “προτιμά τη ναζιστική Γερμανία από την ΕΣΣΔ”». Την ίδια στιγμή, διάφοροι επιφανείς ηγέτες της διεθνούς σοσιαλδημοκρατίας, όπως οι Άντλερ, Άτλι και Σκέβελενς, επισκέπτονταν τη Δημοκρατική Ισπανία εκφωνώντας βαρύγδουπους υποκριτικούς λόγους. «Σύντροφοι» διαβεβαίωνε ο Σκέβελενς, απευθυνόμενος στη γαλλοβελγική ταξιαρχία «σας ορκίζομαι ότι θα πάρετε όπλα!» (40).

Αρχές του 1939 οι διεθνείς πιέσεις προς την κυβέρνηση του ισπανικού Λαϊκού Μετώπου (επικεφαλής της οποίας ήταν από τις 17 Μάη 1937 ο σοσιαλιστής Χ. Νεγκρίν) έγιναν ακόμα πιο ασφυκτικές. Στις 10 Φλεβάρη, με τη διαμεσολάβηση των Βρετανών, οι δυνάμεις του Φράνκο κατέλαβαν τη νήσο Μινόρκα (η παράδοση μάλιστα έγινε πάνω στο βρετανικό θωρηκτό Ντεβονσάιρ), ενώ στις 14 Φλεβάρη η γαλλική κυβέρνηση αξίωσε με τελεσίγραφο την παράδοση της Μαδρίτης. Στις 27 Φλεβάρη, Γαλλία και Βρετανία αναγνώρισαν τη φασιστική Ισπανία διακόπτοντας τις διπλωματικές τους σχέσεις με την κυβέρνηση του Λαϊκού Μετώπου. Το ίδιο έπραξαν και μια σειρά σοσιαλδημοκρατικά κόμματα, όπως το Εργατικό Κόμμα του Βελγίου. Στις 4-5 Μάρτη εκδηλώθηκε πραξικόπημα με επικεφαλής το ηγετικό στέλεχος των σοσιαλιστών Χ. Μπεστέιρο και το συνταγματάρχη Σ. Κασάδο. Με κεντρικό σύνθημα «κυβέρνηση χωρίς τους κομμουνιστές» οι Μπεστέιρο και Κασάδο σχημάτισαν μια «Εθνική Χούντα Άμυνας» η οποία, υπό το πρόσχημα της «έντιμης ειρήνης», άνοιξε τις πύλες της ισπανικής πρωτεύουσας στα φασιστικά στρατεύματα. Η Μαδρίτη έπεσε στις 28 Μάρτη 1939. Τρεις μέρες αργότερα – κι ενώ συντρίβονταν κι οι τελευταίοι θύλακες αντίστασης- οι σοσιαλδημοκρατικές κυβερνήσεις της Σκανδιναβίας αναγνώρισαν «de jure» το φασιστικό καθεστώς.

Ούτε όμως στη Γαλλία το Λαϊκό Μέτωπο (41) απέτρεψε την πορεία προς το φασισμό και τον πόλεμο. Σε διεθνές επίπεδο η κυβέρνηση του Λαϊκού Μετώπου έπαιξε πρωταγωνιστικό ενεργό ρόλο στην υπονόμευση –και εν τέλει την ήττα- του αγώνα του ισπανικού λαού κατά του φασισμού (όπως είδαμε ήδη πιο πάνω). Η πολιτική του λεγόμενου «κατευνασμού», δηλαδή της συνεννόησης και συμβιβασμού με τις δυνάμεις του Άξονα (με κορυφαία έκφραση τη συμφωνία του Μονάχου), που ακολούθησε, εφαρμόστηκε επίσης από τις δυνάμεις του Λαϊκού Μετώπου. Η Βουλή του 1939-40, της περιόδου δηλαδή κατά την οποία η Γαλλία οδηγήθηκε στην εντυπωσιακή ήττα και συνθηκολόγηση με τη ναζιστική Γερμανία (σε μόλις έξι εβδομάδες), δεν ήταν άλλη από τη Βουλή που αναδείχτηκε το 1936 μέσα από την εκλογική νίκη του Λαϊκού Μετώπου.

Αλλά και στο εσωτερικό η κυβέρνηση του Λαϊκού Μετώπου υπήρξε το λιγότερο ανεκτική προς τις δυνάμεις του φασισμού. Ενδεικτική είναι η περίπτωση της φασιστικής οργάνωσης «Cagoule», που το 1937 έγινε γνωστό ότι σχεδίαζε τη διενέργεια πραξικοπήματος και την επιβολή της φασιστικής δικτατορίας στη Γαλλία. Έως τότε, η εν λόγω οργάνωση είχε προβεί σε μια σειρά δολοφονίες (κομμουνιστών, Ιταλών αντιφασιστών που είχαν καταφύγει στη Γαλλία, κτλ), βομβιστικές ενέργειες και δολιοφθορές (πχ σε φορτία που προορίζονταν για τη Δημοκρατική Ισπανία), ενώ προμηθεύονταν όπλα από τη φασιστική Ιταλία. Παρόλα αυτά, η αστυνομία του σοσιαλιστή υπουργού Εσωτερικών του Λαϊκού Μετώπου M. Dormoy συνέλαβε μόλις 71 εξ αυτών και «έκλεισε» την υπόθεση. Όλοι τους αποφλυακίστηκαν το 1939, παραμονές του πολέμου. Την ίδια χρονιά η γαλλική Βουλή έθεσε εκτός νόμου το Κομμουνιστικό Κόμμα (με πρωτοβουλία μάλιστα του Σοσιαλιστικού Κόμματος σύμφωνα με τον Χ. Λαρούζ), ενώ στη συνέχεια έδωσε ψήφο εμπιστοσύνης στο στρατηγό Φ. Πετέν και τη δωσιλογική κυβέρνηση του Βισί (στο νότιο τμήμα της Γαλλίας, που ως τα τέλη του 1942 δεν ήταν μεν υπό ναζιστική κατοχή, αλλά ουσιαστικά υπήρξε δορυφόρος του άξονα (42).

Σημειώσεις – Παραπομπές

35. Βλ. αντίστοιχα Ουίλιαμ Φόστερ: «Ιστορία των τριών Διεθνών», εκδ. «Γνώσεις», Αθήνα, σελ 525 και Θανάση Παπαρήγα: «Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος», εκδ. «Σύγχρονη Εποχή», Αθήνα, 1996, σελ 38-39. Η εξέγερση των Αστουριών ξεκίνησε ως απεργία των εργαζομένων στα ορυχεία και τελικά καταπνίγηκε στο αίμα έπειτα από επέμβαση του στρατού (συντονιστής της οποίας υπήρξε ο μετέπειτα φασίστας δικτάτορας Φ. Φράνκο). Ως αποτέλεσμα, σχεδόν 3.000 εργάτες δολοφονήθηκαν, ενώ άλλοι 30.000-40.000 φυλακίστηκαν.

36. «Κομμουνιστική Διεθνής, 1919-1943», εκδ. «Σύγχρονη Εποχή», Αθήνα, 2009, σελ. 192.

37. Θανάση Παπαρήγα: «Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος», εκδ. «Σύγχρονη Εποχή», Αθήνα, 1996, σελ 39.

38. «Σύμφωνα με τα στοιχεία της πρεσβείας στη Μαδρίτη», αναφέρει ο Θ. Παπαρήγας, «οι ΗΠΑ έδωσαν συνολικά 1.886.000 τόνους καυσίμων, ενώ τρεις εταιρείες (η Φορντ, η Στουντεμπέικερ και η Τζένεραλ Μότορς) έδωσαν12.000 φορτηγά.» (Θανάση Παπαρήγα: «Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος», εκδ. «Σύγχρονη Εποχή», Αθήνα, 1996, σελ 50). Για τη Βρετανία βλ. R. Fraser, «Blood of Spain: An Oral History of the Spanish Civil War», εκδ. Pantheon, New York, 1979, σελ 279, 410

39. Το σπάσιμο του εμπάργκο δεν ήταν απλή υπόθεση: Χιλιάδες φορτία κατασχέθηκαν στα σύνορα με τη Γαλλία, ενώ πολλά σοβιετικά πλοία δέχτηκαν επίθεση και βυθίστηκαν στην προσπάθειά τους να μεταφέρουν βοήθεια στο μαχόμενο ισπανικό λαό. Η ΕΣΣΔ κινδύνεψε να χάσει το μισό εμπορικό της στόλο σ’ αυτήν την προσπάθεια. Παρόλ’ αυτά, η σοβιετική βοήθεια υπήρξε πολύτιμη, μετρώντας συνολικά 806 αεροπλάνα, 362 τανκς και 1.555 πυροβόλα όπλα (χώρια τη βοήθεια σε τεχνική υποστήριξη και ανθρώπινο δυναμικό). Βλ. Academy of the USSR “International Solidarity with the Spanish Republic, 1936-1939”, εκδ. Progress, Moscow, 1974, σελ 329-330.

