Έλα αλέκα

Τηλεφώνησε μου – ίσως να μας βγει σε καλό

Τη στιγμή που οι έλληνες περιμένουν τον κουβέλη να αυτοκτονήσει πολιτικά για δύο υπουργεία, ή αλλιώς να κλειδώσουν οι επαναληπτικές εκλογές του ιουνίου, η κε του μπλοκ ασχολείται με το παρασκήνιο της δεύτερης διερευνητικής εντολής και φέρνει στην επιφάνεια πέντε υποθετικούς  τηλεφωνικούς διαλόγους μεταξύ του αλέξη (πολιτικό τέκνο του αλέκου) και της αλέκας.

1ος διάλογος

- Έλα αλέκα, πήρα για να δω αν και πότε μπορείς να βρεθούμε. Το σάββατο μπορείς;

- Όχι, όχι…

- Μήπως μπορείς δευτέρα;

- Μόνο στη δευτέρα παρουσία.

- Σοσιαλισμό μπορείς;

- Μπορώ, μπορώ, μπορώ!

- Ναι, αλλά δεν μπορώ εγώ (ωωωωωω)!

2ος διάλογος

- Έλα αλέκα, πήρα να σου πω πως σ’ αγαπώ, ότι εμείς και στη λαοκρατία πιστεύουμε και να σου ζητήσω συνάντηση.

- Μα τώρα μεταξύ μας να κοροϊδευόμαστε; Αφού δεν έχει νόημα. Τζάμπα χρεώνεσαι.

- Το ξέρω. Αλλά έτσι πληρώνεις εσύ… το πολιτικό κόστος. Τα λέμε.

3ος διάλογος

- Έλα αλέκα, εσύ που είσαι φιλόλογος, μήπως ξέρεις κανένα συνώνυμο της καταγγελίας ή της κατάργησης;

- Ναι αλλά γιατί ρωτάς;

- Γιατί έχω μωρέ να γράψω μια επιστολή στον μπαρόζο για το μνημόνιο και δεν μπορώ να τα πω έτσι χύμα. Πρέπει να τα στρογγυλέψω.

4ος διάλογος

- Είδες αλέκα; Αν κατεβαίναμε μαζί στις εκλογές, θα τις παίρναμε σχεδόν όλες τις μονοεδρικές.

- Μα ότι κερδίζαμε εκεί, θα μας το έπαιρνε από αλλού ο εκλογικός νόμος.

- Ναι, αλλά θα είχαμε βγει πρώτοι με διαφορά και θα φτιάχναμε κυβέρνηση.

- Μα αφού ο νόμος δίνει πενήντα έδρες στο πρώτο κόμμα, όχι σε συνασπισμούς κομμάτων. Εδώ είναι ζήτημα αν το δικαιούστε εσείς μόνοι σας το μπόνους.

- Θα σώζαμε όμως τους μισθούς και θα καταργούσαμε το μνημόνιο.

- Εντός του ευρώ και της εε; Πού τα πουλάς αυτά; Θα σε πετούσαν αυτοί έξω τότε.

- Ναι αλλά θα κερδίζαμε το τσάμπιονς λιγκ.

- …

- Να σου πω ας μείνει μεταξύ μας αυτό. Μην απογοητευτεί κι ο κόσμος, ε;

5ος διάλογος

- Έλα αλέκα, έχω ομάδα που κερδίζει για το βασικό (κυβερνητικό) σχήμα. Δεξιά ο κουβέλης, οργανωτής στο κέντρο ο κοτζιάς, ακροδεξιό εξτρέμ ο καμμένος, τα ορφανά του πασοκ αλλαγή στον πάγκο, ο γλέζος αρχηγός στους παλαίμαχους, ο τράγκας οργανωτής της κερκίδας στο πέταλο, αριστεροί εξωφυλαρούχες χάγιος, δελαστίκ κι εσείς παίρνετε τρία υπουργεία κι όλη την αριστερή πλευρά δική σας. Τι λες;

- Έλα αλέκο, η άμυνα σου είναι σαν τρύπιο σωσίβιο. Δεν πας πουθενά έτσι. Όχι μπάγερν, σαν παναθηναϊκός θα παίζαμε. Από μπά(ρ)τσα σε μπά(ρ)τσα θα μας πήγαιναν!

Η κε του μπλοκ περιμένει και τις δικές σας ιδέες. Αν δε σας βγαίνει το σχόλιο πάρτε το μηδέν.

Το τέλος της μεταπολίτευσης

Μια από τις πιο πολυφορεμένες φράσεις, που έγινε αγαπημένο κλισέ αναλυτών και δημοσιολόγων, είναι το τέλος της μεταπολίτευσης. Η οποία στην πραγματικότητα έχει τελειώσει απ’ την περίοδο 89-91, μαζί με το ριζοσπαστισμό της περιόδου, αλλά περιφέρεται έκτοτε σαν άταφο κουφάρι, ελλείψει άλλου διάδοχου σχήματος.

Το ωραίο της υπόθεσης είναι ότι σήμερα αναπαράγεται ευρέως  αυτή η κοινοτυπία, τη στιγμή που ο λαός -ή μάλλον το εκλογικό σώμα- ονειρεύεται μια επανάληψη της μεταπολίτευσης. Η οποία ωστόσο θα επαναληφθεί σαν φάρσα, γιατί ο κόσμος θέλει τις κατακτήσεις της, χωρίς όμως την αγωνιστική διάθεση εκείνων των χρόνων που το σύνθημα «έξω από την εοκ» ήταν πλειοψηφικό ρεύμα -με αυτό εξάλλου ανήλθε στην εξουσία το πασοκ το 81.

Σήμερα όμως ο λαός «ξεχνά τι σημαίνει δεξιά» και χούντα και ψηφίζει μαζικά την χρυσή αυγή. Όπως επίσης ξέχασε τι σημαίνει γκαστ-αρμπάιτερ και ξεσπά ενάντια στους μετανάστες, μολονότι σήμερα πολλοί έλληνες πτυχιούχοι διαλέγουν το δρόμο της ξενιτιάς –με τη διαφορά ότι αυτοί δεν ακούν καζαντζίδη. Οπότε η επανάληψη της καθίσταται εκ των πραγμάτων ένα είδος καρικατούρας.

Τότε τουλάχιστον υπήρχε μια «αλλαγή πολιτεύματος», με την αστική δημοκρατία ως πολιτική έκφραση της δικτατορίας των αστών. Έγινε μια αποχουντοποίηση για τα μάτια του κόσμου και η σκυτάλη παραδόθηκε στη γενιά του πολυτεχνείου που αντιστάθηκε, ή μάλλον στους «εκπροσώπους» της που καπέλωσαν αυτόν τον αγώνα και τον εξαργύρωσαν με υπουργικούς θώκους και πόστα εξουσίας.

Τώρα η αντίθεση που βαφτίζεται βασική και φαίνεται να διατρέχει το σύνολο της ελληνικής κοινωνίας και του πολιτικού κόσμου είναι το δίπολο μνημόνιο-αντιμνημόνιο. Έτσι βαφτίζεται «αντιστασιακή» μια σειρά αστών πολιτικών – δεύτερης και τρίτης διαλογής- που διαφοροποιήθηκε από το μνημόνιο (όχι  όμως κι από την πολιτική του) για τους δικούς του λόγους: από το δημαρά στον καμμένο –που συγχώνευσε το άρμα του δημαρά- πιο πριν ο μητρόπουλος, και να δούμε ποιος θα είναι ο επόμενος.

Η μεταπολίτευση του λαού, όπως την ονειρεύεται η εναπομείνασα κοε ή ο λαζόπουλος, αποδεικνύεται πριν καν αρχίσει πουκάμισο αδειανό χωρίς ουσιαστικό περιεχόμενο. Αντί για «αλλαγή πολιτεύματος» υπάρχει η γενική διακήρυξη για «πραγματική δημοκρατία» (χωρίς να δίνεται απάντηση από ταξική σκοπιά στο ερώτημα «δημοκρατία για ποιον;»). Αντί για αλλαγή συστήματος αλλάζει μόνο η διαχείριση του. Κι όλα θυμίζουν εκείνο το τραγουδάκι του χάρρυ κλυνν για τις βάσεις, παραφρασμένο: μένει το μνημόνιο, που φεύγει, που μένει..

Σχηματίζεται ένα πολιτικό αντίστοιχο του εθνικού κορμού – ειδικά αν τελεσφορήσουν μελλοντικά οι ζυμώσεις μεταξύ πασοκ και συριζα- ο οποίος τώρα εξελίχθηκε σε ευρωπαϊκός. Με την ευρώπη να παίζει το ρόλο της νέας μεγάλης ιδέας και το λαό να ελπίζει ότι θα γυρίσει το παιχνίδι εντός της λυκοσυμμαχίας, σε ένα σικέ αγώνα με προκαθορισμένο αποτέλεσμα. Τηρουμένων των αναλογιών, είναι σα να εμπιστεύεται ο σκρουτζ μακ ντακ το θησαυροφυλάκιο στους μουργόλυκους για να το φυλάξουν.

Έξω από τη λυκοσυμμορία της εε

 Αν όμως ο συριζα πλασάρεται ως το καλό πασοκ κάποιοι άλλοι ψάχνουν για τον καλό συριζα (λαφαζάνης και ριζα) και τις αντιφάσεις του, που «πρέπει να τις αξιοποιήσουμε προς το συμφέρον μας». Κάτι σαν «αλλαγή με κατεύθυνση το σοσιαλισμό», με άλλα λόγια. Με αυτούς να παίζουν το ρόλο των οπαδών της «συνεπούς αλλαγής» και να πιέζουν από τα αριστερά το συριζα για να την εξασφαλίσουν.

Είναι επίσης εντυπωσιακή μια ορισμένη μεταστροφή – που ελπίζω να εκφράζει μεμονωμένες απόψεις σχολιαστών και όχι κάτι ευρύτερο για τον χώρο τους. Αυτοί που το 88-89 θεωρητικά αντέδρασαν στον κυβερνητισμό  και την ενότητα με όρους χυλού, τώρα γοητεύονται με αυτά που έφτυναν και λυγίζουν προκαταβολικά από μόνοι τους, πριν καν δεχτούν πίεση από τις προτάσεις τσίπρα. Πηγαίνουν δηλαδή ακόμα πιο πίσω από την προηγούμενη στάση τους, που όπως λέει ένας σύντροφος, θα μπορούσε να συνοψιστεί στο σύνθημα: έξω από την εε με αντιλαϊκή εξουσία.

Όλα λοιπόν θυμίζουν το 81. Τότε που παρεμπιπτόντως, υπήρχε για το κόμμα ο ορατός εκλογικός στόχος του 17%, αλλά αυτό δεν εμπόδισε τις διαρροές. Φέτος ο συριζα έχασε το όριο του 17% για κάτι δεκαδικά. Αλλά στις επόμενες εκλογές δύσκολα θα χάσει την πρώτη θέση, τη βήτα κατανομή και το μπόνους των 50 εδρών. Και τότε να δούμε ποιος θα θυμάται την απλή αναλογική. (Να σημειωθεί εν παρόδω ότι κανένα από τα κόμματα που βρίσκονται εντός βουλής δεν αδικείται στην κατανομή των εδρών σε σχέση με τα ποσοστά του. Το μπόνους των 50 εδρών για τη νδ προκύπτει από τα ποσοστά των κομμάτων που έμειναν κάτω από το 3% και με απλή αναλογική θα είχαν μπει στη βουλή).

Εγώ λοιπόν αυτή τη φορά κατάλαβα πως ένιωθαν οι σύντροφοι το 81. Με το ρεύμα- χείμαρρο της αλλαγής που σάρωνε τα πάντα στο διάβα του, και την πίεση που δέχονταν οι σύντροφοι, οι ψηφοφόροι μας ή κάτι γέροι εαμίτες που μοίραζαν λέει τα κουκιά της οικογένειας στο κόμμα (για να έχουν καθαρή τη συνείδηση τους) και το πασοκ (για να μη βγει η δεξιά).

Ο πολιτικός χρόνος είναι συμπυκνωμένος και μπορεί πολύ γρήγορα από την ευφορία του 81 να περάσουμε σε οικουμενικές κυβερνήσεις σωτηρίας, όπως στο τέλος της πράσινης οκταετίας.

