Σάββατο 23 Σεπτεμβρίου 2023

Κόκκινα πιράνχας με δόντια γαμψά

Τι είναι σε τελική ανάλυση το Φεστιβάλ; Ένας ιστορικός συμβιβασμός γενεών, που παλεύουν αδυσώπητα να γεφυρώσουν το χάσμα τους και τα ακούσματά τους. Το παλιό που γκρινιάζει γιατί δεν έχει προσαρμοστεί στις νέες συνθήκες και το καινούριο που δεν έχει επιβληθεί ακόμα και καγχάζει με Βέβηλο (και Εισβο) ύφος αυτά που πέρασαν. Και δεν είναι το Φεστιβάλ της εποχής των τεράτων (σαν το Φεστιβάλ ζόμπι του χυδαίου Ζερβού), αλλά έχει μικρά «τερατάκια», σαν τα «κόκκινα πιράνχας», που είναι ευαίσθητα και παρεξηγημένα ζωάκια, όπως τα αγριογούρουνα του Οβελίξ.


Το Φεστιβάλ είναι ο συγχρωτισμός μικρών και μεγαλύτερων παιδιών, που δε θέλουν να μαζέψουν, στο τέλος του τριημέρου, τα παιχνίδια τους στο κουτί. Διότι ο έρωτας είναι σαν την επανάσταση και χρόνια δεν κοιτά, παρά μόνο τις μέρες. Μια μέρα πριν νωρίς, μια μέρα μετά αργά. Τη δεύτερη μέρα του Φεστιβάλ ωριμάζουν οι συνθήκες για να κλείσει το ιστορικό διαγενεακό χάσμα.

Οι Υπεραστικοί και ο Φοίβος παίζουν στο Κόκκινο Αερόστατο για παιδιά που είναι μπροστά από την ηλικία τους. Η φοιτητική σκηνή γεμίζει με ροκ δεινοσαυράκια, όπου όσοι δεν έχουν 40αρίσει είναι προστατευόμενο είδος υπό εξαφάνιση. Οι ηρωικοί βετεράνοι απ’ το Σπίτι του Αγωνιστή, με σταθερό μέσο όρο ηλικίας (όλη τη νιότη του κόσμου) όσα χρόνια κι αν περάσουν, έρχονται με αμαξίδια, πατερίτσες και πατερούλη στην ψυχή.

Δε πα να μας χαλάν τα πιο όμορφά μας χρόνια -που δεν τα έχουμε ζήσει ακόμα.
Κι ίσως η συναυλία για τους ποιητές των δρόμων των Εξαρχείων έπρεπε να κλείσει αλλιώς, με λίγο Ζαμπέτα. Γιατί ο 40-50άρης είναι ένας νέος της εποχής, που είναι αντικειμενικά εποχή περάσματος στο σοσιαλισμό και όχι στα γηρατειά και την κατήφεια.

Να σου πω όμως κάτι; Δεν έχουμε γεράσει, ούτε είμαστε εραστές της καρέκλας. Αλλά καλό είναι να έχεις στη ζωή ένα αποκούμπι, σαν το ΚΚΕ (το ακούς, Βλάσση;), ή ένα κάθισμα να ξαποστάσεις λίγο από τον αγώνα και ξανά προς τη δόξα τραβάς, τραβάς, τραβάς. Τι τραβάμε κι εμείς οι κομμουνιστές -και κομμουνίζοντες; Α ρε, σύντροφε...
Άλα-αααα

Όλα ξεκίνησαν από το λάθος (του Σαμαράκη), με τους Υπεραστικούς να παίζουν για δεκάχρονα παιδιά με τους ταξικούς προβληματισμούς της προεφηβείας και του δημοτικού, να μαθαίνουν εξ απαλών ονύχων το «τάξη εναντίον τάξης» και πως η έφοδος στους ουρανούς δε θα γίνει με αερόστατο. Και εδώ υπάρχουν δύο λογικές εξηγήσεις.
Είτε ήταν τιμωρία για τον υπεραστικό Παύλο, που ήταν καιρό άρρωστος, αλλά ζει (τσακίστε τους ναζί, σε λούπα, από όλα τα παιδιά μαζί και το καθένα ξεχωριστά), εκπροσωπεί σταθερά την παιδική αρρώστια του κομμουνισμού και κατέληξε με το κοινό που του ταιριάζει, ώσπου να σοβαρευτεί -στο ΦΒ τουλάχιστον.
Είτε ήταν μια κίνηση που στόχευε να χαρούν οι γονείς των παιδιών και πέτυχε διάνα. Μα δίπλα σε αυτούς, ποτίζεται και η γλάστρα με τη νέα σπορά, που είναι έτοιμη για όλα.

Αυτή είναι μια άγρια γενιά παιδιών, που δεν έχουν ζήσει ούτε μια μέρα «κανονικότητας». Που τραγουδάν και χορεύουν «Θάνατος, μαύρος αδελφός», ξέρουν όλα τα αντάρτικα, ανεβαίνουν επί σκηνής να φωνάξουν «τσακίστε τους ναζί» και ας μην έχουν προλάβει τον Παύλο -όχι των Υπεραστικών. Κάνουν αντιφασιστικά τατουάζ, με εργάτες που σπάνε σβάστικες. Δεν έχουν το κόκκινο μαντίλι των «Νέων Πρωτοπόρων», που έχει ακόμα ο (υπεραστικός) Παύλος, αλλά μπλουζάκια με κόκκινα πιράνχας, που είναι το όνομά τους και η ψυχή τους. Κι ίσως να κάνουν σπετσνάζ στον ελεύθερο χρόνο τους -ποτέ δεν ξέρεις πού θα χρειαστεί.




Ώρα για λίγη επαναστατική γυμναστική...

Πώς να κρυφτείς απ’ τα παιδιά, έτσι και αλλιώς τα ξέρουν όλα. Ξέρουν πως πρέπει να αλλάξουν τον κόσμο γιατί το έχει ανάγκη. Είναι ώριμα και υποψιασμένα για την αλήθεια, την αδικία γύρω μας, είναι έτοιμα για να πέσει ο σπόρος των Υπεραστικών -και του Φοίβου-, χωρίς μεγάλες προσαρμογές και φτιασιδώματα σε όσα λένε.
Είμαι ένα μικράκι προλεταριάκι...

Κι αν άκουγαν από δίπλα τον «κύριο Πρωτούλιο» -όπως τον είπε τρακαρισμένη η δημοσιογράφος της ΕΡΤ- να εξηγεί πως ακόμα και τα κουνουπάκια του πάρκου είναι πολιτικό ζήτημα, γιατί ο εργολάβος πήρε λεφτά για συγκεκριμένες δόσεις και δε (μας) ψεκάζει κάθε δέκα μέρες, όπως πρέπει, θα φτάναμε στην ουσία για τον καπιταλισμό με απλά παραδείγματα, όπως κάποτε μας εξηγούσαν το σεξ με τις μελισσούλες και τη γύρη.
-Χρατς, χρατς ο εργολάβος. Βζουν-βζουν τα κουνουπάκια.
Αλλά ποιος είναι αυτός που μας πίνει το αίμα;

(Εδώ θα κολλούσε και ένα τραγούδι του Jackal, που έλεγε στο ρεφρέν «Κουκουβά-Κουκουβά» και μετά έκανε ρίμα με τα ΜΑΤ, αλλά δεν το βρήκα με ένα πρόχειρο ψάξιμο).

Στην ίδια σκηνή ο Φοίβος εκπλήρωνε έναν στόχο ζωής, τραγουδώντας δίπλα στη (και για τη) Μάγδα Φύσσα. Αλλά βασικά λέγοντας επιτέλους το Ελεφαντάκι, το τραγούδι που τον καταξίωσε στο παιδικό κοινό του, και το Κροκοδειλάκι -άραγε θα έχουν δεύτερο κύκλο τα «Νούμερα» στην ΕΡΤ;- αντί για τα κλασικά που θα πει σήμερα. Και το πιο σπουδαίο είναι ότι κόλλησε και αυτός σταχανοβίτιδα -από Μποφίλιου και Βασίλη- και βγαίνει μόνος του, εκτός προγράμματος, και δεύτερη μέρα, υπερκαλύπτοντας το πλάνο του.

Για τη Μάγδα όμως, τη μάνα όλων μας, δεν υπάρχουν λόγια. Της χρωστάμε πολλά ενώ αυτή τίποτα, αλλά μας λέει «ευχαριστώ» γιατί τη βοηθήσαμε να κάνει τον πόνο της αγώνα. Και είναι παντού, πάντα εκεί, μέσα σε όλα όσα πρέπει να είναι. Όχι επειδή πρέπει, αλλά επειδή το θέλει, το χαίρεται και το ζει με την ψυχή της. Και στη χιπ-χοπ συναυλία με τους φίλους του Παύλου και στα παιδιά του Κόκκινου Αερόστατου -να τους μάθει πώς γελοιοποιείς τους τύπους με τη σβάστικα- και στο περίπτερο του συλλόγου Killah P. Κάθε μέρα, σε όλο τον χώρο. Ζει για τον Παύλο, που ζει μέσα από αυτήν και τον αγώνα της. Και αυτό είναι το καλύτερο ελιξήριο νεότητας, που την κρατάει δυνατή και μάχιμη. Δεν υπάρχουν πολλοί -οργανωμένοι και μη- που θα μπορούσαν να δώσουν τη δική της μάχη, τόσα χρόνια, με τόσο ζήλο. Βαθιά υπόκλιση...

Κι εδώ αρχίζει για κάποιους μια άρρωστη λογική του παραλόγου, που ξεκινά με υπονοούμενα για να γίνει χιονοστιβάδα. Φαιδροί τύποι, που παλεύουν ενάντια στον κόσμο της ιδιοκτησίας, αλλά βάζουν φράχτες και πνευματικά δικαιώματα στα σύμβολα που θεωρούν αποκλειστικά δικά τους. Και σπεύδουν να ζητήσουν το λόγο. Γιατί καλείτε το τάδε πρόσωπο; Γιατί τιμάτε με αφιέρωμα τον δείνα καλλιτέχνη; Κομμουνιστές και μπολσεβίκοι, η Μάγδα αυτή δε σας ανήκει...

Λύσσαξαν που καλέσαμε τη Μάγδα, έφριξαν που έπαιξε πέρσι η «Μπασταρδοκρατία», δυο φορές μάλιστα, στο ροκ αφιέρωμα, ξίνισαν που φέραμε πρώτη φορά τους Nightstalker, κοκκίνισαν (από το κακό τους) που τιμήσαμε την αγία τριάδα των ποιητών του δρόμου των Εξαρχείων (Γώγου, Άσιμος και Παύλος). Πού να άκουγαν και τον Μητσοτάκη (τον καλό) χτες να λέει πως το Φεστιβάλ είναι το μεγαλύτερο πολιτιστικό και πολιτικό γεγονός...

Μιλάμε εν τω μεταξύ για τρεις ευαίσθητους δημιουργούς, με ανήσυχο πνεύμα που είχαν πάντα ανοιχτούς διαύλους με τις ιδέες του κομμουνισμού -ή και με το Κόμμα. Για τη Γώγου που έγραψε το «Α ρε σύντροφε» ενάντια στον ρεβιζιονισμό κι «όλοι οι φίλοι της γράφουν με μαύρο χρώμα, γιατί ρημάξατε το κόκκινο». Για τον Άσιμο που έγραψε το «με πείσανε να γίνω ρεβιζιονιστής» (μα έτσι δεν την βρίσκω) και έχει μια ιστορική φωτογραφία με τον Χαρίλαο. Και για τον Σιδηρόπουλο που έχει γράψει για το λίπασμα και πώς «κινείται η ιστορία του ΚΚΕ».

Μπορεί κάποια από τα δικά τους αδιέξοδα να τόνιζαν τις αντιφάσεις του Κόμματος της εποχής τους. Αλλά την καλύτερη απάντηση την έδωσε ο Ματράκας, που έκλεισε την ουσία σε δυο-τρεις φράσεις. Το Κόμμα είναι η πηγή κάθε αντίστασης, από εδώ ξεκινάνε όλα. Υπάρχουμε ωστόσο και εμείς οι καλλιτέχνες, που ανοίγουμε λαγούμια, που σκάβουμε σε βάθος, αλλά αυτό μπορεί να μας κοστίσει καμιά φορά και τη ζωή μας.
Κι αν πέφτουν κάποτε στις υπόγειες διαδρομές που ανοίγουν, δε μειώνεται σε τίποτα η αξία τους.

Δεν υπάρχει πνευματική ιδιοκτησία και δικαιώματα. Υπάρχουν όμως κάποιοι που τιμούν κάποια πρόσωπα, για να καπηλευτούν τη λάμψη τους και να τους βάλουν σε ακίνδυνα καλούπια. Η κριτική αυτή θα είχε λοιπόν βάση αν το αφιέρωμα έδειχνε επιλεκτικά κάποιες πλευρές του έργου τους κι αποσιωπούσε βολικά άλλες για να το φέρει στα μέτρα μας.

Αλλά στο Φεστιβάλ ακούστηκαν (σχεδόν) τα πάντα. Από το «α ρε σύντροφε» της Γώγου, ως το τραγούδι της Εθνικής Συμφιλίωσης του Παύλου, για το Χημείο. Ο Χουλιαράς (που είχε σπάσει τον πάγο, λέγοντας άλλες χρονιές τον Μηχανισμό) δεν έκρυψε τον ενθουσιασμό του που μπορούσε να τραγουδήσει κομμάτια που είχε απωθημένο να τα πει. Και έκλεισε το πρόγραμμα με το «Δεν πα να μας χτυπάν...» του Άσιμου, με το σωστό χρώμα στην κόκκινη σημαία. Παύλο (των Υπεραστικών).

Δηλαδή είπε και το «Παράτα τα» (λοιπόν, παράτα το το κόμμα); Ε, όχι. Ας αφήσουμε κάτι για του χρόνου, μην τα πούμε όλα φέτος...

Την ίδια στιγμή, στη Λαϊκή Σκηνή, μαθαίναμε χρήσιμες πληροφορίες από τον Σοφιανό και τον... «κύριο Πρωτούλιο», που δεν τα σηκώνει αυτά και είπε στη δημοσιογράφο της ΕΡΤ: Είμαστε στην κόκκινη πολιτεία, εδώ είμαστε όλοι σύντροφοι, δεν χρησιμοποιούμε πολύ το «κύριε»...

Μεταξύ πολλών άλλων ακούσαμε ότι: Οι τάχα ακομμάτιστοι υποψήφιοι θα πάρουν πινελάκι το βράδυ των εκλογών. Και αν ο χάρτης είναι «μπλε», η κυβέρνηση θα το εισπράξει ως επιβράβευση για όσα έγιναν και ως παραγραφή των ευθυνών της. Ότι με αυτούς τους ρυθμούς τα αντιπλημμυρικά έργα που προβλέπονταν για αυτή τη θητεία για την Περιφέρεια της Αττικής, θα τελειώσουν σε 44 χρόνια. Ότι μετά την συγχώνευση των Νομαρχιών, η Περιφέρεια έχασε 1.700 υπαλλήλους και στη θέση τους ήρθαν μόλις 100 (!). Και ότι στον Δήμο Αθηναίων, μπορεί ο Μπακογιάννης να βρίσκεται στο στόχαστρο όλων, αλλά η δική του παράταξη δεν είχε απόλυτη πλειοψηφία στο δημοτικό συμβούλιο, και χρειαζόταν πάντα τις ψήφους άλλων, για να περάσει αυτά που ήθελε.

Ότι η Δούρου έδωσε το μισό αποθεματικό της Περιφέρειας για την «επένδυση» στο Ελληνικό. Ότι έδωσε ζεστό χρήμα στον εφοπλιστή πρόεδρο της ΑΕΚ, για να χτίσει ιδιόκτητο γήπεδο (δικό του, όχι της ομάδας) και πως κάτι ανάλογο γίνεται με τον εφοπλιστή ιδιοκτήτη του Παναθηναϊκού και τον Δήμο Αθηναίων για το γήπεδο στον Βοτανικό -στον δρόμο που χάραξαν με το Καραϊσκάκη και τον εφοπλιστή πρόεδρο του Ολυμπιακού. Και αυτά καλό είναι να λέγονται και να τα ακούνε όσοι κολλημένοι σφοι έμειναν σπίτι την Πέμπτη, για να δουν την ομάδα τους -και δεν είχε και οθόνες να μεταδίδουν τα ματς, όπως κάποτε στα Ιλίσια, που είχε πέσει το Φεστιβάλ πάνω στο Τσου-Λου.

Οθόνες δεν είχε όμως ούτε ο Ζάρα. Και ότι θα έτρωγε άκυρο (cancel), έστω και για τεχνικούς λόγους, από τους Κνίτες, δεν το φανταζόταν ούτε ο ίδιος, ούτε ο Κωτσαντής με τον οποίο τα έλεγαν παραπλεύρως, μήπως και βρεθεί μια λύση της τελευταίας στιγμής. Μάλλον όμως χτύπησε η κατάρα του φασίστα, με την αγαπημένη ατάκα - ερώτηση: Έχεις βίντεο; (πχ για τους νεκρούς στο Πολυτεχνείο, ως απόδειξη). Και ο Ζαραλίκος είχε βίντεο, αλλά όχι οθόνη για να παίξουν. Κι είναι πολύ κρίμα, όχι επειδή είναι ο Ζάρα, ούτε για τον κόσμο που έφυγε ξενερωμένος, αλλά γιατί θα είχε φρέσκο υλικό και ατάκες για τον Κασσελάκη. Γιατί μόνο αυτός μπορεί να νικήσει τον Κασσελάκη, που μπορεί να νικήσει τον Μητσοτάκη, που είχε νικήσει τον Μεϊμαράκη, που διαδέχτηκε τον Σαμαράκη (όχι, Λάθος, τον Σαμαρά).