40. Θανάση Παπαρήγα: «Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος», εκδ. «Σύγχρονη Εποχή», Αθήνα, 1996, σελ 41-42.

41. Το Λαϊκό Μέτωπο στη Γαλλία συγκροτήθηκε στις 30.5.1935 από το Κομμουνιστικό, το Σοσιαλιστικό, το Ριζοσπαστικό, το Ριζοσπαστικό-Σοσιαλιστικό και το Δημοκρατικό Σοσιαλιστικό Κόμμα. Την επόμενη χρονιά το Μέτωπο κέρδισε τις εκλογές και σχημάτισε κυβέρνηση με πρωθυπουργό τον ηγέτη του Σοσιαλιστικού Κόμματος Λ. Μπλουμ. Το ΚΚΓ δε μετείχε στην κυβέρνηση, στήριξε όμως την κοινοβουλευτική πλειοψηφία του Λαϊκού Μετώπου έως την έκρηξη του ισπανικού εμφυλίου, όταν και διαφώνησε με τη στάση των Σοσιαλιστών-Ριζοσπαστών και ήρε την υποστήριξή του. Ο Λ. Μπλουμ παρέμεινε πρωθυπουργός έως τις 10 Απρίλη 1938 (παρεμβλήθηκε η πρωθυπουργία του Κ. Σοτά του Ριζοσπαστικού Κόμματος, 22 Ιούνη 1937 – 13 Μάρτη 1938), όταν τον διαδέχτηκε ο Ε. Νταλαντιέ (ηγέτης του Ριζοσπαστικού-Σοσιαλιστικού Κόμματος).

42. Χ. Λαρούζ: «Ο οπορτουνισμός στο ενιαίο μέτωπο ενάντια στο φασιμό: Οι διεθνείς πηγές του», στην ΚΟΜΕΠ, τ. 1/2009, σελ 86, Θανάση Παπαρήγα: «Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος», εκδ. «Σύγχρονη Εποχή», Αθήνα, 1996, σελ 35, «Κομμουνιστική Διεθνής, 1919-1943», εκδ. «Σύγχρονη Εποχή», Αθήνα, 2009, σελ 183-184.

Προεκλογικές εκτιμήσεις

Σε μια προηγούμενη ανάρτηση είχε ανοίξει στα σχόλια μια εκτενής συζήτηση γύρω από τα ποσοστά, που λειτούργησε μάλλον αποπροσανατολιστικά ως προς την ουσία που ‘θελε να αναδείξει το κείμενο: ότι δηλ ένα εκλογικό αποτέλεσμα, όσο καλό κι αν είναι, δε θα έχει καμία αξία αν δε συνοδεύεται από μια αντίστοιχη κινηματική ανάταση. Κι ότι στην πραγματικότητα έχει ως βασική προϋπόθεση αυτή την ανάταση και είναι πολύ δύσκολο –έως απίθανο- να έρθει χωρίς αυτή. Όπως είπε τις προάλλες και ο κουτσούμπας στον ενικό (σηκώνοντας την τρίχα του μέσου τζήμερου) «η δική μας εκτίμηση είναι πως δε γίνονται σήμερα αρκετές απεργίες, πρέπει να γίνουν ακόμα περισσότερες».

Αυτή τη βδομάδα είχαμε τα συλλαλητήρια του παμε για την υγεία και την κάθοδο των αγροτών στους δρόμους της ελλάδας, αλλά αυτά δεν αρκούν προφανώς από μόνα τους για να αντιστρέψουν τη νηνεμία και το γενικότερο κλίμα. Παράλληλα είχαμε και την ανακοίνωση των υποψηφίων του κκε στις περιφέρειες και τους βασικούς δήμους της χώρας. Υποψιάζομαι πως η παρουσία του μαργαρίτη στην εκδήλωση στο τιτάνια συνδέεται μάλλον με το ευρωψηφοδέλτιο, αλλά καλύτερα να περιμένουμε κάποια επίσημη ανακοίνωση. Θα ‘χει ενδιαφέρον να δούμε την τελική σύνθεση του ψηφοδελτίου, όπου λογικά δε θα τεθεί πάλι επικεφαλής ο παφίλης, εφόσον θα είναι επιφορτισμένος με την προεκλογική δουλειά για την περιφέρεια αττικής.

Σήμερα λοιπόν θα δούμε μερικά πιο ειδικά εκλογικά ζητήματα και κάποιες πρώτες εκτιμήσεις, έχοντας ωστόσο ως πυξίδα την εισαγωγική επισήμανση ως προς το πού πρέπει να δοθεί βάρος και ποιο είναι το κύριο στη σημερινή συγκυρία.

Οι φετινές εκλογές της τοπικής αυτοδιοίκησης έχουν την ιδιαιτερότητα να συμπίπτουν χρονικά με τις ευρωεκλογές. Μπαίνει λοιπόν αναπόφευκτα το ερώτημα ποια μάχη είναι πιο σημαντική και έχει προτεραιότητα. Καμία και όλες μαζί, είναι η απάντηση που δίνουμε από τη δική μας σκοπιά. Μας ενδιαφέρει δηλ να έχουμε καλά αποτελέσματα τόσο τη δεύτερη κυριακή στις ευρωεκλογές, που θα γίνουν σε κλίμα οξυμένης πόλωσης, όσο και την πρώτη κυριακή με τα ψηφοδέλτια της λασυ (λαϊκής συσπείρωσης), ιδίως στις περιφέρειες που θα αποτυπώσουν και αυτές αθροιστικά έναν πανελλαδικό συσχετισμό –αν και είναι πιθανό να υπάρχει κάποια απόκλιση μεταξύ των δύο.

Μήπως σφοι ισχύουν και για τις άλλες δυνάμεις τα ίδια κριτήρια; Όχι σφοι, δεν ισχύουν. Το μαύρο μέτωπο της κυβέρνησης έχει φροντίσει να συμπέσουν οι ευρωεκλογές με τη δεύτερη κυριακή των δημοτικών-περιφερειακών, για να πέσει η συμμετοχή και να περιορίσει κάπως το μέγεθος και τη σημασία της επικείμενης ήττας του. Παραπλήσια είναι η τακτική του και στις άλλες εκλογές, που επιχειρεί να τις αποφορτίσει από το πολιτικό τους περιεχόμενο και να τις παρουσιάσουν ως επιλογή προσώπων –σε αυτή τη λογική άλλωστε κινούνταν η πρόταση για ένα μοντέλο επιλογής υποψηφίων συμβούλων από όλους τους συνδυασμούς, ανεξαρτήτως δημάρχου ή περιφερειάρχη.

Ο σύριζα προτάσσει σαφώς τις ευρωεκλογές, αφενός γιατί μπορεί να του δώσουν ευρύ προβάδισμα κι έναν αέρα νίκης για τις επόμενες εθνικές εκλογές, αφετέρου γιατί κανένα πρωτοκλασάτο στέλεχός του δε θέλει να κάψει την προοπτική μελλοντικής υπουργοποίησής του, μπλέκοντας σε κάποιο δήμο ή περιφέρεια. Εκεί όπου βρέθηκε δηλ η αγλαΐα μαζί με διάφορους «ριζοσπαστικούς» καραγκιόζηδες και γίνεται αριστερό άλλοθι σε ένα πολιτικό θέατρο σκιών, που δεν πείθει ούτε καν τους ίδιους τους ψηφοφόρους του τσίπρα. Η περίπτωση της κυρίτση αναδεικνύει βέβαια ένα πολύ σημαντικό ζήτημα για την κοντόφθαλμη λογική που επικρατεί σε μια μερίδα απολυμένων της ερτ και άλλων δημόσιων υπαλλήλων που απειλούνται με διαθεσιμότητα κι απόλυση και κυρίως για το τι αντιλαμβάνονται ως προοπτική και άμεση λύση στο πρόβλημά τους. Αλλά δεν είναι της παρούσης να αναλυθεί εδώ.