Το ζητούμενο είναι η δική μας ετοιμότητα. Τι μπορούμε να κάνουμε για να μη μείνει μετέωρο το πρώτο βήμα που έκανε ο λαός. Για να αποδεσμευτεί οριστικά –μαζί με το δικομματισμό και- από τις αυταπάτες του, τους ιμπεριαλιστικούς οργανισμούς και σε τελική ανάλυση από τα αδιέξοδα του καπιταλισμού (όπου η φράση τελική ανάλυση δεν υποδηλώνει το χρονικά τελευταίο, αλλά την τελική συνέπεια των παραπάνω). Να μην αφήσουμε να εξελιχθεί ο δικομματισμός σε διπολισμό. Να (προσπαθήσουμε να) ακολουθήσουμε, τηρουμένων των αναλογιών, το παράδειγμα των μπολσεβίκων με τις θέσεις του απρίλη και τη «δύσκολη» στάση τους απέναντι στην κυβέρνηση κερένσκι.

Η βασική προϋπόθεση για όλα αυτά, πάνω από κάθε πολιτική ή επικοινωνιακή ανεπάρκεια που μπορεί να εντοπίζει κανείς στο κόμμα και χρήζει αντιμετώπισης, είναι η οργάνωση στους χώρους δουλειάς –αλλά και των ανέργων. Όχι με τη λογική ότι μέχρι τώρα τα είχαμε κάνει όλα σωστά και πρέπει απλώς να εντείνουμε την προσπάθεια για να τα κάνουμε ακόμα καλύτερα. Αλλά γιατί αυτός είναι ο πλέον καθοριστικός παράγοντας, κι ήταν η μεγάλη δύναμη των μπολσεβίκων στον καιρό τους: μια έμπειρη, οργανωμένη εργατική τάξη, σκληραγωγημένη σε πολύχρονους, ταξικούς αγώνες.

Και τα υπόλοιπα έπονται.

Μια χαρά και δυο τρομάρες

(εκλογική ανασκόπηση)

Βγαίνοντας την κυριακή απ’ το σπίτι, έβλεπες κόσμο στο δρόμο, στην εκκλησία, τα καφενεία και στα προποτζίδικα, που δεν αδειάζουν ποτέ. Ξέγνοιαστα κυριακάτικα πρωινά, με τον κόσμο να έχει χίλιες σκοτούρες κι έγνοιες, αλλά να τις ξεχνάει και να τις κρύβει. Η ζωή συνεχίζεται με κανονικούς ρυθμούς, χωρίς να κοιτά τη δική μας μελαγχολία, όπως μας λέει ο ποιητής. Αλλά στην πράξη την προκαλεί και ενίοτε την ενισχύει.

Κάθεσαι εκλογικός αντιπρόσωπος, ή πας να ψηφίσεις το κόμμα και βλέπεις χύμα κόσμο στην ουρά. Μωρομάνες (sic) και γιαγιάδες, πουριτανές κυράτσες, κουστουμαρισμένους γέρους με συντηρητισμό ευθέως αντίστροφο του ποσού της σύνταξής τους, δικά μας μπαρμπάδια να μιλάνε για τον ζούκωφ –κουστουμαρισμένα κι αυτά, αλλά πάντα κάπως ξεχωρίζουν- τρέντι νέους, απολιτίκ συριζαίους. Κόβεις φάτσες και πέφτεις στην αντιδιαλεκτική λούμπα του φυσιογνωμισμού. Πόσοι να μας ψήφισαν άραγε; Αυτός… όχι. Ο άλλος όμως…; Μπα, αποκλείεται. Κι εκεί σε πιάνει η μελαγχολία.

Αυτό είναι όμως το βασικό που πρέπει να αποβάλλουμε. Όχι (μόνο) την απαισιοδοξία, αλλά την κακή συνήθεια να κρίνουμε τον κόσμο με παλιά κριτήρια. Ο τάδε είναι έτσι, ο δείνα αλλιώς, ο άλλος ψώνιο, βλάκας, δεξιός, πασόκος, ρασταφάρης, φασιστόμουτρο. Το μόνο κριτήριο που έχει αξία κι υπερτερεί των άλλων είναι το ταξικό. Αυτό καθορίζει τη θέση και τα συμφέροντα του καθενός. Και πρέπει σιγά-σιγά ν’ αρχίσει να καθορίζει και τη συνείδηση, την πολιτική του στάση.

Πάμε τώρα στο αποτέλεσμα. Μετά τα πρώτα exit polls η χώρα έζησε για λίγα λεπτά στον πυρετό της αριστερής κυβέρνησης με πυρήνα το σύριζα. 100⁺ έδρες για το σύριζα –εάν έβγαινε πρώτο κόμμα και έπαιρνε το μπόνους των 50 εδρών. Άλλες τριάντα από τον κουβέλη κι ένα κομμάτι του πασοκ. Και για αυτές που υπολείπονταν υπήρχαν δύο εκδοχές. Η πρώτη ήταν να δώσει ψήφο ανοχής ο καμμένος. Κι η δεύτερη ν’ ακούσει ο λαός του κουκουέ τον τσίπρα και να γκρεμίσει τις αποφάσεις της ηγεσίας, των κομματικών συνεδρίων, ίσως και το κτίριο του περισσού, αν χρειαστεί, επιβάλλοντας στην πράξη την πολυπόθητη ενότητα, “πάνω απ’ το πτώμα του κόμματος”.

Προς το παρόν γλιτώσαμε από τους ευσεβείς πόθους του αλέξη, μπορεί να τους ξαναβρούμε όμως μπροστά μας στα μέσα ιούνη, όπου πιθανότατα ο σύριζα θα ανεβάσει κι άλλο τα ποσοστά του. Τότε ίσως βγει επιτέλους και η αστική κυβέρνηση που ήθελαν μερικοί για να της βάλουνε το πιστόλι στον κρόταφο και να την εκβιάσουν μαζικά, ώστε να διαγράψει το χρέος και να διενεργήσει ελε (επιτροπή λογιστικού ελέγχου) για να δει πόσο από αυτό το χρέος διαγράφτηκε νόμιμα, βάσει διεθνούς δικαίου.

Αυτή την κυριακή γυρίζουμε τον τροχό της ιστορίας, έγραφε ο αλέξης σε ένα άρθρο του στο παρόν. Κι ο νους πήγε αμέσως συνειρμικά στον τροχό της τύχης με τον πολυχρονίου στον αντένα. Θα γυρίσει ο τροχός να πηδήξει κι ο φτωχός που λέει η παροιμία. Κι αν σου κάτσει χρεοκοπία; Πολιτική πρωτίστως κι ύστερα όλα τα υπόλοιπα. Δε βαριέσαι. Το μοναστήρι με τις εφεδρείες να ‘ναι καλά.

Τσίπρας-Ολάντ, Καμπότζη-Μιτεράν –που λέει και το σύνθημα, παραφρασμένο.

Ο σύριζα ανεβαίνει γιατί πέφτει το πασόκ κι αντιστρόφως. Έχει σε επιτελικό ρόλο τον εξ απορρήτων του γιωργάκη (κοτζιάς) και τα ορφανά του πασόκ (σακοράφα και κουρουμπλής) πρώτα σε σταυρούς στη β’ αθηνών (τρίτος είναι ο παπαδημούλης, για να ολοκληρωθεί η αριστερή στροφή του εκλογικού σώματος). Και η λογική λέει ότι εκτός από τις μαζικές διαρροές ψηφοφόρων από το πασόκ, υπήρξαν και πασοκάρχες που έκαναν εκλογική δουλειά για το σύριζα. Αλλιώς είναι πολύ δύσκολο να πιστέψεις ότι στην χώρα αυτή ζουν ένα εκατομμύριο συριζαίοι. Φυσιογνωμικά μου προκύπτει, μαθηματικά όχι και τόσο και κινηματικά ακόμα λιγότερο –την πρωτομαγιά με τη γσεε πχ ήταν πάλι τρεις κι ο κούκος).

Οι πασόκοι ζουν ντεζαβού με το 89’ και κινδυνεύουν να πάθουν ό,τι δεν έπαθαν τότε: να διαλυθούν. Ο μόνος συνεκτικός ιστός που τους απέμενε ήταν η εξουσία. Αν την χάσουν, δεν υπάρχει τίποτα που να μπορεί να τους συγκρατήσει. Τη στιγμή λοιπόν που ο σύριζα έκλεινε «ραντεβού με την ιστορία», το πασόκ έφτανε εκλογικά στο 13,2, που ήταν το πρώτο ποσοστό το ενιαίου συνασπισμού, στις εκλογές του 89΄. Και στις επόμενες κινδυνεύει να πέσει ακόμα πιο χαμηλά, ακολουθώντας την πορεία του συν εκείνης της εποχής, στις συνεχόμενες εκλογικές αναμετρήσεις του 89-90.

Το ωραίο της υπόθεσης είναι ότι ο μπαμπούλας της ακυβερνησίας που τότε ζημίωνε την αριστερά και το αίτημα της απλής αναλογικής, τώρα ωφελεί το σύριζα και γυρνά εναντίον του δικομματισμού, που δεν έχει αξιόπιστη πρόταση διακυβέρνησης. Ενώ ο κοτζιάς, που το 89’ είχε διαφωνήσει από τα κάτω και αριστερά, πέρασε αργότερα από το πασόκ και τώρα ετοιμάζεται να το βάλει στο χρονοντούλαπο της ιστορίας, πετυχαίνοντας αυτό που ήθελε να κάνει το 89’ ο ανδρουλάκης, που τώρα βρίσκεται στο πασόκ, ως ένας από τους 40 μόλις βουλευτές του που εκλέχτηκαν. Το έλα να δεις.

Παρόλα αυτά το πολιτικό μήνυμα των εκλογών είναι ότι ο κόσμος γουστάρει αλλαγή. Γουστάρει 80’ς, υποσχέσεις για ακόμα καλύτερες μέρες και παραμύθι για εύκολες λύσεις. Η πασοκάρα είναι αθάνατη, ακόμα κι όταν πεθαίνει. Ένα κεφάλι του κόβεις, δύο βγάζει (ένα ροζ κι ένα πράσινο) σα λερναία ύδρα. Κατά βάθος όλη η ελλάδα είναι πασόκ. Το ξαναψήφισε και στις εκλογές, αλλά δεν το ξέρει. Ψήφισε για την ακρίβεια το γενόσημό του, τον σύριζα. Και πασόκ να μην ήταν, πάλι πασόκ θα ψήφιζε. Σαν εκείνο το σύζυγο που απατάει τη γυναίκα του με κάποια που της μοιάζει, γιατί κατά βάθος, μόνο αυτή θέλει. Κι αν δεν υπήρχε το πασόκ, θα έπρεπε να το εφεύρει.

Κι άντε τώρα να πάει παραπέρα η συνείδησή του. Αυτός καλό πασόκ ψήφισε, αλλά νομίζει ότι ψήφισε αριστερά και περιμένει αποτέλεσμα. Κι άμα δει μία από τα ίδια, θα απογοητευτεί χειρότερα και δεν θα πιστεύει ότι υπάρχει εναλλακτική. Για αυτό είναι επικίνδυνος ο οπορτουνισμός κι οι διάφορες εκδοχές του, με τις αυταπάτες που σπέρνουν, πχ για μια νέα μεταπολίτευση (μεταπολίτευση του λαού την λέει η κοε, ή νεοπολίτευση, όπως είναι ο άθλιος νεολογισμός του άθλιου λαζόπουλου).

Αλλά αν αυτό ήταν το μήνυμα του κόσμου, ποιο ήταν το πολιτικό διακύβευμα αυτών των εκλογών; Συνήθως το διακύβευμα χρησιμοποιείται για να εκφράσει αυτό που κρίνεται, το «επίδικο» (που μαζί με το «πρόταγμα» ανήκει σε εκείνες τις λέξεις που ακούμε συχνά-πυκνά στα φοιτητικά αμφιθέατρα, αλλά είναι ζήτημα αν θα τις απαντήσεις στην πραγματική ζωή, εκτός σχολής. Παρόλα αυτά το ρήμα διακυβεύω έχει μάλλον διαφορετική σημασία. Σημαίνει ρισκάρω, διακινδυνεύω. Με αυτή την έννοια, διακύβευμα σε αυτές τις εκλογές, υπήρχε μόνο για τους καπιταλιστές, που διακινδύνευαν την ομαλή αναπαραγωγή του αστικού, πολιτικού συστήματος. Μπορούμε να πούμε πως αυτή η αναπαραγωγή κλονίστηκε εξαιτίας της αδυναμίας σχηματισμού κυβέρνησης, ή της ανόδου του σύριζα; Προσωπικά, δυσκολεύομαι να απαντήσω καταφατικά.