Στο Φεστιβάλ πάντως υπάρχουν τρεις κατηγορίες καλλιτεχνών. Αυτοί που έρχονται και τηρούν τους τύπους, αυτοί που έρχονται και χαίρονται πραγματικά, και η Νατάσσα Μποφίλιου, που κάνει συλλογή ενσταντανέ με τον ΓΓ να κάνει το αρκουδάκι Αγκαλίτσας.

Και επίσης, τρεις κατηγορίες καλλιτεχνών. Αυτοί που ευχαριστούν την ΚΝΕ για την πρόσκληση. Αυτοί που αφήνουν ένα πολιτικό μήνυμα, τύπου «καλή αντάμωση στους δρόμους -και ας μην κατεβαίνουν πάντοτε οι ίδιοι. Και η Νατάσσα Μποφίλιου, που θέλει να τα πει όλα, και για την ΚΝΕ, και για τους αγώνες, και για τη Λαϊκή Συσπείρωση, και για τον σύντροφο μπαμπά της, που κατεβαίνει υποψήφιος, και... Ξεχάσαμε τίποτα;

Τρίτη μέρα σήμερα, κατά τας γραφάς, που σημαίνει πως τα επίπεδα συσσώρευσης σκόνης στον λαιμό, τα ρουθούνια και τον αμφιβληστροειδή χτυπάνε κόκκινο -και αυτά- και αν κρατούσε εννιά μέρες το Φεστιβάλ, όπως κάποτε, θα φτάναμε σε κατάσταση I can’t breathe, αλλά στην πράξη, όχι μόνο συνθήματα.

Θα είναι κρίμα όμως να φύγετε από το Τρίτση και να μην έχετε δοκιμάσει το φαλάφελ των μεταναστών και κάτι πιτάκια που δίνουν στο τραπεζάκι του Κονγκό -αν δεν κάνω λάθος. Κανονικά θα έπρεπε να έχουμε φέρει και ινδική κουζίνα από τους συντρόφους, που έχουν μόλις μερικά εκατομμύρια μέλη. Αλλά ας μείνει κάτι και για το 50ό. Όλα από τώρα θα γίνουν; Τα καλύτερα Φεστιβάλ μας δεν τα έχουμε ζήσει ακόμα...

Παρασκευή 22 Σεπτεμβρίου 2023

49 σημεία για το 49ο Φεστιβάλ - Α’ Μέρος

Όρθιο πες μου τι θα μείνει
49 σημεία για το 49ο Φεστιβάλ - Α’ Μέρος

Δεν έχω ιδέα αν θα βγουν τόσα ή αν θα υπάρξει επόμενο μέρος. Ίσως βγουν παραπάνω, ίσως λιγότερα. Αλλά είναι μια εύκολη λύση για τον τίτλο του σημειώματος και για να μπουν κωδικοποιημένα οι εντυπώσεις του τριημέρου.


Τους καλύτερους (δηλαδή νικηφόρους) εμφυλίους δεν τους έχουμε δώσει ακόμα. Άραγε λένε τίποτα ως βιβλίο τα «Επτά φεγγάρια» του Καρουνατιλάκα ή είναι άνοστη, μεταφυσική σούπα; Να ρωτήσουμε και τους συντρόφους, μήπως έχουν γνώμη.

Αστερίξ, θα βρέξει! Τα drone πετάνε χαμηλά...
Και όμως, όχι διάολε. Ούτε σταγόνα, ούτε συννεφάκι στον ορίζοντα, ούτε γη και κυρίως ούτε νερό. Ούτε ένας Κακοφωνίξ να προκαλέσει τη μήνη των θεών και να πέσει ο ουρανός στο κεφάλι μας, πριν κάνουμε την έφοδο. Σχεδόν δε νιώθεις πως είσαι σε Φεστιβάλ...

Πόσοι μη Θεσσαλοί, αιχμάλωτοι της γοητείας της γεωγραφίας, ξέρουν άραγε πως το Γκιντίκι είναι ύψωμα στον Κίσσαβο; Ή ότι από φέτος τον Σεπτέμβρη η μεγαλύτερη λίμνη της χώρας -που βρίσκεται ολόκληρη στην ελληνική επικράτεια- δεν είναι η Τριχωνίδα αλλά η πάλαι ποτέ αποξηραμένη Κάρλα;
Και λιμνοθάλασσα θα σας φέρουμε...

Πρώτα έρχεται ο γιος (Γκιντίκι) του Θανάση (Παπακωνσταντίνου), να στρώσει το έδαφος για τον πατέρα του. First we take Manhattan -αν και εμείς πρώτα στο Βερολίνο μπήκαμε, το Μανχάταν αργεί ακόμα.
Αλλά ένας είναι ο Παπακωνσταντίνου, ένα είναι το Κόμμα. 50 χρόνια Βασίλης στη μουσική, 49η χρονιά για το Φεστιβάλ. Και τι έκανε δυο χρόνια, ως το ’75 που ξεκίνησαν; Δηλαδή, Βίρνα, εννοείς πως υπήρχε Βασίλης χωρίς Φεστιβάλ -και αντίστροφα;

Κανονικά πρέπει να βγει στα 50 χρόνια και ένας πίνακας με τις περισσότερες συμμετοχές για τους λάτρεις της φεστιβαλικής στατιστικής. Πχ Βασίλης 42 (έχασε μερικά και τότε που φλέρταρε με τον Καζάκη), Πασχαλίδης 30 και να δούμε ποιος πάει για το χάλκινο.

Μέσα σε όλη αυτή τη δίνη
Όρθιο πες μου τι θα μείνει
Το ΚΚΕ. Κι αν δεν υπήρχε πένθος για την καταστροφή, οι σφοι στη Θεσσαλία ακόμα και Φεστιβάλ θα μπορούσαν/προλάβαιναν ίσως να στήσουν. Και να έβγαινε μετά η αντίστοιχη Αυριανή της Λάρισας με τίτλο «να αναλάβ’ το Κουκουέ ή οι πολίτ’ς».


Μακάρι, Βασίλη, να μπορούσε και η φωνή να φυτρώσει ξανά, όπως τα μαλλιά σου. Γιατί πλέον αυτό που κάνεις δεν είναι κανονική συναυλία, αλλά συμμετοχική δημοκρατία, όλο «δικό σας» και «δικό σας», το κοινό βγάζει τη μισή συναυλία κι εσύ κάνεις τις άναρθρες κραυγές του πειρατή, στο φτερό του παπαγάλου, που φωνάζει «τους ξεφύγαμε».
Ο τόπος όλος θα καταστραφεί και το μόνο που θα είναι φανερό από τη Σελήνη, θα είναι η μύτη σου και πως δεν μπορείς, δεν το έχεις πια, επί σκηνής. Αλλά οι κατσαρίδες που θα επιζήσουν θα σου φωνάζουν «Βασίλη, (επι)ζούμε, για να σε ακούμε».
Πώς είναι έτσι το παιδί και τι φωνάρα είχε...

Η συναυλία με Νταλάρα - Φαραντούρη ήταν αφορμή να βγουν τα πρασινο-ηλιόμετρα και να αναρωτηθούμε: ποιος είναι πιο (αριστερός) Πασόκος; Έλειπε όμως ο Νικολόπουλος που ήταν στη λαϊκή σκηνή. Όπως θα έλεγε ο Ιωάννου.
Ο τρίτος δρόμος πάει Φεστιβάλ

Είναι πολύ λάθος και άδικο συνάμα να λες πως δε γελάς με τα αστεία στο stand-up comedy στη μαθητική. Γιατί αν ακούς πχ ατάκες του στιλ «είμαι κομμουνιστής και εγώ και το πέος μου, όταν πάμε στο κρεβάτι, δηλώνει απεργία», μπορεί να σε πιάσει νευρικό γέλιο από αμηχανία -κριντζάρισμα το λένε πια.

Χάος κάποτε έλεγαν στη διάλεκτό μας τον ενδιάμεσο «χυλό» (Γλέζος, Ηλιού κ.ά.) μεταξύ ΚΚΕ και «εσ.» στα στρατόπεδα των εξόριστων, που αρνούνταν να πάρει θέση στη διάσπαση και ήταν με την ενιαία ΕΔΑ.
Χάος επίσης είναι το πολύ ενδιαφέρον ντοκιμαντέρ, παραγωγής ΠΣΑΠ, για τις τραγελαφικές καταστάσεις που αντιμετωπίζουν τα μέλη του (οι επαγγελματίες αμειβόμενοι ποδοσφαιριστές) στην παλιά Β’ Εθνική (Σούπερ Λιγκ 2). Αλλά οι μεγαλύτερες βρωμιές γίνονται στο υψηλότερο επίπεδο (βλέπε ΦΙΦΑ και Μουντιάλ), με την καλύτερη οργάνωση και τις εγκληματικές οργανώσεις που λυμαίνονται τον χώρο.
Και η απορία που μου έμεινε από την -πολύ ενδιαφέρουσα- παρουσίαση, είναι αν υπάρχουν συλλογικές συμβάσεις (πέρα από τα ατομικά συμβόλαια) για τους ποδοσφαιριστές. Και αν στον ΠΣΑΠ δεν υπάρχουν παρατάξεις -όπως σε κάθε σωματείο- λόγω καταστατικού (ενιαίο ψηφοδέλτιο) ή για συγκυριακούς λόγους.

Αν μπορούσα να διακτινιστώ και σε δεύτερη συζήτηση, μάλλον θα πήγαινα σε αυτήν για τη Βενεζουέλα, που κάποτε θεωρούνταν ό,τι πιο κοντινό σε μια κυβέρνηση ΑΑΔΜ, όπως έμπαινε προγραμματικά.
Αλλά η πιο ενδιαφέρουσα κουβέντα, με τον περισσότερο κόσμο, ήταν με τη Δάγκα για την εμπορευματοποίηση του σώματος και της σεξουαλικότητας. Και όπως μου είπαν, έπιασε σχεδόν τα πάντα. Από την πορνεία και την πατριαρχία ως τα τρανς άτομα και τα τηλεοπτικά στερεότυπα. Και όποιος δεν καλύφθηκε ή ντρεπόταν να μιλήσει δημόσια, μπορούσε να συνεχίσει μετά τη συζήτηση, κατ’ ιδίαν, αν και μάλλον θα ήθελε να πάει στη συναυλία της Μαρσό -που μόλις τελείωσε τη δική της συναυλία, πήγε και αυτή να ακούσει Γκιντίκι.

Βασικά συμπεράσματα -μεταξύ άλλων- ήταν ότι συμμεριζόμαστε τους προβληματισμούς της Κολοντάι, παρακολουθούμε νέα φαινόμενα όπως το Τίντερ -όπου μπορείς να βρεις προφίλ αρκετών συντρόφων- καθώς και ό,τι σειρά κυκλοφορεί στην ελληνική Τιβί ή το Νέτφλιξ, για να έχουμε άποψη και να παρεμβαίνουμε.

Το μόνο που πρόλαβα δια ζώσης ήταν ένα στιγμιαίο κόμπιασμα της Δάγκα, που δικαιολογήθηκε λέγοντας ότι είχαν πριν την ένταση και με τον Άδωνη στη Βουλή. Κι ίσως τελικά να έχει δίκιο ο Ζαραλικός -λέει η Mariori. Ο μόνος λόγος που λέει βλακείες, είναι γιατί έχει δόντια. Ακόμα...

Σήμερα κεντρικό θέμα στη λαϊκή σκηνή θα είναι εύλογα η Τοπική Διοίκηση και οι επικείμενες εκλογές. Χτες είχαμε τα προεόρτια και άπειρες ντάνες με ψηφοδέλτια στα περίπτερα της Λάσυ, που μου θύμισαν ένα στίχο του Ψαριανού, που έκανε τουλάχιστον το όνειρό του πραγματικότητα και είχε γράψει προφητικούς στίχους.
Ψηφοδέλτια σταύρωνα και όλη νύχτα γκάβλωνα
Στης Βουλής τα έδρανα, αχ και εγώ να έκλανα...

Η καινούρια ατραξιόν φέτος (το νέο έχει πάντα άλλη γοητεία) ήταν η διεθνής κουζίνα και οι μετανάστες που συσπειρώνει στην περιοχή το Στέκι της Κυψέλης. Επιτέλους και μπράβο -καθόλου ειρωνικά! Και ας λέει ένας σύντρολος, ακούγοντας Μυστακίδη, πως όσο πάει, συγκλίνουμε και μοιάζουμε με το αντιρατσιστικό. Θα ήθελαν... Και όλοι ξέρουν βασικά πως κάθε Φεστιβάλ θέλει όταν μεγαλώσει να γίνει Φεστιβάλ ΚΝΕ-Οδηγητή.
Σε αυτό το σημείο να πούμε πολλά μπράβο (εντελώς ειρωνικά) στους τροτσκιστές που διάλεξαν αυτό το Σαββατοκύριακο για να κάνουν την «αντιρατσιστική γιορτή» τους στο Γεωπονικό.

Δε δοκίμασα χτες κάτι από τις αφρικανικές και ασιατικές κουζίνες -λείπουν κάποιοι Λατίνοι, για να ανασυστήσουμε την Τριηπειρωτική. Αλλά και μόνο που βλέπεις τραπεζάκι «Ένωσης Δημοκρατών Σουδάν» (ενιαίο, χωρίς γεωγραφικούς προσδιορισμούς), σου έρχεται αυθόρμητα να τους ενισχύσεις.
Κι αν σου φαίνονται δύσκολες έως απάλευτες οι ιδεολογικής διαφορές μεταξύ των ΚΚ, των ρευμάτων και των διασπάσεών τους, οι παρομοιότυπες (sic) σημαίες Γκάνας, Σενεγάλης, Καμερούν σου δίνουν μια ευκαιρία να αναθεωρήσεις (ώστε είστε αναθεωρητής;). Και αυτές της Σλοβακίας, Σλοβενίας και λοιπών λαϊκοδημοκρατιών ήταν επαρκής λόγος για να μη γίνει ποτέ η παλινόρθωση και οι διασπάσεις που ακολούθησαν.

Δεν ξέρω αν ο mr Βίκος πέρασε ανοιχτά στο κυβερνητικό στρατόπεδο και διακόψαμε τη συνεργασία, αλλά η Έψα (χτύψα) είναι σαφής ποιοτική αναβάθμιση. Και θεσσαλική.

Στη Διεθνούπολη, το καλύτερο «μπιχλιμπίδι»-ενθύμιο ήταν νομίζω το μουσικό κουτί (χωρίς Μόρφη και Πορτοκάλογλου) των Μεξικάνων, που το γυρίζεις με μια μικροσκοπική μανιβέλα και ακούς τη μελωδία της Διεθνούς ή το Μπέλα Τσάο (παράγουμε περισσότερα από όσα μπορούμε να αφομοιώσουμε). Κι επίσης οι αθλητικές μπλούζες της CCCP, της DDR και της Κούβας, στον ίδιο πάγκο (που θα βγουν σύντομα από τον πάγκο της ιστορίας, για να παίξουν μπάλα ξανά).

Κάνεις βόλτα στα τραπεζάκια και μετράς απουσίες και μικρές απώλειες, γνωρίζοντας το πολιτικό υπόβαθρο που ίσως τις ερμηνεύει, με τη διάλυση της ΕΚΠ (Ευρωπαϊκή Κομμουνιστική Πρωτοβουλία). Λείπουν πχ οι Ρώσοι του ΚΕΚΡ (Τιούλκιν) αλλά έμειναν αυτοί που φέρνουν τα μπλουζάκια με τον νεαρό Στάλιν. Λείπουν και οι Γιούγκοι (Σέρβοι) νοσταλγοί του Τίτο, που 'ναι μάλλον στη «σφαίρα επιρροής» της Ρωσίας. Κι αναρωτιέσαι ενδόμυχα τι άλλο πρέπει να γίνει για να φύγουν μόνοι τους οι Ισπανοί του ξεπουλημένου ΚΚΙ ή έστω η ΕΔΟΝ. Ο Μιθριδάτης πχ κατάλαβε ότι είναι ΣΥΡΙΖΑ, αυτοί όχι; (Ντάξει, τώρα γίνεσαι λίγο κακός).

Και τη Μηλιαρονικολάκη, γιατί την «έδιωξαν» και λείπει φέτος από το πρόγραμμα; Είχε... "βαθιές διαφωνίες" γιατί ήταν με το «λευκό πάνω στο λευκό». Αλλά δεν είναι απαραίτητο να πιάνει κάθε φορά υψηλά νοήματα η συζήτηση στον Πολιτισμό. Θα μπορούσε να γίνει πχ κάτι για τα Μουσεία ΝΠΔΔ και άλλα κατορθώματα της Μενδώνη -και αυτών που της κάνουν «αντιπολίτευση»- στον χώρο.

Η κόλαση δεν είναι οι άλλοι -όπως λέει ο Σαρτρ-, οι άλλοι είναι εσύ -όπως λέει το Σφάλμα, ακόμα και ιδίως αν μιλάμε για το πολύχρωμο μωσαϊκό στην ανθρωπογεωγραφία του κοινού της Μαρσό πχ. Αλλά με όρους Φεστιβάλ, μπορεί -για μια και μόνο εξαιρετική συνθήκη- να έχει δίκιο ο υπαρξισμός.