Αυτή η ιεράρχηση πάντως είναι πολύ βολική για την «αριστερή αντιπολίτευση» του σύριζα, που μπορεί να εφαρμόσει τον άτυπο συγκεντρωτισμό του σύριζα στις ευρωεκλογές, για να μη δεχτεί ισχυρό πλήγμα η προοπτική της αριστερής κυβέρνησης, αλλά να εκφράσει τη δυσαρέσκειά της στις περιφέρειες, δίνοντας πχ ψήφο διαμαρτυρίας κι υπόσταση στην ανταρσύα. Τι αστικό κόμμα θα ήταν εξάλλου ο πλήρως μεταλλαγμένος σύριζα, αν δεν φρόντιζε να βρίσκει τέτοιες βαλβίδες ασφαλείας για την εκτόνωση της δυσαρέσκειας και τον επαναπατρισμό των διαμαρτυρόμενων ψηφοφόρων στις πιο κρίσιμες μάχες. Τους λείπει ακόμα η τεχνογνωσία του κοινοβουλευτικού μασάζ για τα δύσκολα και σκληρά νομοσχέδια που καλείται να υπερψηφίσει ο κυβερνητικός λόχος, αλλά για αυτό υπάρχει και η πείρα των συνεργαζόμενων.

Ας έρθουμε τώρα στις υποψηφιότητες που στηρίζει το κόμμα και τις ανακοίνωσε ο γγ την περασμένη δευτέρα στο τιτάνια για να κάνουμε κάποιες αρχικές εκτιμήσεις. Το πρώτο σημείο στο οποίο μπορεί να σταθεί κανείς είναι ο σημαντικός βαθμός ανανέωσης με υποψηφίους που δεν έχουν κλείσει καν το τριακοστό έτος της ηλικίας τους· αναφέρω από μνήμης μια 27χρονη υποψήφιά μας στη λευκάδα και τον 29χρονο γιάννη βήτα, υποψήφιο στην περιφέρεια δυτικής μακεδονίας, απέναντι στον αμαρτωλό καριπίδη. Υπάρχουν όμως και σταθερές αξίες, όπως ο κερκυραίος γιατρός που έχει χαίρει εκτίμησης σε όλο το νησί και έχει ξεγεννήσει το μισό πληθυσμό –που λέει ο λόγος- και πολλοί άλλοι, για τους οποίους μπορεί να γίνει και ξεχωριστή ανάρτηση. Σχεδόν ίδιοι –με την ουσιαστική προσθήκη του πρωτούλη- έχουν παραμείνει οι υποψήφιοι της λασυ και στην αττική, όπου συναντάμε μερικά από τα πιο συμπαθή και δημοφιλή στελέχη του κόμματος. Τον παφίλη επικεφαλής, τον πέρρο, την μπαλλού και τον πρωτούλη για αντιπεριφερειάρχες, μανουσογιαννάκη και τζατζάνη στον πειραιά, το σοφιανό στο δήμο αθηνών, τον κουμπούρη, κτκ.

Η περιφέρεια αττικής έχει κομβική σημασία γιατί αντιστοιχεί, αν δεν κάνω λάθος, σχεδόν στο ένα τέταρτο των συνολικών ψήφων της επικράτειας. Στην προηγούμενη αναμέτρηση του 10’ ο παφίλης είχε ένα πολύ καλό αποτέλεσμα, συγκεντρώνοντας περίπου το 15% των ψήφων με ανοδικές τάσεις στις λαϊκές εργατικές περιοχές –νομίζω πως ήταν δεύτερος στη β’ αθήνας και στη β’ πειραιώς. Και αυτό παρά τη μεγάλη διασπορά ψήφων σε εννιά ψηφοδέλτια και τα ισχυρά συστημικά αναχώματα –όπως ο δημαράς, που κατέβηκε με το προφίλ του ανεξάρτητου αντιμνημονιακού κι ισχυρή μιντιακή στήριξη, ή ο αλαβάνος με τα μεγάλα λόγια για.. πρόκριση στο δεύτερο γύρο, πριν έρθει τελευταίος και καταϊδρωμένος, πίσω κι από τον χάγιο της ανταρσύα με την οποία τώρα θα συνεργαστούν.

Από εκείνη την εκλογική μάχη τον οκτώβρη του 10’ έχει μεσολαβήσει η κατάρρευση του πασόκ, που λογικά θα αλλάξει ποσοστά και θέσεις με το σύριζα, που είχε μείνει σε μονοψήφια επίπεδα με τον επίσης πασόκο μητρόπουλο. Είναι αμφίβολο όμως αν ο ροζ εκλογικός μηχανισμός αποδειχτεί εξίσου αποτελεσματικός με το πράσινο πελατειακό σύστημα, ιδίως από τη στιγμή που δεν κλείδωσε κάποια δυνατή υποψηφιότητα από τα ονόματα που κυνηγούσε (μικρούτσικος, λαζόπουλος). Μπορεί μάλιστα η υποψηφιότητα της δούρου να ενισχύσει κάποια φυγόκεντρη τάση της αριστερής τάσης (τη ριζοσπαστική τάση, ω υπέρταση), όσο κι αν το μάο εκτιμά πως η ρένα έχει μεγάλη διεισδυτικότητα στις γυναίκες ψηφοφόρους και το νεανικό κοινό –είπαμε να γίνεται καλόπιστη κριτική, αλλά όχι και με τέτοιο τρόπο που να αρχίζει κανείς να αμφιβάλλει για την προαίρεση και το σκοπό του καθενός.

Στην εκλογική εξίσωση θα μπει φέτος κι η χρυσή αυγή –που είχε κατέβει μόνο στο δήμο- μάλλον όμως με ψαλιδισμένα φτερά, ενώ βγαίνει πιθανότατα ο δημαράς –που και να κατέβει με τους ανελ, δε νομίζω να πιάσει το προηγούμενο ποσοστό του. Συμπερασματικά η σκόνη έχει αρχίσει κάπως να κατακάθεται και το σκηνικό πολώνεται γύρω από το νέο δικομματισμό, αλλά συνεχίζει να είναι θολό.

Η εκλογική δυναμική του κόμματος μπορεί να εμφανίζεται συγκριτικά μειωμένη, αλλά εγώ θα ριψοκινδυνεύσω μια πρώτη εκτίμηση και θα πω ότι ο παφίλης έχει τη δυνατότητα να πετύχει ένα καλό αποτέλεσμα με τη λασύ, πλησιάζοντας ίσως και την προηγούμενη επίδοση στις εκλογές του 10’ –κάτι που θα δώσει μεγάλη ώθηση και στο πανελλαδικό ποσοστό των συνδυασμών της λασύ, που ‘χε στις περιφέρειες προσεγγίσει το 11%.

Εξίσου κρίσιμες μάχες θα δοθούν τοπικά και σε κάποιους δήμους –πχ στο πέτρογκραντ, την ικαρία ή και την πάτρα, όπου οι πρώτες πολύ πρώιμες δημοσκοπήσεις έδιναν κάποιο προβάδισμα στο δικό μας υποψήφιο.

Όλα αυτά όμως δε σημαίνουν τίποτα και δεν πρέπει να λειτουργήσουν αποπροσανατολιστικά. Το πιο σημαντικό είναι αυτό που επισημάνθηκε εξ αρχής στο κείμενο για τον πρωτεύοντα ρόλο που έχει το κίνημα κι οι ζωντανές, συλλογικές διεργασίες.

Εξάλλου είναι ζήτημα τι περιθώρια φιλολαϊκής διαχείρισης υπάρχουν για ένα κομμουνιστή υποψήφιο σήμερα στους δήμους, που γίνονται το μακρύ χέρι του κράτους και μοχλός προώθησης μιας σειράς αντιλαϊκών μέτρων –ιδιωτικοποιήσεις, ενοικίαση ωφελούμενων χωρίς εργατικά δικαιώματα, κτλ.

Αλλά αυτό το κομμάτι θα το δούμε αναλυτικά σε κάποια από τις επόμενες αναρτήσεις.