Νομίζω ότι το κύριο άρθρο του βήματος, παραμονή των εκλογών, μπορεί να δώσει απάντηση στην ερώτησή μας. Και το 81’ επί αλλαγής, μας λέει ο ψυχάρης, υπήρχε έντονη ανησυχία στους διάφορους κύκλους της στρατιωτικής και πολιτικής ηγεσίας, αλλά ο «εθνάρχης» τους καθησύχαζε: Αν ο Ανδρέας δεν πειράξει τα εξωτερικά, στα εσωτερικά να κάνει όσα λέει! Έχει δίκιο...

Και λίγο πιο κάτω μας το κάνει πενηνταράκια –και για τον πλέον ρομαντικό οπορτουνιστή: Ο νικητής των σημερινών εκλογών μπορεί να χειριστεί κατά το δοκούν τα εσωτερικά. Αλλά έχει περιορισμένες δυνατότητες στις σχέσεις µε ξένους. Δεν είναι δυνατόν να ανατρέψεις μονομερείς διεθνείς συνθήκες.

Ο ψυχάρης είναι ο βηματοδότης που δίνει τη γραμμή της τάξης που υπηρετεί. Και βάζει στη θέση του τον κάθε ονειροπόλο που φαντασιώνεται έναν έλληνα τσάβες, στο πρόσωπο του τσίπρα. Εφόσον δεν πειράξει τα εξωτερικά ο σύριζα, μπορεί να παίξει όσο θέλει. Αυτή είναι η κόκκινη γραμμή των αστών. Και δεν έχουμε λόγο να πιστεύουμε ότι θα την περάσει ο αλέξης, για να διακυβεύσει τη διακυβέρνησή του.

Πάμε τώρα και στην ουσία. Τις προάλλες ο θηλυκός μου γονιός πήγε να ρίξει ένα τζόκερ στο ναό του στοιχήματος, που δεν αδειάζει ποτέ, κaι ένας θαμώνας της είπε να έρθει μετά την κλήρωση για να το γιορτάσουν μαζί με το εκλογικό αποτέλεσμα.

Και πού ξέρω aν γιορτάζουμε για τους ίδιους λόγους; του απαντά με ερώτηση.

Γιατί εσύ ποιο κόμμα θέλεις να νικήσει; τη ρωτάει ο θαμώνας.

Ένα είναι το κόμμα, του λέει. Αλλά δεν το ‘πιασε το υπονοούμενο.

Το κουκουέ εννοεί, του εξηγεί ένα τρίτος πιο δίπλα.

Το κουκουέ; Α όχι, μέχρι εκεί δεν πάω, σπεύδει να πει έντρομος.

Λες και του ‘παν να ανοιχτεί στα βαθιά, που δεν πατώνει, με φουσκοθαλασσιά.

Αυτή είναι η πολιτική ουσία των εκλογών. Ο πολύς κόσμος φοβάται να ανοιχτεί στα βαθιά, γιατί τον έχουν πείσει ότι μέσα έχει καρχαρίες, ότι θα απομονωθεί από τα πιράνχας της εε, κι ότι οι ρώσοι που το αποτόλμησαν πνίγηκαν και κατέληξαν ταξικά ναυάγια. Κι έτσι μένει στα ρηχά μέτωπα ενάντια στο μνημόνιο, περιμένοντας στο ακρογιάλι το επόμενο τσουνάμι που θα σαρώσει ό,τι έχει απομείνει από τα δικαιώματά του. Και πότε-πότε πλατσουρίζει οργισμένος, αντί να μάθει να κολυμπάει.

Ενώ εμάς, μετά την πτώση στα αστικά κέντρα, μας έμειναν μόνο τα υψηλά ποσοστά στα πάλαι ποτέ ξερονήσια, να παραπέμπουν στο νησί της επανάστασης, στη θάλασσα της καραϊβικής. Κι ύστερα σου λέει ότι δε μπορούν να υπάρξουν σοσιαλιστικές νησίδες μες στο καπιταλιστικό σύστημα. Θα πάμε να ζητήσουμε όλοι άσυλο στη λδ της ικαρίας, που λέει κι ο trash, πάνω σε μια σχεδία.

Ο κόσμος δεν έχει ξεφύγει ακόμα απ’ τη λογική της ανάθεσης. (Ούτε κι εμείς εντελώς –φίλοι, οπαδοί, ακόμα και μέλη- αλλά αυτό είναι άλλο ζήτημα). Και δεν είναι έτοιμος για τη λογική της «αντίστροφης ανάθεσης» που βάζει το κόμμα. Πάρε την κατάσταση στα χέρια σου λαέ. Δε θα σου λύσει το κουκουέ τα προβλήματα, χωρίς εσένα. Μόνος σου θα τα λύσεις, με τη δράση και τον αγώνα σου, τόσο τα δικά σου, όσο και του κινήματος ή του κόμματος–σε τελική ανάλυση.

Επειδή όμως αυτός είναι επί του παρόντος ο βαθμός ωρίμανσης του κόσμου κι αυτό είναι το επίπεδο της συνείδησής του, το ζητούμενο είναι τι μπορεί να κάνει η πρωτοπορία, για να το τραβήξει προς τα εκεί που θέλει και να το ανεβάσει. Κι αυτό είναι το θέμα μιας άλλης ανάλυσης.

Εκλογολογίες

Αν είχαν έρθει αλλιώς τα πράγματα, θα ξεκινούσα μάλλον με πιο λογοτεχνικές διαθέσεις αυτό το κείμενο. Υπό τις παρούσες συνθήκες όμως, θα μπούμε κατευθείαν στο ψητό και την ανάλυση του αποτελέσματος.

Η κοινή συνισταμένη των δυνάμεων που ανήκουν στους νικητές των εκλογών, μπορεί να αναλυθεί σε δύο στοιχεία. Αφενός νίκησε η αντι-μνημονιακή λογική, που στερείται ουσιαστικού περιεχομένου. Αυτό δε σημαίνει ότι ο λαός δεν έκανε καλά που τιμώρησε εκλογικά τα κόμματα που συνυπέγραψαν κι εφάρμοσαν τα μνημόνια. Σημαίνει μόνο πως δεν έφτασε στο σημείο να καταλάβει ότι μια γνήσια αντι-μνημονιακή στάση, πέρα από την καταγγελία του μνημονίου, προϋποθέτει κι άλλα πράγματα, με πρώτο και κύριο τη σύγκρουση με την ευρωπαϊκή ένωση.

Αντ’ αυτού τα κόμματα που έχουν διακηρυγμένο στόχο την αποδέσμευση από τα ιμπεριαλιστικά δεσμά της εε, συγκέντρωσαν αθροιστικά ποσοστά που μετά βίας υπερβαίνουν το 10%. Κι αυτό δείχνει ότι ο δρόμος που έχουμε μπροστά μας να διανύσουμε είναι μακρύς και δύσκολος. Το πολιτικό σκηνικό μπορεί να άλλαξε και να είχαμε μερικές ανακατατάξεις, η κυρίαρχη πολιτική όμως έμεινε ίδια. Απλώς φόρεσε τα ρούχα της αλλιώς.

Αφετέρου νίκησε συνολικά η λογική της πλατείας και των αγανακτισμένων, ή τουλάχιστον όσων κατάφεραν να τους καπελώσουν και να καρπωθούν την οργή τους (των πάνω και των κάτω). Ο κόσμος προσήλθε στις κάλπες γεμάτος αγανάκτηση κι έριξε μια μούντζα στο κυρίαρχο πολιτικό σύστημα. Το θέμα όμως είναι να μη φασκελώνει μετά τον εαυτό του, που άφησε τυφλή την αγανάκτησή του, χωρίς ουσιαστική αντισυστημική στόχευση.

Το πιο θετικό στοιχείο αυτής της αναμέτρησης ήταν αναμφίβολα η παταγώδης κατάρρευση των ποσοστών του δικομματικού πυλώνα του αστικού πολιτικού συστήματος, που έφτασε συνολικά κοντά στο 50%. Οποιαδήποτε κυβέρνηση κι αν σχηματιστεί απ’ αυτή τη βουλή, θα είναι ασταθής κι αδύναμη όταν κληθεί τον ιούνη να πάρει νέα αντιλαϊκά μέτρα. Αυτή ήταν άλλωστε η πρακτική σημασία του τακτικού αιτήματος για διεξαγωγή εκλογών από τους κομμουνιστές. Οι οποίοι δεν πάσχουν από κάποιο είδος εκλογολαγνείας –όπως τους κατηγορούν κάποιοι εξ αριστερών. Και γνωρίζουν πολύ καλά ότι αυτές τις μάχες τις δίνουν στο γήπεδο του αντιπάλου και δεν παίζουν με τους δικούς τους όρους.

Το βασικό αρνητικό ήταν η εύκολη είσοδος των φασιστών της χρυσής αυγής στη βουλή. Όταν οι παρουσιαστές των μεγάλων καναλιών αγανακτούσαν με αποστροφή για την «επίδειξη δύναμης» του καίσαρα μιχαλολιάκου (veni, vidi, vici) η υποκρισία ξεχείλιζε από τα μπατζάκια τους, γιατί αυτοί ακριβώς του έστρωσαν το χαλί, καλλιεργώντας το μίσος ενάντια στους μετανάστες. Όπως το έστρωσε η εξίσωση κομμουνισμού και φασισμού στα σχολεία, ο χουλιγκανισμός, η ανεργία που λαμβάνει εκρηκτικές διαστάσεις, η παράδοση της συλλογικής ιστορικής μνήμης στη λήθη και μια σειρά άλλοι λόγοι. Τώρα το βάρος της απόκρουσης του κινδύνου πέφτει πάνω στις πλάτες των κομμουνιστών κι απαιτεί ισχυρή αντιφασιστική δράση, εντός κι εκτός βουλής.

Ξεχωριστού σχολιασμού χρήζει και το εκλογικό αποτέλεσμα του συνασπισμού, που ράβει ήδη κυβερνητικά κοστούμια και προαλείφεται για το ρόλο του πασόκ της νέας εποχής. Σήκω ανδρέα για να δεις. Με την ειδοποιό διαφορά ότι ο τσίπρας είναι πολύ πίσω –ακόμα κι- απ’ τον ανδρέα. Εκείνος στον καιρό του τουλάχιστον πετούσε καμιά κορόνα, έξω από την εοκ και σοσιαλιστικός μετασχηματισμός. Κι ήταν ωραίος ρήτορας, όσο να πεις. Ενώ τώρα ο κουλ αλέξης –ή μήπως να λέμε ο κ. πρωθυπουργός, για να συνηθίσουμε;- δε λέει κουβέντα κατά ευρώ και εε, πίνει νερό στο όνομα της «υγιούς επιχειρηματικότητας» και δεν αναφέρει καν στο πολιτικό του κοινό τη λέξη σοσιαλισμός.

Τις προάλλες στη γεμάτη ομόνοια το κοινό από κάτω φώναζε ρυθμικά: το μέλλον μας δεν είναι ο καπιταλισμός, είναι ο νέος κόσμος ο σοσιαλισμός. Κι ο αλέξης παίρνει την πάσα και πετάει τη μπάλα στην κερκίδα. Ναι, σύντροφοι, το μέλλον μας είναι ο κοινωνικός μετασχηματισμός! Ούτε στους δικούς του δεν τολμάει να πει τη λέξη που κάνει τζιζ. Κι ύστερα του φώναζαν: τέρμα πια στις αυταπάτες, ή με το κεφάλαιο ή με τους εργάτες. Έτσι μπράβο παιδιά. Φωνάξτε το λίγο πιο δυνατά, μπας και το εισ-ακούσει, κι αυτός κι εσείς δηλαδή. Τέρμα πια στις αυταπάτες, λέμε..

Αλλά το πιο αποκαλυπτικό σημείο της πολιτικής τους κατά τη γνώμη μου ήταν στην τελευταία προεκλογική εκπομπή του μέγκα, όπου ο καψής ρωτούσε τη βαλαβάνη, γιατί πιστεύει ότι μια κυβέρνηση της αριστεράς θα τα καταφέρει εκεί που απέτυχαν οι άλλοι, δηλ στην αναδιαπραγμάτευση του χρέους, των όρων δανεισμού, του μνημονίου κτλ.