Κόλαση είναι να είσαι χρέωση ταμείο στον Βασίλη, Σάββατο βράδυ, να έρχεται ο άλλος με 100ευρω και να θέλει ρέστα σε πεντάλεπτα, ο διπλανός να έχει παραγγείλει 35 σουβλάκια (κάν' τα 34, ποιος θα τα φάει 35;), να έχει γίνει το χέρι σου παγάκι, να αναρωτιέσαι πότε θα σπάσει ο πάγος να χαραχτεί ο δρόμος προς τις μπύρες, και να ετοιμάζεσαι για περιφρούρηση στα Μωρά στη Φωτιά.
Αν δεν είχαν περάσει τόσα χρόνια, θα είχα καλύτερα πρόσφατα παραδείγματα, που δε θα πρόδιδαν την ηλικία μας, που είναι πάντα η νιότη του κόσμου.

Φεστιβάλ με πορεία για τη ΔΕΘ, είχα κάνει. Φεστιβάλ σε μέρα απεργίας όχι. Τσεκ στη λίστα!


Για του χρόνου, στο 50ό Φεστιβάλ, ίσως έχουμε κρατήσει κάτι πιο εντυπωσιακό -πχ μια ωραία έφοδο στα χειμερινά.
Και μετά, καλό χειμώνα! Μετά το Σάββατο, θέλοντας και μη, δεν μπορείς δυστυχώς παρά να το σκεφτείς -κι ας μην το λέμε.

Είχα και μερικά ακόμα σχόλια, πχ για τον Φώντα Λάδη, το κόκκινο Αερόστατο, την Κεντρική Έκθεση του Φεστιβάλ. Αλλά ας αφήσουμε τίποτα για το επόμενο μέρος -αν και εφόσον βγει ποτέ στην οθόνη.

Πέμπτη 31 Αυγούστου 2023

Όταν η Barbie συνάντησε τον φεμινισμό - Απλά μαθήματα αστικού δικαιωματισμού

Τι είναι και τι θέλει η περιλάλητη, χιλιοτραγουδισμένη ελληνική ιδιαιτερότητα;
Μην είναι τα τρία κόκκινα γράμματα, οι παραφυάδες, περικοκλάδες και καταβολάδες τους στο κίνημα, με τις ισχυρές καταβολές που έχουν ακατάλυτες ρίζες;
Μην είναι οι κάμποι, τα βουνά, οι αντάρτες που ανέβηκαν σε αυτά και η σπορά που άφησαν;

Βασικά, είναι κάτι νύχτες με φεγγάρι, μες στα θερινά τα σινεμά -εκείνο που μένει τελικά, όπως τραγουδούσε ο Λουκιανός. Μέχρι που έγιναν κι αυτά κομμάτι του τουριστικού μας μύθου κι εξαγώγιμο προϊόν, με αγγλικούς υπότιτλους. Live your myth in Greece.

Μα πάνω απ’ όλα είναι ο προγραμματισμός στη διανομή ταινιών. Η Ελλάδα είναι πιθανότατα η μόνη χώρα όπου η πολυαναμενόμενη πρεμιέρα του Όπενχαϊμερ πήγε έναν μήνα πίσω, για να μη συμπέσει με το κύμα της Βαρβάρας εξ Αμερικής, που τα σαρώνει όλα σαν ατομική βόμβα. Και αυτά είναι όλα όσα χρειάζεται να ξέρει κανείς για τη χώρα μας. Και για το παγκόσμιο κοινό, που κόβει διπλάσια εισιτήρια για την ξανθιά κόκλα παρά για τον επιστήμονα. Και για την κε του μπλοκ, που γράφει για την πρώτη, ενώ τις προάλλες ήταν η πρεμιέρα του Όπενχαϊμερ, που δίνει άπειρο υλικό για πολιτική εμβάθυνση (από την πορεία της συζύγου του και τις δικές του πολιτικές συμπάθειες, μέχρι τα ηθικά διλήμματα ενός επιστήμονα). Και είναι εντυπωσιακό πόσα από αυτά χώρεσαν τελικά στην ταινία, με την τρίωρη διάρκεια, που αποθαρρύνει κάπως το ευρύ κοινό με τα ροζ αξεσουάρ.

Αλλά το δικό μας κοινό διψά για στρατευμένη τέχνη και πολιτικό σινεμά, όπως η Φλώρινα του Καντιώτη διψά για Αγγελόπουλο, και ας άργησε να πάει στα μέρη της η Βαρβάρα και λοιποί βάρβαροι (Περιμένοντας την Μπάρμπι, είναι και αυτή μια κάποια λύσις προοδευτική...). Και ψάχνει βαθιά στην πηγάδα (το κοινό) να βρει μηνύματα κατά της πατριαρχίας, στον φεμινισμό της Ματέλ και της Μπάρμπι. 

Αυτό θα πει πρωτοπορία και ιδεολογική ηγεμονία της Αριστεράς. Η τρίτη λήψη θα είναι η τελική. Και στο «Μπάρμπι 3» θα εφοδεύσουμε στον ουρανό, που το βάθος του παραμένει πάντα κόκκινο. Μπορεί και ροζ.


Αλλά πώς να μη φτάσεις σε τέτοιο συμπέρασμα, όταν βλέπεις τη σφισσα Μάργκοτ Ρόμπι να πρωταγωνιστεί σε σποτ του ΠΑΜΕ, δηλώνοντας συμπαράσταση στην απεργία των σεναριογράφων του Χόλιγουντ, οι οποίοι παίρνουν την τύχη και το σενάριο της ζωής τους στα χέρια τους; Και αν η Ελλάδα ήταν μεγαλύτερη αγορά, θα ήταν ζήτημα χρόνου να βγει μια «Μπάρμπι Κνίτισσα», με ταγάρι και γυαλιά αλά Φαραντούρη -πριν γνωρίσει τον Τηλέμαχο του ΠαΣοΚ-, ή μια Μπάρμπι φασαία με σαλβάρι, για να πιάσει το ευρύ καταναλωτικό κοινό. Κι είναι τυχαίο σφοι που στην ταινία ο Κεν παραμένει αμετανόητος Δαπίτης, ενώ η Μπάρμπαρα προσεγγίζει τις παρυφές και τα διάφορα ρεύματα της Νέας Αριστεράς;

Αλλά πόσοι θυμούνται ότι η Μπάρμπι εισέβαλε, μαζί με όλο τον καταναλωτικό ορυμαγδό, στη Σοβιετία, λίγο πριν το τέλος (της ιστορίας της) και ότι στα χασομέρια της Περεστρόικα είχε βγει η «σοβιετική απάντηση» στη Βαρβάρα, που δεν ήταν κάποια σημειολογική ανάλυση, αλλά μια κούκλα τύπου Μπάρμπι αλά σοβιετικά; Λες και είχαν κάτι να ζηλέψουν -αισθητικά και εμπορικά ακόμα μιλώντας- οι ρώσικες Ματριόσκες από τις λογής Βαρβάρες στα δυτικά (εξαιρείται η Αγία Βαρβάρα της δυτικής όχθης).
Άσε μας κουκλίτσα μου...

Τελικά όμως, αξίζει τόσο ντόρο η ταινία; Τόσες αναλύσεις με κινηματικό άλλοθι που περνάνε από σαράντα κύματα φεμινισμού;
Αν πιστέψεις τον Πι-Τζι με τα ντολμαδάκια, ναι. Αν πιστέψεις τον Βαρουφάκη, όχι. Η αλήθεια δεν είναι κάπου στη μέση, αλλά -ας πούμε- διαλεκτική, και ναι και όχι. Ή μάλλον, Σεμπάστιαν -όχι, όχι, ναι.

Όχι, δεν είναι μια τυπική χαζοχαρούμενη ταινία για 15χρονα.
Όχι, δεν είναι ένας ύμνος στη γυναικεία χειραφέτηση -σίγουρα όχι από τη δική μας σκοπιά.
Ναι, περνάει σχετικά ανώδυνα -αν φοβάσαι ότι θα σβήσεις από ανία.
Και -επίσης- ναι, περνά ξώφαλτσα, σχετικά ανώδυνα μηνύματα. Αλλά θα ήταν τεράστιο λάθος να την πάρει κανείς αψήφιστα, σαν κάτι αδιάφορο κι ανάξιο λόγου. Τίποτα δεν μπορεί να είναι αδιάφορο, όταν τροφοδοτεί τόσες συζητήσεις -ακόμα και αν αυτές δεν έχουν τόσο ενδιαφέρον και αναλώνονται στα ίδια.

Υπάρχουν πολλές ταινίες που προσπαθούν να πουν κάτι, βάζουν μερικούς προβληματισμούς αλλά μένουν στα ρηχά. Είτε γιατί δε γίνεται να περιμένουμε από μια ταινία να τα πει όλα, είτε γιατί -πολύ περισσότερο- δεν μπορούμε να περιμένουμε από το Χόλιγουντ να φτάσει σε βάθος και πολλή ουσία.
Υπάρχουν πολλές χολιγουντιανές παραγωγές, που βάζουν δυο-τρια ενδιαφέροντα σημεία, φτάνουν στη βρύση αλλά δεν πίνουν νερό, όπως έγραφε ο αείμνηστος Αντωνάκος στις κριτικές του στον Ρίζο. Που έχουν μια θολή, προοδευτική οπτική, με Democrat ταβάνι και αντικειμενικούς περιορισμούς.

Η Μπάρμπι δεν ανήκει όμως σε αυτή την κατηγορία.
Δε βάζει απλώς δυο-τρία σημεία -έστω απλοϊκά-, αλλά το σύνολο της γραμμής του αστικού δικαιωματισμού-φεμινισμού. Με πολύ απλό και έξυπνο τρόπο. Και γι’ αυτό ακριβώς άκρως αποτελεσματικό και «επικίνδυνο».

Ντάξει, μήπως υπερβάλλει η κε του μπλοκ και το χάνουμε λίγο; Όχι σύντροφοι, δεν μπορούμε να το πούμε αυτό. Σκέψου να πρέπει να πιάσεις ένα 15χρονο για να του εξηγήσεις... Ή μάλλον όχι, καλύτερα να το δούμε αυτό στο τέλος. Ας συνεχίσουμε με τα υπόλοιπα.

Δηλαδή θες να μας πεις ότι δεν έχει τίποτα καλό η ταινία;
Αντιθέτως! Έχει πολλές έξυπνες ιδέες και ωραία εκτελεσμένες. Αυτή ακριβώς είναι η δύναμή της, παρά τις αρκετές ευκολίες και τους διδακτικούς, λυρικούς μονολόγους με τα «υψηλά νοήματα» -αν δεν προσέξεις, τα έχασες.

Το βασικό μήνυμα στις κοπέλες, μικρότερες και μεγαλύτερες, είναι να αποβάλουν κάθε κόμπλεξ για τον εαυτό τους και να τον αγαπήσουν όπως ακριβώς είναι. Μπήκα στον πειρασμό πως το μήνυμα «μην αλλάξεις ποτέ τίποτα» δεν αφορά τόσο τον εαυτό μας, όσο τον κόσμο που ζούμε. Αλλά μπορεί να είμαι απλώς καχύποπτος, κολλημένος.
Είναι όντως βασικό να μην αφήνουμε τα στερεότυπα να μας δημιουργούν σύνδρομα κατωτερότητας. Και ας μη μας λέει η ταινία ποιος καλλιεργεί συστηματικά αυτά τα στερεότυπα, πρωτίστως στις γυναίκες, και τι ρόλο έπαιξε η Μπάρμπι και η Ματέλ στην εδραίωσή τους.

Στη δική μου οπτική, η πιο δυνατή στιγμή της ταινίας είναι όταν αναδεικνύει την αυθόρμητη αποδοχή της υποδούλωσης από τα θύματά της. Όσο η κανονική Μπάρμπι λείπει στον πραγματικό κόσμο, οι υπόλοιπες δέχονται πρόθυμα την πατριαρχία του Κεν, που τις αποβλακώνει, τις βάζει στο κοινωνικό περιθώριο για να σερβίρουν μπύρες, αλλά τους προσφέρει το «ευχάριστο συναίσθημα» της απαλλαγής από κάθε άγχος και σοβαρή ευθύνη.

Εξίσου εύστοχη είναι η σατιρική ματιά στις αφύσικες κινήσεις κάθε κούκλας, με τους ανατομικούς περιορισμούς αλλά και τις προκαθορισμένες κινήσεις, όπως οι ψεύτικες χαιρετούρες με τον σπασμένο καρπό. Μια κριτική που φαίνεται να επεκτείνεται σε όλο τον πλαστικό κόσμο της Μπάρμπι, τις ανούσιες δραστηριότητες και την καθολική έλλειψη νοήματος που τον διακρίνει. Για παράδειγμα, ο Κεν στην παραλία δεν είναι ένας τυπικός ναυαγοσώστης, ούτε καν λουόμενος και γενικά δεν ξέρει να κολυμπά. Είναι απλά ο Κεν στην παραλία, αυτό που λέει η περιγραφή της συσκευασίας του, και τίποτα άλλο πέραν αυτού.

Η ίδια έλλειψη νοήματος φαίνεται πάντως να διακρίνει αρκετές επίγειες δραστηριότητες στον πραγματικό κόσμο. Η σκηνή με τους τεχνοκράτες που κυνηγούν την Μπάρμπι και βραχυκυκλώνουν ψάχνοντας την έξοδο μπορεί να εκληφθεί και ως μια ξώφαλτση κριτική στη θλιβερή αναποτελεσματικότητα της κάστας των golden boys και την πηχτή βλακεία (στα όρια του λειτουργικού αναλφαβητισμού) που ξεπροβάλλει κάτω από τη μάσκα της γραφειοκρατικής σοβαροφάνειας.

Στο εσωτερικό του κτιρίου, βλέπουμε μεγάλα διαχωριστικά (σεπαρέ) που κρατούν απομονωμένους τους υπαλλήλους στους κατώτερους ορόφους, τονίζοντας ενδεχομένως την αποξένωσή τους. Η αλλοτρίωση όμως χτυπά εξίσου και τα υψηλότερα πατώματα (ρετιρέ), όπως στο Διοικητικό Συμβούλιο της εταιρείας, του οποίου τα μέλη δε βρίσκουν καν χρόνο να γαργαληθούν, σε ένα διάλειμμα από τις βαρετές συσκέψεις κορυφής...

Μεγαλωμένη σε έναν πλαστικό κόσμο με επίπλαστα αξιώματα για τα υποκατάστατα και τις λογής εκδοχές της, η Μπάρμπι προσπερνά την εκμετάλλευση αλλά απορεί φωναχτά και ενίσταται γιατί δε βλέπει καμία γυναίκα ανάμεσα στα στελέχη της Ματέλ. Οι προβληματισμοί για τη φύση της εργασίας, τους ταξικούς φραγμούς και άλλα τέτοια ξύλινα -και ουδόλως πλαστικά- περισσεύουν, για να πέσουμε στη γνωστή πεπατημένη ότι αν μας κυβερνούσαν περισσότερες γυναίκες -ας ήταν και αστές- ο κόσμος μας θα ήταν καλύτερος.

Η Μπάρμπιλαντ παρουσιάζει μια άνευρη εκδοχή «μητριαρχίας», χωρίς βάθος και ριζοσπαστικές αιχμές. Κινείται πολύ πίσω από τα αντιπολεμικά μηνύματα της Λυσιστράτης ή το τολμηρό, ανατρεπτικό περιεχόμενο του Αριστοφάνη στις Εκκλησιάζουσες. Είναι κατώτερη ακόμα και από την επιδερμική προσέγγιση του Casa de Papel στο επεισόδιο της «μητριαρχίας» ή και από το τραγούδι «Barbie Girl» των Aqua, που το περάσαμε για σαχλό, όταν βγήκε, αλλά σατιρίζει εύστοχα τη λογική της κοινωνίας που παράγει μαζικά «Μπάρμπι» κάθε χρώματος -και φύλου.

Η ζωή σε πλαστικό είναι φανταστική
Μπορείς να χτενίσεις τα μαλλιά μου,
να με γδύσεις οπουδήποτε...

Το ανδρικό φύλο αντιμετωπίζεται από εχθρικά -ως δυνητικός αντίπαλος της girl power και της γυναικείας χειραφέτησης- ως απλό συμπλήρωμα στο πλευρό των γυναικών -και απ’ το πλευρό τους, για να αντιστρέψουμε τον πασίγνωστο μύθο των Πρωτόπλαστων. Η πατριαρχία της Κεν-ο-κρατίας όμως, τους αφήνει ένα μεγάλο κενό, που δεν μπορεί να το καλύψει μια εφήμερη και απατηλή αίσθηση ανωτερότητας-επιβεβαίωσης ενάντια στις γυναίκες. Αν πάντως η σκηνοθετική οδηγία προς τον Ράιαν Γκόσλινγκ ήταν να ενσαρκώσει το αδιάφορο κενό ως έννοια, έχουμε να κάνουμε με μια μοναδική ερμηνεία, που φτάνει σε απλησίαστα ρηχά επίπεδα.

Η ταινία παίζει εμφανώς σε διάφορα σημεία με τον μύθο των Πρωτόπλαστων και την απώλεια ενός (πρωτο)πλαστικού παραδείσου. Αυτή όμως δε συνδέεται με το φρούτο της γνώσης, τον καρπό της ηδονής ή την πρώτη εργασιακή εμπειρία, αλλά με την απόκτηση μήτρας και το πρώτο ραντεβού στον γυναικολόγο...

Τα πάντα κινούνται γύρω από το έμφυλο ζήτημα και δεν υπάρχει χώρος για επικίνδυνες εμβαθύνσεις σε απαγορευμένες θεματικές. Το σύστημα, σήμερα, όχι μόνο δεν έχει πρόβλημα να αποδεχτεί και να ενσωματώσει τέτοιου είδους προσεγγίσεις, αλλά επιλέγει να τις προβάλλει επιθετικά, φορώντας τη μάσκα της κοινωνικής ευαισθησίας, για να καταδικάσει την καταπίεση και τις διακρίσεις που το ίδιο προκαλεί. Αρκεί τα βέλη της κριτικής να στρέφονται στις παράγωγες αντιθέσεις, αφήνοντας στο απυρόβλητο τη βασική αντίθεση της αστικής κοινωνίας.