Η αστική πχιότητα

Δεν είμαστε εμείς ρατσιστές, οι μετανάστες είναι κακής ποιότητας

Είναι γνωστό τοις πάσι πως οι μετανάστες μας παίρνουνε τις δουλειές. Αυτός είναι ο βασικός λόγος άλλωστε που εγώ κι εκατοντάδες άλλοι απόφοιτοι δημοσιογραφίας βρίσκονται μεταξύ φθοράς και αφθαρσίας, ανεργίας κι ευελφάλειας, ημιαπασχόλησης, πλήρους απασχόλησης χωρίς αμοιβή ή με μπλοκάκι –που είναι πρακτικά το ίδιο- κι ένα σωρό άλλους συνδυασμούς εκμετάλλευσης, που υπερβαίνουν την καθημερινή ρουτίνα της μόνιμης και σταθερής δουλειάς, που σε σκοτώνει μέρα με τη μέρα. Αυτή είναι η μαγεία της ελεύθερης αγοράς, μακριά από ταμπού και προκαταλήψεις, όπου ο εργοδότης σου μπορεί να σε πάρει (στη δούλεψή του) με διάφορους τρόπους, στάσεις κι εργασιακά καθεστώτα, όπως και για όσο θέλει, είτε δέκα και δώδεκα μέρες την ημέρα (χωρίς υπερωρία, γιατί το σεξ είναι ευχαρίστηση) είτε για δυο-τρεις ώρες τη βδομάδα, ίσα-ίσα δηλ να μην καταγράφεσαι στα μητρώα του οαεδ και πιάνεις τζάμπα χώρο, μόνο και μόνο για να συκοφαντείς ως ενοχλητικό στατιστικό στοιχείο το ελληνικό success story. Εκτός κι αν θες να δουλέψεις μαύρα, οπότε αλλάζει το πράγμα. Και ποιος άλλος φταίει άραγε για τη μαύρη εργασία, αν όχι οι μελαμψοί που έχουνε κατακλύσει την χώρα; Έχουν γίνει μάστιγα αυτοί οι αφγανοί και πακιστανοί δημοσιογράφοι. Και να ‘ταν μόνο αυτοί. Τα ίδια και χειρότερα βιώνουν εξαιτίας τους οι γιατροί, οι μηχανικοί, οι δικηγόροι, οι εκπαιδευτικοί, οι ερευνητές. Όλοι κάνουν μασούρι τα πτυχιόχαρτά τους (έτσι, για να παραπέμπει σε κηδειόχαρτα) επειδή έρχονται αλλοδαποί και μας παίρνουν τις δουλειές. Και σα να μην έφταναν όλα τα άλλα, δεν είναι και καλής ποιότητας.

Φαντάσου βέβαια τι θα ακούγαμε και πόσο πιο πειστικό θα ήταν αυτό το παραμύθι για ένα κομμάτι της ελληνικής κοινωνίας, που ‘ναι και τώρα πρόθυμο (με προδιάθεση και βάλε) να το χάψει και να το ρουφήξει, όπως το χώμα το νερό, αν είχαμε και στην ελλάδα αλλοδαπούς φοιτητές και επιστήμονες, όπως πχ στη βρετανία με την πολυάριθμη ινδική κοινότητα. Και σε τι επίπεδα θα είχε φτάσει τότε το ρατσιστικό παραλήρημα.

Η βασική ανάγκη ενός ρατσιστή είναι να βρει ένα εύκολο θύμα για αποδιοπομπαίο τράγο, κάποιον να του φταίει για να ξεσπάσει πάνω του. Χρειάζεται μια στοιχειώδης νοημοσύνη (και θα ζητούσαμε πολλά μάλλον) να προβληματιστεί και να καταλάβει τι σημαίνει ανταγωνιστικότητα και ποιος είναι στο τιμόνι του οδοστρωτήρα που μας εξισώνει όλους στο υπόγειο –αλλά το δικό μας πρόβλημα δεν είναι αυτό, είναι που δεν γκρεμίσανε τα μισθολογικά ρετιρέ. Αφού λοιπόν είναι κακής ποιότητας οι μετανάστες που έρχονται στην ελλάδα, γιατί «μας παίρνουν τις δουλειές» κι είναι πιο ανταγωνιστικοί στην αγορά εργασίας; Και τι μας ζητάνε στην πραγματικότητα οι κυβερνήσεις, όταν λένε ότι πρέπει να γίνουμε πιο ανταγωνιστικοί –ως μονάδες και ως οικονομία συνολικά; Εννοούν μήπως πως πρέπει να βελτιώσουμε την ποιότητά μας και να αυξήσουμε τις απαιτήσεις μας, ή το ακριβώς αντίθετο;

Και τι σημαίνει ποιότητα; Ας μιλήσουμε λοιπόν για την ποιότητα του σημερινού αστικού κόσμου, που ζέχνει και σαπίζει, καθώς αποσυντίθεται και πετάει τις βρωμιές του κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας, για να μη φαίνονται. Να μιλήσουμε για την ποιότητα των αξιών και των ιδανικών του, που συμβαδίζουν διαλεκτικά με την ποσότητα του χρήματος του καθενός και τα κέρδη που αποφέρει μια ενέργεια. Για τη σπάνια πάστα των πολιτικών στελεχών και δημοσιολόγων του –καλή ώρα ο δένδιας και ο πορτοσάλτε-, για την τιμιότητα και την ηθική τους (ό,τι είναι νόμιμο είναι και ηθικό, όπως έχει πει ένα δικό τους γαλάζιο παιδί), για το εξαιρετικό τους ποιόν και την πχιότητα, όπως την έλεγε μια χρυσή μετριότητα του πρόσφατου παρελθόντος, που έφτασε να γίνει και πρωθυπουργός.

Να πούμε για την ποιότητα της καθημερινής μας ζωής, από τη μόρφωση που λαμβάνουμε και τις τρώγλες που βαφτίζουμε σπίτια, μέχρι τα προγράμματα της τηλεόρασης και τις διάφορες μορφές ψυχαγωγίας και διασκέδασης. Κι από τα «αγνά, ποιοτικά υλικά» της καθημερινής διατροφής μας, μέχρι τις «αγνές ανθρώπινες σχέσεις» που διαμεσολαβούνται από το ατομικό συμφέρον κι οδηγούν στις πιο εγωιστικές συμπεριφορές. Για έναν κόσμο που αναζητά την χαμένη ποιότητα σε αγαθά και εμπορεύματα (και αυτό για μια μικρή μειοψηφία) αλλά αποτυγχάνει να την περάσει στον άνθρωπο, όσο κι αν τον αντιμετωπίζει κι αυτόν σαν εμπόρευμα, ένα απλό μέσο για τη διευρυμένη, κερδοφόρο αναπαραγωγή του κεφαλαίου, ως αυτοσκοπό της καπιταλιστικής παραγωγής.

Μπορούμε να συζητήσουμε και για τις διάφορες ποιότητες των ανθρώπων, που τους κατατάσσουν σε διαφορετικές κατηγορίες κοινωνικής στάθμης. Τι ποιότητας θεωρούνται άραγε οι σεισμόπληκτοι της κεφαλλονιάς, που αντιμετωπίζονται σαν πολίτες β κατηγορίας κι αφήνονται στο έλεος του εγκέλαδου; Τι ποιότητας είναι αυτό το κράτος, αν όχι ταξικό και βάρβαρο (κι όχι ανύπαρκτο, όπως λεν κάποιοι); Εκτός και αν κάποιος πιστεύει πως οι ποιοτικές διαβαθμίσεις σταματάν στο χρώμα του δέρματος και δεν έχουνε ταξικό περιεχόμενο. Τι άλλο σημαίνει όμως (αν όχι διάκριση με καθαρά ταξικά κριτήρια) αυτός ο φοβερός διαχωρισμός σε μετανάστες καλής και κακής ποιότητας;

Τι είχαν άραγε κατά νου οι ιθύνοντες; Τον αμερικάνικο στόλο και τα ναυτάκια τα ζουμπουρλούδικα, που αφήνουν συνάλλαγμα; Πόσο καλής ποιότητας ήταν για τους γερμανούς, τις ηπα και άλλες χώρες οι έλληνες γκασταρμπάιτερ, που έφευγαν γιατί δεν είχαν στον ήλιο μοίρα; Και πόσο καλύτερα είχε υποδεχτεί η «ισχυρή πχιοτική ελλάδα» της δεκαετίας του 90’ τους μετανάστες καλής ποιότητας από την ανατολική ευρώπη; Πόσοι πτυχιούχοι μετανάστες από τις πρώην σοσιαλιστικές χώρες βρήκανε δουλειά στο αντικείμενό τους και πόσοι έπιασαν χειρωνακτικές δουλειές του ποδαριού, για να βγάλουν τα προς το ζην; Πόσες ρωσίδες του πόντου έχουν πτυχία, μόρφωση και καλλιέργεια, που φυσικά δεν τους χρησίμευσαν πουθενά στην ελλάδα; Και σε τι διαφέρει η σημερινή στρατιά άνεργων πτυχιούχων από τη σημερινή κατάσταση; Ίσως μόνο στο ότι σήμερα ούτε καν φτηνές χειρωνακτικές δουλειές δεν μπορεί να βρει κανείς εύκολα.

Η ποιότητα της μεταχείρισης των μεταναστών είναι ο καθρέφτης της ποιότητας του αστικού κόσμου και της εξουσίας του. Εικόνα από το μέλλον μας και από το μίζερο παρόν των ανέργων που σπεύδει θεωρητικά το κράτος να τους βοηθήσει με προγράμματα και στην πράξη τους αφήνει να πνιγούν στα χρέη και τη φτώχια.