Η βαλαβάνη άρχισε να λέει ότι αυτό προϋποθέτει ένα δυνατό κίνημα (κι ως εδώ καλά). Σύμφωνοι, της λέει ο καψής, σας το δίνω αυτό, αλλά μετά τι διαφορετικό θα κάνατε, πώς θα πείθατε τους εταίρους μας; Η βαλαβάνη έβαλε από την αρχή την ίδια κασέτα για το λαϊκό κίνημα κι έκανε το ίδιο και την τρίτη φορά που προσπάθησε ο καψής να πάρει απάντηση στο ερώτημά του. Βραχυκύκλωμα και φτου από την αρχή.

Και μιλάμε για τον καψή! Που δεν είναι κι ο πιο εύστροφος μεγαλοδημοσιογράφος. Και μιλάμε για τη βαλαβάνη! Που δεν είναι και η χειρότερη από όσους έχει μαζέψει ο σύριζα. Ίσα-ίσα.

Αυτό όμως δείχνει και τα όρια κάποιων τίμιων (οπορτουνιστών) που παραμένουν στο σύριζα, μάλλον οικειοθελώς, ή για την έδρα του βουλευτή, παρά επειδή είναι εγκλωβισμένοι, όπως θέλουν να πλασάρονται.

Από τα υπόλοιπα αποτελέσματα: κρατάω την κακία μιας σφισσας που είπε για τη ντόρα ότι δε θα μπει στη βουλή, γιατί δε θα την ψηφίσει ούτε η μάνα της. Εκτιμώ το χιούμορ του ελληνικού λαού και την επίδραση του κόντρα τσάνελ στους συνταξιούχους, που έστειλαν στη βουλή τον τέρενς κουίκ, δίνοντας διψήφιο ποσοστό στον καμμένο. Και μένω με την απορία για το θετικό εκλογικό αποτέλεσμα κάποιων φιλελεύθερων κομματιδίων χωρίς κοινωνικό έρεισμα και λόγο ύπαρξης, όπως το δημιουργία ξανά.

Η ανταρσύα τέλος ακολουθεί σχεδόν κοινή πορεία με το κόμμα, περνώντας κάτω από τον πήχη των προσδοκιών της, παρά τη συγκριτική άνοδο σε σχέση με τις εκλογές του 09’. Είχα σκεφτεί να ετοιμάσω και ένα ποτ-πουρί με διάφορες καλτ στιγμές που άγγιξαν διάφορες ευαίσθητες χορδές της κε του μπλοκ, αλλά προτίμησα να το αφήσω για κάποια άλλη πιο πρόσφορη στιγμή. Επί του παρόντος ελπίζω αυτή η αναμέτρηση να ‘ριξε τα καφάσια από τα μάτια κάποιων συναγωνιστών για τον αχαλίνωτο κυβερνητισμό του σύριζα και το επιζήμιο της συνεργασίας-κοινής δράσης με τις δυνάμεις του στο μαζικό κίνημα.

Και το κουκουέ; Το κόμμα έδωσε μια δύσκολη εκλογική μάχη, με δεκάδες αναχώματα που έπαιξαν το ρόλο των συμπληγάδων για τους ψηφοφόρους. Όποιος περνούσε από τη νδ, είχε την επιλογή της εναλλακτικής δεξιάς με την ανελ του καμμένου. Όποιος περνούσε από το πασόκ, είχε να επιλέξει ανάμεσα στον κουβέλη, την κατσέλη και το σύριζα. Κι όποιος τους είχε βαρεθεί όλους, έπεφτε πάνω στην «αντισυστημική» χρυσή αυγή.

Αυτές είναι σημαντικές δυσκολίες που πρέπει να συνυπολογιστούν. Παρόλα αυτά το αποτέλεσμα του κόμματος δε μπορεί να θεωρηθεί ιδιαίτερα θετικό. Κι αυτό δε βγαίνει μόνο –ή κυρίως- από τα ποσοστά, αλλά κι από κάποιους ποιοτικούς παράγοντες. Την πτώση μας στα μεγάλα αστικά κέντρα και τη σχετική στασιμότητα σε απόλυτους αριθμούς ψήφων. Εάν για παράδειγμα είχαμε τα ίδια ποσοστά με ανεβασμένη συμμετοχή, αυτό θα σήμαινε μερικές δεκάδες χιλιάδες καινούριες ψήφους για το κόμμα. Τώρα όμως αυτό που ανέβηκε ήταν η αποχή –παρά τις περί του αντιθέτου προβλέψεις- όχι οι ψήφοι.

Έτσι φαίνεται να ολοκληρώνεται ένας πενταετής κύκλος σχετικής εκλογικής στασιμότητας, μετά το 07’, με εξαίρεση τις πρόσφατες περιφερειακές, όπου έσπασε κάπως η λογική της προσωπικής ψήφου κι επικράτησαν πολιτικά κριτήρια, χωρίς να υπάρχει όμως, όπως τώρα, ο μπαμπούλας της ακυβερνησίας.

Πέρα από την ευθύνη του ίδιου του κόσμου που έμεινε στου δρόμου τα μισά με την έκφραση της οργής του και προτίμησε εύκολες λύσεις και λογικές ανάθεσης, υπάρχει ο προβληματισμός για το τι δεν κάναμε σωστά, τι μπορούσε να γίνει διαφορετικά κτλ. Κι επ’ αυτού λέγονται κι ακούγονται διάφορα. Ένα από τα πιο συνηθισμένα πχ είναι ότι δεν τραβάει η αλέκα, χρειάζεται μια αλλαγή, αν έμπαινε γραμματέας ο τάδε θα παίρναμε 15% (όπου τάδε συνήθως μπαίνει ο μπογιόπουλος, η κανέλλη κι άλλα ονόματα χωρίς να έχουν βάση).

Αν υπάρχει πάντως κάποιος λογικός πυρήνας στα παραπάνω, δεν είναι αυστηρά πολιτικός –πχ για αλλαγή γραμμής, συνεργασίες, αριστερή κυβέρνηση, κτλ. Ίσα-ίσα που ο στενός πυρήνας των φίλων ατσαλώνεται κιόλας από τέτοιες «μη επιτυχίες», και φροντίζει να κάνει ό,τι μπορεί για να μην επαναληφθούν.

Ο λογικός πυρήνας είναι περισσότερο επικοινωνιακός. Απ’ ό,τι καταλαβαίνω, αυτό που ζητάνε οι περισσότεροι δεν είναι αλλαγή γραμματέα, αλλά κοινοβουλευτικού «αρχηγού» που να μιλά καλά, να βγαίνει παραέξω και να εκπροσωπεί το κόμμα. Πχ σαν το παφίλη, που «το ‘χει» περισσότερο στο ευρύ κοινό κι είχε σαρώσει στις περιφερειακές εκλογές.

Δεν ξέρω αν κάτι τέτοιο είναι εφικτό, ή αν θα δημιουργούσε περισσότερα προβλήματα από αυτά που θεωρητικά θα έλυνε: διαρχία στο κόμμα, ή λιγότερες τηλεοπτικές εμφανίσεις, γιατί μόνο η γγ έχει κάποια στοιχειώδη προβολή προεκλογικά (φαντάσου τώρα που είμαστε πέμπτοι, πόσο θα μας υπολογίζουν). Αλλά από τη στιγμή που η κοινοβουλευτική ομάδα είναι απλώς ένα κομμάτι του κομματικού καταμερισμού, που δε διαφέρει από τα υπόλοιπα, θα μπορούσε να εξεταστεί ως ιδέα κι ενδεχόμενο.

Και με αυτό δεν κάνω τίποτα παραπάνω από το να διατυπώνω φωναχτά μια σκέψη. Ούτε ξέρω πώς ακριβώς λειτουργεί αυτό –στα πρακτικά ζητήματα- ούτε προτείνω κάτι για συζήτηση.

Η πλάκα είναι ότι η αλέκα βαδίζει ήδη στα 67, ενώ το κόμμα βαδίζει προς το συνέδριό του, που λογικά θα γίνει του χρόνου. Οπότε μια αντικατάσταση της γγ θα ήταν αρκετά πιθανή μες στα επόμενα χρόνια –αν όχι στο συνέδριο- γιατί όπως έχει πει κι η αλέκα, δε θα καθίσει γραμματέας για πάντα, με μπαστούνι κι αλτσχάιμερ. Ακόμα πιο πιθανό όμως –αν όχι βέβαιο- είναι ότι τα αστικά μέσα θα σπεύσουν κανιβαλικά να συνδέσουν μια τέτοια κίνηση –οποτεδήποτε κι αν γίνει- με αλλαγή τακτικής, εσωτερικές συγκρούσεις και δε συμμαζεύεται. Έτσι κι αλλιώς προβλέπουν την αλλαγή της γγ μετά βεβαιότητας κάθε χρόνο, εδώ και μια δεκαετία τουλάχιστον. Ε δε μπορεί, κάποια στιγμή θα τους κάτσει η «αποκλειστικότητα».

Σε κάθε περίπτωση η εκτίμηση του αποτελέσματος από το κόμμα, τις στήλες του ρίζου, τα ανώτερα όργανα και τις εσωτερικές διαδικασίες, θα είναι από τα πιο ενδιαφέροντα πράγματα των επόμενων ημερών. Οι οποίες προβλέπονται ούτως ή άλλως ενδιαφέρουσες κι αυτό ανεβάζει αντικειμενικά τον πήχη των απαιτήσεων από τους συντρόφους –κι όχι μόνο. Αλλά αυτό είναι μια άλλη ξεχωριστή ανάλυση, που ίσως την κάνουμε αύριο.

Και με αυτές τις ευχάριστες σκέψεις ως επίλογο, δίνουμε το λόγο στους σφους αναγνώστες για τις δικές τους εκτιμήσεις

Γιατί ψηφίζω ΚΚΕ

Σήμερα η κε του μπλοκ αναδημοσιεύει μια παλιότερη δήλωση εκλογικής στήριξης στο κόμμα, που διατηρεί ωστόσο το ενδιαφέρον της, ως τις μέρες μας.

Δεν είναι η πρώτη φορά που θα ψηφίσω κκ. Ψηφίζω κκ από τότε που υπάρχει αυτή η δυνατότητα για έναν κομμουνιστή, δηλαδή από τότε που το αστικό κοινοβούλιο αποφάσισε να φιλοξενήσει και τους «εχθρούς» του, μετά τη σώφρονα σκέψη της αστικής τάξης το 1974 πως είναι προτιμότερο να έχει κανείς εχθρούς καταμετρημένους παρά εν παρανομία ακαταμέτρητους. Βέβαια η παρανομία ευνοεί πάντα την κινδυνολογία, γιατί το σκότος προστατεύει αποτελεσματικά όλους τους «σφαγείς», που έχουν το αθεράπευτο βίτσιο να περιφέρονται με ένα μαχαίρι στο στόμα, και σε μερικές περιπτώσεις εντονότερης διαστροφής, με ένα κονσερβοκούτι κρεμασμένο από τον αριστερό κυνόδοντα. Όμως κάποτε τα φώτα της αίθουσας ανάβουν και η παράσταση τελειώνει. Κι ο πολύς κόσμος πληροφορείται με κάποια έκπληξη πως οι κυρίως σφαγείς, δηλαδή οι δοσίλογοι και οι κληρονόμοι τους, δε βρίσκονταν στη σκοτεινή πλατεία της ιστορίας αλλά στο φωτισμένο προσκήνιο της παραϊστορίας, που προτείνονταν ως ιστορία. Τώρα, κάτω από άπλετο φως, οι άνεργοι πια επαγγελματίες κινδυνολόγοι αλλάζουν επάγγελμα και γίνονται τραμπούκοι, αυξάνοντας υπέρμετρα τη στρατιά των τραμπούκων, που κρατούσαν πάντα την ουρά της ρεντινγκότας της δεξιάς.

Θα ψήφιζα κκ και πολύ πριν απ’ τη μέρα που οι παλιοί και δοξασμένοι καπεταναίοι έβαλαν τα καλά τους και ευπρεπέστατοι πήγαν στη βουλή, προκαλώντας την κατάπληξη των ηλιθίων που δεν τους είδαν με το ματωμένο μαχαίρι του κουρσάρου στο στόμα. Βέβαια, δεν είδαν ούτε το αίμα που στάζει ακόμα από παλιές πληγές στο τραχύ κορμί τους. Αλλά, τι θα μπορούσε να δει ο ηθικά μύωψ; Γιαυτόν, ο κόσμος περιορίζεται στον κύκλο που διαγράφει η μύτη του σε μια πλήρη περιστροφή της κενής κεφαλής περί τον άξονα του πλήρους χαχανιστής ευδαιμονίας σώματος.