Ακόμα και η πολιτικοποιημένη κόρη της σχεδιάστριας της Ματέλ ενσαρκώνει αρχικά μια καρικατούρα γραφικής φεμινίστριας, που θυμίζει λίγο την «υστερική» Ρόζα του Αρκά. Διόλου τυχαία, αυτή είναι και η μόνη φορά που ακούγεται σε όλη την ταινία η λέξη «καπιταλισμός»...

Αυτή η ροζ λαίλαπα είναι το καλύτερο απορρυπαντικό για το ξέπλυμα της Ματέλ και της «εταιρικής ευθύνης» της. Ξαφνικά η «κοινωνικά ευαίσθητη» Ματέλ δεν είναι ένα μονοπώλιο με εκατομμύρια κέρδη, χτισμένα στην εκμετάλλευση, ούτε και ευθύνεται για τα στερεότυπα που καλλιέργησε συνειδητά επί δεκαετίες, εφόσον τώρα έχει άλλη ατζέντα και σχεδιάζει ακόμα και τη... μελαγχολική - καταθλιπτική Μπάρμπι.

Οι αντιδράσεις του κοινού και της βασικής ομάδας στην οποία στοχεύει -δηλαδή κορίτσια της εφηβείας- δεν αφορούν τόσο τα φεμινιστικά μηνύματα της ταινίας αλλά εκδηλώνονται με όρους μόδας και εξαντλούνται στα ροζ ρουλαχάκια. Γίνονται δηλαδή και αυτές ένα είδος εμπορεύματος και πηγή κέρδους για τη Ματέλ.

Αλλά αυτήν την Μπαρμπι-μανία δεν την χωρίζει σινικό τείχος με τις «ψαγμένες αντιδράσεις», το πλήθος των φεμινιστικών αναλύσεων και τα σεντόνια στους τοίχους των ΜΚΔ, ακόμα και στη χώρα μας. Στην τελική, δεν έχει τόση σημασία αν η ταινία έχει τόσες διαστάσεις και πιάνει τόσο βαθιά ζητήματα, όπως θέλουν ίσως να πιστεύουν κάποιοι, αλλά ότι πυροδοτεί αντίστοιχους συνειρμούς και πραγματικές συζητήσεις.

Ανακεφαλαιώνοντας.
Η ταινία δεν είναι απογοητευτική, όπως λέει ο Γιάνης. Είναι πολύ καλή για αυτό που είναι και αυτό που θέλει να πετύχει.
Η ταινία «Μπάρμπι» δεν είναι ούτε ένα φεμινιστικό μανιφέστο, όπως βαυκαλίζονται κάποιοι. Είναι μανιφέστο του αστικού δικαιωματισμού, με αρκετά χαμηλό ταβάνι και συγκεκριμένες στοχεύσεις. Είναι σενάριο έξυπνο, καλοδουλεμένο και γι’ αυτό πιο «επικίνδυνο».

Κι είναι πολύ επικίνδυνο να κολυμπήσεις κόντρα στο ρεύμα, να δοκιμάσεις να αποδοκιμάσεις την Μπάρμπι, να πας να ασκήσεις κριτική και να το αποδομήσεις σε μια παρέα 15χρονων. Βασικά είναι πολύ δύσκολο να μη φανείς ένας γραφικός μπάρμπας (boomer), που ζει σε άλλες εποχές και βλέπει παντού ιμπεριαλιστικό δάχτυλο.

Ίσως όμως είναι πιο εύκολο να πείσεις τα παιδιά να αφήσουν τη μόδα να περάσει και να πάνε να δουν τον Οπενχάιμερ, που δίνει αφορμή για προβληματισμούς και αναζητήσεις σε μεγαλύτερο βάθος. Η ιστορία του πατέρα της ατομικής βόμβας δίνει περισσότερο πολιτικό υλικό από οποιοδήποτε μανιφέστο ατομικού δικαιωματισμού, ξεκομμένου από τις κοινωνικές συνθήκες.

Πέμπτη 10 Αυγούστου 2023

Όταν έκλαψε ο Γκαγκάλιν

Εισαγωγικό σημείωμα: το κείμενο αυτό ήταν έτοιμο κάνα δυο μέρες πριν -και είχε ήδη αργήσει. Θα ήταν όμως τρομερά ανεπίκαιρο να ανέβει τη μέρα της δολοφονίας του 29χρονου Μιχάλη. Και δε θα μπορούσε να ανέβει πριν από κάτι άλλο σχετικό και διόλου ανάλαφρο, όπως αυτό. Εξ ου και ανεβαίνει με αρκετές μέρες καθυστέρηση.
Λες να δάκρυσε για το κακό λογοπαίγνιο;

Πόσες είναι οι στιγμές στη ζωή μας τη σκυφτή -σαν την καμπούρα του Καμπούρη, του τίμιου οικοδόμου γίγαντα-, που μπορείς να καμαρώσεις σαν «πατερούλης» στα παιδιά σου πως ήσουν και εσύ εκεί ως αυτόπτης μάρτυρας;

Η επίθεση στο Λιτόχωρο την τελευταία μέρα της ανακωχής και του Μάρτη του ’46 -όσοι ήταν εκεί δηλαδή. Το Πολυτεχνείο -όπου στα λόγια ήταν όλοι, ακόμα και ο Σπύρος με την οργάνωση, πριν γίνει Απαράδεκτος και βρει αλλού το νόημα της ζωής. Το εννιαήμερο Φεστιβάλ -πω ρε φίλε...- του '88 στο Γαλάτσι. Το επόμενο με την ομιλία του Γράψα για την ομοφωνία των νεκροταφείων, ο οποίος πάντως δεν επέλεξε ποτέ την ολική ρήξη -και άσε το ρεύμα ανάδελφο να φτιάχνει τους μύθους του με μικρές νοθείες. Κι η ομιλία του Ντε Νίρο Μήτσου Κωστόπουλου στο 13ο Συνέδριο, πριν αρχίσει να θεωρεί το ΠΑΜΕ απομόνωση και το «ΟΚ» επίθεση του ιμπεριαλισμού στη γλώσσα μας (φράση αυτούσια από ομιλία του). Άντε να βάλεις και κάποιες αθλητικές στιγμές, που δεν κινούν διαλεκτικά μεν τη σπείρα του ιστορικού προτσές, αλλά χαράζουν τη μνήμη μας με ορόσημα.

Μετά το τέλος της ιστορίας, μπορεί να μη σταμάτησε να κινείται ο πλανήτης και η κοινωνία, στέρεψε όμως η κάνουλα με τις κοσμογονικές συγκινήσεις και τους συλλογικούς αγώνες, αφού άρχισαν όλοι να κινούνται γύρω από τον άξονά τους -δηλαδή τον εαυτούλη τους. Και ελλείψει τέτοιων συγκινήσεων βρίσκουμε υποκατάστατο σε άλλου τύπου αγώνες και αθλητικά ερζάτς, που γεμίζουν διακριτικά το κενό, μέχρι να έρθει πάλι εκείνη η ώρα.

Νίκο Γκάλη, κάρφωσέ τους πάλι...
(Ναι ρε, έκανε και καρφώματα και υπάρχουν αποδείξεις)

Και τι συγκινήσεις υπάρχουν στον αθλητισμό; Υπάρχουν πχ μερικές δυνατές στιγμές. Μετά μερικές άκρως συγκινητικές στιγμές, με ισχυρούς συμβολισμούς και μηνύματα. Υπάρχουν οι στιγμές που δακρύζει όλο το γήπεδο, μπαίνει ένα σκουπιδάκι στο μάτι και η τρίχα ανασηκώνεται. Πιο πάνω, οι στιγμές που ραγίζουν και τα τσιμέντα και πλανώνται τα φαντάσματα της (αθλητικής) ιστορίας πάνω από τον αγωνιστικό χώρο. Και πάνω από όλες αυτές, στην πιο ψηλή κορυφή (ίσαμε 1.83 μ.), η στιγμή που δάκρυσε ο Γκάλης (ακόμα και αυτός), βλέποντας τη φανέλα του να αποσύρεται και να κάνει τη δική της έφοδο στον ουρανό του ΟΑΚΑ -που φέρει το όνομά του.

Αλλά αν δεν έχεις ζήσει την πανστρατιά, τη χρονιά που κυνηγούσε ο Άρης τον Μίλωνα (ή μήπως τη Δάφνη;) για να μην πέσει κατηγορία, και έφερε για γούρι στο Αλεξάνδρειο τον Γκάλη, να δώσει κάτι από την αύρα του, μπας και σταυρώσουμε νίκη, δεν ξέρεις τι θα πει συγκίνηση...

 

Λένε πως οι άντρες δεν κλαίνε. Αλλά ο αθλητισμός είναι για να βρεις το παιδί μέσα σου και να το βοηθήσεις να μείνει αφάνα-το.

Λένε πως η πραγματική ενηλικίωση έρχεται όταν χάνεις τους γονείς σου. Αλλά υπάρχουν διάφορα ορόσημα που καθορίζουν την απώλεια της παιδικής αθωότητας.
Όταν ο Γκάλης έφυγε από τον Άρη και βρίζαμε τον Μητρούδη (που έγραψε, πριν πεθάνει, ένα βιβλίο για την «Αυτοκρατορία», στο οποίο μιλούσε λέει από καρδιάς στη Μούσα του, που τον άκουγε χωρίς να τον παρεξηγεί και να τον διακόπτει -οπότε ή μουγκή ήταν ή αντι-αρειανή).
Όταν ο Γκάλης ήρθε πρώτη φορά αντίπαλος στο Αλεξάνδρειο -που δε λεγόταν ακόμα Nick Gallis Hall- και έσπασε τα καλάθια από το άγχος και την πίεση, ενώ ο κόσμος που τον έβριζε ανακάλυπτε τι πάει να πει αντεστραμμένη αγάπη.
Όταν ο Γκάλης πήρε ένα ταξί στο ημίχρονο και έφυγε από την πίσω πόρτα του Μετς και του μπάσκετ. Όταν σταμάτησαν -περίπου στα 45 του- τα σενάρια ότι θα επιστρέψει στον Άρη και την ενεργό δράση. Όταν ξύρισε, μες στην πανδημία, το μαλλί και μείναμε ορ-φανα από τη θρυλική α-φάνα που αγαπήσαμε φανα-τικά και πέρασε στην αφανα-σία και την επετειακή φανέλα του Gangster, που είχε τη δική της τιμητική στο ΟΑΚΑ.

Σοκ και δέος! Σα να έκοβε δηλαδή τα κοτσιδάκια του ο Σφαλμάνης -γράψε άκυρο, ήδη συνέβη. Και οι στίχοι του είναι όλοι για εργάτες και άλλα τέτοια, ούτε μια ρίμα με τον Γκάλη, όπως τα Ημισκούμπρια. Σιγά μην ξανάρθει όμως τώρα ο Μιθριδάτης στο Φεστιβάλ, μετά από την πετυχεσιά να πατώσει με τον ΣΥΡΙΖΑ, εκεί στον Νότο.

Και όπως πάει, στην επόμενη πανδημία, μπορεί να του καρφωθεί του Γκάλη να ξυρίσει και τα φρύδια του, που ήταν σήμα κατατεθέν. Καλύτερα να έμενε στο κόλπο με το ξυραφάκι στα παπούτσια -για να μη φαίνεται η εταιρεία που δεν τον πλήρωνε (βλέπε παρακάτω). Ή έστω σε αυτό που ξύριζε ελαφρά τους ώμους του, για να φαίνεται η γράμμωση και να τρομάζει ο αντίπαλος -αν δεν είχε τρομάξει ήδη με την τριχοφυΐα στα χέρια του Νικ.

Βασικά, οι επαγγελματίες δεν κλαίνε. Δεν πληρώνονται για να έχουν αισθήματα και να δένονται με το κοινό. Αλλά δεν υπάρχει ούτε ένας επαγγελματίας που να έφτασε στην κορυφή χωρίς μεράκι κι αγάπη, χωρίς να ανακαλύπτει ένα κομμάτι του εαυτού του σε αυτό που κάνει. Ο Γκάλης ήταν από τους πιο σκληρούς επαγγελματίες, που μετρούσε κάθε δεκάρα και είχε ξύσει κάποτε τη φίρμα από τα παπούτσια του στα αποδυτήρια, για να πιέσει την εταιρεία να του δώσει χρήματα και συμβόλαιο. Αλλά ήταν καλός μόνο στο άθλημα για το οποίο ζούσε και ανέπνεε. Δε θα μπορούσε να είναι κάτι άλλο εκτός από αθλητής και δεν ήταν ποτέ καλός επιχειρηματίας όταν σταμάτησε το μπάσκετ -άλλο αν τώρα άνοιξε προφίλ Instagram, για να προωθήσει την εταιρία του.

Και γιατί μας ενδιαφέρουν όλα αυτά; Γιατί ήμασταν εκεί. Περασμένες αφάνες και διηγώντας τες να κλαις, για τα χρόνια της δεκαετίας του ’80.

Ωραία χρόνια! Ο Άρης έπαιρνε πρωταθλήματα, το ΚΚΕ διψήφια ποσοστά και δήμους, τα θέατρα έκλειναν τις Πέμπτες, οι χώροι δουλειάς στις απεργίες. (Και αν όλα αυτά δε σου φαίνονται ωραία, μπορεί να είσαι φιλελές ή ο Φασούλας που θέλει να ξεχάσει το Κνίτικο παρελθόν του. Ή απλώς να μην ξεχνάς βολικά πως τον Ιούνιο του ’87 δεν ήταν μόνο το Ευρωμπάσκετ, αλλά και ο καύσωνας που άφησε πίσω εκατοντάδες νεκρούς στην Ελλάδα της Αλλαγής, όπου τίποτα δεν είχε αλλάξει και ας έλεγε ο Πορτοκάλογλου "μα κάτι άλλαξε από χτες...") (και από εδώ ακόμα καλύτερα).
Ακόμα και ο Σκουντής μιλούσε λιγότερο εκείνα τα χρόνια -και άφηνε τον Γκάλη να πει κι αυτός καμιά ατάκα.
Το βασίλειό μας για ένα φίμωτρο. Αλλά υπάρχει άραγε κάτι πιο γνήσια ΠΑΣΟΚ απ' την υπέροχα απάλευτη φλυαρία του Σκουντή -που μπήκε στο ψηφοδέλτιο του ανατέλλοντος μεταλλίου πράσινου ήλιου, στις τελευταίες εκλογές;
Μαύρισ' το αγόρι μου...

Ίσως είναι εύκολο να βρεις κάποιον να μεταφράσει στον Γουόκαπ τους στίχους του ύμνου για «την κόψη του σπαθιού την τρομερή» και άλλον έναν να τους μελοποιήσει στα αγγλικά για να ταξιδέψουν στο εξωτερικό με μια black metal μπάντα.
Το πραγματικά δύσκολο είναι να βρεις κάποιον να μεταφράσει πχ στον Ντόνσιτς και τους άλλους τη λογοδιάρροια του κονφερασιέ Σκουντή, που σκοντάφτει διαρκώς σε συνειρμούς, ξεχνώντας τι ήθελε να πει και πού έπρεπε να φτάσει. Ιδίως το λογοπαίγνιο για τον Γκάνγκστερ που... χόρευε τους αντίπαλους χάλι-Γκάλη...

Αλλά του το ανταπέδωσα νοερά, όταν έλεγε πως ο Γκάλης μικρός ήθελε να γίνει αστροναύτης, και εμείς τον βλέπαμε δακρυσμένο στην οθόνη του γηπέδου.
Όταν έκλαψε ο Γκαγκάλιν...

Και ήταν όλοι τους εκεί, Νίκος, Λούκα και Γιαννάκης
Πάνος, Στάθης και Καιτούλα και ο χαλίφης της Βαγδάτης
Όμως δεν ήρθες εσύ, Γιάννη Αντετοκούμπο, έστω με πολιτικά. Ούτε για τον Γιάννη, ούτε για τον Λούκα. Λες να έχει δίκιο η εμμονική νυφίτσα της φωλιάς του Βαξεβάνη, που λέει ότι έχει ξενερώσει με την ΕΟΚ (και ΝΑΤΟ ίδιο συνδικάτο);

Και ποια ήταν η ανθρωπογεωγραφία στις κερκίδες;
Οι 40άρηδες (και βάλε) που είχαν βάλει το μπλουζάκι με την αφάνα του Γκάνγκστερ -που δε θα ήταν τόσο τρομακτικός χωρίς τις τρίχες του. Οι 20άρηδες που είχαν φανέλα Αντετοκούμπο. Οι συνομήλικοί τους που είχαν φανέλα Ντόνσιτς και είναι δυνάμει υλικό για επανάσταση και αγώνα για την ήττα της δικής μας αστικής τάξης.


Και δυο παιδιά με τη φανέλα του Μπούκερ και του Μπεν του Σίμονς, που δεν έχεις λόγο να την βάλεις αν δεν είσαι γέννημα-θρέμμα της Φιλαδέλφειας -και δεν εννοώ της Νέας, όπου αλώνιζαν σαν άσβερκοι, άτριχοι γκάνγκστερ Κροάτες και Έλληνες νεοναζί. Και βασικά, εγώ αν ήμουν ο Ντόνσιτς, θα πήγαινα γελώντας να κολλήσω τη μούρη μου δίπλα στη δική τους και να τους ρωτήσω τι έχει πάει στραβά στη ζωή τους -εκτός από τον καπιταλισμό, την εκμετάλλευση, την αλλοτρίωση, τη φτώχεια.