Αν για την αφρόκρεμα αυτού του κόσμου είναι θέμα αισθητικής η φτώχια και η κακή ποιότητα των μεταναστών, για εμάς είναι ζήτημα επιβίωσης να τους ξεφορτωθούμε μια ώρα αρχύτερα και ταξικό μας καθήκον να συμπαρασταθούμε στους μετανάστες. Που αν ήταν στην τελική κακής ποιότητας, δε θα είχαν βουλιάξει στον πάτο της θάλασσας στο φαρμακονήσι. Θα είχαν επιπλεύσει σα φελλοί, όπως το κάνουν με θαυμαστή επιτυχία ο δένδιας, ο πορτοσάλτε και το σινάφι τους που ξεχειλίζει από τόση ποιότητα.

Παρακαλώ σας κύματα, στον πάτο να τους πάτε…

Σκέψου το ρε αδερφέ

Σε τι μας έκανε σοφότερους η χτεσινή τηλεοπτική εμφάνιση του γγ; Ας δούμε κάπως κωδικοποιημένα κάποιες εντυπώσεις και μερικά χαρακτηριστικά στιγμιότυπα.

Όλως παραδόξως το κοινό δεν ήταν πολύ επιθετικό. Υπήρχαν κάποιες αναμενόμενες εξαιρέσεις, αλλά κι αυτές δεν είχαν τις ανθρωποφαγικές διαθέσεις που είχαν δείξει προεκλογικά με την αλέκα. Ίσως αν ήμασταν σε προεκλογική περίοδο να υπήρχε ειδική φροντίδα για τη σύνθεσή του. Είναι ζήτημα βέβαια πόσο τυχαία βρέθηκε στο στούντιο ο εργαζόμενος της τυποεκδοτικής (θα εξηγήσω παρακάτω τι εννοώ) που δεν εκπροσωπούσε συνολικά τους εργαζόμενους, αλλά (κατά δήλωσή του) μια μερίδα απλήρωτων εργαζομένων της επιχείρησης (;!). Ακόμα κι αυτός όμως δεν ήταν προκλητικός κι έδωσε αφορμή να ακουστούν σχετικά κάποια πράγματα που ελάχιστοι τηλεθεατές γνώριζαν.

Κι εδώ είναι το φαινομενικά παράδοξο της υπόθεσης, που σημειώσαμε και στην χτεσινή ανάρτηση. Όσο πιο προβοκατόρικα είναι τα ερωτήματα, τόσο το καλύτερο από μια άποψη, για να ξεκαθαριστούν τυχόν παρανοήσεις και να δοθούν πειστικές απαντήσεις. Σε αυτά ακριβώς τα ζητήματα άλλωστε απάντησε καλύτερα κι ο κουτσούμπας, ίσως γιατί ήταν αναμενόμενα και γιατί έχουμε συνηθίσει την πολεμική και τις επιθέσεις, οπότε ανταποκρινόμαστε καλύτερα σε τέτοιες συνθήκες.

Απάντησε για παράδειγμα πολύ καλά και με απόλυτη ψυχραιμία –που εγώ ομολογώ πως δε θα είχα- στις ειρωνείες μιας νούλης, που κατάφερε να χωρέσει σε δέκα λέξεις το αθάνατο πνεύμα των πλατειών: «η ελλάδα είναι υπό κατοχή», «αλλά το πάμε κάνει παρελάσεις». Και της είπε πέραν των άλλων πως «το θέμα δεν είναι να αντιδικήσουμε μεταξύ μας». Ενώ αυτός που έκανε την ερώτηση για το ριζοσπάστη και τον 902, τελείωσε λέγοντας «γιατί να εμπιστευτώ το κουκουέ ότι θα κάνει όσα ευαγγελίζεται για τη σοσιαλδημοκρατία, για το σοσιαλισμό…» που γι’ αυτόν προφανώς είναι ένα και το αυτό –κι έτσι φανέρωσε έμμεσα την πολιτική του ένταξη.

Τα «αβανταδόρικα ερωτήματα» από δυο-τρεις δικούς μας, που βρέθηκαν στο στούντιο –δεν είναι τυχαίο πως υπήρχαν αναλογικά πολλοί οικοδόμοι στη σύνθεση του κοινού- δεν προσφέρουν τόσο πολλά στο μέσο τηλεθεατή. Και τα πιο δύσκολα ερωτήματα είναι αυτά που δεν προσπαθούν να σε στριμώξουν, αλλά ζητάνε ειλικρινά μια πειστική απάντηση με θετικό περιεχόμενο κι επιχειρήματα.

Μια ρωσίδα για παράδειγμα, που γεννήθηκε στη σοβιετική ένωση κι έζησε, λέει, τον κομουνισμό και την κατάρρευσή του (ούτε το ένα ούτε το άλλο ισχύει στην πραγματικότητα, αλλά ας μην είμαστε σχολαστικοί) τον ρώτησε τι θα μπορούσε να πει σε αυτήν και γενικά στη ρωσική και ποντιακή κοινότητα της ελλάδας, για να πιστέψουν ξανά και να εμπνευστούν από τον κομμουνισμό. Ενώ ένας 18άρης ρώτησε το γγ τι θα έλεγε στη γενιά του και τη νεολαία εν γένει για να τη μεταπείσει και να την κάνει να ψηφίσει και να συμμετέχει στα κοινά. Σε αυτές τις ερωτήσεις κατά τη γνώμη μου, ο κουτσούμπας είχε πολλά να πει και θα μπορούσε να απαντήσει πιο στοχευμένα, για να τα προλάβει όλα.

Δεν τον άφησε όμως να πιάσει ειρμό κι ο χατζηνικολάου, που πετιόταν σα δαπιτάκος, για να δυσκολέψει τις ερωτήσεις, που δεν του άρεσαν –την πρώτη πχ τη συμπλήρωσε με το κλασικό κλισέ για το στάλιν, που (αλίμονο!) δεν μπορούσε να λείπει από μια τέτοια συζήτηση. Στην εισαγωγή είχε επισημάνει τη μονομέρεια τάχα και τις 17 αναφορές του κουκουέ στο σύριζα, αλλά ο ίδιος πρόλαβε να κάνει περίπου 17 ερωτήσεις για τον τσίπρα, το λαφαζάνη και τα άλλα παιδιά, αγγίζοντας τα όρια της εμμονής –«για να ισοφαρίσει ρε» όπως μου έγραψε κι ένας φίλος στο τουίτερ.

Αυτό που μου άφησε όμως την χειρότερη εντύπωση ήταν το στήσιμο κι η αθώα (;) συνεννόηση με τον εργαζόμενο της τυποεκδοτικής, πριν από ένα διαφημιστικό διάλειμμα. Αν προσέξατε ο e-νικος του λέει «θα έρθω μετά σε εσάς», το ρωτάει αν είναι έτοιμος να θέσει το ερώτημά του, τον ξαναρωτά για σιγουριά αστειευόμενος (;), δίνει πάσα για διαφημίσεις και με την επιστροφή της εικόνας στο στούντιο, σκάει η αναμενόμενη ερώτηση για την κατάσταση στην επιχείρηση και τα οικονομικά της προβλήματα.

Και το σημείωμα που διαβάστηκε δεν εντόπιζε τη ρίζα του κακού στη δημιουργία και τη γιγάντωση της επιχείρησης, όπως θαρραλέα κι αυτοκριτικά παραδέχτηκε ο κουτσούμπας –σε μια από τις πλέον ουσιαστικές ειδήσεις της βραδιάς κατά τη γνώμη μου- αλλά στην απόφαση για τη συρρίκνωσή της σε συνθήκες κρίσης και σκληρού ανταγωνισμού με άλλα μονοπώλια. Για την οποία θα μπορούσε ίσως να ρωτήσει και τον παρόντα χατζηνικολάου για τη μετακόμιση της ρίαλ σε άλλο τυπογραφείο. Το μόνο που ξέχασε ίσως ή δεν πρόλαβε να πει ο κουτσούμπας ήταν για τα προβλεπόμενα έσοδα της τυποεκδοτικής κατά το παρελθόν, που δεν εισπράχτηκαν ποτέ, κι έφτασαν ένα ποσό που υπερέβαινε τα συσσωρευμένα χρέη της.

Μερικά ακόμα βασικά σημεία που κράτησα από χτες.

Το καπιταλιστικό σύστημα δε μερεμετίζεται.