Αν σουραλιστικώ τω τρόπω, ψήφιζαν και τα νήπια το σουρεαλιστικό μεταξικό έτος 1939, κι αν πάντα σουρεαλιστικώ τω τρόπω, ο μεταξάς έμπαζε τότε στην ανύπαρχτη βουλή το κομμουνιστικό κόμμα, και μάλιστα με απλή αναλογική (ο πολιτικός σουρεαλισμός με την απλή αναλογική που μεταμορφώνεται σε σύνθετη «κλεπταποδοχική», συνεχίζεται) θα ψήφιζα και τότε κκ. Διότι τότε ήταν, που για πρώτη φορά είδα τους χωροφύλακες να μπαίνουν στο σπίτι μας και να ψάχνουν για μαρξιστικά βιβλία. Ο πατέρας μου είχε μερικά απ’ αυτό το σπάνιο τότε είδος βιβλίων, αλλά τα λαγωνικά ξετρύπωσαν μόνο την εγκυκλοπαίδεια του «πυρσού». Και πέτυχαν αυτόν τον άθλο χάρις στο κόκκινο χρώμα.

Αργότερα κατάλαβα πως αυτό που κυρίως ερεθίζει τη δεξιά δεν είναι οι αριστερές ιδέες, αλλά τα «αριστερά» χρώματα. Υπάρχει συνεπώς μια στενή σχέση ανάμεσα στον ταύρο που, ακριβώς γιατί είναι ζώο ερεθίζεται εύκολα απ’ το κόκκινο, και την ομοίως ευερέθιστη στο ίδιο χρώμα δεξιά, που γιαυτό και μόνο το λόγο πρέπει να είναι λιγάκι ζωώδης. Με άλλα λόγια, το δίλημμα «με τους ανθρώπους ή με τα ζώα» για μένα μπήκε πολύ νωρίς. Διάλεξα τους ανθρώπους, και μούμεινε νηπιώθεν η προκατάληψη: πας δεξιός ζώον. Ξέρω πως οι προκαταλήψεις εν γένει δεν ευνοούν τη νηφαλιότητα, αλλά το σύνθημα «σοσιαλισμός ή βαρβαρότητα» εδραίωσε την πεποίθησή μου πως πας μη σοσιαλιστής βάρβαρος.

Ξέρω πως εδώ θα υπάρξουν αντιρρήσεις από τους «ανθρωπιστές» του σαλονιού και του άμβωνα, που δε θα χάσουν την ευκαιρία να μου θυμίσουν τη «σταλινική βαρβαρότητα». Δε θα απαντήσω με το γνωστό ανέκδοτο: «ναι, αλλά κι εσείς που βασανίζετε τους νέγρους;», που δεν είναι και τόσο ανεκδοτολογικό. Θα απαντήσω με έναν λόγο του πιερ φουζορελά: «οι σοσιαλδημοκρατικοί ρεφορμισμοί, οι σταλινικοί ολοκληρωτισμοί και τα αναρχικά αδιέξοδα θα περνάνε μια μέρα για επεισόδια που υπερνικήθηκαν». Δεν ξέρουμε πόσο μακρινή θα είναι αυτή η μέρα, αλλά εμείς είμαστε βέβαιοι πως ο ήλιος θα ανατέλλει και μετά το θάνατό μας. Άλλωστε, όπως ο άντζελους σιλέσιους πιστεύω κι εγώ πως: «το τριαντάφυλλο είναι χωρίς γιατί. ανθίζει γιατί ανθίζει, δε νοιάζεται για τον εαυτό του, δε λαχταρά να το βλέπουν». Και το καπιταλιστικό θερμοκήπιο των «ανθέων του κακού» δεν έχει πια τριαντάφυλλα, για τον απλό λόγο πως στη ζούγκλα δεν υπάρχουν τριαντάφυλλα.

Θα ψήφιζα κκ και το 1943 αν αυτό ήταν δυνατό, γιατί είχα έναν πατέρα που δεν καλύφτηκε πίσω απ’ το αισχρό άλλοθι «έχω γυναίκα και παιδιά», αλλά πήρε τη γυναίκα του και τα ηλικίας οχτώ κι εννιά χρονών παιδιά του και βγήκε οικογενειακώς στο βουνό, όχι για να αναπνεύσουν καθαρό αέρα τα παιδιά, αλλά για να ενταχθούν οι γονείς στον ελας. Ωστόσο, εκείνος ο αέρας του βουνού ήταν ο καθαρότερος που ανάπνευσα ποτέ –κι ακόμα τον αναπνέω.

Θα ψήφιζα κκ και το 1946, αν αυτό ήταν δυνατό. Ήταν τότε που με κάλεσαν στην ασφάλεια οι αναίσχυντοι για να αποκηρύξω τον ευρισκόμενο στη φυλακή πατέρα μου. τότε ήταν που έμαθα και τα της ιδεολογικής λειτουργίας της κληρονομικότητας: Ήμουν ανήλικος μεν, κομμουνιστής δε. Και τούτο διότι, λέει, ήμουν «υιός σημαίνοντος κομουνιστού» (για την ασφάλεια όλοι οι κομουνιστές ήταν σημαίνοντες –και πολύ σωστά). Η δεύτερη και σημαντικότερη από άποψη λογική «κατηγορία» ήταν το ότι… διάβαζα πολύ. Η πάντα καλά πληροφορημένη ασφάλεια ήξερε η παμπόνηρη  πως διάβαζα τότε ιούλιο βερν και αλέξανδρο δουμά. Μιας κι έμαθα λοιπόν, απ’ τους ασφαλίτες, πως το διάβασμα εν γένει είναι μια διαδικασία άκρως ανατρεπτική κι επαναστατική, άρχισα να διαβάζω μανιωδώς. Με άλλα λόγια, χρωστώ χάριτες στην αστυνομία που με έκανε φιλομαθή και με έμαθε πως η γνήσια δεξιά και η κουλτούρα δεν είναι δυνατό να έχουν πάρα πολύ στενές σχέσεις. Η κουλτούρα είναι απ’ τη φύση της αριστερή, ακόμα και στις περιπτώσεις που ένας διανοούμενος επιμένει να εμφανίζεται ως δεξιός.

Θα ψήφιζα κκ και το 1967, αν αυτό ήταν δυνατό. Τώρα πια με πλήρη συνείδηση και καθόλου συναισθηματικά. Γιατί τώρα έχω κατανοήσει στη μπουμπουλίνας, τις φυλακές αβέρωφ και τις φυλακές της αίγινας τη σημασία του λόγου ενός θεολογίζοντος φιλόσοφου, του γκαμπριέλ μαρσέλ, που με είχε εντυπωσιάσει πάρα πολύ κάποτε. Λέει λοιπόν ο μαρσέλ, που πολύ απέχει απ’ το μαρξισμό, πως αν οι κομουνιστές έχουν μια πιθανότητα να επικρατήσουν κάποτε, την χρωστούν στο γεγονός πως είναι οι μόνοι, πια, που μπορούν και πεθαίνουν για συμφέροντα που δεν είναι τα προσωπικά τους. Βέβαια, δεν είναι αυτός ο (υπαρξιακός) λόγος που οι κομουνιστές θα επικρατήσουν κάποτε. Ωστόσο, η ρήση του μαρσέλ διατηρεί ακέρια τη σημασία της για μας: Καμιά δεξιά πουθενά στον κόσμο δεν έχει να επιδείξει ένα δεξιό ανάλογο του κομουνιστή μπελογιάννη, για παράδειγμα. Κανείς δεξιός δε θα πάει ποτέ στο εκτελεστικό απόσπασμα, αν μπορεί να διαφυλάξει τη ζωούλα του με μια απλή δήλωση μετανοίας, ή με μια προδοσία. Για τον δεξιό, καλό είναι ό,τι κάνει καλό σ’ αυτόν προσωπικά, το πολύ και στη γυναίκα του, ίσως και στα παιδιά του, άντε μετά βίας και στον κουμπάρο του, σε μια περίπτωση αυξημένης μέχρι τα έσχατα μασωνικά όρια «κοινωνικότητας». Τι μπορεί να καταλάβει το δεξιόν ζώον απ’ τη μεγαλειώδη έννοια της θυσίας, πάνω στην οποία στηρίζεται σταθερά η ιστορία, τουλάχιστον απ’ την πλευρά του υποκειμένου που όχι μόνο υφίσταται αλλά και τελεί την ιστορία;

Λοιπόν, όπως σ’ όλες τις δυνητικές περιπτώσεις έτσι και στις πραγματικές, έτσι και τώρα, θα ψηφίσω κκ. Άλλωστε δε θα μπορούσα να κάνω κι αλλιώς, ακόμα κι αν το προσπαθούσα επίμονα. Διότι για μένα, όπως και για χιλιάδες αγωνιστές και συντρόφους, το σύνθημα «ο λαός δεν ξεχνά τι σημαίνει δεξιά» δεν είναι απλώς πρόβλημα τυπικής μνήμης. Η δική μας μνήμη είναι εγγεγραμμένη σ’ όλα τα κύτταρα του κορμιού μας. Συνεπώς δε θα μπορούσαμε να ξεχάσουμε ακόμα κι αν μας έκαμναν πλύση εγκεφάλου. Πλύση κυττάρων πάντως, δε μπορεί να μας κάνει κανείς. Εκτός απ’ τους δολοφόνους του εκτελεστικού αποσπάσματος. Αλλά κι εδώ, μόνο σε επίπεδο προσωπικό. Γιατί εμείς, όλοι μαζί, διαφυλάγουμε όλη τη μνήμη του κόσμου, από υπάρξεως κόσμου. Η ιστορία βαδίζει προς τη μεριά που βαδίζουμε κι εμείς. Κι αν συχνά μπουρδουκλωνόμαστε μέσα στη βιασύνη μας και τη λαχτάρα μας για έναν καλύτερο κόσμο, δεν έχει και τόση σημασία. Σηκωνόμαστε πάντα και στην περίπτωση που σπρωχνόμαστε έσωθεν.

Είναι σχεδόν βέβαιο ότι αν ζούσε και σήμερα, θα ψήφιζε πάλι -δυνητικά- ΚΚ. Όπως θα έχουν καταλάβει οι φανατικοί του οπαδοί, από τον τρόπο γραφής του, η δήλωση αυτή είναι του βασίλη ραφαηλίδη, από το μακρινό 1985, με τις ακόμα καλύτερες μέρες.

Σήμερα τα πράγματα έχουν αλλάξει, ο μπαμπούλας της δεξιάς έχει μπει στο χρονοντούλαπο -κι έχασε σήμερα το ξημέρωμα το ταίρι του στη ζωή-, η πράσινη δεξιά αναμένεται να ακολουθήσει την ίδια πορεία, και ο νέος παπατζής που υπόσχεται καλύτερες μέρες -εντός της εε και του συστήματος- είναι απόχρωσης ροζ, με "αριστερό" προφίλ.

Αλλά η ουσία παραμένει η ίδια. Ψηφίζουμε ΚΚ, ακόμα κι αν δε συμφωνούμε σε όλα, όπως και ο ραφαηλίδης εξάλλου..

Τρία

Σήμερα κλείνουν παρά έξι διακόσια χρόνια από τη γέννηση του μαρξ και δύο χρόνια από τη μεγάλη πορεία κατά του μνημονίου στις πέντε μάη, που ήταν το αποκορύφωμα των κινητοποιήσεων εκείνης της περιόδου. Αλλά εμείς θα πιάσουμε το νήμα από αλλού.

Πριν από σαράντα χρόνια είχε κυκλοφορήσει ένα βιβλιαράκι από τις εκδόσεις πήγασος (μάλλον απλή συνωνυμία με τις σημερινές), με τίτλο «γνωρίζετε τον μαρξ»; Στο τέλος ένα λατινικό ερωτηματικό με την προσθήκη ενός σφυριού σχημάτιζε ένα σφυροδρέπανο.