Αλλά αν εξαιρέσουμε όλα αυτά, σύντρολοι Μόντι Πάιθον, τι έχει πάει τόσο στραβά στη ζωή μας για να φτάσουμε σε τέτοιο έσχατο σημείο;

Οι φανέλες της Εθνικής ήταν στο νέο κατάστημα-μπουτίκ της ΕΟΚ, σε τιμή γνωριμίας, μόλις 85 ευρώ. Που σε έκανε να αναρωτιέσαι αν ήταν συλλεκτικές -με την υπογραφή του Γκάλη πχ- και βασικά σε ποιον ακριβώς απευθύνονται. Στο ίδιο κοινό με τις ακτοπλοϊκές και τα rooms to let των 100 ευρώ τη βραδιά, θα μου πεις. Γι’ αυτό η πόλη ποτέ δεν κοιμάται και προπαντός ποτέ δεν αδειάζει, ούτε τον Αύγουστο. Αλλά το γήπεδο δε γέμισε ασφυκτικά -μόνο ο Γιάννης θα μπορούσε να το κάνει τέτοια εποχή. Κι εσύ νιώθεις μικρός δεινόσαυρος, που ζεις για να ακούς Βασίλη και δεν καταλαβαίνεις γιατί γεμίζει ο Λεξ τα στάδια. Ναι αλλά όχι το Καλλιμάρμαρο...

Ποιος να το έλεγε πάντως στην εποχή του Γκάλη πως 30 χρόνια μετά η αγία τρίαδα του ΝΒΑ θα ήταν τρεις Βαλκάνιοι! Ένα θαύμα της φύσης που μεγάλωσε στη χώρα μας και δύο αγύμναστοι Γιούγκοι που δε χρειάζονται φυσική κατάσταση για να παίζουν σα γιοι του γιου του διαβόλου (Ντράζεν). Και αν έχουν μερικά παραπάνω κιλά, το βασικό είναι ότι έχουν τόνους μπάσκετ μέσα τους, για να μην τους νοιάζει.


Βασικά αυτός που θα κολλούσε σε μια τόσο Βαλκανική τριάδα -με μπόλικο ταλέντο και λιγοστά μούσκουλα- δεν είναι ούτε Γιάννης, ούτε Γιαννάκης, ούτε Γκάλης. Είναι ο Φάνης! Που προτίμησε να μείνει πρώτος στο χωριό και στην πλατεία της καρδιάς του, παρά να κυνηγήσει τίτλους και μεγαλεία. Έμεινε σχεδόν μια ζωή εκεί που ήταν η ζωή του: να βγαίνει βόλτες με τη Χάρλεϊ, να πίνει και να καπνίζει όσο θέλει, να τρώει κάθε μέρα λίγο από το ατόφιο ταλέντο του. Και δεν πήγε ποτέ στο ΝΒΑ κι ας φαινόταν πως είχε -περισσότερο από όλους- τα φόντα να το κάνει.


Ο Γιάννης μπορεί να μην είναι -σαν τους άλλους δύο Βαλκάνιους- μια κινητή διαφήμιση της παιδικής παχυσαρκίας, που κάνει θραύση στη χώρα μας, ως κατεξοχήν «λαϊκή νόσος», αλλά είναι πιο Έλληνας από τους Ελληνάρες και μπορείς να το καταλάβεις αν ακούσεις πόσο ελληνική είναι η προφορά του, όταν μιλάει αγγλικά. Ή αν δεις τον Θανάση, που βάζει πάνω απ’ όλα την οικογένεια, και θα μπορούσε να κάνει καριέρα στην Ευρώπη, αλλά μένει στο Μιλγουόκι για να προστατεύει τον μικρό του αδερφό.

Βασικά είναι όλοι τους μορφές, σαν κινηματογραφικοί ήρωες.
Ο Γιόκιτς έχει μεγαλύτερη λάμψη από τον Joker, δείχνει πώς θα ήταν ο Σαμπόνις χωρίς τραυματισμούς και αντικομμουνισμό αλλά δεν έχει φτάσει στην κορυφή με τη Σερβία, ίσως γιατί η δική του γενιά ήταν πολύ μικρή στους βομβαρδισμούς της Γιουγκοσλαβίας, για να ατσαλωθεί και να αποκτήσει έξτρα κίνητρο, όπως οι προκάτοχοί τους.
Ο Ντόνσιτς έχει τεράστια φλέβα κωμικού και είναι γκαβλωμένος για μπάσκετ. Ήταν παρών και στα δύο φιλικά με την Ελλάδα -κόντρα στα προγνωστικά- και έδωσε σόου, για να χαρεί το κοινό μα πάνω από όλα ο ίδιος -για τη χαρά του αθλήματος. Μια κινούμενη κωμωδία, αν δεν είσαι αντίπαλός του...

Ο Γιάννης πάλι έχει την πιο κινηματογραφική ιστορία από όλους -just a kid from Sepolia- αλλά είναι λιγότερο ντίβα-αστέρας και λέει κρύα ανέκδοτα (νοκ-νοκ, ποιος είναι;) στις συνεντεύξεις τύπου. Αλλά ο τυπάρας Θανάσης παίζει και για τους δύο σε αυτό το κομμάτι. (Ωστόσο αν δεν έχεις δει βίντεο με τις γκάφες του Φασούλα ή Παοκτζή να "τοποθετείται αντικειμενικά για τον Γκάλη", δεν ξέρεις τι θα πει πραγματική κωμωδία). Και είναι μεγάλο ξενέρωμα να βλέπεις μια ιδιωτική εταιρεία (σαν τους Μπακς) και ένα maximum συμβόλαιο να κάνουν κουμάντο στη δική του όρεξη για μπάσκετ.

Βασικά ο μόνος τρόπος να σωθεί το ξενέρωτο All Star Game του ΝΒΑ είναι να πάρει επιτέλους το καλό παράδειγμα από εμάς (δώσαμε τα φώτα, η Ελλάς δεν είναι κότα) και να καθιερώσει, όπως εμείς κάποτε, το δίπολο ΗΠΑ vs Ευρώπη -ή μάλλον vs υπόλοιπος κόσμος.
Όπα-είπα, κράτσες-κρούτσες.

Και ο μόνος τρόπος να γλιτώσει η ψυχή του μπάσκετ είναι να γλιτώσουμε από τον επαγγελματικό αθλητισμό. Μπορεί η FIBA να είναι βουτηγμένη στον βούρκο του κέρδους και να μην εκπροσωπεί κανένα αθλητικό ιδεώδες ούτε ξώφαλτσα, αλλά οι διοργανώσεις της είναι σχεδόν πάντα απολαυστικές. Όχι γιατί έχουμε εθνικούς θριάμβους και ρομαντικές συγκρούσεις χωρών (αυτά είναι εθνικισμοί και επικίνδυνα πράγματα, όπως λέει ο Σπύρος) αλλά γιατί οι παίκτες παίζουν -κυρίως- για τον εαυτό τους και επειδή το γουστάρουν, χωρίς να έχουν -κατά κανόνα- άμεσα υλικά ανταλλάγματα. Και επιπλέον, γιατί οι ομάδες δεν προλαβαίνουν να γίνουν άρτια σύνολα και αφήνουν περισσότερο χώρο στο ατόφιο ατομικό ταλέντο να αναδειχθεί.
Μπορεί βέβαια η αγία Βαλκανική τριάδα να μάγεψε πέρσι στο Ευρωμπάσκετ, σε ατομικό επίπεδο, έμεινε σύσσωμη όμως εκτός τετράδας, βλέποντας τις καλύτερες ομάδες να ανεβαίνουν στο βάθρο των μεταλλίων.
Γιατί το μπάσκετ είναι υπέροχα δίκαιο άθλημα -και για αυτό δεν είναι ο βασιλιάς των σπορ, γιατί δε γουστάρει πολύ τους βασιλιάδες και αναδεικνύει πάντα το σύνολο.

Σε κάθε περίπτωση, το άθλημα με τη «σπειριάρα» (εκ της διαλεκτικής σπείρας) προσφέρεται για απλά μαθήματα διαλεκτικής. Για τον ρόλο του ατόμου της ιστορίας και πώς το σύνολο αναδεικνύει τις μονάδες και δεν είναι ένα απλό άθροισμα των ικανοτήτων τους. Για τη σημασία της σωστής χρονικής στιγμής σε ένα δεκάλεπτο ή σε μια δεκαετία (ο σωστός Γκάλης τη σωστή στιγμή στο σωστό σημείο, για να δούμε την έκρηξη στο διάστημα: Μια πάσα πριν νωρίς, ένα βήμα μπρος, δύο πίσω, καθαρή παράβαση). Και για τις αντιδιαλεκτικές συγκρίσεις παικτών (ή ομάδων) που αγωνίστηκαν σε άλλες θέσεις, χρονικές περιόδους κτλ.

Διαλεκτική που στάζει στο περικάρπιο. Και ας τα εξιδανικεύουμε όλα στη μνήμη μας, καμιά φορά, και τα βλέπουμε χωρίς αντιφάσεις. Μα διαλεκτική χωρίς αντιφάσεις γίνεται;


Και εσύ δηλαδή ποιος λες ότι πέταξε ψηλότερα; Ο Γιάννης ή ο Γκάλης;
Καλά, ας αφήσουμε και κάνα αντιδιαλεκτικό ερώτημα για άλλη φορά, μην τα λύσουμε όλα σήμερα.

Τετάρτη 5 Ιουλίου 2023

Μη χαμογελάς ρε, τι σου ζητάνε;

Χαμογέλα ρε, κι αν δεν μπορείς, τότε καλύτερα να κρεμαστείς, σαν τον Ιούδα, που κρέμασε την ενοχή του, αν δεν μπορείς, πέρασε τη θηλιά στο λαιμό σου και κρεμάσου, για εσένα, για να κρεμάσεις την ασυμμόρφωτη ψυχή σου, λίγο πριν ξημερώσει και σου χαριστεί ο ήλιος της ουτοπίας.*

Γιορτή της δημοκρατίας, σου λέει, ενώ είναι σκέτο πανηγυράκι.
Εκλογική εμποροπανήγυρη με μίζερα χάπενινγκζ, δρώμενα και εμπορεύματα, εμπόρους ελπίδας, γυαλιστερά φυλλάδια υποψηφίων που μοιάζουν με διαφημιστικά σούπερ-μάρκετ. Σάπια πολιτικά προϊόντα με μπότοξ, φρέσκο περιτύλιγμα και κριτική ικανότητα χαρτοσακούλας, αναλώσιμης και ανακυκλώσιμης, κατά το δοκούν και συμφέρον του αρχηγού τους.

Ήρωες, μίξερ, μανταλάκια, σερβιέτες
Λάβαρα, κόμιξ, σούπερ μάρκετ, ηγέτες
Ρήτορες, μπλέντερ, βιταμίνες, μονώσεις
Και ό,τι σου τάζουνε για να γκαβλώσεις

Όλα από χέρι καμένα. Μα αν δεν καείς εσύ, αν δεν καώ εγώ, πώς θα βαφτίσουμε στις στάχτες της ελπίδας που ήρθε, είδε και απήλθε, σύμμαχο τον Καμμένο και πολιτικό asset τον Αλέξη που παραμέρισε για να περάσει το μέλλον;

Σε λένε μίζερο, γιατί δε θες να κυβερνήσεις, γιατί λες στον κόσμο πως οι εκλογές δεν αλλάζουν τον κόσμο. Το πολύ μια ενΑλλαγή φρουράς τύπου ΠΑΣΟΚ, με πράσινα άλογα και άβουλα υποκείμενα, που δε θα γίνουν ποτέ δρώντα, γιατί ο Ανδρέας κάποτε τους φίλεψε ζαχαρίτσα -στο Κουκάκι- και τα μάγεψε, σαν Δούρειος Ίππος, που ήρθε σαν φίλος.

Του Πάνου Ζάχαρη από το -όχι και τόσο μακρινό- 2015

Δε θέλουνε θλιμμένους στη γιορτή τους, της αστικής δημοκρατίας. Δε θέλουνε όμως ούτε και πολύ χαρούμενους, γιατί δεν προβλέπεται από το σενάριο -παρά μόνο ο ρόλος του μαλάκα, που χαίρεται, ψηφίζοντας (δημοκρατικά πάντα) ό,τι ακριβώς και το αφεντικό του -και τότε θα επεμβαίνει ο Άδωνις, ως υπουργός, για τα προσχήματα.

Πώς τολμάς και πανηγυρίζεις στο πανηγυράκι μας, για τις παραπάνω ψήφους που πήρες; Αλλά για αυτό μια ζωή κολλημένοι στο 5% θα είστε. Πώς τολμήσατε να ανεβείτε στο 7,5%, χωρίς άδεια;

Και η πλάκα είναι πως ούτε καν πανηγύριζες, γιατί -όσο και να ανέβει το ποσοστό- ο συσχετισμός δύναμης παραμένει αρνητικός κι η πάλη των τάξεων ιστορικά αδικαίωτη. Και τον δικό μας ενθουσιασμό τον κρατάμε για (τις) πιο ενδιαφέρουσες διαδικασίες, με εξεγερσιακά, διονυσιακά πλην καθ’ όλα συνειδητά ξεσπάσματα, μακριά από τζάμια προς κοινωνικοποίηση και εύθραυστες μικροαστικές συνειδήσεις.

Γιορτινό και πανηγυρικό κλίμα στις εκλογές δε θα είχαμε εκ των πραγμάτων, όσο και αν οι κάλπες είναι γκαστρωμένες κι εσύ περιμένεις τα χαρμόσυνα νέα (για το επαναστατικό ανεμογκάστρι) από το μαιευτήριο και τη μαμή της ιστορίας -που δε χρησιμοποιεί κάλπες και καισαρικές, παρά μόνο πιστούς μελλοθάνατους. Σαν το βιβλίο με τους Ζουρμπίν, της εποχής του πατερούλη και της μαμάς πατρίδας, που ένας σφος άκουσε την προτροπή του Γόντικα σε μια εκδήλωση και το αγόρασε με προσδοκίες, αλλά ποτέ δεν κατάφερε να προχωρήσει πέρα από τη σελίδα 15 και το σημείο που το Ζουρμπινέικο γιόρταζε την έλευση ενός ακόμα προλετάριου σε αυτόν τον νέο κόσμο, τον σοσιαλιστικό. 
Και με τον καιρό και τις φορές που αφηγούνταν σε ποιο σημείο σκόνταφτε, η φωνή διολίσθαινε προς τον τόνο στο σκετσάκι των ΑΜΑΝ με τον Βούγια, που αποστατούσε στο ΠΑΣΟΚ, στον δρόμο που χάραξε προφητικά για τη Δαμανάκη, οπότε «άλλος ένας βουλευτής του Συνασπισμού θα είναι στη Βουλή -και στην κυβέρνηση». Και μπορεί ο Κανάκης να έχει γενικά άθλιο χιούμορ Δαπίτη, ακόμα και όταν «συγκρούεται» με τον Κυριάκο και το σύστημα, υπάρχει όμως, αλήθεια, καλύτερη αποτύπωση - σάτιρα για τις κοινοβουλευτικές αυταπάτες και την κατάκτηση της πλειοψηφίας στη Βουλή, σε 500 με 600 χρόνια; Δούρειος Ίππος -και πρασινορόζ άλογα- για να σκάνε οι Κασσάνδρες...

Οκ, δεν είχαμε γιορτινό κλίμα. Και όχι γιατί ενοχοποιούμε τη μίζερη χαρά των αστικών εκλογών, τραγουδώντας «και οι χαρές που Καρτερό-ω-ω, μη σώσουνε και 'ρθούνε». Αλλά όταν ο θηλυκός boomer (μπάρμπας, μάνα) γονιός σου ανακαλύπτει τον μαγικό κόσμο του διαδικτύου, του YouTube και των smartphone (με αυτή τη σειρά), χωρίς να ανακαλύψει το πλήκτρο που απενεργοποιεί την αυτόματη αναπαραγωγή των βίντεο και το άλλο που χαμηλώνει την ένταση, το σπίτι μοιάζει με εκλογικό κέντρο του κόμματος. Ακούς σχεδόν όλη μέρα στη διαπασών απ' τα μεγάφωνα Φαραντούρη-Θεοδωράκη, Φαραντούρη-Θεοδωράκη και ομιλίες του ΠΓ. Όλες. Από τις προεκλογικές μέχρι την τηλεοπτική εμφάνιση στη Γερμανού και την εισήγηση στο 20ό Συνέδριο (για την απαλεκοποίηση).
Όταν έριξα μια ματιά, είχε μπει σε μια λίστα του 902, με 1.500 βίντεο (!), εμφανίσεις, ομιλίες και χαιρετισμούς (της Μεγάλης Εβδομάδας) του ΓΓ. Και ίσως να προλάβει να πιάσει το πεντάχρονο πλάνο και να τα ακούσει όλα ως τις εκλογές του 2027, αν δεν της φέρει ο Χαλακατεβάκης τον μπάτσο Φιλιππίδη για έλεγχο -να βρει και το παλιό μας Λάντα που το πούλησε στα μουλωχτά ο Ναρίτης Άβερελ, σε μια έκρηξη εμπάθειας ενάντια στον ατσάλινο και τη διαλυμένη χώρα με την οποία είχαμε δαγκώσει τη λαμαρίνα-λαμαρίνα (του Λάντα). Αλλά είναι στην πολυκατοικία και η ανιψιά του Πελετίδη και κάτι αποστάτες του Ιεχωβά που ψήφισαν τον υποψήφιο Άβερελ με κριτήρια (ιδεολογικής;) γειτονίας (και ο Δελάρζ λέει ότι στους γάμους τους τραγουδάνε κάτι σαν τον ύμνο της χαράς που λέει "νιώθω χαρά-α-α-α, τόσο βαθιά-α-α-..."), οπότε έχουμε τους συσχετισμούς. Αλλά πότε θα απολογηθούν στη βάση οι υποψήφιοί της για το ιστορικό χαμηλό που έπιασε το "ελπιδοφόρο εγχείρημα";

Τέλος πάντων, όταν ακούς -θέλοντας και μη- όλη μέρα λούπα τραγούδια και ομιλίες, βγαίνεις με ακμαίο ηθικό και νιώθεις σαν τον Σπύρο στους Απαράδεκτους που (παντού τον κυνηγά αυτό το Κόμμα και) μελετά βιντεοκασέτες με τους λόγους της Αλέκας στο σπίτι, για να στηρίξει τη νέα ηγεσία και να αποδείξει ότι είναι άτεγκτος και δεν μπήκε στο Πολυτεχνείο για να ρίξει τη Φώφη, ούτε τον ενδιαφέρει η προοδευτική διακυβέρνηση από όποιον Ανδρουλάκη και αν προέρχεται.
-Και τελικά πετύχατε την κάθαρση;
-Όχι, αλλά ρίξαμε τις αυταπάτες.