Την ατάκα του γγ για το λαφαζάνη, που αν ήταν τίμιος έπρεπε να έχει πει «το καπελάκι μου και φεύγω» από το σύριζα. Αυτή όμως ήταν η μόνιμη ατάκα του παλάβρα του αντωνάκη (πάει και το μου) από το «η δε γυνή να φοβήται τον άνδρα», που έμενε μόνο στις απειλές, χωρίς ποτέ να τις κάνει πράξη και κατέληξε στο τέλος να έχει μόνο μάρτυρα υπεράσπισης στο δικαστήριο τον ταρίφα τον παντόφλα.

Τον αναλυτικό λόγο του κουτσούμπα, που δεν είναι ακριβώς απέριττος και δωρικός. Αλλά αν φαίνεται καμιά φορά ότι πλατειάζει, είναι γιατί θέλει να κάνει πλατύ άνοιγμα και να γίνει κατανοητός κι από τον τελευταίο τηλεθεατή που τον παρακολουθεί.

Το καπιταλιστικό σύστημα δεν παίρνει μερεμέτια.

-Να αγιάσει το στόμα του γγ, που τόνισε επανειλημμένα πως οι δικοί μας ψηφοφόροι είναι συνέχεια στο δρόμο του αγώνα και των κινητοποιήσεων. Το θέμα είναι οι άλλοι πού βρίσκονται και γιατί κάθονται στον καναπέ τους.

Πολύ καλή ήταν κι η παραδοχή του πως όταν το κόμμα έχει οικονομική στενότητα –όπως τώρα- αυτός είναι ο πρώτος που δε θα πάρει το μισθό του.

-Ο μπογιόπουλος δεν είναι άστεγος (κομματικά, επαγγελματικά ή με οποιονδήποτε άλλο τρόπο), βγαίνει στο φακό πιο συχνά από τον κουτσούμπα (αν και βασικά τους έχουν αραιώσει αμφότερους) και αξιοποιείται στο θίασο του καζάκου, που ανεβάζει μια πολύ αξιόλογη παράσταση αντιφασιστικού περιεχομένου.

Ναι αλλά δε θα ήταν πολύ λογικό να αξιοποιηθεί και με κάποιον άλλο τρόπο; Και εμένα μου έχει μείνει αυτή η απορία.

Ένας πολίτης (κέιν) από το κοινό ρώτησε αν πρέπει να αλλάξει κάτι και στην ηγεσία του κουκουέ. Όχι που δε θα έμπαινε θέμα ηγεσίας για το κόμμα, επειδή ο κουτσούμπας είναι σχετικά φρέσκος. Αναρωτιέμαι αν γίνονται ποτέ παρόμοιες ερωτήσεις κι αυτός ο διαχωρισμός ηγεσίας-βάσης και σε άλλους αρχηγούς πολιτικών κομμάτων.

Το σύστημα δε μερεμετίζεται. Μερεμετίσου εσύ.

Ας κλείσουμε με ελαφριά διάθεση και δύο μικρά τρολαρίσματα.

Αν ήταν να βάλω κάποιον τίτλο στην χτεσινή συνέντευξη, θα αξιοποιούσα κάποιες από τις αγαπημένες εκφράσεις του κουτσούμπα («σας καλούμε να σκεφτείτε αυτά που λέμε»… «γιατί μπορεί βρε αδερφέ…» ) και θα κατέληγα στον τίτλο της ανάρτησης. Σκέψου το ρε αδερφέ, τι έχεις να χάσεις;

Παρόλα αυτά κάποιοι αξιοποίησαν τη ροή προγράμματος του σταρ και τις ταινίες που έπαιξαν πριν και μετά την εκπομπή. Έτσι μετά την ταινία «το άδυτο» περάσαμε στα… άδυτα του περισσού κι από εκεί στη «συνέντευξη με ένα βρικόλακα», που κατέληξε στην παρακάτω εικόνα.

Αν και ο πραγματικός βρικόλακας δεν είναι άλλος από το κεφάλαιο που ζει κι αναπαράγεται (διευρυμένα) ρουφώντας την υπεραξία της ζωντανής εργασίας. Ενώ εμείς είμαστε το φάντασμα που πλανάται ακόμα πάνω από τον αστικό κόσμο, στοιχειώνοντας τα όνειρά του.

Όπως με πληροφόρησαν επίσης οι συνεργάτες της κε του μπλοκ, την κυριακή επικράτησε στον τελικό ενός χορευτικού ριάλιτι ο ησαΐας ματιάμπα, που συμμετείχε στο πρόγραμμα του τελευταίου φεστιβάλ της οργάνωσης –ενώ πέρσι είχε νικήσει μια άλλη που συμμετείχε στον περσινό θίασο του καζάκου.

Το χτεσινό βράδυ γέμισε με τη συνέντευξη του γγ –αλλά ήταν κρίμα που έβαζαν διαφημίσεις, την ίδια ώρα με την ανατροπή του πρετεντέρη και δεν μπορέσαμε να απολαύσουμε τις αναλύσεις του τζήμερου για το μήτρογλου.

Και σήμερα; Πώς θα γεμίσουμε απόψε σφοι το κενό; Με μπογδάνο;

Ρώτα με ό,τι θες

Και τώρα; Τι θα απογίνουμε χωρίς βαρβάρους κι αλέκα; Να τη ρωτήσουν για χιλιοστή φορά, γιατί πήγε η κόρη της στο αμερικάνικο κολέγιο κι αν συνάδει αυτό με την ιδεολογία του κομμουνιστή; Ή για το αγαπημένο θέμα της διαδοχής και πότε θα έρθει επιτέλους το πλήρωμα του χρόνου να φύγει; Που αν πάρεις δηλ αθροιστικά τις φήμες και τα σενάρια που είχαν βγει μέχρι πέρσι για την αλλαγή της αλέκας και το διάδοχό της, παίζει να βγαίνουν περισσότερες και από τις απόπειρες δολοφονίας κατά του φιντέλ κάστρο. Και η αλέκα να τους απαντά πως θα δουλέψει σε όποιο πόστο της υποδείξει η κετουκε, ακόμα και να καθαρίζει σκάλες στον περισσό. {Λες…;} Ήταν κι αυτή μια κάποια λύση…

Δεν ανησυχώ όμως, θα τη βρουν την άκρη και με τον κουτσούμπα. Μέχρι τώρα εστίαζαν στο αυστηρό σοβιετικό του παρουσιαστικό και το αγέλαστο πρόσωπο –που όποιος τον έχει ακούσει να μιλάει έστω και μια φορά, καταλαβαίνει πως είναι αστικός μύθος. Ή στην χαμηλή αναγνωρισιμότητά του –δεν τον ξέρει ούτε ο πάγκαλος. Και σε εκείνα τα επεισόδια από τα «εγκλήματα» με τον κύριο και τη μέλλουσα κυρία κουτσούμπα, από την επαρχία.

Μετά από την αποψινή του εμφάνιση στον ενικό του χατζηνικολάου, μπορεί να βρουν κάτι καινούριο να ασχοληθούν. Πχ το «ειδικό βάρος» του κούτσι, ή τη βαθιά λαϊκή στερεοελλαδίτικη προφορά του.

Ναι αλλά τι θα τον ρωτήσουν; Και τι ερωτήσεις θέλαμε εμείς να του κάνουν –με; Αυτό είναι αρκετά ιντριγκαδόρικο ερώτημα. Καταρχάς αποκλείεται να τον ρωτήσει ο χατζηνικολάου για τις γραβάτες, όπως τον τσίπρα. Που αν είναι αυτό δηλ κριτήριο για την προοδευτική και συνεπή ταξική πολιτική του σύριζα, ο αλέξης είναι πιο αριστερός κι από τους μπολσεβίκους του λένιν, που φορούσε σχεδόν πάντα γραβάτα –σε αντίθεση με το σύντροφο με το μουστάκι.

Θα τον ρωτήσουν λογικά για την πώληση του 902 και την κυπριακή οφ-σορ. Προσωπικά θα ήθελα να συμπεριλάβει στην απάντησή του κι ένα κομμάτι που να εξηγεί αν υπήρχε κάποια εναλλακτική και για ποιο λόγο δεν προτιμήθηκε. Θα το ρωτήσουν μάλλον κάτι και για τις απολύσεις στο ριζοσπάστη ή ειδικά για την περίπτωση του μπογιόπουλου, που έχει κάποιο λαϊκό έρεισμα. Εμένα πάντως θα με ενδιέφερε να πει, κοντά στα άλλα, γιατί δε συνεχίζουμε να αξιοποιούμε σε εθελοντική βάση κάποιους απολυμένους συντρόφους, δημοσιεύοντας κείμενα κι αναλύσεις τους στο ρίζο, για να εμπλουτίσουμε το περιεχόμενό του.