Οι κομμουνιστές δεν είναι αγνωστικιστές. Ίσα-ίσα αποτελούν την απάντηση στα εγγενή αδιέξοδα του καπιταλισμού. Αλλά η ήττα τους γέμισε με ένα σωρό απορίες κι ερωτήματα, που δεν επιδέχονται εύκολων απαντήσεων από διάφορους προπονητές της κερκίδας και κατά φαντασία ινστρούχτορες, που παρακολουθούν από μακριά κι αφ’ υψηλού τον στίβο της ταξικής πάλης.

Ωστόσο ο πήγασος δεν ήταν το ίδιο δημοφιλής με κάποια σύγχρονα εκδοτικά, που έχουν γίνει εναλλακτική μόδα στις μέρες μας. Κι άφησε πίσω τα κομμένα φτερά του, για να επιχειρήσουμε μια ουτοπική έφοδο στον ουρανό, γεμάτη ρομαντικό ιδεαλισμό. Ενώ το μόνο ελαφρύ  πάνω μας, που μπορούσε να πετάξει ήταν το μυαλό μας, που το κράτησαν τελικά στη γη τα ιδεολογικά βαρίδια της αστικής σκέψης. Τα οποία διεισδύουν με εξαιρετική ευκολία στη συνείδησή μας και νοθεύουν τα αγνά, επαναστατικά ιδανικά μας. Ούτω πως προέκυψαν τα πράσινα άλογα του πασοκ, που μας τίναξαν τα πέταλα.

Αυτό το βιβλιαράκι λοιπόν γράφει λίγα βασικά πράγματα για το μαρξ με σκιτσάκια υπό τη μορφή κόμικς. Και σε κάποιο σημείο λέει ότι «οι ιδέες του κάρολου εφαρμόζονται στο ένα τρίτο του κόσμου, ενώ στα υπόλοιπα δυο τρίτα ερίζουν πάνω στις ιδέες του». Για την ακρίβεια ο μαρξισμός ήταν επίσημο δόγμα στο ένα τρίτο του πλανήτη κι επηρέαζε τα λαϊκά κινήματα όλου του κόσμου.

Τελικά όμως το πνεύμα του διαστρεβλώθηκε, είτε δια του φορμαλισμού, είτε δια της αναθεώρησης. Και τώρα που εξέλειψε αυτό το ένα τρίτο, οι κοινωνίες των δύο τρίτων στη δύση, έγιναν κοινωνίες των μηδέν κόμμα κάτι τοις εκατό. Και το άλλο 99%, (που μπορεί να αναλυθεί σε τριάντα τρία επί τρία τοις εκατό, δηλ το νούμερο του αντίχριστου αντεστραμμένο) πήρε το τρίτο το μακρύτερο.

Αλλά στον τρίτο γύρο κατά τας γραφάς.. Θα λάμπει ο ήλιος και θα είναι μέρα μεσημέρι. Ενώ τώρα βλέπουμε το πιο βαθύ σκοτάδι, λίγο πριν χαράξει.

Ο δυτικός κι ο σοβιετικός μαρξισμός θεωρούνται παρακλάδια ενός κοινού προγόνου, που ακολούθησαν διαφορετική διαδρομή και μεθοδολογία. Στη «διαλεκτική της ήττας» ο τζάκομπι γράφει ότι ο δυτικός μαρξισμός είχε ως βασικό ερμηνευτικό εργαλείο τη «φαινομενολογία του πνεύματος», ενώ οι σοβιετικοί βασίστηκαν μεθοδολογικά στη Λογική του χέγκελ. Τελικά ακολούθησαν αμφότεροι τη διαλεκτική της ήττας και παρήκμασαν κατά το τέλος του περασμένου αιώνα και της ιστορίας.

Οι διαφορές αυτές μπορεί να μοιάζουν δυσδιάκριτες σε κάποιον αμύητο, αλλά οι σοβιετικοί είχαν το πλεονέκτημα να ζουν σε μια ανώτερη, σοσιαλιστική κοινωνία και να καταλαβαίνουν περισσότερα. Με το ίδιο σκεπτικό, που όταν ανεβαίνουμε σε ένα βουνό, ανοίγουν οι ορίζοντές μας και μπορούμε να δούμε καλύτερα τι γίνεται γύρω μας, απ ό,τι στον κάμπο. Όπως έχει πει κι ο κάσπερ, ο άνθρωπος έχει πολλές ομοιότητες με τον πίθηκο και διαφέρει μόλις στο 1% από οργανική άποψη. Αλλά δε μπορεί ποτέ να γίνει πίθηκος, πόσο μάλλον το αντίστροφο.

Ο μαρξισμός είναι επιστημονικός σοσιαλισμός, με το βλαδίμηρο να διαπρέπει στον κλάδο της εφαρμοσμένης επιστήμης, στο πιο συναρπαστικό πείραμα της παγκόσμιας ιστορίας. Ο μαρξισμός δεν είναι κλειστό, αποστεωμένο δόγμα, ή κάτι στατικό που δεν εξελίσσεται. Ούτε όμως προσφέρεται για επιλεκτικές προσμείξεις μεταμοντέρνου τύπου κι αλχημείες, που θα έκαναν το μαρξ να βγει από τον τάφο του, για να ξαναπεί το περίφημο: αν αυτό είναι μαρξισμός, τότε εγώ δεν είμαι μαρξιστής.

Ο μαρξ είχε γράψει κάποτε ότι η μόνη τιμή που του ανήκει δεν είναι η ανακάλυψη της ταξικής πάλης (την οποία παραδέχονταν τότε ακόμα κι οι αστοί, αλλά σήμερα την αρνούνται διάφοροι αριστεροί του γλυκού νερού). Όσο κυρίως ότι έδειξε πως αυτή η πάλη οδηγεί υποχρεωτικά στη δικτατορία του προλεταριάτου. Στον αντίποδα, το μόνο που κάνουν με συνέπεια οι οπορτουνιστές, είναι να παλεύουν εναντίον αυτής ακριβώς της έννοιας και της πραγματικής ταξικής σημασίας της με κάθε μέσο.

Το ίδιο κάνουν κι αρκετοί μαρξίζοντες οικονομολόγοι, που κατάλαβαν έγκαιρα ότι ο μαρξισμός είναι πιο επίκαιρος από ποτέ εν μέσω κρίσης, φόρεσαν τον αντίστοιχο μανδύα και περιμένουν να πάρουν το μερτικό τους από την πίτα της ανθούσας και κερδοφόρας αγοράς βιβλίων για την κρίση.

Σε ποιο σημείο βρισκόμαστε σήμερα; Από τη μια πλευρά οι τριτοδιεθνιστές με την τριλογία της ρώσικης επανάστασης (το 1905, το φλεβάρη του 17’ και τον οχτώβρη). Η ομοούσιος τριάδα των κλασικών με τους τρεις βασικούς νόμους της διαλεκτικής (ποσότητα-ποιότητα, ενότητα και πάλη των αντιθέτων κι άρνηση της άρνησης) και τα τρία συστατικά του μαρξισμού (πολιτική οικονομία, διαλεκτικός υλισμός, επιστημονικός σοσιαλισμός). Τα τρία γράμματα που φωτίζουν το μέλλον μας (εαμ) μαζί με την τρίχρονη εποποιία του δσε. Για την τριγωνική λαϊκή αντεπίθεση και το threepeat –αλά σικάγο μπουλς- με τρίπτυχο: διαγραφή χρέους, αποδέσμευση από την εε, λαϊκή εξουσία.

Κι από την άλλη πλευρά η τρόικα, ο τρίτος δρόμος του πασόκ και οι επίδοξοι επίγονοί του που θέλουν να βγουν τρίτο κόμμα. Η θεωρία των τριών κόσμων, ο τρίτος πόλος, παλιότερα η τρίτη κατάσταση˙ τα τρία πουλάκια κάθονται, θα σε ξανάβρω στους μπαχτσέδες, τρεις του σεπτέμβρη να γυρνάς. Κι όλοι όσοι ψαρεύουν στα θολά νερά της τρι-κυμίας και βάζουνε τρι-κλοποδιές στην προσπάθεια ενός κόσμου να πάει παραπέρα τη συνείδησή του και να παλέψει για το σοσιαλισμό, ως μόνη εναλλακτική στα αδιέξοδα του καπιταλισμού.

Οι σημερινές εκλογές γίνονται υπό τον αστερισμό του τρία και της τρόικας.

Η νδ πάει για τρία στον κύβο (3³ =27} αλλά μπορεί να μην το πιάσει, κι η διαφορά από το πασόκ θα πλησιάσει το τρία στο τετράγωνο. Ο σύριζα θέλει να τριπλασιάσει τα ποσοστά του απ’ τις εκλογές του 09’ (4,5) και να γίνει τρίτο κόμμα. Ταβάνι για τον καμμένο φαίνεται να είναι το τρία στο τετράγωνο (αλλά δε θα το πιάσει) και για τον κουβέλη το δύο επί τρία (δημαρούλα μια σταλιά). Πολλοί σχηματισμοί κυμαίνονται γύρω από το όριο του τρία τοις εκατό, αλλά θα ήταν ευχής έργον να πάρουν τα τρία του ελληνικού λαού (ντόρα, λαος, οικολόγοι).

Αν μείνουν εκτός βέβαια, κατεβαίνει το ποσοστό που πρέπει να πιάσουν αθροιστικά πράσινοι και βένετοι για να εξασφαλίσουν δικομματική αυτοδυναμία και να σφάξουν από κοινού το λαό στον ιππόδρομο. Αλλά όσο περισσότερα πιθανά δεκανίκια τους μείνουν εκτός, τόσο το καλύτερο. Δεν χρειαζόμαστε τέτοιου είδους σφήνες στη βουλή.

Κι εμείς; Εμείς κανονικά θα έπρεπε να έχουμε τριψήφιο ποσοστό, ή κάτι που να το πλησιάζει. Στις παρούσες συνθήκες όμως, νομίζω ότι και το διψήφιο θα ήταν ικανοποιητικό. Αλλά το πιο σημαντικό είναι η επόμενη μέρα. Η οποία, στο βαθμό που καθορίζεται από τα εκλογικά ποσοστά, θα έχει πιθανότατα τρία βασικά χαρακτηριστικά.

Μια αδύναμη αστική κυβέρνηση (με δεκανίκια ή χωρίς) που θα φθαρεί άμεσα και πρέπει να πέσει το γρηγορότερο, χωρίς να μπορέσει να πάρει άλλα μέτρα αφαίμαξης για το λαό.

Το αστικό κοινοβούλιο να επωάζει στους κόλπους του τον χρυσαυγίτικο φασισμό, που ξεμυτίζει ολοένα και πιο θαρρετά από το αυγό του, όσο δε συναντά σοβαρή αντίδραση.

Και την πίεση από το εκκολαπτόμενο νέο πασόκ, που ονειρεύεται ότι θα ζήσει κάτι αντίστοιχο με τις εκλογές του 77’ κι ότι πλησιάζει ολοταχώς στην αλλαγή του 81’, με κυβέρνηση της αριστεράς.

Θα δούμε και θα ακούσουμε πολλά και διάφορα μετά τις εκλογές, όχι απαραίτητα ευχάριστα. Ας είμαστε προϊδεασμένοι, για να τα αντέξουμε και να τα προβλέψουμε –και δεν εννοώ το γνωστό παιχνίδι με το φακελάκι και τις εκλογικές προβλέψεις του καθενός, οι οποίες φέτος θα είναι πιο δύσκολες από ποτέ.

Κι ας δούμε πώς μπορεί η έκτη μάη να πάρει τη σκυτάλη από τις πέντε μάη του 10’ κι όλους τους κινηματικούς σταθμούς στο ενδιάμεσο, για να πάμε με άλλο αέρα από τις επτά μάη, γι’ αυτά που μας περιμένουν.

Μίλα μου

Πολλοί σύντροφοι κατά την παιδική τους ηλικία μπέρδευαν το λέγειν με τον βλαδίμηρο και ήταν πεισμένοι ότι η γνωστή φράση μιλούσε για τον τρόπο του λένιν. Εντάξει τον λένιν τον ξέρουμε. Ο λέγειν τι μέρος του λόγου είναι; Τι, απαρέμφατο; Και ποιος είναι αυτός ο απαρέμφατος;

Αυτό βασικά συμβαίνει γιατί είχαν ακούσει το όνομά του ως βρέφη και μεγάλωσαν με αυτό, ενώ η σημερινή γενιά του άγριου δεκέμβρη, τον μαθαίνει  συνήθως πολύ αργότερα και περνάει σε μεγαλύτερη ηλικία τις παιδικές της αρρώστιες.