Αγάπη μόνο και καρδούλες, που θα έλεγε ο Κουτσούμπας ο καλός -ο viral...

Οπότε η ψυχολογία τη μέρα των εκλογών ήταν στα ύψη και το μόνο που μπορούσε να σε ρίξει λίγο από το συννεφάκι, είναι η μερική διάψευση της αρχικής εκτίμησης των exit poll, όπου πιάναμε μεσοσταθμικά 8,2% και ξαναζούσαμε στιγμές ’07. Όπως τότε στη βιβλιοθήκη του ΑΠΘ, όπου οι φοιτητές φλερτάρουν με ένα βιβλίο μπροστά τους για άλλοθι, και όταν καθόσουνα στο διπλανό θρανίο (βασικά στο διπλανό κάθισμα), σου έγραφα στο βιβλίο (βασικά στο κομπιουτεράκι για τις πράξεις, που είναι ο έλεγχος της θεωρίας), 8,15% και εσύ χαμογελούσες λάμποντας (βασικά ήταν ένας σφος Τεϊτζής, αλλά χαμογελούσε πιο όμορφα και από σένα εκείνη τη μέρα). Θα ξανάρθει η ρουτίνα και θα ξανάρθουνε βροχές, μα κάτι άλλαξε από χτες (μπα...).

Η συγκυρία όμως δικαιολογούσε κάθε χαρά και έκφραση γραφικότητας και στίχους σαν εκείνον των Ρεμπέλιον -αν δεν κάνω λάθος.
Έβαλα και εγώ το χέρι μου στο 8,2...

Και τι να κάναμε δηλαδή; Να βγούμε «σεμνά και ταπεινά», όπως το ’07, με δηλώσεις του στιλ: Κοιτάμε κάθε μάχη ξεχωριστά; Μα όχι, αυτό είναι αντιδιαλεκτικό, όλες μαζί τις κοιτάμε και το αποδεικνύει και ο μεταβατικός μήνας ανάμεσα στις δύο κάλπες, γεμάτος λαϊκούς αγώνες για ακυρώσεις πλειστηριασμών, τη διαδήλωση για το έγκλημα στην Πύλο, τις κινητοποιήσεις στην Κοζάνη ενάντια στις ανεμογεννήτριες και άλλα τέτοια «προεκλογικά». Σαν το βίντεο με τον ΓΓ πριν από κάνα μήνα που δείχνει τι σημαίνει μια καλή, παραγωγική μέρα για τους κομμουνιστές.

Σήμερα είναι μια πολύ παραγωγική μέρα. Το πρωί αποτρέψαμε 10 πλειστηριασμούς με την κινητοποίηση των εργαζομένων και τη συμβολή του ΚΚΕ. Επίσης, το μεσημέρι οι μεταλλεργάτες μετά την απεργιακή τους κινητοποίηση κατάφεραν στη ζώνη του Περάματος να γίνει υποχρεωτική η ΣΣΕ που είχαν υπογράψει και αφορά μέτρα υγιεινής και ασφάλειας»

 Μια ημέρα στη ζωή του Ντιμίτρι Κουτσούμποβιτς...

Το 8,2 τελικά δεν ξανάρθε (ακόμα), αλλά το ποσοστό συνιστούσε επιτυχία. Και το μόνο που μετρίασε κάπως τη χαρά είναι που βγαίνει τόσο γρήγορα η εκτίμηση αποτελέσματος και χαλάει το σασπένς, αντί να ξενυχτάς περιμένοντας να μπει η Β’ Αθήνας και να φυσάμε νοερά το ποσοστό του κόμματος για να ανέβει. Που σε άλλες εποχές, η Ζωή θα έχανε δέκα ζωές με το 3,17% και θα ξημερωνόταν από αγωνία μέχρι να σιγουρευτεί ότι μπαίνει, όπως κάποτε ο πατέρας της με τα αντίστοιχα ποσοστά του ΣΥΝ -και τους βουλευτές που κατέληγαν στο ΠΑΣΟΚ.

Ναι αλλά αποζημιωθήκαμε αναδρομικά, με διάφορα επιμέρους ντέρμπι που πήγαν στην παράταση και άργησαν να κριθούν (η ενσωμάτωση στη σελίδα του ΥΠΕΣ ακόμα δεν έχει πάει στο 100%), αλλά είχαν αίσιο τέλος, με μικρές ανατροπές (και μικρές συμβολικές ρεβάνς για τις κοσμοϊστορικές ανατροπές του παρελθόντος -μηδένα μακάριζε προ του τέλους της ιστορίας).

Όπως η δεύτερη θέση στη Λέσβο και η ανάκτηση της έδρας στο νησί του Μανταμάδου και της Αγιάσου.
Η 3η θέση, οριακά μπροστά από το ΠΑΣΟΚ στην Α’ Θεσσαλονίκης. Και ας το έχουμε κατά νου την άλλη φορά που θα ακούσουμε να την λένε -πατώντας σε υπαρκτά γεγονότα- «φασιστούπολη», πως μες στο πολεοδομικό συγκρότημα τρώνε τη σκόνη του κόμματος ο Βελόπουλος, οι Σπαρτιάτες και η Νίκη. Και πως στη δεξιομάνα Μακεδονία, της οργανωμένης εθνικιστικής υστερίας των τελευταίων 30 χρόνων -πλην Λακεδαιμονίων (και ουχί Σπαρτιατών)- δεν υπάρχουν μόνο οι έβδομες θέσεις σε νομούς όπως η Πιερία, η Πέλλα, η Δράμα, η Καστοριά και η Χαλκιδική (αλλά σαν τη Δράμα δεν έχει άλλη, σε ψέκα και ακροδεξιούς ταλιμπάν), αλλά και το 8,1 στα Γρεβενά, το διψήφιο ποσοστό στο Λιτόχωρο και η δεύτερη θέση στην ηρωική Θάσο, που μπορεί να την πνίγει η αναρχία του τουριστικού κέρδους, αλλά έχει χωριά όπου τα βασικά «αξιοθέατα» - σημεία αναφοράς είναι η πλατεία με το καφενείο, την εκκλησία και... τα γραφεία του ΚΚΕ, που είναι πάντα στην Καλή Ράχη της Ιστορίας.

Και πάνω απ’ όλα το Black Jack με την 21η -original- έδρα που μπαίνει σφήνα με Είκοσι Μία στο φουλ φασιστών με ακροδεξιό ζεύγος (Κυριάκος-Ζωή) στη Βουλή και το poker face της Κωνσταντοπούλου. Την οποία έδρα πήραμε από τον ΣΥΡΙΖΑ αλλά δια της καραμπόλας από τον «οικολόγο» Αμυρά της ΝΔ στα Γιάννενα. Και αντικειμενικά -και ανεξάρτητα από τη θέλησή του-, κάθε ήττα οποιουδήποτε ποταμοσπέρματος είναι μια νίκη της (ταξικά διαχωρισμένης) ανθρωπότητας. Κι ακόμα περισσότερο της τάξης μας, που έστειλε στη Βουλή τον μοναδικό οικοδόμο βουλευτή στην Ευρώπη, σαν εικόνα από τα προσεχώς και την κοινωνία του μέλλοντος, όπου οι χτίστες της νέας ζωής θα οικοδομήσουν έναν άλλο κόσμο, θα εκλέγουν αντιπροσώπους από τον χώρο δουλειάς τους -και όχι επαγγελματίες ανεπάγγελτους υπηρέτες των αφεντικών- και θα μπορούν να τον ελέγχουν ανά πάσα στιγμή, ακόμα και να τον ανακαλούν και να τον αντικαθιστούν.

Και ναι, αυτοί είναι κάποιοι μικροί λόγοι για να σκάσουν κάποια χαμόγελα αισιοδοξίας. Μαζί με την τρίτη θέση στην Αττική, στην πόλη της Θεσσαλονίκης, τα διψήφια ποσοστά σε λαϊκές συνοικίες, αστικά κέντρα και εργατουπόλιες, την πρωτιά στην Ικαρία που έχει βρει το μυστικό της μακροζωίας...

Για να παραφράσουμε την Αλέκα, «ούτε κλαίμε, ούτε γελάμε». Απλώς χαμογελάμε. Και συνεχίζουμε...

Και αν δε χαίρεσαι ούτε με αυτά, δε γίνεται να μη γελάσεις με τη φαιδρή κριτική των διαδικτυακών τρολ που γράφουν πως ο Έξαρχος του ΚΚΕ στα Γιάννενα είναι μπρουτάλ, πρωτόγονος και μάτσο οικοδόμος -δείχνοντας πόση επαφή έχουν με τους αληθινούς εργάτες. Με τους εργάτες μη μιλάς...

«Ούτε με τους μάτσο, ούτε με τους ματσω(μένους)» -να ένα διαλεκτικό σύνθημα, που μπορεί να πλασαριστεί εφεξής ως βαθιά προοδευτικό, μακριά από ταξικές αγκυλώσεις.

Τουλάχιστον αυτός, ως «μπρουτάλ» οικοδόμος, δεν είναι τόσο γελαστός και δεν τους προκαλεί, όπως εμείς οι υπόλοιποι που χαρήκαμε με το ποσοστό του ΚΚΕ -και τίποτα άλλο, πέραν αυτού. 


Και να σου πω κάτι;

Δεν έχω πρόβλημα με τους εργάτες. Έχω και φίλους εργάτες. Αρκεί να μην προκαλούν. Και να μη βρίσκουν λόγους να χαμογελάνε...

(Συνεχίζεται -αν βρεθεί χρόνος και για τα υπόλοιπα...)

*Άραγε πόσοι λάτρεις του Μίσσιου που δεν έχουν διαβάσει τα βιβλία του ξέρουν πως ο τίτλος είναι από το ομώνυμο βιβλίο του, όπου βάζει τη φράση στο στόμα του ανθρωποφύλακα βασανιστή του, να απευθύνεται προς το θύμα του, και να δείχνει τάχα πόσο μίζερο και απάνθρωπο (εξ ου και ο Γιούρι Απαντρόποφ, που έλεγε και σε ένα άλλο σημείο) κατέληξε το κίνημα, που ήθελε κάποτε «παναναθρώπινη τη λευτεριά», εξοργίζοντας τους διώκτες του.

-Α, ώστε την ήθελες και πανανθρώπινη, ε;

Γαμώτο, και αυτό ο Μίσσιος δεν το διηγείται; Πώς γίνεται να το ξέχασε στην πορεία;

Δευτέρα 26 Ιουνίου 2023

Δε θα πεθάνει μόνος – Στον φασισμό δεν υπάρχουν αδιέξοδα για την αστική τάξη

Κάποτε το ΠΑΣΟΚ έβαζε σύνθημα «στις 18 σοσιαλισμός». Που αν δεν κάνω λάθος δεν ειπώθηκε πρώτη φορά στις εκλογές του ’81, αλλά σε αυτές του ’74, που έγιναν πάνω στην πρώτη επέτειο του Πολυτεχνείου. Στις 17 ψηφίζουμε, στις 18 εγκαθιδρύεται εργατική εξουσία, εδώ και τώρα, με πρώτα διατάγματα για τη γη και την ειρήνη. Πάντα μαξιμαλιστικά, αλλά δια των εκλογών. Ο ορισμός του –εκάστοτε- ΠΑΣΟΚ.

Μερικές δεκαετίες μετά, το νέο ΠΑΣΟΚ –που σάπισε πριν προλάβει να παλιώσει και μπορεί να δώσει εκ νέου τη θέση του στο παλιό- έριξε τον πήχη των απαιτήσεων, βάζοντας το σύνθημα: στις 25 ψηφίζουμε, στις 26 φεύγουν (σ.σ.: τα μνημόνια και όσοι τα εφάρμοσαν). Αλλά τα μνημόνια έμειναν, ο ΣΥΡΙΖΑ πέρασε το τρίτο και μακρύτερο και αυτοί που τα σιχαίνονταν (όπως έλεγε ο Άδωνις) και τα αγαπούσαν συνάμα –για να μην τους πάρει τη δόξα η τρόικα- επανήλθαν καβάλα στο πράσινο άλογο του ΠΑΣΟΚ και τα ροζ ελεφαντάκια της Κουμουνδούρου –τα οποία είναι πλάσματα της φαντασίας, όπως άλλωστε και η δημοκρατική, προοδευτική ΕΕ.

Για να φτάσουμε τελικά, στις μέρες μας, στη δημιουργική παράφραση του συνθήματος: «στις 25 ψηφίζουμε, στις 26 ψάχνουμε διαβατήριο για να φύγουμε», αφού πρώτα καληνυχτίσουμε τον Κεμάλ και αποφανθούμε πως ο κόσμος αυτός ποτέ δε θα αλλάξει, γιατί είναι βλάκας και δεν αξίζει τελικά να ασχολούμαστε μαζί του, ξεχνώντας πως «με φωτιά και με μαχαίρι πάντα ο κόσμος προχωρεί». Κι ότι αυτή ήταν η λογική συνέπεια των μειωμένων προσδοκιών που διαψεύδονταν συνεχώς, για να φέρουν πανηγυρικά το μεγαλύτερο κακό, στο όνομα του μικρότερου.

Εκτός και αν όσοι έλεγαν πως τον φασισμό τον νικάς με ταξίδια, εννοούσαν τη δική τους οικειοθελή εξορία, μέχρι να δεήσει «αυτός ο γιδότοπος» να φτάσει από μόνος του στο μπόι των μικροαστικών τους ονείρων και τις βασικές αρχές που ορίζει στην κλασική της μπροσούρα η μαντάμ Σουσού. Και ούτε καν περιμένουν να κηρυχθεί τυπικά μια δικτατορία, για να έχουν κάποιο αγωνιστικό άλλοθι και να πάρουν αναδρομικά αντιστασιακά παράσημα για την πλούσια αδράνειά τους.

Αλλά πώς να μην πέσει κανείς από το ροζ συννεφάκι της ευδαιμονίας του;

Ποιος να το έλεγε πως ο ζόφος του εκλογικού χάρτη, με το «απέραντο γαλάζιο» -σαν και αυτό που κατάπιε τους πρόσφυγες και την ανθρωπιά μας- θα έχει διακριτά φαιά στίγματα... Ποιος περίμενε ότι υπάρχουν τόσοι φασίστες, σε μια χώρα γεμάτη κυρ-Παντελήδες, που εφόσον δεν γκάστρωσαν αυτοί τις έγκυες μετανάστριες που θαλασσοπνίγονται, δεν τους ενδιέφερε η σωτηρία τους. Και έλεγαν πως δεν έχουμε λόγο για όσα συμβαίνουν στα διεθνή ύδατα –εκτός και αν είναι εξορύξεις και θυμηθούμε την ΑΟΖ...

Ποιος να το έλεγε τελικά πως τον φασισμό δεν τον νικά κανείς με νόμους, δημοκρατικά τείχη (με άπειρες Κερκόπορτες), βιβλία και ταξίδια; Κι είχαν γίνει τόσο ωραία πρωτοσέλιδα σχετικά…

Ποιος δεν έπεσε από τα σύννεφα, βλέποντας ένα μεγάλο μέρος των ψήφων του Κασιδιάρη να έχουν ψηφίσει τον Μάη την Πλεύση της Κωνσταντοπούλους Σε λίγο θα μας πουν κιόλας ότι πριμοδότησαν υπόγεια τη Ζωή –ξεπληρώνοντας παλιά γραμμάτια-, ότι υπάρχει ανοιχτός δίαυλος και πως φράσεις του στιλ «δεν είμαστε ούτε αριστερά, ούτε δεξιά» βρωμάνε από μακριά φασισμό…

Ποιος να το έλεγε πως ένας τύπος –σαν τον Στίγκα- που ξεκίνησε από την ΠΟΛΑΝ του Σαμαρά, συνέχισε στο ΛΑΟΣ του Καρατζαφέρη –αλλά ο Άδωνις έσπαγε το κεφάλι του και δεν μπορούσε να θυμηθεί ποιος ήταν- για να συνεχίσει στο πλευρό του Λεβέντη και του Καπερνάρου των ΑΝΕΛ, θα γινόταν ξαφνικά φασίστας και μαριονέτα του Κασιδιάρη, ευχαριστώντας τον δημόσια. Μέχρι και του Χατζηνίκου, που χαριεντιζόταν κάποτε με τον Λιάκο στον τηλεοπτικό αέρα, του ήρθε τώρα ναυτία, διαβάζοντας την ανακοίνωση του νεοναζί κρατούμενου και τις ηρωικές αναφορές στον εαυτό του.

Ε, μα είναι να σε πιάνει μια αηδία –με τον εαυτό σου στον καθρέφτη...