Η πιο προβλέψιμη ερώτηση θα είναι πιθανότατα σχετικά με την αριστερή ενότητα και τη συνεργασία με το σύριζα. Θα ‘ναι μια πολύ καλή ευκαιρία να θυμίσει ο κουτσούμπας το παράδειγμα της ικαρίας και μια σειρά αντίστοιχες περιπτώσεις σε τοπικές εκλογές κι αρχαιρεσίες σωματείων, ομοσπονδιών, κτλ, βάζοντας έτσι μια τελεία σε αυτή την παραπλανητική ιστορία. Ίσως βρεθεί κάποιος να κάνει την έκπληξη και να τον ρωτήσει για τα περιθώρια κοινής δράσης με δυνάμεις όπως το αλαβανικό σχέδιο βήτα και η ανταρσύα. Για εμένα πάντως θα ‘χε ιεραρχικά μεγαλύτερη σημασία να αναλύσει –εφόσον τεθούν βέβαια- κάποια ζητήματα για τη λαϊκή συμμαχία. Να εξηγήσει γιατί δεν αξιοποιείται όλο το κομματικό δυναμικό κι οι εφεδρείες οπαδών και φίλων στην καθημερινή δουλειά, ή γιατί οι πορείες και άλλες καθημερινές δράσεις δε συγκεντρώνουν τόσο κόσμο όπως κάποιες απεργίες ή ακόμα και κάποιες συνεστιάσεις, με χαρακτήρα οικονομικής εξόρμησης, όπου γίνεται πανικός από κόσμο.

Περιμένω σχεδόν σίγουρα κάποια ερώτηση για το νόμισμα και μια πιθανή έξοδο από την ευρωζώνη, που θα είναι μια πολύ καλή ευκαιρία να ξεκαθαριστούν διάφορες παρανοήσεις και μια οργανωμένη σπέκουλα, που επιχειρεί να παρουσιάσει το κόμμα ως υπέρμαχο του ευρώ. Μια απάντηση που θα μπορούσε να επεκταθεί στο θέμα της εξόδου από την ευρωπαϊκή ένωση και τη σύνδεσή του με τη δημιουργία επαναστατικής κατάστασης και το στρατηγικό ζήτημα της εξουσίας.

Και θα υπάρξει οπωσδήποτε μια ερώτηση για το θέμα της κυβέρνησης, πχ με ποιους όρους θα συμμετείχε το κκε σε μια κυβέρνηση συνεργασίας ή τι θα έκανε αν αποκτούσε την κοινοβουλευτική πλειοψηφία. Κι αν ο κουτσούμπας αναφερθεί στην ιστορική πείρα, μπορεί να μιλήσει επίσης και για τα διδάγματα από τις κυβερνήσεις τζανετάκη και ζολώτα κατά την περίοδο 89-90.

Μακάρι να το ρωτήσουν και για τον τρίτο τόμο του δοκιμίου και την περιβόητη «αποκαθήλωση του φλωράκη», όπως σε μια πρόσφατη συνέντευξή του στην ελευθεροτυπία, με την πληρωμένη απάντηση για το λαφαζάνη και την ατάκα του χαρίλαου για τους εκφραστές του επιστημονικού οπορτουνισμού!

Του Πάνου Ζάχαρη από το Ποντίκι

Υπάρχουν σίγουρα πολλά ζητήματα για τα οποία θα θέλαμε μια απάντηση από τα πλέον αρμόδια χείλη, όπως πχ για την κατάσταση στο διεθνές κομμουνιστικό κίνημα, αλλά δεν είναι πολύ πιθανό να τεθούν από το κοινό σε μια τέτοια συζήτηση. Σε αυτές τις περιστάσεις, μοιάζουμε από μία άποψη με τους θεατές των αρχαίων θεατρικών έργων, που ήξεραν σε γενικές γραμμές το περιεχόμενο και την υπόθεση της παράστασης, αλλά ήθελαν να δουν πώς θα το αποδώσει ο ποιητής και αν το κάνει καλά, για να κερδίσει το κοινό του.

Το οποίο κοινό μπορεί να έχει άγριες διαθέσεις, όπως την άλλη φορά, με την προεκλογική εμφάνιση της αλέκας, που έγινε το στούντιο αρένα με λιοντάρια· τα οποία μετατράπηκαν έξαφνα σ’ αρνάκια, με τον τσίπρα και τον κουβέλη. Το χειρότερο είναι πως οι επίδοξοι μυαλοπώληδες θα έχουνε χρόνο να προετοιμάσουν μια τρομερή εξυπνάδα –και να την προβάρουν μπροστά στον καθρέφτη- η οποία θα αποστομώσει τους πάντες και θα αφήσει μέχρι και τις καρέκλες λιπόθυμες στο άκουσμά της.

Αλλά από μια άποψη, όσο πιο προβοκατόρικα είναι κάποια ερωτήματα, τόσο το καλύτερο, για να απαντήσει σε όλα εξαντλητικά ο κουτσούμπας. Που όταν δεν έχει πίεση χρόνου γίνεται αναλυτικός και άκρως επεξηγηματικός. Στο κάτω-κάτω της γραφής, όσο σκληρό και αν αποδειχτεί το κοινό του χατζηνικολάου, αποκλείεται να είναι πιο εχθρικό από τους αστούς μεγαλοδημοσιογράφους, που δε θα τον άφηναν να σταυρώσει κουβέντα.

Είναι η υπεραξία ηλίθιε

Σήμερα που είναι κυριακή, θα μιλήσουμε για ποδόσφαιρο. Παίρνουμε τη σκυτάλη από άλλους red bloggers που καταπιάστηκαν με το θέμα, για να ασχοληθούμε με πολιτική οικονομία και τον κώστα μήτρογλου. Αυτόν το (λούμπεν) προλετάριο της μπάλας με τα αγροτικά σε νέα σμύρνη και περιστέρι –όπου κόλλησε (σ)την αισθητική του μπουρναζίου- που μάλλον δε θα φανταζόταν πως θα βρισκόταν μια μέρα ένας τζήμερος να τον συνδέσει με τον μαρξ και τη θεωρία της υπεραξίας. Ας μην είμαστε όμως δογματικοί. Εδώ έγινε τιμητής του μαρξισμού ένας διανοητής του διαμετρήματος του ιδρυτή της δημιουργίας ξανά. Γιατί να μη δώσουμε μια ευκαιρία και στο μήτρογλου, για να την κάνει γκολ; Αποκλείεται εξάλλου να πει χειρότερες κοτσάνες και να βγει μεγαλύτερος κάγκουρας από το θάνο.

Κάτι μου βρωμάει στο Τζημερολόγιο

Από θεωρητικής πλευράς νομίζω πως το θέμα έχει εξαντληθεί, αν και ήταν μια καλή αφορμή για να ξεσκονίσουμε σκουριασμένες γνώσεις (ή έστω την ημιμάθειά μας) πάνω στο Κεφάλαιο του μαρξ. Το τζημερικό παραλήρημα εστιάζει σε δύο βασικούς άξονες. Η αξία (δηλαδή η ενσωματωμένη εργασία) ενός προϊόντος καθορίζει το όριο γύρω από το οποίο κυμαίνεται η διατίμησή του στην αγορά, αλλά δεν ταυτίζεται με την τελική του τιμή, που διαμορφώνεται από μια σειρά παράγοντες (από τη σπάνη μέχρι τη ζήτηση του αγαθού). Ο τζήμερος αξιοποιεί αυτή τη διαφορά, για να μας πει πως η θεωρία της υπεραξίας δεν έχει καμία απολύτως αξία, γιατί όλα καθορίζονται από το αόρατο χέρι της αγοράς και τον απόλυτο νόμο της προσφοράς και της ζήτησης: τόσα δίνω, πόσα θες, στα λαδάδικα πουλάνε αυτό που θες. Και δεύτερον γιατί εκτός απ’ τους εργάτες, παράγουν αξίες κι άλλοι παράγοντες, όπως το επιχειρηματικό δαιμόνιο ενός καπάτσου καπιταλιστή.

Τι άλλο θα ακούσω χριστέ μου

Δεν είναι τυχαίο εξάλλου ότι διάλεξε ένα παράδειγμα παρασιτικής επένδυσης κεφαλαίου (που επιζητά το μέγιστο δυνατό κέρδος και έξω από τη σφαίρα της παραγωγής) για να κολυμπήσει στα κενά τάχα της μαρξιστικής θεωρίας και να βρει επιπλέοντες φελλούς που θα τον πιστέψουν. Προτού αφήσουμε όμως τον τζήμερο να ασχοληθεί με άλλα φλέγοντα οικονομικά προβλήματα, όπως την υπεραξία που παράγουν οι κότες που γεννάν αυγά και τα παράγωγα στο χρηματιστήριο ή τη διέξοδο που βρίσκουν τα συσσωρευμένα αέρια του μπαρμπουνιού, ας βάλω κι εγώ μερικά βασικά σημεία και ερωτήματα.