Το ότι κατέχουμε βέβαια πέντε πράγματα για το λένιν, δε σημαίνει απαραίτητα ότι έχουμε και καλό λέγειν. Αν αυτά πήγαιναν μαζί, τότε αυτοί που θα ήξεραν το βλαδίμηρο θα ήταν πολύ περισσότεροι –κάποιοι θα προσπαθούσαν να του μοιάσουν κιόλας. Ενώ τώρα οι σφοι που μιλάνε καλά είναι λίγοι, και ξεχωρίζουν από τους υπόλοιπους, όπως ο λένιν από τους άλλους μπολσεβίκους της γενιάς του.

Υπ’ όψιν πως δεν περιλαμβάνω τον εαυτό μου στους δεινούς ρήτορες. Αν ήμουν τέτοιος μάλλον θα έγραφα λιγότερο και θα μιλούσα περισσότερο. Οπότε το μπλοκ μπορεί εμμέσως να θεωρηθεί ως μια ομολογία αποτυχίας σε άλλες μορφές επικοινωνίας, λιγότερο διαμεσολαβημένες.

Οι σφοι λοιπόν μιλάνε ξύλινα γιατί κάποια πράγματα πρέπει να τα πεις με το όνομά τους, κι αν τα πεις διαφορετικά, χάνουν το νόημά τους. Η εργασία δεν είναι απλά απασχόληση, η εργατική τάξη είναι τάξη κι όχι τα ασθενέστερα στρώματα, ο ιμπεριαλισμός δεν είναι μόνο επεκτατισμός. Και δεν είναι γενικά «το σύστημα», για να καταλαβαίνει καθένας ό,τι θέλει και να αποφεύγει την ουσία, αλλά ο καπιταλισμός. Ηλίθιε.

Η ξύλινη γλώσσα τουλάχιστον είναι πολύ καλύτερη από τα κούφια λόγια που ηχούν ωραία, χωρίς να λένε τίποτα κι απείρως προτιμότερη από τους δημαγωγούς ρήτορες που σε τυλίγουνε με παχιά λόγια και σε πείθουνε, γιατί καλά τα λένε, άλλο αν δε σου έμεινε τίποτα από όσα είπαν, για να τα δεις κριτικά.

Κι αν καμιά φορά οι σφοι μιλάνε σαν το ριζοσπάστη, μη φοβηθείς, γιατί σου λένε όσα σου κρύβουν όλοι οι άλλοι. Ακριβώς όπως ο ρίζος.

Δε λένε πολλά, γιατί έχουν πολλά να κάνουν και αυτές τις μέρες τρέχουν και δε φτάνουν και τους καταβάλλει η κούραση, που κάποιες φορές μπορείς να τη δεις ζωγραφισμένη και στο πρόσωπο της αλέκας, όταν μιλάει. Δεν έχουν πάντα καθαρό μυαλό, γιατί ακούν τα μύρια όσα κάθε μέρα και το παραμικρό μπορεί να γίνει η σταγόνα που θα ξεχειλίσει το ποτήρι της υπομονής τους. Όταν ακούν πχ ντεμέκ βαθιές αλήθειες του τύπου «έλα μωρέ τώρα, τους ξέρω εγώ τους κουκουέδες, αφού όλοι τα παίρνουν» είναι να μην τα πάρουν; Ε τα παίρνουν λοιπόν κανονικά κι όποιον πάρει ο χάρος.

Δεν το έχουν πάντα το σπρέχεν μπροστά σε μεγάλο κοινό –γιατί δεν τους αρέσει να ξεχωρίζουν από τον κόσμο- ούτε στα κανάλια, γιατί δεν έχουν πιάσει ολημερίς στασίδι, σαν το λοβέρδο πχ. Αλλά όσο πιο πολύ ανοίγονται και ζυμώνονται με τον κόσμο –γιατί η ζύμωση δεν είναι ποτέ μονόπλευρη- μαθαίνουν να πιάνουν το σφυγμό του και να μιλάν κατευθείαν στην ψυχή του. Κι είναι όλο και περισσότεροι αυτοί που κάθονται και ακούν προσεκτικά, τι έχουν να τους πούνε οι κομμουνιστές. Μία από τις σημαντικότερες συνέπειες της κρίσης είναι ότι ο κόσμος ψάχνεται. Το μόνο εύκολο πλέον είναι να του πιάσεις την κουβέντα, κι αμέσως θα ‘ρθουν γύρω σου άλλοι τόσοι να φτιάξουν πηγαδάκι.

Γίνονται πιεστικοί πολλές φορές, γιατί σε πετυχαίνουν μια στα τόσα κι έχουνε μόνο δέκα λεπτά (κήρυγμα) για να σε μεταπείσουν. Ενώ το σύστημα (δηλ ο καπιταλισμός, για να μην ξεχνιόμαστε) σου μιλάν όλες τις υπόλοιπες εικοσιτρείς ώρες και πενήντα λεπτά της ημέρας. Μέσα από τα δελτία ειδήσεων, τις ταινίες του χόλιγουντ, την γκλαμουριά του λάιφ στάιλ. Και σου επιβάλλει τις αξίες του ως κυρίαρχες.

Δε γίνονται όμως «πρήχτες», με το συμπάθιο, σαν εκείνες τις γκρούπες που κάνουν εισοδισμό στην γσεε, για να βρούν τίμιους πασόκους και να τους κόψουν κουπόνια ενίσχυσης, ώστε να επιβιώσει η οργάνωσή τους. Στήνουνε ενέδρες σε κάθε γωνία, σε περικυκλώνουν και σε πολιορκούν μέχρι να ενδώσεις στις ορέξεις τους. Όποιος κάνει το λάθος να σταματήσει, βρίσκεται αντιμέτωπος με μια ποικιλία κινήσεων που τον ακινητοποιούν. Πρώτα σου απλώνουν την εφημερίδα, που την κρατάνε κάθετα, σα να σου δείχνουν το ένταλμα σύλληψης, και με τα άλλα χέρια –γιατί δε φτάνει μόνο ένα- κρατάνε τα υπόλοιπα σύνεργα και συνεχίζουν να σε πυροβολούν με προτάσεις.

Θα πάρετε το περιοδικό μας; Θα μας ενισχύσετε οικονομικά; Θα ‘ρθειτε στην εκδήλωσή μας; Θα υπογράψετε να σταματήσει ο πόλεμος; Θα γίνεις μέλος της οργάνωσής μας; Θα με παντρευτείς;

Κάποιοι αδύναμοι κι άμαθοι που τελικά υποκύπτουν και παίρνουν κάτι, πρέπει να ‘ναι οι ίδιοι που λυγίσανε στο στρατό και πείστηκαν να πάνε δόκιμοι, γιατί τους έπιασαν στο φιλότιμο.

Οι σφοι δεν γράφουν καλά στο γυαλί, γιατί πέφτουν οι αδέκαστοι δημοσιογράφοι πάνω τους, τους διακόπτουν με νύχια γαμψά και δεν τους αφήνουν να σταυρώσουν δεύτερη φράση. Πρέπει να έχουν κωδικοποιημένη σε τίτλους του ενός λεπτού την πρότασή τους για λαϊκή εξουσία. Αλλά άμα πιάσουν καλή ροή στο λόγο τους, τους κόβουν γιατί «πρέπει να πάμε σε διαφημίσεις» ή με το κλασικό κόλπο «γίνατε σαφής, βάλτε μια τελεία». Εντάξει αρχηγέ, σαφής έγινε, αλλά άσ’ τον να τα πει τουλάχιστον. Δηλαδή αν σου τα ‘λεγε μπερδεμένα θα του άφηνες περισσότερο χρόνο να μιλήσει;

Οι σφοι μιλάνε συνεχώς για τον σύριζα στην τηλεόραση, γιατί είναι το μόνο πράγμα για το οποίο τους ρωτάνε. Σαν να σου κάνω εγώ συνέντευξη τώρα, ας πούμε για τα μελλοντικά σου σχέδια, σε όλους τους τομείς, και να τρώω σκάλωμα. Πες μου για την πρώην σου. Θα συνεργαστείς τελικά με την πρώην σου; Μα γιατί δεν τα ξαναφτιάχνεις με την πρώην σου; Ναι σε πρόδωσε, αλλά γιατί δεν το ξανασκέφτεσαι και είσαι ανένδοτος; Ασυμφωνία χαρακτήρων; Ας τα βρίσκατε σε ένα μίνιμουμ κοινό πλαίσιο. Αλλά ας πούμε κάτι για αυτά που απασχολούν τον κόσμο. Πότε θα ενωθείτε με την πρώην σου;

Οι σφοι δεν έχουν πάντα ευχέρεια λόγου, γιατί δεν έχουν πείρα από διαδικασίες σε στιλ λέσχης συζητήσεων, που καταλήγουν σε συλλογική ψυχοθεραπεία, όπου λέει ο καθένας την ιστορία της ζωής του, όπως στο μπλοκ, ή σε διάφορες πολιτικές εκδηλώσεις.

Πρέπει να τους δεις στις δικές μας εκδηλώσεις, όπου μιλάνε ήρεμα και συνεσταλμένα, ντρέπονται να κάνουν την αρχή κι έχουν την αγωνία να το μαζεύουν μόνοι τους, πριν ξεχειλώσει. Και μετά να κάνεις τις συγκρίσεις με τους άλλους.

Όπου μπορείς να δεις τα πάντα. Διαγωνισμούς ατάκας, βερμπαλισμούς, θεατρικούς μονολόγους, αλεξιπτωτιστές που έρχονται να πουν τα δικά τους και φεύγουν όσο ξαφνικά εμφανίστηκαν, κοινό που μιλάει πάνω στον ομιλητή και τον καλύπτει, διαδικασίες λάστιχο για βάλιουμ, ομιλητές που επιδιώκουν να μιλήσουν τελευταίοι για να πουν την τελευταία λέξη και να κάνουν εντυπωσιακό φινάλε, άλλους που ξεκινάνε λέγοντας ότι δε θα μιλήσουν πολύ για να αφήσουν χρόνο στους υπόλοιπους (για να τηρήσουν ευλαβικά το τελετουργικό), αλλά μιλάνε τελικά κάνα μισάωρο κι ενώ από πίσω ακούγεται ως μουσική υπόκρουση το «μ’ αρέσει να μη λέω πολλά».

Γενικώς ένα κλίμα αμφιθεάτρου που γαλουχεί μια γενιά συνδικαλιστών και δύσκολα αποβάλλεται στη συνέχεια. Πώς να μη μεταφερθεί μετά  καιστις πλατείες, όπου ο κόσμος έκανε ψυχοθεραπεία με όρους τηλεοπτικής εκτόνωσης –όπως στο λαζόπουλο- χωρίς λογικές, συνεκτικές διαδικασίες;

Εν κατακλείδι –και για να το μαζεύουμε. Οι σύντροφοι μιλάνε για το σοσιαλισμό. Κι ο λόγος τους μοιάζει με αυτά που γράφει ο μπρεχτ στο εγκώμιο για τον κομμουνισμό. Είναι λογικός κι εύκολος. Είναι το απλό που είναι δύσκολο να γίνει. Μίλα μαζί τους, ρώτα τους ό,τι θες και δε θα χάσεις..

Πρωτομαγιάτικο ημερολόγιο

Χτες η κε του μπλοκ βρέθηκε μαζί με χιλιάδες σφους στην προεκλογική συγκέντρωση του κουκουέ, για να προκαλέσει μαζική ναυτία στο δήμαρχο μπουτάρη, που είχε απαγορέψει το προεκλογικό συναθροίζεσθαι στην αριστοτέλους, προκειμένου να δώσει άλλοθι στο σφο βενιζέλο και τη νδ, που δεν τολμάνε να μιλήσουν σε ανοιχτές συγκεντρώσεις.

Πολύς κόσμος, ωραίο κλίμα, εξίσου ωραία κι η ομιλία της αλέκας, που ήταν μεστή και τα έβαλε τα ζητήματα. Το μεγαλύτερο μέρος της μπορείτε να το δείτε στο βιντεάκι που ανέβασε το βαθύ κόκκινο. Παρακάτω αναπαράγω απλώς μερικά σημεία της, ανάκατα με δικούς μου συνειρμούς.