Και αυτά είναι μάλλον όσα χρειάζεται να ξέρει κανείς για ένα ανύπαρκτο υποκόμμα –χωρίς γραφεία, ιστοσελίδα και υποψήφιους στο Επικρατείας- και πρωτίστως για τις ευθύνες ενός συστήματος, που στο πλαίσιο και τις παραδόσεις του «Φασισμός Α.Ε.», στήνει κόμματα σαν start-up επιχειρήσεις απ’ το μηδέν. Αν το αστικό κοινοβούλιο είναι ένας μηχανισμός αδιάκοπης παραγωγής πλειοψηφιών προς όφελος της κυρίαρχης τάξης, η αστική δημοκρατία ως σύνολο ήταν πάντα μια μηχανή παραγωγής ακροδεξιών σταγονιδίων, που βγαίνουν από τα σπλάχνα της και την υπηρετούν, επιθυμώντας πάντα να την καταργήσουν –βαθιά διαλεκτική σύνδεση. (Άμα δεν την προσέξεις, το ‘χασες…)

Και μόνο ο Θάνος Τζήμερος έχει συμβόλαιο με την αποτυχία, βλέποντας γύρω του τις πενήντα αποχρώσεις του φασισμού να βρίσκουν μια θέση στα έδρανα της βουλής και αυτός στη γωνία να πίνει τον καφέ της παρηγοριάς από τον Πρωτούλη. Άτιμη εξουσία, που άλλους τους ανεβάζεις και άλλους τους ρίχνεις στο περιθώριο, να μην μπορούν να γίνουν ούτε τσανακογλείφτες, Σπαρτιάτες, είλωτες, Εφιάλτες, Θηβαίοι ή ό,τι άλλο...

Πρώτη φορά ξανασυμβαίνουν όλα αυτά. Δεν είχαμε δει ποτέ ΑΝΕΛ και ΛΑΟΣ να συγκυβερνούν, ψηφίζοντας μνημόνια. Δεν είχαμε δει ποτέ μια πρόεδρο της Βουλής να κλείνει το μάτι σε φασίστες που είναι στη φυλακή και τα σκουπίδια της ιστορίας. Δεν είχαμε δει ποτέ νεοναζί να δολοφονούν, να βάζουν βόμβες σε σινεμά με σοβιετικές ταινίες, να μαζεύουν τα κατακάθια και τη σαπίλα του ντουνιά ακόμα και στα ντουζένια της μεταπολίτευσης –απ’ το ’70 και μετά, να δεις τι σου ‘χω για μετά... Δεν είχαμε δει ποτέ βιβλία «αριστερών» επιστημόνων να εξηγούν πως η δράση του ΕΑΜ ανάγκασε τους φασίστες να μπουν στα τάγματα εφόδου.

Πρώτη φορά η μωρά παρθένα ελληνική Βουλή θα βγάλει το πέπλο και θ’ αντικρίσει τόσους φασίστες –μετά το τριφασικό σύστημα του παλιού Καραμανλή, θα δούμε στην πράξη και το τριφασιστικό του Μητσοτάκη. Θεούσες και χριστιανοταλιμπάν, ψεκασμένοι αντι-εμβολιαστές, λούμπεν υπόκοσμος και τάγματα εφόδου, μια ωραία πολυφωνική ατμόσφαιρα. Στον φασισμό δεν υπάρχουν αδιέξοδα για την κυρίαρχη τάξη...

Και αν απορεί κανείς γιατί βγαίνουν πάλι παγανιά, είναι γιατί τους έχει ανάγκη το σύστημα που τους ταΐζει –και δεν του δαγκώνουν ποτέ το χέρι-, τους μαζεύει κατά καιρούς, όταν ξεφύγουν, αλλά τους βάζει πλάτες, για να μη λουφάξουν στη γωνία. Τους έχει ανάγκη η ΝΔ για να φανεί μετριοπαθής και φιλελεύθερη, τους είχε ανάγκη ο ΣΥΡΙΖΑ για να κόβουν ψήφους από τη ΝΔ –που τελικά λιάνισε το δικό του κοινό- και προπαντός τους έχουν ανάγκη, σε ρόλο μαντρόσκυλου, τα αφεντικά τους, για τη δύσκολη περίοδο που έρχεται και τις κρίσιμες καμπές που θα αντιμετωπίσουν στην πράξη.

Ίσως κάποιοι τρόμαξαν, βλέποντας φασίστες με περικεφαλαία –σφραγίδα και σήμα κατατεθέν κάθε σαλεμένου. Ίσως η κοινοβουλευτική ομάδα του ΚΚΕ πρέπει να πηγαίνει στη Βουλή με πανοπλίες (κοντόξυλα και περιφρούρηση) για να επιπλεύσει σε αυτό τον βούρκο –με κερασάκι την Πλεύση. Ο φασισμός, όμως, δεν είναι γραφικός, είναι επικίνδυνος, είτε φορά γραβάτες, είτε περικεφαλαίες και σάρισες –καιρός πια να αντιστρέψουμε το ακροδεξιό κλίμα στη Μακεδονία, αρχής γενομένης με την τρίτη θέση χτες στη Θεσσαλονίκη. Και δεν είναι λιγότερο επικίνδυνες ή φασίζουσες οι καρδούλες της Ζωής και το μουσολινικό διάγγελμα, με την αυτάρεσκη αναφορά στον εαυτό της, που αξίζει όσο εκατό βουλευτές –και άλλους είκοσι, όλη η υπόλοιπη κοινοβουλευτική της ομάδα. Από σοσιαλιστής ξεκίνησε και ο Μπενίτο, άλλωστε...

Κι αν ο παντελώς άσημος Στίγκας ευχαρίστησε δημόσια (μόνο) τον Κασιδιάρη, ξέχασε ωστόσο να συμπεριλάβει στις ευχαριστίες πολλούς ακόμα, που την ίδια ώρα έριζαν και έριχναν ο ένας στον άλλο το μπαλάκι με τις ευθύνες -η ΝΔ στον ΣΥΡΙΖΑ και αντιστρόφως. Και βασικά είχαν όλοι δίκιο, κατά μία έννοια, αφού ήταν όλοι τους και ο καθένας ξεχωριστά, οι καλύτεροι χορηγοί του φασισμού (από το τείχος στον Έβρο, μέχρι την Πύλο), πολιτικά μιλώντας.

Και αν η απέραντη μαυρίλα –που βάφτηκε μπλε- του εκλογικού χάρτη, μαυρίζει τη διάθεση ενός κόσμου, το μόνο που του μένει είναι να ρίξει κόκκινο στη νύχτα, για να γίνουν τα πηχτά σκοτάδια φως, και να επιβεβαιωθεί πως το πιο βαθύ σκοτάδι είναι λίγο πριν χαράξει, στο βάθος του ουρανού που είναι πάντα κόκκινο και μια μέρα θα εφοδεύσουμε κατά πάνω του.

Κι όχι, το θέμα δεν είναι να μας δώσει κάποια θέση ή λίγες έδρες παραπάνω. Το ζητούμενο είναι να οργανωθεί και να παλέψει, με τη μόνη δύναμη που μπορεί να κάνει αντιπολίτευση και που μπορεί να τσακίσει τον φασισμό, γιατί ξέρει πώς γίνεται και –βασικά- τι τον γεννά. Επειδή τον αντιμετωπίζει ως επιθετικό και οργανωμένο φασισμό και δεν απορεί γιατί φύτρωσαν δύο και τρία κεφάλια στη θέση των αυγών της χρυσής αυγής, όσο δε σκοτώνουμε τη Λερναία Ύδρα του κέρδους.

Σάββατο 24 Ιουνίου 2023

Μυαλά στο μπλέντερ

Τα μυαλά μας και μια λίρα. Σαν αυτήν που έδιναν στους μπαρουτοκαπνισμένους αντιστασιακούς του Ζέρβα, για να πολεμάνε τον ΕΛΑΣ. Αλλά τότε το ΕΑΜ είχε ενώσει όλο τον λαό μας, που παρέμενε στρατηγικά αήττητος, γιατί σήκωνε ανάστημα και αγωνιζόταν. Ενώ σήμερα, είναι φορές που το μόνο αήττητο φαντάζει η βλακεία, καθώς κάποιοι πιστεύουν πως το e-pass μας έσωσε απ’ την πείνα. Και εκείνοι που βάφτισαν τον εαυτό τους «νέο ΕΑΜ» -και Ζέρβα τον Καμμένο των ΑΝΕΛ- πήραν τώρα τον Μαραντζίδη για τις τεχνοκρατικές του γνώσεις, πάνω στη βία του ΕΛΑΣ που ανάγκαζε τους ταγματασφαλίτες να δίνουν όρκο στον Χίτλερ, που είχε ενώσει όλη την Ευρώπη, κάτω από την μπότα του –και ακόμα το κάνει κατά μία έννοια, ως ο πρώτος ηγέτης που οραματίστηκε μια ενωμένη ήπειρο των υποταγμένων λαών.

Τώρα όμως που γλιτώσαμε από τα νύχια και τα δελτία της Σοβιετίας –όταν δεν είμαστε η τελευταία τέτοια- γινόμαστε επιτέλους ένα σύγχρονο Μονακό στις τιμές, με κουπόνια και επιδόματα για τους λιγότερο άριστους και άλλους λογής αχάριστους –που δεν είναι κρατικοδίαιτοι σαν τις επιχειρήσεις, αλλά θα μπουν στο στόχαστρο όταν χρειαστεί. Και αν πάρουμε τοις μετρητοίς τη μουσμουλιά πως τα επιδόματα-κουπόνια είναι ένα είδος προνοιακής σοσιαλιστικής πολιτικής που παρεμβαίνει στην ελεύθερη αγορά, ο επόμενος κρίκος –όχι αδύναμος- θα είναι να ασκήσουμε μαζικό λαϊκό εκβιασμό στον Μητσοτάκουλα, κρατώντας την ανάσα μας σαν τον Πέπε από το Αστερίξ στην Ισπανία –που είναι και αυτή μια… σοσιαλιστική γωνιά της Ευρώπης των υποταγμένων λαών- για να εφαρμόσει ένα μεταβατικό πρόγραμμα κρατικοποιήσεων, με αιχμή τη δέσμευσή του για επαναφορά του ελέγχου του νερού στο Δημόσιο.

Κυβέρνηση Σημίτη, υπάλληλοι του ΝΑΤΟ/ η Ελλάδα δεν είναι πριγκιπάτο.

Σήμερα οι λίρες θα μπορούσαν να ενώσουν όλο τον υποταγμένο λαό μας ή τέλος πάντων πολλά στρώματα, λαϊκά και μη. Ακόμα και αν δεν υπάρχουν τελικά λίρες.

Ο κυρίαρχος λαός εξαγοράζεται πια με εκπτώσεις, για ένα επίδομα αδειανό, για μιαν Ελένη, αν και φοβάται τη Δήμητρα του αήττητου Βαρουφάκη, που σαν τον Γιάννη με τα δύο νι στο ΝΒΑ και το άνοιγμα χεριών (2.30) που ίσως ξεπεράσει το δικό του ποσοστό, δεν αποτυγχάνει ποτέ, απλώς κάνει αργά βήματα –επιτρέπονται αυτά στο ΝΒΑ- προς έναν μεγάλο θρίαμβο.

Μπορεί να είμαστε διαλεκτικοί υλιστές, αλλά η εξαθλίωση δεν είναι ποτέ ακριβώς μόνο υλική, αν δεν έχει μεσολαβήσει πνευματικός συμβιβασμός και ηθική υποδούλωση. Κι αν σήμερα η τρέχουσα τιμή της εξαγορασμένης συνείδησης αντιστοιχεί σε μερικά ψίχουλα, πολύ μακριά από την ισοτιμία της εποχής του παλιού καλού ΠΑΣΟΚ (ένα μυθικό πλάσμα του φαντασιακού των μη προνομιούχων, που υπήρξε όσο ακριβώς και ο καλός λύκος για τα πρόβατα), είναι γιατί η απελπισία οδηγεί σε ακόμα μεγαλύτερες εκπτώσεις στο εμπόριο ελπίδας.

Ο λαός δεν μπορεί προφανώς να τραφεί με ιδέες, ηθικές αξίες και κοπανιστό αέρα. Αλλά όταν δεν έχει ιδανικά και συνείδηση, αρχίζει να συνηθίζει τον κοπανιστό αέρα και να λέει και ευχαριστώ στις κάλπες. Που στον καπιταλισμό έχουν τη μαγική δύναμη να αλλοιώνουν τη θέληση και τη φωνή του λαού, όταν δε γίνεται οργή θεού στους δρόμους, λειτουργώντας σαν Συμπληγάδες –και δε χρειάζονται πάντα βία και νοθεία για αυτό. Μπορούν πχ να χωρέσουν ένα μεγαλειώδες λαϊκό κίνημα σαν το ΕΑΜ στην αποχή του 9,5%. Ή να στείλουν τη συσσωρευμένη οργή που εκφράστηκε στα Τέμπη στο ακίνδυνο ρυάκι της αποχής, κοντά στο 50%, για να μη γίνει επικίνδυνη –κι ας φαντασιώνονται το αντίθετο κάποιοι αποχολάγνοι, που πέφτουν στο θανάσιμο αμάρτημα της εκλογολαγνίας από την ανάποδη. Μα αν η αποχή μπορούσε να αλλάξει τον κόσμο, θα ήταν παράνομη. Όπως ακριβώς το ’46…

Χωρίς αγωνιστική πυξίδα, η λαϊκή συνείδηση μοιάζει με μαγειρεμένα μυαλά που μπήκαν στο μπλέντερ της τηλεόρασης και τα χτυπάνε ολημερίς με τη μεινότητα της Ροδόπης ή ό,τι άλλο επιβάλλει η τηλεοπτική ημερήσια διάταξη, εκτός απ’ όσα τον καιν πραγματικά, για τα οποία έχουν χαράξει ενιαία στρατηγική γραμμή. Και είναι δύσκολο έως εντελώς αδύνατο να βρεις λογική και να προβλέψεις σε ποια πλευρά του μπλέντερ – κάλπης θα κάτσουν τα μυαλά, το βράδυ της Κυριακής.

Η λογική λέει πχ ότι πολλοί ετεροδημότες δε θα βρουν νόημα να παν να ξαναψηφίσουν, αφού μοιάζει να έχει κριθεί ο νικητής. Πολλοί νέοι επίσης έχουν ξεκινήσει ήδη σεζόν -θα τους χορεύει στο ταψί η εργοδοτική αυθαιρεσία και δε θα μπορούν να χορέψουν σαν τις Δαπίτισσες στο Σύνταγμα, που διαφημίζει ο ΣΚΑΪ.

Η λογική λέει πως η αποχή θα ανέβει –και όλα τα κόμματα θα έχουν λιγότερες ψήφους σε απόλυτους αριθμούς-, αλλά δε θα τους πλήξει όλους ομοιόμορφα. Σίγουρα χτυπάει πιο πολύ τους νέους και τους λιγότερο ματσωμένους. Και σε κάθε περίπτωση θα είναι αστάθμητος και καθοριστικός παράγοντας.

Η λογική λέει πως η άνοδος του ΚΚΕ τον Μάιο αφορούσε κυρίως την Αττική και όλα τα μεγάλα αστικά κέντρα –και όχι τόσο περιοχές με αυξημένη αναλογία σε ετεροδημότες. Η λογική λέει επίσης πως η ψήφος στο ΚΚΕ είναι κατά κανόνα μυαλωμένη και οι δικοί του ψηφοφόροι περισσότερο αποφασισμένοι από τον μέσο χαβαλετζή, κοψοχέρη. Αλλά δεν είμαστε στον Μάη, με το εντυπωσιακό 98% ως ποσοστό συσπείρωσης.

Η λογική λέει επίσης τα εξής:

-Η ΝΔ θα ανέβει λίγο ακόμα γιατί ο κόσμος πάει με το ρεύμα, λες και παίζει στοίχημα, μήπως νιώσει έτσι και αυτός πως ανήκει στους νικητές των εκλογών. Αλλά φοβάται την αποχή και για αυτό επισείει τον μπαμπούλα των τρίτων εκλογών, για να την κρατήσει σε λογικά επίπεδα και να μην πληγεί. Έτσι και αλλιώς, όμως, θα είναι μια κυβέρνηση οικτρής μειοψηφίας και αυτό κανένα καλπονοθευτικό εκλογικό σύστημα δεν μπορεί να το παραγράψει.

-Ο ΣΥΡΙΖΑ κινδυνεύει με ακόμα μεγαλύτερη πτώση, γιατί έχασε την κύρια συγκολλητική του ουσία, που είναι το μέλι της εξουσίας ή τέλος πάντων η προοπτική να το ξανακερδίσει. Μπορεί όμως να συσπειρώσει κόσμο που τρόμαξε με τη διαφορά που έχει υπέρ της η ΝΔ και βαυκαλίζεται πως θα έχει ως αντίβαρο μια ροζ αντιπολίτευση να ψηφίζει τα μισά της νομοσχέδια.

-Το ΜΕΡΑ25 δε θα βρει ούτε την ψήφο της ΑΡΑΣ, όσο ο Γιάνης μιλάει όπου βρεθεί για τα καλά ιδιωτικά πανεπιστήμια των ΗΠΑ, το FBI και άλλους ριζοσπαστικούς στόχους για την Ελλάδα, σήμερα. Μπορεί όμως να κερδίσει απογοητευμένους οπαδούς του ΣΥΡΙΖΑ που θέλουν μια τέτοια φωνή στη Βουλή…

-Το ΠΑΣΟΚ δεν κάνει τίποτα για να πείσει τον κόσμο και να ανέβει θεαματικά. Αλλά δε χρειάζεται να κάνει και τίποτα, για να εισπράξει τις φυγόκεντρες τάσεις του ΣΥΡΙΖΑ, περιμένοντας μια πιθανή κατάρρευσή του, με την τακτική του ώριμου φρούτου.