Κανείς καπιταλιστής δεν μπλέκεται σε μια ποδοσφαιρική ανώνυμη εταιρεία για την αγάπη του στη φανέλα, χωρίς να προσβλέπει σε άμεσα ή έμμεσα κέρδη κι οφέλη. Είτε όταν πουλά τους καλύτερους παίκτες της ομάδας, είτε όταν αγοράζει άλλους, και περιμένει να αυξήσουν τη μεταπωλητική τους αξία ή να εκμεταλλευτεί εμπορικά την εικόνα τους, για να κάνει απόσβεση της μεταγραφής. Είτε έχει μια κερδοφόρο επιχείρηση με έσοδα, από χορηγούς τηλεοπτικά δικαιώματα, εισιτήρια, την uefa, το στοίχημα, κτλ· είτε έχει ελλειμματικούς προϋπολογισμούς και χρέη που συσσωρεύονται –συνήθως με κρατική κάλυψη- αλλά αντλεί εμμέσως οφέλη για άλλες επιχειρηματικές του δραστηριότητες, μέσα από ένα λαοφιλή σύλλογο κι ένα πολύ ισχυρό μοχλό πίεσης. Την ίδια συνταγή δεν ακολουθούν άλλωστε οι μεγαλοεκδότες κι οι καναλάρχες;

Ή μήπως αγνοούν ο τζήμερος κι οι οπαδοί του πως το σύγχρονο ποδόσφαιρο έχει εξελιχθεί σε ένα μεγάλο πλυντήριο βρώμικου χρήματος; Κλασικό παράδειγμα η κοιτίδα του φιλελευθερισμού αγγλία, όπου οι μισές και παραπάνω ομάδες του πρωταθλήματος (premiere league) έχουν τέτοιο ιδιοκτησιακό καθεστώς, με άραβες πετρελαιάδες και άλλους επενδυτές από την αλλοδαπή και τον τρίτο κόσμο.

Είναι τρελοί αυτοί οι μαρξιστές

Ας πάρουμε και την περίπτωση του προλετάριου μήτρογλου. Ακόμα κι αν θεωρήσουμε εργάτες – μισθωτούς τους ποδοσφαιριστές, πόσοι απ’ αυτούς έχουν την τύχη του μήτρογλου και ανήκουν στην αφρόκρεμα που λύνει εφ’ όρου ζωής το οικονομικό της πρόβλημα; Παίρνοντας κανείς τον –πολύ συμπαθή κατά τα άλλα- μήτρογλου ως τυπικό παράδειγμα, είναι σα να μιλάμε για το δημοφιλή μύθο του αυτοδημιούργητου επιχειρηματία, που ξεκίνησε από χαμηλά ως λαντζιέρης στην αστόρια και να τον ανάγουμε σε γενικό κανόνα.

Ο οποίος συμπληρώνει διαλεκτικά από την ανάποδη το μύθο του λεφτά επενδυτή, που πονά την ομάδα και βάζει κεφάλαια από την τσέπη του για να τη σώσει από το αδιέξοδο. Και αν υπάρχουν σήμερα πολλοί πρόθυμοι να τον πιστέψουν και να περιμένουν το σωτήρα καβάλα στο άσπρο άλογο, αυτό αντανακλά δυστυχώς μια γενικότερη τάση, όπου ο μέσος εργάτης έχει μάθει να βλέπει τον εργοδότη και εκμεταλλευτή του σαν ένα είδος ευεργέτη, που του χαρίζει αυτή τη δουλειά.

Είναι κρίμα πάντως που εκείνο το άνεργο παλικάρι από την ιταλία που είχε σαλτάρει από τα τρελά λεφτά που δαπανήθηκαν για την αγορά ενός παίκτη και τον χορό των εκατομμυρίων στο ευρωπαϊκό ποδόσφαιρο, έφτασε στην απελπισία κι αυτοκτόνησε, πριν ακούσει την τζημερική διδασκαλία για τα καλά κι αγαθά του συστήματος, ώστε να παρηγορηθεί και να αλλάξει την απόφασή του.

Λες να 'χε δίκιο ο Μαρξ τελικά;

Το σύγχρονο ποδόσφαιρο εξελίσσεται κατ’ εικόνα κι ομοίωση του διεθνούς καπιταλισμού -καθρέφτης σου είμαι κοινωνία και σου μοιάζω. Καταργεί τα σύνορα, ευνοεί νομικά και διαιτητικά τους ισχυρούς, βυθίζεται στα σκάνδαλα και τη διαφθορά. Πουλάει την ψυχή του στο διάβολο του χρήματος, της σκοπιμότητας και του αποτελέσματος. Χάνει την αθωότητά του κι ισοπεδώνει τις ιδιαιτερότητες, τη δημιουργία, το κάτι διαφορετικό που θα μπορούσε να φέρει την έκπληξη. Και ακολουθεί την τάση συγκέντρωσης και συγκεντροποίησης του κεφαλαίου, με τους τίτλους να γίνονται μονοπώλιο μιας χούφτας ομάδων, που τους κατακτούν εναλλάξ, ενώ κάθε έκπληξη είναι μόνο η εξαίρεση που επιβεβαιώνει τον κανόνα.

Ξεβράκωμα του Τζήμερου από το Μαρξ 

Γίνεται το σύγχρονο όπιο του λαού, όπως ήταν κάποτε η θρησκεία, με τη διαφορά πως ο κάρολος εννοούσε ως όπιο το παυσίπονο που φτιάχνει ο ίδιος ο λαός με τα υλικά της φαντασίας του, για να αντέξει τη μίζερη ζωή του στην κοιλάδα των δακρύων. Και ο μαρξ δεν τα είχε με το λαό και το παυσίπονό του, αλλά με τους πρεζέμπορους, που τον αφιονίζουν συστηματικά, για να διαιωνίσουν την κυριαρχία τους και την κοιλάδα των δακρύων.

Και για να τελειώσουμε επιστρέφοντας στο αρχικό παράδειγμα. Κανείς αγνός οπαδός δε θα πουλούσε τον καλύτερο παίκτη της ομάδας –πόσο μάλλον όταν ακολουθούν σε λίγες μέρες τα δύο κρίσιμα παιχνίδια της που θα καθορίσουν την ευρωπαϊκή της πορεία και τις πιθανότητες διάκρισής της.

Κάντε ησυχία, διανοείται ο Τζήμερος

Οι θεωρητικές καγκουριές του πολιτικού κομήτη θάνου τζήμερου θυμίζουν έντονα το τρολάρισμα ενός φοιτητικού σχήματος στο αριστοτέλειο με τα αρχικά «κωμήτης»: κώστας μήτρογλου η σωτηρία. Κι η πολιτική κριτική του εναντίον του μαρξ κινείται στο επίπεδο του μέσου χούλιγκαν, γιατί ένας τυπικός μυαλοπώλης σαν κι αυτόν χρειάζεται πάντα ανεγκέφαλους (σαν αυτούς των γηπέδων) για να περνάει τις εξυπνάδες του και να μπορέσει να φανεί σπουδαίος.

Αλλά όσα ενδεικτικά αναφέρθηκαν παραπάνω κι άλλα τόσα στοιχεία για τη διάβρωση του αθλήματος και την πλήρη υποταγή του στα κριτήρια του κέρδους και της αγοράς, μας δίνουν το δικαίωμα να φωνάξουμε με όλη μας τη δύναμη στο διάττοντα κάγκουρα της πολιτικής –αυτή την περίτρανη απόδειξη για τη νομοτελή σύγκλιση φιλελευθερισμού και φασισμού- τη γνωστή φράση που καθιέρωσε ο μπογιόπουλος (που έχει γράψει κι αυτός βιβλίο για το ποδόσφαιρο).

Είναι ο καπιταλισμός ηλίθιε!

Υγ: σε ένα από τα τρομερά σημειώματά του ο τζήμερος απευθύνεται στα… μαρξιστόπουλα -sic- και λέει πως αν καταφέρουν να του απαντήσουν στα εξίσου τρομερά ερωτήματα που τους θέτει –σαν το αίνιγμα της σφίγγας, ένα πράγμα- υπόσχεται να ψηφίσει σύριζα ή ανταρσύα –όπου εντοπίζει μάλλον τους μαρξιστές που θα ήθελε να του απαντήσουν. Κουκουέ ούτε για πλάκα δε λέει να ψηφίσει…