Τι είπε λοιπόν η αλέκα;

Είπε για τις διεργασίες στα διάφορα μνημονιακά κι «αντι-μνημονιακά» κόμματα και τους μεταξύ τους γάμους, πριν και μετά τις εκλογές. Παλιά τηρούσαν υποτίθεται κάποιες αρχές και το έπαιζαν μονογαμικοί. Αλλά τελευταία τους έπιασαν τα υπαρξιακά τους και το έριξαν στα αστικά όργια και τις ενώσεις της μιας (εκλογικές) βραδιάς. Ενωθείτε γιατί χανόμαστε! που θα 'λεγε κι ο πανούσης.

Θέλουν να μπλέξουν κι εμάς στο βούρκο της ακολασίας τους και μας λένε μονόχνοτους, που δεν θέλουν να παντρευτούν κανέναν και θα μείνουν στο ράφι χωρίς να δουν εξουσία στα σκέλια τους.

Έλα βρε παπαρήγα να σε παντρέψουμε, πρωθυπουργός να γίνεις και να σε εκλέξουμε.

Κι  η διερευνητική εντολή; Δεν τη θέλω. –Θα την πάρεις. –Άλλα λόγια βρέστε βρε παιδιά. Τι καμώματα είναι τούτα. Με το ζόρι κολεγιά; Αφού μια χαρά τα βρίσκετε μεταξύ σας.

Κι ο λαός από κάτω να φωνάζει: να κυβερνήσουν τώρα οι εργάτες και όχι τα παράσιτα οι κεφαλαιοκράτες.

Είπε επίσης για τους μακριά νυχτωμένους που νομίζουν ότι μπορούν να μας βάλουν στο χέρι. Αλλά δεν το έκαναν όταν αντιμετώπιζαν τους κομμουνιστές με εκτελέσεις. Δεν τα κατάφεραν ούτε το 91' που έστηναν στο απόσπασμα την ιστορία, προμηνύοντας το τέλος της. Τι τους κάνει να πιστεύει ότι θα το καταφέρουν τώρα;

Είπε και για τους άσους της κωλοτούμπας και το τρύπιο σωσίβιο που πετάν στο λαό για να σωθεί από την κρίση. Και ο συνειρμός της σκέψης, μου θύμισε τις φαιδρές προτάσεις του σύριζα για συνεργασία, που είναι τόσο σοβαρές όσο και η εικόνα του τσίπρα πχ να φοράει μπρατσάκια, σαν καλός αριστερός του γλυκού νερού που είναι.

Είπε και για τα μέτρα ασπιρίνες που υπόσχονται στο λαό για να τον ανακουφίσουν, αναδεικνύοντας την επικαιρότητα του αυτοσχέδιου συνθήματος. Τέρμα πια στις ασπιρίνες. Ή με τα λάντα ή με τις λιμουζίνες.

Είπε για τη μοναξιά του κουκουέ στο σχέδιο ανάν και το μάαστριχτ, όταν πήγε ενάντια στο ρεύμα. Μοναξιά μου όλα, μοναξιά μου τίποτα. Μη με αφήνεις τώρα, που είναι όλα πιο δύσκολα. Μέχρι να νιώσουμε τη μοναξιά της κορυφής, κατακτώντας την. Δεν είμαστε μοναχικό κόμμα, ούτε μοναχικοί καουμπόηδες, σαν το λούκι λουκ, που τα βγάζει πέρα μόνος του, χωρίς τις μάζες. Όπως θα έγραφε κι ο άθλιος, είμαστε ένα ερυθρόδερμο κόμμα στην άγρια καπιταλιστική δύση.

Μίλησε για τη δημόσια παιδεία και υγεία, τη μάχη για το μεροκάματο, τη διαγραφή χρεών για τα νοικοκυριά, τη φορολογία του κεφαλαίου, τα ναρκωτικά και τον προωθούμενο διαχωρισμό τους. Δε μπορούμε να ζητήσουμε τίποτα λιγότερο σ’ αυτά τα θέματα. Δε γίνεται να βάλουμε νερό στο κρασί μας σε αυτή την κρίσιμη ώρα, γιατί δε θα μας το συγχωρέσει ο λαός.

Είπε ότι εμείς έτσι και αλλιώς είμαστε με τη –λαϊκή- πλειοψηφία, ότι θέλουμε να αναδειχτούμε σε πρώτο κόμμα της πλειοψηφίας, όχι για να την αντικαταστήσουμε, αλλά για να την αναδείξουμε σε πρωταγωνιστή. Μια αναφορά με βαθύτερο συμβολισμό για τους μπολσεβίκους, που το όνομά τους υποδηλώνει αυτό ακριβώς: την πλειοψηφία. Κι η συγκυρία απαιτεί από εμάς να ανεβούμε στο ύψος του λένιν και των συντρόφων του. Ο ιστορικός πήχης ανεβαίνει δυσθεώρητα ψηλά, αλλά έφτασε η ώρα να σταματήσουμε να τον περνάμε διαρκώς από κάτω.

Είπε ότι οι λαοί δεν αυτοκτονούν. Ότι η λαϊκή εξουσία θα γίνει πραγματικότητα κα σε άλλες χώρες του κόσμου (και της εε που σε μερικά χρόνια θα πάψει να υπάρχει με τη σημερινή της μορφή). Ότι η εκλογική μάχη είναι κρίσιμη, αλλά σε ένα-δυο χρόνια μπορεί να ξεχαστεί και να μην τη μετράμε, γιατί θα έχει ξεπεραστεί από άλλες σημαντικές εξελίξεις.

Ότι όσοι περιμένουν μια προοδευτική να κυβέρνηση αλλάξει τα πράγματα, γιατί έχουν ακόμα λίπος να κάψουν, θα χάσουνε όσα έχουνε και θα μας θυμηθούν μετά την απομάκρυνση από την κάλπη. Αλλά δεν χρειάζεται να πειστεί κάποιος συνολικά για τη στρατηγική μας πρόταση, γιατί δεν κρίνεται η λαϊκή εξουσία σε αυτές τις εκλογές.

Αυτό που κρίνεται είναι η ετοιμότητα του λαού να απαντήσει στην επίθεση που δέχεται. Και μόνο ένα ισχυρό κουκουέ μπορεί να δώσει το εναρκτήριο λάκτισμα για την αντεπίθεση του λαού (πάντα υπάρχει και ένας ποδοσφαιρικός όρος στις εμφανίσεις της γγ το τελευταίο διάστημα).

Αυτά που λες τα νέα της αλέκας. Την ίδια στιγμή στα προπύλαια η ανταρσύα πραγματοποιούσε τη δική της κεντρική προεκλογική συγκέντρωση. Οι ανταποκριτές του απολίθωμα, που είναι η ψυχή και τα μάτια της κε του μπλοκ, σχολίασαν τη μικρή προσέλευση κόσμου, που ήταν αρκετά κάτω από τη δυναμική της ανταρσύα –ακόμα και για τα δεδομένα του χώρου.

Τι άλλο έπιασαν οι κεραίες τους;

Την αφίσα του ναρ για τον κομμουνισμό με το τρίπτυχο ισότητα-ελευθερία-διεθνισμός, που θύμιζε κατά τα δύο τρίτα τις αξίες της γαλλικής επανάστασης, διακόσια τόσα χρόνια πριν. Εμπρός για τις αστικές επαναστάσεις της νέας εποχής.

Και την προεκλογική αφίσα της αραν που βάζει τη γραμμή της για «αριστερό μέτωπο», ενάντια στην κεντρική θέση για αντικαπιταλιστικό μέτωπο. Σπουδαίο πράγμα τελικά η οργανωτική αυτοτέλεια.

Τις αστικές αβρότητες μεταξύ συντρόφων κατά την παρουσίαση των υποψηφίων {«ο κύριος τάδε, η κυρία δείνα» και με τις δεσποινίδες, τι παίζει;} Εκ των οποίων κάποιοι παρουσιάζονταν συνοδευτικά με την ιδιότητα του ιστορικού στελέχους της αριστεράς –sic!

 Τον πέτρο κωνσταντίνου να λέει ότι χτίσανε την απεργία στην χαλυβουργία, φλερτάροντας ανοιχτά με τα όρια της γραφικότητας. Ένα κλισέ χωρίς ιδιαίτερη εκφραστική δύναμη, καθώς δεν πρόκειται μόνο για φλερτ πλέον, αλλά κάτι πιο συν-ουσιαστικό και προχωρημένο.

 Το γιώργο ρούση να λέει ότι δε θα περιμένουν να γίνουν οι αλλαγές του αγίου... σοσιαλισμού ανήμερα. Μια πολεμική που στρέφεται επί της ουσίας εναντίον του κουκουέ  και είναι για τον… σοσιαλισμό, φανερώνοντας τις μεταφυσικές ανησυχίες του ρούση, που θέλει λύση εδώ και τώρα.

Τις συχνές αναφορές στα υπουργεία του λιβάνου και του 89’, για να ικανοποιηθεί το συλλογικό φαντασιακό των παρευρισκομένων. Το αβάσταχτο κλισέ για το «υπουργείο του αγώνα», που διεκδικούν οι δυνάμεις της ανταρσύα. Και τον ενθουσιασμό πολλών ομιλητών για την ενδεχόμενη είσοδο της ανταρσύα στη βουλή, που θα φέρει τα πάνω-κάτω στο κοινοβούλιο, την αριστερά κι όλο τον κόσμο.

Το μάυρο πρόβατο των θρυλικών επτά, που ίσως πάψει να είναι απολωλός κι επαναπατριστεί σαν άσωτος υιός στα παλιά του λημέρια, ακολουθώντας τα χνάρια του μαυρουδέα.

Και κάποιους διαγραμμένους της κοε, που –αν κατάλαβα καλά- έφτιαξαν –ή θα φτιάξουν- μια νέα κίνηση. Ενώ σε αυτές τις εκλογές δίνουν κριτική ψήφο στην ανταρσύα, με δεύτερη εναλλακτική το κουκουέ, εκτός από αυτούς που παραμένουν συναισθηματικά προσκολλημένοι στο εγχείρημα του σύριζα. Κρυστάλλινες θέσεις..

Αλλάζουμε κατηγορία κι ερχόμαστε στα σημερινά. Πρώτη του μάη και πώς.

Μέχρι κι ένα μήνα πριν, οι σύντροφοι πήγαιναν από νεροποντή σε καταιγίδα και δεν πρόφταιναν να βάζουν τα ρούχα τους να στεγνώνουν. Σήμερα όμως ήταν μία από εκείνες τις λιόλουστες μέρες που πιάνεσαι αλυσίδα με το σύντροφο και γίνεσαι ένα με την ανάσα του, τον ιδρώτα, τις μυρωδιές του. Όπου ξοδεύεις μια μικρή περιουσία σε πόσιμα υγρά, για να τα αποβάλεις αμέσως ως ατμό και να διψάσεις ξανά στο πεντάλεπτο. Πού και να σφίξουν οι ζέστες..

Ο κόσμος ήταν πολύς, όπως και χτες στην αριστοτέλους κι έσπαγε τη στημένη μελαγχολία των δημοσκοπήσεων. Από τις ομιλίες ξεχώρισα ένα σύντροφο που έλεγε ότι σήμερα κανείς δε μπορεί να λέει «θα κάτσω ήσυχος να κοιτάξω τη δουλειά μου» γιατί μπορεί να την χάσει και να μείνει άνεργος. Δε μπορεί να λέει « θα μείνω σπίτι να κοιτάξω τα παιδιά μου» γιατί το μέλλον τους είναι υποθηκευμένο. Και συνέχισε με αντίστοιχα παραδείγματα.

Στην πορεία του εργατικού κέντρου ήταν τρεις κι η μισή ανταρσύα στο ρόλο του κούκου. Ενώ στην καμάρα που ήταν η τρίτη πορεία μπορούσες να δεις τρικάκια για ψήφο στην (άλλη μισή) ανταρσύα, που συνυπήρχαν ειρηνικά με το κάλεσμα των αναρχικών σε αντιεκλογική συγκέντρωση για την τετάρτη.

Κλείνουμε την ανάρτηση με μια μικρή οπτικοποίηση, λόγω της ημέρας.

Εμπρός της γης οι κολασμένοι

Της πείνας σκλάβοι εμπρός, εμπρός

Το δίκιο απ’ τον κρατήρα βγαίνει

Σα βροντή, σαν κεραυνός

Γερά και τους έχουμε..