-Ο καλός καιρός θα στείλει πολλούς για μπάνιο στις παραλίες. Αλλά κάποιοι θα εκλάβουν τις καταιγίδες στη Βόρεια Ελλάδα ως σημάδι Κυρίου για τη ΝΙΚΗ. Εν τούτω αποβλακώσου…

-Η ΝΔ θα λιανίσει βάσει σχεδίου ό,τι βρίσκεται στα δεξιά της, γιατί δεν έχει τίποτα να φοβηθεί στα κεντροαριστερά της. Εξάλλου ο ΣΥΡΙΖΑ δεν έχασε τόσο κόσμο προς το ΜΕΡΑ και το ΚΚΕ, αλλά απευθείας προς το ΠΑΣΟΚ και τη Νέα Δημοκρατία.

-Τα μικρότερα κόμματα που έμειναν κάτω από το όριο του 3%, θα συρρικνωθούν. Αλλά αυτά που είναι κοντά στο όριο, μπορεί να έχουν ανοδικές τάσεις.

-Η Ζωή φαίνεται να μπαίνει στη Βουλή, καθώς έχει πιάσει στασίδι στα κανάλια και κάνει πρόβα για τις 12λεπτες παρεμβάσεις της στη Βουλή, ως πρώην πρόεδρός της. Αλλά μπορεί να χάσει το bonus από την –ανοιχτή και υπόγεια- πριμοδότησή της από φασιστικούς κύκλους, που τώρα θα ψηφίσουν Σπαρτιάτες.

-Η λογική λέει πως η ΑΝΤΑΡΣΥΑ θα πέσει, κινδυνεύοντας να καταγράψει ιστορικό χαμηλό σε ποσοστά και ψήφους. Αλλά στα χαμηλά πατώματα, τα μεγέθη αυτά είναι ρευστά και αρκεί μια στοιχειωδώς καλή οργάνωση – κινητοποίηση του μηχανισμού, για να ανατρέψει τα προγνωστικά.

-Η λογική λέει πως το ΚΚ δε θα δεχτεί ισχυρές πιέσεις, γιατί αυτή την Κυριακή δεν κρίνεται κάτι σε επίπεδο κορυφής, αλλά τι είδους αντιπολίτευση θα έχουμε και αν αυτή θα παίζει τον ρόλο της συμπολίτευσης – συγκυβέρνησης.

Η λογική λέει πως καμία πρόβλεψη δεν είναι ασφαλής με τόσο ανεβασμένη αποχή. Αλλά δεν είναι απίθανο να τσιμπήσει κάτι ακόμα –σε ποσοστό και όχι σε ψήφους- το Κόμμα. Οι εκλογές όμως έχουν πάντα τη δική τους μίζερη, αστική λογική, για να εγκιβωτίζουν «λαϊκά μηνύματα» και να εγκλωβίζουν την οργή και τη βούλησή του.

Οψόμεθα και στην πράξη. Και ακόμα περισσότερο, την επόμενη μέρα…

Παρασκευή 16 Ιουνίου 2023

Για τους σεισμούς που μέλλονται να έρθουν

Ο διπλός εκλογικός «σεισμός» του 2012 φάνηκε αρχικά να κλονίζει τον κραταιό ως τότε δικομματισμό, για να τον χτίσει από την αρχή με παλιά και νέα υλικά. Το πολιτικό σύστημα την έβγαλε τελικά καθαρή με ορισμένες αναταράξεις και απλές ανακατατάξεις στον πόλο της σοσιαλδημοκρατίας πρωτίστως- οι οποίες συνεχίζουν να τροφοδοτούν τα επαναλαμβανόμενα άρθρα στην ΚΟΜΕΠ για τις σχετικές διεργασίες στο αστικό σκηνικό.
168 διεργασίες - 2 πολιτικές.

Οι διπλές εκλογές του ’23 μοιάζουν να κλείνουν -ίσως οριστικά- έναν κύκλο και το όποιο -σεισμογραφικά και πολιτικά μιλώντας- ρήγμα της Αταλάντης και των ατάλαντων διαδόχων του Ανδρέα και της Αλλαγής. Και μπορεί κάποιοι αριστερόστροφοι σεισμογράφοι να βαράν πένθιμα για τη... συντηρητικοποίηση του εκλογικού σώματος -που είναι πλασμένο από πηλό, χωρίς ταξική συνείδηση, που θα το καταστήσει ολοκληρωμένο υποκείμενο «δι’ εαυτόν». Αλλά το εκλογικό 2012 και οι πρωταγωνιστές - παράγοντες που το καθόρισαν δεν είχαν καμία σχέση με τους (επαναστατικούς) «σεισμούς που μέλλονται να έρθουν» -μάλλον ρόλο αντισεισμικής προστασίας παίζουν για το σύστημα. Και αλίμονο αν εκλάβουμε ως τέτοιους σεισμούς την απλή μετακίνηση των τεκτονικών πλακών της σοσιαλδημοκρατίας και λοιπών «μασονικών» δυνάμεων.
Τι μας κρύβουν; Τον τελικό σκοπό και τα αδιέξοδα του συστήματος.

Το κύμα του 2012-15 έσβησε απαλά στην αμμουδιά του ΝΑΙ και γύρισε σε άμπωτη. Ο Βαρουφάκης αποφάνθηκε ότι ανέβηκαν κοινωνικά συντηρητικά κόμματα, όπως το ΚΚΕ, σε αντίθεση με τον δικό του κοινωνικό ριζοσπαστισμό για τα καλά ιδιωτικά πανεπιστήμια των ΗΠΑ και το καλό 70% των μνημονίων, ως βάση για τον σοσιαλισμό. Η Ζωή απέδειξε πως υπάρχουν ακόμα χειρότερα αντιδρ-αστικά και εθνικιστικά σπαράγματα του «Όχι μέχρι τέλους», που πριμοδοτούνται περίπου ανοιχτά από φασιστικούς κύκλους αλλά εξακολουθούν να συγκινούν τμήματα του αριστεροχωρίου -πχ όταν λένε για το ΚΚΕ που δεν έχει κάνει τίποτα εδώ και 49 χρόνια στη Βουλή.
Επόμενος κρίκος στην αλυσίδα του μέχρι τέλους, το κόμμα των Αγγελόπουλων, που βγήκε δεύτερο στην Ευρωλίγκα, αλλά κέρδισε το πρωτάθλημα. Και αν η Ζωή είχε πατέρα τον πρόεδρο του Συνασπισμού, αυτός του Μπαρτζώκα πήρε μέρος στη θρυλική (#diplis) απόδραση από τα Βούρλα.

Ο ΣΥΡΙΖΑ φλερτάρει με το ποσοστό του Μάη του ’12 -και δυνητικά - προοπτικά και με αυτά που είχε πριν το ’12- αλλά δεν πρόκειται να μπει στο χρονοντούλαπο της ιστορίας, καθώς παραμένει χρήσιμη εφεδρεία για το σύστημα, όπως το νεκραναστημένο ΠΑΣΟΚ -που είχε βάλει στο χρονοντούλαπο τη Δεξιά, πριν την νεκραναστήσει η πολιτική του.

Εκεί πάντως, στο χρονοντούλαπο, φαίνεται να μπαίνει το διπολικό σκηνικό, χάριν του «δικομματισμού που γνωρίσαμε», έστω και με 1,5 κόμμα προς το παρόν, εφόσον το όλον ΠΑΣΟΚ παραμένει κομμένο στα δύο. Σε αυτή τη φάση το σύστημα δεν ανέχεται ή απλώς δε χρειάζεται κάποια «διπολική διαταραχή» (με ορικισμένους αντιμνημονιακούς να ψηφίζουν μνημόνια και τον μνημονιακό Άδωνη να το «σιχαίνεται», κατά δήλωσή του) ή «αναλογικότερα συστήματα» και κυβερνήσεις συνεργασίας.

Αλλά η αναλογική, εκ των πραγμάτων, ή θα είναι απλή ή δε θα υπάρξει. Και όταν στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ λένε χωρίς περιστροφές πως η στρατηγική -sic- της απλής αναλογικής απέτυχε, στην πράξη ομολογούν οικειοθελώς πως για το κόμμα τους δεν ήταν κάποια απαράβατη θέση αρχής για την ισότητα κάθε ψήφου, ανεξαρτήτως αποτελέσματος, αλλά εκλογικ-ιστικ-η τακτική για σχηματισμό κυβέρνησης κατά το σενάριο που πρόκρινε η Κουμουνδούρου: την ξινισμένη σούπα της «προοδευτικής διακυβέρνησης».

Ένα σενάριο καμένο, σαν «αστείο» του Φισφή, που το έκαψε μια απρόσμενη -σχεδόν σοκαριστική- διαφορά (αν και το πιο σοκαριστικό δεν είναι τόσο η πανωλεθρία του ΣΥΡΙΖΑ αλλά η -έστω και μικρή- άνοδος της ΝΔ σε ψήφους και ποσοστά). Σε έναν διαλεκτικό φαύλο κύκλο, η διαφαινόμενη συντριβή ενός (πράσινου) ψοφάλογου που έπραττε άλογα σε όλη την προεκλογική περίοδο, εξηγεί τον πανικό και τις σπασμωδικές κινήσεις του μηχανισμού του (από την αυριανιστικού τύπου επιστράτευση του 99χρονου αντάρτη, μέχρι τον bro Τσίπρα, που μιλούσε στους νέους σαν 99χρονος), που με τη σειρά τους σφράγισαν και καθόρισαν την έκταση της ήττας του.

Αλλά αν πρέπει, εκ των υστέρων, να σταθούμε σε κάποια σημεία, δε θα στεκόμασταν σε επιμέρους λάθος χειρισμούς και επικοινωνιακές αστοχίες, παρά σε κάποιες βασικές πολιτικές αιτίες. Και πιο συγκεκριμένα στις εξής δύο:

-Η πείρα από την Ελλάδα -κι όχι μόνο- δείχνει πως όταν διαψεύδονται οι λαϊκές προσδοκίες κι επικρατεί κλίμα απογοήτευσης, το πολιτικό σκηνικό τείνει να μετατοπιστεί σε πιο συντηρητικά διλήμματα (βλέπε και στη Γαλλία πώς φτάσαμε στο δίλημμα Μακρόν-Λεπέν).
Στην τελική, εφόσον η κυβερνητική πολιτική είναι εκ των προτέρων χαραγμένη σε συγκεκριμένες ράγες και δεν υπάρχει εναλλακτική (δόγμα ΤΙΝΑ), το εκλογικό κοινό πιθανότατα θα στραφεί στον γνήσιο, αυθεντικό εκφραστή και εκπρόσωπο αυτής της πολιτικής, σε αυτόν που την ασκεί περήφανα από θέση αρχής και όχι σε αυτόν που κλαψουρίζει πως την εφαρμόζει χωρίς να θέλει και πως δεν τον άφησαν να κυβερνήσει με βάση το δικό του πρόγραμμα, σε «συνθήκες κανονικότητας».

-Σχετικό με τις μειωμένες προσδοκίες που διαψεύδονται είναι και το δεύτερο σημείο. Μπορεί τα κουπόνια να ήταν ομολογία αποτυχίας ενός συστήματος και πολιτικό στριπτίζ της κυβέρνησης, μπορεί τα έκτακτα επιδόματα να ήταν τραγικά ανεπαρκή για να αποκρούσουν τη χιονοστιβάδα της ακρίβειας -σαν εκείνη την ομπρελίτσα παγωτού που κρατά το κογιότ, για να συγκρατήσει τον βράχο που πέφτει πάνω του- και όλα τα νοικοκυριά να γονατίζουν από την ακρίβεια, αλλά...

Αλλά, παρόλα αυτά, δεν πρέπει να παραγνωρίσουμε πως δημιουργήθηκε μια γενική (ψευδ)αίσθηση ότι  η κυβέρνηση έριξε λεφτά (κάποιοι μάλιστα την κατηγόρησαν από τα δεξιά για «σοσιαλδημοκρατική πολιτική», με κρατικές επιχορηγήσεις και επιδόματα!) και ότι είναι η εγγυήτρια δύναμη μιας πορείας που μας βγάζει στο ξέφωτο μιας κάποιας μίζερης κανονικότητας, με σχετικά ελεγχόμενη ανεργία -χωρίς να δίνουν σημασία στους άθλιους όρους και τις συνθήκες των νέων θέσεων εργασίας...

Τα Τέμπη που κατέβασαν 2,5 εκατομμύρια οργισμένους διαδηλωτές στον δρόμο, αποσιωπήθηκαν δια μιας γενικευμένης ομερτά στην προεκλογική περίοδο, για να περάσει το μήνυμα ότι δεν «εργαλειοποιούνται» ούτε επηρεάζουν άμεσα την καθημερινότητα του πολίτη -που εν τω μεταξύ, είναι γεμάτη μικρά και μεγαλύτερα «Τέμπη».

Για το μέτωπο της ακρίβειας, που αγγίζει αντικειμενικά το σύνολο του πληθυσμού και την καθημερινότητά του, η κυβέρνηση δεν κατάφερε απλώς να βγει από το κάδρο και να φανεί άμοιρη ευθυνών για μια... διεθνή κρίση, που την προκάλεσε ο πόλεμος κτλ, αλλά να εμφανιστεί ως δύναμη που δίνει κρίσιμες λύσεις με ασπιρίνες και άλλα χρυσωμένα χάπια! Και αυτή είναι η έσχατη συνέπεια της λογικής των μειωμένων προσδοκιών και του μικρότερου κακού, που καλλιεργείται επί δεκαετίες, οδηγώντας πάντα, νομοτελειακά, στο μεγαλύτερο.

Δεν πρόκειται απλά για μια άθλια μαζική εξαγορά ψήφων κατόπιν εορτής καταστροφής, σε περιοχές όπως η Βόρεια Εύβοια, με την ίδια συνταγή που είχε λειτουργήσει και το ’07 μετά την πυρκαγιά στην Ηλεία. Μιλάμε για την καθολική επικράτηση -σε όλες τις περιφέρεις της χώρας- της μίζερης λογικής του κουτσοβολέματος με τα ψίχουλα, ως της μόνης ρεαλιστικής λύσης...

-.-

Με αυτά τα δεδομένα, το αποτέλεσμα του ΚΚΕ μπορεί να χαρακτηριστεί ελπιδοφόρο -για την ακρίβεια, η μοναδική αχτίδα φωτός κόντρα στον ζόφο και τη μοιρολατρική αποδοχή του που του δίνει εκλογική «νομιμοποίηση». Όχι μόνο και όχι τόσο για τη μικρή ποσοτική αύξηση των 2 ποσοστιαίων μονάδων, όσο κυρίως για κάποια ποιοτικά στοιχεία που την συνοδεύουν.

Βασικό χαρακτηριστικό είναι η 3η θέση του ΚΚΕ στην Αττική και η άνοδός του σε όλα τα μεγάλα αστικά κέντρα, που με τη σειρά της σφραγίζει κατά κάποιον τρόπο το κλείσιμο ενός κύκλου. Στις εκλογές του Μάη του 2012 το ποσοστό του ΚΚΕ είχε ανοδική τάση σε όλη σχεδόν την επαρχία, για να καθηλωθεί σε πανελλαδικό επίπεδο από τις μέτριες επιδόσεις -ή και την πτωτική τάση- που είχε κυρίως σε Αττική και Θεσσαλονίκη. Μια τάση που αντιστράφηκε πλήρως στο αποτέλεσμα της 21ης Μάη του ’23 -και είναι πολύ σημαντικό να παραμείνει σε αυτές του Ιούνη και να κατοχυρωθεί.

Εξίσου σημαντική είναι η άνοδος και τα διψήφια ποσοστά του Κόμματος σε όλους τους δήμους του Δυτικού Τομέα στην Αθήνα, αλλά και σε περιοχές όπως η Βόρεια Εύβοια και ο Ασπρόπυργος -που έχει σημαντικό ποσοστό ρομά στη σύνθεση του πληθυσμού του. 

Και γιατί αξίζει ειδική μνεία σε αυτές τις περιπτώσεις;

Γιατί η Βόρεια Εύβοια δείχνει ότι παράλληλα με την οργανωμένη επιχείρηση εξαγοράς ψήφων με άθλιες αποζημιώσεις και κίνητρα για... τουριστικές μπίζνες, υπάρχει και αναπτύσσεται μια άλλη διακριτή τάση, στη βάση της διεκδίκησης και του αγώνα.

Και γιατί τους ρομά, μια στερεοτυπική αντίληψη, τους θεωρεί ως τυπική λούμπεν κατηγορία χωρίς κοινωνική συνείδηση, που εξαγοράζεται εύκολα, πχ για 20 ευρώ -όπως έδειξε και η περίπτωση του Συριζαίου πολιτευτή στην Καρδίτσα, για να τονίσει εμφατικά τη διαφορά με τους κομμουνιστές και το σύνθημα «όλοι μας και μόνοι τους». Και αυτή τη φορά δεν ακούσαμε κανέναν να αναρωτιέται «μα πώς τολμάτε και λέτε ότι είναι όλοι ίδιοι...»;

Αν το ΚΚΕ πιάνει διψήφια ποσοστά σε αυτές τις περιοχές -ή έχει ακόμα και ρομά υποψήφιους, όπως στη Θεσσαλονίκη- είναι η καλύτερη απόδειξη πως εμείς τουλάχιστον δεν είμαστε ίδιοι -δεν είμαστε σαν τα μούτρα σας, που θα έλεγε και η Αλέκα, κατ’ εικόνα και ομοίωση του σάπιου κόσμου τους και του μίζερου συμβιβασμού με αυτό που ήδη υπάρχει.
Και αυτή είναι η πιο σημαντική παρακαταθήκη του εκλογικού αποτελέσματος.